Het realiseren van een rechtstreekse verbinding tussen hersenen en computer.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het realiseren van een rechtstreekse verbinding tussen hersenen en computer."

Transcriptie

1 Het realiseren van een rechtstreekse verbinding tussen hersenen en computer. De Radboud Universiteit Nijmegen, de universiteiten van Maastricht en Twente, TNO en een aantal bedrijven en patientengroeperingen bundelen in BrainGain hun krachten; doel is om recente ontwikkelingen in analyse en beïnvloeding van hersenactiviteit te gebruiken voor de verbetering van de levenskwaliteit en prestatie van patiënten én gezonde personen. Toegepaste neurowetenschap Met een SmartMix subsidie die in 2007 werken meer dan 20 partners samen aan toepassingen van neurowetenschappelijke resultaten. Het programma bestaat uit vijf onderdelen: 1 Brain-Computer Interfaces voor patiënten: controle en communicatie 2 Brain-Computer Interfaces voor gezonde gebruikers 3 Invasieve methoden voor Brain-Computer Interfaces 4 Modulatie van afwijkende hersenactiviteit door neurostimulatie 5 Zelf-modulatie van hersenactiviteit door training en feedback Door samenwerking van onderzoekers en medici met bedrijven en patiëntenorganisaties ligt de nadruk op de toepasbaarheid en bruikbaarheid van de onderzoeksresultaten. Contact: Wetenschappelijk coordinator: Zakelijk directeur: Programmamanager: Coordinator disseminatie: Prof. Peter Desain, Iddo Bante, Susanna Bicknell, Rebecca Schaefer, braingain.nl

2 Consortiumpartners: ACADEMISCHE PARTNERS Radboud University Nijmegen Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior Institute for Computing and Information Sciences Max Planck Institute for Psycholinguistics University of Twente Human Media Interaction Institute for Biomedical Technology University of Maastricht Cognitive Neuroscience MEDISCHE PARTNERS University Medical Center Nijmegen Neurology/ Clinical Neurophysiology Psychiatry Universitair Medisch Centrum Utrecht Neurosurgery Universitair Ziekenhuis Maastricht Neurosurgery Sint Maartenskliniek TOEGEPASTE WETENSCHAP TNO Human Factors VALORISATIE Dialogic INDUSTRIE Philips Siemens Artinis TMSi QuoVadis GEBRUIKERS VERTREGENWOORDIGING Parkinson Patiëntenvereniging ALS Stichting Epilepsie Vereniging

3 1: Brain-Computer Interfaces voor patiënten: controle en communicatie Projectleider: Prof. Stan Gielen, Donders Centre for Neuroscience, Radboud Universiteit Nijmegen In Brain Computer Interfacing (BCI) wordt een rechtstreekse verbinding tussen computer en hersenen gemaakt waarbij de gebruiker met gedachten een computer aanstuurt, of de computer de hersenen stimuleert. De technologie op dit gebied vordert zo snel, dat mogelijk over een aantal jaren een patiënt, die niet meer kan bewegen of communiceren door een ziekte als amyotrofe laterale sclerose (ALS), toch contact kan maken met zijn omgeving. Dit zou kunnen door een mentale actie, zoals het voorstellen van een beweging of de aandacht selectief te richten op een geluid. Fundamenteel onderzoek in de neuro-cognitie maakt langzamerhand duidelijk welke coderingen in de hersenen gebruikt worden bij communicatie en beweging en hoe die codes gedetecteerd kunnen worden. Een aantal bedrijven die hulpmiddelen voor gehandicapten maken gaat meewerken bij het bruikbaar maken van deze technologie voor patiënten met ALS of b.v. dwarslaesies. De werkpakketten richten zich op het direct aansturen van apparaten (bv een rolstoel, WP 1.1) of een taal-interface (WP 1.2), of het direct detecteren van intenties in woorden (WP 1.4). Ook het stimuleren van de eigen spieren kan een output zijn (WP 1.5). Een nieuwe manier van hersenactiviteit meten met infra-rood licht wordt bekeken als mogelijke kandidaat voor een BCI systeem (WP 1.6), en vanuit de neurofysiologie wordt een oplossing gezocht voor de hoog-dimensionele aard van de hersenmetingen met EEG. Contact: Projectleider: Prof. Stan Gielen, Perscontact Radboud Universiteit: Iris Roggema,

4 1: Brain-Computer Interfaces voor patiënten: controle en communicatie Werkpakketten: WP 1.1: Thought buttons and hands-free control Coordinator: Jason Farquhar, Radboud Universiteit Nijmegen Contact: WP 1.2: Dream up a letter typing device Coordinator: Jeroen Geuze, Radboud Universiteit Nijmegen Contact: WP 1.4: Tip-of-the-tongue speech prosthesis Coordinator: Peter Hagoort, Radboud Universiteit Nijmegen Contact: WP 1.5: Muscle stimulation as output of a BCI system Coordinator: Jacques Duysens, St. Maartenskliniek Nijmegen Contact: WP 1.6: NIRS-based BCI for the rehabilitation of gait Coordinator: Jacques Duysens, St. Maartenskliniek Nijmegen Contact: WP 1.7: Adapting BCI to the plasticity of neural encodings for highdimensional output Coordinator: Bert Kappen, Radboud Universiteit Nijmegen Contact:

5 2: Brain-Computer Interfaces voor gezonde gebruikers Projectleider: Prof. Anton Nijholt, Human Machine Interaction, Universiteit Twente De technologie die voor patiënten ontwikkeld wordt biedt ook verschillende mogelijkheden buiten de kliniek: met dezelfde technologie is ook het vergroten van de prestatie en gezondheid of kwaliteit van leven in het algemeen te bereiken. De maatschappelijke kosten van stress zijn hoog en het aanleren van ontspanning, concentratie en meditatie zijn mogelijk een hele goede toepassing van BCI voor gezonde personen. Maar ook zonder klachten zijn er mooie toepassingen mogelijk, die breed uitgedragen kunnen worden in de maatschappij. Denk bijvoorbeeld aan het besturen van een computerspel door middel van de gedachten. Of dat informatie alleen op een beeldscherm verschijnt wanneer uit de hersenactiviteit van de kijker blijkt dat hij/zij er ook echt visuele aandacht voor heeft. Deze toepassing kan nuttig zijn bij bagagecontrole op een vliegveld en voor luchtverkeersleiders. De werkpakketten in dit project richten zich op deze toepassingen, waarbij de visuele aandacht in real-time in kaart wordt gebracht (WP 2.1), en ook gekeken wordt of je kan detecteren wat iemand ziet (WP 2.2). Op basis van deze real-time informatie over de gebruiker kan ook de interface waar mee gewerkt wordt aangepast (WP 2.3). De BCI kan ook gebruikt worden om op afstand te navigeren in een virtuele omgeving (WP.2.4), wat ook in de context van computerspellen een mooie uitput is (WP 2.5). Contact: Projectleider: Prof. Anton Nijholt, Perscontact Universiteit Twente: Hinke Barry-Mulder:

6 2: Brain-Computer Interfaces voor gezonde gebruikers Werkpakketten: WP 2.1: Are you looking? Attention monitoring and adaptive interfaces Coordinator: Ole Jensen, Radboud University Nijmegen Contact: WP 2.2: What do you see? Classifying images Coordinator: Jan van ERP, TNO Human Factors Contact: WP 2.3: What do you experience? Multimodal measures of user experience Coordinator: Dirk Heylen, Universiteit Twente Contact: WP 2.4: Where do you want to go? Motion control for virtual or remote worlds Coordinator: Jan van Erp, TNO Human Factors Contact: WP 2.5: Play with your brain: Employing BCI in game environments Coordinator: Anton Nijholt, Universiteit Twente Contact:

7 3: Invasieve methoden voor Brain-Computer Interfaces Projectleider: Prof. Nick Ramsey, Neurochirurgie UMC Utrecht Terwijl er veel BCI systemen werken met non-invasieve methodes, bieden invasieve methodes veel extra informatie die van belang is voor noninvasieve systemen, alsook opties om een directere BCI te construeren. Ondanks de bijkomende complicaties van de chirurgische ingreep zijn de mogelijkheden voor invasieve BCI systemen ook zeer groot. De werkpakketten in dit project richten zich op het gebruik van invasieve metingen om de analyses van EEG metingen die in Project 1 en 2 gebruikt worden te valideren en te verbeteren (WP 3.1). Hiernaast wordt het gebruik van electrocorticografie, waarbij hersensignalen direct op het oppervlak van de cortex gemeten worden, verder onderzocht als methode voor BCI (WP 3.2). Tenslotte wordt het neurofeedback-paradigma, uitegbreider onderzocht in Project 5, met invasieve methoden uitgewerkt voor epilepsie met behulp van diermodellen (WP 3.3). Contact: Projectleider: Prof. Nick Ramsey, Perscontact Universiteit Utrecht: Roy Keeris,

8 3: Invasieve methoden voor Brain-Computer Interfaces Werkpakketten: WP 3.1: Optimization and qualification of EEG recording Coordinator: Pascal Fries, Radboud Universiteit Nijmegen Contact: WP 3.2: Decoding the intracranial EEG Coordinator: Eric Maris, Radboud Universiteit Nijmegen Contact: WP 3.3: Controlling EEG by means of neurofeedback Coordinator: Gilles van Luijtelaar, Radboud Universiteit Nijmegen Contact:

9 4: Modulatie van afwijkende hersenactiviteit door neurostimulatie Projectleider: Prof. Dick Stegeman, Klinische Neurofysiologie UMC St. Radboud, Nijmegen Geimplanteerde elektrodes kunnen niet alleen de natuurlijke activiteit van de hersenen detecteren maar ook rechtstreeks zenuwcellen prikkelen. Spectaculaire resultaten om spierbevingen tenminste voor een aantal jaren te verminderen zijn reeds behaald bij Parkinson-patiënten, terwijl het mechanisme erachter nog niet goed begrepen wordt. Dit project buigt zich over de fundamentele en toegepaste vragen van neurostimulatie, voor Parkinson patiënten maar ook het onderdrukken van epileptische aanvallen staat op de agenda. De werkpakketten variëren van fundamentele diermodellen van modulatie van hersenactiviteit (WP 4.1), en in kaart brengen van de reacties van neurale netwerken op electrische stimulatie (WP 4.2), naar meer practische toepassingen voor patiënten met de ziekte van Parkinson. Zo wordt de stimulatie van diepe hersenstructuren bekeken (WP 4.3) maar ook meer oppervlakkige corticale stimulatie (WP 4.4), en de directe effecten op de controle van bewegingen bij neurostimulatie (WP 4.6). Contact: Projectleider: Prof. Dick Stegeman, Perscontact UMC St. Radboud: Pieter Lomans,

10 4: Modulatie van afwijkende hersenactiviteit door neurostimulatie Werkpakketten: WP 4.1: Animal models for modulating brain activity Coordinator: Gilles van Luijtelaar, Radboud Universiteit Contact: WP 4.2: Neuronal network behaviour resulting from brain stimulation Coordinator: Peter Veltink, UT Twente Contact: WP 4.3: Targeting the brain with DBS in Parkinson s Disease Coordinator: Hubert Martens, Philips Medical Systems Contact: WP 4.4: Targeting the brain with cortical stimulation in Parkinson s Disease Coordinator: Dick Stegeman, UMCN St. Radboud Contact: WP 4.6: Neuro-stimulation effects on motor control in patients with Parkinson s disease in practice Coordinator: Herman van der Kooij, UT Twente Contact:

11 5: Zelf-modulatie van hersenactiviteit door training en feedback Projectleider: Prof. Jan Buitelaar, Psychiatrie UMC St. Radboud, Nijmegen Het systeem van een BCI is ook in te zetten als er geen apparaat bestuurd hoeft te worden. Door de gebruiker informatie te geven over de eigen hersenactiviteit, kan hij/zij deze leren deze te beheersen. Dat biedt grote kansen voor de behandeling van stoornissen waarbij bijvoorbeeld door een overmaat aan activiteit van bepaalde hersencentra iemand stemmen in zijn hoofd hoort of zonder oorzaak angstig is. De nare bijwerkingen van medicijnen die ongewenste hersenactiviteit bedwingen kunnen daarmee waarschijnlijk vermeden worden. De neuro-feedback beweging claimt dat het aanleren van controle over simpele karakteristieken van eigen hersensignalen een goede behandeling van de meest uiteenlopende aandoeningen is. Het zou natuurlijk geweldig zijn als maatschappelijk problemen, zoals het grote aantal kinderen met ADHD, hiermee aangepakt kan worden. De onderzoekers wijzen echter wel kritisch naar deze onbewezen claims. In samenwerking met patiëntenorganisaties zijn gedegen studies naar de werking en effectiviteit van deze simpele systemen opgezet om de toepasbaarheid van neurofeedback te evalueren. Specifieke aandacht is er voor het ontwikkelen van neuro-feedback met fmri (WP 5.1 en 5.5), en het evalueren van neuro-feedback met EEG voor ADHD (WP 5.3 en 5.4) en revalidatie na een hersenbloeding (WP 5.6). Daarnaast is met dezelfde technologie het vergroten van de prestatie en gezondheid of kwaliteit van leven in het algemeen te bereiken. Met vergelijkbare technieken wordt concentratie- en stressreductietraining bekeken (WP 5.7), en de mogelijkheid om neuro-feedback in te zetten bij mindfullness-training, wat nu voor verschillende psychiatrische aandoening een veelbelovende methode blijkt (WP 5.2). Contact: Projectleider: Prof. Jan Buitelaar, Perscontact UMC St. Radboud: Pieter Lomans,

12 5: Zelf-modulatie van hersenactiviteit door training en feedback Werkpakketten: WP 5.1: Optimization of fmri neurofeedback techniques Coordinator: Rainer Goebel, Universiteit Maastricht Contact: WP 5.2: Identifying markers for EEG/fMRI: mindfulness and concentration Coordinator: Henk Barendregt, Radboud Universiteit Nijmegen Contact: WP 5.3: Identifying markers for EEG/fMRI: ADHD Coordinator: Jan Buitelaar, UMCN St. Radboud Contact: WP 5.4: Clinical applications I: EEG neurofeedback Coordinator: Jan Buitelaar, UMCN St. Radboud Contact: WP 5.5: Clinical applications II: fmri neurofeedback for therapy Coordinator: Rainer Goebel, Universiteit Maastricht Contact: WP 5.6: Clinical applications III: stroke rehabilitation in the home environment Coordinator: Michel van Putten, UT Twente Contact: WP 5.7: Skill improvement: Stress-reduction, concentration training Coordinator: Henk Barendregt, Radboud Universiteit Nijmegen Contact:

Center for Medical Imaging North-East Netherlands

Center for Medical Imaging North-East Netherlands Center for Medical Imaging North-East Netherlands CMI NEN - University of Twente Branch Prof. Dr G.P. Vooijs CMI Supervisory Board MIRA: Institute for Biomedical Technology and Technical Medicine University

Nadere informatie

hersenen en computers

hersenen en computers discussies tussen hersenen en computers Naar nuttige toepassingen van hersenonderzoek Kennismaken Colofon: Tekst interviews: Anne Dohmen www.annedohmen.nl Welkom bij een kijkje in het BrainGain programma!

Nadere informatie

Brain-Computer Interfaces. ir. Pieter-Jan Kindermans, Vakgroep Elektronica en Informatiesystemen, Universiteit Gent

Brain-Computer Interfaces. ir. Pieter-Jan Kindermans, Vakgroep Elektronica en Informatiesystemen, Universiteit Gent Brain-Computer Interfaces ir. Pieter-Jan Kindermans, Vakgroep Elektronica en Informatiesystemen, Universiteit Gent 1 Een robot besturen met gedachten? Bron: M. Velliste, et al. Cortical control of a prosthetic

Nadere informatie

Japanse hersenonderzoekers leren van robots

Japanse hersenonderzoekers leren van robots Japanse hersenonderzoekers leren van robots Daan Archer - 4-6-2009 Samenvatting Eind maart 2009 presenteerden Japanse onderzoekers een sterk staaltje breinmachine interacties. Enkel met zijn gedachten

Nadere informatie

PSYCHOLOGIE: BREIN EN COGNITIE

PSYCHOLOGIE: BREIN EN COGNITIE Mastervoorlichting masterweek februari 2016 PSYCHOLOGIE: BREIN EN COGNITIE The search to understand the most complex, sophisticated and powerful information processing device known; The Human Brain - Brain

Nadere informatie

Spraaktherapie in e-health: spraaktechnologie en gaming

Spraaktherapie in e-health: spraaktechnologie en gaming Spraaktherapie in e-health: spraaktechnologie en gaming Helmer Strik Centre for Language and Speech Technology (CLST) Department of Linguistics Radboud University Nijmegen 1 Inleiding Toenemende belangstelling

Nadere informatie

Leeropdracht Contextuele neuropsychologie

Leeropdracht Contextuele neuropsychologie Jos Egger Het is natuurlijk TOP om hoogleraar te mogen zijn. Een positie van waaruit je jonge collega s wegwijs kan maken in het vak en onderzoek kan aanzwengelen. Bovendien kun je helpen om bevindingen

Nadere informatie

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Bio (EEG) feedback Reflecties vanuit de klinische praktijk Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Neurofeedback -Een vraag uit de spreekkamer- Minimaal 1500 Literatuur 2008 literatuur search

Nadere informatie

Een EEG-onderzoek naar de verwerking van gesproken taal bij volwassenen met ASS

Een EEG-onderzoek naar de verwerking van gesproken taal bij volwassenen met ASS Inhoudsopgave p. Een EEG-onderzoek naar de verwerking van gesproken taal bij volwassenen met ASS Inleiding 2 Wie kunnen er mee doen? 2 Achtergrond 3 Het verloop van het EEG-onderzoek 4 Studiedoel 5 Wat

Nadere informatie

! Nienke Nijhof! Onderzoeker Universiteit Twente! Projectleider Focus Cura. ! Geheugen en leren. ! Procedureel leren. ! Onderzoek bij patiënten

! Nienke Nijhof! Onderzoeker Universiteit Twente! Projectleider Focus Cura. ! Geheugen en leren. ! Procedureel leren. ! Onderzoek bij patiënten ! Ilse van Tilborg! Klinisch neuropsycholoog, ZGT Almelo! Buitenpromovendus, Radboud Universiteit Nijmegen Ilse van Tilborg Klinisch neuropsycholoog Nienke Nijhof Onderzoeker Universiteit Twente Projectleider

Nadere informatie

Het neuropsychologisch onderzoek. Informatie voor de patiënt en verwijzer

Het neuropsychologisch onderzoek. Informatie voor de patiënt en verwijzer Het neuropsychologisch onderzoek Informatie voor de patiënt en verwijzer Wat is neuropsychologie en wat is een neuropsycholoog? De neuropsychologie is het vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het

Nadere informatie

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness in de praktijk Congres Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness Mindfulness mag zich de laatste

Nadere informatie

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen maar het zit toch niet tussen mijn oren John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor

Nadere informatie

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl

Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Het CMI NEN wordt opgericht door drie initiatiefnemers: UT, Siemens en UMCG/RUG Introductie: CMI NEN als nieuwe Publiek - Private Samenwerking (PPS) in de context van het IMDI.nl Matchmaking Event Prof.

Nadere informatie

WORM WORking Memory training een onderzoek naar de effecten van Werkgeheugentraining bij kinderen met ADHD 19 januari 2009 Martine van Dongen¹², Marieke Lansbergen¹, Sascha Roos², Kina Potze², Nadine Schalk²,

Nadere informatie

Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. Innovaties in de revalidatiezorg. Nieuwe vormen van revalidatie.

Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. Innovaties in de revalidatiezorg. Nieuwe vormen van revalidatie. Inleiding in de revalidatiegeneeskunde 2011. Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. De rol van de zorgverzekeraars. Innovaties in de revalidatiezorg. Wat is multidisciplinair. Pijnrevalidatie.

Nadere informatie

ALS Onderzoek. ALS biobank en database. ALS Onderzoek. Onderzoeksprojecten

ALS Onderzoek. ALS biobank en database. ALS Onderzoek. Onderzoeksprojecten ALS Onderzoek ALS Centrum Nederland doet onderzoek naar ALS, PLS en PSMA met als doel om zo snel mogelijk een behandeling voor deze ziektes te vinden. We verzamelen gegevens van zoveel mogelijk patiënten.

Nadere informatie

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen Is biomedische wetenschappen studeren in Nijmegen misschien iets voor jou? Ik wil relevant zijn: bijdragen aan de gezondheid van mensen Gezondheidszorg heeft

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 19 Verschil 214 tov. 213 7-5-212 6-5-213 5-5-214 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 16 Verschil 214 tov. 213 16-4-212 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 283 3319

Nadere informatie

BA Biomedische Wetenschappen Fac. Health, Medicine and Life Sciences

BA Biomedische Wetenschappen Fac. Health, Medicine and Life Sciences BA Biomedische Wetenschappen Fac. Health, Medicine and Life Sciences 2008 Universiteit Maastricht BA Biomedische Wetenschappen Page 1 of 164 Table of content Leven in de Biosfeer... 5 Practica Leven in

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

Somatiek-update voor de (ouderen)psychiater 2016

Somatiek-update voor de (ouderen)psychiater 2016 vrijdag 4 november 2016 Somatiek-update voor de (ouderen)psychiater 2016 Dagvoorzitters Adriaan Honig & Richard Oude Voshaar INLEIDING Na de drie succesvolle symposia van de afdelingen Ouderenpsychiatrie

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

MENS EN ROBOT IN BEWEGING

MENS EN ROBOT IN BEWEGING MENS EN ROBOT IN BEWEGING Een kwestie van continu aanpassen, leren en optimaliseren MENS IS ONOVERTROFFEN IN LEREN EN AANPASSEN Lezing voor Voorjaarsconferentie sectie revalidatie NIP 19 april 2013, Nijmegen

Nadere informatie

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen ENERGIEK Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen Achtergrond Bewegen is goed, voor iedereen! Dat is wat u vaak hoort en ziet in de media. En het is waar, bewegen houdt ons fit en

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker UMC St Radboud Mindfulness voor vrouwen met borstkanker Patiënteninformatie De diagnose borstkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op, niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten.

Nadere informatie

Chorea: het meest kenmerkende motorische symptoom binnen de ziekte van Huntington

Chorea: het meest kenmerkende motorische symptoom binnen de ziekte van Huntington Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. HDBuzz Prijs winnaar 2012: Diepe hersenstimulatie voor de Ziekte

Nadere informatie

Medical Sensing and Stimulation. Mastervoorlichting Eline Oppersma, MSc

Medical Sensing and Stimulation. Mastervoorlichting Eline Oppersma, MSc Medical Sensing and Stimulation Mastervoorlichting Eline Oppersma, MSc Mastervoorlichting Medical Sensing and Stimulation 16 Oktober 13.45-15.30 uur - Overzicht MSS (Eline Oppersma) - MSS & neurologie

Nadere informatie

NEDERLANDSE HERSENBANK. De oplossing zit in de hersenen

NEDERLANDSE HERSENBANK. De oplossing zit in de hersenen NEDERLANDSE HERSENBANK De oplossing zit in de hersenen Onderzoek doet leven Het wetenschappelijk onderzoek is de laatste jaren in een stroomversnelling geraakt. Nieuwe technieken maken het mogelijk om

Nadere informatie

Acute verwardheid (delirium) op de Intensive Care

Acute verwardheid (delirium) op de Intensive Care Acute verwardheid (delirium) op de Intensive Care Op dit moment verblijft uw partner of familielid op de afdeling Intensive Care. Dit is een afdeling waar (ernstig) zieke mensen worden behandeld en verzorgd.

Nadere informatie

Hoeveel behandelingen zijn er nodig? Blijvende resultaten

Hoeveel behandelingen zijn er nodig? Blijvende resultaten Hoeveel behandelingen zijn er nodig? Neurofeedbacktraining is maatwerk, dus het aantal sessies verschilt per persoon. Het is gebruikelijk om eerst twintig sessies af te spreken en daarna te kijken of het

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 12 Verschil 213 tov. 212 21 3 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 225 221

Nadere informatie

Stress Reductie Programma

Stress Reductie Programma Stress Reductie Programma HeartMath Stress Reductie Programma Het programma is gebaseerd op jarenlang onderzoek van het Heartmath Instituut (gevestigd in Californië, USA) in samenwerking met neurologen

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS UMC St Radboud Mindfulness voor mensen met MS Patiënteninformatie De diagnose MS is ingrijpend voor u en uw omgeving. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij ziekte angst, depressie en andere psychologische

Nadere informatie

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners Hart voor de Zorg Programma Hartcoherentie training voor zorgverleners HeartMath Hart voor de Zorg Programma De hedendaagse hectische, steeds veranderende en veeleisende zorgomgeving vraagt veel energie

Nadere informatie

Nervus Vagus Stimulatie Voorbereidingstraject en nazorg rondom de behandeling van epilepsie met Nervus Vagus Stimulatie

Nervus Vagus Stimulatie Voorbereidingstraject en nazorg rondom de behandeling van epilepsie met Nervus Vagus Stimulatie EPILEPSIE Nervus Vagus Stimulatie Voorbereidingstraject en nazorg rondom de behandeling van epilepsie met Nervus Vagus Stimulatie Nervus Vagus Stimulatie (NVS) is een behandeling die wordt toegepast om

Nadere informatie

CONGRES 6 NOVEMBER 2014

CONGRES 6 NOVEMBER 2014 Prikkelverwerking CONGRES Prikkelverwerkingsstoornissen bij kinderen en adolescenten met ASS, ADHD, ODD, CD, OCD, angst en hoogbegaafdheid Postillion Bunnik Utrecht 6 NOVEMBER 2014 prof.dr. Pieter Duker

Nadere informatie

Neurofeedback: een geschikte behandeling voor autisme?

Neurofeedback: een geschikte behandeling voor autisme? Neurofeedback: een geschikte behandeling voor autisme? Mirjam Kouijzer, MSc Radboud Universiteit Nijmegen Het programma Controversiële behandelingen Wat is biofeedback? Mijn onderzoek naar de effecten

Nadere informatie

UMC Utrecht Hersencentrum

UMC Utrecht Hersencentrum Hersencentrum UMC Utrecht Hersencentrum Informatie voor studenten Geneeskunde, SUMMA en Biomedische Wetenschappen UMC Utrecht Hersencentrum Informatie voor studenten Geneeskunde, SUMMA en Biomedische

Nadere informatie

6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015

6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015 6 e Nieuwsbrief EPISCA onderzoek maart 2015 Het is al weer lang geleden dat jullie iets van ons hebben gehoord en dat komt omdat er veel is gebeurd. We hebben namelijk heel veel analyses kunnen doen op

Nadere informatie

FSHD trainingsonderzoek

FSHD trainingsonderzoek FSHD trainingsonderzoek FACTS-2-FSHD Nieuwsbrief Nr. 4 augustus 2011 Universitair Medisch Centrum St Radboud Afdeling Revalidatie Afdeling Neurologie Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid Drs.

Nadere informatie

Stress Reductie Programma

Stress Reductie Programma Stress Reductie Programma HeartMath Stress Reductie Programma Het programma is gebaseerd op jarenlang onderzoek van het Heartmath Instituut (gevestigd in Californië, USA) in samenwerking met neurologen

Nadere informatie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie

23-1-2014. Classificeren en meten. Overzicht van de officiële definities van de meter sinds 1795. Raymond Ostelo, PhD. Klinimetrie Raymond Ostelo, PhD Professor of Evidence-Based Physiotherapy Dept. Health Sciences EMGO+ Institute for Health and Care Research VU University Amsterdam, the Netherlands r.ostelo@vumc.nl 1 Classificeren

Nadere informatie

POSTGRADUAAT OPLEIDING NEUROFEEDBACK BIJ ADHD

POSTGRADUAAT OPLEIDING NEUROFEEDBACK BIJ ADHD POSTGRADUAAT OPLEIDING NEUROFEEDBACK BIJ ADHD Dr. Werner Van den Bergh Centrum Vigilant, Lubbeek (bij Leuven) op de zaterdagen 18 en 25 mei, 1 en 8 juni 2013 De voorbije jaren bleef neurofeedback (EEG-biofeedback)

Nadere informatie

Recessieve Overerving

Recessieve Overerving 12 Recessieve Overerving Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald door

Nadere informatie

Academische toerusting voor werken binnen de Openbare Gezondheid

Academische toerusting voor werken binnen de Openbare Gezondheid Academische toerusting voor werken binnen de Openbare Gezondheid ZonMw Programma Academische Werkplaatsen Dr. Marijke Janssens Utrecht, 15 juni 2006 Doel: het structureel versterken en verankeren van vraaggestuurde

Nadere informatie

Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek

Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek Centrum voor Medische Innovatie Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek Bart Keymeulen M.D. Ph.D. Hoofd Klinische Studies van Center for Beta Cell Therapy in Diabetes Senior

Nadere informatie

Transcraniële magnetische stimulatie

Transcraniële magnetische stimulatie Transcraniële magnetische stimulatie S.F.W. Neggers (PhD) Hersencentrum Rudolf Magnus UMC Utrecht Transcraniële magnetische stimulatie Korte magnetische puls als gevolg van ~15cm grote spoel op het hoofd

Nadere informatie

15-10-2015. Let s get together BSI-NISPA. Search: RDoC Matrix. Problemen met onze diagnoses/behandelingen. NIMH Strategisch Plan: RDoc

15-10-2015. Let s get together BSI-NISPA. Search: RDoC Matrix. Problemen met onze diagnoses/behandelingen. NIMH Strategisch Plan: RDoc 15-10-2015 Problemen met onze diagnoses/behandelingen Let s get together BSI-NISPA DSM 5 kent meer dan 400 psychische stoornissen Valide diagnoses? Eni S. Becker 2 NIMH Strategisch Plan: RDoc Research

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

Partnership en duurzame samenwerking

Partnership en duurzame samenwerking Siemens Healthcare Partnership en duurzame samenwerking Kees Smaling CEO Siemens Healthcare Nederland Restricted Siemens 2013 All rights reserved. Partnership is een hot Page 2 Managed Equipment Service

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 24 Verschil 213 tov. 212 13 6 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 479 417

Nadere informatie

Ongehoorde verhalen: Communicatie over de gezondheid(szorg) van mensen met verstandelijke beperkingen

Ongehoorde verhalen: Communicatie over de gezondheid(szorg) van mensen met verstandelijke beperkingen Ongehoorde verhalen: Communicatie over de gezondheid(szorg) van mensen met verstandelijke beperkingen Prof. dr. Henny van Schrojenstein Lantman - de Valk Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde, UMC St Radboud

Nadere informatie

Inhoud. predictie predictie afasie predictiemodel ontwikkeling predictiemodel afasie predictiemodel afasie conclusies aanbeveling

Inhoud. predictie predictie afasie predictiemodel ontwikkeling predictiemodel afasie predictiemodel afasie conclusies aanbeveling VOORSPELLEN VAN VERBAAL COMMUNICATIEVE VAARDIGHEID VAN AFASIEPATIËNTEN NA KLINISCHE REVALIDATIE AfasieNet Netwerkdag 31.10.2014 Marieke Blom-Smink Inhoud predictie predictie afasie predictiemodel ontwikkeling

Nadere informatie

NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE: TOEKOMSTMUZIEK?

NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE: TOEKOMSTMUZIEK? NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE: TOEKOMSTMUZIEK? Manon Bruinsma Artez conservatorium 100 BPM BeeGees Staying Alive KC & Sunshine Band That s the way Queen Another one bites the dust ASSOCIATIE VERSUS STRUCTUUR

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Rooden, Stephanie Maria van Title: Clinical patterns in Parkinson s disease Date:

Nadere informatie

Mindfulness. Een 3-jarige postdoctorale opleiding tot mindfulnesstrainer en -onderzoeker. Voor professionals in de gezondheidszorg

Mindfulness. Een 3-jarige postdoctorale opleiding tot mindfulnesstrainer en -onderzoeker. Voor professionals in de gezondheidszorg Mindfulness Een 3-jarige postdoctorale opleiding tot mindfulnesstrainer en -onderzoeker Voor professionals in de gezondheidszorg www.hanfortmanncentrum.nl Mindfulness. Een 3-jarige postdoctora Het Han

Nadere informatie

Zelfmonitoring van positief affect bij depressie

Zelfmonitoring van positief affect bij depressie Zelfmonitoring van positief affect bij depressie Claudia Simons CJP.simons@ggze.nl Zelfmonitoring bij depressie Emotionele veerkracht Eigen regie Empowerment Helping patients help themselves, Wichers e.a.

Nadere informatie

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum

NISPA en Radboud(umc) Let s get together. Let s get together: 15-10-2015. - medicine/psychiatry & addiction - Universitair Medisch Centrum NISPA en Radboud(umc) Let s get together Disclosure belangen A.H. Schene (potentiële) belangenverstrengeling: geen prof. dr Aart H. Schene Afdeling Psychiatrie NISPA-dag, 15 oktober 2015 Let s get together:

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development Instituut voor Communicatie, Media & IT Game Design & Development EELCO BRAAD // NIEK JONKER drs. Eelco Braad University Lecturer Game Design & Development Master of Computational Science & Scientific

Nadere informatie

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld Bachelor vooraanmeldingen UT opleidingen (Bron IBG) 17-07-2006 ADVANCED TECHNOLOGY 50002 naam studie 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % ADVANCED TECHNOLOGY UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Wie kiest er eigenlijk: wij of onze hersenen?

Wie kiest er eigenlijk: wij of onze hersenen? Wie kiest er eigenlijk: wij of onze hersenen? Stan Gielen Afd. Biofysica Radboud Universiteit Nijmegen Contents Supervised en unsupervised leren? Wat is een neuron en hoe werkt het Hoe maken wij keuzes?

Nadere informatie

Onderzoek en behandeling door de medisch psycholoog

Onderzoek en behandeling door de medisch psycholoog Onderzoek en behandeling door de medisch psycholoog Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u informatie gekregen over het maken van een afspraak met een medisch psycholoog van de afdeling

Nadere informatie

Minicongres Finishing

Minicongres Finishing Minicongres Finishing Aluminium Centrum Houten 29 september 2010 Erik van Westing Program Manager 2 M2i Introductie Innovatie Programma Marktbehoeftes en maatschappelijke vragen Benodigde Technologische

Nadere informatie

Elektro-encephalogram (EEG) Meten van de hersenactiviteit

Elektro-encephalogram (EEG) Meten van de hersenactiviteit Elektro-encephalogram (EEG) Meten van de hersenactiviteit 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een elektro-encephalogram (EEG) op de afdeling klinische neurofysiologie

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Bedankt voor de interessante website. Ik heb deze vluchtig doorgescand.

Bedankt voor de interessante website. Ik heb deze vluchtig doorgescand. Neurofeedback De laatste tijd komen er steeds vragen over de neurofeedbackmethode. Degenen die belangstelling hebben kunnen hiervoor de volgende site raadplegen op internet; bij de bibliotheek, eventueel.

Nadere informatie

Acknowledgement. Acknowledgement

Acknowledgement. Acknowledgement Acknowledgement Acknowledgement This study is part of TREND (Trauma RElated Neuronal Dysfunction), a Dutch Consortium that integrates research on epidemiology, assessment technology, pharmacotherapeutics,

Nadere informatie

Hersenweefsel voor onderzoek

Hersenweefsel voor onderzoek Hersenweefsel voor onderzoek De Nederlandse Hersenbank voor Psychiatrie Psychiatrische ziekten zijn aandoeningen die gepaard gaan met veel lijden, niet alleen van de getroffenen zelf, maar ook van hun

Nadere informatie

Medische technieken. Maar dat is toch niet nieuw? Wat is. gebruiken voor verbetering. Mensverbetering

Medische technieken. Maar dat is toch niet nieuw? Wat is. gebruiken voor verbetering. Mensverbetering A1 Van verandering van de natuur naar verandering van het lichaam Wat is mens? A2 Medische technieken A3 gebruiken voor Maar dat is toch niet nieuw? A4 Sinds mensenheugenis zijn wij bezig de wereld om

Nadere informatie

Overzicht aangesloten instellingen

Overzicht aangesloten instellingen Overzicht aangesloten instellingen - A - Academisch Medisch Centrum (AMC) Academisch Ziekenhuis Maastricht Amarantis Onderwijsgroep Amphia Ziekenhuis Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten ArtEZ Astronomische

Nadere informatie

Ilse van Tilborg Klinisch neuropsycholoog. met dank voor bijdrage dia s van prof. Roy Kessels

Ilse van Tilborg Klinisch neuropsycholoog. met dank voor bijdrage dia s van prof. Roy Kessels Ilse van Tilborg Klinisch neuropsycholoog met dank voor bijdrage dia s van prof. Roy Kessels Geheugen en leren Vormen van geheugen en leren Training opzetten Casus Vragen Dementie Leren? Leren = Het opnemen,

Nadere informatie

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda Waarom video games? Nadelen van huidige interventies Effectiviteit Toegankelijkheid Stigmatisering Didactische

Nadere informatie

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Zaterdag 30 augustus 2014 Toelichting Ook dit jaar organiseert het Radboud Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

Wat is een genetische test?

Wat is een genetische test? 12 Wat is een genetische test? Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald

Nadere informatie

Noëlle Uilenburg Harry Knoors

Noëlle Uilenburg Harry Knoors Het brein, so what!? Reflectie op het nut van kennis over het brein voor de praktijk van opvoeding en onderwijs bij kinderen met gehoor- en/of taal problemen Noëlle Uilenburg Harry Knoors Opbouw Wat vindt

Nadere informatie

EEG na partiële slaapdeprivatie. Een onderzoek waarbij na gedeeltelijke slaaponthouding de hersenactiviteit wordt gemeten

EEG na partiële slaapdeprivatie. Een onderzoek waarbij na gedeeltelijke slaaponthouding de hersenactiviteit wordt gemeten EEG na partiële slaapdeprivatie Een onderzoek waarbij na gedeeltelijke slaaponthouding de hersenactiviteit wordt gemeten 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een elektro-encephalogram

Nadere informatie

Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten

Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten Dr. Sebastiaan Overeem, arts-somnoloog Afd. Neurologie, Donders Instituut, UMC St Radboud, Nijmegen Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe,

Nadere informatie

Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet. Een bekende ziekte. Problemen. Nederland: > Patiënten!

Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet. Een bekende ziekte. Problemen. Nederland: > Patiënten! Marten Munneke UMC St Radboud/MijnZorgNet Een bekende ziekte Nederland: > 70.000 Patiënten! 1 Progressief 1994 1998 2001 Motorische symptomen zijn topje van de ijsberg Parkinson Beven Traag en onhandig

Nadere informatie

KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG. (Electro-encefalogram) ONDERZOEK

KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG. (Electro-encefalogram) ONDERZOEK KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG (Electro-encefalogram) ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij

Nadere informatie

Mobiliteitspoli Nijmegen. Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening

Mobiliteitspoli Nijmegen. Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening Mobiliteitspoli Nijmegen Diagnostiek en behandeling op maat bij loop- en balansproblemen door een chronische neurologische aandoening Achtergrond De Mobiliteitspoli Nijmegen is opgericht door de afdeling

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING DUTCH SUMMARY

NEDERLANDSE SAMENVATTING DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING DUTCH SUMMARY Introductie De ziekte van Parkinson werd als eerste beschreven door James Parkinson in 1817. Inmiddels is er veel onderzoek gedaan naar de ziekte van Parkinson, maar

Nadere informatie

Smart Vision! Van Neuroscience naar Deep Learning (en terug) Sander Bohté CWI Life Sciences VIA AwesomeIT, April 10th 2015

Smart Vision! Van Neuroscience naar Deep Learning (en terug) Sander Bohté CWI Life Sciences VIA AwesomeIT, April 10th 2015 Smart Vision! Van Neuroscience naar Deep Learning (en terug) Sander Bohté CWI Life Sciences VIA AwesomeIT, April 10th 2015 Deep Learning SIR EDMUND / 28 MAART 2015 Braaf, computer De Facebooks en Googles

Nadere informatie

2009 over de Universit Feiten en cijfers air Medische Centra

2009 over de Universit Feiten en cijfers air Medische Centra In één oogopslag Feiten en cijfers over de Universitair Medische Centra 2009 Bronvermelding: voor deze uitgave zijn de meest recente gegevens gebruikt van Prismant, Price Waterhouse Coopers, VSNU en NFU.

Nadere informatie

maakt bijzondere revalidatie toegankelijk Patiëntenfolder Behandeling van spasticiteit aan huis

maakt bijzondere revalidatie toegankelijk Patiëntenfolder Behandeling van spasticiteit aan huis >>>> maakt bijzondere revalidatie toegankelijk Patiëntenfolder Behandeling van spasticiteit aan huis 1 2 >>>> Wat is spasticiteit? In deze brochure kunt u lezen wat spasticiteit is en hoe de symptomen

Nadere informatie

WERKNEMER. Verklaring van belangen. Algemeen. Melding van belangen op farmaceutisch gebied. Tussenvoegsels

WERKNEMER. Verklaring van belangen. Algemeen. Melding van belangen op farmaceutisch gebied. Tussenvoegsels Verklaring van belangen Algemeen Titel(s) Voornaam Prof. dr. Bert Tussenvoegsels Achternaam Afdeling (Voor externe experts, wilt u aangeven voor welke afdeling van het CBG u werkt) Functienaam Omschrijving

Nadere informatie

Verwijzing naar de klinisch psycholoog

Verwijzing naar de klinisch psycholoog Verwijzing naar de klinisch psycholoog Deze folder geeft u informatie over de manier van werken van de klinisch psycholoog. Waar in deze folder gesproken wordt over u, kan het ook om uw kind gaan. Aan

Nadere informatie

Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety

Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Het derde jaar van de Bachelor Psychologie

Het derde jaar van de Bachelor Psychologie Het derde jaar van de Bachelor Psychologie studieadviseurs Psychologie 21 april 2015 Discover the world at Leiden University onderwerpen structuur van de bachelor/3e jaar veranderingen in 2015 2016 (verdiepings

Nadere informatie

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM EEN GEDEELDE ONDERZOEKSAGENDA VOOR BIPOLAIRE STOORNISSEN DR. BARBARA REGEER ATHENA INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM PROGRAMMA Relatie onderzoek - praktijk Een gedeelde onderzoeksagenda Methoden Resultaten

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15

Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15 Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15 Bedrijfskunde Radboud Universiteit Nijmegen Bedrijfskunde Rijksuniversiteit Groningen Bedrijfskunde Vrije Universiteit Amsterdam Biomedische wetenschappen

Nadere informatie

CiM: Design Research Re(de)fining Mobile Interactions

CiM: Design Research Re(de)fining Mobile Interactions CiM: Design Research Re(de)fining Mobile Interactions Two monologues still do not make a dialogue. CiM: Design Research Re(de)fining Mobile Interactions Computers are moving up way faster than we are.

Nadere informatie

Methoden hersenonderzoek

Methoden hersenonderzoek Methoden hersenonderzoek Beschadigingen Meting van individuele neuronen Elektrische stimulatie Imaging technieken (Pet, fmri) EEG Psychofarmaca/drugs TMS Localisatie Voorbeeld: Het brein van Broca s patient

Nadere informatie

UMC St Radboud. Dubbeltaakonderzoek. Parkinson

UMC St Radboud. Dubbeltaakonderzoek. Parkinson UMC St Radboud Dubbeltaakonderzoek bij Parkinson Patiënteninformatie U ontvangt deze folder omdat u de polikliniek Neurologie van het UMC St Radboud te Nijmegen bezocht in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten De diagnose longkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op. Niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten. Uit wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

but you can learn how to surf. JON KABAT-ZINN

but you can learn how to surf. JON KABAT-ZINN Inhouds opgave Wat is Mindfulness? 6 Jon Kabat-Zinn 8 6 manieren om mindful te zijn 9 Minder en meer 14 Wetenschappelijk onderzoek 16 Maak de balans op 17 Zingeving is key 18 Zingeving voor jou 20 Opruimlijstje

Nadere informatie

Verleden, heden en toekomst. Eva Dierckx. Wetenschapsdag 6 februari 2014 PSYCHIATRISCHE KLINIEK. Provincialaat Broeders van Liefde

Verleden, heden en toekomst. Eva Dierckx. Wetenschapsdag 6 februari 2014 PSYCHIATRISCHE KLINIEK. Provincialaat Broeders van Liefde Onderzoek in de TBE Broeders Alexianen Tienen: Verleden, heden en toekomst Wetenschapsdag 6 februari 2014 Eva Dierckx Provincialaat Broeders van Liefde Onderzoek TBE Broeders Alexianen Tienen 2014 1 PSYCHIATRISCHE

Nadere informatie