Generaties. Ik werk door tot mijn 65-ste. Persoonlijk budget en uw pensioen. Veelgestelde vragen over de kredietcrisis

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Generaties. Ik werk door tot mijn 65-ste. Persoonlijk budget en uw pensioen. Veelgestelde vragen over de kredietcrisis"

Transcriptie

1 Generaties is het informatiebulletin van STICHTING Philips Pensioenfonds Generaties Nummer 9, 5 e jaargang december 2008 Persoonlijk budget en uw pensioen Veelgestelde vragen over de kredietcrisis Ik werk door tot mijn 65-ste Philips-medewerkers over hun pensioen

2 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Gevolgen kredietcrisis voor Philips Pensioenfonds 4 Korte mededeling 6 Pensioenontvangers kiezen hun 7 vertegenwoordigers Ik werk door tot mijn 65-ste 11 Philips-medewerkers over hun pensioen Er verandert eigenlijk niets 14 Het persoonlijk budget en uw pensioenopbouw Korte mededeling 15 Pensioen voor uw partner 16 Veranderingen vanaf 1 januari 2009 Toen en nu... de familie Van Overmeeren 8 Puzzel 10 Collectieve zorgverzekering IAK 19 Even voorstellen 20 Per 1 december vier gepensioneerdenleden in het College van Beheer Korte mededeling 21 De glazuren geven de glans aan mijn werk 22 Interview met Alex van de Wal, pottenbakker in Blaricum Verbetering pensioenbegrip 24 Resultaat onderzoek onder Philips-medewerkers Colofon 24 2

3 Voorwoord Beste lezers, Voor u ligt de negende uitgave van Generaties. In deze editie besteden we uitvoerig aandacht aan een aantal actuele onderwerpen. De afgelopen periode is er veel aandacht geweest voor de crisis op de financiële markten en de gevolgen ervan voor pensioenfondsen. Maar wat betekent de crisis nu voor uw pensioen bij Philips Pensioenfonds? Op pagina 4 t/m 6 zet Generaties de meestgestelde vragen en antwoorden voor u op een rij. Vanaf 1 januari 2009 krijgen alle Philips-medewerkers bovenop het maandsalaris een persoonlijk budget. Op pagina 14 en 15 vertellen Erik van Diepen en Piet Jorissen van de scoiaal-economische afdeling (SEA) van Philips Nederland wat de overgang naar het persoonlijk budget betekent voor de opbouw van uw pensioen. Jasper Kemme Per 1 december 2008 is het aantal gepensioneerden in het College van Beheer uitgebreid van twee naar vier leden. Deze vier leden zijn benoemd via verkiezingen onder alle pensioenontvangers. Op pagina 20 en 21 stellen zij zich aan u voor. Daarnaast komt in deze uitgave het onderwerp pensioen voor uw partner uitgebreid aan de orde. Ook vroegen we drie Philips-medewerkers naar hun reactie op de stelling Ik werk door tot mijn 65-ste. Tot slot wens ik u, mede namens het College van Beheer, fijne feestdagen en een goede jaarwisseling toe. Ik hoop dat het jaar 2009 u veel geluk en gezondheid zal brengen. Jasper Kemme Directeur Philips Pensioenfonds 3

4 Gevolgen kredietcrisis voor Philips Pensioenfonds Pensioenfondsen, waaronder ook Philips Pensioenfonds, beleggen het geld voor de pensioenen onder meer in (internationale) aandelen, obligaties en onroerend goed. De wereldwijde crisis op de financiële markten heeft gevolgen voor alle pensioenfondsen in Nederland. Voor Philips Pensioenfonds zijn de gevolgen van de crisis tot en met het derde kwartaal van dit jaar (eind september 2008) relatief beperkt gebleven. Philips Pensioenfonds heeft een risicobewust beleggingsbeleid. Dit betekent dat het Fonds vrij behoudend belegt. Maar wat betekent dat nu voor u? Generaties zet de meest gestelde vragen voor u op een rij. Hoe wordt de financiële positie van pensioenfondsen beoordeeld?? In welke mate is Philips Pensioenfonds geraakt door de kredietcrisis?? De financiële positie van pensioenfondsen wordt beoordeeld aan de hand van de dekkingsgraad. De dekkingsgraad geeft de verhouding aan tussen de verplichtingen (pensioenuitkeringen) en het vermogen van het pensioenfonds dat daar tegenover staat. Een dekkingsgraad van 100% betekent dat het pensioenfonds precies genoeg vermogen heeft om deze verplichtingen na te komen. Is de dekkingsgraad hoger, dan beschikt het pensioenfonds over financiële buffers. Het risicobewuste beleggingbeleid van Philips Pensioenfonds houdt in dat het grootste deel van het vermogen van Philips Pensioenfonds is belegd in obligaties en obligatiegerelateerde beleggingen. Slechts een beperkt deel van de portefeuille van Philips Pensioenfonds is belegd in meer risicovolle effecten zoals aandelen, grondstoffen en hedgefondsen. Met name dit kleinere gedeelte is geraakt door de kredietcrisis. In het derde kwartaal van 2008 daalde de dekkingsgraad van 133% naar 127%. 4

5 Hoe hoog is de dekkingsgraad bij Philips Pensioenfonds?? Hoe is de beleggingsportefeuille van Philips Pensioenfonds samengesteld?? Na afloop van ieder kwartaal wordt de dekkingsgraad van Philips Pensioenfonds berekend en gepubliceerd. De dekkingsgraad van Philips Pensioenfonds per eind september 2008 is 127%. Er zijn wettelijke richtlijnen voor de vereiste hoogte van de dekkingsgraad van een pensioenfonds. Deze richtlijnen verschillen per pensioenfonds en zijn onder andere afhankelijk van de leeftijdsopbouw en het beleggingsbeleid. Voor Philips Pensioenfonds geldt momenteel dat de dekkingsgraad minimaal 109% moet zijn. Aangezien de dekkingsgraad van Philips Pensioenfonds per eind september 2008 ruim boven de wettelijk vereiste dekkingsgraad ligt, mogen we stellen dat de gevolgen van de kredietcrisis tot nu toe relatief beperkt zijn. Waarom heeft Philips Pensioenfonds een risicobewust beleggingsbeleid? Dit heeft onder meer te maken met de leeftijdsopbouw van de aangeslotenen (mensen die een pensioen opbouwen of ontvangen) bij Philips Pensioenfonds. Het grootste deel van de aangeslotenen ontvangt een pensioenuitkering (ruim mensen). De inkomsten van het Fonds komen echter maar van zo n mensen: de medewerkers waarvoor Philips de pensioenpremie betaalt. Mede hierdoor moet er bij Philips Pensioenfonds relatief veel geld in kas zijn om alle pensioenuitkeringen te betalen. Het Pensioenfonds wil en kan geen groot risico lopen bij het beleggen van dit geld, omdat het beschikbaar moet zijn voor de pensioenbetalingen. Bij andere pensioenfondsen kan de verhouding tussen de pensioenuitkeringen en de premiebetalingen totaal anders liggen. Het beleggingsbeleid verschilt per pensioenfonds.? Het risicobewuste beleggingsbeleid van Philips Pensioenfonds heeft twee concrete doelstellingen: een stabiele ontwikkeling van de financiële positie en goede indexatiekansen (het aanpassen van de pensioenen aan de inflatie) op lange termijn. Dit realiseert Philips Pensioenfonds door de beleggingen onder te verdelen in twee portefeuilles, die ieder een eigen doelstelling hebben: de liability matching portefeuille en de return portefeuille. De liability matching portefeuille: een stabiele financiële positie De liability matching portefeuille heeft als doel een stabiele ontwikkeling van de financiële positie van het Fonds te realiseren. Ongeveer twee derde van het vermogen van Philips Pensioenfonds is belegd in de liability matching portefeuille. In deze portefeuille wordt zeer behoudend belegd in obligaties of obligatiegerelateerde beleggingen. Deze obligaties worden zodanig gekozen dat de geldstromen van de obligaties en de pensioenuitkeringen met elkaar samenvallen. Dit wordt het matchen van de beleggingsportefeuille met de verplichtingen (= liabilities) genoemd. De inkomsten van deze portefeuille kan Philips Pensioenfonds dus gebruiken voor de betaling van de pensioenen. De return portefeuille: creëren van goede indexatiekansen In deze portefeuille (ongeveer een derde van het belegde vermogen) wordt actief gezocht naar een hoger rendement. Het doel van de return portefeuille is namelijk om goede indexatiekansen (aanpassen van pensioen aan inflatie) op de lange termijn te creëren. Dit wordt gedaan door vooral te beleggen in aandelen en onroerend goed. Daarnaast wordt belegd in bijvoorbeeld grondstoffen, hoog renderende obligaties en hedgefondsen. 5

6 Wat waren de resultaten op de beleggingsportefeuilles van Philips Pensioenfonds en waar worden ze mee vergeleken? Na afloop van ieder kwartaal worden de rendementen op de beleggingsportefeuille van Philips Pensioenfonds gepubliceerd in een kwartaalverslag op de website. De rendementen die Philips Pensioenfonds behaalt, worden vergeleken met benchmarks. Een benchmark is een meetlat waartegen de resultaten worden afgezet, zodat deze beoordeeld kunnen worden. Over het derde kwartaal van 2008 bedroeg het resultaat op de liability matching porfefeuille 5,2%. Dit was hoger dan de benchmark, die op 4,4% lag. Het resultaat op de return portefeuille was in diezelfde periode gelijk aan de benchmark, namelijk -8,7%.? Moet ik als Philips-medewerker meer premie gaan betalen voor mijn pensioen? In de huidige cao is vastgelegd dat u als Philipsmedewerker momenteel geen premie voor uw pensioen betaalt. De premie voor het pensioen wordt volledig door Philips betaald. Mocht het nodig zijn dat Philips Pensioenfonds de premie verhoogt om de financiële positie te versterken, dan merkt u daar als Philips-medewerker onder de huidige cao dus niets van.? Kan mijn pensioen worden verhoogd?? Philips Pensioenfonds streeft ernaar de pensioenen zoveel mogelijk te laten meelopen met de prijsontwikkeling. Het College van Beheer van Philips Pensioenfonds bekijkt ieder jaar of en in welke mate het pensioen kan worden verhoogd. Dit is onder meer afhankelijk van de financiële positie van het Fonds. Voor 2009 valt deze beslissing uiterlijk in het eerste kwartaal. Tot nu toe lijkt het erop dat het College van Beheer dankzij het risicobewuste beleggingsbeleid de ruimte heeft om de pensioenen te kunnen verhogen, zelfs onder deze uitzonderlijke marktomstandigheden. Of deze ruimte er nog steeds zal zijn op het moment van besluitvorming en of het College daarvan gebruik zal maken, hangt af van de verdere ontwikkelingen en moet uiteraard worden afgewacht. Wilt u de ontwikkelingen over de financiële positie volgen? Na afloop van ieder kwartaal publiceert Philips Pensioenfonds een kwartaalbericht op Korte mededeling Vergadering van Aangeslotenen: 16 juni 2009 U bent van harte uitgenodigd om de jaarlijkse Vergadering van Aangeslotenen op 16 juni 2009 bij te wonen. Als u meer wilt weten over de recente ontwikkelingen bij Philips Pensioenfonds, vragen wilt stellen aan het College van Beheer of gewoon nieuwsgierig bent, reserveer deze datum dan alvast in uw agenda! 6

7 College van Beheer in nieuwe samenstelling van start Pensioenontvangers kiezen hun vertegenwoordigers Philips Pensioenfonds wordt bestuurd door het College van Beheer. In het College van Beheer zitten afgevaardigden van Philips-medewerkers, gepensioneerden en Philips. Per 1 december 2008 is het aantal gepensioneerden in het College uitgebreid van twee naar vier leden. Deze vier leden zijn benoemd via verkiezingen onder alle pensioenontvangers stembiljetten uitgestuurd, stemmen uitgebracht Eind mei ontvingen alle pensioenontvangers een verkiezings- krant. In deze krant werden de kandidaten voor de verkiezingen voorgesteld. Naast de verkiezingskrant ontvingen de pensioenontvangers een stembiljet waarmee zij hun stem konden uitbrengen. Ruim pensioenontvangers hebben dit gedaan. Uitslag De stemmen zijn geteld en geregistreerd door een onafhankelijke organisatie. De uitslag is vastgesteld op basis van het Kiesreglement van Philips Pensioenfonds. De Federatie van Philips Verenigingen van Gepensioneerden kreeg meer dan de helft van de stemmen. Daarmee zijn vier kandidaten die op de lijst van deze organisatie staan gekozen. De gekozen kandidaten zijn: - Maarten van Herk - Gustav van Geloven - Joop Scholing - Paul Ekelschot Twee leden herkozen, twee nieuwe leden Maarten van Herk en Gustav van Geloven zaten al in het College van Beheer. Zij voegen dus vier jaar toe aan hun zittingstermijn. De nieuwe bestuursleden hebben per 1 december 2008 plaatsgenomen in het College van Beheer. Wilt u meer weten over de vier gepensioneerdenleden in het College van Beheer? Op pagina 20 en 21 worden zij aan u voorgesteld. In de editie van december 2007 heeft Generaties aandacht besteed aan de gewijzigde structuur van het College van Beheer van Philips Pensioenfonds. U kunt deze en andere informatie vinden op onze website onder Het Pensioenfonds - Organisatiestructuur. 7

8 Toen en nu de familie Van Overmeeren Philips bestaat al generaties lang. Hele families hebben bij Philips gewerkt. Generaties is geïnteresseerd in de verschillen en overeenkomsten tussen de generaties en spreekt deze keer met vader en dochter Van Overmeeren. Josef van Overmeeren, 64 jaar, heeft ruim 25 jaar bij Philips gewerkt. In 1974 is hij gestart bij Philips Terneuzen. Daar heeft hij een aantal jaren meegeholpen aan de productie van flitsblokjes voor fotocamera s. Toen in 1980 de productie werd stopgezet, is hij overgestapt naar de afdeling waar de eerste spaarlampen werden geproduceerd. Daar is Josef doorgegroeid naar de functie van planner/verwerver. In deze functie was hij verantwoordelijk voor de logistiek en de controle van de geleverde grondstoffen en producten. In 2007 is hij met pensioen gegaan. Ivana Belgers - van Overmeeren, 37 jaar, werkt sinds 1 oktober jl. bij Philips IT Infrastructure. Zij werkt op de afdeling Identity & Access Management. Deze afdeling houdt zich bezig met verschillende interne IT-projecten binnen Philips. In haar vorige functie bij Atos Origin was de afdeling IT Infrastructure van Philips haar klant. Nu zit ze dus aan de andere kant van de tafel. Oproep Wilt u ook samen met uw vader, moeder of ander familielid in Generaties? Schrijf dan een korte brief en stuur die per post (Postbus 80040, 5600 JP Eindhoven) of per naar de afdeling Communicatie van Hewitt Associates. Misschien bent u dan wel de volgende familie die centraal staat in de rubriek Toen en nu. 8

9 ? Josef Waarom bent u bij Philips gaan werken? Ivana " In 1973 stond er een oproep van Philips in de " Dat is eigenlijk zo gelopen. Via mijn functie krant. Philips zocht medewerkers voor de productie bij Atos Origin ben ik in aanraking gekomen van flitslampen. In een plaatselijke kroeg kon met Philips als werkgever. Als dochter van een iedereen zich komen inschrijven. Omdat het Philips-medewerker heb ik, toen ik studeerde, ook ploegendiensten waren, was het goed betaald en nog kunnen profiteren van het Philips-Van der heb ik mezelf ingeschreven. Ik mocht toen aan Willigenfonds. Natuurlijk ken ik de verhalen van de slag. Naast het werken bij Philips ben ik ook mijn vader over Philips. Ook mijn man heeft een actief geweest in de Philips Tourclub. Samen tijdje bij Philips gewerkt. Zo wist ik dat Philips met collega s hebben we in het kerkje op de Alpe voor mij een goede werkgever zou kunnen zijn. d Huez een spaarlamp van Philips opgehangen. Ik Toen deze functie vrijkwam, aarzelde ik dan ook kijk met veel plezier terug op deze tijd bij Philips." niet om te reageren." Josef Hoe is uw pensioen geregeld? Ivana? " Goed. Toen ik in dienst kwam, was er al een pensioenregeling. Ik bouwde toen pensioen op in de eindloonregeling met pensioenleeftijd 65. In 1997 kon ik de overstap maken naar het Philips flex pensioen. Uit de overzichten bleek dat het voor mij gunstig was om de overstap te maken. Het grote voordeel was dat ik al op 62,5-jarige leeftijd kon stoppen met werken. De overstap heb ik toen dus gemaakt. Ook nu heb ik niets te klagen, mijn pensioen wordt op tijd overgemaakt en het is genoeg." " Ik heb eigenlijk nog niet naar mijn pensioen gekeken. Ik ben meer bezig met het hier en nu. Ik vertrouw er wel op dat het goed zit. Waar ik vooral blij mee ben, is dat ik zelf geen premie hoef te betalen voor mijn pensioen. Ik ben er trouwens wel over aan het denken om het pensioen dat bij mijn oude werkgever staat, over te dragen naar Philips Pensioenfonds. Daar ga ik binnenkort een offerte voor opvragen."? Josef De ontwikkeling van de technologie maakt het mogelijk om sommige menselijke arbeid te vervangen. Wat vindt u daarvan? Ivana? " Toen ik begon als assistent-planner was ik de " Tijdens mijn studie heb ik de opkomst van de hele dag bezig met plannen. Sindsdien heb ik computer en het internet meegemaakt, nu is het de invoering van DOS 2, DOS 3 en uiteindelijk mijn werk. Deze technologische ontwikkelingen Windows meegemaakt. Dit zorgde ervoor dat ik houd je ook gewoon niet tegen, je kunt er beter uiteindelijk nog maar drie uur bezig was met van profiteren. Het zorgt ervoor dat het (productie) plannen. De overige tijd kon ik gebruiken voor het proces wordt versneld. Ik zie het positief: er kan blussen van brandjes, of het controleren van de meer werk gedaan worden in minder tijd. Hoe het werkplaatsen. Ik vond dat een goede ontwikkeling, een en ander in de praktijk uitpakt, blijft uiteindelijk mijn werk werd hierdoor afwisselender." wel afhankelijk van de mentaliteit van de medewerkers en de wil om met de techniek te werken." Josef Zou u liever toen of nu willen werken voor Philips? Ivana " Echt vakwerk blijf ik mooi vinden. Ik heb ooit " Ik zou best graag een keer in die flitslampenfabriek een glascursus mogen volgen van Philips. In deze willen werken. Maar ik ben natuurlijk heel erg blij cursus leerden we alles over glasbewerking. In met mijn nieuwe baan bij Philips. Deze baan sluit dat vak had ik wellicht nog wel iets meer willen perfect aan op mijn interesses. Nieuwe dingen doen." bedenken en ontwikkelen vind ik helemaal geweldig!" 9

10 Puzzel A e prijs: Living Colors lamp Drie prijswinnaars ontvangen een Living Colors lamp in de sfeervolle kleur copper gold. Met de kleurencirkel bij de Living Colors lamp kunt u de sfeer bepalen die past bij uw gevoel. U kunt zelf de kleuren instellen en intenser, neutraler, feller of zachter licht creëren B C e prijs: Digitale fotolijst Twee prijswinnaars ontvangen een digitale fotolijst. Met het Philips PhotoFrame kunt u uw digitale foto s bekijken, delen en ordenen. Een mooie en gemakkelijke manier om uw herinneringen opnieuw te beleven. A B C Een sudoku-puzzel bestaat uit 9 vakjes van elk 3x3 hokjes. Alle cijfers van 1 tot en met 9 moeten voorkomen op elke horizontale regel (in willekeurige volgorde) en in elk 3x3 hokje. Hetzelfde geldt voor elke verticale regel. Ook daar vult u alle cijfers van 1 tot en met 9 in (in willekeurige volgorde). De cijfercombinatie uit de vakjes ABC vormt de oplossing. Oplossing Stuur uw oplossing vóór 31 januari 2009 o.v.v. Puzzel Generaties naar de pensioenbeheerder van Philips Pensioenfonds: Hewitt Associates. Dit kan per post: Afdeling communicatie, Postbus 80040, 5600 JP Eindhoven of per Vermeld daarbij duidelijk uw naam, adresgegevens en pensioen-/salarisnummer. 3 e prijs: Digitale audio- / videospeler Twee prijswinnaars ontvangen een GoGear digitale audio-/videospeler. Met FullSound-technologie en Bluetooth beleeft u een ultiem draadloos entertainment. De prijzen worden u aangeboden in samenwerking met Philips Electronics Nederland B.V. 10

11 Ik werk door tot mijn 65-ste Philips-medewerkers over hun pensioen Van de mensen met een leeftijd tussen de 60 en 65 jaar werkt slechts 30%. De overheid wil deze groep stimuleren om langer aan het werk te blijven. Om dit te bereiken, zijn op Prinsjesdag enkele voorstellen gedaan. Eén van die voorstellen is de 'doorwerkbonus' voor iedereen die na zijn of haar 62-ste doorwerkt. Deze bonus kan oplopen tot zo'n bruto per jaar. Philips Pensioenfonds bezocht Philips Electronics Nederland in Eindhoven en vroeg drie medewerkers naar hun reactie op de stelling: Ik werk door tot mijn 65-ste. In het Philips flex pensioen heeft u een pensioenleeftijd van 65 jaar, maar u kunt er zelf voor kiezen om eerder te stoppen met werken en met pensioen te gaan. U kunt een pensioenleeftijd kiezen tussen 60 en 65 jaar. Hoe kijkt u tegen uw pensioenleeftijd aan? Weet u al of u tot uw 65-ste door wilt werken of heeft u andere plannen? En speelt het vooruitzicht op een doorwerkbonus mee in de keuze die u maakt? Ik begrijp goed dat de overheid naar mogelijkheden zoekt om mensen te stimuleren langer te werken. De vergrijzing neemt alleen maar toe en men wordt tegenwoordig ook steeds ouder. 70-jarigen zijn nu veel actiever. Ze passen op kleinkinderen en doen vrijwilligerswerk. Ik denk dan ook dat de arbeidsmogelijkheden voor deze groep mensen veel groter zijn dan vroeger. Zoals ik het op dit moment zie, werk ik minimaal door tot mijn 65-ste. Door mijn interesses en het plezier in mijn werk, is een deel van mijn werk mijn hobby geworden. Vooral nieuwe media en webapplicaties ben ik steeds interessanter gaan vinden. Voor wat betreft de doorwerkbonus: dat is altijd leuk, maar voor mij wordt hoe lang ik werk voornamelijk bepaald door het plezier dat ik heb in mijn werk en de invloed die ik kan hebben op mijn eigen werk-privé balans en mijn gezondheid natuurlijk. Rianne van der Zanden, 41 jaar Application Support Specialist 11

12 Ik bevind me in de zeer bevoorrechte situatie dat ik door een deeltijdfunctie privé en werk goed kan combineren. Niemand kan in de toekomst kijken: ik geniet van de mooie momenten en stel niet allerlei leuke dingen uit tot na mijn pensioen. Daarom heb ik er zelf geen problemen mee om door te werken. Stimulering van het doorwerken door de overheid is prima zolang de keuze bij de werknemers blijft. Deze keuze zal onder meer afhangen van de gezondheidssituatie, de aard van de werkzaamheden, een goede en plezierige werkomgeving en de combinatie met de thuissituatie. Van mij mag je wel duidelijk aan je inkomsten merken dat je werkt. Voor de grap roep ik wel eens dat tegen de tijd dat ik met pensioen mag gaan, de pensioengerechtigde leeftijd al naar 70 jaar is opgetrokken en ik dus nog wel even vooruit kan. Dat is ook goed voor mijn pensioenhiaat. Ik zie mezelf mijn deeltijdfunctie nog wel combineren met die van oppasoma, zodat mijn kinderen ook de kans krijgen hun steentje aan de samenleving bij te dragen. Carina van de Voort, 38 jaar Directiesecretaresse CFO PEN B.V. 12

13 Oorspronkelijk bouwde ik pensioen op in de eindloonregeling en kon ik met 60 jaar met pensioen. Ik wist waar ik aan toe was en dat was wel zo prettig. De overgang naar het flex pensioen en een pensioenleeftijd van 65 jaar heeft bij mij lang voor onrust gezorgd. Nu ik de tijd heb gekregen om eraan te wennen, ben ik er wel blij mee. Ik kan en mag nu namelijk zelf mijn pensioenleeftijd kiezen. Of ik doorga tot mijn 65-ste of langer weet ik nu nog niet, die beslissing neem ik pas over een paar jaar. Mijn keuze is afhankelijk van een aantal factoren zoals mijn gezondheid en mijn financiële situatie. Maar ook de baan die ik dan heb en, misschien wel het belangrijkste, mijn partner. Mijn vrouw werkt ook en het zou fijn zijn als we ongeveer gelijktijdig met pensioen kunnen gaan. Fred Lewis, 50 jaar Tender Manager voor de afdeling Healthcare Philips Pensioenfonds over de pensioenleeftijd De meeste Philips-medewerkers bouwen hun pensioen op in het Philips flex pensioen met een pensioenleeftijd van 65 jaar. Binnen deze pensioenregeling kunt u zelf kiezen wanneer u met pensioen wilt gaan. De pensioenleeftijd die u kiest moet tussen uw 60-ste en 65-ste liggen. Om een goede keuze te maken wanneer u met pensioen wilt of kunt gaan, is het belangrijk dat u weet wat de financiële consequentie is van het eerder stoppen met werken. Met de Pensioenplanner op kunt u zien hoe uw huidige pensioensituatie eruit ziet. Daarnaast kunt u in de Pensioenplanner verschillende berekeningen uitvoeren. Zo kunt u bekijken wat de financiële consequentie is als u bijvoorbeeld met 63 jaar met pensioen wilt gaan. Of hoeveel u nog moet sparen in de levensloopregeling om voorafgaand aan uw pensioen een jaar met levensloopverlof te gaan. U hoeft de keuze voor uw pensioenleeftijd nog niet direct te maken. Zodra u 58 jaar wordt, ontvangt u informatie van het Pensioenfonds over het maken van uw keuze. U kunt uiteraard ook onze website bezoeken voor meer informatie, Heeft u een andere Philips-pensioenregeling? Kijk dan op en klik op Ik werk nu bij Philips en op uw pensioenregeling voor meer informatie. 13

14 Het persoonlijk budget en uw pensioenopbouw Er verandert eigenlijk niets Vanaf 1 januari 2009 krijgt u als medewerker van Philips bovenop het maandsalaris een persoonlijk budget. Dit persoonlijk budget is voor iedereen vrij te besteden en komt in de plaats van uw vakantiegeld, dertiende maand, verletdagen en de eventuele levensloopbijdrage die u van Philips krijgt. Al deze componenten worden voortaan standaard per maand aan u uitbetaald. Heeft de overgang naar het persoonlijk budget ook consequenties voor de opbouw van uw pensioen? Generaties vroeg het aan Erik van Diepen en Piet Jorissen, werkzaam op de sociaal-economische afdeling (SEA) van Philips Nederland. links Piet Jorissen, rechts Erik van Diepen Wat is het doel van het persoonlijk budget? Piet Jorissen: Philips wil haar medewerkers graag stimuleren om eigen keuzes te maken. Met het persoonlijk budget heeft elke medewerker de mogelijkheid om een eigen invulling te geven aan de balans tussen werken en vrije tijd. Standaard heeft iedereen vanaf 1 januari aanstaande 25 vakantiedagen. Mensen die extra vrije tijd willen, kunnen ervoor kiezen om uit het persoonlijk budget extra vrije dagen te kopen. Maar als iemand genoeg heeft aan de 25 dagen, dan wordt het budget gewoon uitbetaald, naast het normale salaris. Om dagen te kunnen kopen wordt een waarde aan een vrije dag toegekend. Nu kunnen medewerkers echt zien wat een dag vrij kost, of juist oplevert als ze de dag niet opnemen. 14

15 Het salaris dat ik per maand ontvang wordt hoger, bouw ik dan ook meer pensioen op? Voor de pensioenopbouw wordt gekeken naar wat medewerkers in een jaar verdienen, vertelt Erik van Diepen. Tot 1 januari 2009 werd het vakantiegeld, de dertiende maand en de levensloopbijdrage meegeteld voor de pensioenopbouw. Als men aan het einde van het jaar verletdagen over had, werden die in maart van het jaar daarna uitbetaald. Ook over dit bedrag werd dan pensioen opgebouwd. Met de komst van het persoonlijk budget verandert er eigenlijk niets: vanaf 2009 telt het persoonlijk budget mee voor de pensioenopbouw. Het enige verschil met vroeger is dat de verletdagen nu standaard via het budget worden uitbetaald. Als iemand een extra vrije dag koopt, dan wordt de waarde van deze dag van het salaris afgetrokken. Over dit bedrag wordt dan geen pensioen opgebouwd. Voor mensen die ervoor kiezen om hun voormalige verletdagen volledig terug te kopen verandert er helemaal niets ten opzichte van de oude situatie. Maakt iemand een andere keuze, dan ziet hij of zij dat wel terug in de pensioenopbouw. Als iemand meer extra dagen uit het budget koopt dan hij vroeger aan verletdagen had, dan bouwt hij minder pensioen op in vergelijking tot de oude situatie. Koopt hij minder extra dagen, dan is de pensioenopbouw juist hoger. Als ik gebruik wil maken van een andere regeling, bijvoorbeeld het fietsenplan of de spaarloonregeling, heeft dat dan consequenties voor mijn pensioen? Nee, als je kiest voor deelname aan deze Philipsregelingen dan heeft dat geen gevolgen voor de pensioenopbouw. Je gebruikt bij deze à la cartemogelijkheden een deel van je brutosalaris voor andere doeleinden. Mogelijk is het salaris hierdoor tijdelijk lager. Maar deze verlaging werkt niet door in de berekening van de pensioenopbouw, vertelt Erik van Diepen. Heeft het uitbetalen van mijn spaarverlofdagen gevolgen voor mijn pensioen? Vanaf 1 januari 2009 is het niet meer mogelijk om dagen te sparen in deze regeling, legt Piet Jorissen uit. Medewerkers krijgen dan de mogelijkheid om hun spaarverlofsaldo uit te laten betalen of in de vorm van vrije tijd op te nemen. Als je ervoor kiest om de dagen uit te laten betalen, dan bouw je er op dat moment pensioen over op. Kies je voor vrije tijd, dan blijft de pensioenopbouw ongewijzigd. Kan ik ook in de toekomst nog eerder stoppen met werken nu de spaarverlofregeling vervalt? Medewerkers hebben tien jaar de tijd om hun spaarverlofsaldo af te bouwen. Dus iedereen die kort voor zijn pensioendatum zit en een spaarverlofsaldo heeft kan dat saldo gebruiken om eerder te stoppen met werken, vertelt Piet Jorissen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om het spaarverlofsaldo in de levensloopregeling te storten. Het levensloopverlof vervangt in feite het spaarverlof. Je kunt het levensloopsaldo ook voorafgaand aan de pensioendatum opnemen, vult Erik van Diepen aan. En voor mensen die eerder willen stoppen met werken blijft natuurlijk gewoon de mogelijkheid bestaan om hun pensioendatum te vervroegen, tussen 60 en 65 jaar. In de Pensioenplanner van Philips Pensioenfonds kun je zien welke mogelijkheden er zijn. Korte mededeling AOW in Pensioenplanner Met de Pensioenplanner op krijgt u inzage in uw inkomen voor en na uw pensionering. Philips Pensioenfonds heeft de Pensioenplanner onlangs aangepast. Voortaan kunt u zelf in de Pensioenplanner aangeven met welke AOW-uitkering de Pensioenplanner moet rekenen. U kunt in het scherm Hoogte AOW kiezen uit: - de AOW-uitkering voor gehuwden met het deel voor uw partner, - de AOW-uitkering voor gehuwden zonder het deel voor uw partner, - de AOW-uitkering voor alleenstaanden. De keuze die u maakt, heeft invloed op de pensioenbedragen die u ziet in de Pensioenplanner. 15

16 Veranderingen vanaf 1 januari 2009 Pensioen voor uw partner Bij Philips Pensioenfonds bent u verzekerd voor een nabestaandenpensioen. Dat betekent dat uw partner een inkomen ontvangt als u overlijdt. Het maakt daarbij geen verschil of u gehuwd bent, samenwoont of een geregistreerd partnerschap heeft. Maar als u 65 jaar wordt of weggaat bij Philips, stopt de verzekering voor het nabestaandenpensioen. Om te voorkomen dat uw partner na uw overlijden met een te laag inkomen achterblijft, biedt Philips Pensioenfonds u de mogelijkheid een deel van uw ouderdomspensioen in te ruilen voor een nabestaandenpensioen. Vanaf 1 januari 2009 verandert er het een en ander. Generaties legt aan de hand van een aantal voorbeelden uit wat er verandert, welke keuzemogelijkheden u heeft en wat de (financiële) gevolgen zijn van het inruilen van pensioen. Dit artikel geldt voor medewerkers die pensioen opbouwen in het Philips flex pensioen. Bouwt u pensioen op in een andere regeling of ontvangt u al pensioen, dan is de wijze waarop uw nabestaandenpensioen wordt of is berekend niet veranderd. 16

17 Voor en na 1 januari 2009 Tot 1 januari 2009 moesten mensen die uit dienst gingen of 65 jaar werden zelf kiezen of ze een deel van het ouderdomspensioen wilden inruilen voor nabestaandenpensioen. Als Philips Pensioenfonds geen keuze ontving, was er geen nabestaandenpensioen. Dit leidde soms tot vervelende situaties omdat mensen waren vergeten om een keuze te maken. Vanaf 2009 zorgt Philips Pensioenfonds er standaard voor dat een deel van uw ouderdomspensioen wordt ingeruild voor nabestaandenpensioen. Dit gebeurt op het moment waarop u uit dienst treedt of 65 jaar wordt. Behalve als er geen partner bekend is bij Philips Pensioenfonds of als u aangeeft dit niet te willen. Op deze manier wil Philips Pensioenfonds stimuleren dat er bewust(er) gekozen wordt voor geen of minder nabestaandenpensioen. Uit dienst: Ellen en Hans Ellen woont samen met Hans en heeft haar baan bij Philips opgezegd. Daarom wordt haar verzekering voor het nabestaandenpensioen bij Philips Pensioenfonds automatisch beëindigd. Omdat Ellen een partner heeft, zorgt Philips Pensioenfonds ervoor dat Hans een nabestaandenpensioen krijgt. Het ouderdomspensioen van Ellen wordt lager. In ruil daarvoor is er een nabestaandenpensioen voor Hans verzekerd. De hoogte van dit nabestaandenpensioen is 75% van het verlaagde ouderdomspensioen van Ellen. Omdat de inruil automatisch wordt geregeld, hoeft Ellen geen keuze door te geven aan het Pensioenfonds. Hoe kan het ook? Ellen kan er ook voor kiezen haar ouderdomspensioen op het hogere niveau te laten. Hans krijgt dan geen uitkering van Philips Pensioenfonds na het overlijden van Ellen. Als Ellen dit wil, kan ze dit doorgeven via het keuzeformulier dat zij van het Pensioenfonds ontvangt kort nadat zij uit dienst is getreden. Omdat Hans het eens moet zijn met de keuze van Ellen, moet hij het keuzeformulier ook ondertekenen. Als u een partner heeft, kort samengevat: Op het moment dat u uit dienst treedt, wordt het ouderdomspensioen verlaagd omdat er een nabestaandenpensioen voor uw partner wordt ingekocht. Hoeveel lager uw pensioen wordt, is afhankelijk van uw leeftijd op het moment dat u uit dienst treedt. U ontvangt een brief van Philips Pensioenfonds waarin de bedragen staan die voor u van toepassing zijn. Op onze website in het onderdeel Veranderingen werk Uit dienst bij Philips vindt u een overzicht van de percentages. Geen partner Heeft u geen partner als u uit dienst gaat? Dan heeft u op dat moment de mogelijkheid om toch een nabestaandenpensioen te regelen voor een eventuele toekomstige partner. U moet dan met het keuzeformulier aan het Pensioenfonds laten weten dat u een nabestaandenpensioen wilt. Wel of geen partner bekend bij Philips Pensioenfonds? Bent u gehuwd of heeft u een geregistreerd partner- schap? Dan krijgt Philips Pensioenfonds de gegevens van uw partner automatisch door van de gemeente. Als u ongehuwd samenwoont, is het belangrijk dat u uw partner bij ons aanmeldt. Philips Pensioenfonds regelt dan een nabestaandenpensioen. Als er bij Philips Pensioenfonds geen partner bekend is op het moment dat u uit dienst treedt of 65 wordt, wordt uw ouderdomspensioen niet standaard ingeruild voor een nabestaandenpensioen. Woont u ongehuwd samen dan is het dus belangrijk om uw partner bij ons aan te melden! U kunt dit doen door het formulier Partnerregistratie op te sturen. Dit formulier kunt u downloaden van 17

18 65 jaar: Karel en Marijke Karel is getrouwd met Marijke en is al gepensioneerd. Hij wordt 65 jaar en dan stopt zijn verzekering voor het nabestaandenpensioen. Omdat Karel getrouwd is met Marijke, zorgt Philips Pensioenfonds standaard voor een nabestaandenpensioen. Het ouderdomspensioen van Karel wordt verlaagd. Het nabestaandenpensioen voor Marijke is gelijk aan 75% van het lagere ouderdomspensioen van Karel. Marijke heeft zelf geen inkomen, daarom vinden ze dit een goede optie. Aangezien het Pensioenfonds standaard het ouderdomspensioen inruilt, hoeft Karel geen keuze door te geven aan het Pensioenfonds. Hoe kan het ook? Karel kan ook kiezen voor geen of een lager nabestaandenpensioen voor Marijke. Hij kan kiezen voor 0%, 25% of 50% (van het verlaagde ouderdomspensioen) aan nabestaandenpensioen. Als Karel voor een van deze opties wil kiezen, moet hij dat aan Philips Pensioenfonds doorgeven. Hij heeft hiervoor, vlak voordat hij 65 jaar werd, een keuzeformulier ontvangen. Omdat Marijke het eens moet zijn met de keuze van Karel, moet zij het keuzeformulier ook ondertekenen. 65 jaar: Frans Op het moment dat Frans 65 jaar wordt, is hij alleenstaand. Hij heeft dus geen nabestaandenpensioen nodig voor een partner. Daarom verlaagt Philips Pensioenfonds het ouderdomspensioen van Frans niet. Binnen het Philips flex pensioen is het voor Frans niet meer mogelijk om op zijn 65-ste een nabestaandenpensioen te regelen voor een (eventuele) toekomstige partner. Tip Op kunt u meer informatie vinden over dit onderwerp. Als u wilt weten waar u op moet letten als u uit dienst gaat, ga dan naar het onderdeel Uit dienst. Als u wilt weten waar u op moet letten als u 65 jaar wordt, ga dan naar 65 jaar worden of naar de Pensioenplanner. 18

19 Collectieve zorgverzekering IAK Als ontvanger van een Philips-pensioen kunt u deelnemen aan een collectieve zorgverzekering bij IAK Verzekeringen waarbij u 10% tot 15% korting op uw premie krijgt. Opzeggen en overstappen Als u wilt overstappen naar een andere zorgverzekeraar, dan kunt u tot 1 januari 2009 uw huidige zorgverzekering opzeggen. Tot 1 februari kunt u een nieuwe zorgverzekeraar kiezen en met terugwerkende kracht vanaf 1 januari verzekerd worden. Als u voor de collectieve zorgverzekering bij IAK kiest, wordt u zonder meer geaccepteerd. Kiest u voor een andere zorgverzekering, zorgt u er dan eerst voor dat u van de nieuwe verzekeraar een bevestiging van acceptatie ontvangt voordat u uw huidige verzekering opzegt. Sommige zorgverzekeraars stellen namelijk eisen bij de acceptatie voor de aanvullende verzekeringen. De collectieve zorgverzekering bij IAK geldt voor ontvangers van: - een ouderdomspensioen, als Philips de laatste werkgever was; - een nabestaandenpensioen; - een arbeidsongeschiktheidspensioen. En voor: - Philips-gepensioneerden waarop de vertrekregeling voor oudere medewerkers (VROM) van toepassing is; - gepensioneerden die lid zijn van een vereniging die is aangesloten bij de FPVG (Federatie van Philips Verenigingen van Gepensioneerden). 10% tot 15% korting Als u gebruik wilt maken van de collectieve zorgverzekering bij IAK kunt u kiezen uit twee combinatiepakketten. Met deze combinatiepakketten krijgt u 10% korting op de premie voor de basisverzekering en 15% korting op de premie voor de aanvullende verzekeringen (Compleet en ComfortPlus). Voor meer informatie over de collectieve zorgverzekering kunt u bellen met IAK Klantenservice op telefoonnummer Wijzigingen Zorgverzekeringswet per 1 januari 2009 Per 1 januari wijzigt de Zorgverzekeringswet op een aantal punten. Het verplicht eigen risico stijgt van 150 naar 155 per jaar. De inkomensafhankelijke bijdrage daalt van 5,1% naar 4,8%. De huidige regeling buitengewone uitgaven voor chronisch zieken en gehandicapten vervalt. Er komt een nieuwe regeling voor de compensatie van hoge zorgkosten. Het ouderen- en arbeidsongeschiktenforfait vervalt bij de belastingopgaaf. Ter compensatie krijgen ouderen gemiddeld 150 per jaar en arbeidsongeschikten gemiddeld

20 Per 1 december vier gepensioneerdenleden in het College van Beheer Even voorstellen Alle ontvangers van een ouderdoms- of nabestaandenpensioen hebben in juni hun stem kunnen uitbrengen voor nieuwe gepensioneerdenleden in het College van Beheer. In juli is de uitslag van deze verkiezingen per brief aan alle gepensioneerden bekendgemaakt. Vier afgevaardigden van de Federatie van Philips Verenigingen van Gepensioneerden (de Federatie) zijn gekozen om in het College plaats te nemen. Twee van hen, Maarten van Herk en Gustav van Geloven, zaten al in het College van Beheer en zijn herkozen. Joop Scholing en Paul Ekelschot zijn op 1 december 2008 toegetreden tot het College. Generaties vroeg naar de achtergrond en motivatie van de vier (nieuwe) gepensioneerdenleden. Maarten van Herk Ik heb 38 jaar bij Philips gewerkt. Na mijn pensionering ben ik geïnteresseerd geraakt in de pensioenmaterie. Ik heb die betrokkenheid toen in de praktijk gebracht door als secretaris in het Dagelijks Bestuur van de Federatie toe te treden. Daar heb ik uitgebreide kennis opgedaan over pensioenen. Sinds 2004 ben ik lid van het College van Beheer van Philips Pensioenfonds. Met name het sociale karakter van de activiteiten hebben mij altijd erg gemotiveerd. Ook ben ik blij dat ik met mijn opgedane kennis en ervaring een bijdrage aan het beleid van Philips Pensioenfonds kan leveren. Als belangenbehartiger heb ik de afgelopen periode mijn steentje bijgedragen aan een evenwichtige besluitvorming binnen het College, dat wil ik ook graag de komende jaren blijven doen. Gustav van Geloven Ik ben bijna veertig jaar in dienst geweest bij verschillende bedrijfsonderdelen van Philips. Ik heb een internationale loopbaan gehad in administratieve en financiële functies. Sinds 2005 ben ik lid van het College van Beheer en maak ik deel uit van diverse commissies. Het samenwerken met de huidige Philips-medewerkers (de pensioenopbouwers), spreekt me erg aan. Deze sociale interactie, het vergroten van de kennis over diverse processen en het raakvlak met de financiële markten maken de functie van Collegelid voor mij erg interessant. In het College wil ik me graag blijven inzetten voor het waarborgen van de pensioenuitkeringen. Uiteraard krijgt de jaarlijkse pensioenverhoging ook de nodige aandacht. 20

21 Joop Scholing Na ruim 35 jaar heb ik mijn loopbaan bij Philips beëindigd om met pensioen te gaan. Toen ik bij Philips werkte, heb ik bewust de overstap van research naar de personeelsdienst gemaakt om met en voor mensen te kunnen werken. Daar heb ik dan ook veel ervaring opgedaan met pensioenen. Een goed pensioen is heel belangrijk voor mensen. Ik wilde me na mijn pensioneren dan ook graag blijven inzetten voor de Philips-gepensioneerden. Bij de Federatie ben ik bijna vier jaar tweede secretaris geweest. Toen ik in die periode de mogelijkheid kreeg om plaatsvervangend lid voor het College van Beheer van Philips Pensioenfonds te worden, heb ik die met beide handen aangegrepen. Nu ik een vaste zetel heb gekregen in het College wil ik de medezeggenschap voor gepensioneerden verder uitbreiden zonder daarbij de belangen van de andere groepen uit het oog te verliezen. Paul Ekelschot Ik heb 36 jaar bij Philips Semiconductors in Nijmegen gewerkt. Ik heb me daar ingezet voor de medezeggenschap binnen Philips door in de OR (ondernemingsraad) plaats te nemen. De laatste jaren heb ik daar de taak van voorzitter van de OR en vice-voorzitter van de COR (centrale ondernemingsraad van Philips Electronics Nederland) op me genomen. In deze tijd maakte ik ook deel uit van de pensioencommissie. Ook buiten Philips heb ik diverse maatschappelijke en bestuurlijke functies vervuld: sinds 1994 ben ik raadslid van de gemeente Ubbergen en van 2001 tot 2006 was ik daar wethouder. Ook ben ik lid en/of voorzitter van enkele plaatselijke organisaties. Hierdoor heb ik veel ervaring opgedaan met belangenbehartiging en besturen. Deze ervaringen wil ik dan ook graag inbrengen in het College ten behoeve van alle belanghebbenden in het Pensioenfonds. Korte mededeling Pensioen op uw rekening In de eerste helft van 2009 wordt uw pensioen overgemaakt op de volgende betaaldagen: 2 januari 2 februari 2 maart 1 april 1 mei 2 juni De dag van bijschrijving kan per bank verschillen. 21

22 Actief gepensioneerd: wat doet een Philips-gepensioneerde zoal met zijn vrije tijd? De glazuren geven de glans aan mijn werk Interview met Alex van de Wal, pottenbakker in Blaricum In de rubriek Actief gepensioneerd spreekt Generaties met Alex van de Wal, 84 jaar. De heer Van de Wal was al bezig met pottenbakken toen hij nog bij Philips werkte. Nu, 24 jaar later, heeft hij zijn hobby ontwikkeld tot een ware kunstvorm. Op zijn 15-de is Alex van de Wal bij Philips begonnen als leerling bankwerker. De jaren daarna heeft hij binnen Philips diverse functies bekleed. Zo heeft hij gewerkt bij de technische bedrijven in Huizen en Hilversum. Op zijn 60-ste is hij met pensioen gegaan. Hij denkt met veel plezier terug aan zijn tijd bij Philips. De mooiste herinnering is toch wel de ontmoeting met zijn vrouw die hij heeft leren kennen bij Philips in Hilversum. Inmiddels zijn ze 60 jaar getrouwd. Passie voor pottenbakken In de jaren 40 is zijn passie voor het pottenbakken ontstaan. Zijn oom is de bekende pottenbakker, Frans Slot. Frans Slot was op zijn beurt leerling van de tevens beroemde pottenbakker Chris Lanooy. Als jongeman van 20 jaar maakte Alex van de Wal zijn eerste draaischijf en ging hij in de leer bij zijn oom. In die tijd was dat een hele onderneming. Omdat we geen auto hadden, moest ik vier uur heen fietsen en dan natuurlijk ook weer vier uur terug, vertelt Alex van de Wal. Ik wilde zoveel mogelijk leren, zodat ik alles zelf kon doen. Zo kocht ik geen klei, maar de grondstoffen om de klei zelf te maken. Ik had ook mijn eigen oventje gemaakt om de klei in te bakken. Op enkele aanwijzingen van zijn oom na, heeft hij het vak door zelfstudie geleerd. Zijn oom Frans Slot en Chris Lanooy zijn een grote inspiratiebron voor hem gebleven. De kroon op zijn werk was dan ook de tentoonstelling in het Singer Museum waarbij zijn werk naast het werk van Slot en Lanooy stond. Ruimte maken voor de kinderen Alex van de Wal heeft drie kinderen. Hij vertelt: Toen de kinderen kwamen, heb ik het pottenbakken even opzij moeten zetten. Ik heb letterlijk ruimte moeten maken. We woonden in een kamer en suite en hadden niet veel ruimte, zeker niet voor mijn pottenbakkerspullen. In die tijd heeft Van de Wal zich beperkt tot het lezen van de literatuur over het pottenbakken en de diverse glazuren. Toen de kinderen het huis uit waren, heeft hij het draaien en bakken van potten meteen weer opgepakt. Glazuren: de glans aan zijn werk Met het pottenbakken op zich kun je jezelf niet echt meer onderscheiden, vertelt Alex van de Wal. Maar de glazuren geven letterlijk de glans aan mijn werk. 22

23 De woonkamer en het atelier van de heer Van de Wal staan vol met potten, vazen en borden in alle kleuren van de regenboog. Enthousiast laat hij diverse producten zien die ieder op een specifieke manier geglazuurd zijn. De alchemist Het atelier van Alex van de Wal bevindt zich op zolder. Op de grond en op de planken staan zijn grondstoffen. Tientallen chemische stoffen staan in bakjes op een rij. Alle glazuren die hij gebruikt, maakt hij zelf. Ze noemen mij ook wel de alchemist, vertelt Van de Wal met een glimlach op zijn gezicht. Deze stofjes gebruik ik voor mijn glazuren. En inderdaad, net zoals een alchemist, maakt hij van de witte nietszeggende stoffen, glazuren met de mooiste kleuren. Hij laat een boek zien met honderden aantekeningen, recepten en berekeningen. Paniek bij de buren Op zijn zolder en in de schuur staan vier bakovens. De temperatuur in de ovens kan oplopen tot zo n 1280 graden. Tijdens het terugbrengen van de temperatuur in de oven, voor het maken van de lusterglazuren, kan er veel rook ontstaan. Dit heeft nog wel eens voor hilarische momenten gezorgd. Zo hebben mijn buren al eens aangebeld om te vragen of de zolder niet in brand stond, vertelt de heer Van de Wal. De tentoonstelling in het Singer Museum Alex van de Wal vertelt met veel plezier over de tentoonsteling in het Singer Museum. Onder de naam Nederlandse keramiek vanaf de Jugendstil tot 2000 heeft het Singer Museum in 2001 en 2002 een tentoonstelling met ruim 850 werken georganiseerd. De totale collectie is eigendom van een particulier. Een aantal van mijn stukken is toen ook tentoongesteld. Van vader op dochter Voor Van de Wal is het pottenbakken zijn lust en zijn leven. Vol trots vertelt hij dat zijn dochter ook is begonnen met dit ambacht. Zo blijft de kunst van het pottenbakken ook de volgende generatie bestaan. Bent u nieuwsgierig geworden naar de glazuren van de heer Van de Wal? Breng dan eens een bezoek aan zijn website op Bent u gepensioneerd en heeft u een bijzondere hobby? Misschien bent u dan wel de volgende die in deze rubriek Actief gepensioneerd centraal staat. Als u het leuk vindt om uw activiteiten te delen met uw mede-philips-gepensioneerden, schrijf dan een korte brief en stuur die per post (Postbus 80040, 5600 JP Eindhoven) of per naar de afdeling Communicatie Pensioenen van Hewitt Associates, de pensioenbeheerder van Philips Pensioenfonds. Op kunt u de verhalen nalezen van alle actief gepensioneerden die al eerder in Generaties stonden. 23

24 Generaties Colofon Generaties is een uitgave van Philips Pensioenfonds en verschijnt minstens twee keer per jaar. De oplage is exemplaren. Algemene pensioeninformatie Heeft u vragen over pensioenzaken? Belt u dan tussen 9.00 en uur met de Klantenservice van Hewitt Associates, de pensioenbeheerder van Philips Pensioenfonds: (gratis). Belt u vanuit het buitenland, kies dan U kunt ook een sturen naar Voor meer informatie kunt u ook onze website bezoeken: Bezoekadres Beukenlaan VD Eindhoven Postadres Postbus JP Eindhoven Postadres Directiebureau en College van Beheer Postbus JZ Eindhoven adres Directiebureau en College van Beheer Internetadres Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Philips Pensioenfonds. Hoewel dit magazine met de grootste zorgvuldigheid is samengesteld, kunt u hieraan geen rechten ontlenen. Rechten kunnen uitsluitend worden ontleend aan het geldende reglement. Verbetering pensioenbegrip Resultaat onderzoek onder Philips-medewerkers In december 2007 stond in Generaties een oproep om mee te doen aan een onderzoek naar het begrip van het Uniform Pensioenoverzicht. Een kleine honderd Philips-medewerkers heeft hieraan meegedaan. Het onderzoek kwam tot stand in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam en Ortec. Resultaten Aan de deelnemers werd aan het begin van het onderzoek gevraagd naar hun kennis over de hoogte van het eigen pensioen, het pensioen van hun partner en de AOW. Vervolgens gingen de respondenten aan de slag met een speciale pensioenplanner en vulden enkele gegevens in. Deze gegevens waren afkomstig van het eigen uniform pensioenoverzicht en van het uniform pensioenoverzicht van de partner. Na afloop werd de kennis weer gemeten. Hieruit bleek dat 40% van de deelnemers na afloop van het onderzoek het pensioen van zichzelf en de partner aanmerkelijk beter begreep. Ook het begrip van de AOW werd met 24% verbeterd. De pensioenplanner die tijdens het onderzoek werd gebruikt, is te vinden op de website van de Stichting Pensioenkijker. Deze stichting heeft als doel het pensioenbewustzijn in Nederland te vergroten. De planner op geeft niet alleen inzicht in het eigen (netto)pensioen, maar ook in dat van de partner. Ook wordt de pensioenplanner ondersteund door filmpjes, die bepaalde pensioenbegrippen uitleggen. Uit het onderzoek bleek dat het pensioenbegrip mede werd vergroot door de combinatie van beeld, geluid en tekst. Pensioenplanner Philips Pensioenfonds De pensioenplanner op de website van Stichting Pensioenkijker is een goede aanvulling op de Pensioenplanner van Philips Pensioenfonds. In de Pensioenplanner van Philips Pensioenfonds vindt u alle informatie over uw eigen pensioenregeling en de specifieke keuzemogelijkheden. Met de pensioenplanner op de website van Stichting Pensioenkijker krijgt u globaal inzicht in het totale (netto) pensioeninkomen van u en uw partner.

Uw Philips-pensioen. Welkom bij. Philips Pensioenfonds. nu goed regelen voor later Uit dienst. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst

Uw Philips-pensioen. Welkom bij. Philips Pensioenfonds. nu goed regelen voor later Uit dienst. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Welkom bij Uw Philips-pensioen Philips Pensioenfonds nu goed regelen voor later Uit dienst Uw pensioen goed geregeld in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de

Nadere informatie

blad ons pensioen actuele onderwerpen over Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl Overlijden en gaat opnieuw veranderen 2 nabestaanden 6

blad ons pensioen actuele onderwerpen over Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl Overlijden en gaat opnieuw veranderen 2 nabestaanden 6 Pensioen blad voor werknemers december 2014 Ons pensioen gaat opnieuw veranderen 2 DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen 4 Wijziging pensioenreglement: ook voor arbeidsongeschikte deelnemers 4 Overlijden

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS De pensioenregeling van SBZ STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Uw pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) is het pensioenfonds voor de zorgverzekeringssector

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten Uw pensioen in zicht 1 Kopje van een bepaalde lengte Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten UW PENSIOEN IN ZICHT 3 Inhoud Pensioenfonds Hoogovens biedt deelnemers aan Pensioenregeling 2015 de mogelijkheid

Nadere informatie

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds

Einde relatie. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst. Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen. Stichting Philips Pensioenfonds Welkom Gevolgen bij voor Philips uw pensioen Pensioenfonds Einde relatie Einde relatie en uw pensioen in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Belangrijk

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

blad ONS PENSIOEN ACTUELE ONDERWERPEN OVER Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen 4

blad ONS PENSIOEN ACTUELE ONDERWERPEN OVER Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen 4 Pensioen blad voor ondernemers december 2014 ONS PENSIOEN GAAT OPNIEUW VERANDEREN 2 DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen 4 Invoering nieuwe wet: PENSIOENLOON ANDERS BEPAALD 4 OVERLIJDEN EN DE ZORG VOOR

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Ik wil mijn partner goed verzorgd achterlaten

Ik wil mijn partner goed verzorgd achterlaten ANW Pensioen U staat er niet dagelijks bij stil, maar stel dat u overlijdt. Dan wilt u uw partner en kinderen goed verzorgd achterlaten. Misschien moet u daarvoor iets extra s regelen. Met ANW Pensioen

Nadere informatie

Met pensioen. Keuze 1: Pensioendatum. Keuze 3: Wijzigen van verhouding in ouderdomsen partnerpensioen. Keuze 2: Inkopen overbruggingspensioen

Met pensioen. Keuze 1: Pensioendatum. Keuze 3: Wijzigen van verhouding in ouderdomsen partnerpensioen. Keuze 2: Inkopen overbruggingspensioen Keuzes maken Met pensioen gaan is een grote verandering in uw leven. Al is het alleen maar omdat uw inkomen wijzigt. Het Progress Pensioen biedt u een aantal keuzes waardoor u uw pensioen kunt afstemmen

Nadere informatie

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld?

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld? Bulletin BANDEN juli 2014 13 Voor werkgevers en werknemers aangesloten bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Banden- en Wielenbranche Heb ik straks genoeg geld? Hoeveel pensioen krijgt u later? Veel

Nadere informatie

Bijna met pensioen. De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1

Bijna met pensioen. De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1 Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1 (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? Inleiding

Nadere informatie

MET PENSIOEN. Keuzes maken. Maak uw keuzes makkelijk snel met de. pensioenplanner!

MET PENSIOEN. Keuzes maken. Maak uw keuzes makkelijk snel met de. pensioenplanner! MET PENSIOEN Maak uw keuzes makkelijk snel met de pensioenplanner! Keuzes maken Met pensioen gaan is een grote verandering in uw leven. Al is het alleen maar omdat uw inkomen wijzigt. U gaat straks van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Pagina

Inhoudsopgave. Pagina Welkom bij ABP geef uw pensioen een goede start Inhoudsopgave Pagina Wie is ABP 4 Uitgebreide informatie volgt 6 Over pensioen 8 Wat kost het ABP-pensioen? 10 Hoeveel pensioen krijgt u straks? 12 Aanvullen

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015 Philips flex pensioen. Stand per 1 januari 2015

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015 Philips flex pensioen. Stand per 1 januari 2015 Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Philips flex pensioen Stand per 1 januari 2015 U kunt bij de Klantenservice van Philips Pensioenfonds terecht voor al uw vragen over uw pensioen en uw Uniform

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

Welkom bij Philips Pensioenfonds

Welkom bij Philips Pensioenfonds Welkom bij Philips Pensioenfonds Nieuw in dienst Uw nieuwe pensioenregeling in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst In dit boekje vindt u informatie

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u in de sector zeevisserij (walpersoneel) werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over

Nadere informatie

Inleiding. Wanneer kan ik met pensioen? gaat uiterlijk in op 67 jaar.

Inleiding. Wanneer kan ik met pensioen? gaat uiterlijk in op 67 jaar. Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? Inleiding Ieder

Nadere informatie

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2015. Geachte heer Voorbeeld,

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2015. Geachte heer Voorbeeld, De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2015 Geachte heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen? Dan

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht Pensioen in zicht INHOUD PAGINA 1. Wanneer gaat het pensioen in? 3 2. Kan het pensioen ook op een eerdere datum ingaan? 3 3. Is een vervroegde pensionering haalbaar? 3 4. Vervroegde ingang van het pensioen

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, September 2014. Geachte heer Voorbeeld,

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, September 2014. Geachte heer Voorbeeld, De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, September 2014 Geachte heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen?

Nadere informatie

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18 2016 UW PENSIOEN BIJ PGB Doe de pensioencheck! Pagina 18 Wat u moet weten Wat u zelf kunt doen Extra informatie INHOUD Sta even stil bij uw pensioen 03 Wat u moet weten over uw pensioen Pensioen in Nederland

Nadere informatie

Welkom bij ABP. geef uw pensioen een goede start

Welkom bij ABP. geef uw pensioen een goede start Welkom bij ABP geef uw pensioen een goede start Inhoudsopgave Pagina Hartelijk welkom bij ABP 4 Wanneer ontvangt u ABP-pensioen? 7 Check 1: Woont u ongehuwd samen? 10 Check 2: Hebt u al pensioen opgebouwd?

Nadere informatie

ALS U ER NIET MEER BENT...

ALS U ER NIET MEER BENT... Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen Algemeen 1 Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiële situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Inleiding. Ingangsdatum ouderdomspensioen

Inleiding. Ingangsdatum ouderdomspensioen Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? N.B. Op dit

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina Pensioen wat u zeker weten moet Inhoudsopgave pagina Pensioen, wat is dat precies? 4 Aanvullingen 7 Een hoger pensioen 8 Hoeveel pensioen krijgt u? 11 Inhoudingen op uw pensioen 13 De betaling 14 Als

Nadere informatie

blad HIER BEN IK WEER! EN IK HEB JULLIE WEER VEEL TE VERTELLEN Wil je meer weten over de veranderingen in je pensioen?

blad HIER BEN IK WEER! EN IK HEB JULLIE WEER VEEL TE VERTELLEN Wil je meer weten over de veranderingen in je pensioen? Pensioen blad voor werknemers februari 2014 ONZE PENSIOEN- REGELING IS GEWIJZIGD 2 NIEUWE PENSIOENPLANNER wat kan je ermee? 4 JE WORDT ARBEIDS- ONGESCHIKT...wat nu? 6 DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen

Nadere informatie

Nieuws over uw pensioen

Nieuws over uw pensioen BpfTEX Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Textielgoederen en Aanverwante Artikelen Nieuws over uw pensioen Juni 2010 Bas de Lege, secretaris BPF Tex en Jan Edu Kelder, voorzitter

Nadere informatie

Werkloos. Lees alles over de gevolgen van werkloosheid voor uw pensioen

Werkloos. Lees alles over de gevolgen van werkloosheid voor uw pensioen Werkloos Lees alles over de gevolgen van werkloosheid voor uw pensioen Leeswijzer Deze brochure is opgebouwd uit vier delen: Wat houdt 1. Wat houdt in? In dit eerste deel vindt u algemene informatie. Ook

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Kies uw eigen pensioen. Later = Nu

Kies uw eigen pensioen. Later = Nu Kies uw eigen pensioen. Later = Nu Eigen verantwoordelijkheid, zelf keuzes maken. Dat is helemaal van deze tijd. Maar dan moet je je er wel in verdiepen. René van der Linden, SPF Beheer: Wat ik belangrijk

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2010 Algemeen Mijnwerkersfonds Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd Door de huidige dekkingsgraad en de onzekere economische omstandigheden heeft het bestuur, na advies van

Nadere informatie

Uit elkaar STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

Uit elkaar STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Over deze brochure Deze brochure is bedoeld voor SBZ-deelnemers. Om de brochure leesbaar te houden, hebben we het daarom over u. Als we uw ex-partner

Nadere informatie

Flits. Neem eens een kijkje op MijnPWRI. Nieuwsbrief pensioenfonds Werk en (re)integratie. April 2013. Ook met MijnPWRI aan de slag?

Flits. Neem eens een kijkje op MijnPWRI. Nieuwsbrief pensioenfonds Werk en (re)integratie. April 2013. Ook met MijnPWRI aan de slag? Nieuwsbrief pensioenfonds Werk en (re)integratie April 2013 Flits Ga eens naar MijnPWRI, bijvoorbeeld samen met uw contactpersoon bij Personeels zaken. Neem eens een kijkje op MijnPWRI Op MijnPWRI ziet

Nadere informatie

MET PENSIOEN. Keuzes maken. Maak uw keuzes makkelijk en snel met de. pensioenplanner!

MET PENSIOEN. Keuzes maken. Maak uw keuzes makkelijk en snel met de. pensioenplanner! MET PENSIOEN Maak uw keuzes makkelijk en snel met de pensioenplanner! Keuzes maken Met pensioen gaan is een grote verandering in uw leven. Al is het alleen maar omdat uw inkomen wijzigt. U gaat straks

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Philips eindloonregeling. Stand per 1 januari 2014

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Philips eindloonregeling. Stand per 1 januari 2014 Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2014 Philips eindloonregeling Stand per 1 januari 2014 U kunt bij de Klantenservice van Philips Pensioenfonds terecht voor al uw vragen over uw pensioen en uw Uniform

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Pensioeninkoop. Bouwt u genoeg pensioen op om straks voldoende inkomen te hebben? Of hebt u wensen waarvoor u nu extra geld opzij wilt leggen?

Pensioeninkoop. Bouwt u genoeg pensioen op om straks voldoende inkomen te hebben? Of hebt u wensen waarvoor u nu extra geld opzij wilt leggen? Pensioeninkoop Bouwt u genoeg pensioen op om straks voldoende inkomen te hebben? Of hebt u wensen waarvoor u nu extra geld opzij wilt leggen? In deze brochure leest u meer over de mogelijkheid om uw pensioen

Nadere informatie

Uw partner en uw pensioen

Uw partner en uw pensioen Uw partner en uw pensioen 2 Ik wil mijn partner goed verzorgd achterlaten Uw partner en uw pensioen Als deelnemer aan het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) bouwt u niet alleen pensioen op voor uw

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

SAMEN VERDER! Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen

SAMEN VERDER! Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement van 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers

Nadere informatie

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Model startbrief Naam Adres Postcode Woonplaats Datum Onderwerp Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders

Nadere informatie

Overlijden en uw pensioen

Overlijden en uw pensioen Overlijden en uw pensioen Bij pensioenfonds Metaal en Techniek bouwt u een inkomen op voor als u stopt met werken. U bouwt ook pensioen op voor uw partner en kinderen, voor als u er zelf niet meer bent.

Nadere informatie

Welkom bij ABP. geef uw pensioen een goede start

Welkom bij ABP. geef uw pensioen een goede start Welkom bij ABP geef uw pensioen een goede start Inhoudsopgave Pagina Hartelijk welkom bij ABP 4 Wanneer ontvangt u ABP-pensioen? 7 Check 1: Woont u ongehuwd samen? 10 Check 2: Hebt u al pensioen opgebouwd?

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

stichting de samenwerking, pensioenfonds voor het slagersbedrijf Pensioenwaaier voor werkgevers

stichting de samenwerking, pensioenfonds voor het slagersbedrijf Pensioenwaaier voor werkgevers stichting de samenwerking, pensioenfonds voor het slagersbedrijf Pensioenwaaier voor werkgevers Wat moet uw werknemer doen als hij gaat trouwen/samen wonen? Moet hij dat doorgeven aan het pensioenfonds?

Nadere informatie

BROCHURE REXEL NEDERLAND REGELING 2014

BROCHURE REXEL NEDERLAND REGELING 2014 BROCHURE REXEL NEDERLAND REGELING 2014 STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS INHOUDSOPGAVE 1 2 3 4 4.1 4.2 5 5.1 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 7 7.1 7.2 7.3 7.4 8 8.1 8.2 9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 10 10.1 10.2 10.3

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina ABP ExtraPensioen meer voor later Inhoudsopgave pagina Is uw pensioen straks voldoende? 4 Betrouwbare aanvulling 6 Als uw situatie verandert 8 Eerder stoppen en extra pensioen? 10 Belastingvoordeel 11

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Eerder stoppen met werken en arbeidsongeschiktheid

Eerder stoppen met werken en arbeidsongeschiktheid December 2011 Eerder stoppen met werken en arbeidsongeschiktheid Informatie voor werknemers in de Sociale Werkvoorziening die eerder willen stoppen met werken en (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt zijn Let

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

Introductiebrochure WELKOM BIJ SPD

Introductiebrochure WELKOM BIJ SPD Introductiebrochure WELKOM BIJ SPD Welkom bij SPD U werkt net (of opnieuw) als dierenarts in loondienst of u bent onlangs een eigen praktijk gestart. Een goed moment om stil te staan bij uw pensioen. Als

Nadere informatie

Extra inkomen voor uw partner. Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer

Extra inkomen voor uw partner. Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer Extra inkomen voor uw partner Het Anw-pensioen van Pensioenfonds Vervoer Waarom deze brochure? Als u komt te overlijden, dan wilt u dat uw partner en eventuele kinderen goed verzorgd achterblijven. Het

Nadere informatie

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld,

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld, De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2016 Beste heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen? Dan

Nadere informatie

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht Uw toekomst uitgestippeld 1 Inhoud StiPP Basisregeling, wat houdt het in? 3 Hoeveel pensioen bouwt u op? 4 Met pensioen 8 StiPP is er voor u! 9 Als u stopt

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL 2013 TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING In de brochure wordt een aantal regels

Nadere informatie

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw 3 Welkom! Informatie over uw pensioenregeling bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de sector

Nadere informatie

Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort

Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort Deze brochure is bedoeld voor alle medewerkers van Delta Lloyd die 18 jaar of ouder zijn en geeft je een goed overzicht van je pensioenregeling. Jouw Delta Lloyd Pensioen

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Philips flex pensioen. Stand per 1 januari 2014

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Philips flex pensioen. Stand per 1 januari 2014 Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2014 Philips flex pensioen Stand per 1 januari 2014 U kunt bij de Klantenservice van Philips Pensioenfonds terecht voor al uw vragen over uw pensioen en uw Uniform

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. #8 december 12

Pensioen Nieuws. #8 december 12 Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #8 december 12 1 AVEBE Pensioenfonds doet het goed in spannende tijden 2 Wolter Bouwmeester stopt als bestuurslid Nieuwe uitvoerder Pensioenspaarregeling

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij

Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij Ik wil dat mijn pensioen goed geregeld is, want alleen AOW lijkt me niet genoeg Connie Becker, verkoopspecialist en caissière Albert Heijn Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij De Ahold Pensioenregeling

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS VNU PENSIOENBROCHURE VNU-A REGELING

STICHTING PENSIOENFONDS VNU PENSIOENBROCHURE VNU-A REGELING STICHTING PENSIOENFONDS VNU PENSIOENBROCHURE VNU-A REGELING Bijlage bij Startbrief INHOUDSOPGAVE Pagina Wat is pensioen? 1 Inleiding 1 1. Wanneer bouw ik ouderdomspensioen op? 2 2. Wanneer kan ik met

Nadere informatie

Handleiding. Protector Pensioenplanner

Handleiding. Protector Pensioenplanner Handleiding Protector Pensioenplanner Wat is de pensioenplanner? Om onze deelnemers optimaal inzicht in hun eigen pensioensituatie te bieden, bieden wij op onze website www.pensioenfondsprotector.nl de

Nadere informatie

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Veranderingen werk. Samen sterker. Dat is het idee van coöperatief bankieren. Wat betekenen veranderingen in uw werksituatie voor uw pensioen?

Veranderingen werk. Samen sterker. Dat is het idee van coöperatief bankieren. Wat betekenen veranderingen in uw werksituatie voor uw pensioen? Veranderingen werk Samen sterker. Dat is het idee van coöperatief bankieren. Wat betekenen veranderingen in uw werksituatie voor uw pensioen? Als deelnemer in het Rabo BedrijvenPensioen weet u waar u aan

Nadere informatie

Overlijden. Wat is er geregeld voor uw nabestaanden?

Overlijden. Wat is er geregeld voor uw nabestaanden? Overlijden Wat is er geregeld voor uw nabestaanden? Leeswijzer Deze brochure is opgebouwd uit vier delen: Wat houdt 1. Wat houdt in? In dit eerste deel vindt u algemene informatie. Ook vindt u hier informatie

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen

Veelgestelde vragen. Algemeen Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? Inleiding Iedereen die in dienst komt bij UWV start

Nadere informatie

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Welkomstbrief Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Welke informatie krijg je over je pensioen? 4 1.2 Wat is pensioen? 4 1.3 Welke pensioenregeling heb je? 4 1.4 Heb

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

BEWAAR UW PENSIOENOVERZICHT ZORGVULDIG. LEES OOK DE TOELICHTING. DEZE IS ONDERDEEL VAN HET UNIFORM PENSIOENOVERZICHT.

BEWAAR UW PENSIOENOVERZICHT ZORGVULDIG. LEES OOK DE TOELICHTING. DEZE IS ONDERDEEL VAN HET UNIFORM PENSIOENOVERZICHT. Stand per 31 december 2008 Uw pensioenregeling bij Bijvoorbeeld N.V. Uitkeringsovereenkomst Voorbeeldwerkgever B.V. Kenmerk: 987456 U krijgt elk jaar een pensioenoverzicht omdat u deelneemt in een pensioenregeling

Nadere informatie

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN

Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Pensioenfonds Metaal en Techniek PENSIOENBELEGGEN Nieuwe pensioenregeling per 1 januari 2006 PENSIOENBELEGGEN Wie een dienstverband heeft, bouwt onder voorwaarden vanaf zijn 18 e pensioen op. Elke maand

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

bestem - ming? Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst Uit dienst Uit dienst Pensioen ontvangen Pensioen bij scheiding Bijna met pensioen

bestem - ming? Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst Uit dienst Uit dienst Pensioen ontvangen Pensioen bij scheiding Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Pensioenfonds Vliegend Personeel KLM. Hoewel deze brochure met grote zorgvuldigheid tot stand is gekomen, kunt u hieraan geen

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie