November Romeo. Oefening Autumn Guard bij TNO. Soldaat-1 kandidaat voor gemeenteraad. BHV: meer dan brand blussen. Arbeidstijden bij de Natres

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "November Romeo. Oefening Autumn Guard bij TNO. Soldaat-1 kandidaat voor gemeenteraad. BHV: meer dan brand blussen. Arbeidstijden bij de Natres"

Transcriptie

1 November Romeo Korpsblad voor de Nationale Reserve Koninklijke Landmacht ISSN februari e jaargang Oefening Autumn Guard bij TNO Soldaat-1 kandidaat voor gemeenteraad BHV: meer dan brand blussen Arbeidstijden bij de Natres

2 het moment dat we dit schrijven. Hoe dan ook wensen we onze collega s de komende tijd veel sterkte, wijsheid en vastberadenheid. Maar als je terugkijkt hoe we ons bijna 65 jaar lang met succes hebben aangepast aan de omstandigheden, dan weet je dat ze dat enkele tientallen reservisten vrijwillig in het buitenland worden ingezet of tijdelijk een vrijgekomen plaats van een beroepsmilitair Een groot deel van hen is zich op dit moment aan het opwerken. Deze Natresmilitairen zullen de ponceaurode loper uitrollen voor de terugkeer van het Nederlandse leger uit Uruzgan. De politieke besluitvorming over die terugkeer is nog in volle gang op over het Korps Nationale Reserve moeten we zelfs ver over de landsgrenzen kijken. Volgens de planning zullen alleen dit jaar al Een aparte status betekent overigens niet dat we niet meedoen met de anderen. Reservisten vind je behalve bij elkaar in hun eigen opkomstlocaties, tegenwoordig ook ingebed in allerlei andere eenheden van de Koninklijke Landmacht. Om te berichten Reservisten Aangelegenheden binnen de staf CLAS om reservistenzaken te initiëren en bewaken. Maar dat er een innige band op. Het gaat om een brief van maart 1958, enkele weken voor ons tienjarig bestaan. De Inspecteur der Nationale Reserve bracht vrijwilligers van de Marechausseereserve en de Luchtdoelartillerie uit de Nationale Reserve. De Nationale Reserve zal deel van Na de oprichting van het Korps, per Koninklijk Besluit, en een besluit van de Commandant Landstrijdkrachten in 2006, ziet het er nu iets anders uit. De Natres is een uniek onderdeel en bekleedt een aparte status in onze landmacht, met een Afdeling De Natres moest reorganiseren en zou aanzienlijk aan slagkracht en oefencapaciteit moeten inboeten. Concreet verdwenen de Natresmuseum in de Harskamp. Zo dook men daar onlangs tussen de pareltjes uit het verleden een bijzonder document Korps zonder traditie is als een auto zonder achteruitkijkspiegel. Dat kun je op elke doordeweekse middag zien in het de Koninklijke Landmacht blijven uitmaken, schrijft kolonel Blanken, doch voortaan uitsluitend uit Infanterie bestaan. met de Infanterie is en blijft, staat buiten kijf. Ponceaurode loper allang zelf in huis hebben. in Nederland opvullen. De redactie slecht nieuws. E en Inhoud 4 14 Oefening Autumn Guard BHV-cursus bij 40 Natresbataljon 6 16 Natresmilitair kandidaat-raadslid Vader en zoon veroorzaken stress 8 18 Laatste oefening majoor Henri Beekman Arbeidstijden en de Natres Frits Jongerman Waargenomen op uitzending AMO+ bij Toen & Nu 10 Natresbataljon Adreswijzigingen 1. Actieve leden van het Korps Natres ontvangen November Romeo gratis op het postadres dat bekend is bij de directie personeel en organisatie (DPO) van de KL. Adreswijzigingen uitsluitend via de administratie van uw compagnie of bataljon. 2. Leden van het OVV KNATRES ontvangen November Romeo gratis op het postadres dat bekend is bij de ledenadministratie. 3. Overige lezers kunnen uitsluitend schriftelijk hun adreswijziging doorgeven aan de redactie van November Romeo. De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden artikelen in te korten of niet te plaatsen. De inhoud van November Romeo weerspiegelt niet noodzakelijk de mening van de KL-leiding. Overname van artikelen of illustraties is alleen toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Aan rechtspositionele informatie in dit blad kunnen geen rechten worden ontleend. Ingezonden brieven en artikelen worden zeer gewaardeerd. 2 Voorpagina: Oefening Autumn Guard, militairen van 20 Natresbataljon en bedrijfshulpverleners van TNO oefenden drie dagen samen. Eén van de meest in het oog springende momenten was de totale ontruiming van het TNO hoofdkantoor in Delft. Lees er meer over vanaf pagina 4. Colofon Hoofdredactie Korpscommandant lkol Gerard van der Thiel Eindredactie kap Klaas Daane Bolier Communicatiegroep Natres: elnt Fred Warmer (Hoofd) aoo Joost Danvers (Korpsblad) sm Ezra Buys (Website) kpl1 Eric Nettekoven (Verslaggeving) kpl1 Michel Nauta (Fotobeheer) Bataljonsvertegenwoordigers: 10 bat. sm Lubbe de Braak 20 bat. sgt Robert Witsen 30 bat. sld1 Elke van Doorn 40 bat. sld1 Heidie Mulder-Stoffer 50 bat. sgt Jasper de Jongh NATOPS maj Leo Harskamp FKNR sm Bertrand Verbeek OVV elnt bd Peter de Leeuw Redactieadviseur: sm bd Erik Dirksen Redactie-adres Kabinet CLAS Korpsbureau Natres Postbus AA Utrecht Lay-out en druk Naomi Jacobs OBT bv Den Haag Redactioneel 3

3 Meerdaagse oefening Autumn Guard Op de proef Tekst: sgt Robert Witsen Foto s: sgt Robert Witsen, sld1 Martijn Terlouw Alles tegelijk Eén van de meest in het oog springende momenten was de totale ontruiming van het TNO hoofdkantoor in Delft. Er was zogenaamd brand uitgebroken en het kantoorpersoneel moest zo snel mogelijk naar buiten conform de ontruimingsdrills. Het was net echt, want de brandweer had rookmachines aangezet. Terwijl de brandweer aan het werk ging, bleken er ook slachtoffers in het gebouw te zijn. Natresmilitairen fungeerden hier als aan- en afvoertroepen naar het gewondennest. Aad Frederiks, hoofd BHV van TNO-locatie Delft: Tijdens het brandalarm en de ontruiming moest de militaire bewaking gewoon doorgaan. Het mooie was dat er heel veel dingen gelijktijdig gebeurden en allerlei hulpdiensten in actie kwamen. Het viel mij op dat de militairen gedisciplineerd werkten en direct reageerden op onze opdrachten. Hun taken werden naar wens uitgevoerd en wat mij betreft is zo n gezamenlijke oefening voor herhaling vatbaar. bij TNO TNO stelde afgelopen najaar vier locaties open voor een grote oefening van de A-compagnie van Op 20 Natresbataljon. En dat niet alleen; de onderzoeksorganisatie besloot om haar BHV-oefeningen, waaronder complete gebouwontruimingen, te integreren in Autumn Guard. Hierdoor werd het geheel meer dan de som der delen. TNO deed in het scenario een beroep op militaire bijstand aan de tand werden gevoeld. Hiervoor leverde de C-compagnie wegens een externe dreiging. Majoor John Koster, commandant van de A-compagnie in Den Haag: Onze commandanten Dit bood de oefenleiding de mogelijkheid om op het juiste uit Amsterdam dagelijks tussen de zes en achttien role-players. kregen bij opkomst te horen dat hun pelotons werden verwacht moment role-players in te zetten om een actie uit te voeren. op een object in Den Haag, Delft, Rijswijk of Ypenburg. Dat Het resultaat was een afwisselend programma met veel was nieuw voor hen, zo zonder voorbereiding. Ze kregen ter nuttige oefentijd. plaatse instructies door hoofden bedrijfshulpverlening van TNO De soldaten Ron van IJsselmuide en Serry Vos hadden in proef en Opr moesten daarop handelen. TNO had de leiding en onze militairen maakten onder hun gezag deel uit van het totale plaatje. Er was een lichtschijnsel zichtbaar in een donker kantoorge- hun eerste nachtwacht al te maken met deze role-players: bouw. Hierop werd gereageerd door militairen naar de ingang Veel role-players te sturen. Daar moesten we wachten op orders van TNObeveiliging. Samen met een TNO-beveiliger werd het pand In het programma zaten momenten die volledig waren toegespitst op de situatie bij TNO en een aantal lege perioden. doorzocht. Op een etage werden twee verdachte personen aangetroffen. Die hebben we opgepakt en afgevoerd. Dat waren de momenten waarin de Natresmilitairen specifiek 4 No Play Tijdens een oefening kan er altijd echt iets gebeuren of iemand onwel worden. Vaak denken de betrokkenen dat het dan gaat om een spel. Voor dergelijke situaties gebruiken militairen de kreet NONEX. Tijdens Autumn Guard kregen alle deelnemers te horen dat No Play een vergelijkbare kreet is binnen het TNOveiligheidsprotocol. Ook de Natres schakelde over op die term. Leerrendement hoger Alles bij elkaar duurde de oefening bijna drie dagen. Kapitein Marcel Janssen: Je ziet dat de mensen op de eerste dag nog wat onwennig zijn, maar elk uur groeien ze meer in hun militaire rol. Sergeant-majoor opleidingen Ron Hazelebach vult aan: We zien dat het leerrendement van een driedaagse oefening aanzienlijk groter is dan van drie losse zaterdagen. Bovendien is planning en samenwerking belangrijker. Eén dag kunnen mensen wel zonder slaap, maar daarna wordt het essentieel om volgens een strak schema te werken. Anders hou je het niet vol. Chief Security Officer van TNO, Rik Ernst kijkt terug op een geslaagd optreden: Los van de scenario s was een belangrijke doelstelling dat de gewone bedrijfsvoering zo min mogelijk hinder mocht ondervinden. De militairen deden hun werk, zonder storend te zijn. Ik kreeg geregeld van collega s te horen dat er weinig te merken was van hun aanwezigheid. Dat klopt, want het geheel straalde structuur en rust uit. Een compliment waard. ER 5

4 Natresmilitair kandidaat-raadslid Tekst: sm bd Erik Dirksen Foto s: geleverd door sld1 Jamal Nouhi Militair actief, politiek betrokken Maatschappelijke betrokkenheid is de Natresmilitair niet vreemd. Juist door het dienen bij ons Korps dragen we al een steentje bij aan onze samenleving. Maar er kan altijd nog een schepje bovenop. Soldaat-1 Jamal Nouhi, geweersschutter bij 30 Natresbataljon, wil een zetel in de gemeenteraad van zijn geliefde woonplaats Breda. Hij staat als vijfde kandidaat op de lijst voor de Partij van de Arbeid. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart is er een goede kans dat soldaat-1 Jamal Nouhi een zetel krijgt in de raad van Breda. Als dat gebeurt, dan wil hij zich vooral gaan toeleggen op onderwijs, sport en veiligheid. Jamal, 29 jaar, is geboren en getogen in Breda. Hij ging daar naar de Nassau Scholengemeenschap, die uitkijkt op de Trip van Zoudtlandtkazerne. Dat wakkerde zijn belangstelling voor het militaire leven aan. Na zijn schooltijd studeerde hij bij Fontys Hogescholen, eerst in Tilburg, later in Eindhoven, en verkreeg zijn bachelordiploma in Business Management. Kandidaat 5 Bron: campagnewebsite PvdA Breda, marjaheerkens.nl. Politiek betrokken 6 Officier Logistiek Zijn belangstelling voor een militaire loopbaan bleef groot. Jamal opteerde daarom voor een plaats op de Koninklijke Militaire Academie in Breda. Hij koos voor de opleiding tot Officier Logistiek bij de Koninklijke Luchtmacht. Bij nader inzien bleek het toch niet wat hij ervan had verwacht. Hij wilde zijn maatschappelijke belangstelling op een andere manier in de praktijk brengen. Na een paar maanden nam hij het zware besluit om de KMA vaarwel te zeggen. Hij besloot te gaan werken, eerst bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst en vervolgens bij een buitenlandse bank in Amsterdam. De beslissing om de militaire wereld vaarwel te zeggen bleef echter aan hem knagen. In 2008 meldde hij zich voor een functie bij het Korps Nationale Reserve. Na de algemene militaire opleiding in Oirschot werd hij geplaatst bij de B-compagnie van 30 Natresbataljon, gelegerd in diezelfde Trip van Zoudtlandtkazerne waar hij vanuit zijn klaslokaal altijd op uitkeek. Daarnaast studeert hij Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Verkiesbare plaats Jamal is iemand die alles uit het leven wil halen. Invulling van zijn behoefte om meer voor de samenleving te doen vond hij in een lidmaatschap van de PvdA. Daar vielen zijn kwaliteiten al snel op en nu is hij voor de komende verkiezingen een serieuze kandidaat voor een raadszetel. Voor de PvdA, op dit moment met elf zetels de grootste partij in Breda, staat Jamal als vijfde op de lijst. Aantrekkelijk aan het Korps Nationale Reserve vindt Jamal de onderlinge kameraadschap. Dat mist hij nog wel eens op andere plaatsen in de maatschappij. In de Nederlandse politiek wil hij dan ook een ambassadeur van ons Korps zijn. Onze huidige taakstelling, bijdragen aan de binnenlandse veiligheid, is een van de redenen dat zijn partijgenoten positief naar zijn betrekking als Natresmilitair kijken. Kandidaat 5: Jamal Nouhi 5 Jamal Nouhi is 29 en woont in de wijk Heusdenhout, studeert Master Bestuurskunde en werkt als militair bij het Korps Nationale Reserve. Als geboren en getogen Bredanaar is Jamal al jaren maatschappelijk actief in Breda. Vanuit de gemeenteraad wil hij een brug slaan tussen de verschillende groepen in de stad, om zo de samenhang in Breda te versterken. Jamal werkt als voorzitter van de Stichting Metalsa aan ontwikkelingsprojecten tussen Nederland en Marokko. Door zijn doorzettingsvermogen en onorthodoxe projectpresentaties krijgt hij veel voor elkaar. Hij deed werkervaring op bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst, bij Avéro Achmea Amsterdam en bij Crédit Agricole Amsterdam. De PvdA in Breda noemt hem een vlotte spreker met vernieuwende opvattingen, helder taalgebruik en een creatieve gedachtevorming. 7

5 Laatste oefening majoor Henri Beekman Mobieltjes op de heide aatste oefening majoor Henri Beekman Tekst en foto s: sld1 Huger Kuijpers Op de heide Majoor Henri Beekman, commandant van de C-compagnie van 30 Natresbataljon, heeft zijn laatste oefening geleid. Tijdens de velddienst werd nog één keer een beroep gedaan op zijn improvisatietalent en aan het slot kon hij een bijzondere medaille uitreiken. Zoals bij elke oefening van de C-compagnie in Oirschot is er vooraf een appel, deze keer in de regen. Het altijd mooie charlie-weer laat het voorlopig nog afweten. Op de bivaklocaties bouwen de pelotons de commandoposten op, richten hun bivak in, zetten de tentjes op en delen de alarmposities in. Bij het verkennen van de objecten die ze deze oefening moeten bewaken vinden ze een opmerkelijke kink in de kabel. Een van de objecten blijkt al bezet. Niet door rollenspelers, maar door een groep kinderen met een verstandelijke beperking en hun verzorgers die op kamp zijn. Zij stellen luidruchtige nachtelijke acties niet op prijs en de militairen zijn juist gekomen om in de nacht te oefenen. Majoor Beekman heeft echter direct een oplossing. Er wordt een aanhangwagen op de heide geparkeerd en daar staat het nieuwe oefenobject om te bewaken. Drukte van jewelste Al snel blijkt dat de rollenspelers behoorlijk actief zijn. Nachtelijke overvallen zorgen ervoor dat de militairen alert en wakker blijven. Na een druk begin van de oefening komt er dan toch eindelijk nachtrust. Ook de tegenstander blijkt te moeten slapen. Om zes uur s morgens klinken de eerste mobieltjes op de heide die blijken goed dienst te doen als wekker. Na het ontbijt gaat het vervolg van de oefening van start. En hoe! Het wordt een drukte van jewelste voor de militairen van de C-compagnie. Patrouilles en oefenlocaties worden overvallen en er worden exlosieven gelegd. De mannen van de EOD hebben er hun handen vol aan. Ze stellen een veilige zone in van tweehonderd meter, waarna de commandant weer een uitdaging heeft, omdat hij wordt afgesneden van al zijn materiaal. Na een grondige verkenning, overleg en een plan worden de explosieven uiteindelijk door de bomruimers onschadelijk gemaakt. Stressbestendigheid Ook de lokale pers laat van zich horen. Een verslaggever vindt dat zij recht heeft om te weten wat er aan de hand is en is nogal brutaal in de manier waarop zij haar nieuws wil vergaren. Dan verschijnt de burgemeester die wil weten waarom de Nationale Reserve zomaar tenten heeft opgezet binnen de grenzen van zijn gemeente. Om de stressbestendigheid van de militairen nog verder op de proef te stellen komt er zelfs een auto aan scheuren van waaruit de burgemeester beschoten wordt. Het wordt hem fataal, net als een van de groepscommandanten. Gewonden komen het bivak binnen en worden daar geholpen. Dan zijn er nog demonstranten die eerst aangeven vredelievend te zijn en vervolgens een viertonner grondig met eieren bekogelen. Bepaald geen pretje voor de militair die op dat moment in het dakluikje van de cabine staat. Draaginsigne Gewonden De Charlie-compagnie blijkt tegen al deze uitdagingen opgewassen en eindelijk komt het moment dat alle tegenstand wordt gestaakt. De rust keert terug en de oefening loopt ten einde. Bij het eindappel op de kazerne staat deze keer een bijzondere gebeurtenis op het programma. Soldaat-1 Peeters krijgt het Draaginsigne Gewonden. Voor hij toetrad tot het Korps Nationale Reserve was hij beroepsmilitair en tijdens zijn uitzending naar Afghanistan raakte hij ernstig gewond. Bataljonscommandant luitenant-kolonel Rob Müller en majoor Beekman spelden de medaille samen bij hem op. Beekman is tevreden over een geslaagde oefening, zijn laatste. 8 9

6 Natresmilitair op uitzending Tekst: sld1 Heidie Mulder-Stoffer Foto s: sgt Frits Jongerman Fotograferen in een land van tegenstellingen Burger King Kandahar Airfield is net een stad, met zo n inwoners van ruim 25 nationaliteiten. Er zijn goede voorzieningen en er is zelfs een Burger King! Maar bijna dagelijks worden er rampceremonies gehouden en hangen de vlaggen halfstok. Ze doen je beseffen hoeveel slachtoffers er vallen. Gelukkig zijn er ook positieve zaken, zoals de opbouw van de Afghan National Army en de Afghan National Police. De term combatfotograaf dekt in de periode van Jongerman niet altijd de lading, zegt hij zelf. Hij maakt veel foto s van persconferenties, van de ANA en de ANP, van ziekenhuizen, van uitvaarten en andere plechtigheden. Bij zijn voorganger ging het er heftiger aan toe, vindt hij. 10 Wanneer je graag fotografeert en de wens hebt op uitzending te gaan, dan is het natuurlijk geweldig als je de kans krijgt om als combatfotograaf aan het werk te gaan in Afghanistan. Het overkwam sergeant Frits Jongerman van 40 Natresbataljon. Hij vertrok een jaar geleden naar Kandahar Airfield (KAF) in het zuiden van Afghanistan. Met mijn scherfvest aan en helm op zit ik in de Hercules die de landing inzet. Midden in de nacht, zonder enige verlichting. Een hele aparte ervaring, vertelt Frits Jongerman over zijn aankomst in Afghanistan. De volgende morgen ontmoet hij eerste-luitenant Fred Warmer, de Natresmilitair die hij als combatfotograaf komt aflossen. Na het regelen van administratieve zaken, een slaapplek en ontvangst van de persoonlijke wapens de Diemaco C8 en Glock begint de inwerkperiode van twee weken. En dan staat Jongerman er alleen voor. In de eerste week vliegt hij met een Chinook naar Helmand. Hij bezoekt daar de Britse militairen die dagelijks strijd leveren met de Taliban. Ze laten hem stellingen zien van waaruit de Taliban bijna elke dag vuur uitbrengt. Dan zie je pas echt wat er gaande is, zegt Jongerman. Deze jongens daar verdienen respect. Land van tegenstellingen Jongerman is enthousiast over het land: Afghanistan is prachtig en het bestaat niet alleen uit bergen en woestijn. De green zone is zo mooi. Als je daar bent heb je helemaal niet het gevoel dat het oorlog is. Totdat er een straaljager laag overkomt en een bom op een stelling dropt. Het is een land van tegenstellingen, vindt Jongerman. Bij zijn aankomst vroor het, maar binnen enkele weken kwam het kwik ver boven de 30 graden. Het was vaak zo warm en stoffig dat je nauwelijks kon ademhalen zonder hoesten. Ook het contact met de bevolking vond hij erg boeiend: Ze willen, op een enkele uitzondering na, erg graag op de foto en als je met één persoon begint dan ben je wel even bezig, want dan moet natuurlijk iedereen op de foto. Raketalarm Op een maandagavond in april, daags voor het eind van zijn uitzending, geeft Jongerman samen met zijn opvolger sergeant-majoor René Ketting een fotocursus, wanneer ze een raketalarm krijgen. Alle aanwezigen gaan plat op de grond liggen en wachten af. Gelukkig valt de raket net buiten de basis. Toch moet iedereen daarna onverwacht naar een verplichte briefing. Dat klonk niet goed en dat was het ook niet, zegt Jongerman. De Nederlandse soldaat-1 Azdin Chadli is omgekomen men in Tarin Kowt en een aantal van zijn collega s is gewond. Omdat ik in de nacht van woensdag op donderdag KAF zou verlaten had ik niet meer verwacht dat ik met de dood geconfronteerd zou worden. De volgende morgen krijgt Jongerman de opdracht om met zijn nieuwe collega direct naar Tarin Kowt te vliegen en de ceremonie te fotograferen. Oké, daar ga je dan. Snel alles gepakt en op weg. s Avonds de avondwake gefotografeerd en de volgende dag de herdenkingsdienst en het afscheid. Het was heel indrukwekkend. Weer thuis Het dagelijkse leven heeft Jongerman inmiddels zonder problemen opgepakt. In het begin praat je wel veel over je uitzending, herinnert hij zich. Hij kijkt terug op een hele mooie ervaring: Ik heb veel geleerd en gezien. Afghanistan is nu meer dan een artikel in de Defensiekrant of landelijke dagbladen. Het is erg belangrijk dat het thuisfront achter je staat. Daar horen ook je collega s bij. Onderschat niet hoe goed een brief, pakketje of een simpel kaartje kan doen. Ik heb veel respect voor de achterblijvers en met name mijn gezin. Wij weten wat we daar doen maar zij niet en het is voor hen schrikken als er op het nieuws een aanslag wordt gemeld. Jongerman is inmiddels in opleiding voor zijn tweede uitzending naar Afghanistan. Met andere Natrescollega s bereidt hij de terugkeer van de Nederlandse troepen voor. We werken daar straks in het Material, Inventory, Diagnostic en Quartermaster Team. De Materiaal Inventarisatie Groep kun je zien als een eenheid die de rode loper moet uitrollen voor de Redeployment Task Force. 11

7 AMO+ Andere linkerbeen! AMO+ Tekst: sld2 Thea Loois, sm Lubbe de Braak, aoo Joost Danvers Foto s: sld2 Thea Loois Nieuwe Natresmilitairen die hun Algemene Militaire Opleiding hebben voltooid, worden bij hun bataljon verder geschoold. De AMO+ van 10 Natresbataljon werd onlangs gehouden in winterse omstandigheden. De kersverse bataljonsgenoot soldaat-2 Thea zijn nog abacadabra voor me. Genoeg warme kleding is geen overbodige luxe, want we gaan patrouille lopen. Per buddypaar met een kaart en een portofoon op pad en dan Loois geeft een impressie van de vervolgopleiding. reageren op situaties, zoals een dove man die zijn aanwezigheid moet verklaren en zijn legitimatie moet laten zien. Compliment voor de figurant die al die rollen speelt. Zaterdagmiddag 5 december Donderdagavond 3 december Weer een paar uur ZHKH. Het programma wordt een beetje ingekort, zodat iedereen op tijd thuis is voor Sinterklaas. Met een reispakket, een chocoladeletter en een hoofd vol indrukken en informatie naar huis. De AMO+ op de Johan Willem Friso kazerne in Assen begint met een maaltijd. Met lessen Militair Recht en Wapenleer op het programma wordt het direct al een latertje, maar we hebben nog energie genoeg voor een gezellige nazit. Donderdagavond 17 december Vrijdagmorgen 4 december Twee weken later wordt de opleiding vervolgd in een winterse wereld. Een instructeur blijkt onderweg gestrand in de sneeuw. De computerles Ammunition Awareness Reveille om half zeven en na het ontbijt exercitie. Een enkeling heeft moeite met het verschil tussen links en rechts. Andere linkerbeen! klinkt het af en toe als een cursist met het verkeerde been aanmarcheert. We worden opgedeeld in twee groepen voor Zelfhulp Kameradenhulp (ZHKH) en de Simulator Klein Kaliber Wapens. In de SIM KKW wordt ook geweldsinstructie in praktijk gebracht. Voor de meesten is dat een nieuwe ervaring, om te staan roepen naar een stel vandalen op een videoscherm, die niets terugzeggen. Die nieuwigheid maakt dat de instructie niet meer geweld gebruiken dan noodzakelijk er nog wel eens bij inschiet, zeker als de verdachten na het eerste schot gewoon blijven lopen. wordt als vervanging opgestart, maar we hebben dubbel pech: de techniek laat het afweten. De instructeur, niet voor één gat te vangen, vertoont daarom de film koudeletsels. Gezien het weer buiten een goede keus, maar halverwege valt de laptop uit. Het houdt een keer op en bijtijds naar bed is ook wel verstandig, met nog twee zware dagen voor de boeg. Vrijdag 18 december Een flink pak sneeuw, een koud ritje in de viertonner en het persoonlijk wapen inschieten in Havelte. Omdat niet iedereen tegelijk op de schietbaan kan zijn, krijgt Vrijdagmiddag 4 december afwisselend één groep les in ZHKH, over koudeletsels. Na het inschieten worden de vereiste modules geschoten, waardoor iedereen zich nu basisschutter mag noemen. Oefenen van het rollenspel is ook belangrijk. Om het ene moment als commandant en het andere als uitvoerende op te treden valt niet mee. Best lastig om in je enthousiasme niet de rol van je collega over te nemen. Het gaat de één duidelijk beter af dan de ander, maar we steken er veel van op. Door te kijken naar de anderen, maar met name door de duidelijke uitleg van de instructeurs. Een lange, vermoeiende en zeer koude dag, maar wel een om met plezier op terug te kijken. Zaterdag 19 december Alsnog tijd voor Militaire Ethiek, de les die we nog van donderdag tegoed hadden. Maar eerst sporten en opnieuw ZHKH. De opgedane kennis wordt getest. Uiteraard Vrijdagavond 4 december Na de avondmaaltijd volgt er nog een aantal lessen en voor je het weet is het tien uur, tijd om na te praten. Maar na deze lange dag wil iedereen wel bijtijds zijn bed in, want morgen staat de conditieproef op het programma. nog het onderhoud aan de wapens die we weer inleveren. Aan het eind van de middag reikt bataljonscommandant luitenant-kolonel Rick van der Sluis ons de verdiende certificaten uit voor de afgeronde AMO+. Een zeer leerzame periode, waarin we ook onze nieuwe collega s beter hebben leren kennen. Zaterdagmorgen 5 december Vroeg op en na het ontbijt de sporthal in voor een warming-up. De conditieproef bestaat uit push-ups en sit-ups en dan buiten 12 minuten hardlopen voor de Coopertest. Bikkels laten zich niet door het slechte weer tegenhouden, ook al vragen passanten vanuit hun auto s zich duidelijk af of we wel goed bij ons hoofd zijn om in de regen te gaan sporten. Na een warme douche en een kop koffie de kamers opleveren en daarna het volgende op het programma: de gevechtsopleiding buddysysteem, GOBS. Veel afkortingen Andere linkerbeen! 12 13

8 pgeleid tot doortastende BHV ers Natresmilitairen opgeleid tot doortastende BHV ers BHV Tot de hulpdiensten het overnemen... Tekst en foto s: sld1 Heidie Mulder-Stoffer Vlammen verwarmen de militairen die in de Sindsdien had ik al dikwijls gezegd dat ik mijn EHBO-diploma De cursus wordt gegeven door het Instituut voor Veiligheid en Diploma-uitreiking zou willen halen, maar dat komt er dan niet van. Dus toen ik Milieu, dat gespecialiseerd is in arbeidsveiligheid en bedrijfshulpverlening. Tijdens de cursus komen zaken aan bod als kaderleden van de compagnieën het gezelschap inmiddels Na deze afsluiting volgt de diploma-uitreiking, waarbij enkele sneeuw bij het vuur staan. Een aangename bijkomstigheid want het is die decemberdag min 9! doen heb ik direct ja gezegd. alarmeren, stabiele zijligging, shock, ernstige bloedingen, hebben versterkt. Kapitein Jos Verboeket, hoofd Opleiding en de mogelijkheid kreeg om via de Natres een cursus te brandwonden, kneuzingen en botbreuken, aanleggen verband Training van 40 Natresbataljon, geeft het woord aan de vertegenwoordiger van het IVM, Jeroen Adema, die na een paar De rode brandblussers gaan van man tot man. Dan Doortastende hulpverlener en ondersteuning, de Rautek-greep voor noodvervoer, de vraagt instructeur Rudolf Heeringa: Wat is de Brandbestrijding is niet het enige wat de twintig mannen van Heimlich-greep bij verslikken of verstikking en communicatie. korte woorden de diploma s EHBO en Groot uitreikt. 40 Natresbataljon leren. Wat komt er bijvoorbeeld kijken bij Ook verrast hij alle cursisten met een klein presentje in de goedkoopste manier om deze brand te blussen? een ontruiming? Ook levensreddende handelingen komen uitgebreid aan bod bij de Bedrijfshulpverleningscursus (BHV). Als de mannen letterlijk uitgeblust zijn, gaan ze naar binnen. krijgt een tevredenheidbetuiging uitgereikt voor haar bijdrage Uitgeblust vorm van een T-shirt met een pen. Sergeant-1 Tiny Ratering Iemand zegt: De gaskraan dichtdraaien! De hele De Natresmilitairen hebben geleerd een doortastende hulpverlener te zijn tot het moment dat professionele hulpverleners zaterdagen op de Oranjekazerne in Schaarsbergen is het nu Een spannend moment is aangebroken. Na vijf leerzame in het organiseren en ondersteunen van de cursus. groep lacht. De sfeer zit er ondanks de kou goed in. het kunnen overnemen. tijd voor het examen van dertig vragen. Bij de uitslag meldt de AED-locator Zo n vijfentwintig jaar geleden maakte korporaal-1 Han Ook het gebruik van de automatische externe defibrillator instructeur met een frons dat hij één persoon helaas niet blij Korporaal-1 Kaemingk is achteraf erg tevreden over wat hij Kaemingk op de A28 tussen Harderwijk en Zwolle een grote (AED) hoort daarbij. Dat apparaat is zo ontwikkeld dat iedereen kan maken. heeft opgestoken van de cursus. Het reanimeren en het gebruik kettingbotsing mee. Een vrouw raakte bekneld in haar auto, hem kan bedienen. In de praktijk blijkt echter dat door het Naam voor naam wordt opgelezen waarbij hij het aantal fouten van de AED waren erg leerzaam. Ik vond ook dat ik met deze waarvan de hele voorzijde was verwoest. Het rookte enorm oefenen met een AED veel sneller gewerkt kan worden, wat vermeldt. Als iedereen is opgenoemd kijken de cursisten verbaasd om zich heen. Is toch iedereen geslaagd? Inderdaad, alle op de website aedlocator.nl. Als binnen een straal van een kennis iets moest doen en daarom heb ik mij aangemeld onder de motorkap en iedereen was bang dat er brand zou uitbreken. Standaard was de bedrijfswagen van Kaemingk toen deelnemers zijn geslaagd. Het bleek een grap om de spanning kilometer rond mijn huis iemand een hartstilstand krijgt, dan bij hartproblemen zeer waardevol is. gelukkig ook al uitgerust met een brandblusser. Daarmee heeft Arbowet erin te houden! De instructeur prijst de fanatieke, leergierige kan het gebeuren dat ik een sms je krijg via de alarmcentrale, hij bij de auto gewacht op de brandweer. Net als in het bedrijfsleven is het volgens de Arbowet ook bij groep en eindigt met: Ik hoop dat niemand deze cursus ooit waarmee ik om hulp word gevraagd. Veel meer kon ik op dat moment niet doen, zegt Kaemingk. Defensie verplicht om BHV ers in dienst te hebben. nodig zal hebben

9 Senior geeft stokje door aan junior Zo vader, Tekst en foto s: kpl1 Lex Faesen Senior geeft stokje Wie korporaal-1 André van Helden tegenkwam bij een oefening kon zijn borst natmaken. Jarenlang maakte hij het als role-player cursisten moeilijk, onder het motto: Beter nu onderuit, dan straks in het echt. Maar het is genoeg geweest. André heeft een opvolger gevonden in zijn zoon. uiteraard in overleg met de instructeurs, vaak de grenzen op. Menig groepscommandant die hem tegenkwam zal nog wel terugdenken aan de chaos die André wist te regisseren. Paplepel André heeft echter besloten dat het genoeg is geweest. Aan zijn periode bij het Korps Nationale Reserve komt een einde. Voor de steunverleningen heeft hij een goede opvolger gevonden in zijn zoon. Soldaat-1 Andy van Helden is al net zo dol op actie en heeft ook heel wat steunverleningen meegemaakt. Naast zijn studie aan de Technische Universiteit Delft en zijn intensieve hobby als zweefvlieger noemt hij de rollenspellen bij steunverleningen nog altijd de krenten in de pap. Die uitdrukking is niet zomaar van toepassing: zijn vader heeft hem dat met inderdaad de paplepel ingegoten. zijn vader het de oefenende eenheden knap lastig maakte. De tactische patrouilles kwamen eerst uit bij een haastig verlaten bivak, met onder meer gemarkeerde landkaarten, instructies en materiaal om bommen te maken. Door deze aanwijzingen moest de patrouillecommandant kunnen bepalen hoe hij zijn eenheid te werk zou laten gaan. Met search en amunition awareness drills waren vervolgens allerlei verdachte pakketjes te vinden. Het volgende oefenpunt, het veilig stellen van een verbindingsvoertuig, vroeg ook een alertheid die niet iedereen die dag kon opbrengen. Wie alleen op de grond keek, miste de plek waar Andy zich schuil hield. En toen patrouilles uitgerekend onder zijn boom in een rondom gingen kon Andy naar hartenlust thunderflashes en rookgranaten naar beneden gooien. Toen na deze stress zijn vader moest worden aangehouden ging het er bij het visiteren niet altijd zachtzinnig aan toe, maar André kan gelukkig best tegen een stootje. Korporaal-1 André van Helden is al bijna dertig jaar een goede bekende bij 30 Natresbataljon. Bij de E-compagnie was hij een gewaardeerd plaatsvervangend groepscommandant en de laatste jaren heeft hij zich kunnen uitleven als MB-chauffeur door en verbindelaar. Maar waar André vooral bekend om werd aan junior zijn de vele steunverleningen, die hij al die jaren luister heeft bijgezet. Hij zit boordevol ideeën over hoe hij het als oefenvijand of role-player de cursisten, vaak beroepsmilitairen, op een verantwoorde manier zo moeilijk mogelijk kan maken. Volgens André kan een militair beter in een oefensituatie onderuit gaan dan tijdens een uitzending. En daarom zocht hij, Verdachte pakketjes De laatste velddienst die de E-compagnie in 2009 draaide was Hout hakken ook de laatste waarin Andy nog schouder aan schouder met Later die middag waren André en Andy hout aan het hakken in zo zoon de bossen van het militaire complex. Dat mag niet en aan de patrouilles de taak om ze wegsturen. Dat ging niet zonder protest en na enige tijd kwamen de boze houthakkers terug om met de commandant spreken. In de verwarring die ontstond schakelden de role-players tot overmaat van ramp de groepscommandant uit. De groep moest het daarna zelf opknappen. De plaatsvervanger moest ineens optreden en de taken van de commandant overnemen, maar wel eerst aan de eigen veiligheid denken, melding maken, het lichaam van de uitgeschakelde groepscommandant afvoeren, hergroeperen, de groep informeren... Leermomenten en onrust genoeg dus in deze oefening, die tegelijk een overdracht markeerde van vader op zoon. De E-compagnie hoopt dat Andy van de compagniesleiding net zoveel ruimte krijgt om in oefeningen en steunverleningen zijn rollen te spelen. Dan heeft André gekregen waar iedere vader van droomt: een zoon die hij zijn waardige opvolger kan noemen

10 Natresmilitairen en de Arbeidstijdenwet Tekst: elnt bd Peter de Leeuw Foto s: kpl1 Michel Nauta, sld1 Heidie Stoffer geven. Uiteraard blijft de krijgstucht of het militair strafrecht van kracht. Van de chauffeur mag je verwachten dat hij een opdracht, zeker tijdens oorlogsnabootsende oefeningen, niet weigert zonder daar eerst heel goed over na te denken. Een Natresmilitair, die rechtstreeks van zijn burgerbaas naar een oefening gaat, begint vaak niet uitgerust aan zijn militaire job. Voor oorlogsnabootsende oefeningen mogen er dan uitzonderingsbepalingen bestaan in de Arbeidstijdenwet, wanneer een oververmoeide chauffeur een ongeluk veroorzaakt, kan zijn commandant die de rijopdracht gaf, zich daar in vredestijd waarschijnlijk niet op beroepen. Hoe oorlogsnabootsend het scenario van de oefening ook was. Maximaal 12 uur per dag De Arbeidstijdenwet regelt hoe werkgevers en werknemers omgaan met werktijden en pauzes. De vroegere Rijtijdenwet is hier in opgenomen als Arbeidstijdenwet Vervoer. Voor iedereen geldt een maximum werktijd van Mijn tijd zit er op! Is de Arbeidstijdenwet nu wel of niet van toepassing op militairen? In de 12 jaar dat Peter de Leeuw aan het Opleidingscentrum Logistiek lesgaf aan arbo-coördinatoren, kwam dit ingewikkelde probleem bij vrijwel elke arbocursus naar voren. En hoe zit het eigenlijk met de Natresmilitair, bij wie de aanvang van zijn Natres-werkzaamheden nogal eens nauw aansluit op zijn burgerbaan? Voor November Romeo zette De Leeuw zijn bevindingen op een rij. 12 uur werk per dag, na aftrek van in alle redelijkheid genoten schaft- en rustpauzes, op basis van maximaal 60 uur per week. Er geldt een middeling tot maximaal 48 uur per week gerekend over 16 weken. Een werknemer met meer dan één werkgever is volgens deze wet verplicht om al zijn werkgevers te informeren over het rooster en het aantal uren dat hij werkt bij een andere werkgever, zodat die rekening kunnen houden met de normen van de wet. De Arbeidstijdenwet maakt overigens net als de Arbowet wel een uitzondering voor militairen in sommige situaties. Het zou immers merkwaardig zijn als een militair op patrouille in Afghanistan op zijn horloge zou kijken en tegen zijn groepscommandant zou zeggen: Mijn tijd zit er op. Ik ga nu rusten! Dienstbevel Commandanten moeten zich voortdurend realiseren dat de te verwachten bijdrage van een oververmoeide militair snel onder een aanvaardbaar niveau daalt en zelfs risico s met zich mee kan brengen, zoals bij inzet van een vermoeide chauffeur. De beslissing over inzet is weliswaar de verantwoordelijkheid van de commandant. De chauffeur heeft ook zijn eigen verantwoordelijkheid en is verplicht tijdig aan te geven dat hij niet meer veilig kan rijden. Een opdracht van een commandant moet aan een aantal criteria voldoen. Eén daarvan luidt dat het redelijk en billijk moet zijn. Een chauffeur die het toegestane aantal uren heeft gewerkt en zich te moe voelt om nog een rijopdracht uit te voeren, wordt geacht dit tijdig aan te Opleidingsdoel Bij het Korps Nationale Reserve wordt wel degelijk rekening gehouden met de Arbowet en de Arbeidstijdenwet. In het Arbeidstijdenbesluit Vervoer staan uitzonderingsbepalingen, die gelden bij militaire oefeningen. Maar kan een commandant zich daar altijd op beroepen? Nee, in mijn optiek juist bijna nooit. Natresoefeningen hebben meestal een opleidingsdoel en de werk- en rusttijden moeten dus goed in te plannen zijn. Zelfs bij een meerdaagse oefening is naar mijn mening de Arbeidstijdenwet van toepassing. Hetzelfde geldt wanneer de Natres steun verleent bij een marathon, of een ereafzetting levert op Prinsjesdag. Ook de commandant moet zich gewoon houden aan de regels van de wet, die overigens heel ruim zijn. Als je bij het dagelijks maximum van netto 12 uur meerekent dat er ook al 2 tot 3 uur is gepauzeerd, dan is de militair 14 à 15 uur op de been geweest. Redelijkerwijs is het dan ook welletjes. De Arbeidstijdenwet bepaalt daarom een minimale dagelijkse rusttijd van 11 uur, die slechts één keer in de zeven etmalen mag worden ingekort tot 8 uur. Verantwoordelijkheid Als een commandant in vredestijd opdrachten geeft die strijdig zijn met de wetgeving loopt hij zelf ook het risico om te worden getoetst aan het militair straf- en tuchtrecht. Een groot deel van de verantwoordelijkheid ligt bij de individuele militair. Die moet uit eigen beweging duidelijk maken hoeveel uur hij al als burgerwerknemer in touw is geweest voor hij aan zijn militaire taak begint. De wet is vrij ruim en biedt in oorlogsnabootsende situaties een uitzonderingsbepaling. Verder geldt voor iedereen, van hoog tot laag: gebruik je gezonde verstand. Over Over dit artikel dit artikel Eerste-luitenant bd Peter de Leeuw was behalve Natresmilitair bijna 30 jaar inspecteur bij de Arbeidsinspectie in Amsterdam. Van 1994 tot 2006 gaf hij les bij het Opleidings- en Trainings Centrum Logistiek over de Arbo-wetgeving. Dit artikel werd op Arbeidswettelijke aspecten gecontroleerd door Leo Bonefaas, Over dit artikel specialist arbeidstijden bij de Arbeidsinspectie. Aan dit artikel kunnen geen rechten Over dit artikel worden ontleend. Wie meer wil weten over rechtspositionele en arbeidsvoorwaardelijke zaken kan informatie vinden op defensie.nl of bij Diensten Centrum Human Resources in Enschede: Over dit artikel Over DC HR: 0800-CALLSDD ( ), dit optie 3. artikel Bereikbaar van maandag tot en met donderdag tussen en uur en op vrijdag van tot uur

11 WAARGENOMEN W Natresmilitairen steunen weeshuis in Haïti Militairen van 30 Natresbataljon hebben een sponsorloop gehouden voor een project in Haïti. Na de aardbeving haalden ze 2250,- op voor Lia van de Donk. Van de Donk gaf een succesvolle carrière als make-up artist in New York op, toen ze zag in welke omstandigheden weeskinderen in Haïti leven. Ze besloot zelf een weeshuis op te zetten met plaats voor dertien kinderen. Initiatiefnemers Harrie van Elsloo en Roland Otten van de C-compagnie van 30 Natresbataljon wilden iets doen voor de slachtoffers van de aardbeving door een kleinschalig en toegankelijk doel te steunen. Toen ze hoorden dat de ramp het weeshuis had verwoest stond hun besluit vast. In de korte tijd die ze hadden vonden ze dertien deelnemers, die ondersteund door alle sponsors in Oirschot het bedrag bij elkaar hebben gelopen. De opbrengst is dezelfde avond overhandigd aan Marijke van de Donk, de zus van Lia die in Nederland fondsen werft en beheerder is van de website Inschrijving Diekirch tot 23 april De jaarlijkse internationale wandeltweedaagse Marche de l Armée in Luxemburg vindt dit jaar plaats op 29 en 30 mei. Zowel burgers als militairen kunnen mee doen aan de wandeling. Nederlandse en buitenlandse militairen doen individueel of in detachement mee. Deze stevige mars wordt door velen beschouwd als een perfecte oefening voor de Vierdaagse van Nijmegen later dit jaar. De start en finish van het parcours liggen in het centrum van het mooie plaatsje Diekirch, nabij de bierfabriek. De route loopt door heuvelachtig terrein met soms sterke stijgingen; voor iedereen een mooie uitdaging. Dit jaar zorgt 30 Natresbataljon voor de legering en voeding van Nederlandse militairen. Voor deze gelegenheid wordt het Tweedaags Tentenkamp Diekirch (TTD) opgebouwd. Wie gebruik wil maken van de faciliteiten die dit kamp biedt kan zich tot 23 april inschrijven. Meer informatie en inschrijving via onder het kopje Evenementen. Luitenant-generaal Oostendorp nieuwe IGK Luitenant-generaal Lex Oostendorp (op de foto nog generaal-majoor) heeft de functie van Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht overgenomen van vice-admiraal Michiel van Maanen. Minister Eimert van Middelkoop was bij de plechtigheid aanwezig. Generaal Oostendorp, ik heb je op onze vele reizen leren kennen als vrijmoedig man en zelfstandig denker, zei de minister. Eigenschappen die ons hebben doen beseffen dat je in Hilversum de juiste man op de juiste plaats zou zijn. Generaal Oostendorp was Directeur Operaties van de Defensiestaf bij het ministerie van Defensie en daarvoor Plaatsvervangend Commandant Landstrijdkrachten en Inspecteur van het Reservepersoneel van de Koninklijke Landmacht. De Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht bemiddelt onder meer in individuele aangelegenheden van (voormalig) Defensiepersoneel. Daarbij is hij ook Inspecteur der Veteranen. De vertrekkende IGK Van Maanen gaat met functioneel leeftijdsontslag. Hij is bij zijn afscheid geridderd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau met de zwaarden. 50 Natresbataljon luidt 2009 sportief uit De B-compagnie van 50 Natresbataljon heeft 2009 afgesloten met een sportieve bindingsdag. Onderverdeeld in gelegenheidsgroepen gingen de pelotons eind december de strijd met elkaar aan om de sportieve eer. In de sportzaal van de Bernhardkazerne in Amersfoort werd gehockeyd en gevolleybald. In de fitnessruimte konden de deelnemers steppen, fietsen, roeien en hardlopen. Via een punten- en eindstandensysteem werd bepaald wie in de finale tegen elkaar uitkwam. Voor de winnaars van het eerste peloton stond een heerlijke taart klaar. MCAM-oefenrit op 17 april De MCAM-oefenrit van 2010 staat voor zaterdag 17 april gepland. De wedstrijd van de Militaire Commissie voor Automobiel- & Motorwedstrijden wordt vanaf uur verreden vanuit de Lunettenkazerne in Vught. De oefening in het kaartlezen is toegankelijk voor al het burger- en militair personeel van alle krijgsmachtdelen. De rit is ongeveer 105 kilometer lang en voert volledig over verharde wegen. Deelname is in teamverband (een chauffeur en een kaartlezer) in een gevorderden- of beginnersklasse. De kosten voor deelname aan de oefenrit bedragen 7,50 per équipe. Wie graag wil meerijden en nog een teamgenoot zoekt, kan dit aangeven bij het secretariaat van de MCAM. Voor beginners geldt een aanzienlijk vereenvoudigd reglement. Omdat het een oefenrit is wordt vooraf en tussen de te rijden trajecten uitleg gegeven over de spelregels, de kaartleessystemen en (achteraf) de ideale route. Voor gevorderden telt deze rit mee in het Defensiekampioenschap Kaartlezen. De tweede rit in dit kampioenschap is de 18-uursrit op 1 en 2 oktober vanaf de Johannes Postkazerne in Havelte. Contact: mevrouw A. Balm, tel / MDTN: * (alleen maandag en dinsdag). Meer informatie staat op Martin Zuidema bevorderd tot kapitein Eerste-luitenant Martin Zuidema is door luitenant-kolonel Rick van der Sluis, commandant van 10 Natresbataljon, bevorderd tot kapitein. Zuidema was de afgelopen zeven jaar commandant van het eerste peloton van de B-compagnie van 10 Natresbataljon en vervulde bovendien enige neventaken. De pasbevorderde kapitein gaat zich nu bij de staf bezig houden met onder meer het coachen van aankomende officieren bij de Sectie Opleiding &Training. Ook zal hij nog kort de functie van pelotonscommandant blijven uitoefenen, zolang er nog geen opvolger is bij het peloton. De verwachting is dat die er binnen korte tijd zal komen

12 WAARGENOMEN W Kolonel Van Hoof nieuwe commandant RMC West Kolonel Bas van Hoof heeft het commando gekregen over het Regionaal Militair Commando West. Hij is de opvolger van kolonel Willem van den Bos. Bij de commando-overdracht in Den Haag leverden militairen van 20 en 50 Natresbataljon de nodige ondersteuning en stonden hun detachementen aangetreden voor het ceremonieel. Kolonel Van Hoof werkt sinds 1981 als officier bij de Koninklijke Landmacht. In zijn vorige functie was hij commandant van Opleidings- en TrainingsCommando Manoeuvre in Amersfoort. Over zijn nieuwe functie zegt Van Hoof: RMC West is een heel andere omgeving dan de opleidingsomgeving waarin ik de laatste jaren heb gewerkt. Het is een nieuwe dimensie en ik vind het een uitdaging om gesprekspartner te zijn van partijen als overheidsbesturen, brandweer, politie en Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen. Behalve directe relaties, commandanten van andere eenheden en collega s waren bij de overdrachtsceremonie ook vertegenwoordigers aanwezig van partners uit de tien veiligheidsregio s van de drie provincies. Voor de inzet van militairen bij een ramp of crisis kan RMC West onder meer een beroep doen op twee bataljons van het Korps Nationale Reserve. Vanuit het Ministerie van Defensie is RMC West het eerste aanspreekpunt voor overheidsbesturen, autoriteiten, instanties, particuliere organisaties en de 6,5 miljoen inwoners van Noord- en Zuid-Holland en Utrecht. Natres voert boventoon bij Nachtpatrouille Luxemburg Bijna 240 militairen, voor het merendeel Natresmilitairen, doorkruisten in de nacht van 30 op 31 januari een besneeuwd en ruig terrein in Luxemburg met kompas en kaart. Rond het plaatsje Nocher vond de jaarlijkse Nachtpatrouille van het Luxemburgse reservistenverband ASORL plaats. 40 Natresbataljon werkte mee aan de voorbereidingen. De teams werden overdag uitgedaagd met militaire opdrachten als handgranaat werpen, kaartcoördinatie, afstanden schatten, radioverbindingen repareren, munitie herkennen en morsecode ontcijferen. Duitse luchtmachtreservisten wisten de eerste plaats in het totaal-klassement te halen; het zilver en brons ging respectievelijk naar 10 en 20 Natresbataljon uit Nederland. Militairen van 10 Natresbataljon waren het sterkst in de Nachtpatrouille, op de voet gevolgd door een team van 20 Natresbataljon. De wedstrijd bestaat uit een parcours van 20 kilometer van steile hellingen en smalle, moeilijk te ontdekken paadjes. Aan de Nachtpatrouille van ASORL doen actieve reservisten uit Duitsland, België, Frankrijk, de Verenigde Staten, Groot- Brittannië, Italië en Luxemburg mee, maar Nederland kleurde met enkele tientallen reservistenteams het deelnemersveld. Dit jaar deed voor het eerst ook een team met reservisten van het Korps Mariniers en een team van NatOps-militairen mee. Wie tijdens de nachtelijke tocht even op adem wilde komen kon halverwege terecht bij Onze Vrijwilligers Vereniging Korps Nationale Reserve voor een beker hete soep. Zevenenzeventig nieuwe collega s In Assen hebben begin februari 47 nieuwe Natresmilitairen hun certificaat voor de algemene militaire opleiding verdiend. De afsluitende bivakweek was zwaar en het slechte weer maakte het er niet makkelijker op. Soldaat Linda van der Meulen werd bij de afsluitende ceremonie uitgeroepen tot best man. Als enige vrouw in de opleiding stond ze haar mannetje. Ze ontving een schildje van de B-Instructiecompagnie, die deze keer de amo verzorgde. Onder de Natresvertegenwoordigers bevond zich ook Korpscommandant luitenant-kolonel Gerard van der Thiel die de cursisten toesprak en van harte welkom heette bij het Korps Nationale Reserve. Een dag voor kerst ontvingen 30 nieuwe collega s hun amo-certificaat. Ook deze groep, opgeleid door de A-Instructiecompagnie in Assen, kreeg met sneeuw te maken. Luitenant Steenwijk van de A-Instructiecompagnie sprak de deelnemers toe. Hij vertelde over zijn persoonlijke ervaringen met de Nationale Reserve. De Natres is een gezellig team om deel van uit te maken en meer dan een leuke hobby, de Natres is noodzakelijk werk. Door de slechte weersomstandigheden zijn bij beide amo s de leerdoelen op het gebied van schieten niet gehaald. Binnen de pelotons zullen zij verder opgeleid worden tot basisschutter. Vernieuwde aanmelding Korpsdiner Officieren De organisatie van het jaarlijkse Korpsdiner voor Officieren heeft voor een nieuwe manier van aanmelden gekozen. Natresofficieren, actief en buiten dienst, kunnen zich opgeven door het deelnamebedrag over te maken. Daarna krijgen ze de officiële uitnodiging naar hun huisadres gestuurd. Het officiersdiner vindt dit jaar plaats op 16 april op de Legerplaats Harskamp, met ontvangst vanaf uur. Deelname kost 25,- of met overnachting 27,50, over te maken op gironummer t.n.v. Berding en Strikwerda te Zoetermeer. Vermeld daarbij Korpsdiner, uw naam en uw ID-nummer. Na ontvangst van de uitnodiging kunnen deelnemers hun voorkeur voor een dieet of een vegetarisch menu en. De organisatie verzoekt officieren om de nieuwe wijze van aanmelden ook te verspreiden onder collega-officieren. Stafadjudanten voltooien Tertiaire Vorming Wim Brauns en Peter Mensink, bataljonsadjudanten van respectievelijk 30 en 50 Natresbataljon, hebben een diploma ontvangen voor het afleggen van de cursus Tertiaire Vorming aan de Koninklijke Militaire School. De Tertiaire Vorming voor onderofficieren behandelt onder meer detectie & selectie en de stafadjudant naast de commandant. Brauns en Mensink kregen hun certificaat tijdens de stafadjudantendag die door de Landmachtadjudant Theo Witlox was georganiseerd. De diploma s werden uitgereikt door Commandant Landstrijdkrachten luitenant-generaal Rob Bertholee

13 al meer dan 60 jaar vrijwillig paraat korps nationale reserve bel

WILLEM LODEWIJK V NASSAUKAZERNE, MATERIEEL LOGISTIEK PELETON (320) LOKAAL FACILITAIRE DIENST

WILLEM LODEWIJK V NASSAUKAZERNE, MATERIEEL LOGISTIEK PELETON (320) LOKAAL FACILITAIRE DIENST DE KAZERNES VAN NEDERLAND 2012. Hier vind u een lijst van landmachtkazernes in Nederland. In de lijst vind u de eenheden die er gelegerd zijn en de plaats waar de kazerne staat. JOHANNES POSTKAZERNE, HAVELTE.

Nadere informatie

Beroepsmilitair. bij de. Koninklijke Landmacht

Beroepsmilitair. bij de. Koninklijke Landmacht Beroepsmilitair bij de Koninklijke Landmacht 1 Inleiding Duur van de voorlichting en inhoud Voorlichting beroepsmilitair Koninklijke Landmacht Aansluitend aan de voorlichting mogelijkheid tot: Solliciteren

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

Opleidingscatalogus: Bedrijfshulpverlening V15.1

Opleidingscatalogus: Bedrijfshulpverlening V15.1 Opleidingscatalogus: Bedrijfshulpverlening V15.1 Bedrijfshulpverlener Medewerkers die binnen het bedrijf werkzaam zijn en een taak hebben of krijgen als bedrijfshulpverlener. 2 dagen of 4 dagdelen Inhoud

Nadere informatie

De brandweervrijwilliger en de Arbeidstijdenwet VNG februari 2010

De brandweervrijwilliger en de Arbeidstijdenwet VNG februari 2010 De brandweervrijwilliger en de Arbeidstijdenwet VNG februari 2010 Inhoud Inleiding 1. De Arbeidstijdenwet en de brandweervrijwilliger 1.1 Hoofdbetrekking en de brandweervrijwilliger 1.2 Uitzonderingen

Nadere informatie

Sterk in maatwerk. Amsterdam-Amstelland. Behulpzaam Deskundig Daadkrachtig

Sterk in maatwerk. Amsterdam-Amstelland. Behulpzaam Deskundig Daadkrachtig Sterk in maatwerk Amsterdam-Amstelland Behulpzaam Deskundig Daadkrachtig BOCAS Brandweer Amsterdam-Amstelland 2 Jaarlijks trainen honderden brandweerlieden en bedrijfshulpverleners bij BOCAS. Het opleidingscentrum

Nadere informatie

Raadsman, heeft u nog raad?

Raadsman, heeft u nog raad? Raadsman, heeft u nog raad? Het vliegtuig waarmee wij landen op het Noorse vliegveld stuitert een paar keer over de landingsbaan. Er is een sneeuwstorm buiten als we aankomen. Samen met het Tweede Mariniersbataljon

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken tekst: sgt. Derek de Vries Lees het volledige artikel in de FALCON Grizzly, this is Mike ready to copy nine-liner This is grizzly, ready to

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Lars (33) werkt 7 jaar als adviseur in de vastgoedsector, voornamelijk in kantooromgevingen. Sinds een half jaar heeft hij een nieuwe werkgever.

Nadere informatie

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

Jeugdkamp Bertrix 2011

Jeugdkamp Bertrix 2011 Jeugdkamp Bertrix 2011 Verslag Jeugd Trainingskamp Ardennen datum 9 / 12 september 2011 plaats Bertrix Samenstelling: De groep die vrijdag verzamelt op Ardennen camping Bertrix bestaat uit dertien jeugdspelers

Nadere informatie

ISAF III Deployment Task Force

ISAF III Deployment Task Force ISAF III Deployment Task Force C-DTF Kolonel Henk Morsink 1 Deployment Task Force Mission Statement Taken Eenheden en Middelen Planning Voorbereiding 2 Mission Statement Schep als Deployment Task Force

Nadere informatie

Reglement Bedrijfshulpverlening (BHV)

Reglement Bedrijfshulpverlening (BHV) Reglement Bedrijfshulpverlening (BHV) Vereisten, rechten, verplichtingen en verantwoordelijkheden 1 juni 2007 Status Definitief Oasen N.V. Nieuwe Gouwe O.Z. 3 Postbus 122 2800 AC Gouda T 0182 59 35 30

Nadere informatie

Opleidingscatalogus: Bedrijfshulpverlening

Opleidingscatalogus: Bedrijfshulpverlening Opleidingscatalogus: Bedrijfshulpverlening t WEB Opleidingen, Adviezen & Hoofdvestiging: Zeppelinstraat 7 7903 BR Hoogeveen Tel: 0528 280 888 Fax: 0528 280 889 Website: www.tweb.nl E-mail: info@tweb.nl

Nadere informatie

BOTSCHAFT DER BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND - VERTEIDIGUNGSATTACHÉ- Oberstleutnant i.g. Joachim Schmidt

BOTSCHAFT DER BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND - VERTEIDIGUNGSATTACHÉ- Oberstleutnant i.g. Joachim Schmidt BOTSCHAFT DER BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND - VERTEIDIGUNGSATTACHÉ- Oberstleutnant i.g. Joachim Schmidt Den Haag, 20. März 2013 Tel.: 0031 70-342.06.18 Fax: 0031 70-365.32.48 Toespraak ter gelegenheid van

Nadere informatie

hittebestendig? Kom DE BUSSUMSE BRANDWEER

hittebestendig? Kom DE BUSSUMSE BRANDWEER jij Ben hittebestendig? Kom DE BUSSUMSE BRANDWEER versterken! De brandweer van Bussum De brandweer van Bussum draagt zorg voor het beperken en bestrijden van gevaar voor onze inwoners (en dieren) bij brand

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Pietengym vrijdagochtend 27 november / Sinterklaasviering 4 december

Pietengym vrijdagochtend 27 november / Sinterklaasviering 4 december schooljaar 2015-2016 aflevering 05 Dante is geboren! Sinterklaas 2015 Rijksmuseum Skateclinics Scholen6kamp Kleuterquote In deze Nieuwsflits: Dante is geboren! Juffrouw Mariëtte is op donderdag 29 oktober

Nadere informatie

Irma Steenbeek VERSTAG

Irma Steenbeek VERSTAG Irma Steenbeek VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

02-09-15 Opening seizoen, jaarvergadering en lezing. De Regenboogschool. 09-09-15 Les 1 Communicatie en overdracht. De Regenboogschool

02-09-15 Opening seizoen, jaarvergadering en lezing. De Regenboogschool. 09-09-15 Les 1 Communicatie en overdracht. De Regenboogschool HERHALINGSLESSEN - EHBO NOOTDORP - SEIZOEN 2015 / 2016 GROEP 1 LESTIJD: 19:30 - ± 21:30 UUR 02-09-15 Opening seizoen, jaarvergadering en lezing. De Regenboogschool 09-09-15 Les 1 Communicatie en overdracht.

Nadere informatie

Wandel mee met de wandelvierdaagse in Nijmegen

Wandel mee met de wandelvierdaagse in Nijmegen Wandel mee met de wandelvierdaagse in Nijmegen Dinsdag 17 juli tot en met vrijdag 20 juli 2012 Je kent de Nijmeegse Wandelvierdaagse vast wel. Het is een hele prestatie om 4 dagen achter elkaar 30, 40

Nadere informatie

25 augustus 2012 toertocht Diekirch-Valkenswaard.

25 augustus 2012 toertocht Diekirch-Valkenswaard. 25 augustus 2012 toertocht Diekirch-Valkenswaard. Zoals bekend wordt op de laatste zaterdag van augustus de toertocht DiekirchValkenswaard verreden. De leden van de ATB groep hadden deze rit een maand

Nadere informatie

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1 Algemeen In deze nieuwsbrief hebben we weer informatie voor u op een rij gezet en kunnen we u laten meegenieten van allerlei leuke activiteiten die onlangs bij ons op school hebben plaatsgevonden. Cito-vo

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Het restaurant in Otterlo.

Het restaurant in Otterlo. Het verslag van mijn spontane actie/uitdaging handbikend van Enschede naar Scherpenzeel en terug. Een totale afstand van 259,92 km en heb hier zowel de zaterdag als de zondag 12 uur over gedaan (inclusief

Nadere informatie

Finale weekend club competitie

Finale weekend club competitie Finale weekend club competitie Ploegentijdrit Zaterdag stond als allereerst de ploegentijdrit op programma. Jawel hoor we moesten als eerste van start. We waren maar met 5 in plaats van 6 man. Start ging

Nadere informatie

De Road Runners naar Luxemburg.

De Road Runners naar Luxemburg. De Road Runners naar Luxemburg. Donderdag 13 mei was het weer zo ver de Road Runners { zo noemen zich tegenwoordig } en aan hang { supporters } 11 personen, zijn we naar Luxemburg geweest, het is een combinatie

Nadere informatie

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Opvang na uw uitzending Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

Veel gestelde vragen 1

Veel gestelde vragen 1 In dit document zijn de antwoorden op veel gestelde vragen opgenomen. Veel gestelde vragen 1 1. Wat is een BHV-plan? Een document waarin een werkgever schriftelijk vastlegt op welke restrisico s de BHV

Nadere informatie

Blijf jij cool. als het heet wordt? Word vrijwilliger! Hollands Midden

Blijf jij cool. als het heet wordt? Word vrijwilliger! Hollands Midden Blijf jij cool als het heet wordt? Word vrijwilliger! Hollands Midden Uitdagend en veelzijdig Vrijwilliger bij de brandweer Wil jij je steentje bijdragen en als vrijwilliger aan de slag? Maar dan wel iets

Nadere informatie

C u r s u s i n f o r m a t i e

C u r s u s i n f o r m a t i e 2-daagse opleiding basis bedrijfshulpverlener B Y K S In het kader van de Arbo-wet is de werkgever verplicht een aantal medewerkers conform de gestelde eisen op te leiden op het gebied van de bedrijfshulpverlening.

Nadere informatie

Voorwoord: Meppel, augustus 2012.

Voorwoord: Meppel, augustus 2012. Seizoen 2012/2013 Voorwoord: Meppel, augustus 2012. Het is nu zaterdagavond. Mijn vakantie zit er bijna op. Na een heerlijke 3 weken, waarvan deels op de camping, mag ik maandag weer aan het werk. Op de

Nadere informatie

Police Advisory Group (PAG) op pad

Police Advisory Group (PAG) op pad Maandag 07 januari 2013 Door onrust in een deel van ons werkgebied waren we het afgelopen weekend beperkt in de mogelijkheden om naar buiten te gaan (of het kamp te verlaten). Vandaag staat een bezoek

Nadere informatie

~ 121 ~ Eerste vervolgles na de brand van de Porrelhoek in de noodlokalen die korte tijd beschikbaar werden gesteld door het gemeentebestuur.

~ 121 ~ Eerste vervolgles na de brand van de Porrelhoek in de noodlokalen die korte tijd beschikbaar werden gesteld door het gemeentebestuur. Snel Inzetbaar Team 1998 Na het examen van het snel inzetbaar team (foto Els Kat) Eerste vervolgles na de brand van de Porrelhoek in de noodlokalen die korte tijd beschikbaar werden gesteld door het gemeentebestuur.

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Elk bedrijf heeft één of meerdere bedrijfshulpverleners nodig. De bedrijfshulpverleners hebben een voorpostfunctie: zij treden op als voorpost van brandweer,

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF april 2015

NIEUWSBRIEF april 2015 NIEUWSBRIEF april 2015 Bericht van directie: Te laat komen kinderen We zien dat steeds meer kinderen te laat op school komen en steeds meer ouders langer in de groepen blijven kletsen of afscheid nemen

Nadere informatie

Inschrijfnummer Kamer van Koophandel: 40047794 Bank ING: NL10INGB0001162288

Inschrijfnummer Kamer van Koophandel: 40047794 Bank ING: NL10INGB0001162288 Seizoen 2014/2015 Algemene informatie: Koninklijke Nederlandse Vereniging Eerste Hulp bij Ongelukken AFDELING MEPPEL Secretariaat: Westeinde 19 7941 EK Meppel telefoon: 06-40061915 Website: www.ehbomeppel.nl

Nadere informatie

Om het thuisfront goed te informeren, heb ik regelmatig

Om het thuisfront goed te informeren, heb ik regelmatig door Gertjan van der Ree Mij is gevraagd een stukje te schrijven over de ervaringen van het A- pel, 1 ste bt, 11 AfdRA tijdens onze uitzending naar Afghanistan. Wij vielen onder BG5 en zijn vanaf dec.

Nadere informatie

Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar "Jeugdland ", in Ellecom.

Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar Jeugdland , in Ellecom. Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar "Jeugdland ", in Ellecom. Onze meester was daar meneer den Ouden. 22 mei 1956 Afscheid van school. We

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening BHV - Calamiteitenplan

Bedrijfshulpverlening BHV - Calamiteitenplan Bedrijfshulpverlening - Calamiteitenplan Pagina 1 van 6 Opgemaakt door R. Scholman, Voorzitter Bedrijfshulpverlening - Calamiteitenplan Inhoudsopgave 01. Introductie 02. De Taken 03. Hoeveel -ers moeten

Nadere informatie

dpm groep Specialist in de culturele sector Brochure Cursussen & Trainingen 2014

dpm groep Specialist in de culturele sector Brochure Cursussen & Trainingen 2014 dpm groep Specialist in de culturele sector Brochure Cursussen & Trainingen 2014 DPM groep DPM groep is al 15 jaar actief partner voor bedrijven en instellingen, met name binnen de culturele sector. Wij

Nadere informatie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie Reservist bij de Koninklijke Marechaussee De leukste baan! naast je werk of studie Operationeel Centrum Mobiel toezicht veiligheid Grensbewaking Schiphol Beveiliging Koninklijk Huis Als het erop aankomt

Nadere informatie

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen:

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen: Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8 januari 2010 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Nieuwsflits: Augustus 2014

Nieuwsflits: Augustus 2014 Nieuwsflits: Augustus 2014 MEER! met elkaar is een plek waar vrouwen van alle nationaliteiten en leeftijden elkaar kunnen ontmoeten. Waar veel vrijwilligers actief zijn. Waar je elkaar kunt steunen, jezelf

Nadere informatie

Wie Nijmegen zegt, zegt Vierdaagse. Hoewel Nijmegen

Wie Nijmegen zegt, zegt Vierdaagse. Hoewel Nijmegen Vierdaagse onder de loupe Wie Nijmegen zegt, zegt Vierdaagse. Hoewel Nijmegen een r i j k verleden en ook hedentendage nog veel interessants te bieden heeft, dankt de stad zijn wereldwijde faam aan een

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

brandweer Nieuwegein Zuid Jij ook? Kom bij de brandweer!

brandweer Nieuwegein Zuid Jij ook? Kom bij de brandweer! I brandweer Nieuwegein Zuid Jij ook? Kom bij de brandweer! Brandweer Veiligheidsregio Utrecht zoekt vrijwilligers Werken bij de brandweer: voor sommigen is het een droom, voor anderen een roeping. Werken

Nadere informatie

Cursus Bedrijfshulpverlening - Inleiding in de BHV

Cursus Bedrijfshulpverlening - Inleiding in de BHV Cursus Bedrijfshulpverlening - Inleiding in de BHV Een bedrijfshulpverlener moet snel beslissingen kunnen nemen en bepalen welke handeling, op welke manier moet worden uitgevoerd. Onder bedrijfshulpverlening

Nadere informatie

ZV de Bron Nieuws. Wilt u helpen om het clubhuis open te houden? Laat het ons weten! (secretariaat@zvdebron.nl)

ZV de Bron Nieuws. Wilt u helpen om het clubhuis open te houden? Laat het ons weten! (secretariaat@zvdebron.nl) ZV de Bron Nieuws Nieuw seizoen Een nieuw seizoen is aangebroken, en het was tijd voor een nieuw logo. De tand des tijds had er aardig aan zitten knagen. Na verschillende creatieve concepten is het gelukt

Nadere informatie

PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014. Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus

PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014. Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus Augustus PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014 Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus De Noordster EHBO Maandag 18-08 & 25-08 19.30u-21.30u Dinsdag 19-08 13.00u-14.30u Landsmeerstraat

Nadere informatie

ALGEMEEN LOGBOEK OKTOBER Barendrecht, 1 oktober 2014

ALGEMEEN LOGBOEK OKTOBER Barendrecht, 1 oktober 2014 ALGEMEEN LOGBOEK OKTOBER Barendrecht, 1 oktober 2014 17 e jaargang A L G E M E E N De eerste vier weken zitten er al weer op. Wat is het toch leuk om te zien dat alle kinderen weer zijn gegroeid, niet

Nadere informatie

Een beveiliging van een werktrein van de Staats Spoorwegen met een fatale afloop.

Een beveiliging van een werktrein van de Staats Spoorwegen met een fatale afloop. WEST JAVA- Bantam 1949. Een beveiliging van een werktrein van de Staats Spoorwegen met een fatale afloop. Het is 19 december 1948. De legercommandant, de generaal S. Spoor, komt met zijn dagorder, waarin

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING...

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... 1 Gegevens leerling Naam Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Telefoon Afdeling/leerweg Gegevens school Naam Schoolbegeleider Adres Plaats Telefoon

Nadere informatie

Programmaboekje EHBO-seizoen 2015-2016. EHBO Rossum en EHBO Saasveld

Programmaboekje EHBO-seizoen 2015-2016. EHBO Rossum en EHBO Saasveld Programmaboekje EHBO-seizoen 2015-2016 EHBO Rossum en EHBO Saasveld In dit boekje: Bestuurssamenstelling EHBO Rossum Bestuurssamenstelling EHBO Saasveld Informatie over Jeugd EHBO Planning EHBO Rossum

Nadere informatie

DRUK ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG. Beleving. van werkdruk

DRUK ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG. Beleving. van werkdruk WERK DRUK Beleving van werkdruk ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG B E L E V I N G V A N W E R K D R U K 5 B E L E V I N G V A N W E R K D R U K Doel: In te vullen door: De beleving van werkdruk en

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Onze Nieuwe cursus Paro-preventieassistent

Onze Nieuwe cursus Paro-preventieassistent In deze uitgave: In deze nieuwsbrief DentalFlash de nieuwe cursus Paro-preventieassistent, zorg goed voor je lichaam, de veiligheid op de werkvloer in het geding, Sandra Schrijft en veel geslaagde cursisten.

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

INFOBULLETIN DECEMBER 2015

INFOBULLETIN DECEMBER 2015 INFOBULLETIN DECEMBER 2015 Limburgse Jeugd Masters 2015/2016 De eerste ronde van de Limburgse jeugd Masters is op 22 november gespeeld in Heerlen. Drie jongens en 3 meisjes van Quick waren present. Isa

Nadere informatie

Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren

Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren Nieuwsbrief 4 - April 2015 In dit nummer: Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren Commissieleden gezocht! Veranderingen rondom training Baanbezetting Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA) Verslag

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen 15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen Winfried Mortelmans Business Manager Kluwer Opleidingen - Linkpower winfried.mortelmans@kluwer.be twitter.com/winfriedmor 2011 Kluwer Opleidingen

Nadere informatie

In 2009 is het bestuur 8 keer bijeengekomen voor bestuursvergadering. Op deze vergaderingen zijn met name de volgende zaken behandeld:

In 2009 is het bestuur 8 keer bijeengekomen voor bestuursvergadering. Op deze vergaderingen zijn met name de volgende zaken behandeld: Algemeen 2009 Het jaar 2009 stond in het teken van 30 jaar UNIFIL. Het bestuur is eind 2008 al begonnen met een aantal zaken voor te bereiden. Er waren contacten met een aantal organisaties zoals het VI,(Veteranen

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm In 2011 gingen mijn man en ik 10 dagen op vakantie naar Cyprus. Toen we geland waren, stond er een taxi klaar, om ons naar ons vakantieverblijf, te brengen.

Nadere informatie

Voorzitters van 1969 tot 2013 Grote oefening, veel toeschouwers

Voorzitters van 1969 tot 2013 Grote oefening, veel toeschouwers Voorzitters van 1969 tot 2013. Grote oefening, veel toeschouwers ~ 81 ~ 71 ste jaarvergadering afsluiting jubileumjaar Sluiting jubileumjaar: de 7 en 0 werden weer uit elkaar gehaald door de Burgmeester

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF JULI- AUGUSTUS LANDTRAINING VERSCHUIFT NAAR EEN ANDERE DAG

NIEUWSBRIEF JULI- AUGUSTUS LANDTRAINING VERSCHUIFT NAAR EEN ANDERE DAG NIEUWSBRIEF JULI- AUGUSTUS Hallo allemaal, Voor sommigen is de vakantie al begonnen en voor anderen is het bijna vakantie. Afgelopen vrijdagavond was de officiële laatste training van NOVA en was er een

Nadere informatie

Boventallig? Pech. Of toch niet?

Boventallig? Pech. Of toch niet? Boventallig? Pech. Of toch niet? Op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Harriët (37, foto) werkt drie jaar bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Eerst als projectleider ICT. Maar de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Nieuwsbrief maart 2016

Nieuwsbrief maart 2016 Nieuwsbrief maart 2016 Beste Thialffer, Het kan nog net voordat we allemaal gaan genieten van een heerlijke clubavond op de Leemputten. Ik ga er van uit dat we met velen zullen zijn aankomende vrijdagavond.

Nadere informatie

Kunt u deze mail niet goed lezen? Bekijk dan de webversie. Wilt u geen e-mails meer ontvangen? Klik hier om u direct uit te schrijven.

Kunt u deze mail niet goed lezen? Bekijk dan de webversie. Wilt u geen e-mails meer ontvangen? Klik hier om u direct uit te schrijven. Kunt u deze mail niet goed lezen? Bekijk dan de webversie. Wilt u geen e-mails meer ontvangen? Klik hier om u direct uit te schrijven. Beste BarEnd(st)ers, De wintertijd is ingegaan maar dit is geen reden

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Succesvolle warming-up bijeenkomst Kerkrade hartveilig

Succesvolle warming-up bijeenkomst Kerkrade hartveilig Succesvolle warming-up bijeenkomst Kerkrade hartveilig Op donderdagavond 2 oktober jl. vond er in het raadhuis in Kerkrade een bijeenkomst plaats voor alle mensen die zich als vrijwilliger hebben aangemeld

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

geschiedenis Feesten en vooral roeien...

geschiedenis Feesten en vooral roeien... geschiedenis Feesten en vooral roeien... In 1985 werd de allereerste Merwede Trinity Cup (MTC) op het Merwedekanaal in Utrecht georganiseerd in het derde weekend van september. De aanleiding was dat er

Nadere informatie

Vechten voor vrijheid

Vechten voor vrijheid tekst inge-mirjam bosveld Beeld Eljee Op uw plaatsen... Ook in Eva-radio kwamen op 22 januari militairen aan het woord. (Na)luisteren kan ook via www.eo.nl/eva. Vechten voor vrijheid Patrouilleren door

Nadere informatie

Voorwoord: Meppel, juni 2010.

Voorwoord: Meppel, juni 2010. Voorwoord: Meppel, juni 2010. Dit is de laatste keer dat ik het voorwoord mag schrijven. Na zeven jaren voorzitter van onze EHBO vereniging te zijn geweest geef ik het stokje door aan een nieuwe voorzitter.

Nadere informatie

Logboekverhaal. Schoolkamp 2014

Logboekverhaal. Schoolkamp 2014 Logboekverhaal Schoolkamp 2014 Mysterie kamp 22-25-april Dinsdag 22 april 2014 Vandaag moesten we om 8:00 op school verzamelen. Onze bagage werd ingeladen en wij namen afscheid van de ouders. Toen alles

Nadere informatie

Bedrijfshulpverleningsplan

Bedrijfshulpverleningsplan Bedrijfshulpverleningsplan voor de openbare apotheek te Datum opmaak: bijlage 8 61 Inhoud 1 Basisgegevens Apotheek Arts Ziekenhuis met EHBO-post Aanwezige bedrijfshulpverleners 2 Informatie/instructie

Nadere informatie

Programmaboekje EHBO-seizoen 2013-2014. EHBO Rossum en EHBO Saasveld

Programmaboekje EHBO-seizoen 2013-2014. EHBO Rossum en EHBO Saasveld Programmaboekje EHBO-seizoen 2013-2014 EHBO Rossum en EHBO Saasveld In dit boekje: Bestuurssamenstelling EHBO Rossum Bestuurssamenstelling EHBO Saasveld Informatie over Jeugd EHBO Planning EHBO Rossum

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

VVD trainingsaanbod in 2013 KC's Groningen en Drenthe

VVD trainingsaanbod in 2013 KC's Groningen en Drenthe VVD trainingsaanbod in 2013 KC's Groningen en Drenthe Let op: soms wijzigt er iets in dit programma. Kijk daarom voor de zekerheid altijd op de website van de kamercentrale of u de laatste versie van dit

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

H utnieuws 4 2014-2015

H utnieuws 4 2014-2015 OBS de Boomhut 31 oktober 2014 H utnieuws 4 2014-2015 Locatie Bernhardlaan 10 6824 LE Arnhem 026-4433102 Locatie Julianalaan 1 6824 KG Arnhem 026-3701183 In dit nummer: Tussenschoolseopvang Tussenschoolseopvang

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Programmaboekje EHBO-seizoen 2014-2015. EHBO Rossum en EHBO Saasveld

Programmaboekje EHBO-seizoen 2014-2015. EHBO Rossum en EHBO Saasveld Programmaboekje EHBO-seizoen 2014-2015 EHBO Rossum en EHBO Saasveld In dit boekje: Bestuurssamenstelling EHBO Rossum Bestuurssamenstelling EHBO Saasveld Informatie over Jeugd EHBO Planning EHBO Rossum

Nadere informatie

DE VEVA OPLEIDING. Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie

DE VEVA OPLEIDING. Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie DE VEVA OPLEIDING Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie DE TIEN MEEST GES INFORMATIE VOOR OUDERS EN VERZORGERS 1 2 3 4 Is er ondanks de bezuinigingen bij Defensie een toekomst voor leerlingen Veiligheid

Nadere informatie

In verband met. bedrijfshulpverlening

In verband met. bedrijfshulpverlening In verband met bedrijfshulpverlening Als de nood het hoogst is, is de redding dan wel nabij? Bij een noodsituatie of ongeval in uw bedrijf zijn twee zaken van essentieel belang: 1 Is er een hulpverlener

Nadere informatie

Toespraak minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, ter gelegenheid van de medaille parade op de Nederlandse Veteranendag

Toespraak minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, ter gelegenheid van de medaille parade op de Nederlandse Veteranendag Toespraak minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, ter gelegenheid van de medaille parade op de Nederlandse Veteranendag Den Haag, 27 juni 2009 Koninklijke Hoogheid, veteranen, aangetreden militairen,

Nadere informatie

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen

15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen 15 tips om het maximum uit uw congres- en beursdeelname te halen Miek Wouters Learning Consultant, Kluwer Opleidingen miek.wouters@kluwer.be Twitter: @KluwerLearning www.kluweropleidingen.be 2013 Kluwer

Nadere informatie

STAPSTEENNIEUWS. Schooljr. 2014/2015 4 juni t/m 17 juni, nr. 16

STAPSTEENNIEUWS. Schooljr. 2014/2015 4 juni t/m 17 juni, nr. 16 Locatie De Muzenberg BS De Stapsteen Kijkakkers 1A2 6026 ER Maarheeze 0495-599264 STAPSTEENNIEUWS infodestapsteen@skozok.nl www.bsdestapsteen.nl Schooljr. 2014/2015 4 juni t/m 17 juni, nr. 16 Het volgende

Nadere informatie

Nr. 71 : 26 januari 2014 Een digitaal platform voor mensen die elkaar ontmoeten bij de Perronmeetings

Nr. 71 : 26 januari 2014 Een digitaal platform voor mensen die elkaar ontmoeten bij de Perronmeetings Nr. 71 : 26 januari 2014 Een digitaal platform voor mensen die elkaar ontmoeten bij de Perronmeetings Spoor ❶ Spoor ❷ Het begin God s dagboek - gedenkboek God houdt een dagboek bij. Mogelijk staat in dat

Nadere informatie

Gids arbeidstijden en gladheidbestrijding

Gids arbeidstijden en gladheidbestrijding Gids arbeidstijden en gladheidbestrijding Chauffeurs die in de winterperiode worden ingezet om te strooien, kunnen dit niet zomaar doen. Zij moeten rekening houden met wet- en regelgeving, zoals de zogenoemde

Nadere informatie