Whitepaper. Webinar: trends in de bouwsector

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Whitepaper. Webinar: trends in de bouwsector"

Transcriptie

1 Whitepaper Webinar: trends in de bouwsector

2 Inleiding Halverwege 2013 is de economische situatie nog altijd een belangrijke aanjager voor de ontwikkelingen in de bouw. Deze staat echter niet alleen. De bouw speelt immers ook een sleutelrol bij grote maatschappelijke vraagstukken van het moment, zoals toekomstbestendig bouwen, duurzaamheid en vergrijzing. De roep om innovaties is nu groter dan ooit. Ondanks de economische tegenwind zijn er daarom nog altijd kansen genoeg, in verschillende gradaties en op verschillende plaatsen in de keten. Om deze kansen te herkennen en benutten moeten moderne beleidsmakers in de bouw wel constant op de hoogte zijn van de laatste trends en ontwikkeling. Het bepalen van een succesvolle strategie start immers met het in kaart brengen van de huidige markt en de te verwachtte ontwikkelingen. Markt- en marketinginformatie is hierbij van essentieel belang. Dinsdag 27 augustus organiseerden wij een gratis webinar over de (marketing)trends in de bouw. Hierin gaven wij u inzicht in de laatste trends en ontwikkelingen in de bouw op basis van het pas verschenen BouwKennis Jaarrapport Nederland 2013/2014. Via onderstaande link kunt u de webinar terugkijken of doorsturen: Op basis van de webinar hebben we bovendien deze handige whitepaper samengesteld waarin de resultaten nog eens helder op een rijtje zijn gezet. Eerst leest u hierin over de verwachtingen voor de woningbouw en utiliteitsbouw. Daarnaast wordt er ingegaan op enkele trends voor de toekomst: duurzaamheid, de rol van het bestek en het koopproces. Veel leesplezier en inspiratie toegewenst. Boudewijn Goedhart BouwKennis B.V. pagina 2 Whitepaper Webinar

3 Bouwconjunctuur verder in mineur Onlangs verscheen de eerste raming van het CBS voor de economische groei van het tweede kwartaal van De Nederlandse economie is wederom gekrompen. Tegelijkertijd stuurde het Centraal Planbureau een geactualiseerde macro-economische raming voor de jaren 2013 en 2014 naar het kabinet waarin prognoses voor de economie negatief worden bijgesteld. De Nederlandse conjunctuur is nog altijd niet om over naar huis te schrijven. Voor de bouwsector heeft dit met name als gevolg dat de vraag naar gebouwen flink is afgenomen. Consumenten stellen hun woningaankoop uit en bedrijven hebben voldoende aan hun huidige vastgoed. BouwKennis maakt vier keer per jaar een prognose voor de nieuwbouwproductie van woningen en utiliteitsgebouwen. De meest actuele prognose is opgenomen in het Jaarrapport. Woningbouw De belangrijkste input voor het prognosemodel voor de woningbouw, is het verloop van de vergunningverlening. In 2012 is voor de woningbouw een nieuw dieptepunt bereikt: voor circa woningen is een bouwvergunning verleend. Ook in de loop van 2013 blijft het aantal verleende vergunningen achter bij het niveau van Het ligt momenteel echter niet in de lijn der verwachting dat er een versnelling in de vergunningverlening zal komen. Corporaties schroeven hun bouwplannen terug door de onzekerheid omtrent de invulling van de verhuurdersheffing. Particuliere opdrachtgevers zijn terughoudend in het maken van bouwplannen, omdat de koopkracht onder druk staat, de werkloosheid oploopt en de doorstroming in het dure koopsegment stokt. Bouwers voor de markt krijgen hun bestaande plannen nauwelijks verkocht en hebben dus weinig redenen om veel nieuwe projecten te starten. De logische conclusie, gezien de bouwtijd tussen vergunningverlening en oplevering van een woning, is dat de komende twee jaar nog een krimp zal optreden. BouwKennis verwacht dan ook dat er in 2013 circa woningen zullen worden opgeleverd. In 2014 zullen dat er naar verwachting zijn. In 2015 wordt de lijn omhoog ingezet met naar verwachting gereedmeldingen. Ter vergelijking: in 2007 werden nog circa woningen opgeleverd. pagina 3 Whitepaper Webinar

4 Gereedmeldingen 2006 t/m 2015 naar soort woning % Aantallen Eengezins Eengezins Eengezins Meergezins Eengezins Eengezins Eengezins Meergezins Totaal aantal woningen Vrijstaand 2 onder 1 kap Rijtjes Vrijstaand 2 onder 1 kap Rijtjes ,3% 11,7% 37,0% 35,0% ,9% 10,9% 35,8% 38,3% ,1% 10,3% 36,5% 39,0% ** ,7% 9,9% 35,6% 41,8% ** ,3% 8,3% 33,5% 45,9% ,0% 9,5% 36,7% 41,8% *** ,0% 9,0% 36,3% 43,8% * ,0% 10,0% 30,0% 50,0% * ,2% 9,2% 31,6% 50,0% * ,9% 10,0% 32,2% 48,9% Bron: BouwKennis, juni 2013 * Prognose ** Herberekening BouwKennis *** Schatting BouwKennis Utiliteitsbouw Eenzelfde teneur is zichtbaar in de utiliteitsbouw. De totale bouwkosten in de utiliteitsbouw kwamen in 2012 uit op miljoen. Het volume zal in 2013 naar verwachting terugvallen tot miljoen op in 2014 de bodem te bereiken op miljoen. Bouwproductie in mln. euro s, excl. btw (prijzen 2011) en in vloeroppervlak, per gebouwsoort (m 2 BVO) * 2014* 2015* In mln. euro's, prijzen 2011 Hallen en loodsen Kantoren Combinatie bedrijfshallen Kassen Schuren en stallen Winkels Scholen Zorggebouwen Overige gebouwen Totaal Oppervlakte in m 2 BVO Hallen en loodsen Kantoren Combinatie bedrijfshallen Kassen Schuren en stallen Winkels Scholen Zorggebouwen Overige gebouwen Totaal Bron: CBS Voortgangsstatistiek/berekening BouwKennis, juni 2013 *Prognose pagina 4 Whitepaper Webinar

5 Bouwbarometer De laagconjunctuur en problemen op de nieuwbouwmarkt zijn ook duidelijk te zien in de bouwbarometer van BouwKennis. Elk kwartaal geeft de Bouwbarometer van BouwKennis en USP Marketing Consultancy inzicht in de conjunctuur binnen de bouwsector. Hierbij wordt gekeken naar de behaalde omzet, de verwachte omzet, de huidige en verwachte orderportefeuille en de concurrentiedruk van de handel, architecten, aannemers B&U, installateurs, afbouwers en klusbedrijven. Speciaal voor het jaarrapport werden de belangrijkste ontwikkelingen in de Bouwbarometer uit het afgelopen jaar samengevat en in een breder perspectief geplaatst. Bij alle doorgemeten marktpartijen is een meerderheid waarbij de omzet terugloopt. Tegelijkertijd ervaren de marktpartijen een toenemende concurrentiedruk. De orderboeken staan op de laagste niveaus in de historie van het onderzoek (begin 2005). Omzetontwikkeling architect (in % en saldi) Saldi Stijgt sterk (> 5%) Stijgt licht (0-5%) Omzet gelijk Daalt licht (0-5%) Daalt sterk (<-5%) Weet niet/geen mening Zoals eerder uitgelegd rapporteert de Bouwbarometer normaal gesproken alleen de saldi van de stijgers en de Bron: BouwKennis/USP Marketing Consultancy, juni 2013 dalers, om zo de bouwconjunctuur in de tijd te kunnen volgen. In deze uitzonderlijke tijden bieden echter ook de achterliggende gegevens nieuwe inzichten. Daarom zijn in dit Jaarrapport, naast de saldi ook de exacte antwoordmogelijkheden per marktpartij opgenomen. Specifiek aandacht voor de architecten. Interessant omdat een opleving van de markt hier waarschijnlijk als eerste te zien is. Zoals u ziet duikt de barometer begin 2008 onder de nul-lijn, krijpt hij in 2010 weer iets omhoog om daarna te dalen naar het laagste punt ooit. De onderliggende gegevens tonen bij de architecten mogelijk een nog schrikbarender beeld. In het tweede kwartaal van 2013 geeft per saldo bijna de helft van de architecten niet alleen aan dat hun omzet lager ligt dan een jaar eerder. Uit de achterliggende antwoordcategorieën blijkt dat bij maar liefst 43% van de bedrijven de omzetdaling meer dan 5% is. Bij 15% van de architecten is deze tussen de 0% en 5%. Daartegenover staat maar 2% met een omzetstijgingvan meer dan 5%, terwijl 6% een omzetstijging tussen de 0% en 5% heeft genoteerd. Kortom, het aandeel architecten met een relatief grote omzetdaling neemt toe. Verwachte omzetontwikkeling (saldi) Architect Aannemer B&U Handel Installateur Klusbedrijf Afbouwer Bron: BouwKennis/USP Marketing Consultancy, juni 2013 De totale vooruitzichten zijn niet gunstig. Ook hier speelt de architect een negatieve hoofdrol. De vooruitzichten voor het derde kwartaal van 2013 laten ook nog een weinig optimistisch beeld zien. Alle marktpartijen verwachten een dalende omzet ten opzichte van een jaar eerder. De architecten zijn het meest pessimistisch. Van hen verwacht per saldo 34% een dalende omzet in het derde kwartaal. Aangezien architecten aan het begin van de bouwketen staan, betekent dit niet veel goeds voor de rest van de sector. Afbouwers en klusbedrijven zijn nog het minst somber gestemd. Toch verwacht ook van deze beide partijen per saldo 15% in het derde kwartaal van 2013 een lagere omzet te halen dan een jaar eerder. pagina 5 Whitepaper Webinar

6 Innovaties gericht op duurzaamheid populair Deel twee van het Jaarrapport is gericht op de adoptie van innovaties en het verkoop- en oriëntatieproces. Productinnovatie speelt een cruciale rol in het succes van de fabrikant. Het vernieuwen van het portfolio is niet alleen van belang om concurrenten af te troeven, maar ook om in te spelen op nieuwe vragen en veranderingen in de markt. Het succesvol ontwikkelen en introduceren van nieuwe producten is echter geen sinecure. Helaas mislukt een aanzienlijk deel van de nieuwe producten die jaarlijks op de markt komen. Als dit té vaak gebeurt, kan dit bedrijven ervan weerhouden om in de toekomst weer te innoveren. Hierdoor verslechtert uiteindelijk de concurrentiepositie van de bouwsector. Om deze cirkel te doorbreken, moet de kans op succesvolle innovaties worden vergroot. De belangrijkste succesfactor hierbij is dat een innovatie een superieur product moet zijn. Dit kan op allerhande vlakken: esthetiek, gebruikersgemak, onderhoudsvriendelijkheid. Zolang dit kenmerk maar relevant is voor de klant. Om te achterhalen welke kenmerken het meest relevant zijn, en dus het meest kansrijk voor een innovatie, is afnemers gevraagd wat voor hen naast het meest logische antwoord, prijs/kwaliteitsverbeteringen, redenen zijn om een nieuw product uit te proberen. Onderhoudsvriendelijkheid, gemak en bouwtijdverkorting Het zal niemand verbazen dat duurzame eigenschappen momenteel een belangrijke succesfactor zijn. 55% van de bedrijven noemt verbetering op het gebied van energiebesparing, 22% Cradle-to-Cradle en 28% milieubelasting tijdens de bouw. Gebruikersgemak voor zowel de gebruiker op de bouwplaats als de eindgebruiker van het gebouw wordt ook vaak genoemd als reden om een nieuw product uit te proberen, evenals bouwtijdverkorting. Uitgesplitst naar marktpartijen, blijkt dat onderhoudsvriendelijkheid voor vrijwel alle partijen even belangrijk is. Energiebesparing wordt echter vaker door de architect, de hoofdaannemer en de installateur genoemd. Bouwtijdverkorting is vooral voor hoofdaannemers B&U belangrijk, net als verbeteringen op het gebied van veiligheid. Het ontwerpende karakter van de architect komt tot uiting in het hoge percentage dat verbetering op het gebied van vormgeving/ esthetica noemt als reden om een innovatie uit te proberen. Ook verbetering op het gebied van flexibel en makkelijk aanpasbaar bouwen is onder deze doelgroep relatief populair. Bereid om meer te betalen Of een innovatie interessant is om uit te proberen is één ding, uiteraard is het nog interessanter om te kijken of partijen ook meer voor een innovatie willen betalen. Daarom is marktpartijen de volgende vraag gesteld: Zijn er productinnovaties waarvoor u bereid bent meer uit te geven dan het product of de materialen die u nu gebruikt? Wat voor soort innovaties zouden dit dan zijn? Voor elke type innovatie geldt dat het percentage marktpartijen dat bereid is meer te betalen voor de verbetering, beduidend lager ligt dan het percentage dat bereid is de innovatie uit te proberen. Wel is dezelfde top-3 zichtbaar: energiebesparing, bouwtijdverkorting en onderhoudsvriendelijkheid. pagina 6 Whitepaper Webinar

7 Redenen om nieuw product uit te proberen en bereidheid extra te betalen (top-5 in %) Architect Onder- Hoofdaan- Installateur Klusbedrijf Innovatief Nietaannemer nemer B&U innovatief Proberen Betalen Proberen Betalen Proberen Betalen Proberen Betalen Proberen Betalen Proberen Betalen Proberen Betalen Onderhoudsvriendelijkheid Energiebesparingmogelijkheden Bouwtijdverkorting Gemak eindgebruiker gebouw Gemak gebruiker bouwplaats Veiligheid Vormgeving/esthetica Zorgt voor een beter omgevingsmilieu Flexibel en makkelijk aanpasbaar bouwen Milieubelasting tijdens de bouw Brandwerendheid Recycling Prefab Maatwerk Cradle-to-Cradle Totaalconcepten Inbraakwerendheid Systeembouw Geen reden Anders Weet niet/geen mening Bron: BouwKennis, juni 2013 Prijs en voorlichting Het onderzoek laat duidelijk zien dat prijs een bepalende factor is bij de introductie van nieuwe producten. Ook voorlichting is essentieel. Dit blijkt onder andere uit de vraag waarom men een bepaald product niet probeert. Maar ook op het gebied van acties bij introducties spelen prijsgerelateerde aanbiedingen en goede voorlichting een sleutelrol. Indien producten daadwerkelijk op de markt komen is kennisverschaffing een belangrijke succesfactor. Zeker in het huidige economische klimaat gaan bouwpartijen niet over één nacht ijs. Geld verspillen aan nieuwe methoden en producten die in de praktijk problemen opleveren is geen optie. Fabrikanten dienen daarom in te zetten op voorlichting. Onder andere voorbeeldprojecten kunnen een positieve bijdrage leveren. pagina 7 Whitepaper Webinar

8 Redenen om een nieuw product niet uit te proberen (in %) Architect Onderaannemer Hoofdaannemer B&U Installateur Klusbedrijf Te hoge prijs Onvoldoende informatie over juiste toepassing Tevreden met de producten die ik nu gebruik Innovaties vaak zo klein dat het te weinig voordelen biedt Geen vertrouwen in nieuwe producten bij mijn opdrachtgevers Geen vertrouwen in onbekende aanbieders Geen tijd om te testen Sluit vaak niet aan bij mijn behoefte Innovaties zijn vaak geen verbetering Bang dat innovatie snel weer van de markt gaat Geen vertrouwen in producten die geen A-merk zijn Geen vertrouwen in nieuwe producten Geen Anders Weet niet/geen mening Bron: BouwKennis, juni 2013 pagina 8 Whitepaper Webinar

9 Oriëntatie en inkoop: verdere opmars online De oriëntatie op en de verkoop van bouwmaterialen speelt zich steeds vaker online af. Het Jaarrapport maakt echter ook duidelijk dat de traditionele offline kanalen verre van uitgevlakt mogen worden. In het oriëntatieproces vormen vakbladen, beurzen en advies van collega s de top-3. Op de vierde plek staat de website van de fabrikant. Handelaren en fabrikanten denken beide dat de eigen website de komende jaren een belangrijker communicatiemiddel wordt. Momenteel wordt echter nog het grootste aandeel van het marketingcommunicatiebudget besteed aan folders. Klanten hebben de keuze uit diverse aankoopkanalen en iedere partij heeft zo zijn eigen voorkeur. Opvallend is dat de onderaannemer het liefst naar de fabrikant gaat en hoofdaannemers B&U en klusbedrijven gaan naar de hout- en bouwmaterialenhandel voor hun inkopen. Voor de installateurs zijn vanzelfsprekend de installatie- en sanitairgroothandel en de elektrotechnische groothandel belangrijk. De ijzerwarenhandel en de bouwmarkt worden, behalve door klusbedrijven, nauwelijks door marktpartijen gebruikt als aankoopkanaal. Inkoopkanalen bouwproducten en/of klusmaterialen (in %) Onderaannemer Hoofdaannemer B&U Installateur Klusbedrijf Hout- en bouwmaterialenhandel Fabrikant Installatie- en sanitairgroothandel Elektrotechnische groothandel IJzerwarenhandel Bouwmarkt/ Doe-het-zelfzaak Bron: BouwKennis, juni 2013 De laatste jaren is er een stijging te zien in het aantal marktpartijen dat direct bij de fabrikant inkoopt. Ook dit jaar zet deze toename zich voort. De voornaamste reden hiervoor is, dat zij betere prijzen hebben volgens de ondervraagde marktpartijen. Daarnaast hebben de fabrikanten volgens de onder- en hoofdaannemers een betere kennis van zaken en een snelle levering. Andere redenen die marktpartijen noemen als het gaat om de aankoop via de fabrikant hebben onder andere te maken met provisie en gemak. pagina 9 Whitepaper Webinar

10 Reden voor aankoop via de fabrikant (in %) Onderaannemer Hoofdaannemer B&U Installateur Klusbedrijf Betere prijzen Betere kennis/deskundigheid Snellere levering Beter probleemoplossend vermogen Betere garanties Betere voorwaarden Betere mogelijkheden tot bestellen Betere aftersalesservice Niet anders verkrijgbaar Anders Weet niet/geen mening Bron: BouwKennis, Juni 2013 Verschuivingen zijn er ook te zien in de wijze waarop producten en materialen besteld worden. Het percentage bestellingen via een webshop neemt toe, dit geldt vooral voor de onderaannemer en de installateur. De hoofdaannemer lijkt veel meer te gaan gebruiken. Opvallend detail is dat het er op lijkt dat het gebruik van de fax voor bestellingen definitief aan het afnemen is. Speelde ook de afgelopen jaren toch nog een redelijk grote rol. De focus op online blijkt ook uit de vraag op welke communicatie-instrument het komende jaar belangrijk worden. Het komende jaar gaat volgens gemiddeld zeven op de tien partijen de website belangrijker worden. Ook geeft bijna de helft van de partijen aan dat social media een belangrijke rol gaan spelen in de toekomst. Hieruit blijkt dat met name de online kanalen een belangrijke rol hebben het komende jaar. Maar ook de verkoper blijft een prominente rol houden. Communicatie-instrumenten die het komende jaar belangrijker worden (in %) Fabrikant Handel Eigen website Social media (Facebook, Twitter, LinkedIn etc.) Verkoper/vertegenwoordiger Mobile marketing & apps Nieuwsbrieven Demonstraties/opleidingen Folders/brochures Referentieprojecten/showroom Advertenties (online en offline) Beurzen Eigen corporate magazine 4 5 Geen 1 4 Anders 2 1 Weet niet/geen mening 2 4 Bron: BouwKennis, juni 2013 pagina 10 Whitepaper Webinar

11 Ander DMU door kleinere rol bestek Het bouwvolume krimpt. De koek die de bouwsector moet verdelen wordt dus kleiner. In tijden als deze is het zeer belangrijk om het verlies door de krimpende markt op te vangen met het uitbreiden van marktaandeel. In het BouwKennis Jaarrapport is er dit jaar daarom in het bijzonder aandacht voor het beslissingsproces, zodat toeleveranciers in de bouw nog scherper hun producten en diensten kunnen vermarkten. Allereerst vormt het bestek een goede ingang om het marktaandeel te vergroten. In het traditionele bouwproces wordt een bestek geschreven nadat het definitieve ontwerp is goedgekeurd door de opdrachtgever. Dat is voor toeleveranciers van bouwproducten een belangrijk moment, omdat hier wordt bepaald welke materialen en merken worden voorgeschreven. Van oudsher zijn de voorschrijvende partijen, de betrokken architect en bouwmanagementbureaus,de relevante DMU waar fabrikanten zich op moeten richten. Daarnaast heeft de opdrachtgever een flinke vinger in de pap, maar zijn bouwtechnische kennis schiet vaak tekort. Vandaag de dag neemt het bestek niet meer de machtige positie in van weleer. Er wordt niet in elk project met een bestek gewerkt. Aan zowel uitvoerende als voorschrijvende partijen is gevraagd in hoeveel procent van hun nieuwbouwprojecten met een bestek wordt gewerkt. De voorschrijvende partijen geven het vaakst aan met een bestek te werken. Bij bouwmanagementbureaus komt dit percentage uit op 63% en bij architecten is dat 59%. Rol bestek over 5 jaar Tevens is gevraagd of de marktpartijen denken dat het belang van het bestek de afgelopen vijf jaar is toe- of afgenomen en wat dit de komende vijf jaar gaat doen. Hierbij hebben we een saldo berekend door het aandeel respondenten dat een stijging noemt/verwacht af te trekken van het aandeel dat een daling noemt/verwacht. Bij de meeste partijen denkt per saldo een meerderheid dat de rol is afgenomen. Bouwmanagementbureaus en onderaannemers zijn hierover neutraal. Over de toekomst van het bestek wijzen alle marktpartijen dezelfde kant op:het bestek zal de komende vijf jaar aan belang inboeten. Alleen architecten zijn hierover onuitgesproken. Verandering positie bestek (saldi) Bron: BouwKennis, juli 2013 Architect Installateur Onderaannemer Advies- en bouwman. Ontwikkelaar Hoofdaannemer B&U Verandering rol bestek afgelopen 5 jaar (saldi) Verandering rol bestek komende 5 jaar (saldi) pagina 11 Whitepaper Webinar

12 Gevolgen afname belang bestek Invloed op bouwwerk, naar bouwfase De marktpartijen, met uitzondering van de architect, denken dus in meer of mindere mate dat het belang van het bestek zal afnemen in de komende vijf jaar. Wat betekent dit voor de toeleverende industrie? De bouwprocestheorie leert ons dat partijen meer invloed uitoefenen op bouwkosten en merk- en materiaalkeuze naarmate zij eerder in het bouwproces inspraak hebben. Dus aanbesteden op basis van een bestek betekent minder invloed voor de bouwer dan bij aanbesteding op basis van het (voorlopig) ontwerp. Geïntegreerde contractvormen zorgen ervoor dat uitvoerende marktpartijen meer inspraak krijgen in Programma van eisen Voorlopig ontwerp Definitief ontwerp Bestekfase het bouwproject en dus ook in de gebruikte materialen Bron: BouwKennis o.b.v. diverse bronnen, juni 2013 en merken. Voor toeleverende partijen betekent dit dat de focus verschoven moet worden in de marketing van de voorschrijvers naar de uitvoerders. Het is dus van belang om goed in kaart te brengen welke gebruikersbehoefte er is op de bouwplaats en wat uitvoerende partijen besluit om een herhalingsaankoop te willen doen. Invloed op bouwwerk Uitvoeringsfase Niet alleen de rol van het bestek wordt kleiner. Er wordt ook regelmatig afgeweken van de bestekvoorschriften. De consequentie is dat de uitvoerende bouwpartijen een toenemende invloed krijgen op het keuzeproces van materialen en merken. Zij wijken vooral af van het bestek doordat een alternatief product goedkoper is of doordat zij betere ervaringen hebben met het alternatieve product. De voorschrijvende kant legt net iets andere accenten. Architecten en bouwmanagementbureaus noemen uiteraard de wens van de opdrachtgever en de prijs als voorwaarden om in het bestek te komen. De belangrijkste reden is de goede ervaring die eerder is opgedaan met het product. Een eerdere positieve ervaring met het product is dus essentieel. Belangrijke conclusie uit het rapport. Partijen gebruiken niet zomaar een product of schrijven het niet zomaar voor. Ook bij nieuwe producten zijn uitvoerig testen en voorbeeldprojecten van groot belang. Voor de komende vijf jaar denken de voorschrijvende partijen dat een lange levensduur en onderhoudsvriendelijkheid belangrijk gaan worden, naast uiteraard de prijs van het product. Belangrijkste criteria om over vijf jaar in een bestek te komen (in %) Architect Bouwmanagement & advies Lange levensduur Goede prijs Onderhoudsarm Energiebesparend Mooi uiterlijk/design Goede reviews/ervaringen met product Veilig zijn 6 20 Specifiek materiaal 6 15 Hoge algemene bekendheid 4 3 Snelle levertijd 4 3 Op veel plekken verkrijgbaar 0 5 Anders 4 5 Weet niet/geen mening 2 2 Bron: BouwKennis, juli 2013 pagina 12 Whitepaper Webinar

13 Duurzaamheid: kostprijs vs. life cycle costs Steeds meer fabrikanten en handelaren in de bouw maken werk van duurzaamheid. De belangrijkste vraag voor deze toeleveranciers is hoe zij hun energiebesparende producten en merken in de handen van hun afnemers krijgen. Met de juiste kennis over beslissers en beslismomenten kunnen toeleveranciers een doelgerichte (marketing)strategie opstellen om hun producten en merken in het beslissingsproces te krijgen. Maar om deze strategie concreet te maken moet men ook weten welke argumenten en motivaties aan de basis liggen van genomen beslissingen. Het keuzeproces rondom duurzame toepassingen en merken verloopt vooralsnog ondoorzichtig. Daardoor is het voor toeleveranciers lastig de concurrentiestrijd met collega s in hun voordeel te beslissen. Meer duidelijkheid over het verloop van het beslissingsproces van de belangrijkste spelers op het gebied van duurzaamheid is gewenst. De belangrijkste deelvragen hierbij zijn achtereenvolgens: Op welk moment worden beslissingen over duurzame maatregelen en merken genomen in het bouwproces, door wie en op basis waarvan? Om te achterhalen welke factoren het meeste gewicht in de schaal leggen, is marktpartijen die eerder aangaven dat zij de beslisser zijn bij de keuze voor duurzame maatregelen gevraagd welke factoren bij deze keuze beslissend waren. Drie factoren worden hierbij met afstand het vaakst genoemd: de betrouwbaarheid van de maatregel, inzicht in de terugverdientijd en de aanschafkosten. Met name voor architecten en bouwmanagement- & adviesbureaus geeft de betrouwbaarheid de doorslag. Waarschijnlijk hangt dit samen met de nieuwigheid van diverse duurzame toepassingen, terwijl opdrachtgevers vaak vragen om bewezen technologieën die minder risicovol zijn. pagina 13 Whitepaper Webinar

14 Beslissende factoren bij de keuze voor duurzame maatregelen (in %) Totaal Architect Advies & Onderaan- Hoofdaan- Installateur Klusbedrijf Overheid Woning- Ontwikkelaar Bouwman. nemer nemer B&U corporatie Betrouwbaarheid van de maatregel Inzicht in de terugverdientijd Aanschafkosten Kennis over de techniek van de technologie Subsidies Toepasbaarheid binnen huidige technologie Wetten & normen Life cycle costs Persoonlijke motivatie Economische situatie Complexiteit technologie Marktvraag Kennisoverdracht Risicoperceptie Integraal werken Besluitvorming/aansturing binnen bedrijf Contractuele verplichtingen Controle & monitoring achteraf Marketingmogelijkheden Anders Weet niet/geen mening Bron: BouwKennis, juni 2013 Aanschafkosten leidend Dat het kostenplaatje belangrijk is, spreekt voor zich in een op de laagste prijs georiënteerde bouwkolom. Opvallend hierbij is wel dat de life-cycle costs in veel mindere mate een rol spelen dan de aanschafkosten. Alleen adviesbureaus en architecten hebben hier oog voor, terwijl deze factor in een ideale situatie leidend zou moeten zijn bij een beslissing. Helaas spelen er andere belangen (of ontbreekt er juist belang) waardoor dit aspect naar de achtergrond verdwijnt. Zo rekenen ontwikkelaars bijvoorbeeld veel vaker alleen met aanschafkosten. Kostprijs versus life cycle costs Als lakmoesproef is bedrijven de stelling voorgelegd of de kostprijs bij de keuze voor duurzame maatregelen belangrijker is dan de life cycle costs. Gemiddeld 36% van de ondervraagde partijen is het hiermee (zeer) eens. Dit geldt met name voor ontwikkelaars, maar ook hoofdaannemers, advies- en bouwmanagementbureaus en installateurs noemen dit vaak. Ruim een kwart kan zich niet in deze stelling vinden. Kostprijs bij duurzame maatregelen belangrijker dan de life cycle costs (in %) Ontwikkelaar Hoofdaannemer B&U Advies- en bouwman. Installateur Woningcorporatie Architect Klusbedrijf Onderaannemer Overheid Zeer mee eens Mee oneens Mee eens Zeer mee oneens Neutraal Weet niet/geen mening Bron: BouwKennis, juni 2013 pagina 14 Whitepaper Webinar

15 Over BouwKennis Bouwen begint met BouwKennis. Want BouwKennis is dé marktinformatieleverancier voor de bouw-, vastgoed- en installatiesector. BouwKennis volgt alle relevante bronnen uit de markt en doet zelf gericht marktonderzoek. Het resultaat: informatie waarop u kunt bouwen. BouwKennis geeft u een objectief beeld van alle marktkenmerken, trends en ontwikkelingen. Veel bedrijven hebben behoefte aan betrouwbare marktinformatie. Het verzamelen en onderzoeken ervan kost veel tijd en capaciteit. Daarom doet BouwKennis dit voor u. Zo beschikt u over relevante en actuele marktinformatie zonder dat u zelf hoeft te investeren in eigen onderzoek. U hebt direct de bouwstenen om uw marketingstrategie te bepalen. Een deel van de vragen uit de markt beantwoordt BouwKennis met informatie uit bestaande bronnen. Voor een groot aantal vragen verricht BouwKennis eigen, doelgericht en onafhankelijk marktonderzoek. BouwKennis werkt hierin nauw samen met USP Marketing Consultancy. Dat betekent unieke content. En omdat het gaat om multi client onderzoek, wordt er altijd gezocht naar informatie die voor meerdere marktpartijen relevant is. Meer dan duizend organisaties hebben het gemak en de unieke informatie van BouwKennis al ontdekt. Zij gebruiken de marktinformatie als basis voor hun strategie en beleid. Omdat niet alle bedrijven dezelfde informatiebehoefte hebben, biedt BouwKennis verschillende producten aan. Een deel van de marktinformatie krijgt u periodiek toegestuurd wanneer u zich hierop abonneert. Andere marktinformatie is ook los te koop als onderzoeksrapport. pagina 15 Whitepaper Webinar

16 Colofon Uitgever BouwKennis BV Max Euwelaan MA ROTTERDAM T E Uitgever/directeur Boudewijn Goedhart Verkoop Jacco Ridderhof Maurice van Dijk T Meer weten? Heeft u vragen over de Whitepaper Onderwijs Bouwplannen Scan of heeft u vragen in het algemeen aan BouwKennis? Ga dan direct naar onze website of neem contact op met onze accountmanagers. Maurice van Dijk E T Jacco Ridderhof E T Marketing Paul Waldekker Kimberley van Ravenswaaij Redactie Remco Tuns (hoofdredacteur) Lieneke de Boer Guido van Beek Leo Kranenburg Brett Rijsdijk Vormgeving Shirrin Vonk Inlichtingen T E Bestellingen of Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever worden verveelvoudigd of gedupliceerd. pagina 16 Whitepaper Webinar

Rol van het bestek. Traditionele bouwvormen onder druk. Maar bestek nog altijd dominant aanwezig

Rol van het bestek. Traditionele bouwvormen onder druk. Maar bestek nog altijd dominant aanwezig Rol van het bestek Rol van het bestek Om de technische en functionele eisen voor bouwwerken vast te leggen, wordt in de bouwsector een bestek gebruikt. Dit bestek vormt de basis voor het contract tussen

Nadere informatie

Ontwerpfase (32%) Ontwerpfase (68%) Ontwerpfase (68%) Ontwerpfase. Bestekfase (33%) Bestekfase (25%) Initiatieffase (67%) Bestekfase (42%)

Ontwerpfase (32%) Ontwerpfase (68%) Ontwerpfase (68%) Ontwerpfase. Bestekfase (33%) Bestekfase (25%) Initiatieffase (67%) Bestekfase (42%) Duurzame beslissers Steeds meer fabrikanten en handelaren in de bouw maken werk van duurzaamheid. De belangrijkste vraag voor deze toeleveranciers is hoe zij hun energiebesparende producten en merken in

Nadere informatie

Whitepaper. Contentmarketing

Whitepaper. Contentmarketing Whitepaper Contentmarketing Inleiding Het is vandaag de dag doodeenvoudig om content te verspreiden. Ook in onze sector omarmen steeds meer bedrijven daarom deze strategie. Mensen kunnen per dag echter

Nadere informatie

Whitepaper. Renovatie

Whitepaper. Renovatie Whitepaper Renovatie Introductie De renovatiemarkt is volop in beweging. Voor wie snel inspeelt op deze markt, liggen de kansen voor het oprapen. Het enige probleem is dat er nog maar weinig inzicht is

Nadere informatie

Whitepaper. E-commerce & Social Media

Whitepaper. E-commerce & Social Media Whitepaper E-commerce & Social Media Introductie De rol van internet groeit in het dagelijks leven van de bouwkolom. Professionals gebruiken online niet langer alleen maar zoekmachines voor informatie

Nadere informatie

Whitepaper Klantgericht bouwen

Whitepaper Klantgericht bouwen Whitepaper Klantgericht bouwen Deze whitepaper is in samenwerking tot stand gekomen met: Introductie Uit deze whitepaper Klantgericht bouwen blijkt dat tweederde van de hoofdaannemers B&U, ontwikkelaars

Nadere informatie

Whitepaper Faalkosten. op basis van het BouwKennis Jaarrapport 2009/2010

Whitepaper Faalkosten. op basis van het BouwKennis Jaarrapport 2009/2010 Whitepaper Faalkosten op basis van het BouwKennis Jaarrapport 2009/2010 Introductie Uit onderzoek speciaal voor het BouwKennis Jaarrapport Nederland 2009/2010 blijkt dat een aanzienlijk deel van de partijen

Nadere informatie

Whitepaper. Duurzaamheid & Energie

Whitepaper. Duurzaamheid & Energie Whitepaper Duurzaamheid & Energie Introductie Duurzaamheid drukt haar stempel stevig op de bouwkolom. Vanaf 2010 wil de rijksoverheid 100% duurzaam inkopen en vanaf 2015 moeten alle overheden een volledig

Nadere informatie

Faalkosten. Faalkosten en preventiekosten. Uiting van faalkosten. Oorzaken van faalkosten. Uiting, oorzaken, preventie en remedies

Faalkosten. Faalkosten en preventiekosten. Uiting van faalkosten. Oorzaken van faalkosten. Uiting, oorzaken, preventie en remedies Faalkosten Uiting, oorzaken, preventie en remedies Hoge faalkosten zijn een probleem voor de bouwsector. Vooral in tijden van laagconjunctuur en krappe marges. In de breedste zin van het woord omvat de

Nadere informatie

Samenvatting en hoogtepunten uit het BouwKennis Jaarrapport 2014/2015

Samenvatting en hoogtepunten uit het BouwKennis Jaarrapport 2014/2015 Samenvatting en hoogtepunten uit het BouwKennis Jaarrapport 2014/2015 Over BouwKennis Het succes van de organisatie valt of staat met het maken van de juiste beslissingen. Betrouwbare marktinformatie is

Nadere informatie

Crowdfunding. Wat is crowdfunding. Drie verdienmodellen. Voorbeeldprojecten. Bekendheid met crowdfunding

Crowdfunding. Wat is crowdfunding. Drie verdienmodellen. Voorbeeldprojecten. Bekendheid met crowdfunding Crowdfunding Crowdfunding is in opmars. Ook voor vastgoedprojecten wordt deze methode steeds vaker toegepast. In dit sectorthema onderzoekt het huidige gebruik van crowdfunding in de bouw en de houding

Nadere informatie

Wat wil die consument nu eigenlijk

Wat wil die consument nu eigenlijk Wat wil die consument nu eigenlijk duurzaam 13 mei Ronald Provoost 1 Om hoeveel geld gaat het nu eigenlijk 2 Welke plannen heeft hij/zij 3 Welke partijen zijn belangrijk voor de consument 4 Waarop baseert

Nadere informatie

Marktontwikkelingen, verwachtingen en de renovatiemarkt T.b.v. VMRG. Jacco Ridderhof

Marktontwikkelingen, verwachtingen en de renovatiemarkt T.b.v. VMRG. Jacco Ridderhof Marktontwikkelingen, verwachtingen en de renovatiemarkt T.b.v. VMRG Jacco Ridderhof 1 Inhoudsopgave Korte toelichting BouwKennis Economische ontwikkelingen Productie en prognoses woningbouw Productie en

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie;

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie; Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Detailhandel in wonen De detailhandel in wonen bestaat uit de volgende branches: woninginrichting (onder te verdelen in meubelspeciaalzaken, woningtextielspeciaalzaken, slaapspeciaalzaken en gemengde zaken),

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Marketinguitdagingen 25% GROOTSTE MARKETING- UITDAGINGEN IN 2012 18% 10%

Marketinguitdagingen 25% GROOTSTE MARKETING- UITDAGINGEN IN 2012 18% 10% B2B 2012 Marketinguitdagingen Wat zijn nu de meest genoemde uitdagingen voor B2B-marketeers in 2012? Digitale marketing behoort anders dan wellicht gedacht daar niet toe zoals het volgende overzicht toont:

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Whitepaper. Klusgedrag

Whitepaper. Klusgedrag Whitepaper Klusgedrag Inleiding Uit onderzoek van WoonKennis blijkt dat zeven op de tien huizenbezitters met klusplannen rondloopt. Nu de woningnieuwbouwmarkt nog altijd in een mineurstemming verkeert,

Nadere informatie

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE 3 E KWARTAAL 211 Gemaakt voor NVM Wonen Gemaakt door NVM Data & Research Inhoudsopgave 1 Introductie enquête... 3 1.1 Periode... 3 1.2 Respons... 3 2 Staat van de woningmarkt...

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

bouw sectormonitor november 2011

bouw sectormonitor november 2011 sectormonitor bouw november 211 > ABN AMRO verwacht na klein herstel in 211 een terugval in 212 > Daling verkoop nieuwbouwwoningen leidt tot krimp woningbouw > Ondernemers focussen in krimpende markt meer

Nadere informatie

Een eeuw innovatie in de bouw De specifieke rol van de handel en toelevering. Frens Pries, directeur Balance&Result Peter van Heijgen, directeur HIBIN

Een eeuw innovatie in de bouw De specifieke rol van de handel en toelevering. Frens Pries, directeur Balance&Result Peter van Heijgen, directeur HIBIN Een eeuw innovatie in de bouw De specifieke rol van de handel en toelevering Frens Pries, directeur Balance&Result Peter van Heijgen, directeur HIBIN De bouw staat te boek als een weinig innovatieve, conservatieve

Nadere informatie

Monitor: wat zijn de effecten van de tijdelijke btwverlaging. renovatie en onderhoud in de bouw-, installatie- en groenvoorziening?

Monitor: wat zijn de effecten van de tijdelijke btwverlaging. renovatie en onderhoud in de bouw-, installatie- en groenvoorziening? Monitor: wat zijn de effecten van de tijdelijke btwverlaging voor renovatie en onderhoud in de bouw-, installatie- en groenvoorziening? Belangrijkste resultaten Meting 2 T.b.v. openbare publicatie Henri

Nadere informatie

DE AUTOKOPER 2008-2013 Studie naar trends onder autokopers. AutoTrack.nl - Afdeling marketing E: marketing@autotrack.

DE AUTOKOPER 2008-2013 Studie naar trends onder autokopers. AutoTrack.nl - Afdeling marketing E: marketing@autotrack. DE AUTOKOPER 2008-2013 Studie naar trends onder autokopers AutoTrack.nl - Afdeling marketing E: marketing@autotrack.nl T: 020-5175175 Inhoud De achtergrond Resultaten autokoper Conclusies onderzoek Discussie

Nadere informatie

Woningmarktrapport - 4e kwartaal 2013. Gemeente Dordrecht

Woningmarktrapport - 4e kwartaal 2013. Gemeente Dordrecht Woningmarktrapport - 4e kwartaal 213 Gemeente Dordrecht Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 1 aantal verkocht 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement

Nadere informatie

Inhoud. De achtergrond Resultaten autokoper Conclusies onderzoek Bijlage

Inhoud. De achtergrond Resultaten autokoper Conclusies onderzoek Bijlage Inhoud De achtergrond Resultaten autokoper Conclusies onderzoek Bijlage 2 Autokoper 2008 Onderzoek AutoTrack.nl & Newcom onder n = 1.000 Consumenten hebben vertrouwen in de markt Internet en merkdealers

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

W-installateur meest tevreden met Vaillant en Nefit

W-installateur meest tevreden met Vaillant en Nefit W-installateur meest tevreden met Vaillant en Nefit Fabrikant van cv-ketels Vaillant heeft de hoogste klanttevredenheid onder W-installateurs. Zij worden op de voet gevolgd door een andere fabrikant van

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 2 INHOUD Management samenvatting... 3 Respondenten... 3 Conclusies... 4 1. Inleiding... 6 2. Uitkomsten per vraag... 6 2.1 Energie en energiebesparing binnen de organisatie...

Nadere informatie

Tussenbalans lokale samenwerking wonen, zorg en welzijn

Tussenbalans lokale samenwerking wonen, zorg en welzijn Tussenbalans lokale samenwerking wonen, zorg en welzijn Rapportage December 2014 c14theswz Aanleiding USP Marketing Consultancy heeft samen met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg onderzoek gedaan naar

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25 Statistisch Bulletin Jaargang 72 2016 25 23 juni 2016 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid daalt verder 3 Werkloze beroepsbevolking (20) 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consument een stuk

Nadere informatie

Kraanverhuurders op zoek naar nieuwe afzetmarkten

Kraanverhuurders op zoek naar nieuwe afzetmarkten Kranen ING Economisch Bureau Kraanverhuurders op zoek naar nieuwe afzetmarkten Er bestaat nog steeds een overcapaciteit aan kranen. De bouwproductie krimpt weliswaar niet meer in 2011 maar de afname van

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen in de bouw- en installatiesector Duurzaamheid is hype voorbij. ISSO Najaarsoverleg 15 september 2011

Trends en ontwikkelingen in de bouw- en installatiesector Duurzaamheid is hype voorbij. ISSO Najaarsoverleg 15 september 2011 Trends en ontwikkelingen in de bouw- en installatiesector Duurzaamheid is hype voorbij ISSO Najaarsoverleg 5 september 0 Inhoud Stand van zaken in de bouw- en installatiesector Trends en ontwikkelingen.

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren

slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren slimrenoveren Blik op de toekomst: De top 3 van Het Nieuwe Renoveren Door: Doris de Bruijn & Sean Vos, SlimRenoveren Voor: Bouwlokalen Het Nieuwe Renoveren 11 oktober 2011 te Doetinchem http://www.slimrenoveren.nl

Nadere informatie

Lezing BIM Nationale Staalbouwdag 2011 6 oktober 2011. BIM Aanhaken of afhaken?

Lezing BIM Nationale Staalbouwdag 2011 6 oktober 2011. BIM Aanhaken of afhaken? Lezing BIM Nationale Staalbouwdag 2011 6 oktober 2011 BIM Aanhaken of afhaken? Wilfred Tennekes Organisatiekunde / informatica 15 jaar actief in bouwbranche / bouwtoelevering Strategieadviseur / managementconsultant

Nadere informatie

Woningmarktrapport - 4e kwartaal 2012. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport - 4e kwartaal 2012. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport - 4e kwartaal 212 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 18 aantal verkocht 16 14 12 1 8 6 4 2 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement

Nadere informatie

Bouwen met Staal! Mic Barendsz! Globale marktontwikkelingen &! Trends in de (staal)bouw! 13 november 2015!

Bouwen met Staal! Mic Barendsz! Globale marktontwikkelingen &! Trends in de (staal)bouw! 13 november 2015! Bouwen met Staal!!! Mic Barendsz! Globale marktontwikkelingen &! Trends in de (staal)bouw! 13 november 2015! trend, zelfst.naamw. (m.)1 (geschatte) richting van een bepaalde ontwikkeling; voorbeeld: een

Nadere informatie

BouwKennis Whitepaper. Zorgmarkt in beeld

BouwKennis Whitepaper. Zorgmarkt in beeld BouwKennis Whitepaper Zorgmarkt in beeld Voorwoord Zorginstellingen krijgen steeds meer vrijheid en verantwoordelijkheid over hun investeringen. Dit geldt ook voor de manier waarop zij naar hun gebouwen

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 2015

Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 2015 Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 205 Inhoudsopgave Managementsamenvatting 3 Inleiding 4. Achtergrondkenmerken bedrijven 5. Organisatorische kenmerken 5.2 Activiteiten 7.3 Omzet 9 2. Marktomvang-

Nadere informatie

Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland

Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland Onderzoek TNS NIPO naar thuiswinkelgedrag en de bekendheid van het Thuiswinkel Waarborg in Nederland In april 2013 heeft TNS NIPO in opdracht van Thuiswinkel.org een herhalingsonderzoek uitgevoerd naar

Nadere informatie

Electronisch zaken doen in de bouw anno 2013 Feiten uit onderzoeken USP & BouwKennis

Electronisch zaken doen in de bouw anno 2013 Feiten uit onderzoeken USP & BouwKennis Electronisch zaken doen in de bouw anno 2013 Feiten uit onderzoeken USP & BouwKennis Voor de S@les in de Bouw dag, september 2013 Jan Paul Schop, managing partner September 2013 USP Marketing Consultancy:

Nadere informatie

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER,

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, Meting juni 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl 80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, AL ZIEN MINDER

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Woningmarktrapport - 3e kwartaal 2013. Gemeente Haarlemmermeer

Woningmarktrapport - 3e kwartaal 2013. Gemeente Haarlemmermeer Woningmarktrapport - 3e kwartaal 213 Gemeente Haarlemmermeer Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 12 aantal verkocht 1 8 6 4 2 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e

Nadere informatie

ONDERZOEK THUIS ACCU. 29 oktober 2015. Is Nederland klaar voor de thuis accu?! Auteur Y. Lievens. Panelleden ISO 26362 gecertificeerd

ONDERZOEK THUIS ACCU. 29 oktober 2015. Is Nederland klaar voor de thuis accu?! Auteur Y. Lievens. Panelleden ISO 26362 gecertificeerd ONDERZOEK THUIS ACCU Is Nederland klaar voor de thuis accu?! 29 oktober 2015 Panelleden ISO 26362 gecertificeerd Auteur Y. Lievens Onderzoek thuis accu De techniek gaat steeds meer vooruit en er blijven

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Eerste kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE ITALIË

LANDEN ANALYSE ITALIË LANDEN ANALYSE ITALIË Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 13 26 maart 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Werkloosheid gedaald door afname beroepsbevolking 3 Werkloze beroepsbevolking 1) 5 2. Inkomen en bestedingen

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Schoenendetailhandel De schoenendetailhandel verkoopt schoeisel en aanverwante accessoires. De schoenenwinkels zijn globaal onder te verdelen in: zelfstandige samenwerkende schoenenzaken, discountzaken,

Nadere informatie

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-2 / Woningmarkt gemeente Rotterdam

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-2 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers 20102 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt pagina 1 van 7 Gemeente Rotterdam Gemeente Rotterdam Juli 2010 Inleiding U leest thans alweer de

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Vragenlijst BouwKennis VvE Beheer - b15bwkmvk6 Versie 3-0

Vragenlijst BouwKennis VvE Beheer - b15bwkmvk6 Versie 3-0 Vragenlijst BouwKennis VvE Beheer - b15bwkmvk6 Versie 3-0 Doelstelling: Inzicht in de VvE markt via de beheerkantoren. Doelgroepen onderzoek: 1 VvE beheerders Opbouw/structuur van de vragenlijst: Deze

Nadere informatie

Peiling NVKL Cijfers & Trends 2012

Peiling NVKL Cijfers & Trends 2012 Meetbaar en stuurbaar maken van organisatieprestaties. Advies en verbetermanagement. Peiling NVKL Cijfers & Trends 2012 Datum: Juli 2012 Contactpersonen: Martijn Snels Eva Kromhout Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Utrecht, 20 april 2012 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

Reactienota naar aanleiding van het Inwonerpanel

Reactienota naar aanleiding van het Inwonerpanel Reactienota naar aanleiding van het Inwonerpanel In juni dit jaar zijn aan het Inwonerpanel vragen gesteld over de gemeentelijke informatievoorziening in het algemeen, de wekelijkse informatiepagina in

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012. Stec Groep. Stec Groep B.V. oktober 2012

INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012. Stec Groep. Stec Groep B.V. oktober 2012 INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012 Stec Groep Stec Groep B.V. oktober 2012 INHOUDSOPGAVE CORPORATIES BLIJVEN AARZELEN BIJ DE MIDDENINKOMENS 1 Nieuwbouw in 2011 en gewenste toekomstige nieuwbouw

Nadere informatie

Woningmarktrapport - 1e kwartaal 2012. Gemeente Wijdemeren

Woningmarktrapport - 1e kwartaal 2012. Gemeente Wijdemeren Woningmarktrapport - 1e kwartaal 212 Gemeente Wijdemeren Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 25 aantal verkocht 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 2e kwartaal

Nadere informatie

Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door onderzoeksbureau Kien Onderzoek.

Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door onderzoeksbureau Kien Onderzoek. Meting juni 2014 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door onderzoeksbureau Kien Onderzoek. DONATEURSVERTROUWEN BLIJFT STIJGEN Het vertrouwen

Nadere informatie

Onderzoek Social Media in Transport & Logistiek

Onderzoek Social Media in Transport & Logistiek Onderzoek Social Media in Transport & Logistiek 19 maart 2014 2 Inleiding Na een aantal zware crisisjaren lijkt de sector transport & logistiek begin 2014 weer uit het dal te klimmen. De eerste signalen

Nadere informatie

Trendonderzoek Dialoogmedia

Trendonderzoek Dialoogmedia Een periodiek onderzoek naar kanaalvoorkeuren van de consument 1. Organisaties hebben de mogelijkheid om via een breed scala van kanalen een rechtstreekse dialoog met de consument aan te gaan en te onderhouden.

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Monitor: wat zijn de effecten van de tijdelijke BTW-verlaging voor de bouw en installatie? Belangrijkste resultaten Meting 1

Monitor: wat zijn de effecten van de tijdelijke BTW-verlaging voor de bouw en installatie? Belangrijkste resultaten Meting 1 Monitor: wat zijn de effecten van de tijdelijke BTW-verlaging voor de bouw en installatie? Belangrijkste resultaten Meting 1 T.b.v. openbare publicatie Henri Busker Woensdag 10 juli 2013 Inleiding Dit

Nadere informatie

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Retailscan Deelnemer: 1120533 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Detailhandel in beeld In januari 2015 was de omzet in de detailhandel 0,8 procent hoger dan in dezelfde maand vorig jaar.

Nadere informatie

Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter

Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter Verhuurders willen kranenpark uitbreiden Bouwproductie groeit met 4% in 216 Prefab: meer draaiuren en grotere kranen + 4% 216 Prefab Meer draaiuren

Nadere informatie

Checklist voor. de ontwikkeling van uw BUYER PERSONA S. Aangeboden door:

Checklist voor. de ontwikkeling van uw BUYER PERSONA S. Aangeboden door: Checklist voor de ontwikkeling van uw BUYER PERSONA S Aangeboden door: Kernvragen voor de ontwikkeling van uw buyer persona s! Het ontwikkelen van een buyer persona is een belangrijk onderdeel voor een

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Bouwproces volgens de visie van Veelzijdigbouw

Bouwproces volgens de visie van Veelzijdigbouw 2011 Bouwproces volgens de visie van Veelzijdigbouw Veelzijdigbouw Walnootstraat 26 2461 DV Ter Aar Telefoon 06-43822608 Fax 0847-593939 info@veelzijdigbouw.nl www.veelzijdigbouw.nl Het bouwproces volgens

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

Trendonderzoek Dialoogmedia

Trendonderzoek Dialoogmedia Een periodiek onderzoek naar kanaalvoorkeuren van de consument 1. Organisaties hebben de mogelijkheid om via een breed scala van kanalen een rechtstreekse dialoog met de consument aan te gaan en te onderhouden.

Nadere informatie

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen:

Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Waardecreatie is niet langer gebonden aan tijd, plaats en middelen: Software voor het ontwikkelen en activeren van een sterk merk. Online Branding Software Wazokuu! Online Branding is software die de belangrijkste

Nadere informatie

Masterclass Best Practices in Social Media voor communicatiemedewerkers t.b.v. Building Business

Masterclass Best Practices in Social Media voor communicatiemedewerkers t.b.v. Building Business Masterclass Best Practices in Social Media voor communicatiemedewerkers t.b.v. Building Business Juni 2012 Ronald Provoost Inzet soort Social Media Anders 7% 7% 7% 7% 7% 7% 2% 4% 56% 41% 56% 50% 59% 72%

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

NETWERK CONCEPTUEEL BOUWEN. drs. Henri Busker drs. Reinoud de Jager 11 augustus 2009

NETWERK CONCEPTUEEL BOUWEN. drs. Henri Busker drs. Reinoud de Jager 11 augustus 2009 NETWERK CONCEPTUEEL BOUWEN drs. Henri Busker drs. Reinoud de Jager 11 augustus 2009 Inhoud rapportage Onderzoeksverantwoording 3 - Aanleiding en doel onderzoek 4 - Opbouw rapport en vragenlijst 5 - Onderzoeksverloop

Nadere informatie

www.bouwformatie.nl Bouwformatie

www.bouwformatie.nl Bouwformatie www.bouwformatie.nl Bouwformatie Tarieven voor kennis, inspiratie en communicatie 2014 Tarieven voor kennis, inspiratie en communicatie 2014 Architectuur 3 Bouwtechniek 4 Bouwdetails 5 Bouwkosten 6 Communicatie

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Marktinformatie isolatiematerialen, isolatieglas en HR-ketels 2010-2013

Marktinformatie isolatiematerialen, isolatieglas en HR-ketels 2010-2013 Marktinformatie isolatiematerialen, isolatieglas en HR-ketels 2010-2013 Inleiding In het kader van de monitoring van energiebesparing in de gebouwde omgeving door Agentschap NL is door Buildsight verkoopinformatie

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 35 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 35 27 augustus 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid verder gedaald 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consumenten zijn

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 17

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 17 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 17 23 april 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren 3 Werkloze beroepsbevolking 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Vertrouwen

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Back to the future. T.b.v. Werkconferentie BuildUpSkillsNL. Presentatie

Back to the future. T.b.v. Werkconferentie BuildUpSkillsNL. Presentatie Back to the future Presentatie T.b.v. Werkconferentie BuildUpSkillsNL Drs. Henri Busker (Business Unit Manager Bouw & Installatie) Donderdag 18 april 2013 2 1 Aanleiding 2 Present 3 Past 4 Future 5 Slotbeschouwing

Nadere informatie

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc.

M201219. Innovatie in het MKB. Ontwikkelingen in de periode 2002-2012. A. Ruis MSc. M201219 Innovatie in het MKB Ontwikkelingen in de periode 2002-2012 A. Ruis MSc. Zoetermeer, november 2012 Toename innovativiteit in het MKB Na een scherpe daling van de innovativiteit in het MKB in 2011,

Nadere informatie