Energiemanagementprogramma 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energiemanagementprogramma 2013"

Transcriptie

1 Energiemanagementprgramma 2013 Auteurs: Frans van de Put, Jacqueline van Gelderen Verharen, Gerda de Raad en Geert Jan Prins Versienummer: 3 Versie datum: 31 juli 2013

2 Inhudspgave 1. Inleiding Energiebeleid Reductiedelstellingen Plan van Aanpak Elektriciteitverbruik Brandstfverbruik Gasverbruik Alternatieve energiebrnnen en brandstf Tepassingsgebied Prjecten met gunning Deelname keteninitiatieven Afrndende deelnames Lpende en nieuwe deelnames Verantwrdelijkheden en taakstellingen Algemene beschrijving verantwrdelijkheden Bijbehrende prcedures CO 2 management prcedure Cmmunicatieprcedure... 13

3 1. Inleiding T&F heeft zich tt del gesteld m actief en aantnbaar de CO 2 -uitstt van haar bedrijfsvering terug te dringen. Zij heeft hierte dit energiemanagementprgramma (EMP) ntwikkeld. In dit dcument wrden achtereenvlgens mschreven: - Hfdstuk 2: het energiebeleid van T&F; - Hfdstuk 3: de reductiedelstellingen; - Hfdstuk 4: het plan m tt deze delstellingen te kmen met.m. de te nemen maatregelen; - Hfdstuk 5: het tepassinggebied k wel de rganisatiegrenzen; - Hfdstuk 6: mschrijving van de prjecten met CO 2 gunningvrdeel; - Hfdstuk 7: het keteninitiatief waar T&F aan deelneemt; - Hfdstuk 8: verantwrdelijkheden en taakstellingen; en - Hfdstuk 9: bijbehrende prcedures. Elk half jaar zal de vrtgang van de uitvering van het EMP geanalyseerd en gepubliceerd wrden. Dit dcument is met de directie van T&F besprken en is dr hen gedgekeurd. Pagina 1 van 14

4 2. Energiebeleid T&F neemt haar maatschappelijke verantwrdelijkheid dr te sturen p het energieverbruik en brandstfverbruik en wil haar CO 2 -uitstt van de bedrijfsvering inzichtelijk hebben en verminderen. T&F vindt het belangrijk m haar CO 2 -uitstt te verminderen. Daarm meet en registreert T&F sinds 2012 haar energie- en brandstfverbruik. Het meten en registeren is een cntinu verbeteringsprces waardr de metingen steeds nauwkeuriger wrden en het verbruik delbewuster verminderd kan wrden. T&F heeft het jaar 2012 als basisjaar gekzen, al heeft het bedrijf k inzicht in de CO 2 - uitstt ver T&F vindt het belangrijk m haar CO 2 -uitstt te verminderen mdat: CO 2 bijdraagt aan het breikaseffect; T&F een bijdrage wil leveren aan de verduurzaming van de maatschappij; T&F een vrbeeld wil zijn vr andere bedrijven in haar branche; T&F ksten kan besparen dr haar CO 2 -uitstt te reduceren; en T&F zich ervan bewust is dat de fssiele brandstffen eindig zijn. T&F wil haar energie gren gaan inkpen en vr de tekmst nderzeken f er mgelijkheden zijn m zelf energie p te wekken. Vr het brandstfverbruik blijft T&F zeken naar vermindering van verbruik en duurzamere alternatieve brandstffen. T&F werkt bij vrkeur met Lean & Green gecertificeerde transprteurs zals Verhek Transprt Genemuiden en Westerman Transprt Nieuwleusen. Nadrukkelijk wil T&F k benemen dat haar energiebeleid past in een bredere visie p duurzame ntwikkeling en maatschappelijk verantwrd ndernemen. T&F wil niet alles hangen aan elektriciteit, brandstffen, CO 2 -uitstt ; krtm, aan energie, maar wil haar bedrijfsvering integraal verduurzamen en het energiebeleid is daarin een belangrijk aspect. Pagina 2 van 14

5 3. Reductiedelstellingen In de nderstaande tabel zijn de reductiedelstellingen weergegeven en de maatregelen m deze delstellingen te behalen. Dit geeft het ambitieniveau van T&F weer. He deze ambities mgezet wrden in acties wrdt in hfdstuk 4 uiteengezet. T&F Handelsnderneming B.V. Scpe Onderdeel Reductiedelstelling Reductiemaatregelen 2 Elektriciteit T&F wil vr % CO 2 -uitstt reduceren p de dr haar verbruikte elektriciteit t..v. het jaar 2012 Energiescan uitveren met tp 10 verbruikers Grene strm inkpen LED verlichting aanschaffen Bewustwrding persneel Bij nieuwe aanschaf van apparatuur energiezuinige instellingen mee laten 1 Wagenpark T&F wil vr % CO 2 -uitstt reduceren p het brandstfgebruik uit haar wagenpark gerelateerd aan de mzet t..v. het jaar 2012 wegen bij de besluitvrming inkp Bewust rijgedrag Bij aanschaf nieuwe aut s sterker het brandstfgebruik mee laten wegen. Cmbineren van afspraken Waar mgelijk de trein gebruiken 1 Gas T&F wil vr % CO 2 -uitstt reduceren p haar gasverbruik t..v. het jaar Bewustwrding persneel Verwarmingsinstellingen aanpassen Onderzek den naar alternatieve mgelijkheden vr het verwarmen van het kantr Delstelling vr het gebruik van alternatieve energiebrnnen en brandstffen: T&F wil vr 2015 nderzek den naar alternatieve energiebrnnen f brandstffen, dat wil zeggen: Onderzek den naar de haalbaarheid van inkpen van grene strm inkpen. Onderzek den naar de haalbaarheid van zelf energie pwekken. Onderzek naar alternatieve brandstffen vr het wagenpark. Pagina 3 van 14

6 4. Plan van Aanpak Het plan van aanpak is gebaseerd p de Plan-D-Check-Act - cyclus (PDCA - cyclus). Er wrdt een plan gemaakt, deze wrdt uitgeverd en halfjaarlijks wrdt er gecntrleerd f het de gewenste resultaten geeft en het vlgens plan lpt. Z niet dan wrden er maatregelen genmen m te crrigeren en het plan wrdt aangepast. Vervlgens wrdt de cyclus zals hierbven weer drlpen. 4.1 Elektriciteitverbruik Delstelling: vr % CO 2 reduceren p dr T&F verbruikte elektriciteit t..v. het jaar 2012 gerelateerd aan de mzet. Waarm deze delstelling? Op het gebied van het verminderen van het elektriciteitgebruik zijn er al vele innvaties. Dit biedt T&F veel mgelijkheden m haar eigen elektriciteitgebruik te verminderen. Daarm heeft T&F hier een ambitieuze reductiedelstelling. Verwachte resultaten per jaar Jaar Verwachte resultaat CO 2 -uitstt (tn) 2012 Basisjaar 4, % 1, % (cumulatief) % (cumulatief) 0,8 Maatregelen te nemen bij deze reductiedelstelling: Energiescan uitveren Grene strm inkpen LED verlichting tepassen Bewustwrding van het persneel Bij nieuwe aanschaf van apparatuur energiezuinige instellingen mee laten wegen. Pagina 4 van 14

7 Plan van aanpak m de maatregelen te te passen Energiescan uitveren: Om beter inzicht te krijgen in waar het elektraverbruik precies in zit, wil T&F in de peride april augustus 2013 een energiescan uitveren. Dit gaat het bedrijf zelf uitveren met ndersteuning van Will2Sustain. Grene strm inkpen: Prijzen vergelijken tussen grene energie en grijze energie, de ptie zelf energie pwekken meenemen. Besluit nemen tussen de mgelijkheden en vervlgens het besluit uitveren. Halfjaarlijks cntrleren f het genmen besluit de gewenste resultaten levert. Bij negatieve resultaten het plan aanpassen en bij psitieve resultaten het plan drveren. LED verlichting tepassen: Maak inzichtelijk wat het verschil is in verbruik tussen de huidige lampen en LED lampen. Ga LED verlichting geleidelijk aan aankpen. Halfjaarlijks cntrleren f het tepassen van LED verlichting de gewenste resultaten levert. Bij negatieve resultaten het plan aanpassen en bij psitieve resultaten plan drveren. Dit betekent dat er in heel het kantrpand p termijn LED verlichting tegepast gaat wrden. Bewustwrding persneel: Een werknemersbijeenkmst huden, in de vrm van een wrkshp f via verleg. Laat het huidige verbruik zien en leg de delstelling uit. Leg k uit dat hun bijdrage telt. Maak het persneel bewust van het uitzetten van de mnitrs en lampen na werktijd. Geef als directie het vrbeeld dr de verlichting uit te zetten in ruimtes waar niet gewerkt wrdt. Laat enige tijd later k de resultaten zien van hun medewerking en gedrag. Bij nieuwe aanschaf van apparatuur energiezuinige instellingen mee laten wegen: Onder apparatuur wrden PCs, printers, lampen etc. verstaan. Om beter inzicht te krijgen in het verbruik van het apparatuur heeft T&F een energiescan laten uitveren. Hierdr zijn de grte energie verbruikers zichtbaar zie hiervr bijlage 2. De grte energieverbruikers zijn: De server De cmputers Verlichting kantr ttaal Buiten lamp Vr het aanschaffen van nieuw apparatuur zuden bvenstaande het eerste vervangen kunnen wrden m het energieverbruik te verminderen. T&F al een energiezuinige printer die binnen 2 minuten ngebruikt p de stand-by mdus gaat. Uitgangspunt is de waarde van het jaar 2012 In het jaar 2012 is er kwh gebruikt, dit ttaal is 80% van de energierekening van het hele pand. Bij T&F is er één meter vr het bedrijf inclusief het wnhuis wat vr in het pand zit gevestigd. Daarm zullen de meterstanden erg afhankelijk zijn van het wnhuis kwh mgerekend naar eur's (0,18 eur/kwh) is: 1.573,20 eur Afwijkingen, crrigerende en preventieve maatregelen LED lampen zijn al gekcht vr een gedeelte van het kantr en werkplaats. Pagina 5 van 14

8 4.2 Brandstfverbruik Delstelling: vr % CO 2 -uitstt reduceren p brandstfverbruik uit het wagenpark van T&F. Waarm deze delstelling? De CO 2 -uitstt van het wagenpark vrmt de grtste bijdrage p de ttale CO 2 uitstt van de bedrijfsvering van T&F en dit daagt ns uit m hier mee aan de gang te gaan. De reductiedelstelling is wat minder ambitieus ingezet dan de delstelling p elektriciteit mdat de maatregelen minder vr de hand liggen. Tch gaan de ntwikkelingen rndm zuinige aut's erg hard en zal dit in de tekmst mgelijkheden bieden bij het reduceren van de CO 2 uitstt van het wagenpark. Vrdelen m het brandstfverbruik te gaan reduceren zijn: Kstenbesparing; he minder brandstfverbruik, he minder ksten er gemaakt wrden; Milieu: he minder brandstfverbruik, he minder verbrandingsgassen in de lucht (milieu) kmen; en Plezierig en efficiënt werken: in de aut zitten is niet efficiënt werken, deze tijd kan niet aan de klant besteed wrden en daarnaast is in de file staan een grte verspilling. He minder brandstfverbruik, he efficiënter er gewerkt wrdt. Verwachte resultaten per jaar Jaar Verwachte resultaat CO 2 -uitstt (tn) , ,5% 12, % 12, % 12, % 11, % 11, % 11, % 11, % 11,3 Maatregelen bij de reductiedelstelling Bewust rijgedrag Bandenspanning regelmatig cntrleren Brandstf niet aan de snelweg tanken Uitsluitend ververen wat ververd met wrden (geen verbdig ballast) Uit laten rllen in de bestaande versnelling en geleidelijk remmen Snel drschakelen Cntinu dezelfde snelheid huden (cruise cntrl) Snelheidsbegrenzer Verbruik inzichtelijk maken Minimale weerstand nabtsen Rijden met navigatiesysteem Beperk gebruik van installaties in de aut Bij aanschaf nieuwe aut's brandstfgebruik mee laten wegen Cmbineren van afspraken - slim plannen Gebruik van Skype Vaker gebruik maken van het OV. Pagina 6 van 14

9 Plan van aanpak m de maatregelen te te passen Bewust rijgedrag: Persneel bij elkaar zetten en uitleggen wat bewust rijgedrag inhudt, k wel het nieuwe rijden genemd. Er is 1 aut van de zaak en de directeur heeft een aut. De resultaten zullen zich niet terug laten zien in de aantalen. Maar T&F vindt het belangrijk dat de andere werknemers bewust rijgedrag k mee naar huis kunnen nemen. Overwegen m het persneel (die een aut van de zaak heeft) de cursus het nieuwe rijden aan te bieden. Bandenspanning regelmatig cntrleren: de bandenspanning zakt ± 0,2 bar per drie maanden, dr te rijden met de banden p de juiste spanning kan 2 tt 5% brandstf bespaard wrden en het verhgd k de veiligheid van het autrijden. Brandstf niet aan de snelweg tanken: de tankstatins aan de snelweg zijn duurder dan de tankstatins aan de prvinciale wegen, dit zijn de eur's die het snelste verdiend zijn, maar rijdt er niet vr m, de dit dr de tankbeurten slim te plannen. Uitsluitend ververen wat ververd met wrden (Geen verbdig ballast): 100 kil minder gewicht meerijden kan tt 0,5 liter besparen p 100 kilmeter. Eén aut van T&F heeft bijna km gereden in Dit betekent als er p deze afstand 100 kil minder aan gewicht was meegenmen, dat er tt 150 liter brandstf bespaart was. Dit zijn ngeveer 3 tankbeurten (p jaarbasis). Uit laten rllen in de bestaande versnelling en geleidelijk remmen: dan verbruikt de mtr geen brandstf, maar uit laten rllen met de kppeling ingetrapt, dan lpt de aut statinair en gebruikt de mtr wel brandstf. Hard dr blijven rijden tt aan het stplicht f rtnde en p het laatste mment remmen is weggegide brandstf en eur's. Snel drschakelen: vlug drschakelen bij lage teren geeft een lager brandstfverbruik. Schakel tussen de 1500 en 2500 teren dr naar de vlgende versnelling. Cntinu dezelfde snelheid huden (cruise cntrle): hiermee wrdt vrkmen dat er nndig gas bijgegeven f gas lsgelaten wrdt. Snelheidsbegrenzer: 90 km/u is de meest zuinige snelheid en hiermee wrdt het ptimale rendement uit de brandstf gehaald. Verbruik inzichtelijk maken: het is belangrijk dat de bestuurder inzicht heeft in wat de veranderingen in het rijgedrag pleveren aan brandstfbesparing, hierdr kan hij k gemtiveerd wrden m ng bewuster te gaan rijden. Minimale weerstand nabtsen: ramen geslten huden en de aut schn huden, een aut met pen ramen en een vuile aut heeft meer luchtweerstand nder het rijden, waardr het brandstfverbruik plpt. Rijden met navigatiesysteem: dit zrgt vr de meeste efficiënte rute. Z wrden zekkilmeters vermeden en daarmee wrdt brandstf bespaard. Beperk het gebruik van installaties in de aut: elektriciteitbesparing in de aut is k brandstfbesparing. De airc is één van de grtste energieverspillers van de aut. Bij aanschaf nieuwe aut's brandstfgebruik mee laten wegen: De ntwikkelingen van de aut's gaan erg snel p het gebied van elektrisch rijden en/f hybride. T&F blijft deze ntwikkelingen vlgen. Deze maatregel kan alleen wrdt tegepast indien er een nieuwe aut wrdt aangeschaft. Cmbineren van afspraken - slim plannen: dr het cmbineren van afspraken in de buurt kunnen vele kilmeters wrden bespaard, wat k weer brandstf bespaard. Gebruik van Skype: kst elektriciteit, maar bespaard veel brandstf. Vele afspraken kunnen gehuden wrden znder elkaar real life te treffen. Daarnaast heeft Skype het grt vrdeel: tijdsbesparing. Pagina 7 van 14

10 Vaker gebruik maken van het OV: indien er geen kilmeters gemaakt heven te wrden vr transprt, kan er verwgen wrden m het penbaar verver (OV) te nemen. Vrdelen met het OV is brandstfbesparing, geen filedrukte en nder het reizen is er tijd ver m andere werkzaamheden te den. Er zijn k nadelen aan verbnden, het kst geld en niet alle lcaties zijn even ged bereikbaar met het OV. Uitgangspunt is de waarde van het jaar 2012 In 2012 zijn er 2 aut's in het wagenpark, de metingen vr beide aut's wrden geregistreerd in kilmeter (km). Aut 1: de km zijn mgerekend in liters: liter diesel Aut 2 heeft km gereden. Dit zijn de startpunten m te gaan reduceren. De km's zijn erg afhankelijk van de mzet van T&F, he meer mzet er wrdt gemaakt he meer kilmeters. Daarm deze delstelling gerelateerd aan de mzet van T&F. Meting en mnitring In 2012 zijn de kilmeters geregistreerd p de eerste van het jaar. Vanaf januari 2013 wrdt het maandelijks gemeten, m het z nauwkeuriger bij te huden. Tevens wrden beide aut's dan gemeten in liter brandstf mdat dit nauwkeuriger is als de maatregel bewust rijgedrag wrdt ingezet. Afwijkingen, crrigerende en preventieve maatregelen n.v.t. 4.3 Gasverbruik Delstelling: vr % CO 2 -uitstt reduceren p T&F's gasverbruik t..v. het jaar 2012 gerelateerd aan de mzet. Waarm deze delstelling? De CO 2 -uitstt van het gasverbruik is een jaarlijkse kstenpst. Deze kstenpst is hger dan de elektriciteitksten. Een deel van het gasverbruik kan bespaard wrden dr bewustwrding. Gasverbruik betekent gebruik van een natuurlijke hulpbrn die niet neindig is. Daardr zullen naar verwachting de prijzen blijven stijgen en wil T&F hiermee aan de slag gaan. Verwachte resultaten per jaar Jaar Verwachte resultaat CO 2 -uitstt (tn) , % 6, % 6, % 6, % 6, % 6, % 6, % 6, % 6,2 Maatregelen bij deze delstelling: Bewustwrding persneel Uitleggen waarm Deuren sluiten Pagina 8 van 14

11 Warme truiendag V Radiatren vrij maken Aluminiumflie met islatie (radiatrflie) achter de raditren plakken Kantr beter isleren Kantr ged ventileren Verwarmingsinstellingen aanpassen aan het weer Onderzek den naar alternatieve mgelijkheden vr verwarmen van kantr Plan van aanpak m de maatregelen te te passen Bewustwrding persneel: Een werknemersbijeenkmst huden, in de vrm van een wrkshp f verleg. Laat het huidige verbruik zien en leg de delstelling uit. Leg k uit dat hun bijdrage telt. Maak het persneel bewust van het sluiten van de deuren, dat dit belangrijk is vr het verminderen van gasverbruik (k de kleine dingen tellen) en als er gevlgen zijn vr het persneel vanuit de andere maatregelen, maak dit in de bijeenkmst dan bespreekbaar. Radiatren vrij maken: Grdijnen en kasten verrzaken verspilling van warmte. Maak en laat de raditren vrij, dit verhgt het cmfrt van die ruimte. Aluminiumflie met islatie (radiatrflie) achter de raditren plakken: dit kan tt 10 m³ gas per jaar per m² radiatrflie p een ngeïsleerde spuwmuur. Ok bij een geïsleerde muur zrgt de flie vr besparing. Vrdeel is dat het kleine investering is en snel is terug verdiend. Kantr beter isleren: Vr deze maatregel zu er nderzcht meten wrden p welke manieren het kantr beter geïsleerd kan wrden, wat deze maatregel kst en wat de verwachte terugverdientijd is. Kantr ged ventileren : dr het kantr ged te ventileren, is er een cntinue tever van frisse lucht en wrdt de vchtige lucht die binnen ntstaat dr de transpiratie van de medewerkers, waterkker en andere items die vcht prduceren afgeverd. Vele scheikundigen zijn het erver eens, dat het verwarmen van drge lucht minder energie kst dan het verwarmen van vchtige lucht. Gede ventilatie van het kantr is dus belangrijk. Verwarmingsinstellingen aanpassen: Maak een plan dat het beste past bij de werkzaamheden van T&F vr de instelling van de verwarming. Dit kan zijn dat de verwarming 's chtends later aan kan en 's middag eerder uit gaat p bepaalde dagen. Is het een ptie m de verwarming één graad lager te zetten in de winter? Verwarmingsinstellingen aanpassen aan het weer: Maak een plan m de verwarming aan de znnekracht te kppelen. Is het buiten mi weer en verwarmt de zn het gebuw, kan de verwarming dan lager? Onderzek den naar alternatieve mgelijkheden vr verwarmen van kantr: De haalbaarheid van de ntwikkelingen p de markt nderzeken. Een betere, energiezuinige HR ketel kan zich k snel terug verdienen. Dit is afhankelijk van de huidige ketel. Uitgangspunt is de waarde van het jaar 2012 In het jaar 2012 is er m³ gebruikt, mgerekend naar eur's (0,58 eur/m 3 ) is: 2.195,9 eur. Pagina 9 van 14

12 Afwijkingen, crrigerende en preventieve maatregelen n.v.t. 4.4 Alternatieve energiebrnnen en brandstf Delstelling: T&f wil vr 2015 gebruik maken van een alternatieve energiebrnnen en brandstf. Waarm deze delstelling? T&F gebruikt brandstffen die praken zals, gas, benzine en diesel. Daarm heeft T&F zich tt del gesteld m vr 2015 gebruik te maken van een alternatieve en het liefst een brandstf f energiebrn die nuitputtelijk is. Maatregelen bij deze delstelling: Onderzek den naar de haalbaarheid van het inkpen van grene strm. Onderzek den naar de haalbaarheid van het zelf pwekken van energie. Plan van aanpak m de maatregelen te te passen Onderzek den naar de haalbaarheid van grene strm inkpen. Grene strm heeft dezelfde prestaties al grijze strm in gebruik. De haalbaarheidstudie zal bestaan uit het prijzenvergelijk van verschillende aanbieders en tussen grijze strm en grene strm. Deze maatregel bespaart tt 70% - 80% aan CO 2 -uitstt p het elektriciteitgebruik en daarm wil T&F dit den. Onderzek den naar de haalbaarheid van zelf energie pwekken. Dit is een maatregel vr p de langere termijn, mdat zij het pand huren en dit in ged verleg met met de verhuurder. Tevens gaan de ntwikkelingen van znnepanelen en windmlens erg hard. Uiteindelijk zal dit een rekensm wrden van ksten en pbrengsten m de terugverdientijd te berekenen. 5. Tepassingsgebied In het dcument rganisatiegrenzen is het tepassingsgebied aangegeven vr de CO 2 Prestatieladder en daarmee k vr de CO 2 -reductiedelstellingen. Dit dcument staat in Bijlage Prjecten met gunning Er is bij T&F geen sprake geweest van prjecten met gunning in lijn met de CO 2 Prestatieladder. 7. Deelname keteninitiatieven 7.1 Afrndende deelnames Niet van tepassing. Pagina 10 van 14

13 7.2 Lpende en nieuwe deelnames Inleiding Er zijn diverse keteninitiatieven bekeken en p basis van het wegen van de verschillende mgelijkheden is er een keuze gemaakt vr de keteninitiatieven. Actieve deelname Geselecteerde leveranciers van Murik Aannemer Murik heeft het initiatief genmen m in samenspraak met een aantal van haar belangrijkste leveranciers m gezamenlijk CO 2 te reduceren. Met regelmaat wrdt er een bijeenkmst gerganiseerd bij één van de deelnemende bedrijven waarin delstellingen wrden gefrmuleerd en maatregelen besprken die gezamenlijk pgepakt kunnen wrden. Passieve deelname NGO (Nederlandse Getextiel Organisatie) T&F heeft binnen haar brancherganisatie NGO CO 2 - reductie p de agenda weten te krijgen. NGO bevrdert als brancherganisatie de kennis en tepassing van gekunststffen in Nederland. Dat is in het belang van een aantal van haar leden: prducenten en leveranciers van gekunststffen, maar k verheden, nderzeksinstituten en adviesbureaus. NGO heeft het besluit genmen p het nderwerp CO 2 reductie p de eerst vlgende vergadering in nvember te agenderen. Tevens heeft T&F deelgenmen aan een creatieve sessie. Daarnaast is T&F lid van een BIOplastics initiatief. 8. Verantwrdelijkheden en taakstellingen 8.1 Algemene beschrijving verantwrdelijkheden Directeur Frans van de Put is verantwrdelijk vr het gehele Energiemanagementprgramma. Hij zal het vrtuw nemen in alle activiteiten en zndig activiteiten delegeren aan Jacqueline van Gelderen-Verharen. Pagina 11 van 14

14 9. Bijbehrende prcedures Vr CO 2 management bij T&F zijn er 2 prcedures pgesteld, namelijk; de CO 2 management prcedure en de cmmunicatieprcedure. 9.1 CO 2 management prcedure Del van de CO 2 management prcedure Het del van deze prcedure is m het milieubeleid te realiseren. Dr de CO 2 -uitstt van de bedrijfsvering inzichtelijk te maken en deze delmatig te reduceren. Stap 1: Het bepalen van de rganisatiegrenzen De directeur bepaalt jaarlijks de rganisatiegrenzen vr het tepassen van deze prcedure. De rganisatiegrenzen wrden in het Energiemanagementprgramma (EMP) gerapprteerd en kmt terug in de peridieke vrtgangsrapprtages nder het hfdstuk afbakening. Stap 2: Het vaststellen van de energiestrmen De energiestrmen wrden vraf vastgesteld aan de hand van het CO 2 Prestatieladder handbek van SKAO. Dit handbek kan in de lp der jaren wijzigen, waardr de vastgestelde energiestrmen kunnen veranderen. Wanneer deze energiestrmen veranderen (en de cnversiefactren) met dit drgeverd wrden in het rekenprgramma vr de CO 2 -ftprint. De energiestrmen zijn leidend in het verzamelen van de emissies. De vastgestelde energiestrmen wrden aangemaakt f gewijzigd in het rekenprgramma. Stap 3: Het verzamelen van de energiestrmen Het verzamelen van de gegevens m de energiestrmen inzichtelijk te maken gebeurt elk halfjaar, bij de start van deze prcedure zal er een nuljaar bepaald meten wrden en dit is 2012 vr T&F. De gegevens wrden verzameld aan de hand van een inventarismap (CO 2 dssier). Daarin is elke energiestrm een tabblad met daarachter administratieve verzichten m tt de ttale energiestrmen te kunnen kmen. De directeur is verantwrdelijk vr het verzamelen van de energiestrmen. Stap 4: CO 2 vetafdruk bepalen De energiestrmen zijn verzameld, de verzamelde gegevens kunnen per energiestrm wrden pgeteld en wrden ingeverd in het rekenprgramma. T&F gebruikt hiervr een Excel frmat van de BAM - Carbn Assessment Tl. Alle energiestrmen zijn in het Excel frmat al gedefinieerd, smmigen zullen niet van tepassing zijn. Aan iedere energiestrm is de juiste cnversiefactr gekppeld. Waardr de uitstt autmatisch berekend wrdt naar inver van de energiestrm. Indien alle gegevens zijn ingeverd en nadat het ng een keer gecntrleerd is, kan de CO 2 -ftprint vastgesteld wrden. De CO 2 -ftprint wrdt autmatisch berekend dr het Excel frmat met een bijhrend grafiek (taart diagram). Z is snel en verzichtelijk te zien welke energiestrm de grtste is. Pagina 12 van 14

15 Stap 5: Energiescan Een energiescan (f energie audit) is een middel m de gebruikers ng meer bewust te maken mtrent he de energiestrmen zijn pgebuwd. Dit gebeurt dr de energiegebruikers te inventariseren. Per energiestrm wrdt er gekeken welk apparaat, machine, installatie f middel er energie gebruikt en heveel. De heveelheid wrdt bepaald dr het aantal uur dat een energieverbruiker aan staat per jaar en heveel vermgen deze gebruikt. Wanneer alle energieverbruikers zijn geïnventariseerd, kan er gekeken wrden f de ttale energiestrmen vereenkmen met het verbruik van de energieverbruikers. Stap 6: Reductiedelstellingen en maatregelen frmuleren Om de CO 2 -uitstt te reduceren wrden er delstellingen gefrmuleerd. Deze delstellingen wrden jaarlijks herzien. Om de delstellingen te behalen meten er maatregelen genmen wrden. De eerste stap is m deze te frmuleren. Deze maatregelen met welke emissie besparing dit met pleveren in percentage wrdt vastgelegd in het EMP. Stap 7: Energiemanagementprgramma (EMP) De basis ligt er nu vr het EMP. Dit prgramma wrdt pgesteld vr een bepaalde tijd en wrdt jaarlijks herzien. In het EMP wrdt k mschreven he de maatregelen wrden pgepakt en wanneer (plan van aanpak). In het EMP staan k de rganisatiegrenzen mschreven, de keteninitiatieven en de prcedures. Het EMP is een plan m de CO 2 -uitstt te reduceren. Stap 9: Uitveren van het EMP De gefrmuleerde maatregelen uitveren vlgens het vastgestelde plan. Tijdens f na het uitveren van acties, deze acties vastleggen dr middel van rapprtage. Stap 9: Vrtgangsrapprtage Per jaar wrdt er een cntrle p de vrtgang van de maatregelen gemaakt. Deze wrdt intern en extern gecmmuniceerd. Stap 10: Prcedure actualiseren Eén keer in het jaar wrdt bepaald f deze prcedure herzien f geactualiseerd met wrden. Elk jaar zal deze prcedure zich herhalen. Stap 11: Interne audit Eens per jaar zal er een interne audit plaatsvinden m na te gaan in heverre deze prcedure in de praktijk wrdt nageleefd. 9.2 Cmmunicatieprcedure Del van het cmmunicatieplan CO 2 Het del van dit plan is dat er met regelmaat wrdt gecmmuniceerd ver: De CO 2 -uitstt; De maatregelen die genmen gaan wrden m de CO 2 -uitstt de reduceren; en De vrtgang van deze maatregelen. Dit met het del transparant en eerlijk te cmmuniceren naar interne- en externe belanghebbenden. Stap 1: Stakehlderlijst inventariseren Vraf wrdt bepaald wie de belanghebbenden (stakehlders) zijn van T&F. Dit gebeurt in de zgenemde stakehlderlijst, nderverdeeld in verschillende grepen. In bijlage 3 staat de ingevulde stakehlderlijst. Pagina 13 van 14

16 Stap 2: De cmmunicatie inhud De infrmatie en bdschappen die T&F wil cmmuniceren naar haar stakehlders: Intern: Wat is duurzame ntwikkeling? Wat is maatschappelijk verantwrd ndernemen? Wat is CO 2? Waarm aandacht vr energie en CO 2? Heveel is een tn CO 2? Wat is uw rl? Wat kunnen we samen den m CO 2 -uitstt te verminderen? In- en extern: Waarm aandacht vr energie en CO 2? Emissie-inventarisatie: de uitkmsten. Huidig energieverbruik. Maatregelen m de uitstt in de rganisatie en binnen de prjecten te verlagen. Wat zijn nze verminderingdelstellingen en energiebeleid? Wat is nze vrtgang in het CO 2 -reductie-traject en waar lpen we zal tegenaan: trends? Stap 3: Middelen vr cmmunicatie Er zal gebruik gemaakt wrden van bestaande cmmunicatiestructuren van T&F. Deze bestaan uit: Website "www.t-f.nl"; Overleggen; Persneelsbijeenkmsten; Vr externe belanghebbenden zal er gecmmuniceerd wrden p de website van T&F. En naar de belangrijkste stakehlders zal een mail en/f brief gestuurd wrden m hen te infrmeren. Stap 4: Cmmunicatieactieplan In de tabel hiernder is het cmmunicatieactieplan aangegeven: Taak He Wanneer Frequentie Delgrep Wie Actualiseren cmmunicatieplan Opstellen stakehlderlijst Inf p website plaatsen Persneelsbijeenkmst Externe mail en/f brief Revisie Medi 2014 Jaarlijks n.v.t. Jacqueline van Gelderen-Verharen Stakehlderlijst maart 2013 Jaarlijks In- en extern Frans v/d Put actualiseren Aparte link p maart 2013 Halfjaarlijks In- en extern Frans v/d Put website actualiseren Bijeenkmst Juli 2013 Halfjaarlijks Medewerkers Frans v/d Put vr persneel Schrijven April Halfjaarlijks Stakehlders Frans v/d Put Pagina 14 van 14

17

3.B.2. Energiemanagement actieplan 2015-2018

3.B.2. Energiemanagement actieplan 2015-2018 3.B.2. Energiemanagement actieplan 2015-2018 Auteurs: Frans van de Put, Jacqueline van Gelderen Verharen, Gerda de Raad en Geert Jan Prins Versienummer: 2 Versie datum: 10 september 2015 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende Management review CO2-reductiesysteem Rapprtage juli 2015 (referentiejaar = 2010) Opgesteld dr: Akkrd: I. Bangma O. Van der Ende 1. Inleiding Op 28 juli is een management review gehuden waarin de energieprestaties

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan 2014-2016

Energiemanagement actieplan 2014-2016 Energiemanagement actieplan 2014-2016 Auteurs: Frans van de Put, Jacqueline van Gelderen Verharen, Gerda de Raad en Geert Jan Prins Versienummer: 1 Versie datum: 16 september 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Energie management actieplan 2015 (2)

Energie management actieplan 2015 (2) Energie management actieplan 2015 (2) Inhudspgave 1. INLEIDING... 2 2. REDUCTIEDOELSTELLINGEN... 2 BETREKKING DOELSTELLINGEN OP PROJECT(EN) MET GUNNINGSVOORDEEL... 3 DOELSTELLINGEN M.B.T ALTERNATIEVE BRANDSTOFFEN

Nadere informatie

Voortgang CO 2 emissie reductie H1-2013

Voortgang CO 2 emissie reductie H1-2013 Vrtgang CO 2 emissie reductie H1-2013 ICT staat vr gren! 2012 ICT - Alle rechten vrbehuden - WWW.ICT.NL pagina 1 Histrie Versie Datum Auteur Omschrijving 0.1 07-08-2013 F. Wuts Initiële versie 1.0 15-10-2013

Nadere informatie

Communicatieplan (3-C-2)

Communicatieplan (3-C-2) Gebr. van der Lee Cmmunicatieplan (3-C-2) CO²- Bewust Directie: E. van der Lee Cmmunicatiemanager: T. Hebee KAM-Cördinatr: A. Werkmeester Lelystad, september 12 Inhudspgave Inhudspgave... 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3.B.1-1 CO 2 reductiedoelstellingen. Document 3.B.1-1 CO2 reductiedoelstellingen Auteur Jeanette van Zuijlen Datum 01-10-2015

Inhoudsopgave. 3.B.1-1 CO 2 reductiedoelstellingen. Document 3.B.1-1 CO2 reductiedoelstellingen Auteur Jeanette van Zuijlen Datum 01-10-2015 Dcument 3.B.1-1 CO2 reductiedelstellingen Auteur Jeanette van Zuijlen Datum 01-10-2015 3.B.1-1 CO 2 reductiedelstellingen Inhudspgave 1 Inleiding 1.1. Delstellingen 2 Subdelstellingen 2.1. Subdelstelling

Nadere informatie

Energie Management Plan Roseboom Aannemers en Transport Holding B.V.

Energie Management Plan Roseboom Aannemers en Transport Holding B.V. Energie Management Plan Rsebm Aannemers en Transprt Hlding B.V. 1. Inleiding Dit dcument beschrijft het energiemanagement prgramma (EMP) van Rsebm-Ede. Rsebm- Ede heeft in de zmer van 2012 beslten m p

Nadere informatie

Transportbedrijf J. Wessels & Z.N. B.V. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Transportbedrijf J. Wessels & Z.N. B.V. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Transprtbedrijf J. Wessels & Z.N. B.V. Maatschappelijk Verantwrd Ondernemen 2014 2015 1 MVO Maatschappelijk Verantwrd Ondernemen is de laatste jaren meer een vanzelfsprekendheid dan uitzndering gewrden.

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht Prject Shared Services Gefaseerde implementatie prjectbeheersing methdiek Hgeschl van Utrecht Vervlg van Deelprjectplan Prjectadministraties (januari 2004) Het beheersen van prjectadministraties dr de

Nadere informatie

Introductie MVO Prestatieladder

Introductie MVO Prestatieladder Intrductie De is een certificeerbare nrm vr Maatschappelijke Verantwrdelijkheid van Organisaties (MVO). De nrm is gemaakt vr rganisaties die hun eigen MVO ambities en perfrmance aantnbaar willen maken,

Nadere informatie

Plan van aanpak energiezorg in schoolgebouwen. Barbara De Kezel, Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding 16 november 2015

Plan van aanpak energiezorg in schoolgebouwen. Barbara De Kezel, Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding 16 november 2015 Plan van aanpak energiezrg in schlgebuwen Barbara De Kezel, Steunpunt DuB dienst Energiebegeleiding 16 nvember 2015 Stappenplan inveren van energiezrg 4 grte stappen Plan Analyse van de bestaande situatie

Nadere informatie

Les Hernieuwbare energie

Les Hernieuwbare energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad Les Hernieuwbare energie Werkblad "100% duurzaam", "Hllandse wind", "Kies bigas!": wie de reclames van energiebedrijven bekijkt zu bijna denken

Nadere informatie

MVO Zelfverklaring Beantwoording 40 vragen

MVO Zelfverklaring Beantwoording 40 vragen MVO Zelfverklaring Beantwrding 40 vragen Auteur: Gert Jan de Grt en Gerda de Raad (Will2Sustain) Datum: 17-12-2015 Versie: 3 Inhudspgave 1. Inleiding... 1 2. MVO principes... 1 3. Stakehlders... 4 4. MVO

Nadere informatie

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd.

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd. MJA3 cnvenant Methdiek energieefficiency Alle inspanningen van bedrijven gericht p energiebesparing in het prductieprces en in de keten en met het g p de inzet van duurzame energie, wrden gehnreerd: zij

Nadere informatie

Sturen op Cijfers in de voetverzorgingsbranche

Sturen op Cijfers in de voetverzorgingsbranche Sturen p Cijfers in de vetverzrgingsbranche 2. Inrichten van uw bedrijfsadministratie U gaat deelnemen aan het prgramma Sturen p Cijfers van het HBA. Uw bedrijfsadministratie met daarp ingericht zijn.

Nadere informatie

1 november 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005

1 november 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005 1 nvember 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005 Vrdracht van Gedeputeerde Staten aan Prvinciale Staten van Grningen inzake een vrstel m het dak van het St. Jansstraat cmplex van znnepanelen te vrzien

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Voorstel aan de Gemeenteraad

Voorstel aan de Gemeenteraad Vrstel aan de Gemeenteraad 13-04-2012 DSO/2012/2302451svdz Onderwerp Regiplan Windenergie en Beleidsvisie tijdelijke windenergie Almere Beleidsveld Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling Prtefeuillehuder H.

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 Groen Licht www.nieuwkortenoord.nl

Nieuwsbrief 1 Groen Licht www.nieuwkortenoord.nl Nieuwsbrief 1 Gren Licht www.nieuwkrtenrd.nl Nieuwsbrief 1 Gren Licht Dit is een nieuwsbrief, speciaal gericht p de actie Gren Licht in Nieuw Krtenrd. Subsidie beschikbaar gesteld dr Prvincie vr Gren Licht

Nadere informatie

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden -

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden - - Bedrijfsvermeldingen, Key-accunts & andere advertentiemgelijkheden - Dr: VvE Media B.V. Versie: 2.1 Datum: 7 mei 2015 Cntactpersn: Dhr. R.H.P. van der Vssen inf@nederlandvve.nl www.nederlandvve.nl ABN

Nadere informatie

Onderhoudsdocument / Werkveldopdrachten Wellness. Rekenen

Onderhoudsdocument / Werkveldopdrachten Wellness. Rekenen Onderhudsdcument / Werkveldpdrachten Wellness Rekenen Ontwikkeld dr : Diny Veldstra Inhud Rekenen in het werkveld... 3 Opdracht 1: De spijkerbrek... 4 Opdracht 2: Het drmhuis... 5 Opdracht 3: Make-up...

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2014/341

Statenvoorstel nr. PS/2014/341 Statenvrstel nr. PS/2014/341 Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke Participatie Datum Inlichtingen bij 23 april 2014 mevruw G.J. Overmeen-Bakhuis Aan Prvinciale Staten Onderwerp Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke

Nadere informatie

CO2-rapportage 2012. CO2-footprint

CO2-rapportage 2012. CO2-footprint CO2-ftprint 1 Zelfevaluatie 1. Inleiding Verheij Integrale grenzrg is landelijk actief p het gebied van integrale aanleg en nderhud van (penbare) buitenruimten. In 2012 realiseerde het bedrijf een persneelsinzet

Nadere informatie

SIG Groene ICT & Duurzaamheid jaarverslag 2014 / jaarplan 2015

SIG Groene ICT & Duurzaamheid jaarverslag 2014 / jaarplan 2015 SIG Grene ICT & Duurzaamheid jaarverslag 2014 / jaarplan 2015 Inleiding Hiernder treft u het jaarverslag 2014 en het jaarplan 2015 van de Special Interest Grup Grene ICT & Duurzaamheid aan. Het jaarverslag

Nadere informatie

Asbestbeleidsplan. Beleid en beheer asbest

Asbestbeleidsplan. Beleid en beheer asbest Asbestbeleidsplan Beleid en beheer asbest Dcumenttitel. Asbestbeleidsplan Status. Cncept Definitief Versie. 1.1 Datum. 22-03-2014 Organisatie. Wningcrpratie Rentree Opstellers. Wningcrpratie Rentree i.s.m.

Nadere informatie

DE COMBINATIE VAN EEN KOUDE DIESELMOTOR EN DRUK STADSVERKEER IS EEN DRAMA OP VLAK VAN VERBRUIK EN UITSTOOT.

DE COMBINATIE VAN EEN KOUDE DIESELMOTOR EN DRUK STADSVERKEER IS EEN DRAMA OP VLAK VAN VERBRUIK EN UITSTOOT. Maarten Matienk 23 maart 2011 DE COMBINATIE VAN EEN KOUDE DIESELMOTOR EN DRUK STADSVERKEER IS EEN DRAMA OP VLAK VAN VERBRUIK EN UITSTOOT. Nieuw nderzek stelt prbleem van verdieselijking vr Brussel en Antwerpen

Nadere informatie

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen.

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen. Categrie C Per aspect van het framewrk zijn nrmen pgesteld. Vetgedrukt zijn de verplichte nrmen. Organisaties die nder categrie C vallen, zullen verder zijn met het implementeren van kwaliteitssystemen

Nadere informatie

Documentatie. KERN Timemanagement

Documentatie. KERN Timemanagement Dcumentatie KERN Timemanagement Versie 2.0 28 mei 2010 Inhud KERN en Kerninfrmatie.nl... 3 Inleiding KERN uren... 3 KERN urenregistratie: de input... 5 Aanwezigheid van medewerkers bekijken... 10 Samenvatting...

Nadere informatie

Menukaart ondernemer

Menukaart ondernemer Menukaart ndernemer Intrductie U heeft aangegeven interesse te hebben in één van de plssingen die Life Benefits u kan bieden p het gebied van uw (persnlijke) financiële planning. Wij bieden u graag het

Nadere informatie

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen UITWERKING

Nadere informatie

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn Praktijk Beroepstaak E Startbekaam

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn Praktijk Beroepstaak E Startbekaam OPLEIDING tt Verzrgende-IG Ondersteuningsmagazijn Berepstaak E Startbekaam Albeda cllege Branche gezndheidszrg Kwalificatieniveau 4 Chrt: 2010-2011 Fase: Startbekaam Naam student:. P.E1-3.start.gesprek

Nadere informatie

E-car sharing in Zuid - Limburg

E-car sharing in Zuid - Limburg E-car sharing in Zuid - Limburg Januari 2014 Inhudspgave 1. Intrductie e-car sharing 2. Visie en tepassing in Zuid Limburg 3. Pilt prject Sittard - Geleen Intrductie e-car sharing Wat is (e-) car sharing

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio Jaarverslag Frmat jaarverslag 2013 Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivi Inhudspgave VERSLAG VAN DE TOEZICHTHOUDER... 3 OVERVIEW & ALGEMEEN... 4 IDENTITEIT... 5 ONDERWIJS... 6 PERSONEEL... 7 HUISVESTING

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten Inleiding Stichting Kwaliteit in Basis GGZ gelft dat de mentale zrg in Nederland

Nadere informatie

352),(/(1352*5(66,( ,QOHLGLQJ

352),(/(1352*5(66,( ,QOHLGLQJ 352),(/(1352*5(66,(,QOHLGLQJ Een pdracht van schlen is te kmen tt een bij de rganisatie passende systematiek van planning en cntrl. De bedrijfvering wrdt daarbij gezien als een afgeleide van de inhudelijke

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor.

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor. Tussenrapprtage: plan van aanpak raadsenquête grndexplitatie Duivenvrdecrridr. Enquêtecmmissie grndexplitatie Duivenvrdecrridr 16 februari 2015 Inhudspgave: 1. Inleiding 2. Organisatie 3. Verfijning nderzeksvraag

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Directoraat-Genemal Rijkswaterstaat. Adviesdienst Verkeer en Vervoer

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Directoraat-Genemal Rijkswaterstaat. Adviesdienst Verkeer en Vervoer Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directraat-Genemal Rijkswaterstaat Adviesdienst Verkeer en Verver He is MELDWERK ntstaan? «. ">. "'T» In 1987 hebben de beheerders van rijkswegen afgesprken wegwerkzaamheden

Nadere informatie

BIZ Plan Westermaat Bedrijventerrein Westermaat te Hengelo

BIZ Plan Westermaat Bedrijventerrein Westermaat te Hengelo BIZ Plan Westermaat Bedrijventerrein Westermaat te Hengel Hengel, 4 juni 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. De Experimentwet Bedrijven Investerings Zne 3. Activiteiten van het BIZ 4. Waarm een BIZ 5. De

Nadere informatie

Richtsnoeren en aanbevelingen Richtsnoeren voor de informatie die ratingbureaus periodiek aan ESMA moeten meedelen

Richtsnoeren en aanbevelingen Richtsnoeren voor de informatie die ratingbureaus periodiek aan ESMA moeten meedelen Richtsneren en aanbevelingen Richtsneren vr de infrmatie die ratingbureaus peridiek aan ESMA meten meedelen 23/06/15 ESMA/2015/609 Inhud 1 Tepassingsgebied... 3 2 Definities... 3 3 Del van de richtsneren...

Nadere informatie

Menukaart particulier

Menukaart particulier Menukaart particulier Intrductie U heeft aangegeven interesse te hebben in één van de plssingen die Life Benefits u kan bieden p het gebied van uw (persnlijke) financiële planning. Wij bieden u graag het

Nadere informatie

Deelprojectplan. Projectadministraties

Deelprojectplan. Projectadministraties Deelprjectplan Prjectadministraties Het beheersen van prjectadministraties dr de invering van een hgeschlbrede methdiek. 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Prbleemverkenning en stelling 3. Prjectdelen 4.

Nadere informatie

Reglement betreffende een Provinciale herkenbaarheid bij elke vorm van provinciale subsidie.

Reglement betreffende een Provinciale herkenbaarheid bij elke vorm van provinciale subsidie. Reglement betreffende een Prvinciale herkenbaarheid bij elke vrm van prvinciale subsidie. DE PROVINCIERAAD VAN WEST - VLAANDEREN, Overwegende dat het belang van de prvinciale herkenbaarheid, naar aanleiding

Nadere informatie

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding 8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding Aangepast d.d. 10 januari 2014. Ziektemelding Persneelsleden dienen zich uiterlijk vr 7.30 uur s mrgens ziek te melden bij de schldirecteur en ingeval van

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid Het sprbekje geeft inzicht in de activiteiten vr een zrgvuldige vergang nder vermelding van de peride waarin die stappen meten zijn gezet. Per activiteit is aangegeven wat wij hierin vr u kunnen betekenen.

Nadere informatie

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een basisschool

Energie besparen door een correcte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvoorbeeld in een basisschool Energie besparen dr een crrecte regeling van de verwarmingsinstallatie: praktijkvrbeeld in een basisschl 1. INLEIDING Veel verwarmingsinstallaties in schlgebuwen draaien p vlle teren, k wanneer er geen

Nadere informatie

De Facilitair Coördinator is verantwoordelijk voor het aanleveren van de verbruiksgegevens voor gas, elektriciteit en afval.

De Facilitair Coördinator is verantwoordelijk voor het aanleveren van de verbruiksgegevens voor gas, elektriciteit en afval. MVO jaarverslag 2015 1. Organisatie 1.1 Beschrijving rganisatie Schlten Awater is dé IT-hardware dienstverlener vr Nederland. Wij ntzrgen grte rganisaties met alle denkbare diensten rndm hardware: advies

Nadere informatie

Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN. Introductiefilm Nieuwkomers

Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN. Introductiefilm Nieuwkomers Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN Intrductiefilm Nieuwkmers 1 5x Beter 5xBeter is een gezamenlijk initiatief van Kninklijke Metaalunie, FME CWM, FNV Bndgenten, CNV Vakmensen en De Unie. 5xBeter zet zich

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

Alleen m.b.t. vergoedingen pedagogisch Instemming. medewerkers (hoofdstuk 1 uit de regeling) Advies

Alleen m.b.t. vergoedingen pedagogisch Instemming. medewerkers (hoofdstuk 1 uit de regeling) Advies Satusverzicht. Cnsultatie Unitmanagers/Lcatiemanagers mei 2011 evaluatie Cnsultatie cliëntenraad Besluit Bestuursgrep 22 april 2003 OR Alleen m.b.t. vergedingen pedaggisch Instemming medewerkers (hfdstuk

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

V-ICT-OR begeleidt besturen in hun informatiehuishouding voor optimaal verloop van samenvoeging gemeente en OCMW

V-ICT-OR begeleidt besturen in hun informatiehuishouding voor optimaal verloop van samenvoeging gemeente en OCMW V-ICT-OR begeleidt besturen in hun infrmatiehuishuding vr ptimaal verlp van samenveging gemeente en OCMW De infrmatica in steden en gemeenten greide sinds de jaren 80 rganisch. Dat stapje bij stapje greien

Nadere informatie

Beleid Luisvrije School

Beleid Luisvrije School Beleid Luisvrije Schl Inleiding De Klankhf heeft de bestrijding van luizen mschreven in een beleidsstuk. Het wrd luizen en het hebben ervan betekent niet smerig en nverzrgd, maar is wel knap lastig en

Nadere informatie

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012 Stappenplan BTW-verhging van 19 naar 21% per 1 ktber 2012 Supprt ID: 57354 Versies: AccuntView Windws Dit stappenplan hebt u ndig m uw administraties in AccuntView gereed te maken vr het nieuwe BTW-percentage.

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten)

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) Evaluatie-rapprt STEP In-husedag bij Ekelmans & Meijer Advcaten (Rechten) -- INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE. WOORD VOORAF. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING VÓÓR DE IN-HOUSEDAG. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING

Nadere informatie

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST ARBOBELEIDSPLAN vr de stichting PCBO BAARN SOEST Inhudspgave 1. Uitgangspunten Arbbeleid in essentie Preventieve zrg Arbdienst 2. Organisatie Arbcmmissie Arbcördinatr Bedrijfshulpverlening 3. Risic-inventarisatie

Nadere informatie

18 april 2012. Jan Joost Flim adviseur

18 april 2012. Jan Joost Flim adviseur 18 april 2012 Jan Jst Flim adviseur Prgramma draaijer+partners Ontwikkelingen Het Nieuwe Werken Vragen De uitgangspunten Ervaringen Prces 2 De feiten ver draaijer+partners 2 vestigingen, in Bunnik en Grningen

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 (1 e halfjaar) Periode: 1 januari t/m 30 juni 2013

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 (1 e halfjaar) Periode: 1 januari t/m 30 juni 2013 CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 (1 e halfjaar) Periode: 1 januari t/m 30 juni 2013 Auteur Jan ten Cate en Gerda de Raad Versienummer: 2 Versie datum: 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.: Onderwerp : doorontwikkeling windenergie. Aan de raad van de gemeente Waalwijk Waalwijk, 18 september 2012

Agendanummer: Begrotingswijz.: Onderwerp : doorontwikkeling windenergie. Aan de raad van de gemeente Waalwijk Waalwijk, 18 september 2012 Agendanummer: Begrtingswijz.: CR2 Onderwerp : drntwikkeling windenergie Kenmerk: 12-0024868 Aan de raad van de gemeente Waalwijk Waalwijk, 18 september 2012 0. Samenvatting Uw Raad heeft vr de ambitie

Nadere informatie

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0.

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0. Verzuim Beleid Opgemaakt dr Human Resurce Management Delgrep Alle werknemers Ingangsdatum 4 juli 2014 Versie 0.1 www.smallsteps.inf clfn Verzuimbeleid Visie en aanpak verzuim Delgrep: alle werknemers Versie:

Nadere informatie

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar Fabels in islatieland Wat waar is f niet waar Fabels verleven de tijden. Sms is dat ged. Maar het kan k verkeerd uitpakken. Eind jaren '70 bracht Sven (Stichting vrlichting energiebesparing nederland)

Nadere informatie

Bijlage: 1. Voortgangsrapportage 2007 Uitvoeringsprogramma RR2020.

Bijlage: 1. Voortgangsrapportage 2007 Uitvoeringsprogramma RR2020. regiraad vergadering 13 februari 2008 agendapunt 12 Onderwerp: Vrtgangsrapprtage 2007 Uitveringsprgramma RR2020. Bijlage: 1. Vrtgangsrapprtage 2007 Uitveringsprgramma RR2020. Telichting: In december 2005

Nadere informatie

Biontica Workshop Zelfredzaamheid & Zelfsturing

Biontica Workshop Zelfredzaamheid & Zelfsturing Bintica Wrkshp Zelfredzaamheid & Zelfsturing Visie p Zelfredzaamheid & Zelfsturing Lgica van het gevel, Arnld Crnelis, 1998, ISBN 90-72258- 02-9 Het verbrgen prgramma vr het menselijk leren is aangebren

Nadere informatie

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Verkrte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Starten met OTIB-skillsmanager OTIB-skillsmanager is een instrument m het gesprek dat u gaat veren met uw leidinggevende vr te bereiden. U wrdt gevraagd

Nadere informatie

IT Management Group. Samenvatting PRINCE2 2009

IT Management Group. Samenvatting PRINCE2 2009 IT Management Grup Samenvatting PRINCE2 2009 ITIL is a Registered Trade Mark f the Office f Gvernment Cmmerce in the United Kingdm and ther cuntries. PRINCE2 is a Registered Trade Mark f the Office f Gvernment

Nadere informatie

Meerjarenbegroting 2013 2016 Stichting Spaarnesant

Meerjarenbegroting 2013 2016 Stichting Spaarnesant Meerjarenbegrting 2013 2016 Stichting Spaarnesant Auteur: Bedrijfsbureau: Jan Aalberts & Jeren van Schagen Vr: Raad van Tezicht Bestuurder Stichting Spaarnesant Lcatie: Haarlem Datum: 31 mei 13 Inhudspgave

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

~~Ç KrceFi; 1.B.1. Energiemanagementprogramma Kreeft 2013. Auteur Ve rsien u mm er: Versie datum: Jan ten Cate en Gerda de Raad 3 19 september 2013

~~Ç KrceFi; 1.B.1. Energiemanagementprogramma Kreeft 2013. Auteur Ve rsien u mm er: Versie datum: Jan ten Cate en Gerda de Raad 3 19 september 2013 ~~Ç KrceFi; 1.B.1. Energiemanagementprogramma Kreeft 2013 er T e - 4 bf/ S-.; WE 1 Auteur Ve rsien u mm er: Versie datum: Jan ten Cate en Gerda de Raad 3 19 september 2013 Inhoudsopgave : - 1.. ~1 ~..

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid voetbalvereniging N.B.S.V.V.

Vrijwilligersbeleid voetbalvereniging N.B.S.V.V. Vrijwilligersbeleid vetbalvereniging N.B.S.V.V. Waarm deze richtlijn? Geen enkele amateur-sprtvereniging kan tegenwrdig ng bestaan znder de inzet en bijdrage van (veel) vrijwilligers. Ok binnen nze vereniging

Nadere informatie

Formulier voor het indienen van de eerste ronde proeftuinen ihkv decentralisatie jeugdzorg Regio Rotterdam Rijnmond

Formulier voor het indienen van de eerste ronde proeftuinen ihkv decentralisatie jeugdzorg Regio Rotterdam Rijnmond Frmulier vr het indienen van de eerste rnde preftuinen ihkv decentralisatie jeugdzrg Regi Rtterdam Rijnmnd Alléén gemeenten in de regi Rtterdam Rijnmnd kunnen vrstellen vr preftuinen indienen! Dit frmulier

Nadere informatie

Aanvraag EXPLOITATIE SPEELAUTOMATENHAL

Aanvraag EXPLOITATIE SPEELAUTOMATENHAL Aanvraag EXPLOITATIE SPEELAUTOMATENHAL Aanvraag vr het verkrijgen van een vergunning vr het expliteren van een speelautmatenhal p grnd van de Speelautmatenhalverrdening Gemeente Tilburg 2014. Aan de burgemeester

Nadere informatie

Hergebruikinitiatieven

Hergebruikinitiatieven Hergebruikinitiatieven Principe: materialen en verpakkingen hergebruiken vr ze afval wrden Hergebruik betekent de terugwinning en het hergebruik van prducten f nderdelen ervan: hergebruik van de verschillende

Nadere informatie

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag Beweeg Mee! De gecmbineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de cllectieve verzekering vr de minima van de gemeente Den Haag Mensen niet alleen aan het bewegen brengen, maar k aan het bewegen huden. Dat

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Toetsen omzetten van Word naar Wintoets 4.0

Toetsen omzetten van Word naar Wintoets 4.0 WinTets Tetsmzetting - Uitgeverij De Rde Planeet 2012 Tetsen mzetten van Wrd naar Wintets 4.0 Veel ude tetsen zijn ntwikkeld binnen Micrsft Wrd. Dr ze m te zetten naar een itembank binnen WinTets, kunnen

Nadere informatie

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers Oprep erkenning en subsidiëring van grepsgericht aanbd pvedingsndersteuning dr vrijwilligers In het kader van het versterken van aanbd pvedingsndersteuning in de Huizen van het Kind lanceert Kind en Gezin

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 25 april 2013 Verslag van de deputatie Bevegd deputatielid: Luk Lemmens Telefn: 03 240 52 65 Agenda nr. 1/1 Prvinciaal Biblitheekcentrum. Aanpassing van het

Nadere informatie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie RETS RESpedia Lkale subsidie vr energieprjecten Ec Centre Wales Jake Hllyfield Lkale subsidies vr energiebesparing en duurzame energie Diverse lkale verheden in Wales hebben uiteenlpende maatregelen genmen

Nadere informatie