Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen. Bestedingsanalyse

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen. Bestedingsanalyse"

Transcriptie

1 Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen Bestedingsanalyse

2

3 I AUTONOMIE VAN HET F.W.O.VLAANDEREN Sinds de Vlaamse Raad van Bestuur binnen het federaal gestructureerde N.F.W.O. (Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek) autonomie verwierf, die werd bevestigd door de nieuwe statuten (KB 8/3/92, BS 28/3/92, BBS 2/7/92), is heel wat veranderd in de werking van deze instelling. De Vlaamse Raad van Bestuur geeft hieraan de nodige zichtbaarheid door vanaf 1 oktober 1996 naar buiten te treden als Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen, afgekort F.W.O. Vlaanderen. De statuten werden tevens aangepast aan de nieuwe structuur en samenstelling van de Wetenschappelijke Commissies (KB 20/6/1997, BBS 13/11/1997 en 11/12/1997). II EVOLUTIE VAN DE BESLUITVORMING De voornaamste realisaties die moeten leiden tot een zorgvuldige besteding van de middelen zijn: A. Vernieuwde Wetenschappelijke Commissies: De op 1 januari 1997 aangetreden nieuwe Wetenschappelijke Commissies, die instaan voor de selectie, de intermediaire en ex post evaluatie van mandaten en kredieten, zijn het meest in het oog springende resultaat van de grondige evolutie die in het F.W.O. Vlaanderen plaatsgrijpt. Deze Wetenschappelijke Commissies zijn de emanatie van de gehele wetenschappelijke gemeenschap en omvatten elk, naast 6 leden uit de Vlaamse wetenschappelijke gemeenschap, ook 6 leden uit de Franstalige wetenschappelijke gemeenschap en 2 buitenlandse experts, die allen als volwaardig lid fungeren. Het algemene uitgangspunt hierbij is dat de rechtstreeks betrokken Vlaamse wetenschappelijke gemeenschap steeds in de minderheid is in de optiek om een zo groot mogelijke objectiviteit na te streven en het Vlaamse onderzoek te situeren en te laten evolueren binnen de internationale tendensen om het in een groter geheel aan waarde te laten winnen. De gezamenlijke expertise van de leden put zoveel mogelijk het bevoegdheidsdomein van de betrokken Commissie uit. De expertise van de Commissies en de gehanteerde procedures o.a. de uitgebreide raadpleging van externe referenten staan borg voor kwaliteitsoptimalisatie van het fundamenteel onderzoek in Vlaanderen. 3

4 1) Advies ex ante : aanvragen komende van de wetenschappelijke gemeenschap worden door de Wetenschappelijke Commissies, samen met adviezen van externe referenten, volgens criteria eigen aan de betrokken wetenschapssector en de betrokken interventiecategorie, geëvalueerd. De wetenschappelijke gemeenschap tekent, op basis van wetenschappelijke criteria, langs de Wetenschappelijke Commissies om, door de selectie die ze doorvoeren en het stellen van prioriteiten, een domeinspecifiek wetenschapsbeleid uit. De voornaamste wijzigingen waren het invoeren, sinds de selectie m.b.t van wel omschreven specifieke en objectieve criteria, via de vraag om advies die aan de externe referenten worden voorgelegd en waarin wordt gevraagd zowel descriptief als numeriek te quoteren. De criteria worden aan de hand van opmerkingen van referenten en Commissieleden regelmatig bijgestuurd. De gehanteerde selectie en evaluatiecriteria zijn vastgelegd in een vademecum dat ook beschikbaar is via internet. Het aantal referenten en het interuniversitair en/of internationaal karakter van deze adviesvorm is recht evenredig met het belang van de toelagecategorie. Leden van advies en bestuursorganen van het F.W.O. Vlaanderen worden sinds de selectie 9495, bij deze procedure uitgesloten. Met ingang van de selectie 9596 worden ook de coauteurs van publicaties van de postulanten uitgesloten. Deze werkwijze wordt algemeen toegepast voor alle aanvragen bij het F.W.O.Vlaanderen die een zekere budgettaire impact hebben. Het feit dat de wetenschappelijke gemeenschap zelf de aanvragen opstelt (een bottom up regeling) is de beste garantie dat snel ingespeeld wordt op wetenschappelijke tendensen en nieuwe ontwikkelingen. In de aanvraagformulieren werd een vraag opgenomen naar de situering van het onderzoek in het geheel van het onderzoek van de betrokken onderzoekseenheid en de situering in nationale en internationale context. Samen met het advies van externe en buitenlandse referenten en de inbreng van de leden van de Wetenschappelijke Commissies van buiten de Vlaamse Gemeenschap wordt coherentie in het wetenschappelijk onderzoek en internationale samenwerking nagestreefd en wordt versnippering tegengegaan. 4

5 2) Evaluatie ex post : vertrekkend van verslagen van mandaat en kredietgenieters evalueren de wetenschappelijke commissies, zowel tijdens de uitvoering van mandaten en projecten, als op het einde ervan de wetenschappelijke aanwending van mandaten en kredieten die zij aanbevolen hebben. Sinds de zittijd 9394 wordt aan alle verslagen een quotering toegekend en kunnen de Wetenschappelijke Commissies ook bijsturen. De resultaten van deze evaluatie zijn een doorslaggevend element bij het eventuele voortzetten van de steun van het F.W.O.Vlaanderen en bij de selectie van nieuwe mandaat en kredietaanvragen. Tevens ontstaat hierdoor een terugkoppeling die een invloed heeft op de beoordelingswijze en procedure van de Wetenschappelijke Commissies en de aard van de selectie en beoordelingscriteria. Dit terugkoppelingsmechanisme zorgt voor verhoogde kwaliteit van het gesteunde onderzoek en kwalitatief betere mandaat en kredietaanvragen. Ook de Gebiedsraden spelen een rol in een terugkoppeling als brug tussen de Wetenschappelijke Commissies en de bestuursorganen en als reflectiegroepen i.v.m. de problematiek en de werkwijze van de Commissies en de specifieke problemen in hun wetenschapsgebied in relatie met de werking van het Fonds. Er werden specifieke criteria ingevoerd, eigen aan de betrokken wetenschapssector en de bedoelde interventiecategorie. Ook deze evaluatiecriteria zijn in het Vademecum opgenomen en zijn op internet beschikbaar. Voor de mandaathouders met een contract met onbepaalde duur, voor wie de implicatie van een negatieve beoordeling wel het zwaarst uitvalt, werd sinds 1994 een overlegprocedure ingevoerd met inbreng van onafhankelijke externe experts voor beide partijen. De Raad van Bestuur waakt over de kwaliteit van de evaluatie door de Wetenschappelijke Commissies. 3) Er werd ook een Interdisciplinaire Commissie Internationale Wetenschappelijke Contacten ingesteld die als taak heeft alle aanvragen voor kredieten voor Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschappen, kredieten voor studie en stageverblijven in het buitenland, voor het actief deelnemen aan internationale congressen en voor het organiseren van internationale congressen in België te evalueren. Aldus zijn nu alle beslissingen van de Raad van Bestuur gebaseerd op wetenschappelijk advies. 5

6 4) Tenslotte zijn er talrijke ad hoc jury s die advies geven omtrent aanvragen voor wetenschappelijke prijzen en het Evaluatie en begeleidingscomité van het MaxWildiersfonds. B. Gebiedsraden, bestaande uit de Voorzitters van de betrokken Wetenschappelijke Commissies, waken er sinds 1/1/1997 over dat alle dossiers optimaal in al hun specificiteit worden behandeld door één of meerdere Commissies. Eertijds werden de aanvragen die niet bij één discipline konden worden ondergebracht aan meerdere Commissies voorgelegd, die vrij waren hierover al dan niet een oordeel uit te brengen. Omdat inter en transdisciplinaire aanvragen dreigden tussen twee stoelen te vallen werden bij het invoeren van het nieuwe Commissiesysteem de verschillende Commissies verplicht een advies uit te brengen over alle voorgelegde dossiers. Met ingang van de selectie 1999 werd het systeem verfijnd en bepalen de Gebiedsraden, op voordracht van de aanvragers, de Wetenschappelijke Commissies die een advies uitbrengen over een deelaspect van een aanvraag én deze die budgettaire voorstellen dienen te doen. C. De bestuursorganen : De Raad van Bestuur van het F.W.O.Vlaanderen en zijn Bureau hebben ook hun eigen taak geherwaardeerd. Zij nemen op basis van de wetenschappelijke adviezen vanuit de Wetenschappelijke Commissies beslissingen en laten zich hierbij leiden door algemene en specifieke wetenschappelijke noden om een coördinerend beleid te voeren naar de instellingen toe. Dit coördinerend beleid zal bevorderd worden doordat de bevoegdheid niet langer verdeeld is over een te groot aantal organen, doch samengebald bij de Raad van Bestuur. Deze evolutie werd mogelijk door een aantal maatregelen van de Vlaamse Regering. Het F.W.O.Vlaanderen situeert zich hierdoor duidelijk en ondubbelzinnig op het interuniversitair echelon en zou ruimte moeten kunnen bieden aan initiatieven die de intrauniversitaire mogelijkheden te boven gaan, om aldus het wetenschappelijk onderzoek op hoger plan te tillen, het in te schakelen in een groter geheel en tot coherente samenwerking te komen. Kwaliteit, originaliteit en vernieuwend karakter van het onderzoek zijn alom tegenwoordige criteria. Op niveau van de Raad van Bestuur worden 6

7 ook opties genomen inzake de interventiecategorieën en beleidsopties naar de toekomst toe. Voor het uitstippelen van zijn beleid kan de Raad van Bestuur o.a. gebruik maken van zeer expliciete begrotingsdocumenten, die alle financiële middelen van het Fonds, van gelijk welke herkomst, groeperen. Tevens is er een groeiende integratie in de Vlaamse adviesorganen inzake wetenschappelijk onderzoek, zoals de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid en zijn Commissies, alsook een nauwere betrokkenheid bij de werkzaamheden van de Vlaamse Interuniversitaire Raad en de Administratie Wetenschap en Innovatie van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Na lange voorbereiding en indringende discussies werd op 28/11/1995 het Beleidsplan goedgekeurd. Dit Beleidsplan steunt op ruim overleg met de wetenschappelijke gemeenschap en houdt rekening met de beleidsopties van de overheid en suggesties van de Vlaamse administratie en de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid. De Raad van Bestuur van het F.W.O.Vlaanderen heeft zich op deze wijze ingeschakeld in de internationale tendensen van het "science management" zoals deze worden gevolgd door de meest prestigieuze Amerikaanse en Europese "Research Councils" en zal verder de ingeslagen weg van continue zelfevaluatie en bijsturing blijven volgen om de meest geëigende procedures op te stellen om het nietgeoriënteerd wetenschappelijk onderzoek in stand te houden, te stimuleren en te bevorderen en zo optimaal mogelijk de ter beschikking staande financiële middelen aan te wenden, waarbij zo waterdicht mogelijke waarborgen worden geboden zowel aan de wetenschappelijke gemeenschap als aan de financierende overheden. 7

8 III BESTEDING VAN DE MIDDELEN A. Evolutie van middelen en mogelijkheden De budgettaire inspanningen van de Vlaamse Gemeenschap ten gunste van het fundamenteel onderzoek hebben het F.W.O.Vlaanderen toegelaten zijn actiemiddelen gestadig verder uit te bouwen zonder kwaliteitsverlies. De interactie tussen de Vlaamse Regering en het F.W.O.Vlaanderen is gekristalliseerd in de op 1 juli 1997 ondertekende Beheersovereenkomst. Deze kadert in de uitvoering van het decreet van 12 juni 1991 betreffende de universiteiten in de Vlaamse Gemeenschap en heeft de rol van het F.W.O.Vlaanderen als het Vlaamse instrument ter bevordering van het fundamenteel wetenschappelijk onderzoek definitief vastgelegd. De Regering heeft hierbij haar afstandelijk beleid t.o.v. een onafhankelijk F.W.O.Vlaanderen bevestigd, d.w.z. dat de Overheid zich niet inlaat met het vastleggen van onderzoeksonderwerpen of met de selectie, maar dit overlaat aan het Fonds dat hiervoor zo optimaal mogelijke procedures hanteert. Ze biedt de wetenschappelijke gemeenschap de garantie inzake de continuïteit van de toelageverlening en de Vlaamse Gemeenschap en haar Regering de garantie inzake kwaliteit, toezicht en controle. Dankzij de verhoogde steun aan het fundamenteel onderzoek door de Vlaamse Gemeenschap konden de krachtlijnen van het Beleidsplan van het F.W.O.Vlaanderen voor een groot deel constructief geïmplementeerd worden. De evolutie van de verdeling van de middelen over de verschillende actiemiddelen is opgenomen in tabel 1. De belangrijkste posten nl. mandaten en onderzoeksprojecten ontwikkelen zich volledig gelijklopend, ondanks de diverse herkomst van toelagen en bijbehorende verschillende beleidsopties. Het was een doordachte beleidsoptie van het Fonds geleidelijk te groeien om de hoogstaande kwaliteit te kunnen blijven garanderen en om stabiele slaagpercentages op langere termijn te bekomen. De VRWB geeft in zijn publicatie Vlaanderen, koploper in wetenschap 8

9 en technologie evaluatie van 4 jaar inhaalbeweging en beleidsvisie voor de toekomst?, (oktober 1999) een overzicht van de evolutie van de onderzoekssteun vanaf 1991 tot heden met nadruk op de periode Ook deze cijfers illustreren dat het F.W.O.Vlaanderen niet de snelste groeipool vormt. Hopelijk kan de ingezette groei afgerond worden door de huidige Regeringen. Ter illustratie weze vermeld dat het nietgerichte onderzoek in Vlaanderen in de periode steeg met 118,98% en in het F.W.O.Vlaanderen met 113,42%. Het verschil is echter veel groter in de beleidsperiode waarin het nietgericht onderzoek groeit met 76,06%, het totale wetenschapsbeleid samen met O & O uitgaven met 62,84% en het F.W.O.Vlaanderen slechts met 56,90%. Een overzicht van de evolutie van de toelagen van de Vlaamse Gemeenschap is opgenomen in tabel 2. Een zelfde overzicht van de toelagen van de nationale Overheid is opgenomen in tabel 3. 9

10 Uitgaven Mandaten % % % % % % % % % Wetenschappelijke Contacten 84 3% 81 3% 77 3% 77 2% 110 3% 116 3% 94 2% 100 2% 89 2% Kredieten aan Navorsers 43 2% 38 1% 95 3% 94 3% 116 3% 111 3% 39 1% 67 1% 71 2% Onderzoeksprojecten % % % % % 1.679* 44% 2.046* 47% 2.020* 45% % Diversen 115 5% 121 5% 133 4% 149 5% 157 5% 176 4% 182 4% 182 4% 185 4% TOTAAL % % % % % % % % % Tabel 1 : Evolutie van de toelagespreiding over de actiemiddelen van het F.W.O.Vlaanderen in miljoenen BEF. (Alle verschillende toelagen inbegrepen) Tabel opgemaakt op basis van aangepaste begrotingen. Met vastleggingen voor latere uitgaven is geen rekening gehouden. De kostprijs van de permanente onderzoekers is continu opgenomen bij mandaten, terwijl die eertijds boekhoudkundig bij de onderzoeksprojecten hoorde. Vanaf 1/10/2000 zijn deze onderzoekers echter naar het Z.A.P. overgeheveld. * Gelden voor het MaxWildiersfonds worden besteed vanaf 2000 e.v.. 10

11 Rubrieken ** Basistoelage NFWO / FWO 660,7 704,7 742,1 770,4 800,5 827, , , , ,7 Onderzoeksprojecten 1.280, , ,4 ( 1) Impulsprogramma 100,0 103,8 106,8 108,7 110,0 ( 1) Mandaten 629,9 ( 1) FKFO 426,8 449,8 476,0 ( 2) FGWO 333,2 361,7 384,5 ( 2) IIKW 302,5 318,8 340,3 ( 2) VNC 8,0 8,0 8,2 8,3 8,3 8,3 8,3 8,3 ARCP 1,5 1,5 1,5 1,5 2,0 ( 1) AIDS ,4 29,0 22,2 20,4 25,0 BHIR ( 1) Totaal 1.723, , , , , , , , , ,0 Index 100,0 108,2 120,8 126,9 136,0 156,5 186,4 195,7 213,4 213,8 Tabel 2 : Evolutie van de toelagen van de Vlaamse Gemeenschap* (bedragen in miljoenen BEF). * Aangeduid is ( n) naar welke post zekere begrotingsposten werden overgedragen ** Toelage na aftrek van 32,9 miljoen, die overgeheveld wordt naar het B.O.F. i.v.m. de overheveling van de permanente F..O.W.mandaathouders naar het Z.A.P. 11

12 Rubrieken ** Volksgezondheid FGWO AIDS (1) 89,7 83,9 28,4 91,9 29,0 102,9 22,2 103,9 18,9 106,3 105,1 96,0 96,0 96,0 Econ. Zaken IIKW 77,0 77,0 79,1 80,4 82,4 84,0 84,0 84,4 85,2 86,4 Wetenschapsbeleid ESRFmandaten Extra onderzoekers Mandaten F.W.I. 3,6 3,6 308,0 * 3,6 118,3 * 3,6 70,6 143,4 219,1 0,8 292,3 5,5 296,0 8,5 Nationale Loterij (1) Doctorandi suppl. vorig jaar Apparatuur suppl. vorig jaar Fund.Menswet.. suppl. vorig jaar 140,0 275,0 66,0 140,0 275,0 55,0 140,0 275,0 55,0 137,5 5,5 275,0 55,0 145,5 248,5 12,7 47,7 4,9 121,4 13,1 13,7 192,9 27,6 21,4 38,7 5,3 4,3 165,0 206,9 41,5 166,6 7,2 197,6 13,9 39,7 2,8 166,6 197,6 39,7 166,6 200,0 40,0 Algemeen Recup. werkgeversbijdragen S.Z. (2) 7,5 41,2 84,9 101,5 125,0 Totaal 647,7 662,9 981,6 800,4 668,1 706,8 787,1 913,0 984, ,5 Index 100,0 102,3 151,4 123,5 103,1 109,1 121,5 141,0 152,0 157,2 Tabel 3 : Evolutie van de nationale toelagen Vlaamse sector (Bedragen in miljoenen BEF) * Toelagen die de volledige duur van Postdoctorale Mandaten (1ste periode) dekken en gespreid over 3 jaar werden aangewend. ** Initiële begroting 2000 (1) Toelagen telkens 1 jaar later ingeschreven op F.W.O.begroting om de besteding te laten samenvallen met de uitbetaling. (2) Recuperatie in het juiste jaar ingeschreven, doch door F.W.O.Vlaanderen het jaar daarop aangewend. 12

13 Met deze veelheid en diversiteit van toelagen bouwt het F.W.O. Vlaanderen één coherent beleid uit en één overzichtelijk aanbod van actiemiddelen t.o.v. de wetenschappelijke gemeenschap. Het ware onzinnig dit in een bestedingsanalyse uiteen te rafelen, daar de begrotingsaffectatie van de toekenningen aan bepaalde financieringsluiken dikwijls arbitrair gebeurt. Daar echter sommige toelagen zoals deze van Volksgezondheid en deze van Economische Zaken doelgericht voor één ruime discipline toegewezen worden, net als de kleine toelage voor de menswetenschappen van de Nationale Loterij, zullen de middelen van de Vlaamse Gemeenschap uiteraard complementair zijn in deze gebieden. De toelage voor apparatuur van de Nationale Loterij zal quasi volledig aan de menswetenschappen voorbijgaan, daar zij hierop geen beroep doen. Daarom gaan de volgende overzichten over de totaliteit van de actie van het F.W.O.Vlaanderen. Waar dit ter zake doet wordt wel de inbreng van de verschillende financiers toegelicht. De grootste extrainvestering is tot stand gekomen onder invloed van het beleid van de Vlaamse Regering. In recente jaren verhoogde de federale overheid de toelage voor doctorandi van de Nationale Loterij, in feite een aanpassing ter compensatie van een jarenlange achtergebleven indexatie, en kende het F.W.O.Vlaanderen de invoering van de toelage DWTC voor extra onderzoekers en kon het ook de werkgeversbijdrage voor Sociale Zekerheid recuperen voor de netto aangeworven onderzoekers t.o.v. het bestand 1995 met ingang van 1/10/1996 (KB 5/3/1997). B. Mandaten 1) Het predoctorale mandaat Aspirant, dat vroeger een arbeidsovereenkomst behelsde, werd met ingang van 1/10/1991 omgevormd tot een beurs, onderworpen aan de RijksSociale Zekerheid, doch vrijgesteld van inkomstenbelasting, wat toeliet een groter aantal Aspiranten aan te stellen zonder nadeel voor de betrokkenen. Vanaf 1/10/94 is deze beurs gelijk aan de nettowedde van een Assistent, waar ze eerst ca. 10% hoger lag. De promotors van deze mandaathouders werd een grotere 13

14 verantwoordelijkheid toegewezen door vanaf de selectieperiode te eisen dat zij zouden instaan voor voldoende begeleiding en omkadering van de doctorandi om binnen de duur van het mandaat een doctoraat op proefschrift mogelijk te maken. De verhoogde toelage aan het Fonds liet vanaf 1/10/1996 toe jaarlijks ca. 150 Aspirantendoctorandi aan te trekken met een beurs van vier jaar tegenover vroeger 100 per jaar. In de zorg voor het aantrekken van de meest talentrijke jongeren wordt gestreefd naar een bestand van 600 doctorandi. Hierin wordt gedurende 4 opeenvolgende jaren 60 miljoen extra geïnvesteerd. De evolutie van het mandatenbestand is opgenomen in tabel 4 en de verdeling per wetenschapsgebied in tabel 5. Een historisch overzicht van de selectie is opgenomen in tabel 9. Van het totale bestand Aspiranten zijn er continu 120 ten laste van de toelage van de Nationale Loterij en dankzij de recente verhoging van die toelage is dit opgelopen tot 140. Voor de consolidatie van het verhoogde Aspirantenbestand is nog een extra toelage van 50 miljoen noodzakelijk. Bij de verdeling per wetenschapsgebied weze opgemerkt dat er samen met de vernieuwing van het systeem van de Wetenschappelijke Commissies ook een nieuwe groepering van Commissies in wetenschapsgebieden (met vooral een herschikking van de biologische en medische wetenschappen en het uitsplitsen van interdisciplinaire onderwijsgehelen zoals o.a. landbouw en geografie) gebeurde, waarbij de specifieke onderzoeksdisciplines bij geëigende Commissies werden gerangschikt. Het oudere systeem van wetenschapssectoren is bijgevolg moeilijk vergelijkbaar met de nieuwe onderzoeksgebieden. 2) Overgang tussen de verschillende mandaten: Wat in deze verdeling opvalt is dat de overgang van Aspirant naar Postdoctoraal Onderzoeker niet zonder gevolgen is voor de spreiding over de wetenschapsgebieden. (Cfr. tabellen 5, 6 en 7). De menswetenschappen boeten een deel van hun aandeel in ten gunste van de exacte en de biologische wetenschappen. De andere gebieden consolideren hun aandeel. Dit is louter terug te voeren tot het aanbod van kandidaten en niet tot de slaagkansen. In de permanente onderzoekers zien we vooral de ondermaatse 14

15 vertegenwoordiging (t.o.v. de postdocs) van de gedrags en maatschappijwetenschappen en de medische wetenschappen en een boventallige vertegenwoordiging van de exacte wetenschappen. (Dit laatste is een gevolg van de opname in dit korps van reeds lang in dienst zijnde en verdienstelijke onderzoekers uit het vroegere I.I.K.W.). De spreiding is erg stabiel doordat de doorstroming zich beperkt tot 5 % van het korps per jaar. 15

16 Mandaat Jaar Aspirant Bijzondere doctoraatsbeurzen en grants Postdoctoraal Onderzoekers Permanenten (O.L., O.D.) Tabel 4 : Evolutie van het mandatenbestand (cijfers telkens op 1 oktober) O.L. : Onderzoeksleiders O.D. : Onderzoeksdirecteurs (vanaf 1/10/2000 overgedragen aan het Z.A.P. van de universiteiten) 16

17 Wetenschapssector Natuur en Exacte Wet. Biomedische Wet. Toegepaste Wet. Taal en Cultuurwet. Maatschappijwet. Totaal Jaar n % n % n % n % n % n % n % , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , * , , , , , Wetenschapsgebied Jaar Exacte Wet. Biologische Wet. Medische Wet. Toegepaste Wet. Cultuur en taalwet. Gedrags en maatschappijwet. Totaal 1996 * , , ,4 44 9, , , , , ,5 42 8, , , , , , , , , , , ,9 42 8,0 45 8,0 40 6, , , , , , , Tabel 5 : Aspiranten evolutie van het mandatenbestand volgens wetenschapssector of gebied. * Gegevens in beide indelingen laten de verschuiving zien veroorzaakt door het herschikken van de wetenschapsgebieden. 17

18 Wetenschapssector Natuur en Exacte Wet. Biomedische Wet. Toegepaste Wet. Taal en Cultuurwet. Maatschappijwet. Totaal Jaar n % n % n % n % n % n % , , , ,9 8 9, , , , ,7 8 6, , , , ,1 13 7, , , , ,1 18 8, , , , ,7 14 6, * 71 29, , , ,1 23 9, Wetenschaps Gebied Jaar Exacte Wet. Biologische Wet. Medische Wet. Toegepaste Wet. Cultuur en taalwet. Gedrags en maatschappijwet. Totaal 1996 * 63 25, , ,6 22 9, ,7 21 8, , , ,6 29 9, ,7 25 8, , , , , , , , , ,2 30 8,3 34 9,2 33 7, , , ,3 30 8,3 29 7,8 36 8, Tabel 6 : Postdoctoraal Onderzoekers evolutie van het mandatenbestand volgens wetenschapssector of gebied. * Gegevens in beide indelingen laten de verschuiving zien veroorzaakt door het herschikken van de wetenschapsgebieden. 18

19 Wetenschapssector Natuur en Exacte Wet. Biomedische Wet. Toegepaste Wet. Taal en Cultuurwet. Maatschappijwet. Totaal Jaar n % n % n % n % n % n % n % , , , ,3 6 3, , , , ,2 8 4, , , , ,8 7 3, , , , ,1 7 3, , , , ,7 7 3, * 86 43, , , ,9 7 3, Wetenschapsgebied Jaar Exacte Wet. Biologische Wet. Medische Wet. Toegepaste Wet. Cultuur en taalwet. Gedrags en maatschappijwet. Totaal 1996 * 80 40, , , , ,4 7 3, , , , , ,9 7 3, , , , , , , , , , ,7 7 3,5 8 4, Tabel 7 : Permanente Onderzoekers (Onderzoeksleiders en Onderzoeksdirecteurs) evolutie van het mandatenbestand volgens wetenschapssector of gebied. Worden met ingang van 1 oktober 2000 overgeheveld naar het Z.A.P. van de universiteiten. * Gegevens in beide indelingen laten de verschuiving zien veroorzaakt door het herschikken van de wetenschapsgebieden. 19

20 3) Gedurende drie jaren konden 70 Postdoctoraal Onderzoekers worden aangeworven met de Vlaamse toelage i.p.v. de vroegere 35 per jaar. In het raam van de nadruk die én door het Fonds én door het beleid van de Minister van Wetenschapsbeleid op de uitbouw van het postdoctorale niveau, als een bijzonder productieve fase in een onderzoekersloopbaan, werd gelegd, werd het mandaat Aangesteld Navorser van twee jaar met ingang van 1/10/1992 omgevormd tot het mandaat Postdoctoraal Onderzoeker dat 3 jaar duurt met een mogelijke verlenging en tussentijdse selectieve reducties van 1/3 en met ingang van 1/10/1996 verder uitgebreid tot 3 periodes van drie jaar met tussentijdse selectieve reducties van ½. Deze ingroei streeft naar een bestand van ca. 400 onderzoekers. Deze verhoging van het aantal mandaathouders van het F.W.O.Vlaanderen is zeker te verantwoorden daar de spanning tussen het aantal streng geselecteerde kandidaten, die door de Wetenschappelijke Commissies werden voorgesteld, en de budgettair mogelijke vacatures in het verleden dramatisch hoog lag. De extra investering per jaar van de Vlaamse Gemeenschap hiervoor lag op 80 miljoen. De overige verhoging van het bestand werd gerealiseerd met nationale middelen waardoor het streefcijfer verder verhoogt tot ca Deze nationale toelage dekte vanaf Postdocs (het overige deel van de betrokken toelage werd besteed aan projecten), vanaf 9798 loopt dit op tot 65 en vanaf 9899 tot 99 Postdocs. Vanaf 1/1/98 zijn er ook nog 32 Postdocs ten laste van de recuperatie van de werkgeversbijdragen voor sociale zekerheid oplopend tot 50 vanaf 1/1/1999. De evolutie van het bestand is opgenomen in tabel 4, de verdeling per wetenschapsgebied in tabel 6 en een evolutie van de selectie in tabel 9. Voor het afronden van de expansie is nog een extra toelage van 90 miljoen nodig. Het verder aanhouden van de federale politiek inzake het vrijstellen van de werkgeversbijdrage voor sociale zekerheid is hierbij een onontbeerlijk element. Daar de Raad van Bestuur echter besliste dat een deel van deze federale middelen ten gunste diende te komen van de projecten werd dit verrekend in de verdeling van de Vlaamse middelen over de actiemiddelen van het Fonds. Tevens krijgen Postdoctorale Onderzoekers per periode van 3 jaar de mogelijkheid een mobiliteitstoelage te verwerven om gedurende één jaar onderzoek door te voeren aan een andere instelling. Deze mobiliteit zal 20

21 bij de selectie als een positief element worden beschouwd. Aldus biedt men doctors op proefschrift voldoende tijd om een internationaal erkend wetenschappelijk niveau te bereiken en de nodige ervaring in andere instellingen op te doen. Ten einde dit postdoctorale mandaat naadloos te laten aansluiten op het Aspirantschap wordt van de kandidaten slechts een openbare verdediging van hun doctoraat verwacht tegen uiterlijk 1 juni. 4) Om de band tussen de medischklinische praktijk en het medischfundamenteel klinisch onderzoek nog te verstevigen werden de Fundamenteel Klinische Mandaten aangepast en op drie jaar gebracht met een mogelijke verlenging van twee jaar in plaats van de vroegere twee jaar met mogelijks 2 verlengingen met één jaar. Met ingang van 1/9/1999 wordt dit verder uitgebreid tot een mandaat van drie jaar met twee mogelijke verlengingen van drie jaar. Het aantal mandaten evolueerde zoals opgenomen in tabel 8. Jaar Aantal Duur 2+2x1 jaar 3+2 jaar 3x3 jaar Tabel 8 : Evolutie van het aantal Fundamenteel Klinische Mandaten. 5 ) De permanente mandaten nl. Onderzoeksleiders en Onderzoeksdirecteurs werden toegekend aan onderzoekers op hoogstaand wetenschappelijk niveau. Zij ontvingen een contract van onbepaalde duur van het niveau docent, faculteitsgeaggregeerde of hoofddocent. Dit contingent dat van overheidswege tot 200 was beperkt vormde de top van de mandatenpiramide van het F.W.O.Vlaanderen. Met ingang van 1 oktober 2000 worden deze mandaathouders overgeheveld naar het ZAPkorps van de universiteiten. Deze doorstroming was in feite de finaliteit van deze onderzoekers van meet af aan. Deze overdracht zal noch voor universiteiten, noch voor het Fonds nadelige financiële gevolgen hebben. Tevens wordt ervoor gezorgd dat de overgang geen nadelige sociale gevolgen heeft voor de betrokkenen. Het ligt trouwens in de bedoeling dit korps in de toekomst uit te breiden om nieuwe mensen te kunnen aantrekken en een beter 21

22 toekomstperspectief te bieden voor het groeiende korps Postdoctoraal Onderzoekers. De mandaathouders die zulks wensen kunnen hun mandaat van het F.W.O.Vlaanderen voleinden. Zij worden tegen kostprijs aan de onthaalinstellingen aangerekend. In februari 2000 was er dus géén oproep tot kandidaten meer, zelfs niet voor promoties, daar deze zouden ingaan vanaf het ogenblik dat het F.W.O.Vlaanderen niet langer werkgever is. 22

23 Jaar Aspirant Postdoctoraal Onderzoeker Onderzoeksleider A V T A V T A V T Tabel 9 : Historisch overzicht van de selectieprocedures mandaten A : aangevraagd V : voorgesteld T : Toegekend Gemiddelde slaagkans : : Aspiranten : 36% Postdoctoraal Onderzoekers : 43% Onderzoeksleider : 41% : Aspiranten : 42% Postdoctoraal Onderzoekers : 51% Onderzoeksleider : 20% ( ) 23

24 Wet. Sector Jaar Natuur en exacte wet. A T S% Biomedische wet. A T S% A T S% Toegepaste wet. A T S% Taal en cultuurwet. A T S% Maatschappijwet. A T S% Totaal A T S% Wet. gebied Exacte wet. Biologische wet. Medische wet. Toegepaste wet. Cultuur en taalwet. Gedrags en maatschap. wet. Totaal Gemiddeld Aantal Wet. Com Tabel 10 : Evolutie van de slaagkansen van de Aspiranten per wetenschapssector of gebied. A : aangevraagd T : toegekend S% : slaagpercentage 24

25 Wet. sector Jaar Natuur en exacte wet. A T S% Biomedische wet. A T S% A T S% Toegepaste wet. A T S% Taal en cultuurwet. A T S% Maatschappijwet. A T S% Totaal A T S% Wetenschapsgebied Exacte wet. Biologische wet. Medische wet. Toegepaste wet. Cultuur en taalwet. Gedrags en maatsch. wet. Totaal Gemiddeld Aantal Wet. Com Tabel 11 : Evolutie van de slaagkansen van de Postdoctoraal Onderzoekers per wetenschapssector of gebied. A : aangevraagd T : toegekend S% : slaagpercentage 25

26 6) Gelijke kansen voor beide geslachten weerspiegelen zich in de geleidelijke voortschrijdende feminisering van het mandatenbestand. In dit kader werd ook besloten mandaten te schorsen tijdens ouderschaps, zwangerschaps en borstvoedingsverlof en te verlengen met de nietgepresteerde periode. Tevens kunnen vanaf 1998 vrouwelijke mandaathouders die tijdens hun mandaat Postdoctoraal Onderzoeker in zwangerschapsverlof geweest zijn, zo gewenst, hun aanvraag voor een hernieuwing van hun mandaat één jaar uitstellen om zich opnieuw volledig te kunnen inwerken in het onderzoek en met optimale kansen te kandideren. Een overzicht van de feminiseringstendens is opgenomen in de tabellen 12 en 13. Bij doctorandi vertoont het ganse in functie zijnde bestand nu een vrouwelijke vertegenwoordiging van 42 %, waarbij de gebieden van de biologische, medische en taal en cultuurwetenschappen beduidend beter scoren. In alle gebieden schrijdt de feminisering gestadig verder. In de taal en cultuurwetenschappen verandert dit het traagst, daar het vrouwelijke aandeel reeds 20 jaar terug beduidend hoger lag dan in de andere sectoren. Bij de postdocs zien wij quasi dezelfde verdeling doorstromen met een achterstand van 10 jaar (met op dit ogenblik een vrouwelijke vertegenwoordiging van 35 %) waarbij de vrouwen in de gebieden van de exacte en toegepaste wetenschappen hun achterstand consolideren en het vrouwelijke aandeel vooral aangroeit in de biologische en gedrags en maatschappijwetenschappen. De taal en cultuurwetenschappen daarentegen verloren aanzienlijk bij de overgang naar postdocs. Blijkbaar stromen de dames in deze gebieden eerder naar andere maatschappelijke geledingen door. Uit tabel 14 blijkt dat de gemiddelde slaagkans van dames en heren, zowel pre als postdoctoraal quasi identiek is. De schommelingen over de jaren heen zijn te wijten aan de selectie op basis van persoonsgebonden kwaliteit. Duidelijk blijkt ook dat de ondervertegenwoordiging van dames voortvloeit uit hun ondervertegenwoordiging bij de kandidaten. Permanente mandaten van 1976 tot 1998 zijn quasi stabiel (het mannelijk 26

27 aandeel bedraagt nu 88%). Dit is eerder verklaarbaar als men rekening houdt met het feit dat er slechts 5 % jaarlijkse doorstroming is in dit korps en het merendeel van de mandaathouders zich situeert in het gebied van de exacte wetenschappen en nog meer in het bijzonder voor een groot deel in de fundamentele materiewetenschappen. Gelijke kansen over de wetenschapsgebieden heen vereisen een onafhankelijkheid van de kansen van het Commissiesysteem. Dat kwaliteit en niet het aantal Commissies in een gebied belangrijk is blijkt duidelijk uit de tabellen 10 en

28 Natuur en exacte Wetenschappen Biomedische wetenschappen Toegepaste wetenschappen Taal en Cultuurwetenschappen Maatschappijwetenschappen M V % M M V % M M V %M M V % M M V % M M V % M M V % M Totaal Exacte Wetenschappen Biologische wetenschappen Medische wetenschappen Toegepaste wetenschappen Taal en Cultuurwetenschappen Gedrags en maatschappijwetenschappen Totaal Tabel 12 : Manvrouw verhouding van de Aspiranten in functie bij het begin van het academiejaar M : mannen V : vrouwen % M: % mannen t.o.v. totaal. Natuur en exacte Wetenschappen Biomedische wetenschappen Toegepaste wetenschappen Taal en Cultuurwetenschappen Maatschappijwetenschappen M V % M M V % M M V % M M V % M M V % M M V % M M V % M Totaal Exacte wetenschappen Biologische wetenschappen Medische wetenschappen Toegepaste wetenschappen Taal en Cultuurwetenschappen Gedrags en maatschappijwetenschappen Totaal Tabel 13 : Manvrouw verhouding van de Postdoctorale onderzoekers in functie bij het begin van het academiejaar M : mannen V : vrouwen % M: % mannen t.o.v. totaal. 28

29 over de 6 jaar heen M V T M V T M V T M V T M V T M V T M V T Aspiranten Aangevraagd Toegekend Slaagpercentage 33,5 31,4 32,7 36,5 43,6 39,3 41,4 41,9 41,6 45,4 36,8 41,7 42,9 50,4 45,8 42,4 46,7 44,2 40,4 41,8 40,9 Postdoc. Ond. Aangevraagd Toegekend Slaagpercentage 28,4 29,0 28,6 38,9 27,4 35,3 48,8 58,2 52,1 56,2 47,7 52,9 68,8 62,0 66,4 52,9 42,7 49,2 48,4 45,5 47,4 Tabel 14 : Slaagkansen per geslacht van Aspiranten en Postdoctoraal Onderzoekers M : man V : vrouw T : totaal 29

30 7) Evolutie van slaagkansen Het grotere aanbod van mogelijkheden heeft in de Aspiranten en Postdoctoraal Onderzoekers meer kandidaten aangetrokken. Toch is het slaagpercentage erop vooruitgegaan tijdens de voorbije legislatuur. Vooral bij de Postdoctoraal Onderzoekers is 1993 een jaar waarin vele in het buitenland tewerkgestelde postdocs gepoogd hebben terug te keren. Uiteraard leidt een groter aantal Postdoctoraal Onderzoekers een paar jaar later tot meer aanvragen Onderzoeksleider. De slechte slaagkansen aldaar worden wat gemilderd door het toewijzen van een aantal verlengingen aan kandidaten die nog in aanmerking komen voor een tweede of derde Postdoctoraal Onderzoeksmandaat. De laatste jaren wordt het aantal nieuwe mandaten wat ingeperkt ten voordele van een aantal verlengingen. Tijdens de laatste jaren is de vraag naar dit hogere mandaat sterk toegenomen en de slaagkans dramatisch slechter geworden. Het totaal aantal mandaathouders ligt echter bij overheidsbeslissing op maximaal 200, zodat alleen afvloeiingen kunnen worden opgevuld. Gelukkig verhoogt de opnamecapaciteit van de universiteiten geleidelijk aan door het eindigen van de benoemingen die tijdens de universitaire expansie in de zeventiger jaren zijn ontstaan, de resultaten van saneringsplannen die vruchten beginnen af te werpen en de verhoogde steun aan de universiteiten door de Vlaamse Gemeenschap. * * * C. Kredieten ten persoonlijke titel De Kredieten aan Navorsers zijn bestemd voor werkings en uitrustingskredieten voor persoonlijk onderzoek van, vooral jonge, individuele onderzoekers. De evolutie van de verdeling van de bestede middelen per weten 30

31 schapsgebied is opgenomen in tabel 15. Tijdens de selectiesessie 1998 werd besloten voortaan de Kredieten aan Navorsers begrotingstechnisch te behandelen zoals de projecten en bijgevolg deze aanvragen toe te kennen op de begroting Daarom staan op 1998 alleen een deel van de kredieten ingeschreven die met betrekking tot het academiejaar 9798 hierop geboekt werden. 31

32 Wetenschapssector Natuur en Exacte Wet. Biomedische Wet. Toegepaste Wet. Taal en Cultuurwet. Maatschappijwet. Totaal Jaar bedrag in kbef % bedrag in kbef % bedrag in kbef % bedrag in kbef % bedrag in kbef % bedrag in kbef % bedrag in kbef % , , ,1 0, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , wetenschapsgebied Jaar Exacte Wet. bedrag in kbef % Biologische Wet. bedrag in kbef % Medische Wet. bedrag in kbef % Toegepaste Wet. bedrag in kbef % Cultuur en taalwet. bedrag in kbef % Gedrags en maatschappijwet. bedrag in kbef % Totaal bedrag in kbef % , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Tabel 15 : Evolutie Kredieten aan Navorsers verdeeld per wetenschapsgebied. (Uitgaven, toegewezen aan één boekhoudkundig jaar) 32

33 Vooral op te merken valt de sterke ontwikkeling van het aandeel van de biomedische sector. Het toegekende bedrag werd opgetrokken tot meer dan 100 miljoen per jaar. Het terugvallen van het totaalbedrag vanaf 1999 is te wijten aan het terugbrengen van deze kredieten tot hun oorspronkelijk doel door de nadruk meer te leggen op het ondersteunen van individuele projecten en jonge onderzoekers en de gevestigde ploegen te verwijzen naar de onderzoeksprojecten. Het jaarlijks bedrag werd aldus beperkt tot 70 à 80 miljoen. Het toegekende bedrag 1999 heeft geleden onder de overmaatse vraag om onderzoeksprojecten, die een druk heeft gelegd op de volledige begroting. Het basisbedrag is sinds 1/10/1999 opgetrokken tot BEF, het limietbedrag blijft BEF. Een evolutie van de selectie is opgenomen in tabel 16. Jaar n Aangevraagd Bedrag in kbef N Toegekend Bedrag in kbef Slaagkans In % Gemiddeld krediet in kbef Tabel 16 :Kredieten aan Navorsers evolutie van de selectie. (de redenen waarom deze tabel niet verder wordt uitgesplitst zijn opgenomen als uitleg bij de projecten) D. Onderzoeksprojecten, die worden toevertrouwd aan eminente onderzoekseenheden, steunen op mensen en middelen. Het bestand aan 33

34 ondersteunend wetenschappelijk en technisch personeel kon dankzij de verhoogde toelagen sterk worden opgetrokken, wat bij de aanvang van het overzicht, nog niet het geval was. De evolutie van de bestede middelen is opgenomen in tabel 17. De permanente onderzoekers van het Fonds stonden vroeger begrotingstechnisch op de projecten, doch zijn voor de duidelijkheid nadien op de post mandaten geheven, vanaf het ogenblik dat dit juridisch mogelijk was. Een historisch overzicht van de selectieprocedure is opgenomen in tabel

35

36

37 2000 Exacte Wet. Biologische Wet. Medische Wet. Toegepaste Wet. Taal en cultuur wet. Gedrags en Maatschappijwet , , , , , , TOTAAL , Tabel 17 : Evolutie van de onderzoeksprojecten, uitgesplitst per wetenschapsgebied. W : Wetenschappelijk medewerker, W 1/2 : halftijds wetenschappelijk medewerker OL : Onderzoeksleider OLF : Onderzoeksleider weddeschaal faculteitsgeaggregeerde OD : Onderzoeksdirecteur T : Technisch medewerker, T 1/2 : halftijds technisch medewerker Opmerking: De vergelijkingstabel omvat de projecten ten laste van alle toelagen aan het F.W.O.Vlaanderen, zowel afkomstig van de Vlaamse Gemeenschap met inbegrip van het MaxWildiersfonds, de federale Regering en de Nationale Loterij, doch met uitsluiting van de projecten ten laste van de actie Levenslijn daar deze een discontinu beeld zouden veroorzaken. Het opmerkelijk lage peil van de besteding voor Onderzoeksprojecten 1992 is te wijten aan het met 1 jaar verschuiven van de aanwending van de toelagen van de Nationale Loterij waarvan het bedrag meestal maar bekend is op het einde van het jaar en die slechts het volgende jaar worden uitgekeerd. Op deze wijze worden de beschikbaarheid van de toelagen en het jaar van de aanwending ervan beter op elkaar afgestemd. Dit heeft vooral zichtbaar gevolg in de rubriek uitrusting. Het dalen van de besteding in 1996 is artificieel door het begrotingstechnisch verschuiven van de last van de permanente onderzoekers naar het toelageaandeel mandaten. Het peil 1998 ligt hoger dan normaal o.i.v. de Beheersovereenkomst die een bedrag van meer dan 100 miljoen, verbonden aan voorwaarden voor de permanente onderzoekers een jaar eerder ter beschikking stelde dan vroeger. Dit verhoogde éénmalig de besteding met 110 miljoen. De bedragen 2000 zijn nog niet definitief.

38 Om een zuinige en effectieve besteding van de middelen van de Onderzoeksprojecten na te streven, gekoppeld aan een verhoogde wetenschappelijke en beheersmatige verantwoordelijkheid van de promotors, wordt met ingang van 1 januari 1997 voor de Onderzoeksprojecten overgestapt op een zogenaamde enveloppefinanciering. Voor het eventuele toegekende personeel worden vaststaande voltijdsequivalenten toegekend en verdwijnen alle administratieve restricties qua leeftijds anciënniteits en weddeschaallimieten. Er kan bijgevolg vrij beroep gedaan worden op min of meer ervaren personeel naargelang de vereisten van het project. Positieve saldi kunnen dan worden aangewend voor bijkomend personeel of werking, negatieve saldi dienen gedekt door werkingsmiddelen of andere bijdragen. Dit systeem resulteerde reeds in 1997 in extra werkingsmiddelen ten bedrage van 112 miljoen, terwijl alle personeelsposten bezet waren. In 1998 liep dit op tot meer dan 200 miljoen, wat toelaat de groei van de forfaitaire personeelskost af te remmen. De bijkomende investering van de Vlaamse Gemeenschap bedroeg voor de projecten 100 miljoen. Daarnaast is er een krediet ter ondersteuning van de menswetenschappen van 100 miljoen sinds Van de bedragen 1997, 1998 en 1999 wordt 30 miljoen besteed aan grote congressen in het kader van een specifieke actie om het Europese en/of internationaal Vlaams onderzoek, waarin Vlaamse onderzoekers een vooraanstaande rol spelen, internationaal bekend te maken. De overige 270 miljoen wordt met ingang van 1/1/2000 in het raam van het Max Wildiersfonds aan archiefgebaseerd wetenschappelijk onderzoek besteed, waarbij naast het wetenschappelijke aspect ook belang gehecht wordt aan ontsluiting, wetenschappelijke inventarisatie en valorisatie én van resultaten én van het archief. Van 1991 tot nu is de ondersteuning van apparatuur quasi gelijk gebleven met een paar tijdelijke pieken. De werking is met 36% toegenomen en het ondersteunend personeel met 36%, geconcentreerd in wetenschappelijk personeel. Het tijdelijke MaxWildiersfonds vervormt de resultaten echter voor ca. 10% in positieve zin. Deze personeelsaangroei komt in absolute aantallen vooral sterk ten goede aan de menswetenschappen; die ca. 40% van het personeel verwerven. 38

39 Deze ontwikkeling laat nog de nood open aan een investeringsbeleid voor grote apparatuur en ook de groeiende internationaliseringstendens stelt zijn financiële eisen. Om personeels en werkingskosten één slaagkans op drie te kunnen bieden zou een aangroei van de toelage van 400 miljoen noodzakelijk zijn, wat meteen een oplossing zou kunnen bieden voor het uitbouwen van de internationale samenwerkingsverbanden en grotere speerpuntprojecten 39

40 Jaar Aangevraagd in miljoen BEF Toegekend in miljoen BEF Slaagkans in % Gemiddeld 1 ste jaar project in miljoen BEF ,960 2,317 3,539 3,200 4, * (837) 704 * (824) Na 34 correctie ,431 2,764 2,944 3,032 3,276 Gemiddeld 9195 Gemiddeld ** Tabel 18: Historisch overzicht selectieprocedure Onderzoeksprojecten. + Het opmerkelijk lage peil 1992 is te wijten aan het verschuiven van de toelagen van de Nationale Loterij (cfr. tabel 17) * Het bedrag toegekend 1998 omvat 120 miljoen toegekend tijdens de selectie ** Het gemiddelde krediet per project werd berekend na een correctie doorgevoerd door samenvoeging van toelagen op verschillende toelagebronnen (bvb. Vlaamse Gemeenschap en Nationale Loterij) die werden toegewezen aan één project. Omwille hiervan kan tabel 17 hiervoor niet dienen als berekeningsbasis. Uit tabel 18 blijkt dat het aangevraagde jaarlijkse bedrag gemiddeld 670 miljoen hoger ligt dan vroeger terwijl een 180 miljoen meer kan worden toegewezen. De verhoogde middelen hebben dus een verhoogde vraag geschapen. Toch moet erop gewezen worden dat de totale jaarlijks bestede (toekenningen + terugkerende uitgaven) middelen met ca. 400 miljoen zijn aangegroeid sinds Het gemiddelde slaagpercentage is lichtjes gedaald van 34% naar 32%. Te wijten aan het aanvraagpiekjaar 1999 dat een zeer slechte score gaf. Dit was te wijten aan een historisch ontstaan gefaseerd eindigen van de voormalige I.I.K.W. projecten, een fasering die nu doorbroken is en géén verdere periodiciteit zal opleveren. Ook 2000 gaf een niet zo best resultaat daar, in dit overgangsjaar tussen regeringen, de groei bruusk tot een einde kwam. Hopelijk start er in 2001 een consolidatieperiode van minimum 2 jaren. 40

HET FWO IN BEELD Een overzicht van de bestedingen in

HET FWO IN BEELD Een overzicht van de bestedingen in HET FWO IN BEELD Een overzicht van de bestedingen in 2002-2010 Inkomsten en besteding Evolutie 2002-2010 & Analyse 2010 Inkomsten evolutie 2002-2010 Inkomsten toelagespreiding 2010 Het FWO had in 2010

Nadere informatie

Evaluatie Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen

Evaluatie Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie FWO Evaluatie Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen In de beheersovereenkomst 2002-2007 tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Fonds voor Wetenschappelijk

Nadere informatie

Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen

Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen B E S T E D I N G S A N A L Y S E 22-27 25 juni 28 Egmontstraat 5 1 Brussel 2/512.91.1 Inhoudsopgave Deel II: Bestedingsanalyse 22-27... 3 1.Inkomsten: analyse

Nadere informatie

Drieëntachtigste Jaarverslag

Drieëntachtigste Jaarverslag FONDS WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK VLAANDEREN FEDERAAL FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen Fonds voor Geneeskundig Wetenschappelijk Onderzoek 2010 Drieëntachtigste

Nadere informatie

Wat kan het FWO voor mij doen?

Wat kan het FWO voor mij doen? Wat kan het FWO voor mij doen? Het FWO investeert in jong talent Beurzen voor jonge onderzoekers (Aspiranten) voor 2x2 jaar Bijzondere Doctoraatsbeurzen 1 jaar Klinische doctoraatsbeurzen 2 jaar halftijds

Nadere informatie

ADVIES 77bis. Beleidsbrief 2001-2002 'Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid' HOOFDLIJNEN

ADVIES 77bis. Beleidsbrief 2001-2002 'Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid' HOOFDLIJNEN ADVIES 77bis Beleidsbrief 2001-2002 'Wetenschaps- en Technologisch Innovatiebeleid' HOOFDLIJNEN 24 januari 2002 VRWB-R/ADV-77bis 24 januari 2002 2/4 Advies op HOOFDLIJNEN bij de Beleidsbrief 2001-2002

Nadere informatie

Vierenzeventigste Jaarverslag

Vierenzeventigste Jaarverslag %RHNHQ]RQGHUSXEOLFLWHLW,661 )21'69225:(7(16&+$33(/,-.21'(5=2(. 9ODDQGHUHQ 1$7,21$$/)21'69225:(7(16&+$33(/,-.21'(5=2(.,QWHUXQLYHUVLWDLU,QVWLWXXWYRRU.HUQZHWHQVFKDSSHQ )RQGVYRRU*HQHHVNXQGLJ:HWHQVFKDSSHOLMN2QGHU]RHN

Nadere informatie

Vijfenzeventigste Jaarverslag

Vijfenzeventigste Jaarverslag Boeken zonder publiciteit ISSN 0067-5407 FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Vlaanderen NATIONAAL FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen Fonds voor Geneeskundig

Nadere informatie

ONDERFINANCIERING HOGER ONDERWIJS IN KAART

ONDERFINANCIERING HOGER ONDERWIJS IN KAART 2016-04-13 ONDERFINANCIERING HOGER ONDERWIJS IN KAART Inleiding In wat volgt wordt een overzicht gegeven van de besparingsmaatregelen tijdens deze legislatuur op de werkingstoelagen en op de sociale toelagen,

Nadere informatie

Tweeëntachtigste Jaarverslag

Tweeëntachtigste Jaarverslag FONDS WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK VLAANDEREN FEDERAAL FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen Fonds voor Geneeskundig Wetenschappelijk Onderzoek 2009 Tweeëntachtigste

Nadere informatie

Tachtigste Jaarverslag

Tachtigste Jaarverslag FONDS WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK VLAANDEREN FEDERAAL FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen Fonds voor Geneeskundig Wetenschappelijk Onderzoek 2007 Tachtigste

Nadere informatie

E-loket. Doelstellingen

E-loket. Doelstellingen E-loket Doelstellingen Inzage en beheer van de gekende gegevens van de aanvrager bij het FWO. Gestructureerde manier van communicatie met het FWO. (meldingen personeelsaangelegenheden) Snellere verwerking

Nadere informatie

Statuut Onderzoekers BURSAAL/AAP/WP

Statuut Onderzoekers BURSAAL/AAP/WP Statuut Onderzoekers BURSAAL/AAP/WP Predoctoraal Bursaal: Assistent: Wet. Medewerker: studenten (voor SZ werknemers) statutair (tijdelijk ambtenaar) contractueel (werknemer) BURSAAL ASPIRANT FWO AANVRAAG

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: - ontwerp van decreet houdende de wijziging van het decreet van 30 april 2009 betreffende de organisatie

Nadere informatie

STEUNKREDIET VOOR HUMAAN VOEDINGSONDERZOEK REGLEMENT

STEUNKREDIET VOOR HUMAAN VOEDINGSONDERZOEK REGLEMENT STEUNKREDIET VOOR HUMAAN VOEDINGSONDERZOEK REGLEMENT ARTIKEL 1 "Het steunkrediet voor humaan voedingsonderzoek" heeft als doel, in de schoot van Belgische Instellingen van universitair niveau, wetenschappelijke

Nadere informatie

Vademecum inzake Organisatie en Werking

Vademecum inzake Organisatie en Werking Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen Stichting van Openbaar Nut Vademecum inzake Organisatie en Werking Oktober 2009 Egmontstraat 5 Ondernemingsnummer 0880.212.840 1000 BRUSSEL 2 A ALGEMEEN Het

Nadere informatie

met de Jon Sneyers 20 februari 2008 Info- en discussieavond, Universiteit Antwerpen Dept. Computerwetenschappen K.U.Leuven

met de Jon Sneyers 20 februari 2008 Info- en discussieavond, Universiteit Antwerpen Dept. Computerwetenschappen K.U.Leuven Problemen met de statuten van doctoraatsbursalen Jon Sneyers Dept. Computerwetenschappen K.U.Leuven 20 februari 2008 Info- en discussieavond, Universiteit Antwerpen De kenniseconomie : veel blabla De kenniseconomie

Nadere informatie

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 60.262/1 van 16 november 2016 over een ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van artikel 3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 29 mei

Nadere informatie

Facultair reglement Mobiliteitsfonds FPPW

Facultair reglement Mobiliteitsfonds FPPW FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Facultair reglement Mobiliteitsfonds FPPW Unaniem goedgekeurd door de Faculteitsraad op 8 oktober 2014 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1.1 Het

Nadere informatie

GECOÖRDINEERDE STATUTEN

GECOÖRDINEERDE STATUTEN GECOÖRDINEERDE STATUTEN Statuten van de vzw Interdiocesane Dienst voor het Katholiek Godsdienstonderwijs zoals gewijzigd door de algemene vergadering op 11 september 2003. N. 4999 [S-C 46030] Interdiocesane

Nadere informatie

ADVIES 84 OPRICHTING VAN HET INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INSTITUUT VOOR INNOVATIE DOOR WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE

ADVIES 84 OPRICHTING VAN HET INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INSTITUUT VOOR INNOVATIE DOOR WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE ADVIES 84 OPRICHTING VAN HET INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INSTITUUT VOOR INNOVATIE DOOR WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE 22 januari 2004 Inhoud 1. Situering... 3 2. Advies...3 ADVIES BIJ HET VOORONTWERP

Nadere informatie

VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: - Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende de samenstelling, de werking en de opdrachten van

Nadere informatie

COMMENTAAR BIJ DE OPROEP VAN DE ONDERWIJSMINISTERS AAN DE HOGER ONDERWIJS- EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN IN DE REGIO'S BREMEN, NEDERLAND,

COMMENTAAR BIJ DE OPROEP VAN DE ONDERWIJSMINISTERS AAN DE HOGER ONDERWIJS- EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN IN DE REGIO'S BREMEN, NEDERLAND, COMMENTAAR BIJ DE OPROEP VAN DE ONDERWIJSMINISTERS AAN DE HOGER ONDERWIJS- EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN IN DE REGIO'S BREMEN, NEDERLAND, NEDERSAKSEN, NOORDRIJN-WESTFALEN EN VLAANDEREN BETREFFENDE DE GRENSOVERSCHRIJDENDE

Nadere informatie

! " #" $ % & $ & "! ' ( ) & ) & ) * + *,+ *,+ + -.& / 0 (

!  # $ % & $ & ! ' ( ) & ) & ) * + *,+ *,+ + -.& / 0 ( De tekst in cursief is het Aanvullend facultair reglement betreffende het doctoraat in de wetenschappen en het doctoraat in de toegepaste biologische wetenschappen De bijzondere bepalingen en criteria

Nadere informatie

Wet van 29 juni 1981 houdende de algemene beginselen van de sociale zekerheid voor werknemers (BS 02.07.1981)

Wet van 29 juni 1981 houdende de algemene beginselen van de sociale zekerheid voor werknemers (BS 02.07.1981) Wet van 29 juni 1981 houdende de algemene beginselen van de sociale zekerheid voor werknemers (BS 02.07.1981) Gewijzigd bij : (1) Programmawet van 22 december 2003 (BS 31.12.2003) Gewijzigd bij : (2) Programmawet

Nadere informatie

Zesenzeventigste Jaarverslag

Zesenzeventigste Jaarverslag FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK NATIONAAL FONDS VOOR WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen Fonds voor Geneeskundig Wetenschappelijk Onderzoek 2003 Zesenzeventigste

Nadere informatie

Brussel, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 03 / 2004 van 15 maart 2004

Brussel, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 03 / 2004 van 15 maart 2004 KONINKRIJK BELGIE Brussel, Adres : Hallepoortlaan 5-8, B-1060 Brussel Tel. : +32(0)2/542.72.00 Email : commission@privacy.fgov.be Fax.: : +32(0)2/542.72.12 http://www.privacy.fgov.be/ COMMISSIE VOOR DE

Nadere informatie

VLIR VLIR VLIR. Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten. Vlaamse Interuniversitaire Raad

VLIR VLIR VLIR. Statistische gegevens betreffende het personeel aan de Vlaamse universiteiten. Vlaamse Interuniversitaire Raad Statistische gegevens betreffende het personeel aan de universiteiten telling 1 februari 2013 www.vlir.be december 2013 Voorwoord Hierbij vindt u de jaarlijkse publicatie Statistische gegevens betreffende

Nadere informatie

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning Brussel, 9 juli 2008 070908 Advies decreet hypotheekvestiging Advies Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning 1. Toelichting

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID ADVIES BETREFFENDE DE ORGANISATIE VAN DE INFORMATIE EN DE BEVORDERING VAN DE VLAAMSE PARTICIPATIE INZAKE DE EUROPESE R & D-PROGRAMMA S. VRWB-R/ADV- 15 16 november 1989.

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN CBN-advies 2009/13 De boekhoudkundige verwerking van het stelsel tot gedeeltelijke vrijstelling van betaling van de bedrijfsvoorheffing, zoals geregeld door artikel

Nadere informatie

Op voorstel van de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin; Na beraadslaging, Besluit:

Op voorstel van de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin; Na beraadslaging, Besluit: 31 JANUARI 2014. - Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van diverse bepalingen van het besluit van de Vlaamse Regering van 25 maart 1997 tot uitvoering van het decreet van 24 juli 1996 houdende

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Voorwaarden voor de specifieke dienstverlening

Hoofdstuk 2. Voorwaarden voor de specifieke dienstverlening 1 Besluit van de Vlaamse Regering van 13 december 2013 (BS 22 januari 2014) houdende de regels voor de toekenning van een projectsubsidie aan pedagogische en taalondersteunende organisaties voor de pedagogische

Nadere informatie

ADVIES 159 FWO-SAMENWERKINGS- OVEREENKOMST EN BELEIDSPLAN JUNI 2011

ADVIES 159 FWO-SAMENWERKINGS- OVEREENKOMST EN BELEIDSPLAN JUNI 2011 ADVIES 159 FWO-SAMENWERKINGS- OVEREENKOMST EN BELEIDSPLAN 2012-2016 30 JUNI 2011 ADVIES 159 30 juni 2011 FWO-OVEREENKOMST EN BELEIDSPLAN 2012-2016 2/6 INHOUD SITUERING ADVIES 1. ALGEMEEN 2. EEN SPECIFIEK

Nadere informatie

Bijzondere examenreglementen

Bijzondere examenreglementen Bijzondere examenreglementen Versie goedgekeurd door de Academische raad d.d. 14.05.2007 Examenreglement van de K.U.Leuven 2007-2008 Onderafdeling 1 - Bijzondere bepalingen in verband met de verhandeling

Nadere informatie

HET BRUSSELS GEWEST ONDERTEKENT DE EERSTE INSCHAKELINGSCONTRACTEN!

HET BRUSSELS GEWEST ONDERTEKENT DE EERSTE INSCHAKELINGSCONTRACTEN! PERSDOSSIER PRIMEUR: EEN JOB VOOR 12 MAANDEN VOOR DE MEEST KWETSBARE BRUSSELSE JONGEREN HET BRUSSELS GEWEST ONDERTEKENT DE EERSTE INSCHAKELINGSCONTRACTEN! KABINET VAN MINISTER GOSUIN 13/07/2016 Inhoud

Nadere informatie

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Reglement Oproep van mei 2013 A) Ondernemingen die in aanmerking komen Elke onderneming die aan volgende voorwaarden voldoet, kan zich, met oog op de toepassing

Nadere informatie

Belangrijke informatie i.v.m. het budget

Belangrijke informatie i.v.m. het budget Belangrijke informatie i.v.m. het budget 1. Betoelaagd bedrag De gevraagde toelage en de verdeling ervan dient in overeenstemming te zijn met de reële kosten in relatie tot de duur, de aard, de benodigde

Nadere informatie

BRAIN-be BELGIAN RESEARCH ACTION THROUGH INTERDISCIPLINARY NETWORKS

BRAIN-be BELGIAN RESEARCH ACTION THROUGH INTERDISCIPLINARY NETWORKS BRAIN-be BELGIAN RESEARCH ACTION THROUGH INTERDISCIPLINARY NETWORKS Joint call for proposals: Extended Working Life and its Interaction with Health, Wellbeing and Beyond Richtlijnen voor Belgische deelnemers

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N Beroepsregl. - vergoeding examinatoren A04 Brussel, 22.10.2009 MH/JC/JP ADVIES OP EIGEN INITIATIEF over DE VERGOEDING VAN DE EXAMINATOREN VAN DE CENTRALE EXAMENCOMMISSIES

Nadere informatie

Evaluatie van Open Bedrijvendag

Evaluatie van Open Bedrijvendag Evaluatie van Open Bedrijvendag Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel April 2011 Samenvatting De Open Bedrijvendag

Nadere informatie

ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN

ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN Advies 2016-18 / 20.10.2016 www.vlaamsewoonraad.be INHOUD 1 Situering... 3 2 Beknopte inhoud... 3 3 Bespreking... 3 3.1

Nadere informatie

Reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS)

Reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS) Reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS) 1. Algemeen reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS) Art1. Kom Op tegen Kanker Stichting van Openbaar Nut streeft haar missie na door biomedisch

Nadere informatie

Bijlage 6. Belangrijke informatie i.v.m. het budget. 1. Algemeen. 2. Betoelaagd bedrag. 3. Personeelskosten

Bijlage 6. Belangrijke informatie i.v.m. het budget. 1. Algemeen. 2. Betoelaagd bedrag. 3. Personeelskosten Bijlage 6 Belangrijke informatie i.v.m. het budget 1. Algemeen We raden u ten stelligste aan uw boekhoudkundige dienst te betrekken bij de opmaak van uw budgetvoorstel. Behalve de hier vermelde informatie

Nadere informatie

Subsidiereglement Bedrijf en buurt

Subsidiereglement Bedrijf en buurt Subsidiereglement Bedrijf en buurt Goedgekeurd in de gemeenteraad van 26 oktober 2009 Bekendgemaakt op 29 oktober 2009 Artikel 1 - Doel van de subsidie De Stad Gent wil als lokale overheid een impuls geven

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

Vrouwen in de Wetenschap 12 januari 2009

Vrouwen in de Wetenschap 12 januari 2009 Vrouwen in de Wetenschap 12 januari 2009 Samenvatting Het aantal vrouwen in universitaire wetenschappelijke functies neemt gestaag toe. Het percentage vrouwelijke studenten, promovendi, universitair docenten,

Nadere informatie

Reglement Biomedische onderzoeksprojecten Kom op tegen Kanker

Reglement Biomedische onderzoeksprojecten Kom op tegen Kanker Reglement Biomedische onderzoeksprojecten Kom op tegen Kanker 1. Doel Innoverend kankeronderzoek steunen dat bijdraagt tot de overlevingskansen en/of de levenskwaliteit van kankerpatiënten waarvoor geen

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Diabetes Fonds

Reglement Raad van Toezicht. Diabetes Fonds Diabetes Fonds Amersfoort, 1 september 2006 Stichting Diabetes Fonds Preambule In dit reglement wordt de positie van de Raad van Toezicht van de Stichting Diabetes Fonds (hierna te noemen: stichting) omschreven

Nadere informatie

Statuten. Diensten van de Eerste minister

Statuten. Diensten van de Eerste minister Statuten Diensten van de Eerste minister 3 maart 2000. Ministerieel besluit tot vaststelling van het statuut, de opdrachten en de wijze van beheer van het Studie- en Documentatiecentrum "Oorlog en Hedendaagse

Nadere informatie

Gecoördineerde tekst:

Gecoördineerde tekst: Gecoördineerde tekst: Decreet van 27 oktober 1998 houdende de erkenning en subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur (B.S.22-12-1998) Decreet

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Prog. BA 1995 1996 1997

Prog. BA 1995 1996 1997 Vraag nr. 146 van 21 april 1998 van mevrouw CECILE VERWIMP-SILLIS Wetenschapsbeleid Evaluatie middelenverhogingen Sedert 1996 geeft de Vlaamse regering jaarlijks voor twee miljard frank extra middelen

Nadere informatie

van de verwerking van persoonsgegevens (hierna WVP), inzonderheid artikel 31bis;

van de verwerking van persoonsgegevens (hierna WVP), inzonderheid artikel 31bis; 1/8 Sectoraal comité van het Rijksregister Beraadslaging RR nr 98/2014 van 19 november 2014 Betreft: Aanvraag van de Nationale Bank van België (NBB) om toegang te krijgen tot het Rijksregister en het Rijksregisternummer

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOORSTEL VAN DECREET. houdende subsidiëring van werken tot het oprichten en/of verbeteren van private sportinfmstructuur TOELICHTING

VLAAMSE RAAD VOORSTEL VAN DECREET. houdende subsidiëring van werken tot het oprichten en/of verbeteren van private sportinfmstructuur TOELICHTING Stuk 24 (19814982) - Nr. 1 AHClikT VLAAMSE RAAD TERUGBEZORGEN VLAAMSE RAAD ZlTTING 1981-1982 22 DECEMBER 1981 VOORSTEL VAN DECREET - van de heer A. Diegenant C.S. - houdende subsidiëring van werken tot

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET Stuk 11 - A (1980-1981) - Nr. 1 VLAAMSE RAAD ZITTING 1980-1981 21 OKTOBER 1980 ONTWERP VAN DECREET waarbij nieuwe voorlopige kredieten worden geopend die in mindering komen van de begroting van de Vlaamse

Nadere informatie

DOCTORAATSVEREISTE BIJ TOEGANG TOT EEN BETREKKING VAN WETENSCHAPPELIJK DIRECTEUR EN ALGEMEEN DIRECTEUR BIJ EEN VLAAMS WETENSCHAPPELIJKE INSTELLING

DOCTORAATSVEREISTE BIJ TOEGANG TOT EEN BETREKKING VAN WETENSCHAPPELIJK DIRECTEUR EN ALGEMEEN DIRECTEUR BIJ EEN VLAAMS WETENSCHAPPELIJKE INSTELLING ADVIES 94 DOCTORAATSVEREISTE BIJ TOEGANG TOT EEN BETREKKING VAN WETENSCHAPPELIJK DIRECTEUR EN ALGEMEEN DIRECTEUR BIJ EEN VLAAMS WETENSCHAPPELIJKE INSTELLING 22 september 2005 ADVIES 94 DOCTORAATSVEREISTE

Nadere informatie

ADVIES 191 GROENBOEK STAATSHERVORMING 28 NOVEMBER 2013

ADVIES 191 GROENBOEK STAATSHERVORMING 28 NOVEMBER 2013 ADVI ES191 GROENBOEK STAATSHERVORMI NG 28NOVEMBER2013 ADVIES 191 GROENBOEK STAATSHERVORMING 28 NOVEMBER 2013 GROENBOEK STAATSHERVORMING 2/7 INHOUD SAMENVATTING EXECUTIVE SUMMARY INLEIDING SITUERING ADVIES

Nadere informatie

Eerder stelde ik reeds een schriftelijke vraag (nr 510 van 16 juli 2015) over de eerste sessie van het toelatingsexamen in juli 2015.

Eerder stelde ik reeds een schriftelijke vraag (nr 510 van 16 juli 2015) over de eerste sessie van het toelatingsexamen in juli 2015. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 557 van ANN BRUSSEEL datum: 9 september 2015 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Toelatingsexamen arts en tandarts -

Nadere informatie

De drie belangrijkste verbeteringen worden op de website van VLAIO als volgt omschreven:

De drie belangrijkste verbeteringen worden op de website van VLAIO als volgt omschreven: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 510 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 12 mei 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT KMO-portefeuille - Aanvragen De kmo-portefeuille is veruit

Nadere informatie

HET DEPARTEMENT CULTUUR VAN SABAM WERKINGSREGLEMENT VAN SABAM CULTUUR

HET DEPARTEMENT CULTUUR VAN SABAM WERKINGSREGLEMENT VAN SABAM CULTUUR LOGO HET DEPARTEMENT CULTUUR VAN SABAM WERKINGSREGLEMENT VAN SABAM CULTUUR OVERZICHT 1. SABAM en de culturele promotie situering 2. De nieuwe structuren ingevoerd om aan de culturele en educatieve doeleinden

Nadere informatie

As is: 1.239,47 euro per lid per legislatuur = 88.002,37 euro = 22.000,59 euro per jaar over een periode van 4 jaar.

As is: 1.239,47 euro per lid per legislatuur = 88.002,37 euro = 22.000,59 euro per jaar over een periode van 4 jaar. FRACTIES EN INDIVIDUELE MEDEWERKERS SENATOREN I. FINANCIERING FRACTIES a. Werkingskosten fracties 78.323,90 euro per lid +9.104,48 euro per lid voor de in het Bureau vertegenwoordigde fracties 87.428,38

Nadere informatie

Het VLAAMS PARLEMENT heeft aangenomen en. Wij, REGERING, bekrachtigen hetgeen volgt :

Het VLAAMS PARLEMENT heeft aangenomen en. Wij, REGERING, bekrachtigen hetgeen volgt : Het VLAAMS PARLEMENT heeft aangenomen en Wij, REGERING, bekrachtigen hetgeen volgt : DECREET houdende de controle op de communicatie van de Vlaamse overheid Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschaps-

Nadere informatie

FINANCIERING FASE VI INTERUNIVERSITAIRE ATTRACTIEPOLEN

FINANCIERING FASE VI INTERUNIVERSITAIRE ATTRACTIEPOLEN ADVIES VAN DE FRWB FINANCIERING FASE VI INTERUNIVERSITAIRE ATTRACTIEPOLEN In toepassing van het oprichtingsbesluit van 8 augustus 1997, is het ondermeer de opdracht van de Federale Raad voor Wetenschapsbeleid

Nadere informatie

Banden smeden in een wereld in verandering

Banden smeden in een wereld in verandering HELP2HELP STEUNT HET SOCIAAL ENGAGEMENT VAN MEDEWERKERS. OPROEP VOOR PROJECTEN HELP2HELP 2015 Banden smeden in een wereld in verandering 2 Oproep voor projecten 2015 van 18 mei tot 18 juli Het programma

Nadere informatie

VR DOC.1481/1

VR DOC.1481/1 VR 2016 2312 DOC.1481/1 DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN NOTA AAN DE LEDEN VAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: Ontwerpbesluit van de Vlaamse Regering over de verdeling van de middelen

Nadere informatie

Profiel van de UVW-WZ: vergelijking 2004/ 2013

Profiel van de UVW-WZ: vergelijking 2004/ 2013 Profiel van de UVW-WZ: vergelijking 24/ 213 Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 METHODOLOGIE 1 3 PROFIEL VAN DE UVW-WZ IN 24 EN IN 213 VOLGENS HET GEWEST 2 3.1 De -5-jarigen die

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 28 april 2016 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 2/3 Provinciale initiatieven. Dienstverlenende vereniging

Nadere informatie

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel Evaluatie van beleid en beleidsinstrumenten Protocol tussen de entiteit 1 verantwoordelijk voor de (aansturing van de) evaluatie en (de instelling verantwoordelijk voor) het beleidsinstrument Vlaamse overheid

Nadere informatie

Reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS)

Reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS) Reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS) 1. Algemeen reglement beurzen Emmanuel van der Schueren (EvdS) Art1. Kom op tegen Kanker streeft haar missie na door biomedisch wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

ORGANIEK REGLEMENT VAN DE STUDENTENRAAD VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL

ORGANIEK REGLEMENT VAN DE STUDENTENRAAD VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL ORGANIEK REGLEMENT VAN DE STUDENTENRAAD VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL HOOFDSTUK I - Algemene bepalingen en bevoegdheden Artikel 1 De Studentenraad verdedigt de belangen van de studenten en verstrekt

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 : benaming, zetel, doel, duur

Hoofdstuk 1 : benaming, zetel, doel, duur Statuten FNIP vzw Hoofdstuk 1 : benaming, zetel, doel, duur Artikel 1 - De vereniging wordt genoemd "Federatie van Nationale en Internationale Postzegelhandelaren" vzw, afgekort, FNIP vzw. Artikel 2 -

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE MINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft - Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het decreet van 3 juni 2016 betreffende de tegemoetkoming

Nadere informatie

Subsidiereglement voor socio-culturele verenigingen en socio-culturele projecten

Subsidiereglement voor socio-culturele verenigingen en socio-culturele projecten voor socio-culturele verenigingen en socio-culturele projecten Binnen het in het budget voorziene en goedgekeurde bedrag (1419/4/3/7/9 steun voor erkende socio-culturele verenigingen en 1419/4/3/6/4 Ondersteuning

Nadere informatie

A D V I E S Nr Zitting van vrijdag 30 maart

A D V I E S Nr Zitting van vrijdag 30 maart A D V I E S Nr. 1.598 ----------------------------- Zitting van vrijdag 30 maart 2007 ------------------------------------------ Koninklijk besluit tot vaststelling van de toekenningsmodaliteiten van de

Nadere informatie

ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010

ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010 ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010 12 november 2009 ADVIES 133 PROGRAMMADECRETEN 2009 2010 12 november 2009 Inhoud SITUERING... 3 OVERZICHT VAN DE VOOR DE VRWB RELEVANTE ARTIKELS... 3 Derde aanpassing

Nadere informatie

1 het Fonds: het Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap;

1 het Fonds: het Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap; BESLUIT van de VLAAMSE REGERING van 10 JULI 2001 houdende subsidieregeling van het loon en van de sociale lasten van personen tewerkgesteld in de gehandicaptensector en wier tewerkstellingskosten voorheen

Nadere informatie

Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. van het voorstel van decreet. houdende wijziging van het Kunstendecreet van 13 december 2013

Tekst aangenomen door de plenaire vergadering. van het voorstel van decreet. houdende wijziging van het Kunstendecreet van 13 december 2013 ingediend op 261 (2014-2015) Nr. 6 22 april 2015 (2014-2015) Tekst aangenomen door de plenaire vergadering van het voorstel van decreet van Jean-Jacques De Gucht, Marius Meremans, Caroline Bastiaens, Yamila

Nadere informatie

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP "INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE"

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE Besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap Interne Audit van de Vlaamse Administratie en tot omvorming van het auditcomité van de Vlaamse Gemeenschap tot het

Nadere informatie

CULTUURRAAD NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP

CULTUURRAAD NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP ARCHIEF VLAAMSE RAAD TERUGBEZORGEN CULTUURRAAD VOOR DE NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP ZITTING 1971-1972 27 APRIL 1972 VOORSTEL VAN DECREET betreffende de steunverlening voor cursussen maatschappelijk dienstbetoon

Nadere informatie

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd?

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 67 van JORIS POSCHET datum: 23 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Bovenlokale sportinfrastructuur - Evaluatie Het wegwerken

Nadere informatie

VLAAMSE OUDERENRAAD Advies 2013/3 over de overdracht van de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) naar Vlaanderen

VLAAMSE OUDERENRAAD Advies 2013/3 over de overdracht van de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) naar Vlaanderen VLAAMSE OUDERENRAAD Advies 2013/3 over de overdracht van de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) naar Vlaanderen Vlaamse Ouderenraad vzw 18 december 2013 Koloniënstraat 18-24 bus 7 1000 Brussel

Nadere informatie

2. Kan de minister voor de afgelopen drie schooljaren en referteperiodes de volgende gegevens verschaffen?

2. Kan de minister voor de afgelopen drie schooljaren en referteperiodes de volgende gegevens verschaffen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 556 van JORIS POSCHET datum: 8 september 2015 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Hoger beroepsonderwijs - Gegevens,

Nadere informatie

ART. 2. Voor de toepassing van dit decreet en de uitvoeringsbesluiten ervan wordt verstaan onder:

ART. 2. Voor de toepassing van dit decreet en de uitvoeringsbesluiten ervan wordt verstaan onder: Opschrift Decreet houdende aanvullende subsidies voor tewerkstelling in de culturele sector Datum 07.05.2004 HOOFDSTUK I VOORAFGAANDE BEPALINGEN ART. 1. Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid.

Nadere informatie

Financieringsreglement Projectsubsidie Opvoedingsondersteuning

Financieringsreglement Projectsubsidie Opvoedingsondersteuning Financieringsreglement Projectsubsidie Opvoedingsondersteuning Artikel 1 Wat is de doelstelling van een projectsubsidie? De stad Antwerpen kan, onder de voorwaarden bepaald in dit reglement en binnen de

Nadere informatie

Decreet van 20 december 2013 tot wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 22 december 2000 betreffende de amateurkunsten

Decreet van 20 december 2013 tot wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 22 december 2000 betreffende de amateurkunsten Decreet van 20 december 2013 tot wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 22 december 2000 betreffende de amateurkunsten Datum 20/12/2013 Art. 1. Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid.

Nadere informatie

VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN

VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN !ALGEMEEN rn5eheers(çomite VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein,6 1000 Brussel Tel. : 02 546 43 40 Fax :02 546 21 53 ABC ADVIES 2011/04 erratum

Nadere informatie

Beslissing van de Provincieraad van 23/05/2013. Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen en definities/begripsomschrijvingen. Artikel 1

Beslissing van de Provincieraad van 23/05/2013. Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen en definities/begripsomschrijvingen. Artikel 1 Provinciaal reglement houdende de toekenning van een opstart- of projectsubsidie aan initiatieven vanuit de sectoren Welzijn, Jeugd, Gelijke kansen en Wonen Beslissing van de Provincieraad van 23/05/2013

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU

FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU FEDERALE OVERHEIDSDIENST VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU KONINKLIJK BESLUIT VAN 25 APRIL 2014 TOT DEFINIËRING VAN DE FUNCTIE, DE OPDRACHTEN EN HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE

Nadere informatie

Advies. Tussentijds advies over het begrotingsbeleid van de Vlaamse gemeenschap

Advies. Tussentijds advies over het begrotingsbeleid van de Vlaamse gemeenschap Brussel, 16 juni 2009 160609_Begrotingsadvies 2009_ tussentijds Advies Tussentijds advies over het begrotingsbeleid van de Vlaamse gemeenschap 2009 2014 Inleiding Volgens de gebruikelijke procedure brengt

Nadere informatie

1. Verhoogde staatstoelage

1. Verhoogde staatstoelage Vragen naar: E-mail: Tel : I Fax : Url : http://socialeconomy.fgov.be Aan de Voorzit(s)ter van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn Dienst uw brief uw Ons Datum Bijlage(n) van kenmerk kenmerk

Nadere informatie

SUBSIDIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN VOOR EEN CULTUURPROJECT EN CULTUURWERKING: Intergemeentelijke culturele samenwerking

SUBSIDIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN VOOR EEN CULTUURPROJECT EN CULTUURWERKING: Intergemeentelijke culturele samenwerking SUBSIDIEREGLEMENT DEPARTMENT CULTUUR Cultuurloket SUBSIDIE VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN VOOR EEN CULTUURPROJECT EN CULTUURWERKING: Intergemeentelijke culturele samenwerking Goedgekeurd door de provincieraad

Nadere informatie

ADVIES 88 EUROPESE ONDERZOEKSRAAD. 24 juni 2004. Advies 88 24 juni 2004 1/7 ERC

ADVIES 88 EUROPESE ONDERZOEKSRAAD. 24 juni 2004. Advies 88 24 juni 2004 1/7 ERC ADVIES 88 EUROPESE ONDERZOEKSRAAD 24 juni 2004 Advies 88 24 juni 2004 1/7 Inhoud SITUERING... 3 DEBAT... 4 ADVIES... 5 Advies 88 24 juni 2004 2/7 Advies bij de oprichting van de Europese Onderzoeksraad

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 29 / 95 van 27 oktober 1995 ------------------------------------------- O. ref. : 10 / A / 95 / 029 BETREFT : Ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

Nr januari 2016

Nr januari 2016 Nr. 216 14 januari 2016 Belgisch Staatsblad Wijzigingen betaald educatief verlof in Vlaanderen Naar aanleiding van de zesde staatshervorming werden heel wat bevoegdheden van de federale overheid overgeheveld

Nadere informatie

12 JUNI Koninklijk besluit betreffende. de planning van het medisch aanbod

12 JUNI Koninklijk besluit betreffende. de planning van het medisch aanbod 12 JUNI 2008. - Koninklijk besluit betreffende de planning van het medisch aanbod BS 18/06/2008 in voege vanaf 01/07/2008 Gewijzigd door: KB 07/05/2010 BS 11/06/2010 KB 01/09/2012 BS 05/09/2012 in voege

Nadere informatie

Concept d.d. 17 november Uitsluitend bestemd voor discussiedoeleinden

Concept d.d. 17 november Uitsluitend bestemd voor discussiedoeleinden 1 STATUTENWIJZIGING JURIDISCHE FACULTEIT DER AMSTERDAMSCHE STUDENTEN Heden, [*], verscheen voor mij, mr. Cornelia Holdinga, notaris te Amsterdam: [*]. De comparant verklaarde ter uitvoering van een besluit

Nadere informatie

Graag een jaarlijks overzicht per beleidsdomein (zowel ministeries als rechtspersonen).

Graag een jaarlijks overzicht per beleidsdomein (zowel ministeries als rechtspersonen). VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN FINANCIËN, BEGROTING, WERK, RUIMTELIJKE ORDENING EN SPORT Vraag nr. 463 van 21 februari 2014 van LODE VEREECK Vlaamse overheid

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 26 september 2013 Toelichting Bevoegd deputatielid: Luk Lemmens Telefoon: 03 240 52 65 Agenda nr. 2/4 Provinciale initiatieven. Dienstverlenende vereniging IGEAN.

Nadere informatie