Senioren en de toeristenbranche

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Senioren en de toeristenbranche"

Transcriptie

1

2 Senioren en de toeristenbranche Al een aantal jaren is er sprake van een flinke uitbreiding van senioren die vaker op vakantie gaan en ook meer uitgeven tijdens hun vakanties. De generatie van na de oorlog, de babyboomers, is van een grote omvang. Het is een generatie die opgegroeid is in een steeds welvarender land maar altijd spaarzaam is geweest. Dat alles geeft dat er veel geld zit bij de babyboomers, al geldt dat uiteraard niet voor iedereen. Na een flinke arbeidsperiode is het tijd om te genieten van het leven en vakantie is daar onderdeel van. Senioren zijn dus een uiterst interessante doelgroep voor toerisme. Al meer dan 20% van het geld dat wordt verdiend in de toeristenbranche komt uit de portemonnee van de senioren. Natuurlijk moet deze doelgroep wel worden veroverd. De concurrentie is groot. Reisorganisaties hebben speciale aanbiedingen voor senioren, vakantieparken hebben aantrekkelijke aanbiedingen buiten het seizoen. Zij proberen de senioren voor zich te winnen. Hoe doet Texel het in het winnen van de 55-plussers? Het eiland heeft voor deze groep heel wat te bieden. Senioren die ik spreek in het mooiste straatje van ons eiland, de Blazerstraat in Oosterend, zijn vooral enthousiast over de vele mogelijkheden die het eiland kent. Wandelen, fietsen (vooral de elektrische fiets is in), winkelen, lopen op het strand. Mogelijkheden te over. Ook het feit dat de overtocht naar Texel niet te lang duurt, is voor velen aantrekkelijk. Bij de VVV heb ik informatie gekregen over hun bijdrage aan het binnenhalen en binnen laten blijven van de toeristen. Percentages over het aantal senioren onder de bijna miljoen toeristen per jaar kunnen zij niet geven, omdat de meeste boekingen rechtstreeks worden gedaan bij logiesverstrekkers als hotels en parken. Vooral het voor- en najaar zijn aantrekkelijk voor senioren om naar Texel te komen, want dan zijn de prijzen van verblijf lager en is het minder druk. Midweekse vakanties doen het daarbij goed, de Duitse gasten blijven over het algemeen langer. Voor een bepaald aantal senioren is de gang naar Texel nostalgie. Ze zijn in de zestiger jaren met familie, vrienden of vriendinnen naar Texel geweest en hebben daar met heel veel plezier gekampeerd en het uitgaansleven geproefd (wie is er in die tijd niet naar Sarasani geweest?). Steeds vaker komen gezinnen vakantie houden met opa en oma erbij. Vakantieparken spelen daarop in door het aanbieden van grotere huisjes. Overigens zijn het vaak de grootouders die het initiatief nemen om met elkaar op vakantie te gaan. De VVV steekt haar geld niet meer in aanwezigheid op vakantiebeurzen, maar adverteert 1

3 Willem van Leersum over 25 jaar Radio Texel Willem kan met iedereen door een deur, heeft met niemand problemen. Lachend: Zelfs niet met mij en ik ben niet de makkelijkste, aldus Gerrit Verhoeven over de samenwerking met Willem van Leersum bij Radio Texel. Van Leersum zat eind vorig jaar precies 25 jaar achter de knoppen van het lokale radiostation. Zo n mijlpaal vraagt om een interview. Maar een afspraak maken met Willem blijkt niet makkelijk, het betreft hier een bezig bijtje. Naast zijn werk voor de radio doet hij de administratie voor zijn op Texel wonende, verstandelijk gehandicapte broer (die regelmatig op bezoek komt waarbij Willem meteen maar alle sjekkies voor een hele week voor hem draait), is hij voorzitter van het smartlappenkoor, houdt de standen van de klaverjasclub bij, speelde jaren als zwarte Piet op de CVO school, zingt donderdagochtend met cliënten in het verpleeghuis, gaat als kook- bak- en braadvrijwilliger mee op vakantie met De Waarden en rijdt regelmatig een De Waardencliënt naar dokter of ziekenhuis. Voor al deze inspanningen ontvingen Willem en zijn vrouw Lia een paar jaar geleden koninklijke waardering in de vorm van een lintje. Want Willem deed niet alles alleen. Het echtpaar deed meestal alles samen. Hieraan kwam een wreed einde toen Lia twee jaar geleden minder mobiel werd en begin verleden jaar overleed. Willem mist haar uiteraard op alle fronten. Maar, positief als hij is, houden vele bezigheden hem, letterlijk en figuurlijk, op de been. Omdat Lia niet anders gewild zou hebben. Gezeten achter een bakkie vertelt Willem uitgebreid over zijn bezigheden, Lia, maar vooral over Radio Texel. Het begin Willem: Ja, Radio Texel. Wanneer ik daar begon? Zo n 25 jaar geleden, denk ik. Met Kerst. Eigenlijk iets eerder, want ik was al wat ingewerkt door Jeroen Haak en Jeroen Nauta. Maar met Kerst werkte ik voor het eerst zelfstandig. Deed de techniek van het wekelijkse 1

4 Sportlokaal Al snel had ik een stel vaste programma s, waaronder Sportlokaal. Met mijn vaste maatje Gerrit Verhoeven gingen we daarvoor regelmatig op locatie. Naar een biljartwedstrijd of de manege. Moest je s middags opbouwen en dan om vier uur live de uitzending in. Ik zocht de te interviewen mensen op en Gerrit, die meestal in een hoekje bij de techniek stond, deed de vraaggesprekken. Dat waren hele mooie dagen. Heerlijk om te doen. En meestal waren de deelnemers ook blij dat we er waren. Bijna niemand had toen nog een mobieltje. Wij wel, om de studio te kunnen bellen. Die leenden de deelnemers dan even om het thuisfront te vertellen dat ze op de radio waren... Sportlokaal bestaat inmiddels ook zo n 25 jaar en ik heb vanaf het tweede jaar, de meeste uitzendingen meegemaakt. Dat betekende: zo n 45 zondagen per jaar in de studio zijn. Lia ging altijd mee. Die zette koffie, nam de telefoon aan en was zo n beetje de regisseur van het spul. Ook als Gerrit en ik op locatie gingen, was Lia er meestal bij. Naast de techniek deed ik ook de administratie voor Sportlokaal. Ik had een lijst gemaakt, beginnend met de A van atletiek, B van basketbal enz., plus alle contacten die daarbij hoorden. Ook het telefoonnummer van de burgemeester en de wethouder van sportzaken stonden erop. Die lijst wordt momenteel grotendeels nog gebruikt. Ik belde van tevoren iedereen op en dan kwamen ze later, meestal voor een uitslag, live in de uitzending. Hierbij kwamen ook dingen van buiten Texel aan de orde. Het Waddentoernooi, de huldiging van Dorian, we hebben het allemaal meegemaakt. WAMPEX De vaste groep medewerkers van sportlokaal versloeg ook altijd de WAMPEX (nu Waanzin). Vond ik altijd prachtig. Je zat dan op de eerste rang. Op de raarste tijden en de mooiste Texelse plekken. Het is zó indrukwekkend om te zien dat iedereen met hart en ziel bezig is. En of er nu niemand, of veertig man publiek om ze heen staat, ze steken zo nodig in hun blote kont de sloot over (kleren moeten droog blijven, dus die dragen ze hoog en droog boven hun hoofd) om punten te scoren. Ja, we weten altijd waar we heen moeten. Je krijgt een lijstje mee dat je goed moet opbergen. Die doe ik altijd in mijn portefeuille, in mijn binnenzak. Ook bij het Rondje Texel zijn we altijd aanwezig. Matt van Beek neemt daar vrijdagsmiddags vrij voor en samen sluiten we de spullen aan bij Paal 17. Ook tijdens het vroegere Surfrondje om Texel waren we paraat, maar dan sloten we de apparatuur aan bij Paal 9. Het 1001 vragen spel Goede herinneringen heb ik ook aan het 1001 vragen spel. Lia en ik waren vroeger lid van de Baanbreker, een piratenzender uit Den Helder. Die hadden zaterdagsavonds een quiz. Toen we daar naar luisterden bedachten we: dat kunnen we zelf ook. Zo gezegd, zo gedaan. Een keer per maand, op zaterdagavond, werd het uitgezonden. Lia had van te voren actuele vragen gemaakt en onze zoon Marco deed de techniek. Iedereen die dacht een goed antwoord te kunnen geven kon de studio bellen. De gescoorde punten werden bijgehouden op een lijst en ik was wat winkels langs gegaan voor prijzen. Iedereen kwam daar wel een keer voor in aanmerking, want de winnaars begonnen weer onder aan de lijst. Aan het eind van het winterseizoen was er meestal ook een vierseizoenen dekbed te winnen. Een ander geliefd te winnen object was altijd de door Lia vlak van te voren gebakken cake... 1

5 Zenlex Dat was een mooie tijd. Er is inmiddels veel veranderd. Het is nog mooi hoor, maar anders. De techniek werd bijvoorbeeld steeds technischer. Vroeger kreeg je met een klap erop je kapotte radio soms weer aan het spelen, nu is het wat ingewikkelder. Moet je meer nadenken. Maar eigenlijk is alles makkelijker geworden. Neem de muziek: vroeger moest je je door een hele stapel platen heen werken, op zoek naar dat ene nummer, nu werken we via de computer met Zenlex. Daarin zitten alle begin- en eindtunes, het nieuws, het weer, de reclames, alle herhalingen en de aansluiting met Radio Noord Holland. Lachend: Maar het principe blijft eigenlijk hetzelfde: er is een apparaat en dat heeft een knopje. Als je daarop drukt gaat het apparaat aan of uit. Of zacht. Zo eenvoudig is het. Je moet alleen wel dat knopje op tijd weten te vinden... Afbouwen? Hoelang ik nog door denk te gaan? Verleden jaar, bij het 25 jarig bestaan van Radio Texel, heeft een deel van de oude garde het vaantje overgedragen aan de jongeren. Gerrit ook. Natuurlijk mis je ze. Maar ik heb er nog steeds genoeg lol in om te blijven. Ik moet wat om handen hebben. Ik begeleid nu, naast mijn eigen programma s, wat nieuwkomers. Of val in bij Natuurwijzer, of De Keuze van. Dus, als mijn gezondheid het toelaat, ga ik nog wel even door. Al ben ik wel een beetje aan het afbouwen, want mijn kinderen en kleinkinderen zijn ook heel belangrijk. Verdienen ook mijn aandacht. Die moet je koesteren. Want het is toch uniek, dat we, ook na het overlijden van Lia, zo n hechte groep zijn gebleven. Riet Veenendaal Bij de foto: Willem van Leersum (vooraan) met zijn vaste Radio Texelmaatje Gerrit Verhoeven. 2

6 LAAT. Gezamenlijke maaltijd Het werd van te voren medegedeeld. Neeltje is ziek, akelig en misselijk en komt niet te eten. Juist nu er lasagne met rauwkost op het menu stond moest ze verstek laten aan. Aafje ging daarom na afloop van die genoeglijke maaltijd gauw naar haar vriendin toe om haar de laatste nieuwtjes te vertellen. D r wos n mon of feertig, maar d r wos zó veul eete dot we dot met sien olle niet opkonne en doe hèèwe wee n stik of wot bakkies volskept foot de mênse die nag wot mee na huus neme wowe. Het was een overheerlijke maaltijd geweest. Kiek Neeltje, hier hèèw ik r iêntje foor jow, en ze legde een pakje in alufolie op tafel. Maar eerst effe t nuws. D r komt net foor de Kerst n lichiestour met de bus fon Jos. Dot kost maar acht piek. Don hei je n rondrit, n koppie poeier, koffie of thee in De Krim, dan vôrder met de rondrit langs n vracht verlichtte huuze. Omdat t toch ol n dure maand is, doet de SOSA d r wot geld bee en betale wee maar vijf euro! Neeltje zat in een deken gewikkeld in de gemakkelijke stoel en knikte steeds beamend bij het verhaal dat Aafje haar vertelde. Ze had het goed te pakken gehad, dan kon je wel zien, maar toch was ze nu aan de beterende hand. Ik mag leie dot ik don weer pikt en dreeve ben, zei ze met een hese en schorre stem, want ik heb merakels veul zin om mee te gaan. Je hoeft je nag nerges drok om te make of zó, wont teuge die tiêd komt r wel n briefie in de bus; we hèèwe olle tiêd fon de wereld. En k zel nou effen je iênpittertje onsteeke en er n pantje met lasagne op zette, wont je begriept wel dot ik foor jow n bakke meebrocht hèèw. Trouwes, ik hèèw d r drie meekrege, don hoeve we morrege niet te koke. Met haar lange, magere vingers peuterde ze de keukenfolie los en liet de inhoud triomfantelijk aan Neeltje zien. Kiek er s on, déér hèèwe wee je prakkie; t is oltóós goed om n poêsie achter de hand te hèèwe, sprak ze verheugd en smakte met haar lippen. Die Ruud van ome Jan en tante Naantje die ken er wot fon hoor! Aaf schuifelde naar de keuken en Neeltje hoorde haar zingen. Uit zichzelf doet ze dat anders bijna nooit en het betekent dus wel dat ze heel goed heeft gegeten of erg gelukkig is geweest in de loterij. Ze kwam terug met een theedoek, bord en bestek en zette dat netjes op tafel bij de kachel. Zó, nou kei je lekker worrem bee t kacheltje zitte te eete of hei je t liever op skóót in bêd? Wont don moet ik wot aars verzinne; met n dienblôd sow dot wel kenne, denk? Ninnik mêns, ik kom d r wel effe foor uut me leuje stoêl, wont ik ben al puur on de beterende hond. Nou ik dot eete ruuk krig ik d r hillegaar honger fon en volleges mee is dot n hèèl goed teeke.

7 Neeltje draaide haar loshangende haren in een knot en stak dat vast met een lange haarnaald. Over haar nachtpon trok ze een duster aan die, zo te zien, betere tijden had gekend. Ze ging aan tafel zitten en keek reikhalzend naar de keuken waar Aaf hoorbaar aan het rommelen was. Ik ben d r klaar voor hoor Aafie, laat t maar komme! Aaf kwam met een pannetje in een handdoek geklemd aanlopen en schepte het bord van Neeltje vol. Nou, smakelijk don maar en eet ze met happies, zei Aaf, en bidde hoeft niet, wont dot hebbe ze in de keuke ôl meebakke. Neeltje genoot zichtbaar van die hartige hap. Wil je wel gloove Aaf, dot ik hillegaar flééuw wos; tjissus, wot is dut spul lekker; déér gnapt n mêns fon op! Na het eten zei Neeltje dat ze zich zou gaan wassen en aankleden, want ze wou ook wel eens een paar uurtjes uit bed en in de kleren. En toen ze zich zingend in haar slaapkamertje stond aan te kleden, dacht Aaf dat het einde van de griep voor Neeltje nu wel in zicht was. Hoor, de wiênd wakkert on. Hij geeft reege op foor de nacht. Ik denk dot ik maar op huus ongaan, wont ik hèèw gien jos of perreplu meenome. Maar morrege ochend kom ik weer bee je hoor, zei ze en verdween in de donkere nacht. Neeltje deed de boel aan kant en zette de televisie aan. Een zak drop bij de hand en lekker onderuit gezakt zat ze lekker warm te genieten van een mooie natuurfilm. Ze zuchtte. Wot toch ontsettend liêf fon die Aafie om me zó te bemoedere, dacht ze, k zel d r maar d r es n blommetje voor d r kóópe en don skriêf ik op t kaartje: Bedankt lieve meid, Neeltje Met de ANBO naar Wereld Dansfestival in Schagen ANBO-leden en andere belangstellenden zijn van harte welkom om met de ANBO naar Het Wereld Dansfestival in Schagen te gaan. Op vrijdagmiddag 10 juli kunt u, op uitnodiging van de organisatie, genieten van folkloristische dansgroepen uit Chili, Panama, Oostenrijk, Georgië en Litouwen. Ook treedt de Westfriese dansgroep uit Schagen voor u op. Een bus van Texeltours rijdt om uur van het gemeentehuis naar de boot van uur. De kosten voor ANBO-leden bedragen 20,- inclusief bus, toegang festival, koffie en gereserveerde plaatsen. Niet-leden betalen 25,-. Deze kosten gelden voor een minimum aantal van 40 personen. Dit bedrag kunt u, na aanmelding bij Guusje Witte, overmaken op bankrek. nr. NL17RABO ten name van ANBO Texel, Dansfestival. Voor informatie kunt u naar de website gaan Aanmelden bij Guusje Witte, tel , graag voor 18 april.

8 Vaste gast aan tafel Hoe gezellig kan het zijn om tenminste één keer per maand bij iemand in de buurt te eten? Je verhaal kwijt te kunnen, verrast te worden met een maaltijd die je niet zelf hebt gekookt, verhalen te horen van anderen: dat maakt een wereld van verschil! Eet mee! Vaste gast is een nieuw initiatief waarin we mensen kunnen matchen met een vast eetadres in hun eigen dorp. Ben jij die persoon die graag met anderen samen eet, van gezelligheid houdt of wat meer contact wil in de buurt? Meld je aan voor Eet Mee! Vaste gast en schuif een of enkele keren per maand aan voor een gezellige maaltijd. Fotograaf Loes de Vaan Ben jij die dorpsgenoot die wel eens een ander verhaal wil horen? Heb jij als alleenwonende, als stel of gezin met kinderen, een plekje vrij aan je eettafel? Doe mee en meld je aan voor Eet mee! Vaste gast. Na aanmelding komen wij thuis langs voor een gesprek over de wensen en mogelijkheden en samen te zoeken naar een mooie match op maat. Meer weten of aanmelden? Neem dan contact op met: Texels Welzijn, tel of mail En natuurlijk kun je altijd binnenlopen tijdens het wekelijks spreekuur van de dorpswerker in het eigen dorpshuis of in De Buureton (Beatrixlaan 43) in Den Burg. Eet Mee! Vaste gast is een concept van Stichting Eet Mee in Utrecht. 1

9 Programma Alzheimer Café Het Alzheimer Café vindt plaats in De Buureton, op de laatste dinsdag van de maand. Belangstellenden zijn van harte welkom. De toegang is gratis. 31 maart: Wat u altijd al wilde weten over dementie. Hoe wordt de diagnose gesteld? Wat zijn de risicofactoren? Is het erfelijk? Dokter Carla Sluijter, specialist ouderengeneeskunde van Geriant, geeft antwoord op uw vragen. 28 april: Bang, boos, in de war! Wat kunt u doen als een partner of naaste agressief wordt? Deze en andere gedragsveranderingen bij dementie worden toegelicht door psychologe Dominique van Rossum. 26 mei: Frènk van der Linden, journalist en documentairemaker van De Verloren Band vertelt over zijn moeder met de ziekte van Alzheimer. Zijn moeder overleed in Aanvang Alzheimer Café: uur, sluiting om uur. 2

10 Ouderenmishandeling: signalen herkennen en bespreekbaar maken De afgelopen maand heeft de dorpenronde van Texels Welzijn in het teken gestaan van ouderenmishandeling. In Nederland worden naar schatting jaarlijks ouderen (één op de twintig) boven de 65 jaar mishandeld. Een schrikbarend hoog aantal dus. Voor veel mensen is het moeilijk voorstelbaar dat ouderen worden mishandeld. Ouderdom associëren we met respect en eerbied, soms met kwetsbaarheid en afhankelijkheid. Maar zeker niet met mishandeling en uitbuiting. De werkelijkheid is helaas dat ouderenmishandeling bestaat. Ouderdom gaat namelijk vaak gepaard met zorg en afhankelijkheid. Wanneer de fysieke en psychische gezondheid van ouderen achteruitgaat, worden zij meer afhankelijk van zorg en dus van anderen. En dat creëert omstandigheden waarin mishandeling een kans krijgt. Wat is ouderenmishandeling nu eigenlijk. Wie zijn de slachtoffers, wie zijn daders? Onder ouderenmishandeling wordt elke mishandeling van een oudere (vanaf 65 jaar) verstaan, die door een bekende wordt begaan. Dat kan een familielid zijn zoals een kind, buurman of buurvrouw, een vriend(in) of kennis en soms ook een hulpverlener. Bij ouderenmishandeling gaat het dus niet over mensen die met een vlotte babbel ouderen aan de voordeur geld of goederen afhandig maken of over tasjesdieven die op straat oudere vrouwen belagen. Bij ouderenmishandeling is er altijd sprake van een persoonlijke band. Daarbij zijn er steeds twee elementen aanwezig. Het eerste element is dat het slachtoffer afhankelijk is van zorg, vaak een klein sociaal netwerk heeft én kwetsbaar is. Het tweede element is dat de dader uit de directe omgeving van het slachtoffer komt en een persoonlijke of professionele band met haar of hem heeft. Ouderenmishandeling is een verschijnsel met vele gezichten. Onder ouderenmishandeling valt lichamelijk geweld als slaan of knijpen, psychisch geweld als schelden en kleineren, verwaarlozing: onvoldoende lichamelijke verzorging, maar ook financiële uitbuiting. Denk hierbij aan het stelen van geld, het voortijdig weggaan van de huishoudelijke hulp of geld 1

11 lenen en dit niet terugbetalen. Ouderen die mishandeld worden voelen zich veelal machteloos, vaak zelfs depressief. Veel ouderen vinden het moeilijk om er over te praten, omdat zij zich schamen of zich schuldig voelen tegenover de dader, van wie ze ook afhankelijk zijn. Soms zet de dader de oudere onder druk waardoor het nog moeilijker wordt om er over te praten. Ook komt het voor dat ouderen zelf niet kunnen of willen inzien dat ze mishandeld worden. Er over praten blijft daardoor een taboe. Ouderenmishandeling is een verschijnsel met vele gezichten. Soms gaat het om (klein) kinderen die welbewust geld wegnemen, soms om kinderen of partners die de zorg voor een oudere niet meer aankunnen en handelen uit wanhoop en frustratie, soms om professionele zorgverleners die op hun tandvlees lopen of onvoldoende toegerust zijn voor hun taak. Alle situaties hebben echter één ding gemeen: de grensoverschrijdingen in agressie en bejegening gaan zo ver dat we kunnen spreken van mishandeling. Helaas komt ouderenmishandeling overal voor. In huiselijke kring, in verzorgingshuizen en op de dagopvang. Soms is de mishandeling opzettelijk, maar vaker is aan de orde dat de naaste de zorg voor de oudere niet meer aankan, waardoor deze kan ontsporen met mishandeling tot gevolg. 2

12 De mishandelingen beginnen meestal klein, waarna het van kwaad tot erger gaat. De oudere lijdt eronder, maar ook de dader voelt zich er bijna altijd allerminst goed bij. Praten is dan iets dat echt kan helpen. Het brengt een proces op gang om de situatie te stoppen. Sommige mensen vinden de term ouderenmishandeling niet juist, omdat bij het woord mishandeling meteen wordt gedacht aan een strafbaar feit, wat niet het geval is op het moment dat een mantelzorger onopzettelijk ontspoort in zijn of haar zorg voor de oudere. Vaak schrikt de term mensen ook af om er open en eerlijk over te zijn. In gevallen waarin een professional een oudere mishandelt, kan deze uit zijn of haar functie worden gezet. In gevallen waarin een familielid of mantelzorger de dader is, moet er meer gekeken worden naar de oorzaak van de mishandelingen om vervolgens te kunnen werken aan een oplossing. Op het moment dat dit in gang wordt gezet, ontstaat er een moment van rust en bezinning. Slachtoffer en dader worden uit elkaar gehouden en zo nodig komt er een omgangsverbod. Dit hangt af van de ernst van de situatie en de redenen voor de mishandeling die vaak verbonden zijn met emotionele problemen waarvoor de dader geen oplossing weet. In veel gevallen is de dader tegelijk ook slachtoffer van zijn of haar eigen gedrag, en dat betekent dat het ook voor hem of haar goed is wanneer de cirkel wordt doorbroken door professionele hulpverlening. Hoe kunnen we samen ouderenmishandeling stoppen? Hiervoor is het belangrijk dat zowel burgers als professionals beter in staat zijn signalen van mishandeling te herkennen en bespreekbaar te maken. Samen te zoeken naar de mogelijkheden om mishandeling te stoppen en beter nog, te voorkomen. 1

13 Repair Café volop in bedrijf Het is bukken geblazen om je jas aan het haakje te krijgen. Geen wonder, want het is de kapstok van de voormalige Jan Drijverschool in Den Hoorn (nu De VerzamelPost genaamd), waar het Repair Café plaatsvindt. In een lokaal zitten drie jongens naar een druk krassende 3D-printer te kijken. Ik heb gevraagd of het logo van Newcastle United geprint kan worden, verklaart Xander van Boven (twaalf jaar) uit De Koog. Daar ben ik fan van. Best cool als ik dit logo op m n kamer zou kunnen hangen. Op tafel liggen voorbeelden van voorwerpen die de printer heeft geproduceerd. Eigenaar Michiel Klaarwater vertelt dat hij het apparaat als bouwpakket heeft aangeschaft en zelf in elkaar heeft gezet. Een klus die de nodige tijd in beslag heeft genomen. Terwijl er wat gepraat wordt over de mogelijkheden van 3D-printers in het algemeen, dat je er hele huizen mee kunt bouwen, blijven de jongens de vorderingen van het apparaat nauwlettend in de gaten houden. Twee kleine meisjes aan een tafel vlakbij, Dewy en Desny, interesseert het duidelijk minder. Zij zijn aan het verven - met handen en penselen - en laten zich daarbij door niets en niemand afleiden. Met enige tegenzin rukken ze zich los uit hun bezigheden en antwoorden desgevraagd dat ze uit Den Hoorn komen en het Repair Café gewoon leuk vinden. Dat was het dan, want ze laten vastbesloten hun hoofden weer zakken om verder te gaan met hun bezigheden. Tja, het maken van kunst vereist 100% toewijding, dus dan maar op naar een ander lokaal, waar het echte reparatiewerk plaatsvindt. Rijgen en lussen Costumiere Miranda Hoogenbosch van Atelier MooiZO zit achter haar naaimachine en is doende met het repareren van een jaszak. Het is leuk om wat voor een ander te kunnen doen, vertelt ze. Eenvoudige klussen die niet veel tijd kosten, doe ik hier ter plaatse. Marian van der Burgh komt het lokaal binnen lopen met een naaimachine die, zoals ze uitlegt aan duizendpoot Jan Bakker geen mooie naaisteek meer heeft, maar meer rijgt en te grote lussen maakt. Jan buigt zich over de machine en loopt alles eens grondig na. Hij heeft net verteld dat hij slecht stil kan zitten en het maken van houten kinderspeelgoed als hobby heeft. Hij mag graag klussen en repareren en krijgt nu dus een naaimachine voorgeschoteld. Miranda Hoogenbosch schiet te hulp. Samen buigen ze zich over het lussende apparaat. 1

14 Plotseling klinkt het gierende geluid van een elektrische heggenschaar door de ruimte. Het klinkt niet goed. Subhan Koning, die al een poosje met het stuk tuingereedschap in de weer is geweest, zet het apparaat snel weer uit. Aha, er zit een excentriek in, hoor ik hem mompelen terwijl hij de schaar weer uit elkaar begint te halen. Het is de eerste heggenschaar die hij onder handen krijgt, vertelt hij. Reparatie is eigenlijk helemaal m n vak niet, ik ben van huis uit onderwijsadviseur, maar ik ben gewend thuis alles wat kapot gaat, te maken. Een apparaat uit elkaar halen en kijken hoe het werkt, doe ik graag. Toen ik hoorde dat er hier mensen werden gevraagd, heb ik onmiddellijk m n gereedschapskoffer te voorschijn gehaald. Het is leuk om te doen, in een heel gezellige ambiance. In het aangrenzende Drijverhuus staat Paul Dekker bij een vitrine vol zelf verzamelde voorwerpen, die hij heeft gejut of uit de bodem heeft gehaald. Hij staat middenin de grote ruimte en toont enthousiast zijn gespen en munten, veelal verzameld met een metaaldetector. Ik ben al zo n 15 jaar bezig met zoeken. Straks met 600 jaar stad, als Den Hoorn aan de beurt is, zal het wel drukker worden bij m n verzameling. Tot die tijd blijft de vitrine in ieder geval staan. Zijn expositie bevat ook vele knopen, die ooit allerlei soorten uniformen sierden. Margreet Berndsen Foto s: Gerard Timmerman Texelse Courant Repair Café Wat doe je met een stoel waarvan een poot los zit? Met een broodrooster dat niet meer werkt? Met een wollen trui waar mottengaatjes in zitten? Weggooien? Mooi niet! Repareer ze in het Repair Café in Den Hoorn (gratis toegankelijk). Het werkt als volgt. Bezoekers nemen van thuis kapotte spullen mee en gaan in het Repair Café samen met deskundigen aan de slag. 1

15 Geloofwaardigheid in de politiek In Nederland is iets geks aan de hand. Als je Nederlanders vraagt hoe gelukkig ze zijn, geeft de grote meerderheid het eigen leven een dikke voldoende. Vraag je Nederlanders echter hoe men denkt over het eigen land, dan hoor je vooral kritiek. Hoewel een grote meerderheid de eigen leefsituatie positief waardeert, oordeelt een even grote meerderheid negatief over de samenleving waarvan men deel uitmaakt. Niet onbegrijpelijk dat veel mensen bevreesd zijn voor terreuraanslagen, voor de gevolgen van de oorlog in Oekraïne of voor de Russische machtspolitiek. Ook niet onbegrijpelijk is dat mensen zorgen hebben over de stagnerende economie, de almaar voortgaande bezuinigingen of de ontwikkelingen in de zorg. Toch geven de meeste mensen aan dat ze ondanks deze zorgen niet echt somber zijn over de eigen vooruitzichten. Maar waar komt dan toch dat diepe, alle zorgen overstijgende, wantrouwen vandaan dat steeds sterker de gehele samenleving doortrekt? Waarom heerst er in brede lagen van de bevolking zo n diep wantrouwen ten opzichte van de politiek, de banken, Europa, de islam? Op het moment dat ik dit schrijf, staan de campagnes voor de verkiezingen voor de Provinciale Staten nog in de startblokken, maar nu al kan voorspeld worden dat de opkomst mager zal zijn. En de belangrijkste argumenten die mensen aangeven om niet te stemmen zijn dat het toch niets uitmaakt, dat ze in Den Haag doen wat ze willen, dat er in verkiezingstijd mooie beloftes worden gedaan die vervolgens weer even snel vergeten zijn. Hoe kun je dit wantrouwen verklaren? Naar mijn mening moeten we de verklaring vooral zoeken in het gebrek aan geloofwaardigheid waar vrijwel alle belangrijke instituties in onze samenleving mee te kampen hebben. De christelijke kerken hebben grote delen van hun traditionele achterban verloren door hun gebrek aan empathie voor de moderne samenleving en door het meer recente schandaal van het seksueel misbruik dat hun imago voor velen definitief beschadigd heeft. De vakbonden worden door de jongere generaties nauwelijks meer gezien als behartigers van hun belangen. De banken hebben hun reputatie te grabbel gegooid door roekeloos financieel handelen, dat de hele samenleving in een diepe crisis heeft gestort. En de politiek is op zo n grote afstand van de burgers komen te staan dat deze haar niet meer herkennen als hun vertegenwoordiger. Woorden en daden Geloofwaardigheid ontstaat door een redelijke verhouding tussen woorden en daden. Maar juist deze verhouding is bij alle genoemde instituties ernstig aangetast, het gebrek aan geloofwaardigheid van de politiek is misschien wel het meest ernstig. Politici doen steeds opnieuw beloftes die ze in de Nederlandse compromissenpolitiek niet kunnen waarmaken. Het kwartje van Kok is het legendarische 1

16 niet worden doorgezet en kunnen nieuwe ideeën geen ingang vinden. Het gebrek aan geloofwaardigheid en het daaruit voortvloeiende wantrouwen ondermijnen de noodzakelijke warme verbanden in een samenleving zonder welke de samenleving niet kan functioneren. Een vicieuze cirkel die misschien alleen van onderop kan worden doorbroken. In Griekenland (Syriza) en Spanje (Podemos) zijn nieuwe politieke bewegingen opgekomen die hoop bieden aan boze en teleurgestelde burgers die niets meer willen weten van de gevestigde politieke partijen. Of ze werkelijk in staat zijn tot een nieuwe, meer geloofwaardige politiek, moet nog worden bewezen. In ieder geval getuigt hun opkomst van de kracht die kan uitgaan van bewegingen die van onderop opnieuw vorm willen geven aan de samenleving. Lokale democratie In Nederland ontbreekt zo n beweging tot op heden. Toch zijn er ook in Nederland kansen voor een beweging van onderop. En die liggen bij de gemeenten, bij de lokale politiek. De gemeente is het bestuursorgaan dat het dichtst bij de burger staat. En hoewel lokale politici niet anders of beter zijn dan hun landelijke partijgenoten, staan ze wel in directe verbinding met de lokale burger, worden ze sneller aangesproken op hun woorden en daden en zijn ze beter in staat de onvrede van de burger te verstaan. De lokale democratie is in Nederland ondanks alle reële kritiek toch redelijk sterk verankerd. En, ook heel belangrijk, gemeenten krijgen steeds meer zeggenschap op terreinen die er voor de burgers toe doen. De overheveling van de verantwoordelijkheid voor de Wmo, de jeugdzorg en de Participatiewet biedt de gemeenten kansen om, in samenspraak met betrokken burgers en instanties, beleid vorm te geven dat meer en beter aansluit bij de lokale situatie. Dit zal ongetwijfeld met vallen en opstaan gebeuren, maar dit neemt niet weg dat de lokale democratie een geweldige push kan krijgen en zo van onderop kan bijdragen aan het herstel van politieke geloofwaardigheid. De vraag is echter of de gemeenten deze kans grijpen. Kijkend naar wat er in gemeenten gebeurt, ook in onze eigen gemeente Texel, kan ik deze vraag niet zonder meer positief beantwoorden. De burger subject of object Geloofwaardig politiek handelen vraagt om consequent handelen, om geen beloftes te doen die je niet kunt waarmaken, om transparantie en last but not least om de burger werkelijk serieus te nemen als gelijkwaardig partner in het proces dat moet leiden tot beter beleid. Hier en daar zien we dit ook gebeuren. Meerdere gemeenten betrekken burgers en hun organisaties actief en serieus bij het vormgeven van het beleid en ondersteunen de nieuwe initiatieven die op grote schaal in heel het land van de grond komen zoals allerlei vormen van buurt- en zorgcoöperaties, gezamenlijke buurtmaaltijden of koken voor een ander en buurthuizen die door burgers in eigen beheer worden genomen. Deze gemeentes zijn niet bang voor de participatie die de moderne mondige burger zoekt en mee wil vorm geven. Maar er is ook altijd die andere kant. Te veel gemeenten willen het beleid liever in eigen hand houden, blijven uitgaan van het idee dat de gemeente bepaalt en de burger maar heeft te volgen, precies het tegendeel van wat eerst werd aangeduid als de kanteling en tegenwoordig als de participatiesamenleving. De gemeenten staan momenteel voor een tweesprong. Kiest de gemeente ervoor de lokale democratie actief te versterken door een dienende en coöperatieve opstelling, waarbinnen de burger als subject en medeverantwoordelijke van het beleid serieus genomen wordt of blijft zij het gewoon ouderwets beter weten, verschuilt zij zich achter bureaucratische regels en degradeert zij de burger weer tot object van beleid. Is dit laatste het geval, dan kan voorspeld worden dat er de komende tijd nog heel veel mis zal gaan bij de totstandkoming van de participatiesamenleving met als voorspelbaar gevolg groeiende onvrede. Publieke onvrede die in schrille tegenstelling staat tot de eerder aangeduide dikke voldoende voor het eigen leven, maar die daarmee nog niet minder ernstig is. Gemeenten verkeren in de unieke positie om deze tegensteling in samenspraak met betrokken burgers en de burger ondersteunende instanties terug te dringen en zo de geloofwaardigheid van het politieke primaat te herstellen. Of gemeenten deze kans pakken, is op dit moment nog een open vraag. Kees Dekkers

17 Mantelzorg en (over)belasting Huisarts Frank Haasdijk hield op 26 februari een boeiende voordracht over mantelzorg. Onderwerp: Wat kan de huisarts voor de mantelzorger betekenen? Eén op de vijf Texelaars heeft of krijgt een deeltaak of dagtaak als mantelzorger. De meest betrokken mantelzorger loopt het risico ziek te worden. De duidelijk betrokken dokter Haasdijk vertelde op prettige wijze over zijn ervaringen met patiënten die klachten hebben als gevolg van overbelasting. De grens tussen ziek en gezond zijn is vaak niet meer dan gradueel. Door goed te luisteren en bekend te zijn met de gezinssituatie van zijn patiënt, tevens mantelzorger, kan de huisarts constateren dat de oorzaak van de klachten overbelasting is. Deze analyse kan de inzet zijn van het inschakelen van concrete hulp. Huishoudelijke hulp en thuiszorg zijn de meest voor de hand liggende zaken. Overbelasting Partners of directe familieleden, die dagelijks en zonder onderbreking genoodzaakt zijn vaak intensieve mantelzorg te geven, maken kans ernstig overbelast te raken. Dit kan leiden tot psychische en lichamelijke klachten. Symptomen van overbelasting: men voelt zich overspannen - constant vermoeid - en is niet meer in staat om problemen op logische wijze op te lossen. Voor overspannen mensen is rust de beste en enige manier om weer goed te kunnen functioneren. Probleem hierbij is dat voor vervanging in huis geen geld via de ziektekostenverzekering beschikbaar is. Maaike Schoo van Texels Welzijn wijst er op dat de Stichting ZOO onder de noemer Handen in huis kan helpen met praktische taakverlichting. Respijtzorg is niet betaalde hulp, die soms kan worden gegeven door artsen of verpleegkundigen in opleiding. Er even uit, kan voor de mantelzorgen veel betekenen. Tijdelijke vervanging kan lucht geven en de mogelijkheid om de eigen situatie weer helder te zien. Met de hulp die beschikbaar is kan men weer doorgaan. Burn-out Door langdurige chronische overbelasting voelt men zich vooral s avonds totaal uitgeput. Mensen met een burn-out kunnen cynisch worden en tegenzin ontwikkelen in het geven van mantelzorg. Een burn-out kan heel lang duren of niet overgaan. Een depressie kan het gevolg zijn van een te zware belasting. Het uit zich in somberheid en een negatief zelfbeeld. Depressiviteit is medisch behandelbaar. Frans Hopman zong met gitaarbegeleiding een paar licht melancholische liederen passend bij het onderwerp van de ochtend. Meer informatie: Maaike Schoo van Texels Welzijn, tel Fridtjof

18 Rijbewijskeuring veel eenvoudiger Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu zal op advies van de Gezondheidsraad rijsbewijskeuringen makkelijker maken. In de regeling eisen Geschiktheid 2000 vervalt het vereiste van een medisch onderzoek door een onafhankelijk specialist. Er kan daardoor gebruik worden gemaakt van al bestaande medische informatie van de eigen behandelend arts. Dat bespaart veel tijd en ook kosten. Een goede zaak dus voor senioren met aandoeningen waarvoor een beoordeling over de rijgeschiktheid door het CBR nodig is, aldus ANBO-directeur Liane den Haan. Niet strenger dan nodig Minister Schultz motiveert de wijziging: Het is belangrijk dat mensen veilig kunnen deelnemen aan het verkeer, maar de eisen moeten niet strenger zijn dan nodig is. Tot dusver was het zo dat mensen met aandoeningen als dementie, slaapproblemen, spierziekten en oogaandoeningen een tweede, onafhankelijke dokter moesten inschakelen voor de keuring. De minister streeft ernaar om de regeling op 1 april 2015 in werking te laten treden. Seniorendiners voorjaar 2015 in De Buureton Het seniorendiner van Texels Welzijn betekent iedere maand weer een culinaire verrassing én een gezellige gezamenlijke maaltijd, dus schuif lekker aan! De menukaart van onze diners ziet er dit voorjaar als volgt uit: Dinsdag 21 april: Dinsdag 19 mei: Dinsdag 23 juni: Kipkerrie met rijst, rauwkostsalade en toetje Gehaktballetjes (op spiesjes) met babi pangangsaus, pasta en salade Bami met gebakken ei, saté en atjar En natuurlijk wordt ieder diner afgesloten met een heerlijk toetje en koffie toe! Aanvang diner: uur Kosten diner: 8,50 p.p. Cadeautip bij Texels Welzijn zijn dinerbonnen verkrijgbaar voor de maandelijkse seniorendiners! Voor informatie en/of aanmelden: Texels Welzijn: of mail

19 Thema dorpenronde Texels Welzijn: Kennismaken met Hospice Texel Foto: Annie van der Heide Na ruim vier jaar van voorbereiding wordt Hospice Texel in juni 2015 officieel geopend. Maar wat is een hospice nu eigenlijk en wat is een hospice in de vorm van een bijna thuis huis, zoals op Texel? Hoe en waarom zijn hospices in Nederland ontstaan en waarom willen we óók op Texel een hospice? Hoe ziet het hospice er dadelijk uit? Voor wie staan de gastenkamers open? Wie verleent de professionele zorg en wat zijn de taken van de vrijwilligers? Over deze en andere vragen gaan we in gesprek met Brigitte Hollands, voorzitter van het bestuur van Hospice Texel. En natuurlijk is er alle ruimte voor uw eigen vragen. De Koog Oudeschild Oosterend Den Hoorn De Cocksdorp Den Burg De Waal Woensdag 8 april om u Woensdag 8 april om u Donderdag 9 april om u Dinsdag 14 april om u Maandag 20 april om u Dinsdag 21 april om u Woensdag 22 april om u Iedereen is van harte welkom op deze ochtenden die plaatsvinden in de eigen dorpshuizen. In Den Burg in De Buureton (Beatrixlaan 43). Aanmelden is niet nodig, deelname gratis.

20 Werken na je vijfenzestigste Hans en Hannie Eshuys s, trotse eigenaren van Hotel Den Burg aan de Emmalaan: De zondagmiddag is sowieso voor ons Wie zijn ze? Hannie Eshuys-Rijk is in 1947 in Den Burg geboren. Vanaf haar 16 e werkt ze in de horeca. Ze is begonnen bij het TESO-buffet, daarna werkte ze bij De Oranjeboom, De Raadskelder en in verschillende bedrijven in De Koog. in de tussentijd volgde ze alle horecacursussen die er maar waren. Hans komt uit De Zaanstreek, hij werd in 1944 geboren in Wormerveer. Van 1962 tot 1968 werkte hij bij de marine in Den Helder. Dichtbij Texel en de boot. Dat kwam goed uit, want daar stond Hannie aan het buffet. Liefde op het eerste gezicht. Hans heeft van alles gedaan na zijn werk bij de marine. De administratie van de VVV, NBC Texel, Houthandel van der Vis, enz.

21 In 1978 werden ze verblijd met een tweeling. Twee leuke meiden, die nu aan de overkant wonen en werken, maar graag af en toe bijspringen in het hotel. Hans en Hannie hebben ook nog een tijd appartementen verhuurd voor appartementenboerderij Springtij. Hotel Den Burg wordt sinds 1984 door Hannie bestierd. Hans zou aanvankelijk alleen de boekhouding en de administratie van het hotel doen en af en toe helpen in het hotel. Maar het hotel liep zo goed, dat Hans steeds vaker moest worden ingeschakeld. Op 1 januari 1985 zijn ze officieel samen het hotel gaan runnen. Eigenlijk zijn we net een veredeld dorpshuis, antwoordt Hans op de vraag wat er zo leuk is aan het hotel. Er vinden hier vergaderingen plaats, er worden bruiloften gevierd, toeristen in de watten gelegd en tot 2005 kookten we zelfs voor de arrestanten van het cellenblok in Den Burg. Werklieden van de overkant logeren en eten hier graag. Het is hier s avonds altijd heel gezellig. Eigenlijk doen we nooit niks, voegt Hannie toe. Het is ontzettend leuk werk, het is heerlijk om het mensen naar de zin te maken, het is hier een en al leven. Als het echt moet, passen de dochters op en de zondagmiddag is sowieso voor ons. We gaan wandelen of fietsen, lekker naar buiten. Verder zijn we hier aan het werk. Hans vindt zelfs nog tijd om penningmeester van de dorpscommissie te zijn en voorzitter van Radio Texel. En Hannie, heeft die nog ruimte voor wat anders? Hannie vindt af en toe tijd om iets te doen met de Texelse Ondernemende Vrouwen (TOV). Ondanks het drukke maar gezellige leven wordt het voor dit leuke stel tijd om te stoppen. Het hotel staat te koop. Ze willen de natuur in, fietsen en wandelen en in een huisje in Den Burg wonen. Hannie heeft een grappige toekomstdroom. Als het hotel verkocht is, wil ze een maand in Parijs wonen, een maand in Rome, een maand in Amsterdam, een maand in Barcelona en ga zo maar door. Alle mooie steden van Europa wil ze proeven. En Hans? Ik ga graag mee. Plannen genoeg dus, maar na elke mooie reis willen ze terug naar Texel. We strijden altijd heel erg voor het eiland, vertellen Hans en Hannie. Niet alleen voor onszelf. Van Texel mag geen randstad worden gemaakt. Ik gun het prachtige en gezellige hotel een nieuwe eigenaar die het met net zoveel liefde en passie zal runnen als de familie Eshuys, die ik een mooie, wat rustiger toekomst op Texel wens. Judy Weggelaar ANBO-leden krijgen op vertoon van hun ledenpas* korting bij de volgende bedrijven: Oosterhof Wonen in Den Burg geeft op alle artikelen 5% korting Het Texelse Schoonmaakbedrijf Dennis in De Cocksdorp geeft op alle diensten 5% korting Wiersma Meubelen in Den Burg geeft op alle artikelen 5% korting De firma Graaf in De Cocksdorp geeft 30% korting op Texelse dekbedden (op = op) Ouderenwinkel Den Helder geeft aan leden van ANBO Texel op alle artikelen 10% korting (niet geldig in combinatie met bestaande aanbiedingen) Voeten op Texel in Eierland geeft op alle voetverzorgingsproducten 50 eurocent korting De Kookwinkel van Keukencentrum Texel in Den Burg geeft 5% korting Stiehl Audio Video, De Waal, geeft op alle aankopen 5% korting Restaurant Topido in De Cocksdorp geeft bij een kopje heerlijke DE koffie naar keuze een tweede kopje gratis. Aanbod geldt voor ANBO-leden en hun gasten Garage Dros in Eierland geeft op alle reparaties 10% korting Zegel Modes in de Weverstraat en Zegel Lingerie aan de Binnenburg te Den Burg geven 10% korting VTI Oudeschild geeft 10% korting op alle materialen Computer Texel, Keesomlaan, geeft 5% korting op de eerstvolgende bestelling. Gebruik hiervoor kortingscode CT2013 (1 x per gezin) TCA aan de Maricoweg geeft bij aankoop van minimaal 30,- aan inkt/toner een gratis pak A4 papier t.w.v. 3,- *) De korting geldt niet voor aanbiedingen. Tip: neem bij grotere aankopen altijd meteen uw ANBO-ledenpas mee! (wacht daar dus niet mee tot u de rekening krijgt). Uw bedrijf kan ook meedoen aan dit initiatief! Hiervoor kunt u contact opnemen met Tom Steenvoorden, tel of mail naar

22 Recordaantal klachten toeslagen Belastingdienst Een explosieve stijging van bijna 60 procent tot 1726 klachten in 2014, vergeleken met de jaren daarvoor. Nederlanders zijn nog nooit zo ontevreden geweest over de snelheid en de manier waarop aanvragen voor toeslagen worden afgehandeld door de Belastingdienst Toeslagen, zo blijkt uit een rapport van de Nationale Ombudsman. ANBO vindt al langer dat de inkomenstoeslagen op de schop genomen moeten worden en bepleit één inkomensafhankelijke toeslagregeling. Bijna zes miljoen Nederlandse huishoudens krijgen jaarlijks ruim 7 miljoen toeslagen toegekend: zorg- en huurtoeslag, kindgebonden budget en toeslagen voor kinderopvang. Bij vele tienduizenden huishoudens gaat het volgens de Ombudsman te traag en wordt niet gereageerd op aanvragen, wijzigingsverzoeken en bezwaarschriften. Ook zijn er klachten over het gebrek aan informatie tijdens de behandeling van aanvragen. Volgens de Nationale Ombudsman moet de Belastingdienst meer maatwerk leveren, afspraken nakomen en stukken tijdig behandelen. Anders komen kwetsbare huishoudens financieel in de knel. ANBO-woordvoerder Liane den Haan: Ik deel de mening van de Ombudsman dat huishoudens de toeslagen nodig hebben om rond te kunnen komen. Zij kunnen vaak geen maand missen. De werkwijze van de Belastingdienst moet écht verbeteren. ANBO vindt bovendien dat het kabinet op korte termijn het systeem van inkomensafhankelijke toeslagen op de schop moet nemen. Er zijn er 27 en die zijn zo ingewikkeld en verschillend, dat ook het niet-gebruik waarschijnlijk de spuigaten uitloopt. De steunregelingen komen bij 16 miljoen van de 17 miljoen Nederlanders terecht. Je hebt het dan over steunregelingen zoals huur- en zorgtoeslag, ouderenkorting, kwijtschelding gemeentelijke lasten, etc. De regelingen lopen ook via verschillende instanties, zoals de Belastingdienst, het UWV, de gemeente of de Sociale Verzekeringsbank. Die hanteren verschillende inkomensnormen en grenzen, eigen aanvraagtermijnen en betalingsdata. De regelingen werken ook nog op elkaar in. Zorg nu eens voor één definitie voor inkomen en spaargeld, één aanvraagtermijn en leg de uitvoering bij één instantie neer: de Belastingdienst. Uiteraard moet die zo ingericht zijn, dat alles dan vlekkeloos verloopt. Staatssecretaris Wiebes van Financiën zegt in een reactie op het rapport van de Ombudsman, dat hij de adviezen gebruikt om de werkwijze van de Belastingdienst te verbeteren. Volgens hem is het aantal beschikkingen sinds 2006 verviervoudigd tot 25 miljoen per jaar. Het klachtenpercentage staat op 0,02 procent en is volgens hem dalende. Koersbalclub zoekt nieuwe leden Koersbalclub De Goede Koers is op zoek naar nieuwe aanwas. De club heeft nu veertien leden en wil graag uitbreiden. Iedereen is van harte welkom. Op dinsdagmiddag wordt er van tot uur gespeeld in De Buureton (Beatrixlaan, Den Burg), met een korte onderbreking voor koffie/thee en een praatje. Loop gerust eens binnen op de speelmiddag, het verplicht tot niets. Voor inlichtingen kunt u terecht bij Anne Groot, Gasthuisstraat 77, tel Met de Olympische gedachte dat meedoen belangrijker is dan winnen, hoopt de club vele leden te mogen begroeten.

23 Help, de robots komen! De werkgelegenheid in Nederland wordt steeds minder. Bij grote concerns verdwijnen banen met honderden tegelijk. Dit speelt al jaren bij de grote banken en verzekeraars, nu volgen winkelketens als Hema, V&D en Blokker. In de zorgsector vindt verzorgend personeel steeds minder emplooi. In de administratieve sector zijn de afgelopen vijf jaar zo n banen verdwenen. En waren het vroeger de laagopgeleiden die moesten vrezen voor automatisering, tegenwoordig zit ook de groep middelbaar opgeleiden in de leeftijd van 35 tot 55 jaar in de gevarenzone. De oorzaken voor het verdwijnen van betaald werk zijn divers. Sinds de woekerpolissen, renteswaps en andere wazige producten mijden mensen banken en verzekeraars. Deze organisaties hebben het vertrouwen ernstig beschaamd en hebben het dus aan zichzelf te wijten dat klanten zich massaal afkeren. Voorlopig zie ik daar geen verandering in komen. Bij de winkelketens ligt de oorzaak in veranderend winkelgedrag. Mensen kopen steeds meer via internet. In eerste instantie ging het vooral om reizen en financiële dienstverlening. Inmiddels heeft het nieuwe winkelen zo n vlucht genomen dat het niet anders kan dan dat traditionele winkels dit merken in hun omzet. Je aankopen doen via de computer is mogelijk geworden door de komst van het internet en de daarop volgende technologische ontwikkelingen. Die technologische ontwikkelingen gaan steeds sneller. Ik snap nog steeds niet hoe een 3-D printer werkt maar dat we dadelijk alles printen in plaats van in de winkel te kopen, lijkt onvermijdelijk. En daarmee kom ik bij de laatste oorzaak van het banenverlies: de robotisering. Op dit moment vormen de robots de grootste bedreiging voor onze werkgelegenheid. Tijdens een congres over de robotisering van de samenleving vorig jaar in Den Haag gaf minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan zich hierover grote zorgen te maken. Het toenemend gebruik van robots zal volgens hem leiden tot verdringing van werk. Robots zijn goedkoop, snel, nooit ziek, werken 24 uur per dag en vragen nooit om loonsverhoging. De ideale werknemer dus. De verwachting is dat de komende 10 tot 20 jaar zeker 2 miljoen banen in Nederland zullen verdwijnen door robots. Hoe snel dit zal gaan, hangt af van de acceptatie van de nieuwe technologie en de invoering van nieuwe wetgeving. Zo bestaan zelfrijdende auto s al wel, maar zien we deze nog niet in het straatbeeld. Technisch gezien kunnen bestuurders van voertuigen dus elk moment hun baan verliezen. Nu moet u niet denken ach, het zal zo n vaart niet lopen. Er zijn al bedrijven die vrij abrupt zijn verdwenen. Het meest aansprekende voorbeeld is Kodak, dé grote marktleider op het gebied van filmrolletjes. Het ging failliet in 2012 en medewerkers werden ontslagen. Steeds meer mensen moeten gaan vrezen voor ontslag. Bij grote bedrijven worden zelfs ontslagmanagers aangetrokken. Bij massaal ontslag wordt een ontslaggolf ingezet. Daarbij worden hele groepen werknemers tegelijk ontslagen. Daarnaast kennen we de ontslagexecutie: iemand komt terug van vakantie, vindt zijn bureau leeggemaakt en krijgt te horen dat zijn baan is geschrapt. Een derde methode is ruiming. Deze methode komt uit Amerika en komt erop neer dat bedrijven de 5% minst presterende medewerkers ontslaan. Het personeel wordt voorgeleid voor de manager. De manager legt een hand op je schouder: jij mag blijven, jij moet gaan. Dit ritueel wordt elk jaar herhaald en wordt dus ruiming genoemd, analoog aan veehouders die bij mond-en-klauwzeer de koeien afschieten. Dat gebeurt in Amerika maar deze tendens is niet nieuw in Nederland. Reeds in 2001 schreef organisatiepsycholoog Jaap Peters het boek De intensieve menshouderij. Hij noemt daarin een aantal Nederlandse bedrijven die toen al geleid werden als een soort moderne varkenshouderij. Peters stelt in zijn boek dat de top van deze bedrijven alleen maar bezig is met reorganiseren en afstoten van werk naar bijv. lage lonen landen, personeel en klanten worden uitgemolken. Alles gericht op een zo hoog mogelijke winst. Onder invloed van robots en de computer wordt deze tendens doorgetrokken naar andere sectoren en verdwijnt het werk als sneeuw voor de zon. Futurologen verwachten dan ook dat we in de nabije toekomst naar een driedaagse werkweek gaan. Misschien gaan we zelfs toe naar een systeem van basisinkomen. Dan krijgt iedereen een vast inkomen van de overheid, zonder inkomenstoets of werkverplichting. Wie met het inkomen tevreden is, heeft veel vrije tijd. Wie meer wil verdienen, gaat dan nog werken. We zullen zien waar het eindigt. Duidelijk is dat de ontwikkelingen niet stilstaan, de wereld draait gewoon door. Hennie Huisman, Wethouder Sociale Zaken en Werkgelegenheid

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling Stichting Definitie ouderenmishandeling Al het handelen of nalaten van handelen jegens (geheel of gedeeltelijk) afhankelijke ouderen, door diegene(n)

Nadere informatie

Dagbehandeling De Horst

Dagbehandeling De Horst Dagbehandeling De Horst U wilt graag zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen, maar zonder extra ondersteuning lukt dat niet meer. U wordt ouder en krijgt geheugenproblemen. Het is niet meer zo gemakkelijk

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

c A r i N t r E g g E l A N D h u i s DoKtEr EEKMANhof D E N E K A M P

c A r i N t r E g g E l A N D h u i s DoKtEr EEKMANhof D E N E K A M P carintreggeland huis Dokter Eekmanhof DENEKAMP Veilig thuis in het centrum van Denekamp Van harte welkom! Wilt u graag een woning met op een levendige en toegankelijke locatie? Met een afgeschermd terras?

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Beleidsplan TOV eten en stichting Jij bent TOV! Inleiding:

Beleidsplan TOV eten en stichting Jij bent TOV! Inleiding: Beleidsplan TOV eten en stichting Jij bent TOV! Inleiding: Voor u ligt het beleidsplan van TOV eten en Stichting Jij bent TOV! Dit plan beschrijft de doelstellingen en acties van de stichting voor de komende

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Ouderenmishandeling. Relatie slachtoffer pleger

Ouderenmishandeling. Relatie slachtoffer pleger Ouderenmishandeling Naar schatting worden jaarlijks 200.000 ouderen slachtoffer van ouderenmishandeling. Ouderenmishandeling is het handelen of nalaten van handelen van al degenen die in een terugkerende

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015 Inleiding Over 3 maanden is het Odensehuis al weer een jaar open. We beginnen goed op gang te komen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

Thuis in de Hoeksche Waard

Thuis in de Hoeksche Waard 1 Thuis in de Hoeksche Waard 2 De rust en ruimte van de Hoeksche Waard is onze plek, ons thuis. Hier betekenen wij al bijna vijftig jaar met kleinschalige zorg iets groots in het persoonlijke leven van

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Wil jij minderen met social media?

Wil jij minderen met social media? Wil jij minderen met social media? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2016 Hulpboekje social media 1 Hoe sociaal zijn social media eigenlijk? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt op social media.

Nadere informatie

Zorg na uw ziekenhuisopname

Zorg na uw ziekenhuisopname Zorg na uw ziekenhuisopname U bent opgenomen in Maasziekenhuis Pantein. Voordat u weer naar huis gaat, heeft u een gesprek met de liaisonverpleegkundige om te bespreken of u na uw opname in het ziekenhuis

Nadere informatie

Dagbesteding Psychogeriatrie

Dagbesteding Psychogeriatrie Dagbesteding Psychogeriatrie Contact: Stichting Rosengaerde Pastoriestraat 1 7721 CT DALFSEN Telefoon algemeen (0529) 431541 Telefoon keuken (0529) 432514 Fax (0529) 432937 e-mail Internet Info@rosengaerde.nl

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105. Hudsonhof Activiteitenlijst april 2015

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105. Hudsonhof Activiteitenlijst april 2015 Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof -9 057 KP Amsterdam Tel: 020 233405 Hudsonhof Activiteitenlijst april 205 Lichamelijke beweging Een beweegoloog is aanwezig op woensdag en vrijdagmiddag

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed,

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed, Zo kan het ook Zouden er nog meer leuke oude mensen bestaan? vroeg ik me inmiddels af. Ja hoor, zei mijn yogaleraar, mijn oma. Die is achtentachtig en ze rijdt nog auto en als het moet, slingert ze ook

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015

Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015 Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015 Marieke Zelissen GZ-psycholoog MetGGZ Esther Stoffers Programmaleider Huis voor de Zorg Programma vanmiddag Informatie over ouderenmishandeling Wat verstaan

Nadere informatie

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105. Hudsonhof Activiteitenlijst september 2015

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105. Hudsonhof Activiteitenlijst september 2015 Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105 Hudsonhof Activiteitenlijst september 2015 1 Belangrijk nieuws!! Tip 1 Op maandag 14 september is er een gratis

Nadere informatie

Wist U al dat? Gerard dit ook doet maar dan op zijn balkonnetje 3-hoog achter?

Wist U al dat? Gerard dit ook doet maar dan op zijn balkonnetje 3-hoog achter? Wist U al dat? Gerard dit ook doet maar dan op zijn balkonnetje 3-hoog achter? Toen Paul van café de Barderij hoorde dat Gerard een penthouse had gekocht hij vond dat hij niet kon achterblijven? Hans van

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft. Hospice Marianahof. Avoord. Zorg en Wonen. Zoals u het wenst

Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft. Hospice Marianahof. Avoord. Zorg en Wonen. Zoals u het wenst Kwaliteit van leven toevoegen aan de tijd die men nog heeft Hospice Marianahof Avoord Zorg en Wonen Zoals u het wenst 1 Welkom in marianahof Gastvrij thuis 4 Eigen regie 5 Aandacht 6 Multidisciplinair

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

WELKOM BIJ VERPLEEGHUIS DE LINGEHOF

WELKOM BIJ VERPLEEGHUIS DE LINGEHOF WELKOM BIJ VERPLEEGHUIS DE LINGEHOF VOOR EEN LEVEN MET KLEUR Welkom bij De Lingehof het huis in het hart van het Over-Betuwse Bemmel In De Lingehof kunt u aangenaam wonen met gespecialiseerde verzorging

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Op zoek naar leuke activiteiten en verenigingen in De Stichtse Hof?

Op zoek naar leuke activiteiten en verenigingen in De Stichtse Hof? Meer informatie? Welzijnsprogramma 2015 Vivium De Stichtse Hof Neem voor meer informatie gerust even contact op met het Uitbureau van De Stichtse Hof. Wij helpen u graag! Op zoek naar leuke activiteiten

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van:

NASCHOOLSE DAGBEHANDELING. Figaro. Welkom! Waarom kom jij naar de groep? Informatieboekje voor kinderen die komen kennismaken. Dit boekje is van: NASCHOOLSE DAGBEHANDELING Figaro Welkom! Binnenkort kom je kennismaken op Figaro. In dit boekje leggen we je alvast wat dingen uit. Het boekje is gemaakt voor kinderen die hier voor de eerste keer komen,

Nadere informatie

1. De tuin wordt opgeruimd

1. De tuin wordt opgeruimd 1. De tuin wordt opgeruimd Wat gaan jullie doen? vraagt mama. Ze is iets lekkers aan het maken: zoute bolletjes. Dat doet ze elke vrijdagmiddag als Joas, Aron en Lisa uit school komen. Vaak helpt een van

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Kookdame. Eten zoals thuis.

Kookdame. Eten zoals thuis. Kookdame Eten zoals thuis. Hoe raar is dat? Zorgorganisaties zijn er om mensen beter te maken, beter te laten functioneren en zich beter te laten voelen. Natuurlijk zijn allereerst de zorg en begeleiding

Nadere informatie

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak Willem Braak Maandag 15 oktober start Opleidingscentrum Granbeeuw met een fundraiser voor een nieuw initiatief: Vrienden van Opleidingscentrum Granbeeuw. Het bedrijfsleven zal benaderd en aangemoedigd

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Hoe gaat het in groep 1/2 b

Hoe gaat het in groep 1/2 b Hoe gaat het in groep 1/2 b Binnenkomst: - Als je op school komt hang je je jas op je eigen haakje onder je tent. Je tas zet je op de plank. - In de klas geef je de juf een hand en je pakt een spelletje

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

Zes generaties warme toewijding

Zes generaties warme toewijding Zes generaties warme toewijding De geschiedenis van familiebedrijf Bakker van de Ven Bij gelegenheid van het 75-jarig bestaan in Venhorst Venhorst, juni 2010 PAG 1 INHOUD Voorwoord Inleiding 1 Martinus

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Storm op komst. We vinden het belangrijk dat onze kinderen rekening leert te houden met

Storm op komst. We vinden het belangrijk dat onze kinderen rekening leert te houden met Storm op komst Vandaag liep ik met mijn hond voorbij een schoolplein waar de pauze in volle gang was. Overal spelende en blije kinderen, maar bij het hek stonden een beteuterde kleuter en zijn juffrouw.

Nadere informatie

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit.

Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Een moeilijk woord voor Natuurbrug is Ecoduct. Wat dat nu precies is, legt de schrijver Frank van Pamelen hieronder nog eens uit. Ecoduct Wat is dat dan precies, een ecoduct? Zo vroeg een jonge

Nadere informatie

Afdeling VeluwerandMeer

Afdeling VeluwerandMeer Afdeling VeluwerandMeer Nieuwsbrief Nr. 3 2015 Van de bestuurstafel Deze keer een wat ander voorwoord dan u van mij gewend bent. Omdat er belangrijke zaken te melden zijn, praat het bestuur u graag bij

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Het thema van deze les is Op zoek naar werk. Dit is les 7 Beginners. Werk vragen in een winkel.

Het thema van deze les is Op zoek naar werk. Dit is les 7 Beginners. Werk vragen in een winkel. Tekst Audio Les 7 /m 11 Radio Amsterdam Les 7 Beginners. Werk vragen in een winkel. Track 1 Jingle Track 2 Het thema van deze les is Op zoek naar werk. Dit is les 7 Beginners. Werk vragen in een winkel.

Nadere informatie

15. eten moet je toch

15. eten moet je toch GRATIS voorproefje 15. eten moet je toch Uitnodigen Ik zal zorgen dat ik honger heb. Hou het eenvoudig, hoor! Ik eet alles. Ik ben niet zo n moeilijke eter. Maar verder eet ik alles! Je ziet me wel verschijnen.

Nadere informatie

Maand programma. juni 2015. activiteiten in Zoomhoek rood Activiteiten in De Gravin blauw. de Beijerkorf groen. Activiteiten in

Maand programma. juni 2015. activiteiten in Zoomhoek rood Activiteiten in De Gravin blauw. de Beijerkorf groen. Activiteiten in Maand programma Activiteiten in de Beijerkorf groen activiteiten in Zoomhoek rood Activiteiten in De Gravin blauw 2 10.00-12.00 uur Bingo - deelname E 5,-. * 2 10.00-12.00 uur lezing over de renaissance

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers

Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers 0 Ondersteuning en activiteiten voor mantelzorgers Workshops, lotgenotencontact, bijeenkomsten, individuele begeleiding Mantelzorg, wat is dat? Je bent mantelzorger wanneer je de zorg voor een familielid

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Secundaire traumatisering

Secundaire traumatisering SECTORFONDSEN ZORG EN WELZIJN Secundaire traumatisering In de welzijnssector Informatie voor werknemers Weer een verhaal over incest: ik kan er niet meer tegen Als ik zo n lieve vader op de crèche zie,

Nadere informatie

mensen hebben mensen nodig

mensen hebben mensen nodig mensen hebben mensen nodig mensen hebben mensen nodig Dat vinden we bij Mosae Zorggroep. Vanuit vijf locaties en een eigen thuiszorgorganisatie. Met ruim 600 mensen in dienst en 300 vrijwilligers verzorgen

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105. Hudsonhof Activiteitenlijst oktober 2015

Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof 1-9 1057 KP Amsterdam Tel: 020 2334105. Hudsonhof Activiteitenlijst oktober 2015 Stichting Multicultureel Centrum de Hudsonhof Hudsonhof -9 05 KP Amsterdam Tel: 020 233405 Hudsonhof Activiteitenlijst oktober 205 Belangrijk nieuws!! Lichamelijke beweging Een bewegingsagoog is aanwezig

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

ZOMERPROGRAMMA OOK SAMEN:

ZOMERPROGRAMMA OOK SAMEN: Nieuwsbrief OOK Zandvoort Zomer 2015 Inhoud: OOK samen Koffie-in Breiclub Kom je OOK eten Medische gym Herstel het Samen Burendag Alzheimercafé Mantelzorg Toon Hermansgroep Gezelligheid en ontmoeting staan

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Willen jullie weten hoe een schooldag er bij ons uit ziet? Lees dan maar snel verder..

Willen jullie weten hoe een schooldag er bij ons uit ziet? Lees dan maar snel verder.. Willen jullie weten hoe een schooldag er bij ons uit ziet? Lees dan maar snel verder.. We zijn weer begonnen 8:20 uur gaat de kleuterdeur open. Kinderen kunnen hun jas meteen aan de kapstok hangen, deze

Nadere informatie

STEUNPUNT MANTELZORG. Datum: mei 2015 Betreft: nieuwsbrief. Geachte heer, mevrouw,

STEUNPUNT MANTELZORG. Datum: mei 2015 Betreft: nieuwsbrief. Geachte heer, mevrouw, STEUNPUNT MANTELZORG Datum: mei 2015 Betreft: nieuwsbrief Geachte heer, mevrouw, Via deze weg wil ik u graag informeren over nieuws en activiteiten voor mantelzorgers. Bij sommige activiteiten is aanmelden

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Wonen bij Markenhof. Wonen, welzijn en zorg onder één dak. Wat biedt Markenhof u? Waar vindt u Markenhof? Hoe meldt u zich aan?

Wonen bij Markenhof. Wonen, welzijn en zorg onder één dak. Wat biedt Markenhof u? Waar vindt u Markenhof? Hoe meldt u zich aan? Wonen, welzijn en zorg onder één dak Wat biedt u? Waar vindt u? Hoe meldt u zich aan? Een rustige plek in een bosrijke omgeving Verpleeghuis ligt midden in de bosrijke omgeving van Beekbergen. De dennenbomen

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 119 119 HOOFDSTUK 8 Dat is een koopje! WOORDEN 1 2 3 1 Ik ga even naar de.... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 2 Wil je wat drinken? Ja graag, een... koffie alsjeblieft. a fles b beker

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) is er op gericht dat gemeenten

Nadere informatie