Deel 4: Communicatie en identiteit in de jongerentaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deel 4: Communicatie en identiteit in de jongerentaal"

Transcriptie

1 Deel 4: Communicatie en identiteit in de jongerentaal Communicatie, identiteit en gender Fiona Shelton (UK) 1. Inleiding De rol van de communicatie en identiteitsontwikkeling tijdens de jeugd heeft een bijzondere betekenis, aangezien jonge mensen tijdens deze ontwikkelingsfase zichzelf zoeken en zichzelf op een manier definiëren die tijdens hun kindertijd nog niet mogelijk was (Calvert, 2002). Identiteit - zoals beschreven bij Huffaker en Calvert (2005) - is een centrale ontwikkelingsopdracht, die in de vroege kindertijd begint en eindigt op het hoogtepunt van het leven. Er zijn facetten van de communicatie die het jonge mensen mogelijk maakt op hun eigen gedachten, ideeën en handelingen te reflecteren, die een nieuwe dimensie toevoegen aan de zelfontdekking, zeker met betrekking tot de ontwikkeling van de geslachtsidentiteit. Er zijn aanwijzingen dat onze denkwijzen in de communicatie over de geslachtsrollen gewijzigd zijn; de communicatiemethodes, waarvan jonge mensen zich bedienen, lijken vooral rond mobiele technologieën geconcentreerd te zijn, hetgeen verder in deze bijdrage wordt besproken. Geslachtspecifieke verschillen in de communicatie worden al voor het eerst zichtbaar in de jonge jaren, jongens en meisjes verschillen op dit vlak al als ze drie of vier jaar zijn. De meeste kinderen brengen het grootste deel van de dag spelend en communicerend met anderen door. Jongens en meisjes spelen over het algemeen in groepen die geslachtshomogeen zijn. Deze groepen met kinderen van hetzelfde geslacht ontwikkelen en onderhouden specifieke en verschillende communicatiestijlen en gedragswijzen, die bijdragen tot een geslachtelijke identiteitsvorming. Bij de overgang van de kindertijd naar de adolescentie is communicatie een beslissend middel waarmee rollen van geslachtsbepaalde identiteit verkend en geconstrueerd worden (Harter 1998). HARTERs visie op de ontwikkeling in de adolescentie ziet de constructie van het zelf als iets dat meerdere openbare ikken bevat, die naar behoefte in bepaalde situaties kunnen worden ingezet. Volgens ERIKSON (1993) wordt een uniforme identiteit na een succesvolle zoektocht geconstrueerd volgens wie men is. ERIKSON (1968) beschouwt de adolescentie als een kritische fase van de identiteitsvorming; jongeren ervaren volgens ERIKSON tijdens hun puberteit een crisis, tijdens dewelke ze kernvragen over hun waarden en idealen, hun toekomstige beroep of hun loopbaan en over hun seksuele identiteit opwerpen. Deze ideeën worden verder besproken, rekening houdend met nieuwe onderzoeken over gender en over communicatieve vaardigheden.

2 2. Gender, identiteit en digitale media In de 21ste eeuw presenteren jonge mensen hun meervoudige ikken" (Huffaker en Calvert, 2005) door de inzet van social networking en van media-platformen waarop jongeren op speelse wijze de rollen van anderen spelen, waarbij ze verschillende standpunten innemen en waardoor het voor hen mogelijk wordt om verschillende facetten van de rol die ze willen spelen, uit te testen (Huffaker en Calvert 2005). Dit begrip van meervoudige identiteiten zorgt voor verschillende wegen naar een beter begrip van de relaties die jonge mensen met digitale media hebben. BUCKINGHAM (2008) bijvoorbeeld presenteert twee kanten van deze argumentatie. Aan de ene kant biedt het internet diverse mogelijkheden om diverse facetten van een identiteit te verkennen, die iemand waarschijnlijk vroeger ontzegd werden of die gestigmatiseerd waren. Dit doet vermoeden dat media als uitdrukkingsmiddel gebruikt kunnen worden of als middel tot ontdekking van zijn/haar ware ik, bijvoorbeeld met betrekking tot seksualiteit (Buckingham 2008, p. 8). Aan de andere kant stelde hij echter vast dat deze media daarentegen ook beschouwd kunnen worden als middelen die mogelijkheden bieden voor een speelse omgang met identiteit en navolging vinden, waarmee jonge mensen identiteiten kunnen aannemen die ze voor zichzelf en voor andere willen verkennen. In de virtuele wereld, waar flexibiliteit en anonimiteit mogelijk zijn, kunnen jongeren zich beter voelen als ze hun seksuele geaardheid tot uitdrukking brengen en hun seksuele identiteit buiten de sociale regels om verkennen (Huffaker & Calvert 2005). De taal is een beslissend middel waardoor seksuele identiteit uitgedrukt en onderzocht kan worden, vooral op online fora. Volgens een groots opgezette enquête in de VSA, die het SMS-gedrag van jongeren onderzocht (Lenhart, Ling, Campbell & Purcell 2010), gaan jongeren in hun communicatie om met mensen van dezelfde leeftijd, partners en voor een deel ook met hun ouders en andere volwassenen op communicatie via SMS. De resultaten uit de enquête tonen aan dat het versturen van sms het meest de voorkeur wegdroeg als middel waarmee jongeren hun vrienden contacteren; dat scoort hoger dan face-to-face-contacten, s, chat en telefoneren ( voice calling ) als dagelijkse manier om te communiceren zoals die typisch is voor deze leeftijdsgroep. Bovendien bleek uit de enquête dat telefoneren voor de meeste jongeren nog steeds de meeste voorkeur wegdraagt om hun ouders te bereiken. Gelijkaardige resultaten werden in het Verenigd Koninkrijk voorgesteld, waar enquêtes aantonen dat jonge mensen liever sms'jes sturen dan te spreken; werkgevers hebben vastgesteld dat veel jonge mensen met beperkte sociale vaardigheden instappen in de arbeidsmarkt, omdat ze tijdens hun jeugd hun communicatievaardigheden niet in dezelfde omvang hebben ontwikkeld als jonge mensen dat deden voor de opkomst van mobiele telefoons en sms. Onderzoeksresultaten (Lenhart et al en Ofcom 2012) wijzen erop dat mensen enorme hoeveelheden sms'jes per dag sturen. Een gemiddelde gebruiker stuurt 50

3 sms'jes per week, hetgeen de afgelopen vier jaar meer dan verdubbeld is met meer dan 150 miljard sms'jes, die in 2011 in Groot-Brittannië verstuurd werden (Ofcom 2012). Tieners sturen meer sms'jes, waarbij de helft van de teenagers 50 of meer sms'jes per dag of tekstberichtjes per maand stuurt; een op drie stuurt meer dan 100 sms'jes per dag. Wat betreft verschillen op basis van geslacht staan 14- tot 17-jarige meisjes aan de leiding in het sturen van sms'jes met gemiddeld 100 sms'jes per dag. De jongste jongens van deze leeftijdsgroep zijn resistenter tegen deze manier van communiceren; ze sturen gemiddeld rond de 20 sms'jes per dag. Volgens een onderzoek dat Pew Internet (2007) heeft uitgevoerd, gebruiken meisjes en jongens media op een verschillende manier. Jongens zitten meer voor de tv en wisselen online filmpjes uit, terwijl meisjes bloggen, s of sms'jes sturen; youtube en andere videowebsites zijn eerder de domeinen van jongens. 14- tot 17-jarige jongens zetten dubbel zoveel filmpjes online (ter vergelijking: 19 % tegenover 10 %). 3. Jongeren en communicatieve vaardigheden - hun perspectieven Hoe is het gesteld met de algemene communicatievaardigheden? Een groots opgezette enquête, de eerste van haar soort, die de inschatting van jonge mensen wat betreft hun communicatieve vaardigheden opvroeg,werd door het National Literacy Trust (2011) in Groot-Brittannië uitgevoerd. De enquête bevroeg jongeren in de leeftijd van 8 tot 16; de verdeling van de geslachten in de steekproef was vrijwel gelijk: 51,5 % mannelijk (n=3511), 48,5 % vrouwelijk (n=3309). Doel van de enquête bestond erin te onderzoeken wat jonge mensen denken over communicatieve vaardigheden, hoe zeker ze zijn van hun vaardigheden en hoe belangrijk ze deze vaardigheden inschatten met betrekking tot school, werk of in andere maatschappelijke contexten. Enkele van de belangrijkste resultaten tonen het volgende aan: Er waren meer meisjes dan jongens van mening dat het beschikken over goede communicatievaardigheden betekent, dat je goed kunt praten en goed kunt luisteren. In tegenstelling hiermee geloofden duidelijk meer jongens dan meisjes dat dit betekent:goed zijn in het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën (ICT). Vijf op tien jongens in vergelijking met vier op tien meisjes stemden met grote overtuiging in met de stelling, dat goede communicatievaardigheden hun vertrouwen in sociale situaties versterken. Drie op tien jongens in vergelijking met twee op tien meisjes brachten in hoge mate tot uitdrukking dat goede communicatieve vaardigheden vaak als vanzelfsprekend worden beschouwd, waarbij het gevaar bestaat dat ze niet ernstig worden genomen als ze hun bedoelingen niet duidelijk tot uitdrukking kunnen brengen.

4 Er zijn enkele verschillen te zien tussen jongens en meisjes wat betreft hun vertrouwen in het gebruik van bepaalde communicatieve vaardigheden, waarbij de jongens zichzelf significant over het algemeen zekerder voelen dan meisjes. Jongens hebben in hun uitspraken eerder dan meisjes de neiging te stellen, dat ze zich zeker voelen om voor klasgenootjes te spreken, tegen vrienden nee te zeggen, met vreemde mensen te praten, hun standpunten uit te leggen en uitleg te vragen als ze iets niet begrijpen. Terwijl jongens op deze vlakken meer zelfvertrouwen vertonen dan meisjes, zouden meisjes zich graag zekerder voelen in de omgang met deze vaardigheden. Jongens gaven met een grotere waarschijnlijkheid dan meisjes aan dat ze zich in een gesprek met leerkrachten en andere volwassenen zeker voelen. Er waren geen significante geslachtspecifieke verschillen bij jongeren met betrekking tot de zelfzekerheid in gesprekken met vrienden en de familie. Er is geen verschil tussen jongens en meisjes in hoe belangrijk ze goede communicatieve vaardigheden vinden voor het bereiken van goede kwalificaties; ook niet in hun belang voor een goede verstandhouding met familie en met vrienden en voor het leiden van een succesvol leven. Meisjes gaven vaker (acht op tien) dan jongens (zeven op tien) aan dat je goede communicatieve vaardigheden nodig hebt om een goede job te vinden. Zowel jongens als meisjes waren van mening dat taalvaardigheden het belangrijkste zijn om in het leven succes te hebben, hoewel er meer meisjes (vier op tien) waren dan jongens (drie op tien) die dit aangaven. Jongens hebben vaker dan meisjes de neiging van mening te zijn, dat wiskunde en ICT de belangrijkste vaardigheden/bekwaamheden zijn om succes te hebben in het leven (Clark 2011, p. 6). 4. Conclusies Waarschijnlijk is het bijzonder interessant dat jongens zichzelf over het algemeen als meer zelfbewuste gesprekspartner inschatten bij mensen met gezag (leerkrachten) en zowel bekende als onbekende volwassenen dan meisjes dat doen, temeer omdat wat meisjes betreft aangenomen wordt, dat ze beter zijn dan jongens in hun vaardigheid tot communiceren. Jongens lijken ook eerder bezorgd te zijn over de sociale effecten van communicatie, waarbij ze bv. meer dan meisjes verwijzen naar een waargenomen samenhang tussen communicatie en intelligentie. Dus, ondanks het feit dat kleine meisjes vroeger en met grotere complexiteit spreken dan jongens van dezelfde leeftijd, lijkt er bij de overgang naar de adolescentie een verschuiving plaats te vinden in de richting van een groter zelfvertrouwen bij jongens. Communicatie is meer dan spreken; ze heeft ook wat te maken met luisteren, met de overdracht van informatie, met begrijpen en handelen. Meisjes konden meer informatie uitwisselen, ze hebben een grotere woordenschat en gebruiken media anders dan

5 jongens, maar jongens steken hen voorbij op vlak van communicatie en de manier waarop ze hun zelfvertrouwen inzetten. Het onderzoek geeft een volledig ander beeld van mannelijke jongeren: als communicatoren met zelfvertrouwen, die er zich ongelooflijk bewust van zijn welke belangrijke rol communicatieve vaardigheden spelen voor een succesvolle schoolloopbaan, op de arbeidsmarkt en op het sociale vlak. Stereotypes over communicatie en geslacht zijn misleidend en bewijzen vooral jongens, die vaak het stereotype van "knorrige, jankende tieners krijgen opgekleefd, geen goede dienst. Dit is een verouderde houding, die in scholen, gezinnen en in onze samenleving tegengegaan moet worden. Literatuur- en bronnenlijst Buckingham, D. (2008) Introducing Identity." Youth, Identity, and Digital Media, MA: The MIT Press, p Calvert, S. L. (2002). Identity construction on the internet. In S. L. Calvert, A. B. Jordan & R. R. Cocking (red.), Children in the Digital Age: Influences of Electronic Media on Development (p ). Westport, CT: Praeger. Calvert, S. L., Mahler, B. A., Zehnder, S. M., Jenkins, A., & Lee, M. S. (2003). Gender differences in preadolescent children's online interactions: Symbolic modes of selfpresentation and self-expression. Journal of Applied Developmental Psychology, 24 (6), p Clark, C. (2011). Boys, girls and communication: Their views, confidence and why these skills matter. London: National Literacy Trust. Communication Trust, (2012), Leading Communication Coalition Responds To Ofcom Study That Shows Texting Is Overtaking Talking In UK beschikbaar op: texting_response 2_.pdf. Erikson, E. H. (1993). Childhood and Society. New York: W.W. Norton & Company. Huffaker, D. A., Calvert, S. L. (2005). Gender, identity, and language use in teenage blogs. Journal of Computer-Mediated Communication, 10 (2). Pew/Internet (2007). Teens and social media: The use of social media gains a greater foothold in teen life as they embrace the conversational nature of interactive online media. Beschikbaar op:http://www.pewinternet.org/ppf/r/230/report_ display.asp Turkle, S. (1995). Life on the Screen, New York: Simon en Schuster.

6 I am seen, therefore I am 1 Het gebruik van Facebook bij Hongaarse jongeren, vooral met betrekking tot opgeladen profielfoto's Erika Grossmann (HU) 1. Facebook Een wonder of een pest? 1.1 Het sociale netwerk: wereldwijd en in Hongarije Facebook bestaat sinds 2004 en heeft in die bijna negen jaren ongeveer 1 miljard gebruikersaccounts bereikt; dat betekent dat 1 persoon op zeven lid is van dit enorme globale sociale netwerk. De talrijke mogelijkheden (profielpagina, foto's en video's uploaden, prikbord met openbare berichtjes, opmerkingen, commentaren, links, informatie over vriendschappen, tijdlijn, online chatmogelijkheid, enz.) staan gratis ter beschikking van de gebruikers. Volgens de gegevens van Spiegel online ligt de gemiddelde leeftijd van de facebookgebruiker op 22 jaar, in Europa ligt deze leeftijdsgrens veel hoger (in: Spiegel online. netzwelt/web/facebook-zaehlt-einemilliarde-mitglieder-a html). Het aandeel vrouwen bij de actieve gebruikers bedraagt 377,7 miljoen (48 %), het aandeel mannen 410,7 miljoen, maar bijvoorbeeld in Noord-Amerika is het aandeel vrouwen met 54 % het hoogste, en ook in Europa vormen de vrouwen de meerderheid met 50,5 %. Het exacte aantal Hongaarse FB-gebruikers is niet makkelijk na te gaan en is om deze reden in geen geval eenduidig. De officiële Facebookgegevens geven aan dat er in januari 2011 ongeveer 2,6 miljoen geregistreerde FB-gebruikers waren. Meer recente gegevens van de RG Stúdió (die alles samen 12 bronnen gebruikte), beweren dat dit aantal in april 2012 al op 3,08 miljoen lag. De samenstelling van de Hongaarse FB-gebruiker op leeftijd ziet er als volgt uit: De groep van 13- tot 17-jarigen bestaat uit mensen, die van 18- tot 24-jarigen uit mensen en de 25- tot 34-jarigen zijn met Wat de verdeling volgens geslacht betreft: de vrouwelijke gebruikers zijn met 52 % vertegenwoordigd, de mannelijke met 48 %. Jammer genoeg is er geen informatie over de man/vrouwverhouding volgens leeftijd. (Hongaarse Facebookpagina op Wikipedia: org/wiki/facebook, Facebookozásban EU-rekorder Magyarország, in: Origó, július 12., SPECIAL EUROBAROMETER 359, in: ec. europa.eu/ public_opinion/archives/ ebs/ebs_359_ en.pdf). Zoals uit de gegevens blijkt, is het aantal vrouwelijke FB-gebruikers in Noord-Amerika, Europa (en Hongarije) veel hoger dan de mannelijke. De reden hiervoor kan aan de ene kant zijn dat volgens BONKA-KRAUT-FROHLICH (2003: 147) de traditionele sociale rolverdeling het onderhouden van sociale relaties meestal bij de vrouwen ligt. Aan de andere kant bevestigen meerdere empirische onderzoeken dat ook jonge meisjes meer belang hechten aan sociale contacten dan hun mannelijke leeftijdsgenoten. 1 Röttgers (2009: 91), geciteerd volgens Veszelszki (2011a)

7 1.2 Facebook als communicatieforum en informatiebron van de jeugd Zoals SZIBER (2012a) beweert is Facebook het enige medium dat als informatiebron kiest voor de Z-generatie, die na 1992 is geboren. Terwijl de X- en Y-generatie zich informeert via online nieuwsportalen, richten de leden van de Z-generatie zich liever op de eigen bekendenkring, op informele wegen. De officiële hulpbronnen worden door hen dan ook naar de achtergrond verdrongen als het over online platformen gaat, zoals jobportaals of eigen websites van bedrijven. VESZELSZKI (2012a) beschrijft verder dat met hen een generatie is ontstaan, die geen onderscheid wil of kan maken tussen het strikt genomen mondelijke, maar mediaal schriftelijk en traditioneel schriftelijke discours of teksttype. Ze spreekt van een nieuw begrip, het digilect (digitaliteit + dialect), als taalvariant, die ook als computermediated communication kan worden gedefinieerd en door de Z-generatie als digitale communicatie wordt gebruikt. Deze "nieuwe" taal wordt door de jonge Facebookgebruikers als een gemeenschappelijk platform beschouwd, en het is heel duidelijk dat "de digitale geletterdheid voor een speciale groepscohesie zorgt en bovendien nog een functie heeft die buitenstaanders talig buitensluit. De zgn. digitale kloof heeft er niet alleen mee te maken, dat men de IT-toestellen niet kan gebruiken, maar dat men de bijzondere tekens van de digitale communicatie (bv. acronymen, emoticons) niet begrijpt en niet kan gebruiken, en dat kan ook in de niet-digitale communicatie tot storingen leiden." (Veszelszki 2012a: 454). 1.3 Effecten van infocommunicatie-technologie op de taal In een empirisch onderzoek dat in 2008 onder scholieren (13-14 jaar) is uitgevoerd, werd erop gefocust welke verschillen er zijn tussen de tekstsoorten die op computer worden gemaakt en het "traditionele" handschrift (VESZELSKI 2011b). Men merkte namelijk dat de digitale communicatie een grote invloed heeft op het taalgebruik van de scholieren, en wel - tegen alle verwachting in - in positieve zin: de scholieren gebruikten in de traditionele tekstsoorten (met de hand geschreven teksten, werkstukken, huiswerk op school) uiterst creatieve uitdrukkingen die ze vervolgens als digilect gebruikten, vooral in chats en facebooktoepassingen. In een volgende studie in 2010 bleek dat scholieren heel goed in staat zijn om de verschillende tekstsoorten uit elkaar te houden, te differentiëren. 90% van de scholieren gebruikten namelijk regelmatig internetspecifieke uitdrukkingen, afkortingen, woordvormen, emoticons, Engelse invloed, en slechts 10 % deed dat ook in officiële, traditionele tekstsoorten zoals in handgeschreven teksten, werkstukken, huistaken op school, officiële brieven, documenten (Veszelszki 2011b). Ook SÁNDOR (2001) is van mening dat bijvoorbeeld het wijdverbreide gebruik van sms en de internettaal zowel voor- als nadelen kan hebben. Haar hypothese is dat dit middel (sms, chat via internet, ) wel kan leiden tot verwaarlozen van het schrift, dat het taalgebruik minder precies en bescheidener wordt, maar anderzijds wordt ze ondersteund door de mondelinge communicatie ondersteund en verrijkt, en zo wordt het netwerk van intermenselijke relaties versterkt. VESZELSZKI (2011b) en ook BALÁZS (2005) benadrukken dat het belangrijk is om de internetcommunicatie, dit nieuwe cybdiscours, de nieuwe

8 digitale teksttypes, de verschillende taalregisters, taalvarianten, neologismen in het schoolse communicatieonderwijs te integreren. 2. Profielfoto's op Facebook als communicatiemiddel 2.1 I am seen, therefore I am Resultaten van een onderzoek onder jongeren De Hongaarse mediaverantwoordelijke voerde in het jaar 2012 een omvangrijk onderzoek van diverse media-aspecten in Hongarije uit. Alles samen werden 1645 kinderen en jongeren van 8-14 jaar bevraagd over onder meer hun gebruik van en gewoonten met betrekking tot internet en sociale netwerken. 82 % gebruikt dagelijks internet, en bij de 12- tot 14-jaringen is dat al rond de 90 %. Van de 12- tot 14-jarige meisjes zit 21 % meerdere keren per dag op internet, bij de jongens lag deze waarde op 27 %. Dagelijks zit 41 % van de meisjes en 45 % van de jongens op internet. De intensiteit van het gebruik van de online communicatie (MMS, ) en sociale netwerken (FB) heeft bij de meisjes een veel significantere waarde (KID.COMM 2 kutatási eredmények). Een ander onderzoek, dat door EUKidsOnline II. in Europa werd uitgevoerd, leverde de volgende verrassende resultaten op: van alle 9- tot 12-jarige kinderen 2 beschikten 38 % (in Hongarije 51 %) over een profielpagina op een van de sociale netwerken (Facebook of iwiw), en van de 13- tot 16-jarigen was dat 77 % (in Hongarije 79 %). Uit een genderspecifiek onderzoek in Hongarije bleek dat jongens (van jaar) gemiddeld meer voor de monitor zitten en daar ook meer tijd doorbrengen dan de meisjes (M. Fazekas/Cs. Czachesz 2011). Er wordt uitvoerig over bericht dat het doel van het internetgebruik bij meisjes en jongens van deze leeftijd heel verschillend is. Aangenomen wordt dat deze verschillende interesses ook bij jongere meisjes en jongens aanwezig zijn, en dat in de eerste plaats de meisjes een voorkeur hebben voor Facebook als communicatiemiddel, terwijl jongens internet voor spelletjes, muziek, het uploaden en delen van filmpjes en het downloaden van films gebruiken. 2.2 Analyse van profielfoto's op Facebook In het volgende deel van onderhavige bijdrage wordt, zowel aan de hand van een onderzoek dat in de zomer van 2010 door VESZELSZKI (2011a) werd uitgevoerd als aan de hand van eigen ervaringen, gepresenteerd hoe jongeren zich profileren via hun profielfoto. De profielfoto op facebook is een uitdrukking van het "ik" van het individu die voor iedereen bereikbaar is en voor die "buitenwereld" iets heel persoonlijks, zelfs intiems heeft. Ze wordt als "privé homepage" gedefinieerd, maar aangezien die voor iedereen bereikbaar is, is het eigenlijke doel een "open geheim". Profielfoto's op Facebook zijn zowel visuele "vingerafdrukken" als een vorm van zelfuitdrukking, een soort "marketingcommunicatie" met en naar de buitenwereld. Ze kunnen vanuit een psychologisch, sociologisch, cultureel, sociocultureel aspect heel veel verklappen over de 2 Men moet er rekening mee houden, dat de minimale leeftijdsgrens bij Facebook wettelijk op 13 jaar ligt.

9 "eigenaar". Bij het gebruik van het internet is de zogenaamde web 2.0-generatie tegelijkertijd "Producer" en "Consumer", en dus "Prosumer". In het onderzoek van VESZELKIS (2011a) werden in het totaal 1500 toevallig geselecteerde profielfoto's van uitsluitend Hongaarse FB-gebruikes geanalyseerd, vooral met oog op de aspecten gender en leeftijd. Verzamelde FB-profielfoto's volgens gender en leeftijd (VESZELSZKI 2011a: 4). Zoals reeds verwend zijn vooral vrouwelijke online gebruikers actief op Facebook. Om deze reden was het ook moeilijker om foto's van mannelijke FB-gebruikers te localiseren. Als we naar de doelgroep van ons Comeniusproject kijken, dan valt op dat bij jongeren onder 14 en die tussen jaar het aantal meisjes die een profielfoto opladen veel hoger is dan bij de oudere FB-gebruikers. Ook als jongens van deze leeftijd Facebook gebruiken, komt het vaker voor dat ze helemaal geen "klassieke" profielfoto van zichzelf opladen. Foto's van het volledige lichaam zijn vrij zeldzaam, veel vaker staat om zo te zeggen het deel voor het geheel, waarbij meestal het gezicht of een deel daarvan (ogen, ogen met zonnebril, mond enz.) wordt beklemtoond. VESZELSZKI (2011: 5) benadrukt: hoe jonger de FB-gebruikers op de foto's zijn, hoe gedetailleerder, uitgewerkter, opgesierd ze ook zijn. Het is duidelijk te zien dat deze foto's met grote zorgvuldigheid werden gemaakt, ook als ze de indruk willen wekken dat ze spontaan, nonchalant, cool zijn. Heel geliefd zijn ook vervormingen, manipulaties met behulp van diverse programma's zoals bv. Paint, Photoshop enz. Ongeveer de helft van de 15- tot 18-jarigen manipuleren hun profielfoto op de een of andere manier, waarbij ook hier het genderverschil duidelijk zichtbaar - en ook waarschijnlijk verrassend - is: jongens maken veel vaker gebruik van fotomanipulaties dan meisjes.

10 Fotomanipulatie volgens geslacht bij 15-jarige tot 18-jarige meisjes en jongens (Veszelszki 2011a: 5). Meisjes poseren vaak of ze maken collages met vriendinnen. Heel geliefd ook zijn foto's, die de jongens of meisjes zelf (met webcam of smartphone) voor bijvoorbeeld een spiegel maken. Het valt ook op dat profielfoto's van meisjes (vooral in de leeftijd jonger dan 14) veel vaker vervangen wordt op de Facebook-pagina dan die van de jongens. VESZELSZKI (2011a: 5) geeft enkele voorbeelden: FB-profielfoto's van meisjes jonger dan 14. FB-profielfoto's van jongens jonger dan 14 Een verrassend resultaat om even over na te denken is, dat jongeren - vaker dan volwassenen! erotische, seksueel uitdagende foto's van de gebruikers beschikbaar maken. Volgens DAVID (2009, blz. 84) worden zulke intieme foto's als iets bijzonders, speciaals, origineels gezien, en net jogneren willen "bijzonder" zijn - ook als ze net door deze generalisering hun individualiteit kwijtspelen.

11 3. Samenvatting, conclusie In de tijd van Facebook wordt de uitspraak van de filosoof DESCARTES "Ik denk, dus ik ben." vaak geherformuleerd als "I share, therefore I am." Zoals bleek uit een onderzoek dat in 14 landen (2010) werd uitgevoerd in de kring van de Y-generatie (18- tot 30- jarigen), is ongeveer de helft van deze generatie van mening dat internet een integraal deel van het leven is, zoals water en lucht (2012 Cisco Connected World Technology Report). Daarom kan met goede redenen worden aangenomen, dat de daarop volgende Z- generatie, die vrijwel geboren werd in de online wereld, van mening is dat ze niet meer zonder Facebook zou kunnen leven. Het is een grote uitdating om deze jongeren een bewuste omgang met afgeschermde gegevens bij te brengen en hen bewust te maken van de mogelijke risico's, gevaren die Facebook met zich meebrengt, terwijl op hetzelfde moment in geen geval voorbijgegaan mag worden aan de positieve aspecten van dit nieuwe, revolutionaire communicatiemedium. Literatuur- en bronnenlijst 2012 Cisco Connected World Technology Report. netsol/ns1120/index.html Balázs, Géza: Az internetkorszak kommunikációja. In: Balázs, Géza/Bódi, Zoltán (szerk. 2005): Az internetkorszak kommunikációja. Tanulmányok. Budapest, Gondolat Infonia. p Bonka, Boneva/Kraut, Robert/Frohlich, David (2003): und interpersonale Beziehungen. Das Geschlecht macht den Unterschied. In. Höflich, Joachim R./Gebhardt, Julian (Oitg.): Vermittlungskulturen im Wandel. Brief, , SMS. Frankfurt am Main, etc., Lang. p EUKidsOnline II. kutatás. A magyarországi kutatás eredményei. Készült a Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság megrendelésére. www2.lse.ac.uk/.../ EUKidsOnline/.../Hungary%20webpage.pdf David, Gabriela (2009): Clarifying the mysteries of an exposed intimacy. Another intimate representation Mise-en-scène. In. Nyíri, Kristóf (Uitg.). Engagement and exposure. Mobile Communication and the ethics of social networking. Wien, Passagen Verlag. p Facebook-Seite auf Wikipedia. Kid.Comm 2 kutatási eredmények a 8-14 éves gyerekek médiahasználati szokásai. Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság. Médiatanács. Budapest, mediatorveny.hu/ dokumentum/293/kidcomm2_tanulmany.pdf M. Fazekas, Ágnes/Cs. Czachesz, Erzsébet (2011): Középiskolás tanulók számítógép- és internethasználati szokásai. In. Iskolakultúra 2011/8-9.

12 RG Súdió. Infographics: Több mint 3 millió magyar a Facebook on. Röttgers, Kurt (2009): The pornographic turn or: the loss of decency. In. Nyíri, Kristóf (uitg.): Engagement and exposure. Mobile Communication and the ethics of social networking. Wien, Passagen Verlag. p Sándor, Klára (2001): Mobiltársadalom és nyelvhasználat: valami új vagy újra a régi? In: Mobil információs társadalom. (Tanulmányok). Szerk.: Nyíri, Kristóf. Budapest, p SPECIAL EUROBAROMETER 359. Attitudes on Data Protection and Electronic Identity in the European Union. REPORT. Publication: June Conducted by TNS Opinion & Social at the request of Directorate-General Justice, Information Society & Media and Joint Research Centre. ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_359_en.pdf. Spiegel online. Sziber, Éva (2012): A közösségi oldalakról tájékozódik a Z-generáció. In: Mediainfó Médiások médiája article.php?id=23321&utm _source=mandiner&utm_medium=link&utm_campaign =mandiner_media_ Ungarische Facebook-Seite auf Wikipedia. Facebookozásban EU-rekorder Magyarország. In. Origó, július 12., SPECIAL EUROBAROMETER 359. In. ec.europa.eu/public_opinion/archives/ ebs/ebs_359_en.pdf Veszelszki, Ágnes (2011a): Image and Self-representation. In. Benedek, András; Nyíri, Kristóf (uitg.): Images in Language. Metaphors and Metamorphoses. Visual Learning Vol. 1. Frankfurt am Main. Peter Lang. p Veszelszki, Ágnes (2011b): Az infokommunikációs technológia hatása a nyelvre. A DOKTORI ÉRTEKEZÉS TÉZISEI. Budapest, (Manuscript) Veszelszki, Ágnes (2012a): Digilekt in deutscher Sprache? In. Ockenfeld, Marlies/Peters, Isabella/Weller, Katrin (Uitg.): Social Media und Web Science. Das Web als Lebensraum. 2. DGI-Konferenz, 64. Jahrestagung der DGI (Düsseldorf, 22. bis 23. März 2012). Tagungen der Deutschen Gesellschaft für Informationswissenschaft und Informationspraxis, Band 16. Frankfurt am Main: Deutsche Gesellschaft für Informationswissenschaft und Informationspraxis e. V. (DGI). p Veszelszki, Ágnes (2012b): zukbergnetig. ELTE, Eötvös Kiadó, Budapest

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen Rapportage Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen In opdracht van: Mediawijzer.net Datum: 22 november 2013 Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies

Nadere informatie

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen Informatiekaart 08 leren vernieuwen Mediawijsheid Mediawijsheid is actueel in het onderwijs. Kinderen worden geconfronteerd met steeds meer verschillende media; naast de krant en de televisie worden kinderen

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media.

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Overzicht Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Mindreader Wat zijn social media? Social media is een verzamelbegrip voor online

Nadere informatie

EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden

EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden Sofie Vandoninck Studiedag Kids Online 8 februari 2012, Leuven Jongens en

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 7 ... Facebook, sociaal zijn op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 7 ... Facebook, sociaal zijn op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 7... Facebook, sociaal zijn op het internet Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht

Nadere informatie

Vriendschap, een digitale dimensie. De docent aan het. Social media in de les Wat willen leerlingen?

Vriendschap, een digitale dimensie. De docent aan het. Social media in de les Wat willen leerlingen? Vriendschap, een digitale dimensie De docent aan het woord Social media in de les Wat willen leerlingen? I like! Wanneer iemand zegt, I like, legt eigenlijk de grootste groep mensen toch wel de link met

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 februari 2012

PERSBERICHT Brussel, 24 februari 2012 PERSBERICHT Brussel, 24 februari 12 STEEDS MEER BELGEN HEBBEN TOEGANG TOT INTERNET In 11 had 77% van de huishoudens internettoegang, meestal via breedband. Dat blijkt uit de resultaten van de ICT enquête

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud 3 VoorwoorD 5 Methodologie 6. Colofon 54. Inhoud

Inhoud. Inhoud 3 VoorwoorD 5 Methodologie 6. Colofon 54. Inhoud Inhoud Inhoud Inhoud 3 VoorwoorD 5 Methodologie 6 MEDIABEZIT EN -GEBRUIK 8 MOBIEL INTERNET 12 SOCIALE MEDIA 18 NIEUWS EN INFORMATIE 26 MUZIEK EN VIDEO 32 GAMING 36 MEDIA EN SEKSUALITEIT 40 DIGITALE STRESS

Nadere informatie

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe?

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Wat betekent het om jong te zijn in 2015? Waarin verschillen de jongeren van vandaag met die van het vorige decennium? Één constante: jongeren leven

Nadere informatie

Pedagogisch kader kindercentra 4 13 jaar

Pedagogisch kader kindercentra 4 13 jaar Pedagogisch kader kindercentra 4 13 jaar Voorbereidend stuk, te bespreken in de discussiegroep op 21 januari Ook te gebruiken in teamvergaderingen: mail uw opmerkingen naar l.schreuder@nji.nl. Opgesteld

Nadere informatie

Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven

Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven Veilig online: negatieve ervaringen bij 9-16 jarigen Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven EU Kids Online: achtergrond en theoretisch

Nadere informatie

9/27/06 pag. 1 FACULTES UNIVERSITAIRES NOTRE-DAME DE LA PAIX NAMUR. Cyberteens. Rapportering literatuuronderzoek Raadpleging betrokken sectoren

9/27/06 pag. 1 FACULTES UNIVERSITAIRES NOTRE-DAME DE LA PAIX NAMUR. Cyberteens. Rapportering literatuuronderzoek Raadpleging betrokken sectoren 9/27/06 pag. 1 FACULTES UNIVERSITAIRES NOTRE-DAME DE LA PAIX NAMUR Rapportering literatuuronderzoek Raadpleging betrokken sectoren Structuur I. Literatuuronderzoek 1. Welke literatuur 2. Bestaande empirische

Nadere informatie

Mediaopvoeding. workshop 2015. Mediaopvoeding

Mediaopvoeding. workshop 2015. Mediaopvoeding Mediaopvoeding workshop 2015 Mediaopvoeding Contents Wat is mediaopvoeding?... 2 De jeugd van tegenwoordig... 3 Kinderen overzien niet alle gevaren van de media... 3 Opvoedingsstijlen... 4 Opvoedingscompetenties...

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

Social Mediaprotocol

Social Mediaprotocol Social Mediaprotocol Versie: februari 2014 Voorgenomen besluit : maart 2014 Behandeld in MR : juni 2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Social media... 4 1.1 Algemeen... 4 1.2 Inzet social media op het

Nadere informatie

Mama, mag ik op t internet?

Mama, mag ik op t internet? Mama, mag ik op t internet? Sofie Vandoninck Faculteit Sociale Wetenschappen Onderzoekproject Online risico s & online weerbaarheid Doel van het onderzoek? Welke kinderen zijn meer kwetsbaar online? Hoe

Nadere informatie

Digitaal pesten kan op veel manieren. Online pesten mensen, vooral scholieren, elkaar door:

Digitaal pesten kan op veel manieren. Online pesten mensen, vooral scholieren, elkaar door: Uw kind en een smartphone Kinderen hebben steeds jonger beschikking over een eigen mobiele telefoon. Dit is voor u als ouder natuurlijk handig, omdat uw kind zo gemakkelijk bereikbaar is via bijvoorbeeld

Nadere informatie

Lesvoorbereiding. Inleiding voor de leerkracht :

Lesvoorbereiding. Inleiding voor de leerkracht : Lesvoorbereiding Inleiding voor de leerkracht : Child Focus, de Stichting voor Verdwenen en Seksueel Uitgebuite Kinderen, heeft als missie om de fenomenen van verdwijning en seksueel misbruik te bestrijden

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

Dr. Amber Walraven 190ste plenaire SWR-conferentie Leusden, 29-30 mei 2015

Dr. Amber Walraven 190ste plenaire SWR-conferentie Leusden, 29-30 mei 2015 Jongeren en ict, niet altijd even vanzelfsprekend. Dr. Amber Walraven 190ste plenaire SWR-conferentie Leusden, 29-30 mei 2015 Veel gehoorde geluiden Veel gehoorde geluiden Kanttekening: Jongeren minder

Nadere informatie

Factsheet Mediagebruik. 17- tot en met 18-jarigen

Factsheet Mediagebruik. 17- tot en met 18-jarigen Factsheet Mediagebruik 17- tot en met 18-jarigen Mediagebruik kenmerkend voor jongvolwassenen van 17 en 18 jaar Gemiddeld besteden kinderen van 17 en 18 jaar zo n vijf tot zes uur per dag aan televisiekijken,

Nadere informatie

Sssstttt!! Een geheim

Sssstttt!! Een geheim BLOGGEN WEBSITE BERICHTEN ZELF MAKEN HACKEN PASWOORD BLOKKEREN IDENTITEIT BINNENDRINGEN BLOKKEREN MSN CHATTEN ONLINE VIRUS KAPOT VIRUSSCAN BEVEILIGING PRIVACY FOTO VIDEO OPENBAAR KEUZES ONLINE DATEN CHATBOX

Nadere informatie

Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten?

Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten? Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten? SEIZOEN 2011-2012 Jan Pickery & Marie-Anne Moreas (SVR) Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten? Inleiding

Nadere informatie

De Vlaamse overheid b(r)ouwt een diverse werkvloer

De Vlaamse overheid b(r)ouwt een diverse werkvloer De Vlaamse overheid b(r)ouwt een diverse werkvloer Holebi s & transgenders als collega s DIENST DIVERSITEITSBELEID Resultaten online enquête Om de situaties van homo s, lesbiennes, biseksuelen (holebi

Nadere informatie

Redactie Eindredactie Inhoudelijk advies Vormgeving Druk V.U. Wettelijk depot

Redactie Eindredactie Inhoudelijk advies Vormgeving Druk V.U. Wettelijk depot co-funded by the EU Ik heet Stoere Siebe. Op internet speel ik vooral spelletjes en doe ik mee aan wedstrijden. Ik surf er op los: muziek downloaden, grapjes uithalen met mijn vrienden Internet is cool!

Nadere informatie

EU-Speak _ leslla docenten

EU-Speak _ leslla docenten EU-Speak _ leslla docenten Wat heeft een docent nodig om de laaggeletterde volwassen immigrant te leren lezen en schrijven? EU-Speak 1 Partners: Engeland, Zweden, Denemarken, Duitsland, Spanje, Nederland

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

Mobile Marketing Monitor 2013

Mobile Marketing Monitor 2013 Mobile Marketing Monitor 2013 Even voorstellen... Working in Mobile Marketing & - Advertising industry since 2005 Co-autor Handboek Online ` Marketing Uitgeverij NoordHoff) Manager of Linkedin Group: Mobile

Nadere informatie

Hoi! @sophietjes About Het plan 1. De toekomst van het internet. 2. Hoe jongeren bereiken online? Wat spreekt ze aan? Trends enzo. 3. Samengevat Maar eerst een vraagje Bron De toekomst van het internet

Nadere informatie

Photoshop: top of flop? Over fotobewerking in reclames

Photoshop: top of flop? Over fotobewerking in reclames Photoshop: top of flop? Over fotobewerking in reclames Korte samenvatting: In deze les leren de leerlingen om bewerkte foto s in reclames te herkennen, en discussiëren ze over de grenzen en invloed van

Nadere informatie

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd:

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd: Samenvatting De opkomst van Health 2.0 en e-health zorgt ervoor dat de patiënt verandert naar zorgconsument. Health 2.0 zorgt voor een grote mate van patiënt-empowerment; zorgconsumenten nemen zelf de

Nadere informatie

Social Employee Platform

Social Employee Platform SUCCESVOL GEREALISEERD VOOR Social Employee Platform Een nieuw platform voor interne communicatie en kennisdeling 1 Social media in een corporate context Het internet is niet langer een plek waar we alleen

Nadere informatie

Wat is het en wat kun je ermee. Gerard Drent Drasco Webdiensten

Wat is het en wat kun je ermee. Gerard Drent Drasco Webdiensten Wat is het en wat kun je ermee Gerard Drent Drasco Webdiensten Wie ben ik? Gerard Drent Eigenaar van Drasco Webdiensten Maak websites voor het MKB en kleine ondernemers Ondersteuning Social Media Organiseer

Nadere informatie

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs!

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Informatie avond over mediawijsheid/sociale media op school Media zijn voor kinderen en jongeren de gewoonste zaak van de wereld. Ze nemen informatie

Nadere informatie

Telenet Mobiel DNA survey. Opvallende resultaten

Telenet Mobiel DNA survey. Opvallende resultaten Telenet Mobiel DNA survey Opvallende resultaten Het mobiele DNA van de Belgische vrouw Fashion Relaties en seksualiteit Werk en vakantie Algemeen gebruik Waarom dit onderzoek? Telenet is vrij nieuw op

Nadere informatie

Themarapport. Zeeuwse kinderen in de digitale wereld. Tot straks op Facebook! november 2014. Inleiding

Themarapport. Zeeuwse kinderen in de digitale wereld. Tot straks op Facebook! november 2014. Inleiding Themarapport Tot straks op Facebook! november 2014 Zeeuwse kinderen in de digitale wereld De Jeugdmonitor Zeeland is een samenwerkingsverband van de Provincie Zeeland, de 13 Zeeuwse gemeenten en verschillende

Nadere informatie

Social media en de school NIP, Amsterdam 13 maart 2015

Social media en de school NIP, Amsterdam 13 maart 2015 Social media en de school NIP, Amsterdam 13 maart 2015 Meisje uit Pijnacker pleegt zelfmoord 'om bangalijst' De Oude Klapwijkseweg in Pijnacker. FOTO STREETVIEW. UPDATE In Pijnacker heeft gisteravond een

Nadere informatie

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat het programma in het eerste leerjaar te zwaar is We raken

Nadere informatie

De Kies Nu voor Kinderen campagne heeft bijgedragen

De Kies Nu voor Kinderen campagne heeft bijgedragen 1 Widen the circle Beste Mensen Wij zijn trots op Kies nu voor Kinderen De Kies Nu voor Kinderen campagne heeft bijgedragen aan een betere start voor kinderen in Nederland 1. Voor het eerst is er serieus

Nadere informatie

EU Kids Online onderzoek internetgebruik en -vaardigheden, en online risico s bij 9- tot 16-jarigen

EU Kids Online onderzoek internetgebruik en -vaardigheden, en online risico s bij 9- tot 16-jarigen EU Kids Online onderzoek internetgebruik en -vaardigheden, en online risico s bij 9- tot 16-jarigen Leen d Haenens & Sofie Vandoninck Studiedag Kids Online 8 februari 2012, Leuven Overzicht Achtergrond

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg. Anneke de Knegt Jeugdverpleegkundige 30-9-2014

Jeugdgezondheidszorg. Anneke de Knegt Jeugdverpleegkundige 30-9-2014 Jeugdgezondheidszorg Anneke de Knegt Jeugdverpleegkundige 30-9-2014 JGZ op school Wij zien uw kind op 2 momenten VMBO: 1 e en 3 e klas HAVO/VWO: 2 e en 4 e klas vragenlijst Bij eerste contact: lengte en

Nadere informatie

Uw kind en Sociale Media. Woensdag 10 september 2014

Uw kind en Sociale Media. Woensdag 10 september 2014 Uw kind en Sociale Media Woensdag 10 september 2014 Even voorstellen Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar (oudervoorlichting, adviesgesprekken, docententrainingen & gastlessen) 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Nadere informatie

Sociale Media & Onderwijs The future is now invissible

Sociale Media & Onderwijs The future is now invissible Sociale Media & Onderwijs The future is now invissible Michaël Opgenhaffen, KU Leuven - Antwerpen Houffalize - 16 okt 2013 - Colloquium secundair onderwijs Michael.Opgenhaffen@soc.kuleuven.be www.twitter.com/michopgenhaffen

Nadere informatie

Lieve Achten! [EW32] Sociaal-cultureelwerker! Inspirator Drøme methodologie! communicatie & leren 21e! serious tales, games & life. Intrepreneur!

Lieve Achten! [EW32] Sociaal-cultureelwerker! Inspirator Drøme methodologie! communicatie & leren 21e! serious tales, games & life. Intrepreneur! Lieve Achten! Sociaal-cultureelwerker! Inspirator Drøme methodologie! Intrepreneur! communicatie & leren 21e! serious tales, games & life Doelstelling: stelt jongeren in staat om op een participatieve

Nadere informatie

Natural Europe - Natuurlijk Europa

Natural Europe - Natuurlijk Europa Natural Europe - Natuurlijk Europa General Information Summary Natuurlijk Europa zet een aantal softwaretools in die het mogelijk maken voor leerkrachten om innovatieve online trajecten te ontwerpen via

Nadere informatie

Merken als mensen. prof. dr. Peter Kerkhof Vrije Universiteit Amsterdam Mastersessie Humanizing Brands PvKO, 14 oktober 2015 @PeterKerkhof

Merken als mensen. prof. dr. Peter Kerkhof Vrije Universiteit Amsterdam Mastersessie Humanizing Brands PvKO, 14 oktober 2015 @PeterKerkhof Merken als mensen prof. dr. Peter Kerkhof Vrije Universiteit Amsterdam Mastersessie Humanizing Brands PvKO, 14 oktober 2015 @PeterKerkhof Merken als mensen The human brand Merken die als menselijk worden

Nadere informatie

Social Media. Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder

Social Media. Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder Social Media Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder DOEL VAN VANAVOND: Een kennismaking met sociale/nieuwe media welke sociale media gebruiken leerlingen veel en

Nadere informatie

Inhoudstafel INTERNET

Inhoudstafel INTERNET Inhoudstafel 1. Inhoudstafel blz.1 2. Begroeting en inleiding blz.2 3. Hoe is internet begonnen? Blz.3 4. Internet sneller dan de post Blz.4 5. De evolutie blz.5 6. Wat kunnen we doen op internet? blz.6

Nadere informatie

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Eind januari bracht het Platform Onderwijs2032 het eindadvies uit met hun visie op toekomstgericht onderwijs. Het rapport bevat veel bruikbare ideeën en aandacht

Nadere informatie

Surf, Creëer & Deel Verstandig. Fernando Rui Campos, Portugal. Informatie is geen kennis. Eenvoudig Gemiddeld Moeilijk

Surf, Creëer & Deel Verstandig. Fernando Rui Campos, Portugal. Informatie is geen kennis. Eenvoudig Gemiddeld Moeilijk Lesplan Informatie is geen kennis, Albert Einstein 2.1 Surf, Creëer & Deel Verstandig Created by European Schoolnet in collaboration with Insafe Network and within the support of Google, Liberty Global

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en internet Jongeren en internet OIVO, januari 2010

s t u d i e Jongeren en internet Jongeren en internet OIVO, januari 2010 s t u d i e Jongeren en internet Jongeren en internet OIVO, januari 2010 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Jongeren en internet 4. Conclusies 5. Aanbevelingen 2 Doelstellingen Het doel van deze

Nadere informatie

Protocol internet en Mobiele telefonie

Protocol internet en Mobiele telefonie Protocol internet en Mobiele telefonie Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Uitgangspunten 4 3 Richtlijnen bij internet en e-mailen 5 4 Strafbare feiten 5 5 GSM-/ Cyberstalking 5 6 Fotorecht 5 7 Scholen scholen

Nadere informatie

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag.

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag. Onderzoek Sexting 7 april 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 26 februari tot en met 9 maart 2015 deden 1852 jongeren mee, waaronder 961 middelbare scholieren. De uitslag is

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Dienstverlening en deelnemers in de Bibliotheek [voorbeeld]... 2 2.1 Dienstverlening... 2 2.2 Deelnemers...

Nadere informatie

Postcode van de bibliotheekvestiging. Samen op t web. Vragenlijst 1

Postcode van de bibliotheekvestiging. Samen op t web. Vragenlijst 1 Versie: november 2014_2 IN TE VULLEN DOOR BIBLIOTHEEKMEDEWERKER Postcode van de bibliotheekvestiging. Samen op t web Vragenlijst 1 Beste deelnemer, U gaat oefenen met internet. De bibliotheek helpt u daar

Nadere informatie

Niveaubepaling Nederlandse taal

Niveaubepaling Nederlandse taal Niveaubepaling Nederlandse taal Voor een globale niveaubepaling kunt u de niveaubeschrijvingen A1 t/m C1 doornemen en vaststellen welk niveau het beste bij u past. Niveaubeschrijving A0 Ik heb op alle

Nadere informatie

De Cues Filtered Out Theorie

De Cues Filtered Out Theorie De Cues Filtered Out Theorie Sommige mensen zien Computer mediated communication als een mindere vorm van communicatie, ook volgens de Cues Filtered Out theorie ontbreekt er veel aan deze communicatievorm.

Nadere informatie

Online leefwereld. Ontdekken wie je bent. Wat doet havo 4 leerling online? 01-04-16. De sociale online leefwereld van de havo 4 leerling

Online leefwereld. Ontdekken wie je bent. Wat doet havo 4 leerling online? 01-04-16. De sociale online leefwereld van de havo 4 leerling Online leefwereld De sociale online leefwereld van de havo 4 leerling Evelyn Verburgh Mediacoach Studiemiddag Facta Betere studieresultaten in havo 4 31 maart 2016 Aantrekkingskracht Ertoe doen Contacten

Nadere informatie

Talent draagt in grote mate bij aan loopbaan

Talent draagt in grote mate bij aan loopbaan Talent draagt in grote mate bij aan loopbaan NRC Carrière heeft onderzoek laten uitvoeren naar talent en talentontwikkeling. Dit onderzoek is uitgevoerd door Motivaction International onder hoogopgeleiden

Nadere informatie

Cyberpesten in Olst-Wijhe Nederlandse samenvatting van het onderzoek naar cyberpesten onder 12 tot 18 jarigen in de gemeente Olst-Wijhe

Cyberpesten in Olst-Wijhe Nederlandse samenvatting van het onderzoek naar cyberpesten onder 12 tot 18 jarigen in de gemeente Olst-Wijhe Cyberpesten in Olst-Wijhe Nederlandse samenvatting van het onderzoek naar cyberpesten onder 12 tot 18 jarigen in de gemeente Olst-Wijhe Beste lezer Voor u ligt een onderzoeksverslag naar cyberpesten onder

Nadere informatie

Jongeren in 2008. Ecabo. Paul Sikkema - ComBat groep. 12 november 2008

Jongeren in 2008. Ecabo. Paul Sikkema - ComBat groep. 12 november 2008 Jongeren in 2008 Ecabo 12 november 2008 Paul Sikkema - ComBat groep 1 2 Lastige doelgroepen Kinderen en met name jongeren: lastige doelgroepen. Steeds in beweging: Van levensfase naar levensfase. Op zoek

Nadere informatie

Doelstelling Testen of u onbewuste vooroordelen hebt ten aanzien van mannen en vrouwen in de wetenschap.

Doelstelling Testen of u onbewuste vooroordelen hebt ten aanzien van mannen en vrouwen in de wetenschap. Activiteit: Impliciete Associatietest Doelstelling Testen of u onbewuste vooroordelen hebt ten aanzien van mannen en vrouwen in de wetenschap. Materialen Computer met internettoegang Werkmethodes De IAT

Nadere informatie

Even kijken waar wij staan?

Even kijken waar wij staan? Even kijken waar wij staan? Het is nieuw omarmen of verwerpen? Het is wel een beetje eng! Ik heb geen zin om via Facebook te vernemen dat iemand een moeilijke stoelgang heeft. Privé is Privé en dat blijft

Nadere informatie

Multi-Screen Consument

Multi-Screen Consument Multi-Screen Consument Multiscreen: wat weten we al? What s on their Screens, what s on their minds? Multiscreen consumer research Microsoft Advertising USA EIAA Multi-Screeners Report Pan europees onderzoek

Nadere informatie

Connecting People? Communicatietechnologie: vloek of zegen? Congres Coalitie Erbij. een wondermiddel tegen eenzaamheid?

Connecting People? Communicatietechnologie: vloek of zegen? Congres Coalitie Erbij. een wondermiddel tegen eenzaamheid? Connecting People? Communicatietechnologie: vloek of zegen? Congres Coalitie Erbij Communicatietechnologie: een wondermiddel tegen eenzaamheid? Prof. dr Eugène Loos Universiteit van Amsterdam Een technologie-pessimist

Nadere informatie

To read or not to read

To read or not to read To read or not to read Een onderzoek naar nieuwsconsumptie in Nederland Mijke Slot (TNO) Fleur Munniks de Jongh Luchsinger (EUR) 3D Academy bijeenkomst 18 maart 2011 Inhoud Inleiding Theorieën over nieuwsconsumptie:

Nadere informatie

Geef nooit persoonlijke informatie door op internet, zoals namen, adressen en telefoonnummers.

Geef nooit persoonlijke informatie door op internet, zoals namen, adressen en telefoonnummers. Computer Niet eten en/of drinken bij de computers. Trek geen stekkers uit de computer. Laat het beeldscherm en de computer staan, niet verplaatsen. Wijzig geen beeldscherminstellingen. Meld je zelf af

Nadere informatie

Relationele vorming. De rol van ouders in de gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen

Relationele vorming. De rol van ouders in de gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen Relationele vorming De rol van ouders in de gezonde seksuele ontwikkeling van kinderen Programma Introductie relationele- en seksuele vorming Inventarisatie van vragen De seksuele ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

4x V vwo Maastricht 3x V vwo Zwolle 2x M mbo Hilversum 1x M vwo Zuthpen

4x V vwo Maastricht 3x V vwo Zwolle 2x M mbo Hilversum 1x M vwo Zuthpen Ah, Nu snap ik het! Op 18 mei kregen we een mailtje binnen van een VWO scholiere uit Maastricht die ons schreef over moeilijk te begrijpen nieuwsberichten. Een van de pijlers van NOS op 3 is het uitleggen

Nadere informatie

Moving Pictures: kijken naar audiovisuele content in Nederland

Moving Pictures: kijken naar audiovisuele content in Nederland Moving Pictures: kijken naar audiovisuele content in Nederland Sinds de opkomst van breedband internet en mobiele devices als de smartphone en tablet hebben Nederlanders meer mogelijkheden om naar audiovisuele

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde graad ASO, Duits als tweede moderne vreemde taal kan worden

Nadere informatie

WORKSHOP. Adverteren binnen sociale media: het samenstellen van de optimale mix. Copyright 2012, iprospect, Inc. All rights reserved.

WORKSHOP. Adverteren binnen sociale media: het samenstellen van de optimale mix. Copyright 2012, iprospect, Inc. All rights reserved. WORKSHOP Adverteren binnen sociale media: het samenstellen van de optimale mix EVEN VOORSTELLEN E rob.de.bruyn@iprospect.com Fb www.facebook.com/robbruyn T @robbruyn In www.linkedin.com/in/robdebruyn AGENDA»

Nadere informatie

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes.

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes. Voor alle leraren Nederlands 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden:, procedures/strategieën en attitudes. 1 Luisteren 1e graad 2e graad 3e graad uiteenzetting leerstofonderdeel

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie. De

Nadere informatie

Jongeren & Nieuwe Media Dag van de opvoeder

Jongeren & Nieuwe Media Dag van de opvoeder Jongeren & Nieuwe Media Dag van de opvoeder 04-02-2014 Goedemorgen! Mediaraven? Mediaraven vzw grijptde kansen van digitale mediamét kinderen, jongeren en het brede jeugdwerk. Met onze ervaringen expertisecreëren

Nadere informatie

Lang leve email! Onderzoek naar het gebruik van email onder Nederlandse consumenten. september 2010

Lang leve email! Onderzoek naar het gebruik van email onder Nederlandse consumenten. september 2010 Lang leve email! Onderzoek naar het gebruik van email onder Nederlandse consumenten september 2010 Achtergrond & onderzoeksopzet Deze presentatie geeft inzicht in het gebruik en het gebruikersprofiel van

Nadere informatie

Modularisering van meertalige en multiculturele academische communicatievaardigheden voor BA en MA niveau

Modularisering van meertalige en multiculturele academische communicatievaardigheden voor BA en MA niveau 2011 2014 Projectnummer 517575-LLP-1-2011-1-CH- ERASMUS-EMCR OVEREENKOMST NR. 2011-3648 / 001-001 Modularisering van meertalige en multiculturele academische communicatievaardigheden voor BA en MA niveau

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

LESBRIEF SOCIAL MEDIA CERTIFICAAT LES 1: SOCIALE MEDIA EN DE GEVOLGEN MEDIAWIJSHEIDCOMPETENTIE: BEGRIP

LESBRIEF SOCIAL MEDIA CERTIFICAAT LES 1: SOCIALE MEDIA EN DE GEVOLGEN MEDIAWIJSHEIDCOMPETENTIE: BEGRIP LESBRIEF SOCIAL MEDIA CERTIFICAAT LES 1: SOCIALE MEDIA EN DE GEVOLGEN MEDIAWIJSHEIDCOMPETENTIE: BEGRIP Versie: 2016_V1 Datum: 15 januari 2016 Doelstelling les Aan het einde van de les: - zijn leerlingen

Nadere informatie

E V E N V O O R S T E L LE N: Pel van Hattum Gezondheidsbevorderaar

E V E N V O O R S T E L LE N: Pel van Hattum Gezondheidsbevorderaar P R O G R A M MA 20:05 theater: alcohol 20:40 pauze met beurs 21:10 theater: sociale media 22:00 afsluiten E V E N V O O R S T E L LE N: Pel van Hattum Gezondheidsbevorderaar P R O G R A M MA Roken en

Nadere informatie

Media aandacht naar aanleiding van artikel profielsites Lectoraat elearning zomer 2007

Media aandacht naar aanleiding van artikel profielsites Lectoraat elearning zomer 2007 Media aandacht naar aanleiding van artikel profielsites Lectoraat elearning zomer 2007 http://youngmarketing.web-log.nl/youngmarketing/2007/06/profielsites_ve.html 15 juni 2007 Profielsites versterken

Nadere informatie

Kind in de digitale wereld. Ouderavond AS-P

Kind in de digitale wereld. Ouderavond AS-P Kind in de digitale wereld Ouderavond AS-P Agenda Opening Bespreken agenda en doelen voor de avond Intro op het thema Henric Bezemer Nieuwe media en identiteit Arie Visser Commerciële doelen van digitaal

Nadere informatie

Mediawijs. OBS de Ranonkel 5 april 2016

Mediawijs. OBS de Ranonkel 5 april 2016 Mediawijs OBS de Ranonkel 5 april 2016 Daan Rooijakkers Herkenbaar? Definitie Wat is mediawijsheid? De wereld verandert en wordt complexer. Mensen hebben kennis, vaardigheden en mentaliteit nodig om

Nadere informatie

Engels als Aanvullende Taal

Engels als Aanvullende Taal International School of Amsterdam Engels als Aanvullende Taal Richtlijnen voor Ouders English as an Additional Language (EAL) Dutch Het doel van het EAL programma is om kinderen zelfstandig en zelfverzekerd

Nadere informatie

Big Data @ CBS. Overzicht van ervaringen. Piet Daas, Marco Puts, Martijn Tennekes, Edwin de Jonge, Alex Priem and May Offermans

Big Data @ CBS. Overzicht van ervaringen. Piet Daas, Marco Puts, Martijn Tennekes, Edwin de Jonge, Alex Priem and May Offermans Big Data @ CBS Overzicht van ervaringen Piet Daas, Marco Puts, Martijn Tennekes, Edwin de Jonge, Alex Priem and May Offermans 4 Februari 2014, Utrecht Overzicht Big Data Onderzoekthema bij het CBS Verkennende

Nadere informatie

MEDIAWIJSHEID SOCIAL MEDIA WAT MOETEN WE ERMEE? Susanne van Rootselaar Mediacoach & Antipestcoördinator

MEDIAWIJSHEID SOCIAL MEDIA WAT MOETEN WE ERMEE? Susanne van Rootselaar Mediacoach & Antipestcoördinator MEDIAWIJSHEID SOCIAL MEDIA WAT MOETEN WE ERMEE? Susanne van Rootselaar Mediacoach & Antipestcoördinator PROGRAMMA Even voorstellen Mediawijsheid Stellingen (Social) Media Jeugd en Social Media Begeleiding

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6 pagina 97 HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6.1 Nieuws 6.1.1 Content: Zijn jongeren in nieuws geïnteresseerd? 6.1.2 Waarde: Is nieuws volgen belangrijk? 6.1.3 Oordeel: Hoe beoordelen jongeren nieuws?

Nadere informatie

De rol van de sociale media in alcoholgebruik bij jongeren

De rol van de sociale media in alcoholgebruik bij jongeren De rol van de sociale media in alcoholgebruik bij jongeren Prof. Dr. Kathleen Beullens School for Mass Communication Research, KU Leuven Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO) Vlaamse jongens en meisjes

Nadere informatie

Ouderlijke betrokkenheid en het welzijn van kinderen

Ouderlijke betrokkenheid en het welzijn van kinderen Pagina 1 / 17 Ouderlijke betrokkenheid en het welzijn van kinderen Als kinderen meer ouderlijke betrokkenheid ervaren en een betere band met hun ouders hebben, is de kans kleiner dat zij gedragsproblemen

Nadere informatie

Esther Göring - Adviseur Lezen en Media/Mediacoach Ouderavond Basisschool Brukelum Aarle-Rixtel

Esther Göring - Adviseur Lezen en Media/Mediacoach Ouderavond Basisschool Brukelum Aarle-Rixtel Esther Göring - Adviseur Lezen en Media/Mediacoach Ouderavond Basisschool Brukelum Aarle-Rixtel Share the fun: uw kind en nieuwe media ONDERWERPEN: INTERNET: Social media Wat is het en hoe wordt het gebruikt

Nadere informatie

Internet protocol November 2014

Internet protocol November 2014 Internet protocol November 2014-1- Internet op school Het Internet is een wereldwijd samenstel van tienduizenden computers en computernetwerken, zonder centrale controle of eigenaar. Een onbegrensde informatiebron

Nadere informatie

Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling

Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling Marijke Lemal, Steven Wellens & Eric Goubin Juni 2012 # 1 Opzet en

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie