woensdag 28 oktober 2009 Dossier

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "woensdag 28 oktober 2009 Dossier"

Transcriptie

1 woensdag 28 oktober 2009 Dossier Business&kmo

2 Bijlage bij De Standaard van woensdag 28 oktober Valt niet onder de verantwoordelijkheid van de redactie Business&kmo 3 Veiligheid is een werkwoord. Zorgen voor de veiligheid van uw medewerkers, daar werken we elke dag aan. Uw werknemers zijn het menselijk kapitaal van uw bedrijf en aanpak voor. Op maat van uw onderneming. Dankzij bedrijfsbezoeken, deelname aan het Comité voor Preventie en van onschatbare waarde. Begrijpelijk dat u hen optimaal wil beschermen tegen alle mogelijke arbeidsrisico s. En ook al Bescherming op het Werk én aanwezigheid op het terrein, vallen die nooit helemaal uit te sluiten, ze kunnen tot een staan we u met raad en daad bij. Dag in dag uit. minimum herleid worden. Zo realiseren we samen veilige en gezonde werkplekken voor De specialisten van Mensura analyseren de risico s binnen uw werknemers. Want veilig en gezond werken daar wordt uw bedrijf en stellen u een preventieplan met een structurele iedereen beter van. Meer info op Is je bedrijf voldoende F.I.T. voor export? Ben je als kmo van plan om te exporteren? Prima. Maar hoe begin je eraan? Het agentschap Flanders Investment & Trade helpt je op weg en geeft advies om veel voorkomende fouten, noem ze gerust valkuilen, te ontlopen. Dat kan je heel wat energie, tijd en handenvol geld besparen. Internationaal ondernemen speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van Vlaanderen. Daarom investeert de Vlaamse overheid in internationaal ondernemen via Flanders Investment & Trade (F.I.T.). De opdracht van F.I.T. bestaat er onder meer in het internationaal ondernemerschap van Vlaamse bedrijven, vooral kmo s, te bevorderen. Het agentschap stelt daartoe informatie ter beschikking en organiseert diverse acties. Om voor de bedrijven goed bereikbaar te zijn, is er in elke Vlaamse provincie een provinciaal kantoor. F.I.T. telt bovendien vijftien adviseurs Internationaal Ondernemen die bedrijven individueel begeleiden en adviseren bij hun internationale ontplooiing. Het agentschap kan ook een beroep doen op 91 kantoren in het buitenland, van F.I.T. of van AWEX en Brussel Export in het kader van een intergewestelijk samenwerkingsakkoord. Help, ik wil exporteren! Afzet verwezenlijken in het buitenland is alles behalve vanzelfsprekend. Kies je voor een buurland, omdat je concurrent er succes boekt? Of stort je je meteen op de BRIClanden* of de N11 (Next Eleven)**, omdat je daarover beloftevol nieuws las in economische berichten? Om de Vlaamse bedrijfsleiders op weg te helpen stelde F.I.T. in 2008 de leidraad Help, ik wil exporteren! samen. Uit het voorwoord blijkt dat menig exporteur zich laat ontvallen: Ik ben er eigenlijk ingerold of Had ik maar geweten dat. Meteen een vingerwijzing dat exporteren een strategische keuze moet zijn, in lijn met de andere doelstellingen van je bedrijf. En dat je je exportplannen grondig met informatie moet onderbouwen. F.I.T. houdt een pleidooi voor het opstellen van een exportplan dat volop informatie bevat en duidelijke stappen in het traject onderscheidt. Meten is weten Na een SWOT-analyse van je onderneming op de thuismarkt baken je via studie, informatieverzameling je toekomstige exportmarkt af. En ook over dat gebied maak je een SWOT-analyse. Dan is het zaak om je op die markt te positioneren, je doelgroep goed te bepalen en een marketingmix uit te dokteren. Vervolgens werk je aan de budgetten en timing en ontwikkel je een concreet verkoopplan. Of het eenvoudig is? Neen, maar er vooraf voldoende tijd in stoppen verhoogt Behalve Help, ik wil exporteren gaf F.I.T. in 2009 ook de boeken Help, ik neem deel aan een beurs en Succesvol op de Duitse markt uit. je slaagkans aanzienlijk dankzij de beperking van de commerciële en financiële risico s. Tijdens het hele traject kun je F.I.T. om advies en informatie vragen. Wellicht beschikt het agentschap al over een dossier met concrete informatie over je exportland. Dan moet je dat alvast niet zelf ter plaatse bij elkaar harken. En met de gratis Exportmeter krijg je via een audit een wetenschappelijk gefundeerd inzicht over de zwakke plekken in je exportintenties. (www.flandersinvestmentandtrade.be) * BRIC-landen: Brazilië, Rusland, India en China. ** N11: Bangladesh, Egypte, Indonesië, Iran, Mexico, Nigeria, Pakistan, de Filippijnen, Zuid-Korea, Turkije en Vietnam. Colofon: Uitgave van Creative Lab Interesse in een bijlage op maat? Tel: 02/ Verantwoordelijke uitgever: Christine Van den Berghe, Director Creative Lab Teksten: read me - a content company (www.read-me.be) Vormgeving: Jos Verbeeck Eindredactie: Lies Dobbelaere Business Development Manager: Bart Bollen Redactionele beelden: Titus Simoens, I-stock, Sarie Van den Bossche, Kristof Ramon

3 4 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Business&kmo 5 foto s: Sarie Van den Bossche Chinese producent Al sinds 1975 produceert het Chinese bedrijf Yankon energiezuinige verlichting. Het bedrijf telt ondertussen zowat medewerkers in verschillende vestigingen; het hoofdkwartier ligt in de buurt van Sjanghai. Voor de ontwikkeling van haar activiteiten in Europa koos de onderneming België als uitvalsbasis. Een beperkt maar gespecialiseerd team van Energetic Lighting nv bespeelt de verschillende Europese markten vanuit een pand in Aartselaar met kantoren en een magazijn voor miljoenen lampen. De focus ligt daarbij op productontwikkeling voor de Europese markt en op Europese sales- en marketingactiviteiten. kiest België als Europese uitvalsbasis Toen Yankon in China met energiezuinige verlichting begon, was het een heuse pionier. Met een omzet van tweehonderd miljoen euro in 2008 is de onderneming ondertussen de grootste Chinese producent van onder meer spaar- en ledlampen. In 2001 begonnen we onder de naam Energetic Lighting met de verkoop buiten China, licht Zhangming Yang, General Manager Europe, toe. Eerst waren de VS aan de beurt en in september 2008 richtten we onze aandacht op Europa. En daarvoor zochten we een geschikte uitvalsbasis. Onze contactpersoon bij Flanders Investment & Trade wees op de voordelen van de Antwerpse regio, met een uitstekende ligging bij grote verkeersaders en een belangrijke Europese zeehaven. Bovendien trokken de goede opleiding, de talenkennis en het Europese Vlamingen zijn uitstekende Europese medewerkers denken van de plaatselijke medewerkers ons aan. Ook de nabijheid van Brussel, de Europese hoofdstad waar diverse beslissingen genomen worden, was van belang vanwege de ontwikkeling van de Europese wetgeving op het vlak van gloeilampen. Pionieren en innoveren Het moederbedrijf ontwikkelde met forse R&D-inspanningen en in samenwerking met Chinese universiteiten van meet af aan spaarlampen. Later volgden de modernere ledlampen. En het produceert alles zelf: van het glas tot de fitting. Marc van Hoof, International Product Manager Europe: We doen onze reputatie van innovatief bedrijf alle eer aan. Want onze spaarlampen verspreiden een warm licht en blijven met 2mg kwik ver beneden de Europese richtlijnen. Bovendien gaat de lamp even snel als een gloeilamp branden. Onze spaarlampen hebben een levensduur van uur. Dat is uur meer dan een gemiddelde spaarlamp. En we doen daar een garantie van vier jaar bovenop. Ook onze ledlampen zijn vooruitstrevend. Ze zijn klein en passen in elke gloeilampfitting. En ze hebben een eigentijds design en een levensduur van dertig jaar met dezelfde lichtopbrengst en kwaliteit als de gloeilamp. Gloeilampen zijn er gloeiend bij Op termijn zijn gloeilampen verboden in Europa, vult Will Smits aan. Hij is International Sales & Marleting Manager Europe. Ons uitgebreide gamma maakt het mogelijk om elke gloeilamp in Europa door een energiezuinig exemplaar te vervangen. Zo een breed assortiment heeft (nog) geen enkele concurrent. Het is bovendien helemaal afgestemd op de Europese markt en houdt rekening met de energiereglementering en -evoluties. We houden bovendien de prijs scherp. Sinds zowat een jaar zijn we in Aartselaar aan de slag met een team van een zevental collega s. We benaderen de markt in de verschillende Europese landen via uiteenlopende kanalen. En de zaken lopen voortreffelijk: in ons magazijn houden we miljoenen lampen in voorraad om onze klanten in Europa een snelle levering te garanderen. (www.energeteclighting.eu) Op zoek naar competentie in China CPM is een partner die van Human Resources Management (HRM) een strategisch instrument maakt waarmee ondernemingen hun doelstellingen bereiken. Zo n partner is nodig want toegevoegde waarde halen uit medewerkers en een organisatiestructuur is niet de minste uitdaging. CPM begon in Gent en heeft ondertussen meerdere vestigingen in Vlaanderen en Brussel. Het volgde zelfs zijn klanten die activiteiten in Sjanghai ontplooien. Ter plaatse heet CPM overigens De beginactiviteit van CPM had vooral met executive search te maken. Het was toen de meest aangewezen manier om in volle crisis vacatures voor bedrijven in te vullen. In die tijd was er minder dan nu sprake van assessment: kandidaten evalueren heette toen nog persoonlijkheidsonderzoek. Ondertussen bieden we met een team van een dertigtal gespecialiseerde medewerkers een brede waaier van diensten aan, licht oprichter en Managing Director Christine Van Velthoven toe. En sinds 2007 begeleiden we onze klanten bovendien strategisch met audit en consultancy op het vlak van organisatie(structuur). Kortom, we maken de cirkel rond om in een optimale organisatie de beste eerstelijns- tot topkaderleden bij onze klanten aan het werk te zetten. En ze verder te begeleiden. Klanten volgen naar Sjanghai Als je klanten opportuniteiten grijpen in het buitenland, dan sta je voor de keuze: ze uitzwaaien en succes wensen, of meegaan en meewerken aan dat succes. Christine Van Velthoven: Enkele jaren geleden trokken klanten van ons naar onder meer Sjanghai in China. En ze rekenden op ons om hun ontwikkeling ter plekke te begeleiden. We lieten ons niet onbetuigd en openden in 2000 in Sjanghai een vestiging. Die noemden we De naam was wellicht niet toevallig gekozen want competente Chinese kaderleden vinden, liep en loopt niet altijd van een leien dak. Ruddy Swinnen, General Manager: Je hebt vanzelfsprekend verstandige Chinese kaderleden maar ze zijn niet zo gemakkelijk te detecteren. Dat komt omdat men in China te pas en te onpas zwaait met ronkende titels zoals manager of consultant. En omdat het die managers en consultants toch nog aan leiderschapsvaardigheden en focus ontbreekt. Bovendien zijn ze nog niet zo gericht op proactiviteit. Zwijgen over zwaktes Ook de cultuur vormt nog een hindernis, vervolgt Swinnen. Zo kun je in China een kandidaat individueel na een assessment wel wijzen op zijn zwakke punten, maar in het bijzijn van derden is dat not done. Zelfs in het positieve nemen ze maar zelden resoluut stelling. Om dezelfde reden is het vinden van een bekwame psycholoog niet gemakkelijk omdat die nu eenmaal kandidaten moet evalueren. Ten slotte was er in het land lange tijd foto: Sarie Van den Bossche De Chinese vlag dekt niet altijd de lading een overdreven zucht naar administratie van documenten en allerlei bewijzen op papier. Dat neemt gelukkig af. Het vergde wel wat moeite, maar ondertussen hebben we er een uitstekend team van voorlopig acht collega s uitgebouwd. werkt in Sjanghai vooral voor internationale Europese bedrijven, Belgische en andere. En het richt zich stilaan ook op Chinese klanten. We deden daar de voorbije jaren de nodig ervaring voor op, weet Ruddy Swinnen. Bovendien hebben we onze assessment- en developmentcenters aangepast aan de Chinese taal en cultuur. Op het vlak van development leggen we extra nadruk op retentiebeleid. En we verzorgen zelf, of met partners, training en coaching, ook in het Mandarijns. (www.cpm-hrm.be) (www.competencechina.com)

4 6 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Business&kmo 7 Export: kansen voor kmo s Kmo s die zich internationaal opstellen verhogen hun groeikansen aanzienlijk. Zo zorgt de vrije wereldhandel voor opportuniteiten in de toelevering aan multinationals, om maar een van de vele pistes te noemen. En de vaak indrukwekkende contracten, afgesloten tijdens regionale en Belgische handelsmissies, bewijzen dat zonder meer. Bij exporteren is het zaak om je goed voor te bereiden en alle hindernissen stuk voor stuk aan te pakken. Ondanks het drukke verkeer in Sjanghai blijft de fiets een populair transportmiddel. foto: Sarie Van den Bossche De fenomenale economische groei van bijvoorbeeld de BRIC-landen is onder meer te danken aan de globalisering van de economie. Die globalisering kun je beschouwen als een bedreiging op de thuismarkt of als een opportuniteit op de exportmarkt. Laurent De Meester, Globuz (exportbegeleiding): Het exportcijfer per Belgisch hoofd behoort tot de hoogste in de wereld en toch exporteert maar een op de vier Vlaamse kmo s. Zo blijkt uit een studie van het Flanders DC kenniscentrum aan de Vlerick Leuven Gent Management School. Preferentiële handelspartner Nochtans worden Belgische bedrijven in het buitenland aanzien als een preferentiële handelspartner. Tijdens het High Level Business Forum Brazil-Belgium, op 5 oktober jongstleden georganiseerd door het VBO, herinnerde de Braziliaanse President Lula eraan dat Belgische ondernemingen fors hebben meegewerkt aan de industrialisering van zijn land. Belgische bedrijven graag gezien in het buitenland Hij verwees o.a. naar AB Inbev, de fusie van de Belgisch-Braziliaanse groep InBev en het Amerikaanse Anheuser-Busch. En toeval of niet: koning Albert I was het eerste Europese staatshoofd dat Brazilië bezocht, in BRIC-land China Ook China ontsnapte niet aan de aandacht der Belgen. In de jaren 80 verleende ons land als eerste een lening van staat tot staat aan China. En het was een van de eerste Westerse landen die een bilateraal hulpprogramma voor de Chinese bevolking in het leven riep. In dezelfde periode was het toenmalige Belgische bedrijf Shanghai Bell betrokken bij de allereerste deal van geavanceerde telecommunicatietechnologie in China. En in 2004 creëerde ons land een Belgisch-Chinees investeringsfonds met een stevige participatie door beide regeringen. Iedereen weet dat ondertussen heel wat Belgische bedrijven zich succesvol in China vestigden. Koudwatervrees overwinnen Veel kmo s hebben nog koudwatervrees als het over exporteren gaat. En de hindernissen zijn natuurlijk niet de minste. Zo moet je het meest geschikte exportland bepalen, de importtarieven en douaneformaliteiten kennen, rekening houden met logistieke moeilijkheden en reglementen op het vlak van verpakking, een exportkredietverzekering afsluiten, je informeren over internationale betalingstechnieken, enzovoort. Maar met een goede voorbereiding kun je de obstakels uit de weg ruimen en je kansen grijpen. (www.globuz.be)

5 8 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Business&kmo 9 In 2007 dong de gemeente Duffel mee naar de titel van Laureaat Ondernemende Gemeente in het kader van een Unizo-wedstrijd. En Duffel sleepte de titel in de wacht. Het ingediende project is een initiatief van schepen Jos Hellemans dat dankzij de steun van tal van medewerkers, externe partners en kmo s tot voorbeeld van lokaal ondernemen kan strekken. Welke Vlaamse stad of gemeente heeft het meest kmo-vriendelijke beleid? Op die vraag zoekt Unizo voor de zesde keer een antwoord. Gemeenten die in aanmerking denken te komen, kunnen een project indienen. Aan het eind van de rit reikt Unizo de prestigieuze onderscheiding Laureaat Ondernemende Gemeente uit. Unizo zoekt meest ondernemende gemeente van Vlaanderen Doel van de wedstrijd is de gemeenten te stimuleren om de lokale economie aan te zwengelen met diverse projecten. En om goede ideeën, interessante praktijken en succesvolle projecten te verzamelen en te verspreiden met de bedoeling anderen op nieuwe ideeën te brengen. Daarom deed Unizo bij de eerste wedstrijd ook een oproep om in elke gemeente een schepen voor lokale economie aan te stellen. En dat lijkt te werken: heel wat gemeenten tellen ondertussen een schepen, ambtenaar of raad voor lokale economie. Met de prijs zet Unizo gemeenten die hun lokale economie stimuleren, in de bloemetjes. Wil een gemeente meedingen naar de titel? Dan moet ze een project voordragen dat de lokale economie ondersteunt. Of het nu gaat om een klein of een grootschalig project, of om een initiatief dat al werd gerealiseerd of nog op het programma staat. De voorgedragen projecten moeten aan een aantal voorwaarden voldoen (zie Niet voor elk project). Een onafhankelijke jury van experts neemt de ondernemingsgezinde initiatieven stuk voor stuk onder de loep. En maakt dan een eerste selectie. De jury wordt bemand Een vakjury beoordeelt alle kandidaatprojecten door Mark Suykens, voorzitter van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten vzw (VVSG) en enkele mensen van de provinciale en Vlaamse overheid die te maken hebben met het gemeentelijk beleid en het lokale economische beleid. Ook enkele ambtenaren voor lokale economie worden als jurylid uitgenodigd om vanuit hun praktijkervaring mee te kunnen oordelen. In een tweede fase kunnen de genomineerde gemeenten hun project mondeling verdedigen voor de vakjury. De gemeente die met haar project het meeste gunstige klimaat voor ondernemers heeft gecreëerd, wordt als winnaar uitgeroepen. Laureaat in het kwadraat De winnende gemeente mag een jaar lang pronken met de titel Laureaat Ondernemende Gemeente. Maar daar houdt het niet op. Ook een uitgebreide reportage over het project in VVSG-Lokaal en in het ledenblad van Unizo ( lezers) maakt deel uit van het prijzenpakket. En dankzij mooie vlaggen kan de gemeente haar ondernemingsgezinde aanpak aan iedereen laten zien. Ook niet-genomineerde gemeenten blijven niet met lege handen achter. Stuk voor stuk krijgen ze een uitnodiging om deel te nemen aan boeiende opleidingen. Duurzaam Duffel Vorig jaar sleepte de gemeente Duffel de titel in de wacht met het project KMO-zone Itterbeek. Zoals de naam doet vermoeden, staat aandacht voor het milieu centraal. De gemeente slaagde erin om ondernemen en duurzaamheid met elkaar te verzoenen door een milieuvriendelijk bedrijventerrein te realiseren. Het doel: een perfect evenwicht vinden tussen economische, maatschappelijke en ecologische belangen. Editie 2010 Voor de editie 2010 van de wedstrijd worden projectvoorstellen vanaf november verwacht. En de winnaar wordt eind januari of begin februari 2010 bekendgemaakt en mag trots de titel Laureaat Ondernemende Gemeente voor de rest van het jaar dragen. Niet voor elk project Kandidaat-projecten moeten aan enkele voorwaarden beantwoorden: ze zijn duurzaam en hebben een hefboomfunctie voor de plaatselijke economie; ze bevorderen heel concreet het plaatselijke economische beleid; ze hebben een weerslag op een brede groep ondernemers, niet op één bedrijf; de gemeente neemt het initiatief of speelt een belangrijke rol bij het ontwerp of de uitvoering; de plaatselijke ondernemers zijn nauw betrokken. En de winnaars waren: 2002: Ronse met het Handelspandenfonds, of een drievoudige subsidie voor wie in een leegstaand pand in het commerciële centrum een handelszaak wil vestigen. 2003: Gent met het Horecabeleidsplan, of een innoverend horecabeleidsinstrument, geïntegreerd in het beleidsplan lokale economie, met een duidelijk actieplan en met een goed evenwicht tussen engagementen van overheid en privé. 2004: Kortrijk met het Trefpunt ondernemers Kortrijk, of de ontwikkeling van een stedelijk ondernemerscentrum als kernversterkend instrument voor economische activiteit. 2006: Genk met Vision on Creation, of een initiatief om de industriële en economische functie in de stad duurzaam uit te bouwen. 2007: Duffel met KMO-zone Itterbeek, of een duurzaam bedrijventerrein voor duurzaam ondernemen. Werkgelegenheid duurzaam induffelen op nieuw bedrijventerrein. De wedstrijd, ingericht door Unizo, is een ronduit schitterend initiatief, zegt Jos Hellemans, schepen voor lokale economie, leefmilieu en stedenbouw. Het zet de gemeenten er toe aan om op lokaal vlak de economie extra te stimuleren. Ik had ervan gehoord en was er onmiddellijk voor gewonnen om ons project KMO-zone Itterbeek voor te stellen. Door mee te dingen hebben we een en ander nog beter gestructureerd, vanwege de presentatie voor de jury, en we staken tijdens het traject nog heel wat op. Bovendien pakten we de titel! Langs de beek Itterbeek Het winnende project is de - in 1990 begonnen - uitbouw van de KMO-zone Itterbeek, langs de N108 op enkele kilometers van het centrum van Duffel. Een eerste deel van het terrein was tegen 2000 klaar en daar kozen een twintigtal bedrijven hun plek. In 2000 gaf de gemeente groen licht voor de ontwikkeling van het tweede gedeelte. Omdat er voor Duffel een oplossing nodig was voor enkele zonevreemde bedrijven, bedrijven met plaatsgebrek en nieuwe bedrijven. Als kleine gemeente kunnen we een dergelijk investering niet alleen aan en daarom werkten we samen met de intercommunale IGEMO. Zij dient de subsidieaanvragen in, financiert de ontwikkeling voor en verkoopt de percelen aan de bedrijven. En wij staan als gemeente borg voor eventuele verliezen, die we overigens niet verwachten. Kikkers kwaken in de grachten Duurzaamheid ingebouwd Het zou een duurzaam bedrijventerrein worden met duurzame bedrijven. Dat betekent met aandacht voor sociaal-maatschappelijke aspecten (people), bescherming van het milieu (planet) en economische ontwikkeling (profit). Op het nieuwe stuk is plaats voor een dertigtal bedrijven en die moeten voldoen aan onder meer de volgende voorwaarden: Financieel gezond zijn. Voldoende tewerkstelling creëren. Het afvalwater scheiden van het hemelwater. Grachten en waterdoorlatende parkeerplaatsen aanleggen en onderhouden. Geen pesticiden gebruiken. In een fietsenstalling voorzien. Geen milieu- of geluidsoverlast veroorzaken. Duurzaam ondernemen. Een duurzaam ruimtegebruik nastreven. Deelnemen aan het gemeenschappelijke parkmanagement. Vanuit hun ervaring terzake investeerde de intercommunale in duurzame maatregelen, zoals een gescheiden riolering, een waterzuiveringsinstallatie, waterbuffering en -infiltratie, een veilige fietsverbinding met het centrum van Duffel, een bushalte, een groenbuffer, enzovoort. Bovendien verplichten de gemeente en IGEMO de bedrijven om duurzaam te ondernemen. Ze krijgen op dat vlak trouwens alle begeleiding. Future proof Op de KMO-zone Itterbeek is verscheidenheid ondertussen troef. We hebben bedrijven die aan catering doen, wijn verhandelen, drukken, interieurs inrichten, metaalconstructie monteren, warmtepompen installeren, vrijetijdskleding verdelen, bouwen en verbouwen, en nog veel meer. Met het nieuwe bedrijventerrein willen we de economische toekomst van Duffel veilig stellen dankzij een mix van grote bedrijven en kmo s die op ons grondgebied ondernemen. Bovendien voedt een goed ondernemersklimaat ook andere activiteiten in de gemeente, bijvoorbeeld via sponsoring. En door mobiliteit, milieuvriendelijkheid, en wat al meer structureel op onze bedrijventerreinen in te bouwen, werken we aan duurzaamheid. Daar worden onze bedrijven én inwoners stellig beter van.

6 10 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Bemiddelaar strijkt de kredietplooien glad(der). Als een kmo van de bank geen lening krijgt omdat het dossier dat niet verdient, of omdat het bedrijf de lening niet zal kunnen terugbetalen, dan is daar weinig tegen in te brengen. Maar als een dossier op onbegrip stuit omdat het slecht geformuleerd is of omdat het businessplan niet in duidelijkheid uitmunt, dan kan de zaakvoerder het KeFiK om hulp vragen. Zelfs als er alleen maar ruis zit op de communicatie met de bankier. Waarom het KeFiK? Het Kenniscentrum voor Financiering van KMO (KeFiK) werd in november 2005 door de federale overheid in het leven geroepen met een dubbel doel: de centralisering van essentiële informatie en human capital om een nationaal aanspreekpunt met betrekking tot kmo-financiering te worden. Doel van het team economisten is om pistes uit te dokteren die leiden tot een gunstiger klimaat voor de financiering van kmo s. Eind 2008 kreeg het KeFiK, in het kader van het federale relanceplan en het plan voor de kmo, een nieuwe opdracht toevertrouwd: die van gratis kredietbemiddelaar voor ondernemingen die financieringsmoeilijkheden ondervinden. Het kenniscentrum concentreert zich in de eerste plaats op de Belgische situatie maar houdt ook rekening met de internationale context en beste praktijken in andere landen. Voor een optimale communicatie van de studieresultaten van zowel interne als externe studies, organiseert het KeFiK seminaries, workshops en conferenties. Bovendien communiceert het over de opgedane kennis met de overheid, ondernemers en hun vertegenwoordigers, kredietverleners, de academische wereld en de pers. En het geeft een periodieke barometer en nieuwsbrief over de kmo-financiering uit. Uit de KeFiK-nieuwsbrief van september 2009 Resultaten barometer blijven op een heel laag niveau KeFiK? Het klinkt als de naam voor een Turke snack of Griekse wrongel, maar het staat voor Kenniscentrum voor Financiering van KMO. De federale overheid riep het centrum in het leven om het reilen en zeilen van de kmo-financiering te bestuderen en daarover breed te berichten. Het KeFiK heeft daarbij aandacht voor kmo s, eenmanszaken en vrije beroepen. En vanwege de economische crisis kreeg het studiecentrum er een opdracht bij: kredietbemiddeling voor dezelfde doelgroep. Daarvoor trok het Chris Dauw aan, een man die op het vlak van financiële economie ruimschoots zijn sporen heeft verdiend aan universiteiten en in managementfuncties in de financiële wereld. Ondernemen is risico nemen Gratis bemiddeling Chris Dauw: Bij een lening zijn twee partijen betrokken: de kredietverlener en de kredietopnemer. Een waarheid als een koe die meteen alles zegt, want als het tussen verlener en opnemer niet botert, dan krijgt de lening niet alle kansen. Elk van beide verdedigt zijn belangen, en terecht. Maar soms verloopt de communicatie stroef of is het dossier onvoldoende duidelijk of onderbouwd. Dan kan de bedrijfsleider gratis op het KeFiK en mezelf een beroep doen om te bemiddelen. Ik noem mezelf weleens een kind van Sarkozy of van de crisis. Want het principe van overheidsbemiddeling bij kredieten kwam - met de crisis als aanleiding - uit Frankrijk overgewaaid. Ondernemen is essentieel Het is essentieel dat kmo s alle kansen krijgen om te ondernemen en te investeren. En daarbij willen we helpen als een neutrale bemiddelaar, die misverstanden oplost, de communicatie weer vlot trekt of een dossier of businessplan verduidelijkt. Ondertussen behandelen we al een tweehonderdtal aanvragen, voor kmo s met minder dan tien werknemers. Het gemiddelde bedrag van de lening bedraagt euro. Maar als een dossier om objectieve financieel-technische redenen niet haalbaar is, dan zeg ik zelf: stop, het heeft geen zin. Merkbaar succes De succesratio mag er best wel zijn want in tweederde van de gevallen boeken we een positief resultaat. Dat varieert van het herstellen van de relatie of het begrip tussen de kmo en de bankier tot het (gedeeltelijk) toekennen van de lening, al dan niet in een aangepaste vorm. Soms is er snel resultaat, soms duurt het wat langer. Maar reculer mour mieux sauter kan ook op het vlak van kredieten een waardevol devies zijn. Ik kom meestal niet tussen bij de betrokken bankier zelf maar ontwikkelde gericht een netwerk in de verschillende financiële instellingen. Mijn contacten verwijzen me dan naar de juiste persoon om te bespreken hoe een dossier kan worden gedeblokkeerd. Banken zijn strenger Wetenschappelijk kan ik het niet bewijzen, maar ik ervaar dat (de) banken strenger geworden zijn bij de aanvaarding van leningen. Vooral van bovenaf is er weerstand, verneem ik vaak. En inderdaad, je kunt er niet omheen dat bijvoorbeeld honderdprocentleningen in vastgoed minder vaak worden toegekend. En ik bekommer mij soms om dossiers die niet zo lang geleden moeiteloos een goedkeuring zouden hebben gekregen. Ik besef natuurlijk heel goed dat voorzichtigheid geboden is, maar ondernemen betekent risico nemen en dat mag niet zonder goede redenen worden gefnuikt. Van ad hoc naar structureel Een andere merkbare evolutie is dat onze service van bemiddelen een structureel kantje krijgt. Zo doen kmo s ook op ons een beroep voor lopende leningen. Bijvoorbeeld om in dossiers die slecht kunnen aflopen mee te onderhandelen over het bedrag of de spreiding van de uitwinning. Of om de bank ervan te overtuigen dat uitstel van terugbetaling niet altijd afstel betekent. Dat is een moeilijkere materie dan een nieuw krediet omdat je van de dynamische commerciële sfeer overstapt naar de defensieve sfeer bij haperende terugbetalingen. Dan is het onder meer zaak om paniek te vermijden, aan beide kanten. De resultaten uit de KeFik-barometer kennen een nieuw dieptepunt. De barometer, die de perceptie van de bankfinanciering voor kleine ondernemingen meet, blijft in september eveneens onder de 80- puntengrens met een score van 79,3 op 200. Ondanks dat laagtetekort lijkt de KeFiKbarometer zich toch te stabiliseren, zij het op een zeer laag niveau. Die stabilisering handhaaft zich zowel globaal als bij de componenten PWI (Prijs-Waarborgen- Informatie). Die componenten worden al van bij de start van de barometer in november 2008 als zeer negatief aangevoeld onder de ondernemers. Een analyse van de cijfers op regionaal vlak toont een duidelijk onderscheid aan tussen Vlaanderen en Wallonië. Vlaanderen kent over het algemeen een lichte stijging, terwijl Wallonië de barometer zijn laagste score ooit optekent (71,1 punten). Een traject met heel wat obstakels De perceptie betreffende de moeilijkheid voor het verkrijgen of het uitbreiden van een krediet is, zowel op korte als op lange termijn, duidelijk negatief. Terwijl de cijfers in juli nog zweefden tussen de neutrale en de negatieve zone, vertoeven ze nu duidelijk in de negatieve zone. Investeringen worden uitgesteld. Voor de vierde opeenvolgende keer werden de ondernemers ondervraagd over de invloeden van de crisis op hun onderneming. 38% van de ondernemers beweert wegens de crisis investeringen uit te stellen tot een latere datum.in maart bedroeg dat cijfer nog 35 %. De ondernemers merken dus (voorlopig) nog geen eerste tekenen van het economisch herstel dat hier en daar reeds werd verkondigd. Gimv is een ervaren beursgenoteerde investeringsmaatschappij die investeert in middelgrote en grote bedrijven met een positief trackrecord, gunstige groeiperspectieven en een sterke marktpositie. Zoekt u een financiële partner voor de realisatie van uw groeiplannen? Wilt u het eigen vermogen van uw onderneming verstevigen? Of denkt u eraan uw bedrijf over te laten aan een solide financiële groep? Neem dan contact op met Buyouts & Growth, de ideale partner voor elke onderneming die voor nieuwe uitdagingen staat. Gimv creëert waarde uit elk goed partnership. Geen wonder dat zoveel ondernemingen graag in ons gezelschap vertoeven. -

7 12 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Business&kmo 13 Vlaams duwtje in de rug voor ambitieuze bedrijven Wat als een bedrijf wil (blijven) groeien maar daar om tal van mogelijke redenen waaronder de economische crisis - financieel onvoldoende sterk voor is? Dan is ParticipatieMaatschappij Vlaanderen nv (PMV) een waardevolle partner. Want de bankier van de onderneming kan bij een verzoek om kredieten voorstellen om in duo te werken met PMV. En dat maakt forse, zelfs risicovolle investeringen haalbaar. Omdat PMV Vlaams overheidsgeld in Vlaamse bedrijven investeert, onder de vorm van een kapitaalparticipatie of een achtergestelde lening. Bart De Smet, aan het hoofd van de businessunit Bedrijfsinvesteringen, licht toe. PMV nv is een vennootschap met de Vlaamse overheid als exclusieve aandeelhouder. En omdat de overheid een geduldige aandeelhouder is, kunnen we een bedrijf de tijd geven om zijn groeiambities te realiseren: we hebben een langetermijnperspectief en zijn bereid tot tien jaar te wachten alvorens met rendement terug uit een onderneming te stappen. Langer dus dan een gewone venture capitalist zou doen, vertelt Bart De Smet. Net als het grootste deel van de raad van bestuur en het management van PMV verdiende deze economist zijn sporen in de privésector. In België, maar ook in Vietnam en Singapore. PMV biedt voor elk bedrijf een oplossing. Of het nu gaat om een kmo of een grote onderneming. Om een bedrijf dat net begint of een onderneming die (internationaal) wil groeien. PMV werkt alleen met Vlaams overheidsgeld en daarom is naast een financieel rendement ook de maatschappelijke dimensie belangrijk. Ons doel is om Vlaamse bedrijven te helpen groeien, lokaal én internationaal. We investeren niet in om het even wie, maar analyseren een onderneming grondig voor we het licht op groen zetten. Bijvoorbeeld op het vlak van cashflowgeneratie, de terugbetalingcapaciteit en het rendementspotentieel. Bovendien denken we na het toekennen van de financiering strategisch PMV is een geduldige aandeelhouder - Bart De Smet - mee met het bedrijf. Als het even kan met een mandaat in de raad van bestuur. Financiële tussenverdieping Zo werd PMV een erg belangrijke speler op het vlak van bedrijfsfinanciering in Vlaanderen. Het heeft daarvoor enkele interessante instrumenten ter beschikking (zie PMV: Spek naar ieders bek). Een belangrijk wapen is de PMV-groeimezzanine. Zoals de naam doet vermoeden, gaat het om een financiële tussenverdieping. Het product vult de ruimte op tussen bankkredieten en aandelenkapitaal door middel van een achtergestelde lening met een kost die lager is dan het verwachte rendement op aandelenkapitaal maar hoger dan een bankkrediet. Zo krijgt de financiële structuur van een bedrijf meer body. En dan zijn de banken sneller geneigd of geruster om mee te investeren in de onderneming. Bedrijven die in aanmerking willen komen voor Groeimezzanine, moeten aan een aantal voorwaarden voldoen (zie PMV-groeimezzanine enkele voorwaarden). Belangrijk detail: het gaat om een converteerbare lening. Dat betekent dat we onze investering kunnen omzetten in aandelen, bijvoorbeeld mocht het bedrijf naar de beurs stappen. Zo geniet PMV mee van de meerwaarde die wordt gecreëerd. Dat komt ons en dus andere projecten dan weer ten goede. Iedereen gelukkig De PMV-groeimezzanine heeft enkele onmiskenbare troeven: de interestbetalingen zijn fiscaal aftrekbaar en kosten het bedrijf minder dan extra kapitaal uit aandelen. Omdat aandeelhouders nu eenmaal vaak een zo hoog mogelijke rendement (dividend) op hun investeringen verwachten. Bovendien houden de aandeelhouders de controle over de onderneming, zonder dat de waarde van hun aandelen verwatert. En zijn de banken gerustgesteld door de versterkte financiële structuur van het bedrijf. Een echte win-winsituatie dus. Bart De Smet laat nog opmerken dat groeibedrijven in toenemende mate gebruikmaken van de PMV-mezzanine en dat PMV, naar aanleiding van de crisis, ook het budget voor waarborgen voor bankkredieten heeft opgetrokken naar anderhalf miljard euro tot eind Tot slot: neem je met je groeiplannen rechtstreeks contact op met PMV? Voor Groeimezzanine wel, voor een waarborg op een bankkrediet kennen de banken de weg.. Mortier Catering: gesmeerd naar de top Diversifiëren en groeien over de landsgrenzen heen: dat wilde Mortier Catering nv. Maar daarvoor had het bedrijf uit Veurne extra geld nodig. PMV-groeimezzanine bood soelaas. Kurt Mortier (managing director): Mortier Catering werd in 1997 opgericht in de schoot van Mortier nv. We stonden al erg sterk als producent van patés en terrines, maar wilden meer. Daarom investeerden we de voorbije jaren uitgebreid in een nieuw productengamma. Mortier Catering biedt nu smeerbare vlees-, vis- en vegetarische producten aan, een zet die het bedrijf geen windeieren heeft gelegd. Bovendien streeft het bedrijf voortdurend een groei na op verschillende internationale markten. Om alles te financieren, hadden we vers werkingskapitaal nodig. Na een beetje zoekwerk vonden we een oplossing: PMV-groeimezzanine. Ambitieuze trendsetter Groeien over de landsgrenzen heen blijkt niet zo eenvoudig. Kurt Mortier: Er bestaat geen wonderrecept dat succes in elk land garandeert. Je moet volop rekening houden met de plaatselijke gewoontes, zowel wat smaak als wat verpakkingsmaterialen betreft. Verschillende markten bespelen, vraagt bovendien heel wat tijd én geld. Zelfs wanneer je zoals wij al een jarenlange internationale ervaring hebt opgebouwd. Voor Mortier Catering zijn de buitenlandse markten echter van levensbelang. Meer dan 90% van de omzet wordt daar gerealiseerd. U WILT GROEIEN? ParticipatieMaatschappij Vlaanderen geeft u financiële ruimte en investeert in de groei van uw bedrijf, hier en in de wereld. Want u geraakt verder wanneer iemand in u gelooft. financier van groeibedrijven Bovendien staat de sector waarin Mortier Catering actief is, niet stil. Er zijn enkele trends waaraan je niet voorbij kunt. Ik denk bijvoorbeeld aan het toenemende succes van spreads, pastes en mousses. Of aan de trend naar kleinere porties, naar analogie met de kleiner wordende gezinnen. Je moet op de kar springen en je aanbod diversifiëren. Ook die inspanningen slokken een deel van je kapitaal op. Komt daarbij dat Mortier Catering zijn ambitie niet onder stoelen of banken steekt. We willen een internationale trendsetter zijn en blijven op het vlak van smeerbare voedingsmiddelen. En dan moet je bereid zijn om voortdurend te investeren. Welkome hefboom De voorbije jaren kon Mortier Catering erg mooie cijfers voorleggen. Sinds 2003 steeg de omzet immers gemiddeld met 20% per jaar. Op een omzet van 10 miljoen euro realiseert het bedrijf een mooie EBITDA-marge van 10 à 11%. Wel gaat een groot deel van onze cashflow naar de aflossing van onze schulden, vertelt Mortier. Tegelijk vraagt onze voortdurende groei een hoger werkingskapitaal. PMV-groeimezzanine was daarom een geschenk uit de hemel. Doordat het om een achtergestelde lening gaat, krijgt ons bedrijf broodnodige zuurstof. Bovendien werkt de investering door PMV als een hefboom voor andere investeerders, niet het minst de banken. Zij zijn nu sneller bereid om onze groei te financieren. PMV-groeimezzanine: enkele voorwaarden. voor kmo s en grote bedrijven die al meer dan zes jaar zijn ingeschreven in de Kruispuntbank der Ondernemingen en een exploitatiezetel in Vlaanderen hebben; voor ondernemingen die hebben bewezen stevige kasstromen te kunnen genereren; voor ondernemingen met een evenwichtig managementteam en een businessplan met groeiambities; een converteerbare achtergestelde lening tussen en 5 miljoen euro en met een looptijd van vijf tot tien jaar; minimale vaste interestvoet van 8 procent, in combinatie met een variabele vergoeding vastgelegd in functie van de specifieke kenmerken van de onderneming; afbetaling door de onderneming begint pas na een gratieperiode van twee of zelfs drie jaar. foto: Kristof Ramon

8 14 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Om zijn nieuwe groeistrategie te realiseren, zocht de West-Vlaamse trappenmaker Signature Vermeulen financiering van PMV. Niet alleen uit financieel oogpunt. Ook zijn uitgebreide expertise maakte van PMV de perfecte strategische partner. Signature Vermeulen: foto: Kristof Ramon PMV: spek naar ieders bek Een greep uit het aanbod van PMV, gericht op specifieke doelgroepen: Fonds Vlaanderen-Internationaal: investeert wereldwijd in dochters van Vlaamse ondernemingen, met speciale aandacht voor groeiregio s en opkomende markten. Het fonds neemt een minderheidsparticipatie of biedt een lening met kapitaalkarakter (achtergesteld of deelnemend). CultuurInvest: investeert risicokapitaal in cultuurbedrijven in Vlaanderen, met het oog op structurele groei en professionalisering in de sector. Het Vlaams Innovatiefonds (Vinnof): investeert risicokapitaal zogenaamd zaaikapitaal in innovatieve starters in Vlaanderen. ARKimedes: investeert samen met externe fondsen risicokapitaal in jonge groeiondernemingen in Vlaanderen. KidsInvest: investeert in zelfstandige onthaalouders en kinderdagverblijven in Vlaanderen, met het oog op verdere professionalisering in de sector. Waarborgregeling en Gigarant: bieden een extra waarborg voor kredieten van banken aan Vlaamse ondernemingen. Win-winlening: maakt het voor ondernemers eenvoudiger om startkapitaal te verzamelen bij familieleden, vrienden en/of kennissen. PMV-groeimezzanine: helpt Vlaamse bedrijven om te groeien dankzij een converteerbare achtergestelde lening. Meer info over deze investeringsinstrumenten op IS UW GEMEENTE HET KMO-VRIENDELIJKST? OVERTUIG UNIZO EN WORD LAUREAAT ONDERNEMENDE GEMEENTE Kathleen Vermeulen (gedelegeerd bestuurder): Onze roots gaan terug tot het einde van de negentiende eeuw. Tot 1884 om precies te zijn. Toen zag Trappenmakerij Vermeuen het levenslicht. Generatie na generatie groeide het bedrijf, zonder dat het familiale karakter verloren ging. We zijn trots op onze familietraditie, maar willen natuurlijk ook vooruit. In 2003 kwam daarom de huidige bedrijfsleidster Anne-Marie Hernal onze rangen versterken. Ze gaf bijna meteen nieuwe impulsen aan Trappenmakerij Vermeulen. Samen met het familiale management gaf ze de eerste aanzet naar een doorgedreven automatisering en professionalisering. Een nieuwe wind, een nieuwe naam: in 2007 werd Trappenmakerij omgevormd tot Signature Vermeulen. In die periode groeide ons bedrijf aanzienlijk. In 2008 haalden we een omzet van net geen acht miljoen euro. En op enkele jaren tijd gingen we van dertig naar zeventig werknemers. trappenmaker met ambitie Diversificatie en bredere focus Over de generaties heen bouwde de West- Vlaamse onderneming een uitgebreide expertise uit op het vlak van hoogstaande houtbewerking voor trappen. Signature Vermeulen biedt dan ook een breed gamma aan, met tal van verschillende houtsoorten, stijlen en afwerkingtypes. Maar de afgelopen jaren veranderde het management resoluut van koers. Vandaag vertrekken we voor onze trappen altijd van op maat gezaagde platen. Vroeger werkten we de hele ketting af: van ruw hout tot geplaatste trap. Daarnaast hebben we ons aanbod uitgebreid met roestvrij staal en smeedijzer. En we bieden nu ook deuren aan, die we zelf produceren. Zo kunnen we nog sneller en beter inspelen op de vragen van onze klanten. Ook op commercieel gebied slaat het bedrijf een nieuwe weg in. We versterken onze focus op professionele klanten. En richten ons voortaan op alle soorten architecten en bouwondernemingen in België. Strategische meerwaarde Blijven groeien: het is dé ambitie van Signature Vermeulen. Tegen 2012 willen we in België de onbetwistbare marktleider zijn, met een volledig trappen- en deurengamma. Bovendien willen we uitbreiden naar onze buurlanden. Zulke plannen kosten heel wat geld. Daarvoor klopte Signature Vermeulen onder meer aan bij PMV. Om te groeien, moeten we investeren in een verdere automatisering en in extra productiecapaciteit. PMV-groeimezzanine bleek daarom de ideale aanvulling op onze huidige kredieten bij de banken. Voor ze het licht op groen zetten, lichtten de experts van PMV ons bedrijf helemaal door. Met een gunstig gevolg, want Signature Vermeulen kreeg een achtergestelde lening van PMV. Het was ons echter om meer te doen PMVgroeimezzanine? Een ideale aanvulling op onze bankkredieten - Kathleen Vermeulen - dan de financiële inbreng alleen. De expertise en aanpak op maat van PMV vinden we net zo waardevol. De inbreng van zo n strategische partner is goud waard. Zeker als we verder willen groeien en professionaliseren. UNIZO gaat dit jaar opnieuw op zoek naar de KMO-vriendelijkste gemeente of stad, want KMOvriendelijke initiatieven werken inspirerend. Tijdens de vorige editie waren we helemaal verkocht voor het project van de gemeente Duffel. De titel Laureaat Ondernemende Gemeente leverde Duffel heel wat media-aandacht op. Ook uw gemeente kan dit jaar in de picture staan. Prijs ze aan op en vertel ons wat uw gemeente zo KMOvriendelijk maakt. De laureaat 2010 krijgt bovendien een volledige pagina in Het Nieuwsblad. Een initiatief van in samenwerking met

9 16 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Business&kmo 17 U hebt er beslist al van gehoord: maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Ondernemen met een menselijk gezicht en een duurzame dimensie, daar draait het om. Het afdoen kar.mvo: als het zoveelste modewoord zou een pijnlijke vergissing zijn. Want de toekomst van ondernemen ligt bij MVO. Bedrijven springen dus het best vandaag nog op de de toekomst van ondernemen Duurzaamheid is vooral een managementtool. - Renate Degrave - MVO bestaat al langer dan vandaag. Alleen is het nu brandend actueel, onder meer door de economische crisis, die het gebrek aan maatschappelijk verantwoord ondernemen op een pijnlijke manier duidelijk maakte. Aan het woord is Céline De Waele, adviseur MVO bij de BECO Groep. Die begeleidt bedrijven op hun MVO-traject en geeft hen advies. Bovendien beheert BECO het Kenniscentrum voor het Vlaamse departement Werk en Sociale Economie. De crisis heeft bij velen een licht doen branden. Want snel geldgewin ligt mee aan de basis van de huidige moeilijkheden. Op langere termijn denken lijkt voortaan een verstandigere strategie. Bovendien is de aandacht voor de maatschappelijke rol van ondernemingen de voorbije maanden alleen maar toegenomen. Denk maar aan Fortisgate. Ondernemen met aandacht voor mens en milieu: zo kun je MVO in het kort omschrijven. Het concept kwam overgewaaid uit de Angelsaksische wereld en neemt tal van vormen aan. Céline De Waele: Het gaat van kleinschalige initiatieven, zoals papier besparen op de werkvloer of je bedrijfsparking tijdens het weekend openstellen voor buurtbewoners, tot meer structurele projecten. Ik denk bijvoorbeeld aan samenwerken met ngo s, duurzaam investeren, goed bestuur nastreven, werknemers die zich inzetten voor het goede doel Engagement op alle banken Eenmalige acties zijn lovenswaardig, maar uiteindelijk gaat het bij MVO om een structurele aanpak, vervolgt Céline De Waele. MVO is een voortdurend verbeteringsproces binnen een bedrijf. Daarom is het belangrijk dat ondernemers doordacht en systematisch MVO-acties integreren in hun dagelijkse bedrijfsvoering. Bovendien moet een bedrijf vrijwillig kiezen voor MVO. Want er bestaan (nog) geen wettelijke verplichtingen op dat vlak. Ook het engagement binnen een onderneming is essentieel. Van de werkgever én de werknemers. MVO moet een strategische keuze zijn van bovenaf. Omdat er zonder de nodige tijd en budgetten weinig van in huis komt. Voor het topmanagement is een cruciale rol weggelegd. Zij moeten het goede voorbeeld geven en alle neuzen in dezelfde richting krijgen. MVO, drijfveer van innovatie Maatschappelijk verantwoord ondernemen betekent scoren op economisch, sociaal én ecologisch vlak. Céline De Waele: We spreken van de triple P bottomline: Profit, People en Planet. De drie niveaus moeten in balans zijn en op elkaar afgestemd. De hamvraag is: hoe besteed je als bedrijf je menselijke en natuurlijke middelen op een verantwoorde manier? Dat is geen eenvoudige evenwichtsoefening. Iedereen is het erover eens dat MVO de toekomst en zelfs het heden is. Bedrijven die op dat vlak snel in actie schieten, kunnen zich op langere termijn meer dan waarschijnlijk aan een concurrentievoordeel verwachten. Zeker nu de regelgeving stilaan wordt afgestemd op MVO. Maar vaak gaat het ook verder dan voldoen aan de wettelijke vereisten. Renate Degrave, Manager Sustainability Services bij Ernst & Young: Wie van MVO een succesvolle businessaanpak maakt, begint vaak met de opbouw van de MVO-bedrijfscase die een antwoord geeft op de vraag Hoe kan MVO voor mij op lange termijn succes betekenen?. Vanuit die optiek zien we dat MVO doorgaans ook gepaard gaat met innovaties. En die zijn vaak een groeimotor. Denk bijvoorbeeld aan het vakantiepark Molenheide in Limburg dat door een samenwerking met een buur-landbouwer alle bungalows op zijn recreatiezone in groene energie voorziet, dankzij een co-vergistingsinstallatie waarmee jaarlijks zo n liter stookolie wordt bespaard. Eerst doen, dan communiceren Op langere termijn denken lijkt voortaan een verstandigere strategie. - Céline De Waele - Maatschappelijk verantwoord ondernemen is één ding, iedereen ervan op de hoogte brengen een ander. Naast de nettovoordelen die MVO brengt (denk maar aan subsidies voor milieuvriendelijke technologie of diversiteit in het personeelsbeleid), is een open communicatie erg belangrijk. Renate Degrave: Transparante communicatie speelt vandaag de dag, in een tijdperk waarin de naweeën van de crisis nog goed voelbaar zijn, een fundamentele rol in de (her)opbouw van vertrouwen. Zowel intern als extern. Laat de wereld weten waar je mee bezig bent! Want klanten en aandeelhouders, maar ook werknemers vinden maatschappelijke verantwoordelijkheid almaar belangrijker. Dat zie je ook in de bedrijfscommunicatie: niet-financiële gegevens, zoals de ecologische voetafdruk of het energieverbruik van een bedrijf, krijgen een prominentere plaats in jaarverslagen. Ook duurzaamheidsrapporten (zie Rapporteren over duurzaamheid) winnen aan populariteit. Een leuke bonus: MVO versterkt de identiteit van een bedrijf en helpt om een deugdelijk imago op te bouwen. Aan de basis hiervan ligt het overleg met alle stakeholders. Dat is een wezenlijk deel van MVO. Renate Degrave: Maatschappelijk verantwoord ondernemen doe je niet alleen, maar met de maatschappij en specifiek met die partijen die bij je activiteiten betrokken zijn. Een goede en vaak persoonlijke dialoog onderhouden met de omgeving, buurtbewoners, klanten, leveranciers, enzovoort zit al vaker natuurlijk ingebakken bij de kmo. Een stakeholderdialoog begint met een juiste identificatie van de betrokken partijen. Het kan zelfs leiden tot gemeenschappelijke projecten waarbij je als onderneming samen met je stakeholders bijvoorbeeld oplossingen levert voor maatschappelijke issues. Ook dat is een bron van vernieuwing. Bovendien is aandacht hebben voor de inspanningen van andere kmo s, binnen of buiten je sector, belangrijk. Céline De Waele: Kmo s kunnen zich laten inspireren door best practices van sectorgenoten of soortgelijke organisaties. Op be vinden ze informatie en advies over hoe ze MVO in de praktijk kunnen toepassen. Overheid zet kmo s op goede weg Het gros van de Vlaamse bedrijven is een kmo. Niet verwonderlijk dus dat de Vlaamse overheid net die groep ondernemingen stimuleert om aan MVO te doen. Céline De Waele: Met de oproep MVO in de KMO wil Vlaanderen de kennis en ervaring die al is opgedaan tot bij de kleine en middelgrote ondernemers krijgen. Elke kmo kan voor een gratis MVO-scan terecht bij een van de zes promotoren. Net als voor een gratis actieplan waarin beschreven staat hoe je MVO in de praktijk brengt. Bovendien reikt de overheid tal van MVO-gerelateerde labels uit en subsidieert ze 50% van elke MVO-actie. Je moet wel rekening houden met een plafond van euro per actie. Ook op het gebied van de kwaliteit van duurzaamheid wordt er aan de weg getimmerd: binnenkort wordt daarvoor de norm ISO gelanceerd. (www.mvovlaanderen.be) Rapporteren over duurzaamheid Almaar meer bedrijven zien heil in MVO, zoveel is duidelijk. Maar wat ben je met al je inspanningen als niemand er over hoort? Mede daardoor zijn duurzaamheidsrapporten aan een stevige opmars bezig. Harry Everaerts, Partner en Sustainability Leader Ernst & Young: Zo n rapport maakt al dan niet deel uit van een jaarverslag en belicht de prestaties van een onderneming op het vlak van de 3 P s: Profit, People en Planet. Vandaag de dag is informatie over de menselijke en de milieu-impact van een bedrijf nog niet verplicht. Er zijn wel signalen dat de regelgeving daar in de nabije toekomst een mouw aan zal passen. Denk maar aan de integratie van artikel 46 van de moderniseringsrichtlijn van de Europese Commissie (2003) in de Belgische vennootschapswetgeving, die stelt dat organisaties ook sociale en milieugerelateerde informatie dienen te publiceren als die als relevant wordt beschouwd. Andere ondertussen internationaal gekende standaarden zoals het Global Reporting Initiative (GRI) stimuleren bedrijven om duidelijk te rapporteren over hoe duurzaamheid in de bedrijfsvoering is ingebed. Zo evolueert een duurzaamheidsrapport van een communicatietool naar een heuse managementtool voor continue verbetering. Om de kwaliteit en geloofwaardigheid van de duurzaamheidsrapporten te verscherpen, is er bovendien nood aan standaardnormen en onafhankelijke controle. Zo zijn er tegenwoordig al veel bedrijven en organisaties die hun rapport en de daarin opgenomen niet-financiële informatie door een onafhankelijke expert laten controleren. Of door een bedrijfsrevisor, zoals Ernst & Young, die een jarenlange ervaring heeft in de controle van financiële gegevens en de daaraan verbonden interne procedures en processen. Het resultaat is dan een zogenaamd assurance verslag van een onafhankelijke derde partij die verklaart dat de informatie in het verslag al dan niet correct, betrouwbaar en relevant is. En dat verleent het rapport nu net geloofwaardigheid: een onmiskenbare troef om vandaag al je concurrentievoordeel voor je business van morgen op te bouwen.

10 18 Business&kmo woensdag 28 oktober 2009 Uw kredietdossier zit muurvast? Hoe duurzaam is De Duurzame Drukker? Enkele MVO-inspanningen van De Duurzame Drukker: FSC-certificaat; sterk alcoholreducerend tot alcoholvrij productieproces; chemieloze computer-to-plate-installatie; plantaardige inkten; energiebesparend koelsysteem; warmte van de drukpersen wordt gebruikt om bedrijf te verwarmen; installatie zonnepanelen gepland; diversiteits- en ontwikkelingsplan; competentiemanagement; opleidingsbeleid; ecologische onderhoudsproducten; fair-tradekoffie en frisdrank. Je drukkerij omdopen tot De Duurzame Drukker: het toont dat je duurzaamheid hoog in het vaandel hebt staan. Ignace Wils en Halina Bletek hadden nog geen seconde spijt van hun beslissing om de MVO-toer op te gaan. De Duurzame Drukker doet zijn naam eer aan Ignace is ingenieur milieutechnologie, Halina haalde onder meer een diploma van sociaal assistente en master in cultuurwetenschappen. Meteen weet je waar de interesse voor mens en milieu van het echtpaar vandaan komt. De naam van hun drukkerij vertelt het hele verhaal: De Duurzame Drukker. Voorheen heette het familiebedrijf uit Sint-Amands gewoon nog Drukkerij Ignace Wils (opgericht in 1898). In 2007 stapte Halina mee in het bedrijf als verantwoordelijke MVO en human resources. Niet verwonderlijk dus dat De Duurzame Drukker tal van inspanningen doet om het drukproces en de bedrijfsvoering duurzamer te maken (zie Hoe duurzaam is De Duurzame Drukker). Halina: Het begon met kleine dingen, zoals ecologische onderhoudsproducten en fair-tradekoffie in de kantine. Daarna kwamen de meer structurele veranderingen. Eerlijk papier Wie drukkerij zegt, zegt papier. Het hoeft niet te verbazen dat het echtpaar vooral hier zijn duurzame aanpak liet gelden. In 2005 investeerden we in een milieuvriendelijke computer-to-plate-installatie, waarmee we minder water verbruiken. Recent kochten we Klanten kiezen voor ons vanwege ons duurzame beleid een nieuwe drukpers waarmee we alcoholvrij werken. Bovendien gebruiken we voor de courante papiersoorten alleen papier van bomen uit goed beheerde bossen, die onder eerlijke arbeidsomstandigheden zijn geveld. Het engagement bij De Duurzame Drukker gaat ver, heel ver. Zo lieten Ignace en Halina een uitstekende papiersoort vallen omdat de bomen niet helemaal koosjer werden gekapt. Met vlag en wimpel geslaagd Ook het sociale aspect komt ruimschoots aan bod bij de Duurzame Drukker want het personeelsbeleid maakt een belangrijk deel uit van de MVO-aanpak. We doen bewust aan competentiemanagement en bieden onze zes medewerkers kansen om zich bij te scholen. Bovendien ontwikkelden we een diversiteiten ontwikkelingsplan voor onze onderneming. Logisch dus dat De Duurzame Drukker erg goed scoorde op een MVO-scan door UNIZO. Ignace en Halina zijn trots op hun verwezenlijkingen en stelden in mei 2009 als eerste drukkerij en kmo in België een duurzaamheidsverslag voor. Anouk Van de Meulebroecke, directeur van BECO België, hielp hen hierbij. Er zijn klanten die specifiek voor ons duurzame beleid met ons in zee gaan. Hopelijk zet die trend zich door, want maatschappelijk verantwoord ondernemen vergt stevige investeringen. Gratis advies Stilstaan is achteruitgaan, zo luidt het credo van De Duurzame Drukker. We willen blijven innoveren en duurzaam ondernemen. Nu kopen we groene stroom aan, maar in de toekomst willen we zonnepanelen installeren. Ons dak hebben we al voorbereid. Ook hun kennis en ervaring doorgeven, vindt het drukkersechtpaar erg belangrijk. We maken deel uit van de Lerende Netwerken. Zoekt een kmo advies over MVO? We helpen ze graag verder! (www.deduurzamedrukker.be) U ondervindt moeilijkheden bij de financiering van uw onderneming of bij het afsluiten of verlengen van een kredietverzekeringscontract? De Kredietbemiddelaar helpt u en bemiddelt, vooral met uw bank of uw kredietverzekeraar, om zo tot een oplossing te komen. Voor meer informatie kunt u terecht op onze website of belt u naar het gratis nummer. gratis nr Doe een beroep op de Kredietbemiddelaar!

11 We hebben nog nooit een minuut downtime meegemaakt, ook niet toen bij graafwerken een van onze kabels werd beschadigd. Mark Janssens, IT Operations Manager Concentra Betrouwbaar glasvezel netwerk bezorgt dagelijks het nieuws bij Concentra Performant Ethernet VPN-netwerk van Telenet laat mediabedrijf toe om IT-park te centraliseren Voor uitgeverijen is een betrouwbaar en performant datanetwerk van levensbelang. Elke dag worden immers honderden pagina s in digitaal formaat naar de drukkerij gestuurd. Een onderbreking die de dagbladproductie in gevaar brengt, is ondenkbaar. Daarom vertrouwt de Concentragroep al sinds 1999 op het glasvezelnetwerk van Telenet. Uitdaging Een stabiel netwerk implementeren als ruggengraat van alle bedrijfscommunicatie Oplossing Ethernet VPN tussen alle vestigingen Redundante glasvezel verbindingen met bandbreedte van 100 Mbps (200 Mbps in hoofdkantoor) Telenet ExpressNet als thuiswerkoplossing Voordeel Bedrijfszekerheid: gegarandeerde communicatie tussen alle vestigingen en de drukkerij Centralisatie van het serverpark, wat leidt tot besparingen in apparatuur, onderhoud en licenties Kostenbesparing: intern telefoonverkeer via datanetwerk Flexibiliteit dankzij thuiswerkmogelijkheden Een landomvattend lokaal netwerk Om alle dagbladen van de Concentragroep vlot gedrukt te krijgen, is heel wat bandbreedte nodig. De groep besloot daarop om alle vestigingen met elkaar te verbinden via een 155 Mbps ATM-netwerk (Asynchronous Transfer Mode). In 2006 was de ATM-apparatuur verouderd en werd er gezocht naar een modernere oplossing. Die vond Concentra in de Corporate LAN InterConnect (CLIC), ook bekend als Ethernet VPN, van Telenet Solutions, de B-to-B-divisie van Telenet. De keuze voor Telenet was logisch, zegt Mark Janssens, IT Operations Manager Concentra. Hun CLIC speelde perfect in op onze wensen en de glasvezelinfrastructuur was al aanwezig. Nu hebben al onze vestigingen 2 verbindingen met een bandbreedte van 100 Mbps, maar we hebben de mogelijkheid om die capaciteit op te drijven tot 1 Gbps zonder extra hardware-investeringen. Wat ons vooral aanspreekt in de CLIC-oplossing, is de vrijheid die ze ons biedt. Het lijkt alsof we een lokaal netwerk hebben, maar dan wel één dat verspreid ligt over het hele land. Nog een voordeel is de mogelijkheid om DSL-verbindingen in het netwerk op te nemen. Zo konden we ook vestigingen aansluiten waarvoor een rechtstreekse glasvezelverbinding niet opportuun was. Besparingen op infrastructuur Het performante glasvezelnetwerk liet Concentra toe het IT-park te centraliseren in Hasselt, wat een besparing in apparatuur, onderhoud en softwarelicenties betekende. Alle medewerkers van de groep werken dus op de servers in de Limburgse hoofdstad. We hebben ooit expliciet gevraagd aan personeel bij Gazet van Antwerpen of het netwerk vlot genoeg werkte, vertelt Mark Janssens. Uit deze vraag bleek dat de meerderheid niet eens wist dat de servers in Hasselt staan en niet in hun eigen gebouw. Zelfs de grafische afdeling merkte geen vertragingen. Dat is het beste bewijs van de kwaliteit van de connectie. Ook thuiswerk mogelijk We hebben nog nooit een minuut downtime meegemaakt, ook niet toen bij graafwerken een van onze kabels werd beschadigd. De redundante verbinding zorgde voor een naadloze opvang van alle capaciteit, zegt Mark Janssens. De relatie tussen Concentra en Telenet gaat trouwens verder dan alleen het Ethernet VPN-netwerk. Aan alle personeelsleden die kunnen thuiswerken bieden we ook een zeer voordelig internetabonnement bij Telenet aan (type ExpressNet), aldus Mark Janssens. Publireportage Voor meer info over dit artikel: Voor meer productinfo: surf naar of bel naar +32 (0)

PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering. Waarborgen. De beste manier om uw bankier te overtuigen. Informatiebrochure voor ondernemers

PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering. Waarborgen. De beste manier om uw bankier te overtuigen. Informatiebrochure voor ondernemers PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering Waarborgen De beste manier om uw bankier te overtuigen Informatiebrochure voor ondernemers Als ondernemer stapt u voor de financiering van uw investeringen doorgaans

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt PERSBERICHT Hasselt, 12 april 2012 Onderzoek UNIZO-Limburg en VKW Limburg: 7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt UNIZO-Limburg

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

FINANCIERINGEN PMV WEEK VAN DE BEDRIJFSOVERDRACHT 26 OKTOBER 2015

FINANCIERINGEN PMV WEEK VAN DE BEDRIJFSOVERDRACHT 26 OKTOBER 2015 FINANCIERINGEN PMV WEEK VAN DE BEDRIJFSOVERDRACHT 26 OKTOBER 2015 PLAATS VAN PMV IN HET VLAAMSE INVESTERINGSLANDSCHAP PUBLIEK & INSTITUTIONELE INVESTEERDERS VLAAMS GEWEST 100 % 100 % 100 % 2 VPM LRM GIMV

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s Gent BC Business Café Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s 23 mei 2013 Volgende keer @Gent BC Gent BC Business Café Desertification: To Care or Not To Care? A particular view from an outsider (ENG)

Nadere informatie

rapporteren meten duurzaam

rapporteren meten duurzaam handelen interactie motivatie rapporteren verslag omgeving ontwikkelen barometer diversiteit mensen klanten stakeholders mobiliteit communiceren maatschappij scan actie 2.0 DUSCA lokale besturen ethisch

Nadere informatie

Een praktische kijk op. KMO financiering

Een praktische kijk op. KMO financiering Een praktische kijk op KMO financiering PMV nv is een Vlaamse investeringsmaatschappij PLAATS VAN PMV IN HET VLAAMSE INVESTERINGSLANDSCHAP PUBLIEK & INSTITUTIONELE INVESTEERDERS VLAAMS GEWEST 100 % 100

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid:

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld 25/02/2011 Opdracht Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Bedrijven door de crisis helpen Meer en sterker ondernemerschap Een meer groene

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010 Banken en ondernemingen Op zoek naar een nieuwe relatie Herman Daems Deze presentatie is onvolledig zonder de mondelinge toelichting van de auteur. Gelieve dit document

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

PMV Vitamines voor Vlaamse Ondernemingen WORKSHOP ITB 22 OKTOBER 2010

PMV Vitamines voor Vlaamse Ondernemingen WORKSHOP ITB 22 OKTOBER 2010 PMV Vitamines voor Vlaamse Ondernemingen WORKSHOP ITB 22 OKTOBER 2010 PMV: positie onder de Vlaamse investeringsmaatschappijen PUBLIEK & INSTITUTIONELEN VLAAMSE GEWEST 100% 100% 100% VPM LRM 73% 27% GIMV

Nadere informatie

Growth Capital Fund BV

Growth Capital Fund BV Growth Capital Fund BV Groei en ondernemen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Groeibedrijven vormen een belangrijke aanjager van de economie. Sommige bedrijven groeien spectaculair, anderen laten

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

Financiele Stimulansen voor KMO s. Cynthia Stinckens 25 mei 2008

Financiele Stimulansen voor KMO s. Cynthia Stinckens 25 mei 2008 Financiele Stimulansen voor KMO s Cynthia Stinckens 25 mei 2008 1. Financiële Stimulansen 2. VLAO: Adviesverlening en Begeleiding 3. Informatie Voor wat hoort wat? U gaat investeren U gaat aanwerven of

Nadere informatie

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 1. ESF-PROJECT HET IVOOR... 5 1.1 Noden...5 1.2 Doelstellingen...6 1.3 Doelgroep...6 1.4 Activiteiten...6 1.5 Referenties...7 2. DANKWOORD... 9 2.1 Docenten

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Ondernemers voor Ondernemers B2B - Extra inzet voor het Zuiden

Ondernemers voor Ondernemers B2B - Extra inzet voor het Zuiden Ondernemers voor Ondernemers B2B - Extra inzet voor het Zuiden Samen het Zuiden vooruit helpen Ondernemers voor Ondernemers is een Belgische vereniging met ngo's en particuliere bedrijven als leden. De

Nadere informatie

is... p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies

is... p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies is... Financiering p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies p Om uw organisatie duurzaam te versterken. p Voor een goed evenwicht

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap.

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap. Wij stellen u graag de nieuwste versie van de Talent Management Roadmap voor. Twee mindsets rond duurzaam HR werden toegevoegd: - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Business Model Aanvullende informatie

Nadere informatie

Hoe optimaliseert u de toegevoegde waarde van uw raad van bestuur. evaluatie-oefening?

Hoe optimaliseert u de toegevoegde waarde van uw raad van bestuur. evaluatie-oefening? Hoe optimaliseert u de toegevoegde waarde van uw raad van bestuur met een GUBERNA evaluatie-oefening? Bij het afschieten van een pijl maakt elke koersbijsturing -hoe miniem ook- finaal een heel verschil

Nadere informatie

Nog teveel ondernemingen kunnen niet inschatten of ze in de problemen zitten

Nog teveel ondernemingen kunnen niet inschatten of ze in de problemen zitten Nog teveel ondernemingen kunnen niet inschatten of ze in de problemen zitten Ruim 11.000 ondernemingen gingen er in 2014 over de kop. Daarmee is 2014 het tweede slechtste jaar ooit qua aantal faillissementen.

Nadere informatie

a)hoeveel aanvragen voor microkredieten-microstart zijn er geweest in 2013-2014?

a)hoeveel aanvragen voor microkredieten-microstart zijn er geweest in 2013-2014? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 470 van PAUL VAN MIERT datum: 23 maart 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Microkredieten - Stand van zaken De laatste jaren is het

Nadere informatie

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen financieren = werkgelegenheid en inkomen creëren In ontwikkelingslanden

Nadere informatie

Maak kennis met de verschillende financieringsinstrumenten van de overheid

Maak kennis met de verschillende financieringsinstrumenten van de overheid Maak kennis met de verschillende financieringsinstrumenten van de overheid Iris Detavernier, Agentschap Ondernemen Kris Honraet, Innovatiecentrum Oost-Vlaanderen Programma Voorstelling Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

EEN GOED IDEE - DOE ER IETS MEE

EEN GOED IDEE - DOE ER IETS MEE Naast het winnen van startkapitaal was het vooral de media-aandacht die ons aan tafel bracht met de juiste investeerders. Wij wilden ondernemen en hadden meer dan 20 ideeën. Bizidee hielp ons focussen

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en fiscaliteit - Herstructureringen en overgang van ondernemingen

Nadere informatie

Creativiteit is prioriteit

Creativiteit is prioriteit PERSBERICHT Hasselt, 9 november 2011 Creativiteit is prioriteit Creativiteit noodzakelijk voor toekomst Limburgse bedrijven Onderzoek VKW Limburg en UNIZO-Limburg: 4 op 5 bedrijven acht creativiteit noodzakelijk

Nadere informatie

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend Iedere ochtend in Afrika ontwaakt een leeuw met de wetenschap dat hij sneller moet lopen dan de traagste gazelle Productiebedrijven in Vlaanderen met uitsterven bedreigd springlevend of? Benchmark uw productielogistiek

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Formulier voor kandidaatstelling Oproep juli 2012

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Formulier voor kandidaatstelling Oproep juli 2012 ,,,,,,,,,,,,,,,,,,, Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Formulier voor kandidaatstelling Oproep juli 2012 Dit formulier dient in 5 exemplaren op papier + 1 elektronische versie te worden bezorgd

Nadere informatie

legende begeleidende maatregelen voor zowel particulieren als organisaties, ongeacht sector niet bevraagd Instrumentarium Coaching, opleiding,

legende begeleidende maatregelen voor zowel particulieren als organisaties, ongeacht sector niet bevraagd Instrumentarium Coaching, opleiding, EWI CJSM Kunsten & Erfgoed Sociaal-cultureel Fonds voor Culturele Infrastructuur (FoCI) Intermediairen Kunstenloket Vti BAM Muziekcentrum Vlaanderen (MCV) Vlaams Architectuurinstituut (Vai) oko VOBK NICC

Nadere informatie

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken REKENHOF Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken STRATEGISCH PLAN 2010-2014 2 Inleiding Dit document stelt de resultaten voor van de strategische planning van het Rekenhof voor de periode 2010-2014.

Nadere informatie

De overdracht van KMO s in het segment van 2 à 5 miljoen! omzet en 5 à 20 werknemers.

De overdracht van KMO s in het segment van 2 à 5 miljoen! omzet en 5 à 20 werknemers. De overdracht van KMO s in het segment van 2 à 5 miljoen omzet en 5 à 20 werknemers. Een acute nood aan een structurele, innovatieve en globale aanpak "#$%#&'$(%$) Dit document bevat vertrouwelijke informatie

Nadere informatie

From Beauty to Business: CultuurInvest

From Beauty to Business: CultuurInvest 2de publieksmoment Cultuurforum 2020 30 mei 2011 C-mine Genk Parallelsessie: From Beauty to Business: CultuurInvest Verloop Voorstelling van de hernieuwde aanpak: Rita De Graeve (departement CJSM) Aanpak

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

a) Hoeveel aanvraagdossiers werden in de periode 2009-2014 jaarlijks ingediend voor de Innovatiemezzanine? Over hoeveel ondernemingen gaat het?

a) Hoeveel aanvraagdossiers werden in de periode 2009-2014 jaarlijks ingediend voor de Innovatiemezzanine? Over hoeveel ondernemingen gaat het? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 702 van WILLEM-FREDERIK SCHILTZ datum: 7 juli 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Participatiemaatschappij Vlaanderen - Innovatiemezzanine

Nadere informatie

PLAN UW FINANCIEEL GELUK

PLAN UW FINANCIEEL GELUK PLAN UW FINANCIEEL GELUK "Een vermogen zonder plan, is onvermogen." Plan uw financieel geluk 1 2 Plan uw financieel geluk Verantwoordelijke uitgever : Jan De Paepe, Keizer Karelstraat 75, 9000 Gent. Copyrights

Nadere informatie

TOEGANG TOT FINANCIERING

TOEGANG TOT FINANCIERING TOEGANG TOT FINANCIERING Opzet van de enquête De toegang tot financiering is essentieel voor het welslagen van een onderneming en een belangrijke factor voor economische groei in Europa na de economische

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Regionale antenne van het agentschap voor innovatie door wetenschap en technologie - IWT

Regionale antenne van het agentschap voor innovatie door wetenschap en technologie - IWT Innovatieve starters Een onderneming opstarten rond een innovatief product of een innovatieve dienst brengt heel wat (extra) risico s met zich mee. Een gedegen voorbereiding is dan ook noodzakelijk. Door

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

De crisis is te groot om ze met halve maatregelen op te lossen.

De crisis is te groot om ze met halve maatregelen op te lossen. De crisis is te groot om ze met halve maatregelen op te lossen. Durfplan voor Vlaanderen. Een plan voor morgen en overmorgen. Op 7 juni kiest u hoe we samen de toekomst ingaan. Mét of zonder plan. Ons

Nadere informatie

Reglement verkiezing De Gentse Ondernemer 2015

Reglement verkiezing De Gentse Ondernemer 2015 Reglement verkiezing De Gentse Ondernemer 2015 Goedgekeurd in de gemeenteraad van 16 december 2014 Bekendgemaakt op 17 december 2014 Inhoudstafel Artikel 1. Doel... 1 Artikel 2. Definities... 1 Artikel

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Vlaanderen. is ondernemen INNOVATIE START HIER AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN

Vlaanderen. is ondernemen INNOVATIE START HIER AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN Vlaanderen is ondernemen INNOVATIE START HIER AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN Innoveren & Ondernemen Innoveren is ondernemen en ondernemen is innoveren. Wie onderneemt moet elke dag een beetje innoveren

Nadere informatie

1. Voorstelling Agentschap Ondernemen 2. Financieringsinstrumenten via overheid 3. Steunmaatregelen 4. Contact. Agentschap Ondernemen

1. Voorstelling Agentschap Ondernemen 2. Financieringsinstrumenten via overheid 3. Steunmaatregelen 4. Contact. Agentschap Ondernemen FINANCIERINGS- EN STEUNMAATREGELEN VOOR STARTENDE ONDERNEMINGEN STARTERSDAG UNIZO 18 mei 2011 Agentschap Ondernemen Ondernemingen actief informeren en adviseren over overheidsmaatregelen en stimuli, complementair

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN

HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN HUDSON TALENT MANAGEMENT PARTNER BIJ HET SELECTEREN, MOTIVEREN EN ONTWIKKELEN VAN MENSEN MENSEN ZIJN HET HART VAN UW SUCCES BEDRIJVEN DIE DE BESTE MENSEN AAN ZICH WETEN TE BINDEN, PRESTEREN BETER. MAAR

Nadere informatie

Care Invest II. De ideale combinatie van. rendement, stabiliteit en nabijheid

Care Invest II. De ideale combinatie van. rendement, stabiliteit en nabijheid INVESTEREN Care Invest II De ideale combinatie van rendement, stabiliteit en nabijheid Uniek aanbod: enkel beschikbaar tussen 19 mei en 26 juni 2015 (een vervroegde afsluiting is mogelijk) Inleiding Via

Nadere informatie

Leading Professional Recruitment in the Technology Industry

Leading Professional Recruitment in the Technology Industry Leading Professional Recruitment in the Technology Industry People Linking Performance Strategy Wie is Top Job TOP JOB is een Belgisch, internationaal wervings-en selectiekantoor gespecialiseerd in het

Nadere informatie

FINANCIERINGS- EN STEUNMAATREGELEN VOOR STARTENDE ONDERNEMINGEN STARTERSDAG UNIZO. 18 mei 2011

FINANCIERINGS- EN STEUNMAATREGELEN VOOR STARTENDE ONDERNEMINGEN STARTERSDAG UNIZO. 18 mei 2011 FINANCIERINGS- EN STEUNMAATREGELEN VOOR STARTENDE ONDERNEMINGEN STARTERSDAG UNIZO 18 mei 2011 1. Voorstelling Agentschap Ondernemen 2. Financieringsinstrumenten via overheid 3. Steunmaatregelen 4. Contact

Nadere informatie

ING, partner van familiale ondernemers

ING, partner van familiale ondernemers ING, partner van familiale ondernemers Familiebedrijven, de motor van de economie Leidt u een familiebedrijf? Familiebedrijven professionaliseren In België vertegenwoordigen familiebedrijven maar liefst

Nadere informatie

Er zijn twee geldprijzen voorzien van elk 21.200 euro. Deze worden verdeeld tussen één NGO en één vierde pijler organisatie.

Er zijn twee geldprijzen voorzien van elk 21.200 euro. Deze worden verdeeld tussen één NGO en één vierde pijler organisatie. Wedstrijdreglement Mechelen Mondiaal duurzaamheid 2016-2017 ART 1. DOELSTELLING VAN DIT WEDSTRIJDREGLEMENT De stad Mechelen wil met haar beleid internationale samenwerking solidair zijn met het Zuiden.

Nadere informatie

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides

in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides in 12 slides Code Buysse II, samengevat in 12 slides 1 Governance principes De ondernemers hebben hun bedrijf nog niet in een vennootschapsstructuur ondergebracht. De ondernemers activeren een raad van

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Ondernemend Oranje Kapitaal Van, voor en door ondernemers. folder liggend A4 druk.indd 1 09-09-13 11:37

Ondernemend Oranje Kapitaal Van, voor en door ondernemers. folder liggend A4 druk.indd 1 09-09-13 11:37 Ondernemend Oranje Kapitaal Van, voor en door ondernemers folder liggend A4 druk.indd 1 09-09-13 11:37 Nieuwe wegen voor groei Nederland is op dit moment gebaat bij optimisme en groei. Een aantal succesvolle

Nadere informatie

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica België Inleiding Aanleiding De industrie wordt wereldwijd steeds hoogwaardiger en heeft alsmaar meer behoefte aan ondernemingen die uitblinken in een hightech

Nadere informatie

Bijlage 1: Beschrijving Seed Capital

Bijlage 1: Beschrijving Seed Capital Bijlage 1: Beschrijving Seed Capital Doel Het doel van de Seed-faciliteit is: De onderkant van de Nederlandse risicokapitaalmarkt zodanig stimuleren en mobiliseren, dat technostarters in hun kapitaalbehoefte

Nadere informatie

C57 ECO9 Commissievergadering

C57 ECO9 Commissievergadering vergadering C57 ECO9 zittingsjaar 2013-2014 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Economie, Economisch Overheidsinstrumentarium, Innovatie, Wetenschapsbeleid, Werk en Sociale Economie van 7 november

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

MARKETING, ook in jouw bakkerij

MARKETING, ook in jouw bakkerij MARKETING, ook in jouw bakkerij dvd en praktische handleiding Interesse in advies op maat van uw bakkerij Interesse in marketing- en verkoopsadvies op maat van jouw bakkerij? In een begrijpelijke taal

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Inhoudstafel. Deel I - Welk krediet heeft u nodig? dossier. 1. Enkele vuistregels... 2. 2. Meest courante kredietvormen... 10

Inhoudstafel. Deel I - Welk krediet heeft u nodig? dossier. 1. Enkele vuistregels... 2. 2. Meest courante kredietvormen... 10 Inhoudstafel Deel I - Welk krediet heeft u nodig? 1. Enkele vuistregels... 2 1.1. Kortetermijnkredieten voor kosten... 2 1.1.1. Wat is uw behoefte aan bedrijfskapitaal?... 2 1.1.2. Ook uw dienstenbedrijf

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Uitstekend isoleren, een prioriteit CP 130 & Hi-Finity

Uitstekend isoleren, een prioriteit CP 130 & Hi-Finity how! EDITIE VOORJAAR 2015 Creatief verbouwen Van donker naar licht Het exterieur, een vervolg van het interieur Uitstekend isoleren, een prioriteit CP 130 & Hi-Finity Ontvouw je leefruimte met de magische

Nadere informatie

Charter Flanders Food Faculty

Charter Flanders Food Faculty Charter Flanders Food Faculty Charter Flanders Food Faculty 1 / DE MISSIE VAN DE FLANDERS FOOD FACULTY De missie van de Flanders Food Faculty is het versterken van de associatie tussen Vlaanderen en lekker

Nadere informatie

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 Vormingssessie SDG s 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 1 Hoe verhouden de SDG s zich ten opzichte van verduurzamen en MVO? 2 Is

Nadere informatie

Hervorming kmo-portefeuille Luc Royackers. Seminarie Incentives 4 your Business (30-11-2015 Fineko)

Hervorming kmo-portefeuille Luc Royackers. Seminarie Incentives 4 your Business (30-11-2015 Fineko) Hervorming kmo-portefeuille Luc Royackers Seminarie Incentives 4 your Business (30-11-2015 Fineko) Context Uitgangspunten Vlaams regeerakkoord Fusie AO en IWT Transparant Administratief eenvoudig Maatwerk

Nadere informatie

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd Specialisten bedrijfsovernames Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk Al meer dan 15 jaar ondersteunt Company Brokers ondernemers bij de overdracht of aankoop van de onderneming en richt zich

Nadere informatie

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STRATEGISCH HR. Mieck Vos Kabinetschef Burgemeester Vincent Van Quickenborne Stad Kortrijk

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STRATEGISCH HR. Mieck Vos Kabinetschef Burgemeester Vincent Van Quickenborne Stad Kortrijk DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STRATEGISCH HR Mieck Vos Kabinetschef Burgemeester Vincent Van Quickenborne Stad Kortrijk WELKE OPPORTUNITEITEN STELLEN ZICH VANDAAG VOOR HR? HR heeft vandaag de erkenning

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

De Punt broedplaats voor ondernemers met aandacht voor mens en milieu. Willem Lutjeharms 16 februari 2011

De Punt broedplaats voor ondernemers met aandacht voor mens en milieu. Willem Lutjeharms 16 februari 2011 De Punt broedplaats voor ondernemers met aandacht voor mens en milieu. Willem Lutjeharms 16 februari 2011 1 Publiek-private samenwerking 1.1 Ontstaan en evolutie - Faillissement Trefil-Arbed 1993 - Oprichting

Nadere informatie

Junior Wmo-professionals met open blik

Junior Wmo-professionals met open blik Kennis van de Overheid Junior Wmo-professionals met open blik Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

Qredits bestaat vijf jaar. Dat is een felicitatie waard: in de eerste. plaats natuurlijk aan Qredits en haar medewerkers die deze

Qredits bestaat vijf jaar. Dat is een felicitatie waard: in de eerste. plaats natuurlijk aan Qredits en haar medewerkers die deze (GESPROKEN WOORD GELDT) Majesteit, dames en heren! Qredits bestaat vijf jaar. Dat is een felicitatie waard: in de eerste plaats natuurlijk aan Qredits en haar medewerkers die deze organisatie in korte

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Dieter Vander Beke Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Overzicht van de presentatie 1. Vertrouwen in de overheid? 2. Maatschappelijke

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Financiële regelingen, fiscale voordelen en adviesdiensten voor de ondernemer Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Als ondernemer wilt u vooruit. Voor sommigen van u

Nadere informatie

EEN GOED IDEE - DOE ER IETS MEE

EEN GOED IDEE - DOE ER IETS MEE Naast het winnen van startkapitaal was het vooral de media-aandacht die ons aan tafel bracht met de juiste investeerders. Wij wilden ondernemen en hadden meer dan 20 ideeën. Bizidee hielp ons focussen

Nadere informatie

Studie naar Innovatiegerichtheid en arbeidsmarktpositie van IWT doctorandi

Studie naar Innovatiegerichtheid en arbeidsmarktpositie van IWT doctorandi agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie 83 November 2014 Studie naar Innovatiegerichtheid en arbeidsmarktpositie van IWT doctorandi Sarah Botterman (GFK Belgium) Colofon Wilt u meer weten

Nadere informatie

Nieuwsbrief September 2014

Nieuwsbrief September 2014 Nieuwsbrief September 2014 Netwerkgroep45plus: ontstaan en doel De Netwerkgroep45plus Nijmegen is een zelfregiegroep van gemotiveerde 45-plussers, met zeer ruime en uiteenlopende werkervaringen. Naast

Nadere informatie

CHARTER VAN VERTROUWEN. 1 P age

CHARTER VAN VERTROUWEN. 1 P age CHARTER VAN VERTROUWEN 1 P age Beste Klant, Welkom bij Kilowatt Solar. U staat nu op het punt een belangrijke investering te doen. Een investering die u de komende 25 jaar en meer, energie én geld zal

Nadere informatie

STREMERSCH VAN BROEKHOVEN & PARTNERS

STREMERSCH VAN BROEKHOVEN & PARTNERS STREMERSCH VAN BROEKHOVEN & PARTNERS Financiële Planners www.svbp-financieleplanners.be U bent nu aan zet WEET U HOEVEEL U MOET BEZITTEN om echt financieel onafhankelijk te zijn? Op hoeveel pensioen kan

Nadere informatie

HET LIMBURGS INVESTERINGSFONDS VOOR CULTURELE EN CREATIEVE START-UPS EN ONDERNEMINGEN

HET LIMBURGS INVESTERINGSFONDS VOOR CULTURELE EN CREATIEVE START-UPS EN ONDERNEMINGEN HET LIMBURGS INVESTERINGSFONDS VOOR CULTURELE EN CREATIEVE START-UPS EN ONDERNEMINGEN INHOUD 1. Wat is STROOMinvest? 2. Wat biedt STROOMinvest? 3. Wie komt in aanmerking voor STROOMinvest? 4. Hoe verloopt

Nadere informatie

inzicht in uw bedrijf

inzicht in uw bedrijf Niet zomaar cijfers inzicht in uw bedrijf accounting - auditing - consulting Kennis en maatwerk voor uw business Over Baker Tilly Belgium Baker Tilly Belgium is de merknaam van een groep vennootschappen

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie