Tussen twee muren. Zwakke economie en online groei zetten winkels klem. Kwartaalbericht Detailhandel Non-food ING Economisch Bureau

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tussen twee muren. Zwakke economie en online groei zetten winkels klem. Kwartaalbericht Detailhandel Non-food ING Economisch Bureau"

Transcriptie

1 Kwartaalbericht Detailhandel Non-food ING Economisch Bureau Tussen twee muren Zwakke economie en online groei zetten winkels klem De detailhandel non-food hoeft voorlopig niet te rekenen op enig herstel. De zwakke economie, resulterend in dalende koopkracht en een laag consumentenvertrouwen, leidt tot krimpende bestedingen. Ook komend jaar zal dit probleem aanwezig blijven. Daarnaast blijft het succesvolle online kanaal omzet wegtrekken uit de winkelstraat. Slechts een beperkt aantal spelers kunnen hiervan profiteren. Non-food retail lijkt daarmee gevangen tussen twee muren. Een radicale herstructurering van het winkellandschap moet voor een doorbraak zorgen. Neerwaartse spiraal Begin vorig jaar mocht de non-food detailhandel nog hopen op een licht herstel. Sinds het uitbreken van de schuldencrisis is duidelijk dat van enig herstel voorlopig geen sprake kan zijn. In het tweede kwartaal dit jaar was zelfs sprake van een verdere verslechtering van de situatie. Volgens het CBS daalde de omzet bij winkels in non-food artikelen met bijna 5% ten opzichte van het tweede kwartaal vorig jaar. Ook het derde kwartaal begon slecht met een krimp van -6,6% in juli en -4,9% in augustus. Dit betekent dat tot en met augustus sprake is van een terugval van -3,6% ten opzichte van dezelfde periode in Opvallend is dat de kloof tussen winnaars en verliezers hierbij groter wordt. De dalende koopkracht van Nederlandse consumenten lijkt te resulteren in een neerwaartse spiraal voor winkeliers. Ook een iets minder negatief consumentenvertrouwen verandert daar weinig aan. Zo is de spaarquote van huishoudens al enige jaren negatief. Dit betekent dat een gemiddeld gezin meer uitgeeft dan er aan inkomen wordt ontvangen. Zelfs bij een stijgend consumentenvertrouwen zijn de mogelijkheden om bestedingen te verhogen daardoor gelimiteerd. Krimpend aandeel non-food ING Economisch Bureau raamt voor geheel 2012 een teruggang van -3,2% in de omzet van de non-food detailhandel. Dit is iets beter dan de -3,6% die tot en met augustus is genoteerd. Dit heeft te maken met positieve geluiden uit de markt over september en oktober. Desondanks is sprake Figuur 1 Overzicht omzet, raming en trends winkels in non-food 0% -2% -0,9% -1,5% -2,0% -4% -3,2% -6% -8% -7,0% Bron: CBS , Trends en raming ING Economisch Bureau Trends Zwakke economische omstandigheden Teruglopende aandeelkoopkracht, ook komend jaar Dalend aandeel non-food in bestedingen consument Krimp bij meeste non-food retailers, totaal -3,2% dit jaar Online kanaal blijft groeien en wint marktaandeel Markt online geprofessionaliseerd en geconsolideerd Lastig voor MKB om online nog plek te veroveren Druk van meerdere kanten (bestedingen, online) leidt tot stijging faillissementen Winkelgebieden op zoek naar uitweg Herstructurering winkellandschap noodzakelijk

2 Figuur 2 Index omzet winkels in non-food * 2013* Tabel 1 Snelste groeiers online omzet eerste helft 2012 Groei H1 12 Totale omzet Categorie Index t.o.v. H1 11 H1 12 in Eur huis & tuinartikelen 29% 345 speelgoed 25% 25 sport 21% 23 tickets 20% 108 muziek en downloads 18% 45 dvd/film 17% 55 witgoed en huish. app. 17% 160 levensmiddelen en pers. verzorging 15% 136 kleding 15% 345 computers en benodigdheden 15% 315 * Raming ING Economisch Bureau Bron: CBS Bron: Thuiswinkel.org, bewerking ING Economisch Bureau (excl. categorie overig ) van het vierde achtereenvolgende jaar van krimp. De totale omzet in non-food bevond zich deze eeuw nog niet eerder op zo n laag niveau. Het probleem is niet enkel dat consumenten minder te besteden hebben, zij besteden ook steeds meer aan zaken zoals voeding, energie, vervoer en huisvesting. Dit betekent dat de non-food detailhandel het met een steeds kleiner aandeel van de portemonnee van de consument moet doen. In het jaar 2000 lag het aandeel van duurzame goederen (o.a. kleding, schoenen, woninginrichting, huishoudelijke apparaten) in de totale bestedingen nog op een kleine 22%. In 2010 was dit aandeel echter gezakt tot 17%. Deze trend zet zich zeer waarschijnlijk ook in de jaren hierna voort. Online groei tegen de storm in Temidden van alle tegenslag die de non-food retail te verwerken krijgt functioneert het online kanaal haast als een baken van licht. Volgens brancheorganisatie Thuiswinkel groeide de totale online markt in het eerste half jaar met 9%. Daar komt bij dat de grootste groei in producten (+13%) zit. Vooral de segmenten interieur & tuin en speelgoed deden goede zaken. Ook in vrijwel alle andere non-food producten is groei waarneembaar. Vooral kleding (inclusief schoenen) blijft het erg goed doen; met een online omzet van Eur 345 miljoen over de eerste helft van 2012 werd een groei bewerkstelligd van 15%. In schoenen is het online aandeel volgens GfK in razend tempo gegroeid van 5,6% in 2010 naar 11% gedurende het eerste half jaar van Thuiswinkel spreekt bij het succes van kleding op internet vooral over factoren als gewenning en gemak. Ook uit andere onderzoeken blijken dit belangrijke aspecten voor consumenten om online in plaats van offline te kopen. Daar worden nog vaak factoren bereikbaarheid (24/7), breed aanbod en voorraad aan toegevoegd. Onderzoeksbureau Cendris liet onlangs in een rapport zien dat het minder functioneren van fysieke winkels ook bijdraagt aan het succes van internet. Gedacht kan worden aan onder meer; opdringerige verkopers, prijs, niet beschikbaar zijn van producten, drukte in de winkel en wachttijden bij de kassa. Webshops weten dus op een goede manier de zwakkere punten van het offline kanaal om te zetten in sterke punten voor het online kanaal. maar niet voor iedereen Naast de cijfers van Thuiswinkel werd onlangs door vakblad Twinkle de jaarlijkse top 100 gepresenteerd van online retailers. Deze groep bleek in 2011 goed voor een jaaromzet van Eur 3,8 miljard. Een sterke toename ten opzichte van 2010 toen de top 100 goed was voor Eur 3,1 miljard. Deze cijfers geven aan dat online retail, hoewel een nog relatief jonge branche, al een sterke mate van concentratie kent. Zeker wanneer ook nog eens blijkt dat het aandeel van de top 10 in de top 100 op ruim 46% ligt. De groei van het online kanaal lijkt dus vooral door de grotere spelers opgeëist te worden. Nog slechts een aantal jaar geleden werd internet als kans voor starters gezien om snel en eenvoudig succes te kunnen boeken. Inmiddels is duidelijk dat het kaf van het koren wordt gescheiden. Door middel van een sterke professionaliseringsslag is de lat in snel tempo hoger gelegd. De investeringen nodig voor bouw en onderhoud van een webshop, marketing (hoe wordt ik gevonden), de benodigde personeelscapaciteit en eisen aan logistieke systemen zijn daardoor namelijk eveneens hoger komen te liggen. Ook opbouw van klantkennis en het versterken van online retailmerken vragen om tijd en geld. Verder is het continu Kwartaalbericht Detailhandel Non-food Oktober

3 Figuur 3 Online omzet 2011 binnen en buiten top 10 / top 100 (x Eur 1 miljard) Figuur 4 Factoren die omzet en marge van non-food detailhandel onder druk zetten ,8 Dalend aandeel in consumentenbestedingen Laag top 10 consumentenvertrouwen top buiten top 100 Koopkrachtverlies Concurrentie online Detailhandel non-food BTW verhoging 0 0,7 Top 10 Top Buiten top 100 Bronnen: Thuiswinkel.org (totale omzet online producten, geen diensten), Twinkle (top 10 / top 100 omzet, excl. reisbranche), bewerking ING Economisch Bureau Toename leegstand en daling aantal passanten Bron: ING Economisch Bureau Hoger promo-aandeel (omzet uit acties) Stijging inkoopkosten en dalende koers euro monitoren van prijzen een vereiste geworden. Door de transparantie van internet, de aanwezige concurrentie en een hoog percentage actie gedreven omzet is het een vereiste om schaal op te bouwen en scherp in te kopen. Al deze factoren maken het lastig om een winstgevend business model rondom online verkoop neer te zetten. Veelal gaat de kost voor de baat uit. Wel is zichtbaar dat vooraanstaande spelers die over de juiste middelen beschikken steeds beter op de behoeften van individuele consumenten weten in te spelen. Ook vergroten zij hun bereik door het toevoegen van nieuwe productcategorieën. Gevolg van dit alles is een hogere concentratiegraad binnen online retail, waardoor de groei van online verkoop steeds vaker terecht komt bij kapitaalkrachtige pure players en multichannel ketens. MKB onder druk Voor retailers uit het MKB wordt het door de genoemde ontwikkelingen lastiger succesvolle internet- en / of multichannel strategieën te ontwikkelen. Gevolg is dat zij minder goed in staat zijn te profiteren van online groei en tegelijkertijd te maken krijgen met een kleiner omzetaandeel voor hun fysieke winkels. Dit komt dus bovenop de omzetdaling die de markt kent vanwege de zwakke economische omgeving en daarmee gepaard gaande krimpende bestedingen aan non-food producten. De druk neemt verder nog toe door problemen aan inkoopzijde. In belangrijke toeleveringslanden zoals China blijft de inflatie namelijk op een hoog niveau door bijvoorbeeld stijgende lonen. Ook hoge prijzen van grondstoffen op de wereldmarkten dragen bij aan kosteninflatie voor de retail. In Nederland hadden winkeliers gedurende 2012 bovendien nog te maken met de verhoging van de BTW. Scherpe concurrentie en psychologische prijsstellingen verhinderen in veel gevallen doorbelasting aan de consument. Tot slot zal de dalende koers van de euro een belangrijke impact op de inkoop gaan hebben. Zowel omzet als marges krimpen dus in het algemeen in de non-food detailhandel. De problemen die hierdoor ontstaan zijn terug te vinden in de groei in faillissementen. Cijfers van het CBS over de totale detailhandel tonen over het eerste half jaar van 2012 een stijging van 45% in faillissementen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Daarnaast is er sprake van een forse toename van vrijwillige bedrijfsbeëindigingen. Ondernemers die het niet meer zien zitten sluiten hun deuren en ervaren daarbij helaas dat hun pensioen verdwenen is omdat het bedrijf niets, of veel minder dan verwacht, waard is. Resultaat is dat de leegstand, volgens cijfers van Locatus, de afgelopen jaren toe is genomen van 4,9% in januari 2009 tot 6,3% in juli Wel lijkt de groei in leegstand zich te stabiliseren. Vraag is echter hoe groot de verborgen leegstand is, bijvoorbeeld in de vorm van huurachterstanden. Ook is sprake van grote verschillen tussen steden. Waar in het centrum van Amsterdam de leegstand beperkt blijft tot iets meer dan 2%, ligt de leegstand in het centrum van Schiedam rond de 20%. Naarmate de leegstand in een gebied stijgt, wordt de kans op een zichzelf versterkend effect hoger. Meer leegstand kan leiden tot een dalend aantal bezoekers van een winkelgebied en zodoende resulteren in nog meer sluitingen. Kwartaalbericht Detailhandel Non-food Oktober

4 Weinig tegengas Zichzelf terugvechten in de mark is voor winkels en winkelgebieden niet eenvoudig. Zoals beschreven zijn de mogelijkheden voor het MKB om door middel van verkoop via eigen webshops te profiteren van online groei beperkt. Voor kleinere en middelgrote retailers is het daardoor uitermate lastig om zich te profileren op internet. Daarnaast is het ook de vraag of multichannel modellen voor hen wel tot het gewenste succes zullen leiden. Vaak wordt beoogd consumenten die online bestellen alsnog zo veel mogelijk de winkel in te krijgen, door bijvoorbeeld afhaal- en retourmogelijkheden in de winkel aan te bieden. Aan de ene kant zal dit een groep kopers mogelijkheden bieden alsnog in de winkel een passend product te vinden, mocht het via internet bestelde niet voldoen. Aan de andere kant kan dit andere kopers, die gemak en bereikbaarheid voorop stellen te veel beperken. Voor het bereiken van consumenten die geen zin hebben de stad weer in te moeten, bieden grote netwerken van makkelijk bereikbare afhaalpunten op dit vlak meer kansen. Zeker wanneer partijen achter deze netwerken ook de logistiek op orde hebben. Een ander onderwerp wat veelvuldig ter sprake komt om winkelgebieden nieuw leven in te blazen is beleving. Uiteraard kan beleving een belangrijk facet zijn in de totale aantrekkelijkheid van winkels en winkelgebieden. Om een kledingzaak goed te laten draaien is echter meer nodig dan een modeshow met een glas champagne. Het succes bijvoorbeeld van kledingketen Primark bewijst dat beleving niet de enige succesfactor is. Belangrijk is uiteindelijk de relevantie voor de consument. Juist op dit vlak zal in de toekomst gerichter en meer gecoördineerd moeten worden gepland. In het Nederlandse retail landschap is sprake van concurrentie tussen stadscentra onderling en tussen stadscentra en nieuwe winkelgebieden buiten de stad. Steeds minder vaak weten winkelgebieden zich in deze strijd te onderscheiden, maar wordt meer van hetzelfde ontwikkeld. Deze ontwikkeling betekent dat op bepaalde plekken stadscentra niet langer het middelpunt van shopping blijven. Rekening houdend met verdere groei van online winkelen en de behoefte aan gemak voldoen stadscentra in diverse gevallen niet meer aan de wensen en eisen van consumenten. Winkelen zal echter ook zeker niet verdwijnen uit de binnenstad. Wel is het zaak om winkelconcepten aan te passen aan de vraag en (winkel)behoefte. Dit geldt overigens net zo zeer voor locaties aan de rand van de stad of daarbuiten. Een nieuwe visie wordt gevraagd betreffende inrichting en functie van winkels en winkelgebieden. Belangrijk is dat deze visie overkoepelend is. Hiervoor is een betere coördinatie nodig tussen lokale en regionale overheden, brancheorganisaties, vastgoedbeheerders en winkeliers (online en offline). Het onderscheidend vermogen van winkelgebieden moet daarbij voorop staan. Door te variëren in functie en typen winkels en locaties in te laten spelen op lokale of regionale sterkten kan een winkellandschap ontstaan waarbij beter kan worden voorzien in de verschillende behoeften van consumenten. Een bepaalde groep winkelcentra kan zich daarbij ontwikkelen als ontmoetingsplaats. Een plek waar mensen met elkaar een kop koffie drinken en tegelijk iets beleven en worden verrast. Hierbij past een betere afstemming tussen food en non-food concepten. Het principe van zogenaamde foodcourts in Amerika is hier een voorbeeld van. Het gaat echter niet enkel om gebieden die zich op beleving, fun en social shopping trachten te storen. Een afwisseling met gebieden die meer ingericht worden op de functionele (ge- Figuur 5 Winkelgebieden richten zich op zelfde brede groep, terwijl online meer tracht in te spelen op individuele behoeften Herstructurering onontkoombaar en noodzakelijk Zowel voor winkelgebieden in de stad, als aan de rand van de stad en daarbuiten wordt het steeds lastiger de strijd om de consument vol te houden. Shoppers worden bij elkaar weggetrokken, maar verhuizen vooral nog steeds richting het online kanaal. Deze lijkt op bepaalde momenten en / of voor bepaalde kopersgroepen beter te voldoen aan de wijze waarop men wenst te winkelen. Webshops hebben zich ontwikkeld tot retailers die in staat zijn de individuele consument vanuit hun online platform te bedienen. De functionele shopper kan in een paar klikken klaar zijn. De consument die online meer informatie wenst kan zich onder meer wenden tot productomschrijvingen, foto s en filmpjes en reviews. De funshopper kan uren lang een breed aanbod bekijken, via social media communiceren met anderen en bijvoorbeeld door middel van blogs zich laten informeren of inspireren over trends en styling. Winkelgebied A Winkelgebied B Consumenten Consument X Consument Y Online retailer Bron: ING Economisch Bureau Winkelgebied C Consument Z Kwartaalbericht Detailhandel Non-food Oktober

5 mak)shopper is wenselijk. Deze gebieden moeten door een gerichte aanpak net als internet trachten individuele consumenten zo goed mogelijk te bedienen. Het gaat daarbij om het hervinden van eigen onderscheidende kracht. Lessen uit het buitenland Om tot een dergelijke aanpak te komen wordt van alle partijen een andere manier van denken gevraagd waarbij creativiteit, innovatie en out-of-the box denken voorop staan. Deze nieuwe denkwijze in combinatie met een grote mate van flexibiliteit is noodzakelijk om, waar nodig, wegkwijnende winkelgebieden om te buigen en een nieuwe functie te geven. Denk aan issues als bestemmingsplannen, bereikbaarheid en het opknippen van winkels en winkelgebieden. Hierbij kan bijvoorbeeld geleerd worden van lessen en ervaringen uit het Verenigd Koninkrijk. Als reactie op de toenemende leegstand in winkels gaf de Britse overheid in 2011 retail consultant Mary Portas de opdracht een analyse te maken van de winkelstraten. Daarin worden vele aanbevelingen gedaan om stedelijke winkelgebieden uit het slop te halen. Bijvoorbeeld door regelgeving te ontwikkelen die meer betrokkenheid creëert bij zowel winkeliers als vastgoedeigenaren. Het aanstellen van winkelstraatmanagers, het verbeteren van bereikbaarheid, het vergroten van de dynamiek van winkelgebieden en het faciliteren van startende en vernieuwende bedrijven zijn andere kernpunten. Buiten de lessen uit het buitenland betreffende winkelgebieden is het voor retailers zelf ook zaak zich te blijven focussen op succesfactoren als het maken van een heldere en consistente keuze van de doelgroep en de afstemming hierop van product (assortiment), prijs, personeel en locatie. Ook sturen op cijfers, samenwerking in de keten en excellente logistiek blijven uitermate belangrijke factoren voor retailers. Daarnaast zullen bedrijven ook hun verdienmodel moeten afstemmen op de nieuwe werkelijkheid en rekening dienen te houden met een lager omzet niveau, veelal lagere bruto marge en een hoger kosten niveau. Zij die dat kunnen overleven de survival of the fittest in de detailhandel. Subsectoren Kleding en schoenen De fashion sector kende een zwakke eerste helft van het jaar. Volgens CBS daalde de omzet voor winkels in kleding met ruim 3%. Brancheorganisatie CBW-MITEX kwam zelfs uit op een krimp van -5,2%. Vooral het tweede kwartaal was slecht met een teruggang van bijna 7%. De pijn ligt verspreid over diverse segmenten. Dames, heren, kinder/baby en bodyfashion kenden over het eerste half jaar allen een krimp van 5% a 6%. ING Economisch Bureau verwacht ook in de tweede helft een terugval, zij het in mindere mate. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat vorig jaar gedurende de tweede helft al een scherpe daling werd ingezet. Hoewel juli en augustus zwakke resultaten laten zien, blijkt Tabel 2 Overzicht ramingen detailhandel non-food Non-food* -3,2% -2,0% Kleding -3,0% -2,0% Schoenen -2,0% -2,0% Woninginrichting -7,0% -3,0% Doe-het-zelf -5,0% -2,5% Consumentenelektronica -2,0% -3,5% Persoonlijke verzorging** 3,0% 1,5% * exclusief auto s, apotheken, tankstations, pure webshops, ambulante handel ** drogisterijen en parfumerieën Bron: CBS, HBD, bewerking en ramingen ING Economisch Bureau uit geluiden uit de markt dat belangrijke maand september als positief is ervaren. De raming van de totale omzet voor winkels in kleding in 2012 komt uit op -3%. In 2013 wordt wederom krimp verwacht (-2%) door een verdere terugloop in koopkracht. Zelfs een eventueel herstel van het consumentenvertrouwen verandert daar weinig aan. Winkels in schoenen kenden volgens het CBS een zeer behoorlijk 2011, maar ondervinden nu een wisselvallig jaar. Over de gehele eerste helft van 2012 kromp de omzet met een kleine 3%. Cijfers van CBW-MITEX bevestigen dit beeld met een krimp van -3,5%. Met betrekking tot de schoenenmarkt verwacht ING Economisch Bureau dat ook hier de tweede helft van het jaar een lichte krimp zal laten zien. De totale daling van de omzet in 2012 in de schoenendetailhandel wordt geraamd op -2%. In 2013 wordt een continuering van deze trend verwacht. In zowel kleding als schoenen geldt dat de zwakkere economische situatie zijn tol eist. De lagere koopkracht leidt ertoe dat consumenten zich genoodzaakt zien te bezuinigen op deze productgroep. Consumenten wachter vaker op de uitverkoop, wat leidt tot prijsdruk. Volgens onderzoek van GfK werd gedurende de periode jul 11-jun 12 zo n 50% van de bovenkleding in de aanbieding gekocht, terwijl dit in de periode jul 10-jun 11 nog op 46% lag. Prijsdruk in de markt wordt nog eens versterkt door nieuwe ketens in de markt die fashion met lage prijzen weten te combineren. Primark is hier het voorbeeld van, maar ook het Amerikaanse Forever 21 staat klaar om de Nederlandse markt te bestormen. De komst van dergelijke nieuwe retailers leidt voor bestaande partijen tot problemen. Onlangs moest textielketen Henk ten Hoor faillissement aanvragen. Vorig jaar was dit reeds het geval voor onder meer Landgraaf, Hans Textiel, Piet Kerkhof en schoenenretailer Tango. Kwartaalbericht Detailhandel Non-food Oktober

6 Figuur 6 Omzet winkels in doe-het-zelf en woninginrichting en raming (index 2005=100) _ Doe-het-zelf _ Woninginrichting Bron: CBS, Ramingen ING Economisch Bureau Naast nieuwe spelers in de winkelstraat heeft ook de opkomst van het online kanaal het vuur in de sector aangewakkerd tot een uitslaande brand. Hoewel volgens GfK zelfs webshops in kleding niet immuun zijn voor de dalende markt, is hun aandeel wederom toegenomen. Internet heeft inmiddels ongeveer 9% van de totale omzet weggekaapt uit de winkelstraat. In schoenen is de opmars nog sterker met een online aandeel van 11% gedurende het eerste half jaar. Brancheorganisatie Thuiswinkel.org sprak van een toename in de online omzet van kleding en schoenen van 15% in het eerste half jaar tot Eur 345 miljoen. Doe-het-zelf en woninginrichting Zowel woninginrichting als doe-het-zelf kennen een dramatisch jaar. De malaise in de woningmarkt heeft een vernietigende impact op de omzet van winkels in deze subsectoren. Hoewel de verkoop van woningen gedurende het tweede kwartaal dit jaar nog een lichte stijging kende, zakte de markt in het derde kwartaal weer flink terug. Makelaarsvereniging NVM sprak over het eerste en derde kwartaal als de slechtste kwartalen sinds het begin van de crisis in Voor het vierde kwartaal wordt nog gehoopt op een lichte opleving. Vooral starters zouden nog kunnen profiteren van hypotheekregelingen die volgend jaar aanzienlijk minder gunstig worden. Winkels in woninginrichting hadden door de crisis op de huizenmarkt al langer te kampen met forse dalingen * 2013* Gedurende het eerste half jaar bleek uit cijfers van het CBS dat het dal nog steeds niet bereikt is. Tot en met augustus kent de sector een terugval van -7,2%. Brancheorganisatie CBW-MITEX spreekt over het eerste half jaar zelfs van een krimp onder haar leden van -8,5%. Dit heeft voor een deel te maken woninginrichting met de achteruitgang die keukenzaken voor hun kiezen krijgen, als gevolg van de nieuwbouwmarkt die vrijwel tot stilstand doe-het-zelf is gekomen. In de CBS cijfers ontbreekt dit segment. ING Economisch Bureau raamt de totale omzetverandering in 2012 ten opzichte van vorig jaar op -7%. Deze dalende trend zal ook komend jaar nog doorzetten met naar verwachting een krimp in de omzet van 3%. Ook de doe-het-zelf sector kent een stevig verval en krijgt dit jaar een flinke klap te verwerken. Het niveau van de omzet daalde volgens CBS tot en met augustus met 6%. Dit is deels te wijten aan de late komst van het lenteweer, waardoor de categorie tuin ten opzichte van vorig jaar in het tweede kwartaal terugviel. Toch is het vooral de economische situatie, de onzekere consument en de zwakke huizenmarkt die doe-het-zelf retailers voor problemen stelt. Overigens is wel sprake van een wisselend beeld onder de verschillende partijen. Niet bij alle partijen is sprake van krimp. Toch kan niet voorkomen worden dat de omzet over geheel 2012 naar verwachting met -5% daalt. De omzet valt daarmee terug tot het niveau van het jaar Ook in 2013 zal sprake zijn van krimp met een terugval in de omzet van -2,5%. Consumentenelektronica In tegenstelling tot vrijwel alle andere non-food sectoren kende consumentenelektronica een opleving gedurende het tweede kwartaal. De sector wist consumenten te verleiden het vakantiegeld aan elektronica te besteden. Het EK voetbal hielp hierbij, hoewel de impuls van dit toernooi volgens onderzoeksbureau GfK minder was dan in andere jaren. Vermoedelijk mede door de snelle uitschakeling van het Figuur 7 Aantal tablet gebruikers (x 1 miljoen) in Nederland Bron: Intomart GfK 1,7 dec'11 2,8 jun'12 aantal ta Kwartaalbericht Detailhandel Non-food Oktober

7 Nederlands elftal. Ook rondom de Olympische Spelen trachtte men extra kopers te verleiden. CBS sprak van een toename in de omzet van 3,7% ten opzichte van het tweede kwartaal vorig jaar. Door een negatief eerste kwartaal en zwakke verkopen in juli en augustus komt de sector echter tot en met augustus uit op krimp (-1,4%). De trend van de laatste maanden verraad een lastige tweede helft van het jaar. GfK meldt wel echter wel dat eind september sprake was van een flinke toename in omzet. Veel winkels combineerden de naderende BTW verhoging met speciale acties. Figuur 8 Omzet winkels in persoonlijke verzorging vs. omzet totale non-food Wellicht dat ook nieuwe producten de branche richting het einde van het jaar nog wat steun kunnen geven. Met name Apple zorgt met de Iphone 5 voor kopers. Ook is een prijstechnisch gunstige Ipad Mini in aantocht. Dit mede als reactie op bedrijven als Windows, Google en ook Amazon die met tegenhangers proberen hun eigen platform zo goed mogelijk te vertegenwoordigen _ Non-food totaal _ Pers. verzorging * 2013* ING Economisch Bureau raamt de omzet voor totaal 2012 op -2% ten opzichte van Komend jaar wordt naar verwachting lastiger voor consumentenelektronica kent geen sporttoernooien en verder is het de vraag of nieuwe producten de markt een stimulans kunnen bieden. Een zuinigere consument zou de elektronicawinkel weleens links kunnen laten liggen. De raming voor 2013 gaat daarom uit van een omzetverlies van -3,5%. Bron: CBS, *Raming ING Economisch Bureau Persoonlijke verzorging Volledig tegen alle trends in is de sector persoonlijke verzorging bezig aan een opmars. CBS cijfers tonen een groei in de omzet tot en met augustus van 3,4%. Persoonlijke verzorging was de afgelopen jaren al een vrij stabiele factor in non-food, maar presteert dit jaar op een uitzonderlijke manier. De sector lijkt te profiteren van het feit dat in deze categorie toch meer sprake is van een eerste levensbehoefte, dan in andere non-food sectoren. Daarnaast lijkt het er tevens op dat door de stijging van de kosten voor gezondheidszorg meer mensen goedkoper zelfzorggeneesmiddelen gaan gebruiken. Dit heeft een positieve impact op de omzet van drogisterijen. Ook online lijkt de categorie in trek. Bol.com startte recent in haar webshop ook een drogisterij en parfumerie. Wehkamp maakte de stap reeds vorig jaar. Gedurende de eerste helft van 2012 nam volgens Thuiswinkel.org / Blauw Research de online omzet in de groep levensmiddelen en persoonlijke verzorging toe van Eur 118 miljoen naar Eur 136 miljoen. Voor 2012 raamt ING Economisch Bureau de groei van de omzet voor winkels in persoonlijke verzorging op 3%. Ook volgend jaar wordt een toename verwacht van 1,5%. Kwartaalbericht Detailhandel Non-food Oktober

8 Meer weten? Kijk op ING.nl Of bel met Dirk Mulder, sectormanager Handel Max Erich, senior econoom Wilt u nieuwe publicaties per ontvangen? Ga naar ING.nl/kennis Disclaimer De informatie in dit rapport geeft de persoonlijke mening weer van de analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uit oefening van hun vak. Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in dit rapport heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in dit rapport kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING Bank N.V. noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. De tekst is afgesloten op 18 oktober 2012.

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Economie Utrecht komt verder op stoom

Economie Utrecht komt verder op stoom Economie Utrecht komt verder op stoom De Utrechtse economie heeft de opgaande lijn duidelijk te pakken. Onder impuls van sectoren als de zakelijke dienstverlening en de ICT groeit de economie naar verwachting

Nadere informatie

Retail nog niet in evenwicht

Retail nog niet in evenwicht Vooruitzicht Detailhandel Retail nog niet in evenwicht 2015 met horten en stoten; onevenwichtige groei in detailhandel Stijgende koopkracht huishoudens biedt volgend jaar zetje in de rug. Op termijn zal

Nadere informatie

Wie de schoen past. Grote behoefte aan innovatie schoenenwinkels. Trends Omzetontwikkeling economische omstandigheden Teruglopende koopkracht 1%

Wie de schoen past. Grote behoefte aan innovatie schoenenwinkels. Trends Omzetontwikkeling economische omstandigheden Teruglopende koopkracht 1% Sectorvisie Schoenenbranche ING Economisch Bureau Wie de schoen past Grote behoefte aan innovatie schoenenwinkels De schoenen retail bevindt zich in een periode waarin de druk van alle kanten hoog is.

Nadere informatie

Back to the future Retail teruggeworpen door bezuinigingen

Back to the future Retail teruggeworpen door bezuinigingen Non-food Detailhandel Kwartaalbericht ING Economisch Bureau Back to the future Retail teruggeworpen door bezuinigingen De toch al zo geplaagde non-food detailhandel krijgt het wederom voor de kiezen. Door

Nadere informatie

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Retailscan Deelnemer: 1120533 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Detailhandel in beeld In januari 2015 was de omzet in de detailhandel 0,8 procent hoger dan in dezelfde maand vorig jaar.

Nadere informatie

Voorlopig hard dalende omzetten in non-food en foodspeciaalzaken

Voorlopig hard dalende omzetten in non-food en foodspeciaalzaken Detailhandel ING Economisch Bureau Voorlopig hard dalende omzetten in non-food en foodspeciaalzaken De Nederlandse detailhandel gaat door een moeilijke tijd. In het eerste kwartaal werd 3,8% minder omgezet.

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

De strijd om de harde A1

De strijd om de harde A1 De strijd om de harde A1 Ontwikkelingen in het A1-winkelgebied november 2014 www.dtz.nl Duidelijk. DTZ Zadelhoff De strijd om de harde A1 In de populairste winkelstraten in Nederland is een strijd gaande

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Detailhandel in wonen De detailhandel in wonen bestaat uit de volgende branches: woninginrichting (onder te verdelen in meubelspeciaalzaken, woningtextielspeciaalzaken, slaapspeciaalzaken en gemengde zaken),

Nadere informatie

Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem

Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem Winkelstraat van de Toekomst Veranderende consument en online groei zetten winkels klem Dirk Mulder Sectormanager Retail @MulderDirk 06-11380971 VOOR WE VAN START GAAN. 2 Agenda Stand van zaken in de retail

Nadere informatie

Online Retail: een introductie

Online Retail: een introductie Online Retail: een introductie Projectbureau A7/Westergo 14 november 2011 Programma vanavond Introductie online retail - Trends; - Marktomvang en marktontwikkeling; - Kansen en bedreigingen - Nabije toekomst

Nadere informatie

SHIFT HAPPENS. OOK IN EINDHOVEN..

SHIFT HAPPENS. OOK IN EINDHOVEN.. 1 SHIFT HAPPENS. OOK IN EINDHOVEN.. JAN-WILLEM JANSSEN 9 JANUARI 2014 2 WAT IS EEN SHIFT? EEN KORTE UITLEG EEN SHIFT IS EEN FUNDAMENTELE GEDRAGSVERANDERING, DIE MEESTAL MOGELIJK WORDT GEMAAKT DOOR INTRODUCTIE

Nadere informatie

Druk op marge ondanks licht herstel

Druk op marge ondanks licht herstel Detailhandel ING Economisch Bureau Druk op marge ondanks licht herstel De crisis is voorbij, maar de detailhandel heeft nog geen reden tot juichen. Consumenten lijken weer meer vertrouwen te krijgen in

Nadere informatie

Woonboulevard 2.0. Vernieuwing noodzaak in woninginrichting -2,0%

Woonboulevard 2.0. Vernieuwing noodzaak in woninginrichting -2,0% Sectorvisie Woninginrichting ING Economisch Bureau Woonboulevard 2.0 Vernieuwing noodzaak in woninginrichting Zwakke economische omstandigheden met een stilstaande woningmarkt, dalende koopkracht en een

Nadere informatie

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen!

F reader. Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! F R I E N D S F reader Het nieuwe ondernemen. is gewoon durven te veranderen! Als we de berichtgeving van de laatste maanden mogen geloven staat de non food detailhandel voor een herstructureringsslag.

Nadere informatie

SUCCES IN DE PRAKTIJK

SUCCES IN DE PRAKTIJK SUCCES IN DE PRAKTIJK Wat u kunt leren van uw klant en concullega s Jonneke Heins - GfK GfK 2013 Succes in de praktijk Textilia Mode Experience 2013 1 Inhoud Markt Koper Toekomst Kansen Jonneke Heins Consultant

Nadere informatie

Survival of the fittest

Survival of the fittest Kwartaalbericht Detailhandel ING Economisch Bureau Survival of the fittest Marktomstandigheden vragen uiterste van retail Terugvallende koopkracht doet de detailhandel veel pijn. Zowel dit jaar als volgend

Nadere informatie

Startersmarkt stagneert Gebrek aan vertrouwen remt startersmarkt

Startersmarkt stagneert Gebrek aan vertrouwen remt startersmarkt Starters ING Economisch Bureau Startersmarkt stagneert Gebrek aan vertrouwen remt startersmarkt In 2011 is het aantal startende ondernemers licht toegenomen tot totaal 123.500. Dit aantal ligt nog altijd

Nadere informatie

Verkoop nieuwbouwwoningen opnieuw lager Monitor Nieuwe Woningen Q2 2011 Cijfers en analyses

Verkoop nieuwbouwwoningen opnieuw lager Monitor Nieuwe Woningen Q2 2011 Cijfers en analyses Verkoop nieuwbouwwoningen opnieuw lager Monitor Nieuwe Woningen Q2 2011 Cijfers en analyses In het tweede kwartaal van 2011 is het aantal verkochte nieuwbouwwoningen gezakt naar circa 4.900 (zie figuur

Nadere informatie

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Schoenendetailhandel De schoenendetailhandel verkoopt schoeisel en aanverwante accessoires. De schoenenwinkels zijn globaal onder te verdelen in: zelfstandige samenwerkende schoenenzaken, discountzaken,

Nadere informatie

Verdere groei in het verschiet

Verdere groei in het verschiet Vooruitzicht Horeca Verdere groei in het verschiet De horeca kan in 2016 rekenen op verdere groei van de omzet... ondernemers zijn steeds positiever... en vooral in Amsterdam stijgen de hotelkamerprijzen

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Horeca herstelt laat

Horeca herstelt laat Kwartaalbericht Horeca NG Economisch Bureau Horeca herstelt laat Omzetgroei in 2010 dankzij prijsstijgingen De verwachte omzetontwikkeling voor de horeca zal in 2010 achterblijven bij die van de Nederlandse

Nadere informatie

Internet: alles wordt anders

Internet: alles wordt anders Internet: alles wordt anders Prof Dr C.N.A. Molenaar Twee miljoen winkelmeters in de stad gaan verdwijnen De komende zeven jaar krimpt het winkeloppervlak in stedelijke gebieden sterk. In totaal zal er

Nadere informatie

@ Bereik. Iedereen is online. Internetpenetratie. Classic Internet Time: 65 minuten per dag New Internet Time: 28 minuten per dag

@ Bereik. Iedereen is online. Internetpenetratie. Classic Internet Time: 65 minuten per dag New Internet Time: 28 minuten per dag Het Nieuwe Winkelen @ Bereik 90% Internetpenetratie 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% Frankrijk Duitsland Nederland Verenigd Koninkrijk 10% 0% Iedereen is online Classic Internet Time: 65 minuten per dag New

Nadere informatie

Krimp slaat weer toe in bouw

Krimp slaat weer toe in bouw Kwartaalbericht Bouw ING Economisch Bureau Krimp slaat weer toe in bouw Voor 2012 verwacht ING Economisch Bureau een lichte krimp van de bouwproductie van 2%. Door de vastgelopen woningmarkt worden er

Nadere informatie

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Onderwerpen: Wat is er gebeurd de afgelopen jaren? Wat gaat er gebeuren

Nadere informatie

De smartphone gaat de retail redden.

De smartphone gaat de retail redden. De smartphone gaat de retail redden. Natuurlijk er wordt steeds meer op internet gekocht en deze ontwikkeling zal nog veel verder doorgaan. Maar tegelijkertijd zien we ook dat winkels en winkelgebieden

Nadere informatie

Kwartaalbericht Horeca ING Economisch Bureau Stabilisatie in de horeca in 2015

Kwartaalbericht Horeca ING Economisch Bureau Stabilisatie in de horeca in 2015 Kwartaalbericht Horeca ING Economisch Bureau Stabilisatie in de horeca in 215 Stabilisatie van de horecaomzet in 215 na sterke groei in 214. De verbetering van het vertrouwen van de Nederlandse consument

Nadere informatie

Productiegroei industrie versnelt

Productiegroei industrie versnelt Industrie Kwartaalbericht Productiegroei industrie versnelt De groei van de industriële productie trekt naar verwachting aan 3% 2016 Export blijft steunpilaar, binnenland trekt bij Exportorders Hoogste

Nadere informatie

retail sectormonitor januari 2012

retail sectormonitor januari 2012 sectormonitor retail januari 212 > Omzetdaling voor non-food branches in 212 > Omzetgroei van 1% in 212 verwacht voor supermarkten > Herstel foodspeciaalzaken nog niet in zicht 1 Retailmonitor Januari

Nadere informatie

Retail2020 en de effecten op de binnenstad

Retail2020 en de effecten op de binnenstad Vereniging van Onroerend Goed Onderzoekers Nederland Retail2020 en de effecten op de binnenstad Drs. M.H.J. Evers Manager Leden & Advies bij CBW Mitex Retail 2020 en de effecten op de binnenstad VOGON

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Vertrouwen vastgoedbeleggers verder toegenomen

Vertrouwen vastgoedbeleggers verder toegenomen Vooruitzicht Commercieel Vastgoed Vertrouwen vastgoedbeleggers verder toegenomen Beleggingssvolume vastgoed naar nieuw record Lichte groei van opname kantoren record 27 3. 2. 1. 214 215 213 214 215 ING

Nadere informatie

WEBSHOP. Geld verdienen met een online winkel

WEBSHOP. Geld verdienen met een online winkel WEBSHOP Geld verdienen met een online winkel Agenda 1. Online kansen 2. Waarom u en waarom nu? 3. Webwinkel starten 4. Aan de slag! 2 Online kansen 3 Online kansen Online consumentenbestedingen in miljarden

Nadere informatie

Kwartaalbericht Vastgoed

Kwartaalbericht Vastgoed Kwartaalbericht Vastgoed ING Economisch Bureau Vastgoedrendementen lopen verder uiteen In 212 daalde het beleggingsvolume in onroerend goed met 11%. De investeringen in winkels en bedrijfsruimten namen

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Winkelleegstand van meer dan 10% dreigt. Naast rem op nieuwe plannen ook sanering noodzakelijk

Winkelleegstand van meer dan 10% dreigt. Naast rem op nieuwe plannen ook sanering noodzakelijk Winkelleegstand van meer dan 10% dreigt Naast rem op nieuwe plannen ook sanering noodzakelijk ING Economisch Bureau / januari 2016 Leegstand naar dubbele cijfers? De winkelleegstand in Nederland dreigt

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Detailhandel in bovenkleding Tot de detailhandel in bovenkleding behoren de dameskleding-, de herenkleding- en de gemengde kledingzaken, waaronder de jeanszaken. Het grootwinkelbedrijf bedient vooral het

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

ConsumentenTrends 2013

ConsumentenTrends 2013 ConsumentenTrends 2013 Prof. Dr. Laurens Sloot CBL Haringparty 13 juni 2013 sloot@efmi.nl Vier ontwikkelingen die de consument raken Crisis Online Consolidatie Voedselveiligheid De crisis in beelden :

Nadere informatie

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende ZZP ING Economisch Bureau Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende pensioeninkomen te hebben Meer dan de helft van de zelfstandige zonder personeel (zzp ers) bouwt

Nadere informatie

Woonbranche op zoek naar medicijn Samenwerking en innovatie nodig om sector woninginrichting structureel gezond te maken

Woonbranche op zoek naar medicijn Samenwerking en innovatie nodig om sector woninginrichting structureel gezond te maken Sectorvisie Woninginrichting ING Economisch Bureau Woonbranche op zoek naar medicijn Samenwerking en innovatie nodig om sector woninginrichting structureel gezond te maken De omzet van winkels in woninginrichting

Nadere informatie

HOE SHOPT UW KLANT IN 2020?

HOE SHOPT UW KLANT IN 2020? HOE SHOPT UW KLANT IN 2020? GfK Expertonderzoek Shopping 2020 Marco Wolters Jaarcongres ECP 14 November 2013 Het is niet de consument maar de technologie die de paradigmashift van aanbod- naar vraagsturing

Nadere informatie

Online schoenenjacht

Online schoenenjacht Schoenenbranche ING Economisch Bureau Online schoenenjacht Aanval op schoenenmarkt geopend Net nu de schoenenbranche de crisis achter zich heeft gelaten en eindelijk weer een opwaartse lijn te pakken heeft,

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Groeiversnelling in Midden-Brabant

Groeiversnelling in Midden-Brabant Regiovisie Midden-Brabant Groeiversnelling in Midden-Brabant De economische groei in Midden-Brabant houdt aan en ligt in 2015 boven de 2,5%. De toenemende vraag naar producten en diensten levert ondernemers

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Ontwikkelingen en visie vanuit retail. 23 november 2011 Wijnand Jongen Thuiswinkel.org

Ontwikkelingen en visie vanuit retail. 23 november 2011 Wijnand Jongen Thuiswinkel.org Ontwikkelingen en visie vanuit retail 23 november 2011 Wijnand Jongen Thuiswinkel.org Agenda Introductie Online cijfers Trends, stellingen en observaties Logo Macropolis Van Macropolis.. Historie

Nadere informatie

Herstel horeca in 2011

Herstel horeca in 2011 Kwartaalbericht Horeca ING Economisch Bureau Herstel horeca in 2011 De verwachte omzetontwikkeling voor de horeca is in 2010 nog negatief. Hiermee blijft de sector achter bij de Nederlandse economie als

Nadere informatie

Balanceren tussen regulering en klantwensen

Balanceren tussen regulering en klantwensen Vooruitzicht Accountantskantoren Balanceren tussen regulering en klantwensen Technologie geeft de doorslag in de controlepraktijk Omzet wettelijke controles 9% van totale omzet Omzet accountancybranche

Nadere informatie

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-2 / Woningmarkt gemeente Rotterdam

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-2 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers 20102 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers Kwartaalbericht Q2 Woningmarkt pagina 1 van 7 Gemeente Rotterdam Gemeente Rotterdam Juli 2010 Inleiding U leest thans alweer de

Nadere informatie

Winnaars en verliezers in de winkelstraat

Winnaars en verliezers in de winkelstraat Vooruitzicht Detailhandel Winnaars en verliezers in de winkelstraat De omzet in de detailhandel groeit gematigd in 2016... faillissementen in de non-food retail dreunen na in de winkelstraat en 550 miljoen

Nadere informatie

Weinig beweging in commerciële vastgoedmarkten

Weinig beweging in commerciële vastgoedmarkten Kwartaalbericht Vastgoed ING Economisch Bureau Weinig beweging in commerciële vastgoedmarkten Vastgoedbeleggers zoeken hun toevlucht in de topsegmenten van onroerend goed en verliezen steeds meer hun interesse

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Programma. Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden. Grote verschil Nederland en België. Het aanbod in de periferie

Programma. Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden. Grote verschil Nederland en België. Het aanbod in de periferie Trends en ontwikkelingen in centrumgebieden WinkellocatieMarkt Belgie 2014 Gent, 27 februari 2014 Henk J. Gianotten henk@garma.nl www.garma.nl Programma 1. Enkele belangrijke trends Demografie Economie

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Rabobank Westland 17 oktober 2013 Bart van Meurs & Raymond Buitelaar. 2013 ideality

Rabobank Westland 17 oktober 2013 Bart van Meurs & Raymond Buitelaar. 2013 ideality Rabobank Westland 17 oktober 2013 Bart van Meurs & Raymond Buitelaar ideality trend 1: online winkelen trend 2: social media stelling 1: retail vs. e-tail stelling 2: offline vs. online overweging ideality

Nadere informatie

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012 7 januari 2013 NVM Data & Research Niveau (t.o.v.) 2012-3 (t.o.v.) 2011-4 Opmerking Aantal transacties 25.031 + 31,8% +13,9% Gemiddelde verandering t.o.v. 3 e kwartaal: +3,1%. Totale markt naar schatting

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Gemiddelden

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Vier scenario s en strategie De ontwikkeling van online retail is omgeven door verschillende onzekerheden. Wat zijn de gevolgen voor het winkellandschap? De Rabobank heeft een viertal scenario s ontwikkeld

Nadere informatie

Peter Nieland (PN) Blogger. Kadastermens. Echtgenoot. Directeur. Westfries. Mountainbiker. Vader van Nick. PN = Positief Nieuws.

Peter Nieland (PN) Blogger. Kadastermens. Echtgenoot. Directeur. Westfries. Mountainbiker. Vader van Nick. PN = Positief Nieuws. Peter Nieland (PN) Echtgenoot Blogger Directeur Kadastermens Mountainbiker Westfries Vader van Nick PN = Positief Nieuws Kaartenman Voorzitter Bar-End Shopper (kijker) Winkelman En wie bent u? Naam. Gemeente.

Nadere informatie

Noa Bastiaans. 27 Maart 2012

Noa Bastiaans. 27 Maart 2012 Ontwikkelingen Vis, schaal- en schelpdieren Nederland 1 Noa Bastiaans 27 Maart 2012 Agenda 2 1 GfK: Generieke Trends 2011 2 Visconsumptie 2011 3 Conclusie 3 1 GfK: Generieke Trends 2011 Totale Foodmarkt

Nadere informatie

Analyse leegstand per 1 januari 2013

Analyse leegstand per 1 januari 2013 DATABANKEN OVER HET VERANDERENDE WINKELLANDSCHAP Analyse leegstand per 1 januari 2013 Toelichting bij Persbericht 13 februari 2013 WWW.LOCATUS.COM / INFO@LOCATUS.COM Leegstand 1 januari 2013 Halfjaarlijkse

Nadere informatie

Interesse in vastgoed vertaalt zich in transacties

Interesse in vastgoed vertaalt zich in transacties Vooruitzicht Commercieel Vastgoed Interesse in vastgoed vertaalt zich in transacties Opname kantorenmarkt stabiel 500.000 400.000 300.000 200.000 100.000 Logistiek vastgoed in trek Activiteit winkelmarkt

Nadere informatie

Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011)

Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011) Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011) De detailhandel heeft het moeilijk. Daar waar voor veel sectoren geldt dat vooral de economische

Nadere informatie

Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel

Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel ZZP Themavisie ING Economisch Bureau Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel Het aantal zelfstandigen zonder personeel () groeide de afgelopen jaren flink en nam ook in 2014 toe (+3,1).

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

Branche in beeld Modedetailhandel Eerste halfjaar 2005

Branche in beeld Modedetailhandel Eerste halfjaar 2005 Branche in beeld Modedetailhandel Eerste halfjaar 2005 Branche in beeld Modedetailhandel, eerste halfjaar 2005 Branche in beeld schetst de omzet-, markt- en prijsontwikkelingen in de modedetailhandel over

Nadere informatie

Look listen learn 2013. Congres Shop and the City Eindhoven, 21 november 2013 Henk Gianotten

Look listen learn 2013. Congres Shop and the City Eindhoven, 21 november 2013 Henk Gianotten Look listen learn 2013 Congres Shop and the City Eindhoven, 21 november 2013 Henk Gianotten 1 Programma 1. Consumentenvertrouwen en bezuinigingsstrategieën 2. Wat vindt de consument ervan? 3. Online en

Nadere informatie

Steeds groter wordende groep debiteuren betaalt te laat

Steeds groter wordende groep debiteuren betaalt te laat Trends in werkkapitaal Steeds groter wordende groep debiteuren betaalt te laat Nederlandse trend steekt ongunstig af tegen die in de ons omringende landen In de tweede helft van 2011 is het aandeel debiteuren

Nadere informatie

HOE SHOPTUWKLANTIN 2020?

HOE SHOPTUWKLANTIN 2020? HOE SHOPTUWKLANTIN 2020? GfK Expertonderzoek Shopping 2020 Marco Wolters Shopping Today 26 September 2013 Shopping 2020 Hoe shopt uw klant in 2020? De klant zelf heeft geen idee! Shopping 2020 Het is niet

Nadere informatie

Amazon will always compete with you in any business, no partnership

Amazon will always compete with you in any business, no partnership Reflectie op Amerikareis Shopping 2020 Op het congres Shoppingtoday in Almere heb ik op 26 september de belangrijkste bevindingen van de studiereis van Shopping 2020 gepresenteerd. Bevindingen die spraakmakend

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Geldermalsen. Visievorming op het winkellandschap. Gerard Zandbergen Locatus

Geldermalsen. Visievorming op het winkellandschap. Gerard Zandbergen Locatus Geldermalsen Visievorming op het winkellandschap Gerard Zandbergen Locatus Locatus Congres 2011 6 BIG RETAIL TRENDS Schaalvergroting en Ketenvorming Clustering Internet Vergrijzing Crisis Leegstand? Winkels

Nadere informatie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie Bodem bereikt in Nederlandse Economie 8 november 213 Every picture tells a story Keijser Capital Research Nico van Geest RBA Nico.vangeest@keijsercapital.nl (1) Het consumenten vertrouwen, zoals door het

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

2015 en verder Fundamentele veranderingen

2015 en verder Fundamentele veranderingen 2015 en verder Fundamentele veranderingen Gemert, 15 januari 2015 Alexander Heijkamp, sectormanager retail @JAHeijkamp Introductie Agenda: Macro economische ontwikkelingen 2015 Veranderd consumentengedrag

Nadere informatie

Winkelen in het Internettijdperk

Winkelen in het Internettijdperk Winkelen in het Internettijdperk De (ruimtelijke) gevolgen van internet winkelen dr. Jesse Weltevreden, Hoofd Onderzoek BOVAG 1 Inhoud Winkelgebieden in Nederland Internet winkelen in Nederland E-shoppers:

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt Na een teleurstellend vierde kwartaal in het vorige jaar, start

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Detailhandel komt nauwelijks vooruit

Detailhandel komt nauwelijks vooruit Detailhandel ING Economisch Bureau Detailhandel komt nauwelijks vooruit Geringe omzetgroei begin 2011, hoop op lagere grondstofprijzen De schoen wringt in de detailhandel. Met hangen en wurgen weet de

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

DE EVOLUTIE VAN ONLINE WINKELEN IN NEDERLAND 15 JANUARI 2012, KAMER VAN KOOPHANDEL, DEN HAAG

DE EVOLUTIE VAN ONLINE WINKELEN IN NEDERLAND 15 JANUARI 2012, KAMER VAN KOOPHANDEL, DEN HAAG DE EVOLUTIE VAN ONLINE WINKELEN IN NEDERLAND 15 JANUARI 2012, KAMER VAN KOOPHANDEL, DEN HAAG Dr. Jesse Weltevreden, Lector Online Ondernemen 1 DE EVOLUTIE VAN ONLINE WINKELEN IN NEDERLAND: 4 FASEN 2 4

Nadere informatie