PV Praktische oefeningen gezinstechnieken. TV Gezinstechnieken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PV Praktische oefeningen gezinstechnieken. TV Gezinstechnieken"

Transcriptie

1 LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vakken: PV Praktische oefeningen gezinstechnieken TV Gezinstechnieken 4 lt/w 2 lt/w Basisoptie: Sociale en technische vorming Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: A-STROOM eerste graad tweede leerjaar Leerplannummer: 2009/005 (vervangt 2008/006) Nummer inspectie: 2008 / 6 // 1 / H / BO / 2H / I / / D/ (vervangt 2008 / 6 // 1 / H / BO / 1 / I / / V/09) Pedagogische begeleidingsdienst GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Emile Jacqmainlaan Brussel

2 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 1 INHOUD Visie... 2 Beginsituatie... 3 Algemene doelstellingen... 4 Leerplandoelstellingen/leerinhouden... 5 Pedagogisch-didactische wenken Minimale materiële vereisten Evaluatie Bibliografie... 35

3 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 2 VISIE De basisoptie Sociale en technische vorming (STV) heeft een oriënterende en observerende functie naar de tweede graad toe. Het is de bedoeling om een brede en harmonische vorming te waarborgen en de leerling goed te begeleiden bij het maken van een verantwoorde keuze wat betreft de studierichting in het eerste leerjaar van de tweede graad. Bewustwording van een gezonde leefstijl is een specifieke invalshoek voor dit leerjaar, naast elementaire sociale vaardigheden die nodig zijn om in het latere leven op te komen voor zichzelf en respectvol en behulpzaam met anderen om te gaan. Kwaliteitszorg is ook een belangrijk item waar de nadruk dient op gelegd te worden m.b.t. hygiënisch, milieubewust, ergonomisch en veilig werken. Voorname aandachtspunten zijn: de ik-persoon staat centraal zodat de zelfkennis ontwikkeld wordt; vertrekken vanuit eenvoudige problemen. Leerlingen verwerven sociale en technische inzichten die ze concretiseren in eenvoudige experimenten en realisaties. De kennis dient op een actieve wijze aangebracht te worden om alzo succeservaringen na te streven. Gebruik van de basisvakterminologie mag hierbij niet uit het oog verloren worden. We willen leerlingen laten ervaren dat heel wat activiteiten in ons dagelijks leven gebaseerd zijn op wetenschappelijke vaststellingen en metingen. Dit betekent dat er voldoende aandacht moet zijn voor het cognitieve aspect of de technisch-wetenschappelijke onderbouwing. We opteren ervoor om de stappen van het technologisch proces toe te passen bij uitvoeren van de realisaties. ICT dient waar mogelijk geïntegreerd te worden in het lesgebeuren. Vertrekkende vanuit de leefwereld van de leerlingen worden de basisprincipes van het economisch handelen benaderd.

4 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 3 BEGINSITUATIE Profiel van de leerlingengroep In concrete situaties hebben de leerlingen in het 1e leerjaar A-stroom reeds met de technologie kennis gemaakt via het vak TV Technologische opvoeding. Daarnaast kregen sommigen via het keuzegedeelte een praktische initiatie. Ook op het sociaal en maatschappelijk terrein hebben de leerlingen een - eerste - basiskennis verworven, enerzijds, op basis van de vakoverschrijdende eindtermen sociale vaardigheden, gezondheids- en milieueducatie, anderzijds, verworven uit buitenschoolse ervaringen. De leerlingengroep kan bijgevolg heterogeen zijn. Daarom kan men slechts van een minimum aan technische kennis uitgaan, uiteraard aangepast aan het niveau van de groep.

5 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 4 ALGEMENE DOELSTELLINGEN In de basisoptie Sociale en technische vorming (STV) maken de leerlingen kennis met de drie voorkomende componenten nl. De sociale component beoogt de ontwikkeling van de persoonlijkheid van de leerling in zijn sociale dimensie m.a.w. de mens die zich bij al zijn activiteiten om het welzijn van zijn medemens bekommert en zijn sociale verantwoordelijkheid opneemt. De technische component beoogt de ontwikkeling van basisvaardigheden die nodig zijn om realisaties uit te voeren en te reflecteren. Het betreft hierbij het geheel van bewerkingen en activiteiten m.a.w. de mens die bewust handelt. De vormingscomponent is het bindmiddel tussen, enerzijds, de basisvorming, anderzijds, de sociale en technische vorming. Vanuit deze component wordt voortdurend een verband tussen verschillende leerinhouden gelegd, zodat een meer geïntegreerde benadering bekomen wordt. Deze basisoptie beoogt de jongeren kennis te laten maken met de genoemde componenten. Bovendien wil ze de elementaire basis leggen, om als evenwichtige, sociaal en technisch ingestelde persoonlijkheden, een rol in het maatschappelijk en economisch leven te kunnen vervullen. In de tweede en derde graad wordt deze vorming nog uitgebreid met de wetenschappelijke component. Via deze uitbreiding zullen jongeren nog beter in staat gesteld worden, om spontaan na te denken over wat, hoe en waarom iets moet gebeuren of gebeurd is. Om al zijn activiteiten oordeelkundig te laten verlopen, steeds te verbeteren en aan te passen aan de noden van de tijd heeft de mens nood aan wetenschappelijke kennis, m.a.w. de mens die denkt. In de basisoptie STV staat bijgevolg de sociale en de technisch gevormde MENS centraal en beoogt men volgende doelstellingen in zijn meest elementaire vorm na te streven: - steeds aandacht hebben voor een gezonde leefstijl; - vlot diverse moderne informatiebronnen raadplegen en gericht gebruiken; - een eenvoudige realisatie uitvoeren volgens het technologisch proces; - een realisatie analyseren, dit wil zeggen ontwikkelen, voorbereiden, uitvoeren en reflecteren; - kennis aangaande het materiaal, materieel en de basistechnieken verwerven; - het fundamenteel belang van een werkmethode inzien; - streven naar kwaliteit; - aandacht hebben voor orde, hygiëne, veiligheid, milieu, ergonomie en economie in functie van het vak; - elementaire sociale vaardigheden verwerven; - kritische enthousiaste ingesteldheid hebben; - positief zelfbeeld ontwikkelen; - creatief zijn.

6 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 5 / Opmerking: De uitbreidingsdoelstellingen worden aangeduid met een U en zijn cursief gedrukt. Deze zijn niet verplicht, maar bedoeld voor meer gevorderde klassen en/of leerlingen. TV GEZINSTECHNIEKEN (2 lestijden/week) De basisoptie Sociale en technische vorming 1 inzicht ontwikkelen in de drie componenten van STV. het begrip sociale vaardigheden verwoorden aan de hand van een voorbeeld. het begrip technische vaardigheden verwoorden aan de hand van een voorbeeld. het begrip vorming op wetenschappelijk vlak verwoorden aan de hand van een voorbeeld. 1 De drie componenten 1.1 De sociale component 1.2 De technische component 1.3. De vormingscomponent 2 de voornaamste studiemogelijkheden op diverse niveaus via ICT opzoeken en interpreteren. een houding ontwikkelen om bij het kiezen van een studierichting inzicht te krijgen in de eigen mogelijkheden. 2 Studiemogelijkheden 2.1 In het secundair onderwijs doel studierichtingen 2.2 In het hoger onderwijs

7 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 6 3 bij het kiezen van een studierichting rekening houden met eigen interesses. diverse beroepsmogelijkheden opnoemen. 3 Beroepsmogelijkheden 3.1 Na het secundair onderwijs 3.2 Na het hoger onderwijs Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen basisoptie Sociale en technische vorming 1 Herhalen van de 5 fasen van het technologisch proces (probleemstelling, keuze, realisatie, actualisering, evaluatie): als een rode draad hanteren. Interactieve werkvormen gebruiken: brainstormen, aanvullen, ordenen en toelichten. Relatie tussen de drie componenten en de leervakken leggen. Situatieschetsen uit de leefwereld aan de hand van jongerentijdschriften. 2 Dit thema sluit perfect aan bij de vakoverschrijdende eindtermen leren leren, nl. het domein van de studiekeuzebegeleiding. Internetopdrachten. Via websites van scholen de studiemogelijkheden schematisch voorstellen. Het verschil tussen TSO- en BSO-studierichtingen op een positief-kritische manier verduidelijken. In functie van de studiekeuze op het einde van het schooljaar. 3 Droom voor de toekomst uitschrijven. Uitgaan van de beroepenstructuur van de sociale partners. Flowshart maken. Gerichte bezoeken brengen: kennismaking met de arbeidswereld.

8 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 7 Mijn lichaam 1 met eigen woorden de noodzaak van persoonlijke lichaamshygiëne verklaren. de bouw, delen, functie en soorten huidtypes beschrijven. de bouw, soorten en functie van het haar verklaren. 1 Persoonlijke lichaamshygiëne 1.1 De huid 1.2 Het haar de bouw van handen omschrijven. 1.3 De handen de bouw van voeten omschrijven. verwoorden hoe nagels ontstaan. de bouw van het gebit omschrijven. 1.4 De voeten en nagels 1.5 Het gebit algemene regels voor de intieme hygiëne verwoorden. het verband tussen een goede lichaamshygiëne en gezondheid verklaren. 1.6 De geslachtsorganen: intieme hygiëne 2 risico situaties uit de eigen leefwereld herkennen en vermijden. verklaren hoe op te treden bij eenvoudige ongevallen. een gepaste houding aannemen m.b.t. het bieden van hulp. de inhoud van een eenvoudige huisapotheek kunnen opnoemen. het gebruik van medicatie verantwoorden. 2 EHBO 2.1 Preventie van ongevallen 2.2 Eerste hulp bij eenvoudige ongevallen in je leefomgeving 2.3 De huisapotheek/gebruik van medicatie

9 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 8 Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen mijn lichaam 1 Informatiefilm over persoonlijke hygiëne. Transpiratie bespreken i.s.m. LO. Typische puberteitsverschijnselen behandelen. Maandverbandproducenten, sensoa: didactisch materiaal. Tandartsen: websites, didactisch materiaal. Foto s projecteren. Folders van ziekenfondsen. 2 Educatieve spelen uitvoeren. Correcte vakterminologie gebruiken. Frequent voorkomende ongevallen bespreken. Voortaak medicatiegebruik.

10 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 9 Mijn voeding 1 2 de eenheid van gewicht, lengte en temperatuur benoemen. zich een idee kunnen vormen van het soortelijk gewicht van bepaalde voedingsmiddelen. zich een duidelijk beeld vormen van het gemiddeld gewicht van bepaalde voedingsmiddelen. maten en gewichten in decimale getallen en breuken interpreteren en omzetten. verschillende meet- en weegtoestellen onderscheiden in functie van hun gebruik. het kookpunt van water en vet herkennen. het belang inschatten van het werken met juiste temperaturen in de keuken. met eigen woorden omschrijven wat voedingsmiddelen zijn. voedingsmiddelen indelen naar hun herkomst en samenstelling. 1 Maten, gewichten en temperaturen 1.1 Eenheden en afleidingen 1.2 Materieel, toestellen, apparaten 2 Voedingsleer 2.1 Voedingsmiddelen definitie indeling op basis van samenstelling en herkomst o natuurlijke plantaardige dierlijke minerale o kunstmatige

11 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 10 de diverse handelsvormen van de meest gebruikte voedingsmiddelen opnoemen. met eigen woorden omschrijven wat voedingsstoffen zijn. het verschil tussen voedingsstoffen en voedingsmiddelen verklaren. de voedingsstoffen indelen volgens hun basisrol. de belangrijkste functies van de voedingsstoffen in het lichaam opnoemen. de samenstelling van een voedingsmiddel opzoeken in de voedingsmiddelentabel. een getekend strookdiagram lezen en interpreteren. inzien dat de samenstelling van elk voedingsmiddel specifiek is en dus variatie nodig is. voedingsmiddelen en maaltijden situeren in de actieve voedingsdriehoek. een evenwichtige maaltijd samenstellen. de meest voorkomende voedingsfouten weergeven. de voedingsfouten linken aan de basisregels van evenwichtige voeding. handelsvormen: vers, gedroogd, gesteriliseerd, diepvries 2.2 Voedingsstoffen definitie indeling o o o functie bouwstoffen (water, eiwit, minerale zouten) energieleverende stoffen (vetten, koolhydraten) regulerende stoffen beschermende stoffen (vitaminen, minerale zouten) ballaststoffen (voedingsvezel) 2.3 Hulpmiddelen om een evenwichtige voeding samen te stellen de voedingsmiddelentabel de actieve voedingsdriehoek 2.4 Evenwichtige voeding en voedingsfouten van jongeren

12 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 11 3 zich een algemeen beeld vormen van de huidige voedingstendensen. een eigen mening vormen m.b.t. voedingstendensen en deze kunnen vergelijken met evenwichtige voeding. een nieuwe voedingstendens illustreren. (U) 2.5 Voedingstendensen lightproducten fastfood (U) 3 Aankopen van voeding de verschillende soorten verpakkingen onderscheiden en benoemen. het belang van een goede verpakking verwoorden. voedingsmiddelen aankopen met een verpakking in functie van het doel. voedingsmiddelen aankopen waarvan de verpakking minder milieubelastend is. 3.1 Verpakking materialen doel inhoud/grootte verpakking en milieu de noodzakelijke gegevens op het etiket ontleden en verklaren. inzien dat er vele gegevens op etiketten staan om het koopgedrag van de klanten te beïnvloeden. 3.2 Etiketten gegevens: o verplicht o facultatief/publicitair van dagelijks gebruikte voedingsmiddelen de versheidskenmerken herkennen en benoemen. uiterste verbruiksdata kunnen lezen en interpreteren. uit het etiket afleiden hoe een voedingsmiddel moet bewaard worden. uitleggen waar en waarom ze voedingsmiddelen in koelkast en diepvriezer moeten bewaren. 3.3 Versheidskenmerken visueel houdbaarheidsdata 3.4 Bederf en bewaren

13 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 12 omschrijven wanneer en hoe voedsel bederft. zich een idee kunnen vormen van prijzen d.m.v. opzoekingswerk. met eigen woorden uitleggen hoe reclame invloed heeft op ons koopgedrag. inzien dat vele jongeren vlug beïnvloedbaar zijn door reclame. zich weerbaar opstellen tegenover de invloed van de reclame. 4 de algemene regels van voedingshygiëne omschrijven en interpreteren. het principe HACCP via ICT opzoeken en verklaren. de basisregels van HACCP met eigen woorden omschrijven. 3.5 Prijs 3.6 Invloed van reclame op aankoopgedrag van jongeren 4 Veiligheid 4.1 Voedingshygiëne 4.2 HACCP Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen mijn voeding 1 Verschillende meetinstrumenten: weegschalen, maatbekers, lepels, aanduidingen op verpakkingen Dit onderwerp moet tot op het beheersingsniveau worden uitgewerkt, o.m. via aantrekkelijke waarnemings- en omzettingsoefeningen. Grondstoffen en producten laten meten en wegen. Kookpunt van water en frituurvet nagaan, wijzen op garen, veiligheid. Van courant gebruikte voedingsmiddelen/recipiënten het gemiddelde gewicht/inhoud laten bepalen. Zin voor nauwkeurigheid bijbrengen. 2 Via voedingsmiddelen in de klas diverse oefeningen doen. Belgische voedingsmiddelentabel gebruiken. Strookdiagrammen kiezen van veel gebruikte voedingsmiddelen en klassikaal bespreken. Een elementaire benadering van de voedingsstoffen! (zie ook 2e graad) Gezondheid van de voeding testen via internet of een computerprogramma. Folders, affiches VIG. Logo lokaal gezondheidsoverleg. Driedimentionele actieve voedingsdriehoek Sorteren van voedingsmiddelen.

14 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 13 Collage van voedingsmiddelen in groep maken. Schema s maken. Temperaturen van koelkast, diepvriezer, frituurvet, water, braadvet Websites van de grootwarenhuizen voor specifieke info in verband met bewaren van voedsel. Website VIG en Schoolsnacker. Klassikaal oefenen. Een voedingsanamnese uitvoeren door een eetdagboek gedurende een week bij te houden en dit in groepjes te bespreken. 3 Reclamespot ontbijtspot via tv. Fastfood. Leerlingen verpakkingen laten meebrengen en vergelijken. Etiketten lezen. Verplichte info markeren op lijst. Een vergelijking van verse en minder verse voedingsmiddelen maken. Websites warenhuizen gebruiken voor productenkennis en prijzen. Simulatieoefeningen. Bezoeken aan winkels, grootwarenhuizen, markten Een eenvoudige benadering. Bespreking van folders, rekeningen, internetsites. Film, tijdschriften, o.a. Testaankoop. Zintuigen leren gebruiken voor de versheidskenmerken. 4 Casestudies. Werkplaatsreglement.

15 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 14 Sociale en communicatieve vaardigheden 1 zichzelf voorstellen voor de groep. aandachtig luisteren naar het verhaal van de andere om elkaars interesses en leefwereld beter te leren kennen. aan de hand van gegeven informatie het gedrag van klasgenoten beter begrijpen. respect opbrengen voor zichzelf en anderen en dit duiden in klasverband. in eigen woorden vertellen wanneer ze zich goed/niet goed voelen en de factoren die hierin een rol kunnen spelen opnoemen. in samenspraak met de leerkracht duidelijke klasafspraken maken om een goede klassfeer te bevorderen. 1 Ik en de anderen 1.1 Wie ben ik? 1.2 Wie ben jij? 1.3 Elkaar beter leren kennen 1.4 Zich goed voelen in de klas wanneer? respect klasafspraken maken 2 de basisregels voor de dagelijkse omgang met eigen woorden omschrijven. elementaire sociale vaardigheden uit de eigen leefwereld opnoemen en erover reflecteren. een ingesteldheid ontwikkelen om problemen te voorkomen. het gedrag en de eigenheid van elkaar op een positieve wijze benoemen. het verschil aangeven tussen verbale en non-verbale communicatie. positief taalgebruik herkennen en ook positieve zinnen formuleren. 2 Wellevendheid en goede omgangsvormen 2.1 Houding en gedrag goed omgaan met elkaar sociale contacten o problemen in de omgang: voorkomen en oplossen positief gedrag 2.2 Communicatie verbaal o positief taalgebruik

16 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 15 vriendelijke van onvriendelijke opmerkingen onderscheiden. lichaams- en gelaatsuitdrukkingen herkennen en interpreteren. voorbeelden van embleemgevaren op internet zoeken, er zelf aangeven en de betekenis ervan verwoorden. in elke les aandacht hebben voor een gepaste communicatie. o vriendelijke opmerkingen geven non-verbaal o lichaamstaal o embleemgebaar 3 aangeven welke invloed leeftijdsgenoten hebben en wat groepsdruk betekent. voorbeelden geven van positieve en negatieve groepsdruk. zich weerbaar opstellen ten opzichte van externe invloeden. kennismaken met hedendaagse jongerenculturen. (U) 3 Jongerengedrag 3.1 Invloed van een groep groepsdruk 3.2 Jongerenculturen (U) 3.3 Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen sociale en communicatieve vaardigheden 1 De leerlingen brengen een persoonlijk voorwerp mee. Het zelfbeeld is hier zeer belangrijk. Placemat als werkvorm. Kringgesprek: luisteren naar elkaar, elkaar laten uitspreken, niet onderbreken, respect voor andere culturen. 2 Concrete voorbeelden van sms en chatten ontleden. Uitgaan van de dagelijkse gewoonten van de leerlingen. Verbaal en non-verbaal gedrag oefenen via rollenspel. 3 Werken met concrete voorbeelden: mini-cases 1. Bespreken van cultuurverschillen en de mogelijke oorzaken, waar respect moet voor worden opgebracht. 1 Deze leerinhouden m.b.t. jongerengedraglopen als een rode draad doorheen dit leerjaar en men zal slechts succes boeken wanneer de inspanningen echt en niet aflatend gebundeld worden. Vakoverschrijdend werken is aanbevolen.

17 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 16 PV PRAKTISCHE OEFENINGEN GEZINSTECHNIEKEN (4 lestijden/week) Mijn lichaam 1 een eenvoudige gelaatsverzorging en make-up uitvoeren op zichzelf gebruik makend van aangepaste producten en materieel. de eigen haren wassen, verzorgen en drogen met passende producten en materieel. een basismanicure op zichzelf toepassen. bij het tanden poetsen een verantwoorde keuze maken in het aanbod van producten en tandenborstels. tanden poetsen en flossen volgens de juiste techniek. het belang van een goede tandhygiëne in functie van de gezondheid en de sociale contacten verwoorden. dagelijks gebruikt toiletgerief op een hygiënische manier onderhouden. het verband aantonen tussen het gebruik van hygiënisch materiaal en de eventuele gevolgen voor de gezondheid. 2 schaaf-, snij- en brandwonden functioneel verzorgen. de techniek van spiraal- en kruisverband toepassen. een gepaste houding aannemen met betrekking tot het bieden van hulp. snel en met de juiste informatie de hulpdiensten verwittigen. 1 Persoonlijke lichaamshygiëne 1.1 Eenvoudige gelaatsverzorging en make-up 1.2 Haarverzorging 1.3 Hand- en nagelverzorging 1.4 Tandhygiëne 1.5 Toiletgerief onderhouden 2 EHBO 2.1 Eenvoudige wonden verzorgen 2.2 Eenvoudig verband aanleggen 2.3 Adequaat optreden

18 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 17 Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen mijn lichaam 1 Gebruik maken van de eigen producten van de leerlingen. Foto s, film als voorbeelden. Testaankoop. Test gezondheid. 2 Gebruik van krantenartikels, internet. Tekeningen van de verbanden via een PowerPoint of internet tonen.

19 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 18 Mijn voeding 1 het nut van een werkplaatsreglement verwoorden, de inhoud omschrijven en het toepassen. 1 De didactische keuken 1.1 Werkplaatsreglement doel inhoud toepassing de elementaire inrichting van de keuken in functie van de praktijk beschrijven en verantwoorden. gereedschappen en apparatuur functioneel kiezen, verantwoorden, maar ook veilig gebruiken en onderhouden. de algemene veiligheidsnormen in de keuken benoemen. 1.2 Keukeninrichting 1.3 Uitrusting elektrische toestellen en apparaten gereedschappen de basisprincipes van de hygiëne in de keuken en het onderhoud toepassen. de geldende regels voor kleding- en handhygiëne vlot toepassen. de basisregels van HACCP onder begeleiding toepassen. 1.4 Onderhoud van de keuken 1.5 Persoonlijke hygiëne 1.6 HACCP 2 de elementaire en meest gebruikte basistechnieken in recepten herkennen. de elementaire regels voor het reinigen en snijden van voedsel toepassen. het begrip garen omschrijven. met eigen woorden vertellen welke fysische veranderingen er gebeuren tijdens het gaarproces. verschillende warmtebronnen correct gebruiken. 2 Basisbegrippen en -technieken 2.1 Reinigen (voorbereiden) en snijden 2.2 Garen principe warmtebronnen

20 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 19 het gepaste materieel kiezen en de juiste methode toepassen. gaartechnieken toepassen op een variatie van voedingsmiddelen en de opgegeven gaartijden naleven. op de juiste manier controleren wanneer een voedingsmiddel gaar is. aandacht hebben voor gepast kruidengebruik en de waardering van de natuurlijke smaken. aan de hand van begeleide instructies eenvoudige realisaties uitvoeren. materieel methode temperatuurregeling gaartijden gaarcontrole op smaak brengen o o o o koken bakken stoven 3 de elementaire technieken bij vormgeving toepassen. systematisch en zorgzaam werken. bij een realisatie voedingsmiddelen correct afwegen en/of meten. diverse meet- en weegtoestellen, -methodes gebruiken. 2.3 Vormgeving materiaal technieken: rollen, uitsteken, spuiten, bordschikking 2.4 Meten en wegen 3 Realisaties kwaliteitszorg toepassen bij het uitvoeren van realisaties om tot een veilig en gezond eindproduct te komen. aan de hand van een recept de grondstoffen, hun verhouding en de werkwijze interpreteren en toepassen. de basisregels van de ergonomie opnoemen en toepassen. milieubewust omgaan met energie en afval. afval correct sorteren. 3.1 Kwaliteitszorg hygiënisch milieubewust ergonomisch veilig georganiseerd werken

21 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 20 aandacht hebben voor preventie, om alzo ongevallen in de keuken te voorkomen. 3.2 Nazorg het OVUR-stappenplan onder begeleiding kunnen toepassen. de info in een recept omzetten in gegevens omtrent materiaal, middelen en methode. eenvoudige realisaties uitvoeren voor diverse eetmomenten, gelegenheden. 4 voedsel veilig verpakken met het juiste materiaal. het gebruik van verpakkingsmaterialen verantwoorden. de temperaturen en bewaartijden voor voedingsmiddelen in koelkast en diepvriezer kunnen interpreteren. het FIFO-systeem verklaren. het verband aantonen tussen veilig verpakt en bewaard voedsel en onze gezondheid. 4 Voedsel etiketteren, verpakken en bewaren 4.1 Verpakken 4.2 Etiketteren 4.3 Bewaren bewaartijd temperatuur FIFO-principe 5 de elementaire regels i.v.m. tafeldekken vlot toepassen voor verschillende huiselijke eetmomenten. gerechten op een eenvoudige manier opdienen en afruimen. aandacht hebben om een tafel op een verzorgde wijze te dekken. 5 Tafelzorg 5.1 Dekken 5.2 Opdienen en afruimen 6 de tafel/eetruimte decoreren met sfeerscheppende en functionele elementen. 6 Decoratie 7 bij het nuttigen van een maaltijd rekening houden met een goede houding en tafeletiquette 7 Tafelmanieren

22 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 21 Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen mijn voeding 1 Werkplaatsreglement en instructiefiches uit het lokaal gebruiken. De pictogrammen en borden m.b.t. HACCP praktisch gebruiken. Verantwoordelijkheidszin ontwikkelen. 2 Bij iedere bereiding hier de aandacht op vestigen, terugkoppelen naar het TV. Vormen van soepballetjes, marsepeinfiguren, hamburgers. Schikken van een bord, uitsteken van koekjes, servetten plooien. Beperken tot de elementaire kennis; wordt grondig bijgebracht in de 2e graad. Werkbladen, planken, messen correct leren gebruiken. Kookpunt en hardheid van water bepalen, water verzachten. Basissmaken op een proefondervindelijke manier deduceren. Kookfornuis correct leren gebruiken. 3 Aandacht voor het proces. Gebruik van een studiewijzer. Een variatie aan gerechten bereiden. 4 Eén les specifiek, maar er tijdens elke les de aandacht op vestigen. Lijst van best geschikte verpakkingsmaterialen voor bepaalde voedingsmiddelen laten aanleggen. Proefondervindelijk werken. Duurzame verpakkingen hergebruiken. Verpakkingstechnieken aanleren. 5 Voorbeelden van gedekte tafels zoeken via documentatie en internet. Tafel dekken voor ontbijt, vieruurtje, middagmaal. Elementair benaderen, daar dit onderwerp in de 2e graad ook aan bod komt. 6 Kleine, eenvoudige decoraties maken volgens het seizoen. 7 Tijdens elke les aandacht voor de tafelmanieren en etiquette. Tijdens het samen tafelen de sociale vaardigheden zoals luisteren naar elkaar inoefenen.

23 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 22 Sociale en communicatieve vaardigheden zichzelf voorstellen. vaardigheden ontwikkelen om anderen te accepteren. vaardigheden aangeven die nodig zijn om zich beter te ontplooien. respect opbrengen voor anderen en zichzelf en er zich naar gedragen. klasafspraken naleven. 1 Ik en de anderen 1.1 Wie ben ik? 1.2 Wie ben jij? 1.3 Elkaar beter leren kennen 1.4 Zich goed voelen in de klas wanneer? respect klasafspraken maken 2 elementaire sociale omgangsvormen verwerven aangepast aan de situatie en de omgeving. de geldende regels correct toepassen in de klas, tijdens een uitstap en schoolse activiteit. de specifieke omgangsnormen en netetiquette actief kunnen toepassen in elke situatie. oog hebben voor kleine communicatiestoornissen in de klas en deze bijsturen. negatief gedrag in positief omzetten. 2 Wellevendheid en goede omgangsvormen 2.1 Houding en gedrag goed omgaan met elkaar sociale contacten: o bekenden: vrienden, ouders o anderen: winkel, stadhuis o straat o openbaar vervoer o sms o chatten o problemen in de omgang: voorkomen en oplossen positief gedrag

24 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 23 aandacht hebben voor verantwoord taalgebruik. in elke schoolse situatie de gepaste taal gebruiken. vriendelijke en attent zijn in de klas/school. positief taalgebruik ontwikkelen en gebruiken o.m. complimentjes geven, verwoorden van iets mooi/prettig te vinden, iets/iemand te waarderen gepast reageren op non-verbale communicatie in concrete klassituaties. 2.2 Communicatie verbaal o positief taalgebruik o vriendelijke opmerkingen geven non-verbaal o lichaamstaal o embleemgebaar 3 inzien dat groepsdruk een positieve uitdaging kan zijn. een weerbare houding aannemen tegen negatieve groepsdruk. gangbare jongerenculturen met eigen woorden toelichten. (U) 3 Jongerengedrag 3.1 Invloed van een groep groepsdruk 3.2 Jongerenculturen (U) 3.3

25 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 24 Nr. Specifieke pedagogisch-didactische richtlijnen sociale en communicatieve vaardigheden 1 Film met diverse communicatieve vaardigheden gebruiken als uitgangspunt. Rollenspel om zichzelf voor te stellen. Een collage maken met uitspraken van ik voel me goed wanneer 2 Kleine cases uit de realiteit uitwerken. Bepaalde praktische oefeningen kunnen ook in andere praktijkoefeningen geïntegreerd worden. Werken aan een positieve persoonlijkheidsontplooiing van de leerlingen. Voorbeeldfunctie van de leraar: de leerlingen positief bekrachtigen. 3 Film over groepsdruk. Voorbeelden van diverse situaties met jongerengedrag. Simulatiespel in verband met groepsdruk.

26 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 25 PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE WENKEN 1 Algemene pedagogisch-didactische wenken 1.1 Organisatie De realisatie van het leerplan vereist zowel van het lerarenteam, de vakgroep als van de schoolorganisatie een goed doordachte, maar flexibele organisatie van het onderwijsleerproces. De basisvakterminologie wordt best via ervaringsgericht werken bijgebracht. Deze kennis is rechtstreeks bruikbaar als ondersteuning voor de praktische oefeningen en komt in elke les terug. Bij voorkeur worden TV en PV Praktische oefeningen gezinstechnieken door dezelfde leraar gegeven, daar dezelfde leerstofindelingen terugkomen en de vaardigheden voldoende technisch-wetenschappelijk moeten onderbouwd worden. Verdeling van de uren in blokken van 2/4 of 3/3. Alle lessen worden bij voorkeur in didactische keuken gegeven. Bij de opmaak van het jaarplan wordt rekening gehouden met het reële lessenrooster, d.w.z. de wijze waarop de lesuren TV en PV Praktische oefeningen gezinstechnieken in het rooster voorkomen. Het is niet noodzakelijk om de volgorde van de leerinhouden zoals aangegeven in dit leerplan op een identieke manier in het jaarplan over te nemen en vervolgens in analoge lesonderwerpen om te zetten. Integendeel, het leerplan moet bewerkt en verwerkt worden tot een harmonieus en ambitieus lesprogramma. Een jaarplan is immers een planningsdocument dat de leerinhouden zowel op een logische als creatieve wijze over het aantal lessen (lesuren) verdeelt. Toch is het wenselijk om twee lesweken voor onvoorziene omstandigheden voor te behouden. Deze kunnen ook voor uitbreiding of verdieping van de leerinhouden worden aangewend. Tijdens de vakvergaderingen kunnen o.m. volgende onderwerpen aan bod komen: opmaken van de jaarplannen; organiseren van binnenklasdifferentiatie; gebruikmaken van uniforme vakterminologie; bepalen van inhoud en structuur van de leerlingencursus; maken van afspraken m.b.t. de mapindeling; integreren van attitudes; organiseren van individuele remediëring bij leerachterstanden; bepalen van evaluatiecriteria en hun onderlinge verhouding; opstellen van evaluatievragen; inrichten en gebruiken van de vaklokalen; organiseren van pedagogisch-didactische uitstappen; deelnemen aan vakoverschrijdende projecten en wedstrijden; De gemaakte afspraken zijn bindend, worden in een bondig verslag opgenomen en door alle betrokkenen opgevolgd. 1.2 Opbouw van leerinhouden en doelstellingen van TV Gezinstechnieken en PV Praktische oefeningen TV en PV worden best door dezelfde leerkracht gegeven. Afhankelijk van de interesses van de leerlingen en van de studiemogelijkheden in de tweede en de derde graad van het TSO, eventueel van het BSO voor de cognitief zwakkere leerlingen, kunnen bepaalde thema s meer uitgewerkt worden. Toch moet men erover waken dat een elementaire initiatie volledig is. Daarnaast streeft men zoveel mogelijk een technologische benadering na (cf. technologische opvoeding). Immers ieder technologisch proces omvat vijf belangrijke fasen:

27 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming probleemstelling behoefte om problemen op te lossen; 2. keuze oplossingen zoeken; 3. realisatie uitvoeren; 4. actualisering oordeelkundig in gebruik nemen; 5. evaluatie evalueren van oplossing (objectief beoordelen naar kwaliteit en functionaliteit). De derde stap nl. de realisatie of uitvoering bestaat erin om de gekozen oplossing uit te voeren nl. een techniek toe te passen. Hiervoor zijn ook een aantal stappen nodig nl.: 1. plan opstellen (ontwerpen, schetsen, technische tekeningen, werktekeningen); 2. materialen en gereedschappen kiezen; 3. werkmethode bepalen; 4. de werkmethode uitvoeren: realisatie. Nadien passen we het OVUR-systeem toe: oriënteren, verkennen, uitvoeren, reflecteren. 1.3 VOET Wat? Vakoverschrijdende eindtermen (VOET) zijn minimumdoelstellingen, die in tegenstelling tot de vakgebonden eindtermen niet gekoppeld zijn aan een specifiek vak, maar door meerdere vakken of onderwijsprojecten worden nagestreefd. De VOET worden volgens een aantal vakoverschrijdende thema's geordend: gezondheidseducatie, ICT, leren leren, milieueducatie, opvoeden tot burgerzin en sociale vaardigheden. De school heeft de maatschappelijke opdracht om de VOET volgens een eigen visie en stappenplan bij de leerlingen na te streven (inspanningsverplichting) Waarom? Het nastreven van VOET vertrekt vanuit een bredere opvatting van leren op school en beoogt een accentverschuiving van een eerder vakgerichte ordening naar meer totaliteitsonderwijs. Door het aanbieden van realistische, levensnabije en concreet toepasbare aanknopingspunten, worden leerlingen sterker gemotiveerd en wordt een betere basis voor permanent leren gelegd. VOET vervullen een belangrijke rol bij het bereiken van een voldoende brede en harmonische vorming en behandelen waardevolle leerinhouden, die niet of onvoldoende in de vakken aan bod komen. Een belangrijk aspect is het realiseren van meer samenhang en evenwicht in het onderwijsaanbod. In dit opzicht stimuleren VOET scholen om als een organisatie samen te werken. De VOET verstevigen de band tussen onderwijs en samenleving, omdat ze tegemoetkomen aan belangrijk geachte maatschappelijke verwachtingen en een antwoord proberen te formuleren op actuele maatschappelijke vragen Hoe te realiseren? Het nastreven van VOET is een opdracht voor de hele school, maar individuele leraren kunnen op verschillende wijzen een bijdrage leveren om de VOET te realiseren. Enerzijds door binnen hun eigen vakken verbanden te leggen tussen de vakgebonden doelstellingen en de VOET, anderzijds door thematisch onderwijs (teamgericht benaderen van vakoverschrijdende thema's), door projectmatig werken (klas- of schoolprojecten, intra- en extra-muros), door bijdragen van externen (voordrachten, uitstappen). Het is een opdracht van de school om via een planmatige en gediversifieerde aanpak de VOET na te streven. Ondersteuning kan gevonden worden in pedagogische studiedagen en nascholingsinitiatieven, in de vakgroepwerking, via voorbeelden van goede school- en klaspraktijk en binnen het aanbod van organisaties en educatieve instellingen. 1.4 Rol van de leraar De voorbeeldfunctie van de leraar is een belangrijke didactische ondersteuning. Hij zal nauwkeurigheid nastreven, zin voor veiligheid en hygiëne tonen, een verzorgde taal gebruiken en correct optreden. De leraar is als het ware de vakman die zijn kennis en vaardigheden in optimale omstandigheden

28 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 27 wil doorgeven aan de leerlingen. Wanneer hij vanuit een positieve houding met hen samenwerkt, zal zijn voorbeeldgedrag nog sterker op hen inwerken en positief resultaat opleveren. Het werk van de leerlingen (individueel of in groep) vereist voldoende aandacht. Niet enkel het bekomen resultaat is belangrijk maar ook de inzet, het doorzettingsvermogen, de zin voor detail en samenwerking. De leraar zal zich niet uitsluitend vastpinnen op deelaspecten, maar ook een evaluatie uitvoeren die betrekking heeft op het globale. Afhankelijk van de situatie dienen fouten individueel of klassikaal besproken te worden, bij voorkeur onder de vorm van positieve feedback. Remediëringsopdrachten maken integraal deel uit van de vorming en opleiding. 1.5 Didactische werkvormen In de basisopties die op het TSO gericht zijn, is het van fundamenteel belang om vanuit de theorie naar de praktijk te werken, d.w.z. de leerinhouden en doelstellingen m.b.t. TV worden door PV ondersteund. In het technisch vak worden begrippen gesticht, wordt het hoe en waarom verklaard m.a.w. de leerinhoud wordt inzichtelijk verwerkt, gekaderd en er worden vooral relaties en verbanden gelegd. De praktijk is hoofdzakelijk gericht op het toetsen van de theoretische inzichten, daarnaast worden basistechnieken en een rationele werkorganisatie aangeleerd. Daarbij wordt telkens de nadruk gelegd op de verschillende werkwijzen, het juiste gebruik van materieel en het creatief omgaan met materiaal. Het onderhoud van het materieel, de apparatuur en de omgeving wordt systematisch aangepakt. Bij de keuze van de oefeningen en de toepassingen houdt men rekening met: de inbreng van de leerlingen; de verscheidenheid aan te gebruiken materiaal en grondstoffen; het stelselmatig verhogen van de moeilijkheidsgraad. In functie van de leerinhoud wisselen volgende didactische werkvormen elkaar af: 1.1 brainstormen; 1.2 uitleg geven; 1.3 demonstratie; 1.4 proefondervindelijke studie; 1.5 vergelijkende studie; 1.6 observatie; 1.7 discussie; 1.8 kringgesprek; 1.9 eenvoudige gevalsstudie; 1.10 pedagogisch-didactische uitstappen; 1.11 individuele en groepsopdrachten; 1.12 reflectie De leraar dient constant uit de vele soorten werkvormen de meest relevante keuze te maken. Hierbij kan hij zich door een aantal factoren laten leiden: 1.13 de aard van de doelstellingen; 1.14 het beoogde leerproces; 1.15 de vertrouwdheid van de leerlingen met een bepaalde werkvorm; 1.16 de bekwaamheid van de leerkracht m.b.t. een bepaalde werkvorm; 1.17 de materiële voorwaarden; 1.18 de financiële middelen; 1.19 de organisatorische voorwaarden; 1.20 het stelselmatig verhogen van de moeilijkheidsgraad;

29 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 28 De werkvormen kunnen op een continuüm geplaatst worden van sterk leraargestuurd naar sterk leerlinggestuurd. Beide accenten kunnen doorheen het schooljaar in eenzelfde klas aan bod komen. In het eerste geval gaat het om breed uitgewerkte opdrachten waarbij de leraar eveneens kansen biedt tot zelfwerkzaamheid van de leerlingen. Aan het andere uiterste liggen activiteiten waarbij de leerlingen verregaand zelf plannen, uitvoeren en evalueren. Omdat we een zo groot mogelijke zelfstandigheid bij de leerlingen beogen, verdient het laatste echter onze voorkeur. Met het oog op het leggen van verbanden, het formuleren van besluiten, het duiden van inzichten worden deze werkvormen steeds door individuele of klassikale besprekingen gevolgd. 1.6 Begeleid zelfgestuurd leren Wat? Met begeleid zelfgestuurd leren bedoelen we het geleidelijk opbouwen van een competentie naar het einde van het secundair onderwijs, waarbij leerlingen meer en meer het leerproces zelf in handen gaan nemen. Zij zullen meer en meer zelfstandig beslissingen leren nemen in verband met leerdoelen, leeractiviteiten en zelfbeoordeling. Dit houdt onder meer in dat: de opdrachten meer open worden; er meerdere antwoorden of oplossingen mogelijk zijn; de leerlingen zelf keuzes leren maken en verantwoorden; de leerlingen zelf leren plannen; er feedback wordt voorzien op proces en product; er gereflecteerd wordt op leerproces en leerproduct. De leraar is ook coach, begeleider. De impact van de leerlingen op de inhoud, de volgorde, de tijd en de aanpak wordt groter Waarom? Begeleid zelfgestuurd leren sluit aan bij enkele pijlers van ons PPGO, o.m. leerlingen zelfstandig leren denken over hun handelen en hierbij verantwoorde keuzes leren maken; leerlingen voorbereiden op levenslang leren; het aanleren van onderzoeksmethodes en van technieken om de verworven kennis adequaat te kunnen toepassen. Vanaf het kleuteronderwijs worden werkvormen gebruikt die de zelfstandigheid van kinderen stimuleren, zoals het gedifferentieerd werken in groepen en het contractwerk. Ook in het voortgezet onderwijs wordt meer en meer de nadruk gelegd op de zelfsturing van het leerproces in welke vorm dan ook. Binnen de vakoverschrijdende eindtermen, meer bepaald Leren leren, vinden we aanknopingspunten als: keuzebekwaamheid; regulering van het leerproces; attitudes, leerhoudingen, opvattingen over leren. In onze huidige (informatie)maatschappij wint vaardigheid in het opzoeken en beheren van kennis voortdurend aan belang Hoe te realiseren? Het is belangrijk dat bij het werken aan de competentie de verschillende actoren hun rol opnemen: de leerling wordt aangesproken op zijn motivatie en leer kracht;

30 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming 29 de leraar krijgt de rol van coach, begeleider; de school dient te ageren als stimulator van uitdagende en creatieve onderwijsleersituaties. De eerste stappen in begeleid zelfgestuurd leren zullen afhangen van de doelgroep en van het moment in de leerlijn Leren leren, maar eerder dan begeleid zelfgestuurd leren op schoolniveau op te starten is klein beginnen aan te raden. Vanaf het ogenblik dat de leraar zijn leerlingen op min of meer zelfstandige manier laat doelen voorop stellen; strategieën kiezen en ontwikkelen; oplossingen voorstellen en uitwerken; stappenplannen of tijdsplannen uitzetten; resultaten bespreken en beoordelen; reflecteren over contexten, over proces en product, over houdingen en handelingen; verantwoorde conclusies trekken; keuzes maken en verantwoorden is hij al met een of ander aspect van begeleid zelfgestuurd leren bezig. 1.7 Media Het gebruik van media is noodzakelijk ter ondersteuning van het onderwijsleerproces. We denken hierbij o.m. aan: - didactische wandplaten en posters; - video s; - dvd s; - computer met internetaansluiting; - afbeeldingen en foto s; - cd-rom; - transparanten; - multimedia; - Een passende keuze en een goed gebruik van media maakt deel uit van de professionaliteit van leraren; de onderwijskwaliteit kan ermee vergroot worden. Ook bij de keuze van de media zal met een aantal factoren rekening worden gehouden: - de aangepastheid aan de doelstellingen; - de relevantie voor de leerinhoud; - de flexibiliteit bij voorbereiding en gebruik; - de organisatorische voorwaarden; - Media worden niet zonder meer ingeschakeld in het onderwijsleerproces, maar wel met het oog op de mogelijkheid tot verwerkingsactiviteiten van de leerlingen. 1.8 ICT-integratie Wat? Onder ICT-integratie verstaan we het gebruik van informatie- en communicatietechnologie ter ondersteuning van het realiseren van leerplandoelstellingen.

31 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar - Basisoptie Sociale en technische vorming Waarom? Maatschappelijke ontwikkelingen wijzen op het belang van het verwerven van ICT-competenties. Jongeren moeten niet alleen in staat zijn om nieuwe media te gebruiken, zij moeten net zo goed kunnen inschatten wanneer deze efficiënt en effectief kunnen worden ingezet. Het gebruik van nieuwe media sluit zeer goed aan bij de leefwereld van de jongeren en speelt in op hun vertrouwdheid met de beeldcultuur. Er wordt meer en meer belang gehecht aan probleemoplossend denken, kritisch selecteren, het zelfstandig of in groep werken, het kunnen verwerven en verwerken van enorme hoeveelheden informatie. Deze ontwikkelingen zijn ook merkbaar in het onderwijs. In de meeste vakken of bij het nastreven van vakoverschrijdende eindtermen vervult ICT een ondersteunende rol. Door de integratie van ICT kunnen leerlingen: het leerproces zelf in eigen handen nemen; zelfstandig en actief leren omgaan met les- en informatiemateriaal; op eigen tempo werken en een eigen parcours kiezen (differentiatie en individualisatie) Hoe ICT integreren ter ondersteuning van het realiseren van de leerplandoelstellingen? Zelfstandig oefenen in een leeromgeving Nadat leerlingen nieuwe leerinhouden verworven hebben, is het van belang dat ze voldoende mogelijkheden krijgen om te oefenen bijv. d.m.v. specifieke pakketten. De meerwaarde van deze vorm van ICT-integratie kan bestaan uit: variatie in oefenvormen, differentiatie op het vlak van tempo en niveau, geïndividualiseerde feedback, mogelijkheden tot zelfevaluatie. Zelfstandig leren in een leeromgeving Een mogelijke toepassing is nieuwe leerinhouden verwerven en verwerken, waarbij de leerkracht optreedt als coach van het leerproces (bijv. in een open leercentrum). Een elektronische leeromgeving (ELO) biedt hiertoe een krachtige ondersteuning. Creatief vormgeven Leerlingen worden uitgedaagd om creatief om te gaan met beelden, woorden en geluid. De leerlingen kunnen gebruik maken van de mogelijkheden die o.a. allerlei tekst-, beeld- en tekenprogramma s bieden. Opzoeken, verwerken en bewaren van informatie Voor het opzoeken van informatie kunnen leerlingen gebruik maken van o.a. cd-roms, een ELO en het internet. Verwerken van informatie houdt in dat de leerlingen kritisch uitmaken wat interessant is in het kader van hun opdracht en deze informatie gebruiken om hun opdracht uit te voeren. de relevante informatie ordenen, weergeven en bewaren in een aangepaste vorm. Voorstellen van informatie aan anderen Leerlingen kunnen informatie aan anderen meedelen of tonen met behulp van ICT-ondersteuning onder de vorm van tekst, beeld en/of geluid d.m.v. bijv. een presentatie, een website, een folder... Veilig, verantwoord en doelmatig communiceren Communiceren van informatie betekent dat leerlingen informatie kunnen opvragen of verstrekken aan derden. Dit kan o.a. via , internetfora, een ELO, chatten, blogging. Adequaat kiezen, reflecteren en bijsturen De leerlingen ontwikkelen competenties om bij elk probleem keuzes te maken uit een scala van programma s, applicaties of instrumenten, al dan niet elektronisch. Daarom is het belangrijk dat zij ontdekken dat er meerdere valabele middelen zijn om hun opdracht uit te voeren. Door te reflecteren op de gebruikte middelen en de bekomen resultaten te vergelijken, maken de leerlingen kennis met de verschillende eigenschappen en voor- en nadelen van de aangewende middelen (programma s, applicaties ) en kunnen ze hun keuzes bijsturen.

32 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 31 MINIMALE MATERIËLE VEREISTEN 1 Algemeen De leraar moet vlot kunnen beschikken over: - overheadprojector; - televisie, video, dvd; (i.s.m. andere vakken); - computers met internetaansluiting; - flapbord; - voedingsmiddelentabellen; - klasbibliotheek met documentatiemateriaal. Basismaterieel per keukenblok - kookpannen (1 stel van 3 maten) 1 - braadpan 1 - sauspan 1 - garde 1 - mixer (revolvermodel) 1 - spatel 1 - broodmes 1 - vleesmes 1 - bestek (vork, mes, lepel) 6 - deeglepel 1 - pollepel 1 - groenteplank 1 - keukenwekker 1 - (digitale) weegschaal 1 - bloemzeef 1 - schaar 1 - vergiet 1 - vuurvaste schotels 1 - rasp 1 - maatbeker 1 - deegkommen 1 - onderlegger 2 - nootmuskaatrasp 1 - plat penseel 1 1 Inzake veiligheid is de volgende wetgeving van toepassing: - Codex - ARAB - AREI - Vlarem. Deze wetgeving bevat de technische voorschriften die in acht moeten genomen worden m.b.t.: - de uitrusting en inrichting van de lokalen; - de aankoop en het gebruik van toestellen, materiaal en materieel. Zij schrijven voor dat: - duidelijke Nederlandstalige handleidingen en een technisch dossier aanwezig moeten zijn; - alle gebruikers de werkinstructies en onderhoudsvoorschriften dienen te kennen en correct kunnen toepassen; - de collectieve veiligheidsvoorschriften nooit mogen gemanipuleerd worden; - de persoonlijke beschermingsmiddelen aanwezig moeten zijn en gedragen worden, daar waar de wetgeving het vereist.

33 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 32 - deegrol 1 - platte borden 6 - diepe borden 6 Basismaterieel per leerling - aardappelmesje - dunschiller - roerlepel Basismaterieel per klas - olie-, azijn- en mosterdstel - snij-, schaaf- en haktoestel - koelkast - pepermolen - peper- en zoutvat - koffiezetapparaat - slacentrifuge - opdienschotels - microgolfoven - bergkasten: eetgerief voorraad - bakoven: (voorkeur gas/elektriciteit) - kookplaat: (voorkeur gas/elektriciteit) - tafelkleed - servetten - molton Opmerking: de aantallen zijn slechts richtinggevend. EHBO-materieel - verbandkast - branddeken - mini-apotheek - verbanden (diverse breedtes) Multifunctioneel lokaal Nutsvoorzieningen: koud en warm water, elektriciteit voor aansluiting apparatuur. Zone om te werken met materialen. Zone om materialen op te bergen. De hoeveelheid materiaal is afhankelijk van het aantal leerlingen. Er dient voldoende te zijn voor elke werkende leerling. Materiaal en materieel in functie van de toepassingen.

34 A-stroom - 1e graad 2e leerjaar Basisoptie Sociale en technische vorming 33 EVALUATIE De waarde van het onderwijsleerproces wordt bepaald door de mate waarin de doelstellingen worden bereikt. Evaluatie heeft dan ook vooral te maken met de vraag: Zijn de doelstellingen feitelijk gerealiseerd?. De gegevens die we via de evaluatie verkrijgen moeten ertoe bijdragen dat we ons een beeld kunnen vormen van de leerlingen als groep en van de leerling als individu. We willen weten in welke mate de leerlingen de vooropgestelde leerinhouden reeds verworven hebben. Bij vastgestelde hiaten of tekorten dienen we maatregelen te nemen. De evaluatiegegevens zullen ons dus ook aanknopingspunten moeten verschaffen om ons didactisch handelen in de juiste richting bij te sturen. Zelfs als de doelstellingen bereikt zijn, is het toch noodzakelijk om even stil te staan bij de wijze waarop het onderwijsleerproces gestalte kreeg en dit met de bedoeling het didactisch handelen naar de toekomst te optimaliseren. Volgende vragen kunnen o.m. richtinggevend zijn bij het evalueren: - in welke mate werden de doelstellingen bereikt? - waren de doelstellingen goed afgestemd op de beginsituatie van de leerlingen? - waren de didactische werkvormen geschikt? - ondersteunden de media de verwerkingsactiviteiten van de leerlingen? - kregen de leerlingen voldoende kansen tot het stellen van vragen, het formuleren van bedenkingen, het maken van opdrachten, het geven van feedback? - Scholen kunnen kiezen of zij al dan niet examens inrichten of voor permanente evaluatie kiezen. Dagelijks werk Het dagelijks werk wordt permanent en procesmatig geëvalueerd. Hierbij worden zowel kennis, vaardigheden als attitudes beoordeeld. Deze beoordeling moet gezien worden als een element van het leerproces. De leerlingen moeten kunnen leren uit de evaluatie. Daarom moeten zij, afhankelijk van de situatie individueel of klassikaal, over het bereikte kennisniveau en de kwaliteit van hun werk en gedragingen ingelicht worden. Feedback in positieve en bemoedigende termen geformuleerd, is echt noodzakelijk. Het dagelijks werk kan (afhankelijk van de aard van de doelstellingen) geëvalueerd worden via: - algemene observaties in de klas; - klas- en huistaken; - klassegesprekken; - praktische oefeningen en opdrachten; - occasionele beurten, zowel mondeling als schriftelijk; - herhalingsbeurten over grotere leerstofgehelen. Bij de evaluatie houden we ook rekening met: - taakaanvaarding; - taakuitvoering; - motivatie en inzet; - cursus en documentatiemap. De beoordeling van attitudes gebeurt bij voorkeur met leerlinggerichte en geschreven commentaar. Het kan ook met een beschrijvende schaal of met een plus-min schaal, bijv. driepuntenschaal (+) = goed, (+-)

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder)

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector Bouw Beginsituatie:

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Actualisatie Studierichting STW. Integrale Opdrachten. December 2010

Actualisatie Studierichting STW. Integrale Opdrachten. December 2010 Actualisatie Studierichting STW Integrale Opdrachten December 2010 Voeding binnen IO - inspectie: onderscheid leerplan voeding 2de en 3de graad - September 2011 - geen nieuw leerplan maar bestaande geëvalueerd:

Nadere informatie

Lesvoorbereiding : Voedingsindustrie (beroepen : kwaliteitsverantwoordelijke, productieoperator en onderhoudstechnicus)

Lesvoorbereiding : Voedingsindustrie (beroepen : kwaliteitsverantwoordelijke, productieoperator en onderhoudstechnicus) Lesvoorbereiding : Voedingsindustrie (beroepen : kwaliteitsverantwoordelijke, productieoperator en onderhoudstechnicus) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m.

Nadere informatie

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot logistiek assistent

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur)

Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 Schooljaar 2015-2016 E-mail: ka.wetteren@g-o.be atheneum@campuskompas.be Website: www.campuskompas.be/atheneum Scholengroep Schelde Dender

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, )

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 1ste graad secundair onderwijs A stroom / B - stroom Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel DOCUMENT VVKSO Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica Dit document is een aanvulling op het algemeen servicedocument

Nadere informatie

Voorscholingstraject: visie op leren. Sessie 2

Voorscholingstraject: visie op leren. Sessie 2 Voorscholingstraject: visie op leren Sessie 2 Dagindeling Visie op leren: uiteenzetting Inoefenen m.b.t. visie op leren Opdracht: Uitwisseling praktijkvoorbeelden in functie van nieuw leerplan (reeds vertrouwde

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO

DOCUMENT. Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VVKSO Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel DOCUMENT VVKSO Servicedocument VOET voor het vak ICT/Informatica Dit document is een aanvulling op het algemeen servicedocument

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 bijlage 1 Bijlage 1: Algemene instapcompetenties

Nadere informatie

TV Elektriciteit/elektronica/centrale verwarming/sanitair BSO. Verwarmingsinstallaties. derde graad LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS.

TV Elektriciteit/elektronica/centrale verwarming/sanitair BSO. Verwarmingsinstallaties. derde graad LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vak: TV Elektriciteit/elektronica/centrale verwarming/sanitair Specifiek gedeelte 2 lt/w Studierichting: Studiegebied: Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: Verwarmingsinstallaties

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar Licap - Brussel september 1998 MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde

Nadere informatie

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27)

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27) ~ 1 ~ Functionele taalvaardigheid/ tekstgeletterdheid Eindtermen (P)AV voor 2 de graad SO 3 de graad SO 3 de jaar 3 de graad SO DBSO niveau 2 de graad DBSO niveau 3 de graad DBSO niveau 3 de jaar 3 de

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel)

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Horeca Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende

Nadere informatie

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn:

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn: Specifieke lerarenopleiding C ECTS-fiche opleidingsonderdeel vakdidactische oefeningen 2 Code: 10375 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling:

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen In kolom 1 vind je 49 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep MVT (Frans, Engels, Duits). Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid.

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid. 1. Doelen van ons onderwijs De Burchtgaarde wil bereiken dat ieder kind via een ononderbroken leer-en ontwikkelingsproces, die kennis en vaardigheden verwerft die het nodig heeft om een zelfstandig, sociaal

Nadere informatie

Opleiding: HULPKELNER

Opleiding: HULPKELNER Opleiding: HULPKELNER Deze opleiding is bedoeld om te kunnen werken in een restaurant. Je zorgt voor het opdekken en afdekken van de tafels. Je zorgt voor een vlotte bediening en bent klantvriendelijk.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien,

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Lessentabel. Beginsituatie 2.1 2.2. Toelatingsvoorwaarden Profiel van de leerlingen(groep) Algemene doelstellingen

INHOUDSTAFEL. Lessentabel. Beginsituatie 2.1 2.2. Toelatingsvoorwaarden Profiel van de leerlingen(groep) Algemene doelstellingen INHOUDSTAFEL 1. Lessentabel 2 2. 2.1 2.2 Beginsituatie Toelatingsvoorwaarden Profiel van de leerlingen(groep) 3 3. Algemene doelstellingen 4 4. Pedagogisch-didactische wenken en middelen 7 5. 5.1 5.2 Leerinhouden

Nadere informatie

GRAAD 1 LEERJAAR 1. Thema 1 : Kopen in het klein Kennismaking met algemene aspecten van handel Voorbereidende oefeningen

GRAAD 1 LEERJAAR 1. Thema 1 : Kopen in het klein Kennismaking met algemene aspecten van handel Voorbereidende oefeningen JAARPLAN 011 01 Vak Handel VAK LERAAR KLAS Handel 1L3 ONDERWIJSVORM SCHOOL CODE LEERPLAN LEERLINGEN NOTITIES Werkbladen, taken en toetsen STUDIERICHTING lesuren per week Vakoverschrijdende Eindtermen zie

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e BSO TWEEDE GRAAD vak TV ELEKTRICITEIT 1 u/week IT-e 2000/057 (vervangt 98036) 1 2 e graad SO Vak: ELEKTRICITEIT TV 1 ste jaar: 1u/w 2 de jaar: 1u/w BEGINSITUATIE VOOR HET VAK Voor het vak elektriciteit

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Tijdens het schooljaar 2009 2010 werkte het Steunpunt Diversiteit & Leren samen met RVO - Society,

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Visie en accenten leerplan Frans BaO 1 De eerste stappen zetten - Basiswoordenschat

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social Profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social Profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social Profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Technologische Opvoeding Onderwerp:

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS KEUZEGEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS KEUZEGEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: A-stroom Graad: eerste graad Jaar: eerste leerjaar KEUZEGEDEELTE Vak(ken): AV Economie 1e lj: 2 lt/w Vakkencode: WW-s Leerplannummer: 2005/104 nieuw Eerste graad A-stroom

Nadere informatie

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Evi Geeroms en David Evenepoel Koninklijk Atheneum Etterbeek Wie zijn wij? Leerkrachten Koninklijk Atheneum Etterbeek (Brussel) Nederlandstalige

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. SOCIALE EN TECHNISCHE VORMING Keuzegedeelte Basisoptie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS. SOCIALE EN TECHNISCHE VORMING Keuzegedeelte Basisoptie VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS SOCIALE EN TECHNISCHE VORMING Keuzegedeelte Basisoptie Licap - Brussel - september 2001 ALGEMENE INHOUD LESSENTABELLEN...3

Nadere informatie

Eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor explorer in de B-stroom. Gemeenschappelijke vakoverschrijdende eindtermen

Eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor explorer in de B-stroom. Gemeenschappelijke vakoverschrijdende eindtermen Eindtermen en ontwikkelingsdoelen voor explorer in de B-stroom Gemeenschappelijke vakoverschrijdende eindtermen Gemeenschappelijke stam : (communicatief vermogen) brengen belangrijke elementen van communicatief

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: niet

Nadere informatie

Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel

Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel Opbouw cursus - De cursus is opgebouwd in verschillende delen. Het eerste deel bestaat uit de werkblaadjes met de theorie met bijhorende (onderzoeks)opdrachten.

Nadere informatie

PV Praktische oefeningen verzorgingstechnieken/huishoudkunde

PV Praktische oefeningen verzorgingstechnieken/huishoudkunde LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vakken: PV Praktische oefeningen verzorgingstechnieken/huishoudkunde PV Praktische oefeningen voeding/ huishoudkunde TV Verzorgingstechnieken/ huishoudkunde TV Voeding/huishoudkunde

Nadere informatie

EINDWERK. Voor de leerlingen van 4 Restaurant & Keuken. TV & PV Hotel

EINDWERK. Voor de leerlingen van 4 Restaurant & Keuken. TV & PV Hotel EINDWERK Voor de leerlingen van 4 Restaurant & Keuken TV & PV Hotel INHOUD Doelstelling, kennis, vaardigheden, attitudes 3 Opdracht, puntenverdeling 4 Een verzorgt uiterlijk 5 Menu 9 Overzicht producten

Nadere informatie

BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN

BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN - Situering - Lkr over binnenklasdifferentiatie - Binnenklasdifferentiatie? - Leerplannen - Binnenklasdifferentiatie in wiskunde Hilde De Maesschalck 8 oktober

Nadere informatie

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 12 maanden

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 12 maanden LOGISTIEK HELPER in de verzorgingssector OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW DUUR: 12 maanden COMPETENTIES CLUSTERS VAN COMPETENTIES De leerling kan de organisatie en doelgroepen van een zorginstelling verduidelijken;

Nadere informatie

MICROTEACHING: een kort lesfragment door een student gegeven aan medestudenten.

MICROTEACHING: een kort lesfragment door een student gegeven aan medestudenten. Inhouden en doelen van de opdrachten in de praktijkcomponent van de SLO en de GLO van BEO MICROTEACHING: een kort lesfragment door een student gegeven aan medestudenten. de student geeft 10 à 20 minuten

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKELNER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

<.ci.ic.ic ~ri(crit11.1t1.t1.r ilil.t...tl

<.ci.ic.ic ~ri(crit11.1t1.t1.r ilil.t...tl <.ci.ic.ic ~ri(crit11.1t1.t1.r ilil.t...tl 1 0 + ++ Volgt het schoolboek het nieuwe leerplan en dus ook de vakgebonden eindtermen en ontwikkelingsdoelen die in de leerplannen werden opgenomen? Hierbijgaan

Nadere informatie

2012-2016. Zelfstandig Leren

2012-2016. Zelfstandig Leren 2012-2016 Zelfstandig Leren 0 Inhoud Beschrijving doelgroep... 2 Visie op onderwijs... 2 Basisvisie... 2 Leerinhouden/ activiteiten... 2 Doelen voor het zelfstandig leren... 3 Definitie zelfstandig leren...

Nadere informatie

Onderwijsinspectie Vlaanderen

Onderwijsinspectie Vlaanderen 1. Doel practica in ASO, KSO en TSO Onderwijsinspectie Vlaanderen Hoe is het in de praktijk gesteld met het uitvoeren van leerlingenproeven? Het empirisch karakter van het vak tot uiting brengen Leerlingen

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl7 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie Opleiding AO BE 024 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15 januari

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR KELNER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector,

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o BSO TWEEDE GRAAD vak TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE 1 u/w IT-o 2000/095 (vervangt 97323) TV AUTOTECHNIEK / CARROSSSERIE INHOUDSOPGAVE Beginsituatie voor het vak... 2 Specifieke visie... 2 Leerplandoelstellingen

Nadere informatie

INLEIDING. Ik heb een bijpassende bundel gemaakt in functie van het nieuwe leerplan techniek.

INLEIDING. Ik heb een bijpassende bundel gemaakt in functie van het nieuwe leerplan techniek. INLEIDING Wat is IT S ALIVE? It s alive is ontwikkeld door de rvo-society, gelegen in het bedrijf Imec. It s alive is een box met elektronische componenten. De leerlingen leren schakelingen bouwen maar

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ZAALMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ZAALMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR ZAALMEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking

Nadere informatie

PEDAGOGISCHE OPLEIDING THEORIE

PEDAGOGISCHE OPLEIDING THEORIE PEDAGOGISCHE OPLEIDING THEORIE September 2012 INHOUDSOPGAVE Woord vooraf... 6 Hoofdstuk 1: Communicatie en feedback... 7 1.1 De roos van Leary... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.1.1 Acht leraarstypen...

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de

Nadere informatie

Warme keukenbereidingen. Koude keukenbereidingen. Keukenprocessen

Warme keukenbereidingen. Koude keukenbereidingen. Keukenprocessen Opleiding: HULPKOK Deze opleiding is bedoeld om te kunnen meewerken in een restaurant. Je zorgt voor de mise-en-place, de voorbereidende werken voor de kok. In deze opleiding zal je koken voor anderen,

Nadere informatie

WETENSCHAPPELIJK TEKENEN

WETENSCHAPPELIJK TEKENEN WETENSCHAPPELIJK TEKENEN TWEEDE GRAAD TSO TECHNIEK-WETENSCHAPPEN COMPLEMENTAIR LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL (Vervangt leerplan D/1998/0279/021A vanaf 1 september 2013) Vlaams Verbond van

Nadere informatie

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1 Activiteit : Kijk wat(t) een huis! Korte beschrijving : Hoeveel energie verbruikt een koffiezetapparaat? Maakt het gebruik van een spaarlamp nu echt zoveel verschil uit? En als je een TV op standby zet,

Nadere informatie

BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR

BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR Opleidingsinstelling Adres Telefoon fax BEOORDELING STAGE DOOR DE VAKMENTOR Identificatie Naam student/cursist: Opleidingsonderdeel/module: Stageplaats: Vakmentoren: naam en contactgegevens Periode: O

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KEUKENMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KEUKENMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR KEUKENMEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking

Nadere informatie

COMPLEMENTAIR GEDEELTE

COMPLEMENTAIR GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO GRAAD: TWEEDE GRAAD LEERJAAR: Studiegebied: Optie: EERSTE EN TWEEDE LEERJAAR Personenzorg VERZORGING-VOEDING COMPLEMENTAIR GEDEELTE Vak(ken): Vakkencode: PV Praktijk

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Pagina 1 van 5 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Procesevaluatie: richt zich op de kwaliteit van het leerproces en probeert dus het leerproces van de leerlingen en het onderwijsproces (het didactisch

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Omgang en communicatie. Huishoudzorg. Gezondheid en welzijn. Tweede graad Verzorging voeding. Schooljaar 2010-2011. Verzorging-voeding

Omgang en communicatie. Huishoudzorg. Gezondheid en welzijn. Tweede graad Verzorging voeding. Schooljaar 2010-2011. Verzorging-voeding KIJK WIJZER VV Tweede graad Verzorging voeding Schooljaar 2010-2011 Verzorging - voeding Basiszorg Omgang en communicatie Wie ben ik? Zelfbeeld Ik in omgang met de ander Omgang Verzorging-voeding Ik =

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK HELPER IN DE ZORGINSTELLINGEN 12 maanden

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK HELPER IN DE ZORGINSTELLINGEN 12 maanden Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK HELPER IN DE ZORGINSTELLINGEN 12 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot logistiek helper

Nadere informatie

OVERZICHT MODULES PAV

OVERZICHT MODULES PAV OVERZICHT MODULES PAV Inhoud PAV 3(2) Functionele rekenvaardigheid... 2 PAV 3(2) Functionele taalvaardigheid... 3 PAV 3(2) Maatschappelijk en ethisch bewustzijn, weerbaarheid en verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784)

Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784) 1. Inleiding Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784) Kinderen zijn de toekomst Later zullen ze leren, werken en leven in een andere maatschappij. Een samenleving waarvan

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 200) VOOR DE EERSTE GRAAD 2 2 AANSLUITING BIJ DE VAKKEN aardrijkskunde biologie sociaal-economische initiatie

Nadere informatie

Opleiding: KEUKENMEDEWERKER

Opleiding: KEUKENMEDEWERKER Opleiding: KEUKENMEDEWERKER Deze opleiding is bedoeld om te kunnen meewerken in de keuken van een restaurant. Je zorgt voor de mise-en-place : dit is het voorbereidend werk voor de kok. Als je werkt in

Nadere informatie

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes.

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes. Voor alle leraren Nederlands 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden:, procedures/strategieën en attitudes. 1 Luisteren 1e graad 2e graad 3e graad uiteenzetting leerstofonderdeel

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Kids Adventure: - Kids-moeras, blote voetenpad, estafettes, kano s, lage tarzans, speleobox Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

PV Praktische oefeningen elektriciteit. TV Elektriciteit

PV Praktische oefeningen elektriciteit. TV Elektriciteit LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vakken: PV Praktische oefeningen elektriciteit TV Elektriciteit 7 lt/w 2 lt/w Beroepenveld: Elektriciteit Onderwijsvorm: Graad: Leerjaar: B-STROOM eerste graad tweede leerjaar

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Nieuwe leerplannen en lessentabellen met ingang van 1 september 2010 In de regel worden alle graadleerplannen (en bijhorende

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat het programma in het eerste leerjaar te zwaar is We raken

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor de vakwerkgroep Personenzorg (component verzorgende vakken)

Mogelijke opdrachten voor de vakwerkgroep Personenzorg (component verzorgende vakken) Mogelijke opdrachten voor de vakwerkgroep Personenzorg (component verzorgende vakken) De vakgroep kan bestaan uit : 1 leraren die vak geven vanuit dezelfde discipline (vb. gezondheidsopvoeding, verzorging,

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Vrij Instituut voor Secundair Onderwijs te Gent

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Vrij Instituut voor Secundair Onderwijs te Gent Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam:

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam: Project wiskunde: iteratie en fractalen Naam: Klas: 6EW-6LW-6WW 1 Doelstellingen De leerlingen leren zelfstandig informatie verwerven en verwerken over een opgelegd onderwerp. De leerlingen kunnen de verwerkte

Nadere informatie

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN:

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN: LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL ALGEMEEN: p.8 2.3 Literatuur In onze leerplannen is literatuur telkens als een aparte component beschouwd, meer dan een vorm van leesvaardigheid. Na de aanloop

Nadere informatie

Gebruikte bronnen voor de leerlingen: bundel verzorging - ziek zijn, instrumenten van een dokter

Gebruikte bronnen voor de leerlingen: bundel verzorging - ziek zijn, instrumenten van een dokter LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie