Woonprincipes. Concept 17 juli 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Woonprincipes. Concept 17 juli 2015"

Transcriptie

1 Woonprincipes Concept 17 juli 2015

2 pagina 2 Datum 17 juli 2015 Titel Woonprincipes Ondertitel Concept Opdrachtgever Gemeente Arnhem Auteur(s) Bram Klouwen & Roy Nieuwenhuis Projectnummer

3 Inhoud pagina 3 1 Inleiding 5 2 De principes voor duurzaam wonen in Arnhem 7 3 Duurzaam betaalbaar 10 4 Levensloop geschikt wonen 13 5 Aantrekkelijke woonstad 16 6 Wijken met identiteit 19 Bijlagen 22 1 Wijken met identiteit: wijkbeschrijvingen 22 2 Arnhemse Woonprincipes opbrengsten uit de stad 37 3 Verslag Marktkennerscafé 15 april Bestaand beleid en onderzoek 77 5 Overzicht gebruikte bronnen t.b.v. Arnhemse woonprincipes 82

4 pagina 4

5 1 Inleiding pagina 5 Dit is de Arnhemse Woonvisie 2025, nieuwe stijl. We formuleren kernachtig de hoofdopgaven van het wonen, in woonprincipes. De principes bestaan uit vier pijlers waar het thema duurzaamheid onderdeel vanuit maakt. Tezamen vormen de woonprincipes de actualisering van de huidige woonvisie en bevat het de strategische koers die er voor moet zorgen dat Arnhem ook in de toekomst een woonstad is waar het voor iedereen aantrekkelijk is om er te wonen, te leven te leren, en te werken. Arnhem positioneert zich nadrukkelijk als een vitale economische stad en het bestuurlijk en cultureel centrum van Oost-Nederland. consument staat centraal: waar en hoe wil hij wonen? voorraad en het woonmilieu op de woningvraag van de Hoe moet zijn woonomgeving er uitzien? En hoe is het toekomst afgestemd. Dit draagt bij aan sociaal, fysiek en woonaanbod in de wijken afgestemd op de vraag van economisch sterke wijken waarbinnen het voor iedere de toekomst? Zo zijn de bestaande en nieuwe woning- portemonnee goed wonen en leven is. Perspectiefnota: Stad op de kaart en Van wijken weten Arnhem positioneert zich nadrukkelijk als een vitale economische stad en het bestuurlijk en cultureel centrum van Oost-Nederland. Wij gaan deze potentie meer uitdragen en benutten in Nederland en Noordrijn-Westfalen. Dit heeft de gemeente vastgesteld in haar perspectiefnota en het nieuwe programma Stad op de kaart. Daarnaast kiest Arnhem voor een fundamentele wijkbenadering. Vanuit de wijk wordt aangegeven wat nodig is om daarmee de lijnen tussen inwoners en overheid te verkorten en efficiënter te werken. Dit nieuwe programma noemen we Van wijken weten. De woonprincipes dragen bij aan de realisering van deze programma s. Arnhemse woonopgaven Arnhem is een aantrekkelijke groene stad, gelegen tussen het rivierengebied en de Veluwe, met goede voorzieningen en een groot cultuuraanbod. Door differentiatie in de woningvoorraad, de bevolkingssamenstelling en inkomensgroepen is Arnhem ook in de toekomst aantrekkelijk om te wonen. Er heeft een verschuiving plaatsgevonden van aanbodgericht naar vraaggericht bouwen. De woon-

6 Karakter woonprincipes Met de woonprincipes brengen we de aspecten van het wonen samen in een lange termijn perspectief tot Ze geven aan waar de meest urgente woonopgaven liggen waar de eerste jaren met voorrang uitvoering aan gegeven zal worden. De principes en de speerpunten krijgen jaarlijks een concrete uitwerking in een agenda voor de korte termijn (elk jaar: 1 jaar concreet, 3 jaar vooruitblik). De woonprincipes dragen bij aan een brede bewustwording over de woonopgaven voor de stad, zeker waar het gaat om duurzaamheid, betaalbaarheid en levensloopgeschiktheid. Woonprincipes van de stad Via een breed proces hebben keuzes hun plek gekregen in de woonprincipes. Anders dan traditioneel redeneren de woonprincipes vanuit de functie wonen en niet vanuit de beleidssector wonen. De woonprincipes gaan over de stad en haar wijken. Vertrekpunt is het stedelijke niveau, met een globale uitwerking naar wijkniveau. Ook de regio is van belang. Arnhem is het hart van een stedelijk gebied dat zich ook uitstrekt naar andere gemeenten, met woonmilieus die in Arnhem minder aanwezig zijn. Vervolgstappen Wij nodigen onze partners, inwoners en organisaties, uit om hun investeringen af te stemmen op de ambities in deze woonprincipes. Wij zullen dit in het najaar in gezamenlijkheid verwerken in een uitvoeringsagenda met prioriteiten. Als gemeente werken we de principes verder uit in een volkshuisvestelijk kader, waarin we aangeven wat we concreet binnen sociale huursector willen bereiken. Dit is de basis om met de corporaties in de stad in gesprek te gaan over prestatieafspraken. pagina 6 Woonagenda jaar 1 Jaar 1 concreet Jaar 2 t/m 4 globaler Woonagenda jaar 2 Jaar 2 concreet Jaar 3 t/m 5 globaler Pijlers Jaar 3 concreet Woonagenda jaar 3 Jaar 4 t/m6 globaler Bijdrage investeerders Figuur 1. Langetermijnperspectief 2025, stip op de horizon voor wonen in Arnhem: strategisch en uitnodigend vanuit perspectief van de stad (o.a. economie, sociaal domein, kennisstad, wijkopbouw) vanuit perspectief van inwoners (o.a. betaalbaarheid, beschikbaarheid, voorzieningen, woonmilieus)

7 2 De principes voor duurzaam wonen in Arnhem pagina 7 Inwoners die we tijdens een van de bijeenkomsten of op de markt spraken over wonen in Arnhem zijn bijna allemaal zeer gehecht aan de stad en de wijken. Zij zijn trots op het nieuwe station, Modekwartier, groen in de omgeving en de verschillende evenementen. Toch maken mensen zich ook zorgen. Zij zien de huurprijzen stijgen, terwijl inkomens niet meestijgen. En is er in de toekomst nog zorg aan huis, of moeten we het allemaal zelf gaan organiseren? Mensen willen initiatief nemen, maar weten niet hoe, of lopen tegen blokkades aan. De woonprincipes dragen bij aan een antwoord op deze en andere vragen. Het gaat om principes die richting geven aan keuzes en investeringsbeslissingen. Voor de gemeente zijn deze principes de leidraad voor het te voeren woonbeleid in de wijken. Wij nodigen onze partners uit om mee te werken aan deze principes, zodat we gezamenlijk richting geven aan de ontwikkeling van de stad. is het gezond, comfortabel, betaalbaar, veilig, in alle levensfasen wonen in een prettige leefomgeving. Arnhem besteedt veel aandacht aan het thema duurzaamheid. Met haar programma New Energy made in Arnhem heeft de gemeente haar visie hierop gegeven; waarbij één van de lange termijndoelen is: energieneutraliteit in Duurzaam wonen is Gezond Veilig Comfortabel Onderhoudsarm Flexibel aanpasbaar Energiezuinig Geschikt voor meerdere levensfasen In een prettige (sociale) omgeving kennisinstellingen en bedrijfsleven (Triple Helix) in de regio Arnhem Nijmegen past perfect binnen deze ontwikkeling. Net als een initiatief als Innovatiefabriek Arnhem, waarin hoger onderwijs, woningcorporaties en partners zoals De Kempenaer, Luxor, Coehoorn Centraal en Casa de positie van Arnhem versterken als aantrekkelijke stad om in te werken en te wonen. Van wijken weten: minder gemeente, meer wijk, anders doen. Dat is samengevat het motto van het programma van wijken weten. In Arnhem kennen we al een lange traditie van wijkenaanpak en buurtinitiatieven. Wij zien hierin een enorme kans én uitdaging om ook andere zaken die wij nu nog centraal uitvoeren, naar het wijkniveau te brengen. Uitgangspunt voor ons handelen, wordt dan ook dat we alles op decentraal wijkniveau gaan doen, tenzij op basis van argumenten blijkt dat dat niet kan. Overkoepelende uitgangspunten Met de principes gaan we in op de maatschappelijke opgaven waarvoor Arnhem nu staat. Deels zijn dat landelijke opgaven die zich ook in Arnhem voordoen, deels ook de specifieke Arnhemse opgave. Vooraf geven we vanuit maatschappelijke ontwikkelingen overkoepelende uitgangspunten voor de pijlers die we in het vervolg kiezen: Duurzaam Arnhem: Duurzaamheid komt terug in woonlasten (meer dan de huurprijs of hypotheek), gebruikskwaliteit en gezondheid van woningen en omgeving, de toekomstkwaliteit van de stad en de openbare ruimte (groen en gebruikswaarde), en het eigen initiatief in wijken zodat dit de plek is waar je je thuis voelt. In een duurzame woning en omgeving Stad op de kaart: Versterken van de stad in sociaal economisch opzicht door in te zetten op minder Toekomst is aan de stad: In haar perspectiefnota constateert Arnhem dat de toekomst aan de stad is. De trek naar de stad is groot, maar ook de concurrentie tussen steden. Steden waar maatschappelijke partners intensief samenwerken profiteren van deze trend. De nauwe samenwerking tussen overheden, werkloosheid, minder schoolluitval, meer gerealiseerde duurzaamheidsambities en een hoger cijfer voor de positie van de binnenstad en het verzilveren van onze ligging aan de Rijn. De binnenstad is een toplocatie voor wonen met gezicht op de Rijn en draagt daarmee bij aan de aantrekkelijkheid van de stad. Mensen willen initiatief nemen, maar weten niet hoe, of lopen tegen blokkades aan

8 pagina 8 en ontspanningsfaciliteiten en winkelcentra. En dat steeds met de natuur in de nabijheid. Wijken met identiteit en verscheidenheid: Arnhem staat voor het versterken van identiteit van wijken en het vergroten van de verscheidenheid binnen wijken. Dan gaat het voor een groot deel over de bestaande wijken. De wijken hebben een duidelijk profiel; inwoners voelen zich dan ook vooral bewoner van hun wijk. Tegelijkertijd betekent dit een concentratie van woningtypen en prijsklassen in bepaalde wijken. In beginsel moeten alle huishoudens, ook lage inkomens, de wijk van hun voorkeur kunnen kiezen. Dat kan onder druk staan bij te eenzijdige wijken, wat versterkt wordt door maatregelen als passend toewijzen (goedkoopste woningen bij laagste inkomens). Betaalbaarheid leidend bij afwegingen: Inwoners van Arnhem kunnen een woning vinden die naar prijsstelling past bij hun inkomen. De betaalbaarheid van het wonen heeft dan ook prioriteit. De afgelopen jaren stonden in het teken van het verbeteren van wijken met een kwalitatieve achterstand, zoals Malburgen, Presikhaaf, t Broek en Klarendal. Dergelijke grootschalige aanpakken zijn de komende jaren niet meer gewenst; enerzijds omdat de resterende opgave voor het verbeteren van de woonkwaliteit kleinschalig van aard is, anderzijds omdat de resterende goedkope woningen nodig zijn voor de laagste inkomens. Participeren en langer zelfstandig: mensen in Arnhem vinden een woning in een omgeving waar zij zich thuis voelen. Hierdoor zijn ze betrokken bij elkaar en kunnen ze er wonen ook als er behoefte is aan zorg en ondersteuning. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor hun leven en ondersteuning. Vanuit het Wmo-beleid gaat Arnhem uit van de mogelijkheden van mensen. Daarbij komt dat door rijksbeleid meer mensen met een ondersteuningsbehoefte zelfstandig wonen in de wijk. Niet iedereen redt zichzelf. Sommigen mensen hebben professionele hulp nodig en geen mensen in hun omgeving waarop zij kunnen terugvallen. Of de woning en woonomgeving zijn voor hen onvoldoende toegankelijk. Dan is ondersteuning noodzaak. Vestigingsklimaat Arnhem via woonmilieus met aan trekkingskracht: Arnhem biedt bijzondere woonmilieus voor inwoners van Arnhem en nieuwkomers; zowel in de binnenstad als in de woonwijken. Dit maakt het ook voor bedrijven aantrekkelijk om zich in Arnhem te vestigen. De groene ligging tegen de Veluwe, aan de Rijn en nabij de Duitse grens, geeft Arnhem charme. Met inwoners combineert Arnhem stedelijk allure met de menselijke maat. De stad kent volop onderwijs- en zorginstellingen, sport- Arnhem en de regio: De regio biedt een palet aan woonmilieus. Hierin heeft Arnhem haar eigen duidelijke positie. De stad heeft de regio nodig, net zo goed als dat de regio rekent op Arnhem. Dit betekent ook dat verhoudingsgewijs veel mensen met een laag inkomen of ondersteuningsbehoefte naar Arnhem komen. Arnhem pakt dit op, maar dat vraagt wel afstemming met buurgemeenten; om te komen tot een gezond regionaal evenwicht van lusten en lasten. Dit krijgt onder meer gestalte in de gezamenlijke afstemming over voldoende en juiste nieuwbouw in Arnhem en omgeving. Uitnodiging aan inwoners en maatschappelijke partners Wij hebben een gidsfunctie en traditie als het gaat om de inbreng van bewoners bij de ontwikkeling van hun wijk. In Arnhem komen vernieuwende initiatieven van de grond. Daarmee loopt Arnhem op kop in de verandering naar een participatieve samenleving. Maar ook hier gaat het niet zonder slag of stoot. Het vraagt continue bewustwording

9 pagina 9 bij overheid, maatschappelijke partners en inwoners; wat ook terug moeten komen in deze woonprincipes. Een uitnodiging aan de stad om de principes verder te brengen. We gaan graag samen de uitdaging aan. Vier pijlers en een timpaan Deze ontwikkelingen komen in de woonprincipes terug in een bouwwerk met vier pijlers en een timpaan. In de timpaan staat duurzaamheid als onderwerp dat in alle pijlers aan bod komt. In de pilaren staan de vier Arnhemse woonprincipes. Woonprincipes van de stad De woonprincipes vormen een uitnodiging aan de stad. Samen met de stad willen we dit verwezenlijken. Bij wat we in elk geval gaan doen zijn we bij de ambities uitgegaan van samenwerking; de wij -vorm. Wij zijn de inwoners, bewonersgroepen /-initiatieven, verenigingen van eigenaren, corporaties, zorginstellingen, maatschappelijke partners, projectontwikkelaars, bouwbedrijven, beleggers, energieleveranciers, etc. Duurzaamheid Duurzaamheid betaalbaar Levensloopgeschikte stad en wijken Aantrekkelijke woonstad Wijken met identiteit Nieuwbouw Bestaande voorraad figuur 2. Woonprincipes van de stad.

10 3 Duurzaam betaalbaar pagina 10 Missie: Een passende betaalbare woning; met een prijs die uitdrukking geeft aan de kwaliteit van de woning. Energielastenreductie is een belangrijk middel binnen deze missie. Door stijgende woonlasten staat de betaalbaarheid onder druk. Dat geldt niet voor alle huishoudens. Er is ook een (grote) groep mensen die al lang in hun woning wonen en hun hypotheek nagenoeg afgelost hebben, of die een huur betalen die verhoudingsgewijs heel laag is. De afgelopen jaren is door herstructurering goedkoop woningaanbod verloren gegaan. Daarvoor zijn kwalitatief goede, maar duurdere woningen teruggekomen. Beschikbaar voor alle inkomens Duurzame woonkwaliteit Gevarieerde wijken Wat willen we in 2025 bereiken? In Arnhem komen voldoende betaalbare huur- en koopwoningen beschikbaar voor lage, midden en hoge inkomens. Naast voldoende beschikbaarheid is er een spreiding in prijsklassen en een spreiding over de wijken. Zeker ten aanzien van de beschikbaarheid van huurwoningen onder de aftoppingsgrenzen is spreiding over de stad noodzakelijk, omdat anders de keuzemogelijkheden voor laagste inkomens beperkt De Arnhemse woningvoorraad is toekomst-bestendig; woningen voldoen aan de kwaliteitseisen van 2025 en Dit betekent dat de Arnhemse woningvoorraad een goede basiskwaliteit heeft (veilig en gezond) en in 2050 volledig nul op de meter is, losgekoppeld is van het gasnet en in hoge mate toegankelijk is. Arnhem kent binnen wijken geen concentraties van mensen met een zeer laag inkomen. Dit kan de buurt namelijk in een neerwaartse spiraal brengen. Wel is het zo dat betaalbaarheid van het wonen extra onder druk staat voor mensen met een laag inkomen; zeker als dit inkomen jaren achtereen laag is (door bijvoorbeeld werkloosheid of arbeidsongeschiktheid). Voor hen zijn in verschillende wijken huisvestingsmogelijkheden. zijn tot enkele buurten. Wat gaan we in elk geval hiervoor doen? We bevorderen doorstroming uit schaarse huurwoningen door verleiding en aanbod van goede alternatieven. We laten de kwaliteit van een huurwoning tot uitdrukking komen in de prijs. We experimenteren met inkomensafhankelijke huurcontracten. We werken aan een gezamenlijke vastgoed-strategie per wijk; ten aanzien van verkoop, herstructurering, inzet leegstaand vastgoed. We investeren in energiebesparende maatregelen via aansluiting op stadswarmte en loskoppelen van gas; en koppeling met de stedelijke energietransitieopgave. Hiervoor zoeken we nieuwe investeringsmodellen. We informeren inwoners over maatregelen rond energiebesparing en toegankelijkheid. We spreken kwetsbare woningeigenaren en VVE s aan en helpen zo nodig bij het goed omgaan met hun onroerend goed. We werken aan huurprijsdifferentiatie en variatie in eigendomsverhouding per wijk (zie gezamenlijke vastgoedstrategie). We investeren in wijken met een hoge werkloosheid in leefbaarheidsprojecten gericht op arbeidsparticipatie en scholing.

11 pagina 11 Beschikbaar voor alle inkomens Duurzame woonkwaliteit Gevarieerde wijken In 2018 heb je in Arnhem binnen een jaar een In 2020 is het gemiddelde energielabel van alle Er is geen concentratie van laagste inkomens Wanneer zijn we tevreden? woning. In 2016 zijn slaagkansen voor verschillende inkomensgroepen (bijstand, Huurtoeslag, EU-groep) in sociale huur minimaal 20% en gelijk verdeeld over deze groepen. Per wijk biedt het woningaanbod naar type, prijs en toegankelijkheid voor elk wat wils. corporatiehuurwoningen B, 80% van de particuliere huursector heeft energielabel C. Vermindering energieverbruik in de stad met 1,5% per jaar t/m Naar 2050 is de energiebesparing 50% ten opzichte van In 2020 en in 2023 maakt de stad gebruik van 14%, respectievelijk 16% duurzame energie. Naar 2050 binnen wijken. De huisvestingsdruk vanuit vergunninghouders komt in verschillende wijken terecht. De wijkeconomie is versterkt. Er is een goede match tussen vraag en aanbod in huur of koop in verschillende prijsklassen. Er is meer gevarieerd betaalbaar aanbod in wordt alle energie duurzaam opgewekt. woonconcepten en geclusterde woonvormen. De particuliere woningvoorraad en VVE s hebben voldoende bouw- en woontechnische toekomstkwaliteit. Vanaf 2020 wordt energieneutraal gebouwd. Waar zijn we al mee bezig? Toewijzing aan de EU-inkomensgroep (34.900). Inzet is om woningen passend toe te wijzen volgens de Woningwet 2015 (huisvestingsverordening). Monitoring slaagkansen in Enserve. Schuldhulpverlening. Individuele ondersteuning diverse organisaties. Bij nieuwbouw inzetten op energieneutraal, en indien niet mogelijk bijna energieneutraal (BENG). Afspraak gemeente-corporaties verduurzamen huurwoningen: 2,5 miljoen tot en met 2018 Maatregelen Energy made in Arnhem Pilot VVE-aanpak. realiseren duurzame wijk Schuytgraaf, veld 3. Nul op de meter projecten / Stroomversnelling. Stimuleren en faciliteren (collectief) particulier opdrachtgeverschap. Starterslening. Minima-beleid. Uitvoering participatiewet en toeleiding naar werk. Maatschappelijke opvang aandachtsgroepen. Aanpak luchtkwaliteit. Prestatieafspraken over: Bewustwording stimuleren ten behoeve van Wijksturing: effect hoe we omgaan met inwoners en Wat gaan we nu doen? beschikbaarheid & slaagkansen per inkomensgroep, huurprijsklasse en bijzondere groepen. Huurbeleid. Verkoop huurwoningen, afspraken gewenste effecten en monitoring gerealiseerde effecten. Afstemming voorraadstrategie (bestaand & nieuwbouw). Nieuwe afspraken over voorkomen van verduurzamen en aanpassen eigen woning. Pilots voor woningverbetering particuliere voorraad en VVE s faciliteren, gericht op VVE s die niet op eigen kracht verbeteren. bewonersinitiatieven. Burgerparticipatie in vergaande vorm. Aandacht voor dure scheefheid (mensen met een laag inkomen in een dure huurwoning). huurschulden en huisuitzettingen.

12 Welke voorbeelden inspireren ons? pagina 12 Renovatie met behoud lage woonlasten Nul-op-de meterwoning Behoud goedkope huurwoningen, zoals in Lombok Renovatie Nieuwe Vaart Presikhaaf

13 4 Levensloop geschikt wonen pagina 13 Missie: Arnhem biedt mensen in verschillende fasen van hun leven een passende woonplek. Passend bij je studieen werkcarrière, gezinscarrière (jong-gezin-senior) en zorgcarrière. Arnhem kent een gevarieerd aanbod van wonen: woningen, woonmilieus, omgeving en voorzieningen. Maar dat geldt niet voor de afzonderlijke wijken. Sommige uitbreidingswijken zijn behoorlijk eenzijdig; naar bebouwing en naar functies. Daar kunnen mensen niet alle fasen van hun leven wonen. Deels is dat geen probleem. Een student wil bijvoorbeeld het liefst dichtbij het centrum wonen en niet in een uitbreidingswijk. Voor anderen is het juist wel gewenst om in de eigen omgeving te kunnen blijven wonen in verschillende levensfasen. Dan kun je terugvallen op je omgeving (oppas, zorgtaken, etc.). Een geschikte plek in alle wijken Omgeving die niet belemmert Veilige omgeving voor iedereen Wat willen we in 2025 bereiken? Mensen kunnen in Arnhem een woning vinden die past bij hun inkomen, woonvoorkeuren en levensfases; van student tot senior, in verschillende mate van zelfstandigheid, en met diverse inkomens. In wijken kunnen mensen in verschillende levensfases blijven wonen. Mensen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig en veilig blijven wonen, ook als ze daar zorg of hulp bij nodig hebben De woning en de woonomgeving vormen geen belemmering voor bewoners, jong of oud. De levensloopgeschikte woon-en leefomgeving draagt bij aan het langer zelfstandig kunnen blijven mee doen aan de samenleving. Ook als daar zorg of hulp bij nodig is. De wijken bieden een veilige omgeving (sociaal en fysiek), waarbinnen mensen elkaar helpen en voor elkaar instaan. Dat geldt ook voor mensen met soms afwijkend gedrag, door bijvoorbeeld een verstandelijke beperkingen of psychiatrische aandoeningen. Mensen kennen en accepteren elkaar. De wijken nodigen uit tot ontmoeting. Wat gaan we in elk geval hiervoor doen? We zorgen voor een variatie van voldoende passende en geschikte woningen in dito woonomgeving; te denken is aan woningen voor de empty-nestfase, of nieuwe verzorgd wonen concepten. We stimuleren de bewustwording bij bewoners in het preventief investeren in het veiliger en toegankelijkheid maken van de woning. We zetten in op levensloopgeschikt bouwen.. We geven bij nieuwbouw ontmoeting een plek in het stedenbouwkundig ontwerp voor de omgeving. We zorgen ervoor dat voorzieningen vanuit alle wijken bereikbaar is; door infrastructuur en collectief vervoer. We werken aan een woonomgeving die toe- en doorgankelijk is. We werken samen in wijkteams en met (groepen van) bewoners aan de integratie van zorgdoelgroepen in de wijk. We spreken elkaar aan op onze verantwoordelijkheden. We richten de openbare ruimte zo in dat het de ontmoeting op een natuurlijke manier ondersteunt en uitnodigt tot bewegen en gezond gedrag.

14 pagina 14 Een geschikte plek in alle wijken Omgeving die niet belemmert Veilige omgeving voor iedereen In 2025 is er passend aanbod voor Arnhem- In alle wijken is er ruimte voor ontmoeting, in de In alle wijken zijn alle zorgdoelgroepen als buren Wanneer zijn we tevreden? mers die zelfstandig wonen met een zorgvraag. In alle wijken is er aanbod geschikte woningen en woonomgeving, passend bij de individuele behoeften. Het zelf preventief aanpassen van de woning is normaal. Mensen kunnen hun eigen woonvorm kiezen, passend bij hun leefstijl en vraag. openbare ruimte of een ontmoetingsplek. Er zijn voldoende collectieve vervoers-, fiets- en autoverbindingen naar de voorzieningenclusters Kronenburg, Binnenstad en Presikhaaf, Rijnstate en andere belangrijke zorgpunten in de stad. Geen obstakels in de woonomgeving. geaccepteerd. Arnhemmers voelen zich veilig en thuis in hun woning en woonomgeving. Meer aanbod van beschutte of beschermde bij nieuwbouw randvoorwaarden stellen rondom Verzorgd en begeleid wonen concepten. Waar zijn we al mee bezig? woonvormen. Verstrekkingen vanuit de Wmo passend maken bij de persoonlijke situatie. Randvoorwaarden woningbouwprogramma. Projectplan langer zelfstandig wonen in Arnhem uitvoeren. levensloopgeschikt bouwen en aanleggen toegankelijke woonomgeving. opplussen van woningen. Ontheffingsbeleid betaald parkeren voor zorgverleners bij het huis van cliënten. Gedifferentieerde toepassing van parkeernormen. Lege kamers in zorginstellingen worden omgezet naar zelfstandige woonruimten. Zicht krijgen op variatie aan woonbehoeften, ook Volgen van de GGD-werkwijzer gezondheid in Vormen van gezinsvervangend thuis. van groeiende groep alleenstaanden. planvorming voor de thema s: groen, beweging, Slim gebruik maken van leegkomend zorgvastgoed. Wat gaan we nu doen? Informatiecampagne voor langer zelfstandig wonen en tijdig aanpassen van woningen. Woning die zijn aangepast met Wmo-geld worden beschikbaar gehouden voor mensen met een beperking. Prestatieafspraken over toewijzing maken. Prestatieafspraken over aanpassen in meest vergrijzende wijken. binnenmilieu en klimaat, sociale veiligheid en sociale kwaliteit. Tussenvormen van beschut en verzorgd wonen. Te denken is aan onder andere concepten als Kamers met Kansen voor 18- en 18+. Maatwerk toepassing parkeernormen voor wonen in bijzondere woonvormen.

15 Welke voorbeelden inspireren ons? pagina 15 Gecombineerd wonen starters en zorgbehoevenden Bewustwordingscampagne voor inwoners en professionals Bethaan, mix van koop, huur en begeleid wonen, incl. voorzieningen De Herbergier in Spijkerkwartier

16 5 Aantrekkelijke woonstad pagina 16 Missie: Arnhem biedt een uitstekend leefklimaat voor de eigen inwoners, de belangrijkste ambassadeurs van Arnhem. En ook heeft de stad een goed vestigingsklimaat voor nieuwe inwoners met nadruk op midden en hoge inkomens en bedrijven. Verder wil zij dat er meer studenten in Arnhem studeren en wonen. Arnhem heeft als stad, met haar ommeland, een belangrijke vestigingsfunctie voor nieuwe inwoners en bedrijven. De aantrekkingskracht van Arnhem houdt niet op bij de gemeentegrenzen; ook plaatsen rondom de stad horen gevoelsmatig bij Arnhem. Kenmerkend voor Arnhem zijn de parken, en de ligging ten noorden en zuiden van de Rijn. De economische structuur profiteert van enkele dragende bedrijven als Tennet, Nuon, Liander, Arcadis en bestuurlijke functies als de rechtbank en provincie. Belangrijk voor de stad zijn ook de centrumvoorzieningen als het winkelgebied, stadsschouwburg en Musis Sacrum. Voor anderen is juist het Gelredome met Vitesse en de nabijheid van Papendal belangrijk. Benutten onderscheidende kwaliteiten Wervende woonmilieus Vernieuwende woonconcepten De woonmilieus in Arnhem hebben een hoge woonaan- Een economisch vitale stad is een levensvatbare Arnhem biedt ruimte aan initiatiefnemers van (ver)- trekkelijkheid voor haar inwoners, waarbij de bijzondere duurzame stad. Het woonaanbod versterkt het econo- nieuwe(nde) woonconcepten. Dit is het handelsmerk Wat willen we in 2025 bereiken? ruimtelijke kwaliteit van de stad zichtbaar zijn: aan de rand van de Veluwe en Betuwe, met de Rijn en groene lobben (de stadsparken); en het groen in de wijken. De binnenstad en de Rijn zijn een topplek om te wonen. De combinatie wonen, werken en verblijven maakt de stad vitaler. De Rijn is de verbinding tussen zuid en noord. misch profiel van Arnhem. Zij biedt ook mensen met een hoger inkomen een woning en woonomgeving onder scheidende kwaliteiten ten opzichte van elders in Nederland. Unieke locaties bieden een woonkwaliteit van internationale klasse; zowel in / nabij de binnenstad als in de natuurgebieden rond Arnhem. van Arnhem. Hergebruik van bestaand vastgoed en de eigen inzet van inwoners hebben hierbij prioriteit. We zorgen in alle wijken voor een groene uitstraling, We voegen woonmilieus toe voor midden- en We nodigen inwoners en ondernemers uit om door lege ruimtes aandacht te besteden aan de h ogere inkomens, in koop- en vrije huursector. vernieuwende woonconcepten te realiseren: groene inrichting en door bereikbaarheid groene We voegen woningen toe van aanvullende en woon coöperaties, (collectief) particulier opdracht- Wat gaan we in elk geval hiervoor doen? buitengebied vanuit de woonwijken. We versterken de huiskamerfunctie van de binnenstad, door uitgaansfuncties, verblijfsklimaat en festiviteiten, conform aanpak Binnenstad / Rijngoud. onder scheidende kwaliteit (vraaggericht en toekomstbestendig). We geven ruimte aan ontwikkelingen in het topsegment, door geleidelijke ontwikkeling op nader te bepalen toplocaties. We bieden ruimte aan stedelijke woonvormen in de binnenstad, met stedelijke wooninnovaties. geverschap. We benutten leegstaand vastgoed voor de woonfunctie, met prioriteit voor de Binnenstad, winkelcentra Presikhaaf e.o., en Velperweg e.o.

17 pagina 17 Benutten onderscheidende kwaliteiten Wervende woonmilieus Vernieuwende woonconcepten Wanneer zijn we tevreden? Inwoners waarderen het groen in en rond hun woonomgeving met gemiddeld minimaal een 8. Zowel inwoners van Noord als Zuid bezoeken de Arnhemse binnenstad. Het aantal studenten groeit mede door goede studentenhuisvesting en - voorzieningen. In Presikhaaf is een kenniscampus, waar studenten en starters wonen en werken. Het aantal midden- en hoge inkomens in Arnhem groeit. Enkele onderscheidende topprojecten met elk een eigen unieke kwaliteit zijn gerealiseerd. In de binnenstad en langs de Rijn zijn onderscheidende woningen gerealiseerd. Bijzondere gebouwen zijn bestemd voor monumentaal wonen. Verschillende inwonerscoöperaties hebben hun woondroom gerealiseerd. Er zijn divers projecten (collectief) particulier opdrachtgeverschap gerealiseerd. Leegstaand vastgoed is onder andere hergebruikt voor wonen. Waar zijn we al mee bezig? Platform31 experiment verbetering aanloopstraten. Parken Sonsbeek en Meinerswijk. Fashion Festival Arnhem, Market Garden, Living Statues, Sprookjesfestival, Immerloo Park Festival. City marketing: Arnhem als woon- en studentenstad Regionale afstemming woningbouw, gedifferentieerd aanbod woningen in de nieuwbouw. Diverse locaties voor nieuwbouw: Schuytgraaf, Saksen Weimar en Nieuwe Kadekwartier. Paradijs en Bartok. Grote Broer. Transformatie van leegstaande gebouwen bevorderen. Herbenutten leegstaand vastgoed / transformatieteam. Ruimtekoers. Projecten voor particulier opdrachtgeverschap in Sint Marten en Schuytgraaf. Wat gaan we nu doen? Groene infrastructuur versterken. Inrichten kennis / informatiecentrum voor energiebesparende maatregelen (Kern-kenniscentrum). Ontwikkelen Presikhaaf als een campus voor de HBO-opleidingen HAN en VHL; waar studenten wonen, studeren en werken. Toplocaties zoeken. Stimuleren transformatie bijzondere gebouwen naar monumentaal wonen. Wonen in de binnenstad verder uitbreiden. Ontwikkeling zuidelijke Binnenstad voor wonen. Coöperatieve initiatieven helpen we verder. Kansen voor cocreatie en cofinanciering zoeken. Opdrachtgeverschap en eigenaarschap faciliteren door ontwikkelvrijheid rond woning en woonomgeving.

18 Welke voorbeelden inspireren ons? pagina 18 Sonsbeekpark Groen bij de stad: Meinerswijk Ontwikkeling Nieuwe Kadekwartier Burgemeesterswijk

19 6 Wijken met identiteit pagina 19 Missie: De wijken vormen in hun onderlinge samenhang de united colors of Arnhem. Profilering en ontwikkeling van de wijken krijgt invulling op basis van kwaliteiten van wijken in dit palet, waarbij de huidige inwoners als primair belanghebbenden de hoofdrol spelen. Eigen aan Arnhem is dat mensen zich primair inwoner van hun wijk voelen. Zij zijn Klarendaller of inwoner van Malburgen of Elden. Er is dan ook een palet aan bepalende identiteiten binnen de stad. Arnhem heeft een geschiedenis in een wijkgerichte aanpak; wat momenteel prioriteit krijgt in het programma Van wijken weten. In dit programma zal anders dan de afgelopen periode het accent niet zozeer liggen op een brede aanpak voor grote wijken (aandachtswijkenaanpak), maar steeds meer op kleinschalige situaties in buurten en straten. Wijken zijn zelf aan zet. Identiteit benoemen en gebruiken Van wijken weten Stedelijke opgaven wijkgericht aanpakken Wat willen we in 2025 bereiken? Arnhemmers zijn in de eerste plaats inwoner van hun wijk. Elke wijk heeft zijn eigen duidelijke identiteit. Met deze variëteit wil de stad inzetten op een woonomgeving met voor elk wat wils. Bewoners zijn trots op hun wijk en voelen zich er thuis. Elke wijk heeft een eigen identiteit die richting geeft aan ontwikkelingen en investeringen in de wijk. Het pallet van identiteiten draagt bij aan de aantrekkingskracht van Arnhem. Inwoners nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen leefomgeving. Maatschappelijke partners werken in dienst van de bewoners, met name ten aanzien van opgaven die de mogelijkheden van inwoners te boven gaan. Dit past bij het gegeven dat de grootschalige vernieuwingsopgaven afgerond zijn. Bewoners hebben zelf meer zeggenschap over wat er in hun wijk gebeurt. Dit vraagt decentralisatie van Stedelijke opgaven krijgen een wijkgerichte aanpak. Bouwperioden zorgen namelijk voor vergelijkbare opgaven per wijk, in termen van verbeteren energieprestaties, toegankelijkheid, aanpasbaarheid en uitstraling. gemeentetaken naar wijken. Wat gaan we in elk geval hiervoor doen? We bieden met de wijkenbeschrijving een voorzet om te komen tot een wijkidentiteit die bewoners aanspreekt. Vanuit wijksturing vullen we de kaart verder in. Dit is de basis voor investeringen in wijken. We stellen een norm (ten aanzien van misstanden, overlast, discriminatie) voor wat we acceptabel vinden en waar we prioriteit aan geven. Nieuwbouw in wijken sluit aan bij de identiteit. We geven ruimte aan initiatieven en nodigen inwoners uit om initiatief te nemen. We sluiten met professionele inzet aan op deze initiatieven, gericht op de opgaven die niet door inwoners zelf opgepakt kunnen worden. We werken wijkgericht aan verbetering van energetische kwaliteit en toegankelijkheid. We versterken het woongenot door verbeteren van de belevings- en gebruikswaarde van de openbare ruimte. We geven hierbij op korte termijn prioriteit uit wijken uit de jaren 70 / 80 (Elderveld, Vredenburg-Kronenburg, De Laar).

20 pagina 20 Identiteit benoemen en gebruiken Van wijken weten Stedelijke opgaven wijkgericht aanpakken Wanneer zijn we tevreden? Elke wijk heeft een herkenbare identiteit die recht doet aan de beleving van de inwoners. De identiteit wordt door instanties als leidraad genomen bij hun afwegingen / investeringen in de wijk. Misstanden en overlast buiten de gestelde norm worden aangepakt. Wijken zijn schoon, heel en veilig. Inwoners waarderen hun wijk en nemen initiatief. Bewoners en professionals werken in de wijk gelijkwaardig samen en vertrouwen elkaar. De samenwerking op wijkniveau leidt tot een duurzame natuurlijke wijkvernieuwing. Wijkgerichte uitwerking programma s voor aanpassing van bestaande woningen. De waardering voor de belevings- en gebruikswaarde van de openbare ruimte is gestegen in wijken met een gemiddeld lage waardering. Wijkactieplannen: per wijk een plan. Samengesteld De gemeente start in november 2015 met 2 Afronden vernieuwing Malburgen. Waar zijn we al mee bezig? met bewoners en instellingen via wijkgesprekken. Uitwerken Geitenkamp Gildenwijk. Aanpak Witte Woningen t Broek. pilotwijken voor de wijkteams in Arnhem. Vanaf 2016 wordt dit uitgebreid naar alle wijken van de gemeente Arnhem. Afronden vernieuwing Presikhaaf. Wijksturing: stroomlijnen van de aanpak voor wijken Afhankelijk van het verloop van de pilots. Via de wijkteams in contact komen met de wijken Wat gaan we nu doen? met identiteit. Wijkenkaart met bewoners uitwerken. Start van de wijkteams (sociaal en leefbaarheid) om na te gaan waar de opgaven en mogelijkheden liggen.

21 Welke voorbeelden inspireren ons? pagina 21 Kluswoningen Sint Marten Stadseiland, Malburgen, Dijkwoningen / wonen in de uiterwaarden Wijkcentrum De Nieuwe Hommel, St. Marten/Sonsbeek Muurschildering, modekwartier Klarendal

22 pagina 22 Bijlage 1 Wijken met identiteit: wijkbeschrijvingen

23 Bijlage Wijken met identiteit: wijkbeschrijvingen Per wijk zijn de belangrijkste kenmerken beschreven. Enerzijds vanuit de instellingen. Gemeente en de drie grote corporaties hebben de wijken waarin zij overwegend bezit hebben nader besproken, vooral vanuit sociaal- fysiek oogpunt. Voor die wijken hebben zij de belangrijkste noties aangegeven. Anderzijds vanuit de bewoners. Met een digitaal panel en door straatgesprekken met bewoners en bezoekers zijn de karakteristieken per wijk opgehaald. In een woordwolk zijn de meest benoemde karakteristieken vanuit het digipanel en de straatgesprekken per wijk samengevat. De bedoeling is om op basis van de onderstaande beschrijvingen het gesprek aan te gaan met de wijken. Dit moet leiden tot gedragen wijkbeschrijvingen. Figuur 1.1: Gemeente Arnhem. Verdeling van de wijken over de acht stadsdelen. Acht stadsdelen De wijken zijn ingedeeld op basis van de acht stadsdelen zoals die zijn beschreven in Staat van de Stad De 24 wijken zijn als volgt verdeeld over de verschillende stadsdelen: 1. CSA: Centrum, Spijkerkwartier, Arnhemse Broek 2. Presikhaaf: Presikhaaf West, Presikhaaf Oost 3. Noord- Oost: Alteveer / Cranevelt, Monnikenhuizen, Geitenkamp, Velperweg e.o. 4. Noord- West: Sint Marten / Sonsbeek- Zuid, Klarendal, Burgemeesterswijk / Hoogkamp, Heijenoord / Lombok, Klingelbeek e.o., Schaarsbergen e.o. 5. Malburgen: Malburgen- West, Malburgen- Oost (Noord), Malburgen- Oost (Zuid) 6. VKR: Vredenburg / Kronenburg, Rijkerswoerd 7. Elden en de Laar: Elden, De Laar 8. Schuytgraaf en Elderveld: Schuytgraaf, Elderveld 1

24 Stadsdeel CSA Centrum De huiskamer van Arnhem. Met een mix van functies die leidt tot levendigheid en dynamiek. Dit maakt het gebied aantrekkelijk voor met name jonge huishoudens en studenten. Met haar winkelaanbod en haar voorzieningen is zij de aanjager van de Arnhemse economie. Mede omdat zij mensen van buiten de stad trekt en daarmee zorgt voor groei. Toch zijn er aandachtspunten. Het winkelen is veranderd en daarmee ook de wijk. Ook overschaduwt de sterke focus op het economisch belang dikwijls de overige thema s, waaronder wonen. Vaak wordt er gedacht vanuit de gebruiker in plaats vanuit de bewoner. En worden bewoners nog maar mondjesmaat betrokken bij de ontwikkelingen in de wijk. Kansen zijn er voor nieuwe woonmogelijkheden, met Wonen Boven Winkels en Paradijs als sprekende voorbeelden. Ook transformatie van leegstaande panden en winkelruimten biedt kansen. Spijkerkwartier Zusje van het centrum. Zelfredzaamheid is hier het gidsprincipe: actieve bewonersgroepen werken samen aan een duurzame ontwikkeling van de wijk. Het Spijkerkwartier is levendig door haar gevarieerde mix van wonen, werken, detailhandel en horeca. Het huisvest overwegend jonge huishoudens en studenten. De corporaties houden woningen aan in de wijk om de keuze voor lage inkomens te spreiden. De omgeving rond station Velperpoort heeft echter behoefte aan wat extra aandacht. Veiligheidsproblemen in dit gebied leiden tot verminderde leefbaarheid in het Spijkerkwartier. 2

25 Arnhemse Broek Onder de Arnhemmers beter bekend als Het Broek. Een echte handelswijk die synoniem staat voor het karakteristieke gevoel van het oude Arnhem. Met veel binnentuinen en hofjes en een breed en zeer betaalbaar woningaanbod. Getypeerd door een gevarieerde mix van bewoners, in leeftijd en in cultuur. Deze diversiteit leidt tot een groot adaptief vermogen en maakt de profilering als multi- etnische wijk kansrijk. Ook aansluiting bij de centrumwijken kan bijdragen aan imagoverbetering. De parel van de wijk is het Van Verschuerplein, een plek waar de bewoners trots op zijn. Toch speelt er het een en ander. Zo kent de wijk relatief veel armoedesituaties. Ook zijn er de nodige leefbaarheidsproblemen rond de Buysstraat en de Witte Woningen. Deze problematiek maakt de wijk kwetsbaar. 3

26 Stadsdeel Presikhaaf Presikhaaf- West De meest multi- etnische wijk van Arnhem waar men rustig woont in een toch stedelijke omgeving. De wijk kenmerkt zich door een afwisseling van hoog- en laagbouw, vooral in het bezit van de corporaties. Presikhaaf- West is de laatste jaren flink aangepakt en voor de komende jaren staat er nog veel meer op de planning. In fysieke zin is de situatie sterk verbeterd. Het complex Volkerakstraat (winkelstrip) vraagt echter nog om aandacht. Sociaal gezien zijn er nog opgaven in de wijk. Zo maakt de multi- etnische samenstelling integratie tot een blijvend vraagstuk en kent de wijk relatief veel armoede. Presikhaaf- Oost Het leerpark van Arnhem. De aanwezigheid van onderwijsinstellingen is typerend voor de wijk. Presikhaaf- Oost is ruim opgezet, heeft veel groen, biedt goede mogelijkheden voor recreatie en beschikt over een mix van laagbouw en hoogbouw. Het kenmerkt zich als burgerlijke en nette wijk. Het winkelcentrum in Presikhaaf- Oost heeft historische waarde: Arnhem was namelijk de eerste gemeente met een winkelcentrum. Toch heeft het op dit moment te kampen met leegstand en vormt daarmee een zorgpunt voor de wijk. Een ander zorgpunt ligt er rond de onderwijsinstellingen. Deze functioneren nog te vaak los van elkaar, terwijl verbinding juist kansen biedt voor profilering van de wijk en het aantrekken van jongeren en studenten. Tot slot heeft de wijk te maken met een recente toename van kleine criminaliteit en overlast. 4

27 Stadsdeel Noord- Oost Alteveer / Cranevelt De betere middenklassewijk van Arnhem. Bewoners van Alteveer / Cranevelt zijn tevreden over hun woonomgeving, de leefbaarheid en de voorzieningen. Er lijkt daarmee weinig aan de hand. Slechts enkele straten vragen om onderhoud. Desondanks heeft de wijk te maken met een sterke vergrijzing. Hoewel dit al enkele jaren speelt, is de verwachting dit in de toekomst doorzet. Daarbij komt dat oudere bewoners honkvast zijn en daarmee de doorstroming voor jonge gezinnen in de wijk belemmeren. Ook de levensloopbestendigheid van de bestaande woningvoorraad vraagt om de nodige aandacht. Monnikenhuizen Een wijk met veel differentiatie en eigen buurtjes. Bewoner van de wijk zijn zeer tevreden over hun woonomgeving. Met de nieuwbouw op het terrein van de Saksen- Weimar- kazerne zal de bevolking verder groeien. Kenmerkend voor de wijk is sportcomplex Valkenhuizen, met haar regionale aantrekkingskracht als pluspunt. Desondanks is het complex aan vernieuwing toe. Renovatie van Valkenhuizen biedt kansen als het gaat om de ontwikkeling van de wijk. Ook liggen er kansen op het gebied van duurzaamheid. Verduurzaming van de wijk draagt bij aan het verbeteren van het woongenot. 5

28 Geitenkamp Gildewijk. Gelegen tegen een heuvel, de Geitenbult, ligt een karakteristiek gemengde arbeiders- en middenklassewijk uit de periode De wijk wordt gekenmerkt door een bijzondere architectuur en structuur, met het marktplein als kloppend hart. Bewoners wonen er vaak al generaties lang, want: een echte Geitenkamper vertrekt niet uit de Geitenkamp. Kamp & Geit, MFC en de Binnentuin zorgen voor sterke sociale samenhang in de wijk. Ruim 90% van de woningen is in bezit van de corporaties. Zij willen hiervan een deel verkopen. Onduidelijk is wat dit betekent voor verbanden in de wijk. Fysiek gezien ligt de Geitenkamp er goed bij. Slechts een paar straten behoeven aandacht en krijgen die ook. Sociaal gezien speelt er het een en ander. Zo is er sprake van problematiek achter de voordeur. Hoewel deze problematiek bekend is bij de instellingen vormt dit een blijvende opgave. Daarnaast is de vitaliteit van het marktplein een wezenlijk vraagstuk. Steeds meer ondernemers vertrekken waardoor het voorzieningenaanbod terugloopt en de leegstand toeneemt. Velperweg e.o. Een wijk gekenmerkt door een veelheid aan buurten. Vooral bestaande uit oude villabebouwing. Met een groene kwaliteit door landgoederen als Angerenstein en Bronbeek. Met veel bedrijvigheid rondom de Velperweg, de oostelijke invalsroute van Arnhem die de wijk doorsnijdt. En met een sterke zorginfrastructuur door instellingen als Insula Dei, Vreedenhoff en Regina Pacis. Die er eveneens toe bijdragen dat de wijk een overwegend oude bevolking kent. Bewoners van de wijk zijn overwegend tevreden over hun leefomgeving, de leefbaarheid en het voorzieningenniveau. Het belangrijkste vraagstuk in de wijk concentreert zich rond de gronden die zijn uitgegeven in erfpacht, vooral in de buurt Paasberg. 6

29 Stadsdeel Noord- West Sint Marten / Sonsbeek- Zuid Een wijk met twee karakters. Enerzijds gekenmerkt door folklore en de traditionele bewoners die er al jaren wonen. Anderzijds door de hippe bevolking, de mensen die verhuizen naar de wijk vanwege haar ligging ten opzichte van het centrum en het groen, vooral het Sonsbeekpark. Qua oppervlakte en bebouwing is het de kleinste en dichtst bebouwde wijk in Arnhem. De wijk is open en naar buiten gericht en bewoners kunnen er oud worden. Duurzaamheid is het speerpunt als het gaat om de ontwikkeling. Aandachtspunten liggen rond achterstallig woningonderhoud en parkeerproblematiek. Klarendal Het modekwartier van Arnhem. Gekenmerkt door een gemengd leefmilieu met relatief veel bedrijvigheid. De start van het Modekwartier leidde tot een opmars van de creatieve sector in de wijk. Hierdoor zijn tegenwoordig twee typen bewoners te onderscheiden, namelijk nieuwe en oude Klarendallers. De wijk kenmerkt zich door behulpzaamheid en cohesie. Er is veel onderlinge zorg en mensen kijken om naar elkaar. Opgaven liggen vooral in het woningaanbod voor ouderen. Er zijn weinig geschikte ouderenwoningen, waardoor de doorstroming stagneert. Ook zijn lang niet alle woningen levensloopbestendig. Wat eveneens aandacht behoeft is het behoud van de oorspronkelijke voorzieningen. De traditionele middenstand kan steeds moeilijker het hoofd boven water houden, met de paardenslager als meest sprekende voorbeeld. 7

30 Burgemeesterswijk / Hoogkamp Een gegoede wijk aan de noordwestkant van Arnhem. Met de Transvaalbuurt en Burgemeesterswijk als statige middenstandsbuurten en Gulden Bodem, Sterrenberg en Hoogkamp als de gegoede buurten. Mede vanwege haar ligging nabij het Sonsbeekpark en Park Zijpendaal kan de wijk als zeer groen getypeerd worden. Bewoners zijn zeer tevreden over hun woonomgeving. Er zijn nauwelijks opgaven, de wijk redt zichzelf. Voor de komende jaren is het zaak deze kwaliteit te behouden. Heijenoord / Lombok Een wijk met twee gezichten. Ten noorden van het spoor Heijenoord, ten zuiden Lombok. Heijenoord bestaat vooral uit gezinswoningen en biedt een aantrekkelijk woonklimaat voor jonge gezinnen die willen wonen bij de stad. In Lombok staan vooral appartementen die de vraag van de kleinere huishoudens bedienen. Bewoners in de wijk zijn tevreden over hun woonomgeving, de leefbaarheid en de voorzieningen en voelen zich veilig in hun eigen buurt. Opgave voor de komende jaren is het behoud van deze kwaliteiten en het behoud van dit aantrekkelijke woonmilieu. 8

31 Klingelbeek e.o. Een kleine en gemêleerde wijk in Arnhem- Noord. Kenmerkend voor de wijk is Het Dorp, Mariëndaal. Een woondorp voor mensen met een ernstige lichamelijke of meervoudige handicap. Ook is er de buurt Klingelbeek. Een ruim opgezette en groene woonbuurt aan de rand van de stad. De opgave voor de komende jaren is het omgaan met de gevolgen van vergrijzing. Het aantal ouderen in de buurt neemt toe. Een trend die zich richting de toekomst doorzet. Schaarsbergen e.o. Wonen in Schaarsbergen is wonen op stand nabij de natuur. Naast het dorp Schaarsbergen is er vanaf de jaren 60 een duurdere woonwijk ontwikkeld tussen de Bakenbergseweg en de Kemperbergweg. Hier kan men anoniem wonen in een groene en bosrijke omgeving. Samen met de bewoners uit de wijk Burgemeesterswijk / Hoogkamp, zijn inwoners van Schaarsbergen e.o. het meest tevreden over hun woonomgeving. De wijk kent geen echte opgaven en redt zichzelf. 9

32 Stadsdeel Malburgen Malburgen- West Pionierswijk in het zuiden van Arnhem. Met De Plantage als meest sprekende voorbeeld van succesvolle stadsvernieuwing. Een wijk die door de juiste mix van nieuwbouw en renovatie in een opwaartse spiraal zit. Met haar uitgebreide woningaanbod en een gunstige prijs- kwaliteitverhouding vervult zij een essentiële functie in de Arnhemse woningvoorraad. De wijk heeft een aantal actieve wijkverenigingen, met bewoners die zich betrokken voelen bij het wel en wee van hun woonomgeving. De Drieslag vervult er een belangrijke centrumfunctie. Opgaven liggen op het gebied van veiligheid. Ook zijn de woonmogelijkheden voor ouderen beperkt. Zij zijn daardoor honkvast en belemmeren de doorstroom voor jonge huishoudens. Tot slot zijn er een paar sociaal zwakkere straten die de nodige aandacht behoeven en is het beheer, in delen van de wijk waar huurwoningen zijn verkocht, kwetsbaar. Malburgen- Oost (Noord) Een multiculturele wijk met uitdagingen. Een wijk waar veel wordt gedaan om de bestaande woningen en de openbare ruimte op te knappen, met Stadseiland als meest recente toevoeging. Malburgen- Oost (Noord) heeft een overwegend jonge bevolking en huisvest veel kleine huishoudens. Het wordt dikwijls beschouwd als springplankwijk, omdat het jongeren de kans biedt er een eerste stap in hun wooncarrière te zetten. Fysiek ligt de wijk er goed bij, sociaal speelt er het nodige. Hoewel de instellingen voldoende aanknopingspunten hebben en er al veel gebeurt, bijvoorbeeld met het programma Sociale Bouwstenen, vraagt deze problematiek de komende jaren om aandacht. Ook telt de wijk relatief veel lage inkomens en bijstandsgerechtigden. Armoede vormt een risico. 10

33 Malburgen- Oost (Zuid) Een wijk met een divers karakter. Vooral gekenmerkt door een enorme variëteit in culturen. Fysiek ligt de wijk er goed bij. Het groene karakter van t Duifje, Park Immerloo en de Immerlooplas zijn sterke punten. Toch zijn er een aantal opgaven. Net als in Malburgen- Oost (Noord) is er sprake van sociale problematiek. Vooral rond de Immerlooflats doet zich een stapeling van problemen voor. Ook kent de wijk relatief veel eenoudergezinnen en is het aandeel werkzoekenden en bijstandsgerechtigden het hoogst van heel Arnhem. Voldoende aanknopingspunten voor de komende jaren. 11

34 Stadsdeel VKR Vredenburg / Kronenburg Centrum van het Zuiden. Met als trekpleister het winkelcentrum Kronenburg. Een wijk met een groen karakter en een mix van woningtypen. Met haar variatie in hoog- en laagbouw kan de buurt Kronenburg bestempeld worden als unieke hoogstedelijke bloemkoolwijk. Bewoners van Vredenburg / Kronenburg zijn over het algemeen tevreden met hun woonomgeving. De kwaliteit van de (stenige) openbare ruimte is echter een blijvend punt van aandacht. Wijkbreed gezien kan de kwaliteit van de openbare ruimte beter. Door de sterke concentratie van kleine huishoudens in de wijk liggen er kansen in het laten aansluiten van de openbare ruimte op de behoeften van deze groep. Ook heeft de wijk een klimaatprobleem. De buurt Kronenburg kan bestempeld worden als hitte- eiland als gevolg van sterke verstening. Tot slot heeft Kronenburg te maken met sociale problematiek die om aandacht vraagt. Rijkerswoerd Moderne en anonieme gezinswijk. Rijkerswoerd is een echte woonwijk. Er wonen vooral gezinnen en het merendeel van de voorraad bestaat uit eengezinskoopwoningen. De prijs- kwaliteit verhouding van de woningen is gunstig: bewoners krijgen veel wonen voor hun geld. De ligging nabij de snelweg zorgt voor een goede ontsluiting. Bewoners zijn positief over de leefbaarheid en de veiligheid van hun wijk, maar verwachten voor de komende jaren achteruitgang. Verder krijgt de wijk in de komende jaren te maken met een teruglopende bevolking. Ook heeft het maar weinig voorzieningen ten opzichte van andere wijken in Arnhem. Toch kent Rijkerswoerd weinig grote opgaven. 12

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven

Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven Inleiding De Prioriteringssessie Woonvisie is een belangrijk vervolg op de co-makersgesprekken die zijn gevoerd en de 5 thematafels die

Nadere informatie

Wij geven thuis. Goed en betaalbaar wonen in Den Haag

Wij geven thuis. Goed en betaalbaar wonen in Den Haag Wij geven thuis De gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vallen samen met het laatste jaar van de lokale en regionale prestatieafspraken 2010-2014 tussen corporaties en gemeenten. De corporaties willen nieuwe

Nadere informatie

MANIFEST NIEUWE WOONVISIE EINDHOVEN

MANIFEST NIEUWE WOONVISIE EINDHOVEN MANIFEST NIEUWE WOONVISIE EINDHOVEN MANIFEST NIEUWE WOONVISIE EINDHOVEN Waarom dit manifest? omdat Eindhoven maatschappelijk en economisch één van de vijf steden is in Nederland die jonge mensen weet te

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Woon- en leefbaarheidsplan Menterwolde 2015; lijst met afspraken (in de gekleurde kaders)

Woon- en leefbaarheidsplan Menterwolde 2015; lijst met afspraken (in de gekleurde kaders) Woon- en leefbaarheidsplan Menterwolde 2015; lijst met afspraken (in de gekleurde kaders) 1. Voorzienende dorpen 1.1 Burgerkracht en bewonersinitiatieven 1. De gemeente, Woonstichting Groninger Huis en

Nadere informatie

Vertrouwd Stedelijk Wonen in Rijswijk. Een woonvisie voor de periode 2015 2025

Vertrouwd Stedelijk Wonen in Rijswijk. Een woonvisie voor de periode 2015 2025 Vertrouwd Stedelijk Wonen in Rijswijk Een woonvisie voor de periode 2015 2025 2 De ligging van het gebied rond winkelcentrum In de Bogaard is in de kaart opgenomen, omdat hier in deze visie een aantal

Nadere informatie

Woonvisie in t kort 10

Woonvisie in t kort 10 10 Woonvisie in t kort Utrecht is een aantrekkelijke stad om te wonen en te werken. Daarom is de druk op de woningmarkt groot. Deze druk zal de komende jaren blijven waardoor veel doelgroepen niet de woning

Nadere informatie

Wonen in Dordrecht. De crisis voorbij?; trends en verwachtingen. 30 november 2010

Wonen in Dordrecht. De crisis voorbij?; trends en verwachtingen. 30 november 2010 Wonen in Dordrecht De crisis voorbij?; trends en verwachtingen 30 november 2010 Inhoudsopgave 1. Wat willen we? Beleid en welke afspraken zijn er voor Dordrecht? 2. Hoe staan we er voor? Stand van zaken

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015 Echt thuis Ondernemingsplan 2011-2015 2 INLEIDING Mooiland is een woningcorporatie met circa 27.000 woningen verspreid over ruim 150 gemeenten in heel Nederland. Daarmee zijn wij een van de twintig grootste

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

KANSENKAART. Kansenkaart 2020 Mogelijkheden voor bouwen in Leiden Inhoudsopgave Meer informatie. Toelichting. Meer info. Voorwoord.

KANSENKAART. Kansenkaart 2020 Mogelijkheden voor bouwen in Leiden Inhoudsopgave Meer informatie. Toelichting. Meer info. Voorwoord. Toelichting Kansenkaart Meer info Toelichting Meer info Voorwoord Toelichting Inhoudsopgave Voorwoord Inhoudsopgave Voorwoord Kansenkaart Meer info Toelichting Voorwoord Kansenkaart 2020 Mogelijkheden

Nadere informatie

Feiten over. Veiligheidsbeleving. in de gemeente Arnhem

Feiten over. Veiligheidsbeleving. in de gemeente Arnhem Feiten over Veiligheidsbeleving in de gemeente Arnhem Feiten over Veiligheidsbeleving in de gemeente Arnhem Voor burgers speelt het persoonlijke gevoel van veiligheid een belangrijke rol. Dit gevoel wordt

Nadere informatie

Samenvatting consultatieversie woonvisie Lelystad, samen aan de slag november 2015

Samenvatting consultatieversie woonvisie Lelystad, samen aan de slag november 2015 Samenvatting consultatieversie woonvisie Lelystad, samen aan de slag november 2015 Stand van zaken Lelystad ligt centraal in Nederland en is onderdeel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De stad is

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Waarom dit onderzoek?

Waarom dit onderzoek? Waarom dit onderzoek? Een betere buurt in 2026! Woningstichting De Volmacht wil uw buurt vernieuwen en verbeteren en klaar maken voor de toekomst. Daarvoor is een allereerst goede analyse van uw buurt

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Pagina 1 / 6 Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Veel gehoord en gelezen is dat inzet op leefbaarheid geen verantwoordelijkheid en kerntaak meer is van woningcorporaties. Handen

Nadere informatie

Wonen, Zorg en Maatschappelijk Vastgoed. Gerard Koster VNG

Wonen, Zorg en Maatschappelijk Vastgoed. Gerard Koster VNG Wonen, Zorg en Maatschappelijk Vastgoed Gerard Koster VNG Opbouw presentatie 1. Ontwikkelingen 2. Opgaven regionaal/lokaal 3. Samenwerking 4. Voorbeelden 5. Vragen aan u 1. Ontwikkelingen Extramuralisering:

Nadere informatie

Managementcontract 2013. Beatrijs Kortman, adviseur strategie Portaal Utrecht

Managementcontract 2013. Beatrijs Kortman, adviseur strategie Portaal Utrecht Managementcontract 2013 Beatrijs Kortman, adviseur strategie Portaal Utrecht Programma 2 Wat is het? Ondernemingsplan Managementcontract: 3 thema s - De wensen van de klant zijn de start - Goede en betaalbare

Nadere informatie

Initiatieven in je stad; op je handen zitten of op je handen staan?

Initiatieven in je stad; op je handen zitten of op je handen staan? Stedelijke vernieuwing Lelystad Initiatieven in je stad; PowerPoint Stedelijke vernieuwing presentatie op uitnodiging. Lelystad op je handen zitten of op je handen staan? Jop Fackeldey, 11 februari 2014

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 4-5 Probleemwijken Groot aandeel sociale huurwoningen Slechte kwaliteit woonomgeving Afname aantal voorzieningen Toename asociaal gedrag Sociale en etnische spanningen

Nadere informatie

Bijlage bij brief Modernisering Huurbeleid

Bijlage bij brief Modernisering Huurbeleid Bijlage bij brief Modernisering Huurbeleid Inleiding Om inzicht te krijgen in de effecten van het beleid op segregatie, is het noodzakelijk de lokale situatie en de samenstelling van de voorraad in ogenschouw

Nadere informatie

Programmaonderdeel: 8.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Portefeuille: Wonen, wijken, ruimte en burgerparticipatie Sector: Gebiedsontwikkeling

Programmaonderdeel: 8.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Portefeuille: Wonen, wijken, ruimte en burgerparticipatie Sector: Gebiedsontwikkeling Wat willen we bereiken? Omschrijving/Definitie: Ontwikkelingsperspectief Eindhoven ontwikkelt zich langs de lijnen van het beste van twee werelden : 1. Aan de ene kant is Eindhoven een supervillage : de

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013 Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM Delfzijl, 21 november 2013 Frank van der Staay Atrivé/Woongroep Marenland Appingedam Onderwerpen Woonplan 2002 koersen

Nadere informatie

Management Summary. Woonmilieu en consument. Amersfoort, 30 mei 2013 MANAGEMENT SUMMARY

Management Summary. Woonmilieu en consument. Amersfoort, 30 mei 2013 MANAGEMENT SUMMARY Management Summary Woonmilieu en consument Een onderzoek naar de vraag- en aanbodbalans van consumenten en woonmilieus in Tilburg Amersfoort, 30 mei 2013 Een van de resultaten: Een kaart met de woonwensen

Nadere informatie

Beantwoording artikel 38 vragen

Beantwoording artikel 38 vragen Beantwoording artikel 38 vragen Aan de PvdA fractie Ter attentie van mevrouw Suijker directie/afdeling RO/RBA contactpersoon J. de Heer onderwerp artikel 38 vragen PvdA telefoon 0182-588288 uw kenmerk

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Welkom. Casuïstiek Dordrecht. Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in. Trivire. Wonen, Welzijn en Zorg. Workshop A

Welkom. Casuïstiek Dordrecht. Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in. Trivire. Wonen, Welzijn en Zorg. Workshop A Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in Welkom Voorzitter: Bob Spelt teamleider team wonen en stedelijke vernieuwing provincie Utrecht Workshop A Casuïstiek Dordrecht Wim van der Linden

Nadere informatie

Verslag Inspiratielab Zevenaar (Zonnemaat)

Verslag Inspiratielab Zevenaar (Zonnemaat) Verslag Inspiratielab Zevenaar (Zonnemaat) Programma: - 15:00: Ontvangst in wijkcentrum De Maatjes, Kardinaal de Jongstraat 4, 6904 BE te Zevenaar. - 15:15: Bespreken van de startnotitie door Henk Jan

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Utrecht Vernieuwt - Krachtwijken Verbetering van de woon- en leefsituatie van een aantal buurten in Utrecht, de Krachtwijken in het bijzonder: Kanaleneiland, Overvecht, Ondiep, Zuilen-Oost

Nadere informatie

STAat van de STAd 2015

STAat van de STAd 2015 STAat van de STAd 015 De Staat van Arnhem 015 afdeling informatievoorziening, team onderzoek en statistiek SEPTEMBER 015 Inhoudsopgave 3 Inleiding 5 Thema s 7 Bevolking 8 Economische kracht 10 Sociale

Nadere informatie

Stadsagenda Vlaardingen

Stadsagenda Vlaardingen Stadsagenda Vlaardingen In Vlaardingen is het prettig wonen Percentage dat het (zeer) eens is met de volgende stellingen: 51% stad voor jonge gezinnen Wat voor stad is Vlaardingen? groene stad 80% 60%

Nadere informatie

Bij Uitstek Dalfsen! Woonvisie 2011 2016 gemeente Dalfsen

Bij Uitstek Dalfsen! Woonvisie 2011 2016 gemeente Dalfsen Bij Uitstek Dalfsen! Woonvisie 2011 2016 gemeente Dalfsen Algemeen Dalfsen heeft bij uitstek een eigen identiteit op het gebied van wonen. In de woonvisie leest u meer over de bebouwingsplannen voor de

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio. Maart 2014

Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio. Maart 2014 Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio Maart 2014 2 Preambule Gemeenten in de Stadsregio Amsterdam en de woningcorporaties, verenigd

Nadere informatie

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 Vastgesteld in de raadsvergadering van 18 juni 2012. Verkorte versie wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 1 Wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 In de wijkvisie

Nadere informatie

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Samen kiezen voor een sterke woningmarkt Martin Hoiting/Rob Ravestein 14 oktober 2013 verandering in denken: één woningportefeuille welke woningen hebben we nodig

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist De Ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

Vooruit naar de oorsprong

Vooruit naar de oorsprong Vooruit naar de oorsprong strategisch kader 2014-2016 1 Strategisch kader in 12 puntjes 1 We zien goed en plezierig wonen als basis van bestaan 2 We bieden mensen met lagere inkomens goede, passende woonruimte

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID donderdag 19 maart 2015 BETAAL- BAARHEID Groningen is de jongste stad van Nederland. Van de totaal circa 200.000 inwoners zijn

Nadere informatie

1. Inwoners stad Groningen

1. Inwoners stad Groningen facts & figures 1. Inwoners stad Groningen Huidige inwoneraantal: 195.676 De stad Groningen is de afgelopenjaren sterk gegroeid. Bovenstaande grafiek laat zien dat de stad in de komende 15 jaar blijft

Nadere informatie

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide. 2010-2020 Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal

Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide. 2010-2020 Segment Nieuwbouw Sloop Verkoop Totaal Bijlage 1: Woningbouwprogramma Dommelkwartier en relatie Lage Heide Volgens de laatste Provinciale Prognose (2011) bedraagt de woningbouw behoefte in Valkenswaard een netto toevoeging van 1.230 woningen

Nadere informatie

WELKOM bij de training succes boeken met vrijesectorhuur

WELKOM bij de training succes boeken met vrijesectorhuur WELKOM bij de training succes boeken met vrijesectorhuur Frans Wittenberg Arnhem, 27 maart 2013 even voorstellen economisch onderzoek- en adviesbureau markt en financiële kant van vastgoed wonen, commercieel

Nadere informatie

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Inleiding Als voorbereiding van haar strategisch plan 2015-2017 heeft Woontij een vragenlijst opgesteld waarmee input wordt gevraagd voor de te kiezen

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 *ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-31083/DV.15-441, afdeling Ruimte. Onderwerp: Woonvisie 2014-2030 Sellingen, 12 februari 2015 Algemeen Deze Woonvisie

Nadere informatie

Feijenoord. Gebiedsplan. Katendrecht-Wilhelminapier. Ambtelijke inventarisatie

Feijenoord. Gebiedsplan. Katendrecht-Wilhelminapier. Ambtelijke inventarisatie Feijenoord Gebiedsplan Katendrecht-Wilhelminapier Ambtelijke inventarisatie 2013 1 Maashaven O.z. 230 Inhoud 1....H uidige situatie...3 2....W at willen we bereiken...3 2.1 Beoogde doelen 2030...3 2.2

Nadere informatie

Startdocument Schuytgraaf Veld 17b. juni 2013

Startdocument Schuytgraaf Veld 17b. juni 2013 Startdocument Schuytgraaf Veld 17b juni 2013 1 Inleiding In mei 2012 heeft de gemeente Arnhem het project Schuytgraaf overgenomen van de GEM (Grondexploitatie maatschappij). De gemeente heeft nu de leiding

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling

Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling Voor bezit van Habeko wonen in de kernen: Koudekerk aan den Rijn/Hazerswoude-Rijndijk, Hazerswoude-Dorp en Benthuizen datum:10 november 2014 Vastgesteld door het college

Nadere informatie

Gemeentelijk beleid wonen en zorg

Gemeentelijk beleid wonen en zorg Informatieblad 2. Wonen en zorg April 2015 Gemeentelijk beleid wonen en zorg Gemeentelijk beleid over wonen en zorg wordt vormgegeven in de woonvisie van een gemeente. Concrete afspraken over doelstellingen

Nadere informatie

*BM1400514* BM1400514

*BM1400514* BM1400514 *BM1400514* BM1400514 Verslag : Beeldvormende vergadering Woonvisie Datum : 18 februari 2014 Tijd : 19:30 uur Lokatie : raadszaal gemeentehuis Onderwerp : Woonvisie Aanwezig : Zie presentielijst Afwezig

Nadere informatie

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag 02 Visie Er is in Noord-Limburg nauwelijks geschikte tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag.

Nadere informatie

Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen!

Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen! Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen! Samenvatting ondernemingsplan Samenvatting ondernemingsplan Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen! Dat is

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

De Afrikaanderwijk in 2020 Een wijk om trots op te zijn

De Afrikaanderwijk in 2020 Een wijk om trots op te zijn De Afrikaanderwijk in 2020 Een wijk om trots op te zijn Praat mee over de toekomst van uw Afrikaanderwijk! Vestia en de deelgemeente Feijenoord hebben - met de hulp van Bewonersorganisatie Afrikaanderwijk

Nadere informatie

Goed wonen = samen doen!

Goed wonen = samen doen! Goed wonen = samen doen! Beleidsplan Tablis Wonen 2016 2019 Participatiemaatschappij In Nederland leven we steeds meer in een participatiemaatschappij. We maken steeds meer gebruik van elkaars sterke punten

Nadere informatie

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Freya Mostert freija.mostert@vng.nl Betaalbaarheid van het wonen - Rapport VNG - Belangrijkste inzichten & bestuurlijke

Nadere informatie

Nieuw perspectief voor Westerveld

Nieuw perspectief voor Westerveld Nieuw perspectief voor Westerveld Verkiezingsprogramma voor de gemeenteraad 2014 2018 1 STERK Westerveld is een nieuwe lokale politieke kiesvereniging in de gemeente Westerveld De politieke missie van

Nadere informatie

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven Economie Versterking van de onderscheidende duurzame economische positie van met name de agrarische, toeristische en maritieme sector. Hoofddoel thema Bekendheid van de regio AV op internationaal, nationaal

Nadere informatie

Ons kenmerk ML40/13.0009104. Datum uw brief

Ons kenmerk ML40/13.0009104. Datum uw brief Ingekomen stuk D42 (PA 4 september 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 329 95 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

ACTIVITEITEN AMSTERDAM

ACTIVITEITEN AMSTERDAM ACTIVITEITEN AMSTERDAM Woningbezit naar woningtype Eengezinswoning Galerijflat Portiekflat Beneden-/ bovenwoning Totaal 1.476 2.368 14.337 593 18.774 Woningbezit naar huurprijscategorieën AMSTERDAM totaal

Nadere informatie

Passie voor de klant

Passie voor de klant Passie voor de maatschappelijke opgave Passie voor de klant Woningbedrijf Velsen realiseert zich dat de klant belangrijk is. Niet elke klant heeft dezelfde wensen, behoeften en gewoonten. Wij spelen daarop

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Binnenstad Den Haag 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 De sterke punten Visie Consequente uitvoering en doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015

Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015 Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015 Programma / Projectenagenda Stadskanaal Noord 2014-2015 Dit stuk beschrijft het programma en de projectenagenda van Stadskanaal Noord. Het programma vloeit voort

Nadere informatie

BLOEMKOOLWIJK. sociaal klimaat

BLOEMKOOLWIJK. sociaal klimaat ACHTERSTANDSWIJK BLOEMKOOLWIJK KRACHTWIJK _ Ieder voor zich Hoofd boven water houden Niet betrokken sociaal klimaat Mix betrokken en ieder voor zich Leukje hofjes bloeien, andere vervallen Waar gaat het

Nadere informatie

Gemeente Houten. Factsheets. Bijlage. 28 maart 2012 - 1 -

Gemeente Houten. Factsheets. Bijlage. 28 maart 2012 - 1 - Factsheets Gemeente Houten Bijlage 28 maart 2012-1 - Leeswijzer De factsheets zijn opgedeeld in 6 blokken. Van linksboven naar rechtsonder zijn deze als volgt: 1. Overzichtskaart van de locatie. In het

Nadere informatie

05 Krachtige kernen in een vitaal gekoesterd buitengebied

05 Krachtige kernen in een vitaal gekoesterd buitengebied 05 Krachtige kernen in een vitaal gekoesterd buitengebied In dit hoofdstuk wordt de structuurvisie verdiept: wat betekent deze visie voor de kernen en het buitengebied? Het wordt in dit hoofdstuk allemaal

Nadere informatie

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht Stec Groep aan Gemeente Maastricht Desiree Uitzetter 18 november 2014 U vroeg ons: Actuele inzichten voor herijking stedelijke programmering Nieuwe regionale

Nadere informatie

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Petra Bassie petra.bassie@vng.nl Betaalbaarheid van het wonen - Rapport VNG - Belangrijkste inzichten & bestuurlijke

Nadere informatie

Nieuwe aanpak van de woningbouwproductie in Den Haag

Nieuwe aanpak van de woningbouwproductie in Den Haag Nieuwe aanpak van de woningbouwproductie in Den Haag Henk Harms, gemeente Den Haag Directeur Ontwikkeling en Realisatie Internationale stad van Vrede en Recht Den Haag: na New York, tweede VN stad Wereldstad

Nadere informatie

Verslag Woonvisiebijeenkomst Vught 12 oktober 2015

Verslag Woonvisiebijeenkomst Vught 12 oktober 2015 Verslag Woonvisiebijeenkomst Vught 12 oktober 2015 Locatie: De Spie, gemeentekantoor Vught Tijd: 19.30 uur-22.00 uur 1. Inleiding Op maandagavond 12 oktober jl. vond de inwonersbijeenkomst plaats over

Nadere informatie

Nog steeds in. Helmond 77%

Nog steeds in. Helmond 77% De trends volgens de Helmonders Bijlage 4 Resultaten enquête Stadspanel Onderzoek en Statistiek Gooitske Marsman Augustus 2011 Inleiding Helmond heeft een start gemaakt met het project dat uiteindelijk

Nadere informatie

Veldwerkopdracht Utrecht in ontwikkeling

Veldwerkopdracht Utrecht in ontwikkeling Veldwerkopdracht Utrecht in ontwikkeling Herstructurering van de Schepenbuurt en omgeving Maarten Seerden Inleiding Schepenbuurt en omgeving Bouwperiode: jaren 40-50 van de 20e eeuw Wijk is verouderd behoefte

Nadere informatie

Trendbreuk? Netto kwantitatieve opgave 2023. Wonen 1.800 7.100. Bedrijventerreinen 18 (+30) ha 156 ha. (gemeentelijk + privaat) 248.000-323.

Trendbreuk? Netto kwantitatieve opgave 2023. Wonen 1.800 7.100. Bedrijventerreinen 18 (+30) ha 156 ha. (gemeentelijk + privaat) 248.000-323. Maastricht Maastricht 120.000 inwoners, stabilisatie Centrum van de regio (600.000-550.000) Universiteit Meer dan 20 miljoen bezoekers waarvan 2/3 uit Nederland, winkelen belangrijkste bezoekmotief Compacte

Nadere informatie

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector

Startdia met foto Ruimte. De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Startdia met foto Ruimte De toekomst van Amersfoort centrum & de rol van de vastgoedsector Wie ben ik? Stefan van Aarle: Adviseur Retail & Centrummanagement Coördinator Platform Binnenstadsmanagement Organisatie

Nadere informatie

ISV 3 programma gemeente Harlingen

ISV 3 programma gemeente Harlingen ISV 3 programma gemeente Harlingen Stand van zaken van 17 september 2015. In 2011 heeft de provincie Fryslân de gemeente Harlingen ISV 3 subsidie toegekend voor de herstructurering Plan Zuid. Eind 2014

Nadere informatie

gebruikswaarde belevingswaarde toekomstwaarde er moet iets komen wat door elke groep (jong/oud) wordt gebruikt rendabel (zie Tom Bade)

gebruikswaarde belevingswaarde toekomstwaarde er moet iets komen wat door elke groep (jong/oud) wordt gebruikt rendabel (zie Tom Bade) Werkgroep Elisabeth Economisch profiel Duurzaam bouwen Score belangrijkheid (oranje ronde stickers): 8 wonen / recreatie --> gec. ruimte gebied met goede woonkwaliteit grond voor onze kinderen er moet

Nadere informatie

Provincie Noord-Holland

Provincie Noord-Holland Provincie Noord-Holland POSTBUS 3007 2001 DA HAARLEM Provinciale Staten van Noord-Holland Door tussenkomst van de Statengriffier, mr. J.J.M. Vrijburg Florapark 6, kamer L-l 04 2012 HK Haarlem 2 2OKT. 2013

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN UTRECHT SAMENVATTING KWALITEITSHANDBOEK WINKELWANDELGEBIED OUDE BINNENSTAD GEMEENTE UTRECHT Colofon Oisterwijk, 30 januari 2009 Opgesteld door

Nadere informatie

KENNISBANK 2012. SCENARIO S EN DILEMMA S De toekomst van de woningaanpassing

KENNISBANK 2012. SCENARIO S EN DILEMMA S De toekomst van de woningaanpassing Auteur: Martin Liebregts, 25 juni 2012 KENNISBANK 2012 SCENARIO S EN DILEMMA S De toekomst van de woningaanpassing De afgelopen 50 à 60 jaar is de maatschappij voortdurend bezig geweest met de voorspelling

Nadere informatie

Vrijesectorhuur: het nieuwe goud?

Vrijesectorhuur: het nieuwe goud? Vrijesectorhuur: het nieuwe goud? Frans Wittenberg en Joep Arts 22 mei 2014 Even voorstellen Economisch onderzoek- en adviesbureau Markt en financiële kant van vastgoed Wonen, commercieel vastgoed en gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1 Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed 19 april 2012 pagina 1 Strategie van Ymere Missie Ymere werkt als maatschappelijke onderneming aan wijken met perspectief, waar bewoners willen

Nadere informatie

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf!

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Ondernemingsplan 2016-2018 Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Woondiensten Aarwoude is een bedrijf dat woonruimte verhuurt aan mensen die op basis van hun inkomen in aanmerking komen voor een sociale

Nadere informatie

Veranderingen in de volkshuisvesting. 10 mei 2011

Veranderingen in de volkshuisvesting. 10 mei 2011 Veranderingen in de volkshuisvesting 10 mei 2011 Opbouw presentatie 1. Veranderingen en gevolgen 2. Betekenis voor PALT 3. Ontwikkelrichtingen De belangrijkste veranderingen 1. Regelgeving Staatssteunregeling

Nadere informatie

Marktonderzoek Waterrijk

Marktonderzoek Waterrijk Marktonderzoek Waterrijk Almelo Amersfoort, 30 juli 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Aanleiding van het onderzoek 2 1.2 Onderzoeksvraag 2 1.3 Methode 2 2 Beoordeling plan Waterrijk 3 2.1 Waterrijk

Nadere informatie

Tafels Mirt-onderzoek Stimuleren Stedelijk Wonen/Verstedelijking

Tafels Mirt-onderzoek Stimuleren Stedelijk Wonen/Verstedelijking Tafels Mirt-onderzoek Stimuleren Stedelijk Wonen/Verstedelijking De beschrijvingen van onderstaande tafels zijn geen vastgestelde doelen en werkwijzen. De uitkomsten en werkwijzen worden in samenspraak

Nadere informatie

Woonstad Rotterdam Woonstad Rotterdam Onze missie Wonen in een stad waar je trots op kunt zijn. Woonstad Rotterdam heeft de ervaring en het vernuft om dat te realiseren. De mensen van Woonstad Rotterdam

Nadere informatie

HELMOND- NOORD > WIJKVISIE

HELMOND- NOORD > WIJKVISIE HELMOND- NOORD > WIJKVISIE Helmond-Noord verovert harten Samen op weg naar 2030 Helmond-Noord Wijkvisie Samen op weg naar 2030 Helmond-Noord verovert harten Inhoudsopgave Inleiding 3 Daarom zijn wij verzot

Nadere informatie