jaarverslag 2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "jaarverslag 2007 www.nak.nl"

Transcriptie

1 jaarverslag 2007

2 De NAK ontwikkelt mee met het bedrijfsleven.

3 inhoudsopgave pagina pagina 1. Organisatie 05 Jubileum 05 Directie 05 Overdracht fytosanitaire taken 06 ISTA 06 Registratie en Kwekersrecht Onderzoek (RKO) 06 Accreditaties 07 Klachten, beroepen en bezwaarschriften 07 Communicatie NAK Zaaizaden 16 Keuringseizoen Wijziging keuringsvoorschriften Internationale samenwerking 17 NAK/ISTA-workshop Zaadbemonstering NAK AGRO en dochterondernemingen 18 Algemeen Internationale relaties en regelgeving 10 EU 10 OESO 11 UN/ECE pootaardappelstandaard 11 ISTA Personeel en Organisatie 20 Algemeen 20 Sociale Innovatie 20 Wetgeving 20 Personeelsgegevens 21 Overname PD-activiteiten Nieuwe ontwikkelingen en technieken 12 Moleculaire technieken 12 GPS 12 IRIS 13 CRM 13 Facturering Financiën 22 Algemeen 22 Blijven investeren in ontwikkelingen 22 Doelstellingen NAK AGRO Pootaardappelen 14 Keuringsseizoen Wijziging keuringsvoorschriften Fytosanitaire zaken 15 Keuring op maat 15 Bestuur, directie en OR 23

4 voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2007 van de NAK. In 2007 vierde de NAK haar 75-jarig bestaan. Een jaar waarin een moment werd teruggeblikt op de geschiedenis van de NAK, maar vooral werd gekeken naar de toekomst. In dit verslag wordt u geïnformeerd over de ontwikkelingen van de NAK en de keuringen. Keuringen van uitgangsmateriaal ten dienste van de sector. Het jaar waarin de NAK de fytosanitaire keuringen overnam van de Plantenziektenkundige Dienst (PD), waardoor de éénloketgedachte, zoals het bestuur als doel heeft gesteld in het strategisch plan, concreet vorm kreeg. Daarnaast berichten we over de resultaten van de keuringen en de ontwikkelingen van nationale en internationale regelgeving. Het uitbrengen van een jaarverslag direct na de jaarwisseling is een succes gebleken. De informatie in het jaarverslag maakt actieve deelname van bezoekers van onze telersvergaderingen mogelijk. Door de vroege verschijning is het helaas niet mogelijk de financiële resultaten van 2007 al volledig te vermelden. Mede namens het bestuur bedank ik de medewerkers van de NAK voor hun motivatie en het werk dat verzet is. Dankzij hun inzet heeft de NAK zich in 2007 verder ontwikkeld en verbeterd. Dit werd ondermeer tijdens de audit van de Raad voor Accreditatie vastgesteld. Pieter Oosterveld algemeen directeur

5 1 organisatie Jubileum De NAK werd op 26 mei 1932 opgericht op gezamenlijk initiatief van de minister van Landbouw en het bedrijfsleven. Tijdens de officiële viering op 24 mei roemde de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), mevrouw G. Verburg het werk van de NAK. Zij beschreef de NAK als een bedrijf dat meeontwikkelt met het bedrijfsleven. Een bedrijf waar het nooit saai is. Daarnaast vond ze het een prettig idee dat het wakend oog van de NAK nooit slaapt en erop toeziet dat de regelgeving goed wordt nageleefd. De heer J. Heykoop, vicevoorzitter van Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO), sprak namens het bedrijfsleven. Hij benadrukte het belang van de NAK als onafhankelijke keuringsdienst. Mede dankzij het werk van de NAK neemt Nederland wereldwijd een vooraanstaande positie in op het gebied van hoogwaardig uitgangsmateriaal. Directie Na een periode van bijna 25 jaar vol toewijding bij de NAK te hebben gewerkt besloot de technisch directeur, mevrouw dr.ir. I. Mastenbroek, de overstap naar het bedrijfsleven te maken. Bestuur, commissies, adviesraad en medewerkers namen op informele wijze afscheid van haar en bedankten mevrouw Mastenbroek voor haar grote inzet en de bijdrage aan het ontwikkelen van de NAK. Op 13 november benoemde het bestuur de heer ir. D.A.M. Risseeuw tot haar opvolger. In oktober opende de NAK de deuren voor de deelnemers aan de keuringen. Een open dag in de periode van topactiviteit in de laboratoria. Het was prachtig weer en daardoor besloten veel van de genodigden voorrang te geven aan de oogstwerkzaamheden. Degenen die wel een bezoek brachten aan de NAK waren onder de indruk van het werk en de kwaliteit ervan. Ook de medewerkers waardeerden de belangstelling voor hun werk.

6 De NAK streeft naar een hoog kwaliteitsniveau van haar dienstverlening. Overdacht fytosanitaire taken Op 15 juni 2007 ondertekende de NAK een overeenkomst met het ministerie van LNV over de overname van diverse inspecties en keuringen op fytosanitair en kwaliteitsgebied van de PD. Ook diverse onderdelen van monitoringstaken heeft de NAK overgenomen. Met deze overeenkomst werd een traject van overleg en onderhandelingen afgesloten. Op 1 september vond de feitelijke overdracht van werkzaamheden plaats. De minister van LNV blijft eindverantwoordelijk voor de inspecties. Door deze overname krijgt een bedrijf in de plantaardige sector nog maar één inspecteur over de vloer. Het inspectiestelsel in de plantaardige sector wordt hierdoor vereenvoudigd. ISTA De algemeen directeur sloot in mei 2007 zijn driejarige termijn als president van de International Seed Testing Association (ISTA) af. In deze functie heeft hij bijgedragen aan de ontwikkeling van ISTA als een moderne, professionele organisatie. De ISTA staat voor de ontwikkeling van methoden voor zaaizaadanalyses en de harmonisatie van toepassing van deze methoden. De NAK is een actief deelnemer aan ISTA-programma s. Het laboratorium van de NAK is door de ISTA geaccrediteerd. Dankzij de samenwerking binnen ISTA beschikt de NAK over internationaal gestandaardiseerde onderzoeksmethoden. De NAK heeft voor een efficiënte aanpak gekozen door de exportinspecties te combineren met de partijkeuring en certificering. Onderdeel van de afspraken met de minister is dat onder andere het bruinrotonderzoek door NAK AGRO wordt overgedragen aan de NAK. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft ook als voorwaarde gesteld, dat de medewerkers in de buitendienst, die overwegend werken voor NAK AGRO, feitelijk in dienst treden van NAK AGRO. Ook op directieniveau is de taakverdeling van de twee directeuren nader afgestemd. Registratie en Kwekersrecht Onderzoek (RKO) In 2007 heeft de NAK haar activiteiten op het gebied van het Registratie en Kwekersrecht Onderzoek aanmerkelijk uitgebreid. De uitbreiding is een gevolg van de samenwerking met Naktuinbouw. Naktuinbouw heeft de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van dit onderzoek overgenomen van het ministerie van LNV. Naktuinbouw heeft ervoor gekozen de uitvoering samen met collega-keuringsdiensten op zich te nemen. De NAK kan de proeven in samenhang met de keuringsvelden opzetten. Hiermee wordt een aanmerkelijke efficiencywinst geboekt. Een deel van het werk vindt plaats in het laboratorium. Ook worden medewerkers van het laboratorium ingezet bij de beoordeling van de proefvelden.

7 Accreditaties Met haar accreditaties bewijst de NAK dat haar werkwijzen voldoen aan internationale standaarden. De NAK is door de Raad voor Accreditatie (RvA) geaccrediteerd op de ISO/IEC norm voor de veldkeuring en de partijkeuring van pootaardappelen. De ISO/IEC norm is de internationale norm voor inspectie-instellingen. De NAK is al enkele jaren geaccrediteerd door de ISTA voor het zaaizaadonderzoek. Hierdoor is de NAK onder meer bevoegd voor het afgeven van ISTA-certificaten. De ISTA zet zich in voor uniformiteit bij het nemen en onderzoeken van monsters van zaaizaden die internationaal worden verhandeld. Klachten, beroepen en bezwaarschriften Klachtenoverzicht De NAK streeft naar een hoog kwaliteitsniveau van haar dienstverlening. Desondanks kan er wel eens iets misgaan. Klachten die bij de NAK binnenkomen worden erg serieus genomen en, indien mogelijk, zo snel mogelijk opgelost. Door het wegnemen van de oorzaken blijft de NAK werken aan de verbetering van haar dienstverlening. Alle klachten zijn binnen de vastgestelde termijn afgehandeld. Uit de analyses van de klachten zijn meerdere verbeteringen gerealiseerd. Er waren geen aanleidingen om keurings- of analyseresultaten in te trekken. Jaarlijks wordt het klachtenoverzicht op de NAK-website gepubliceerd. Met de overdracht van de fytosanitaire taken is ook het toezicht op de NAK toegenomen. Naast de audits door de RvA en de ISTA, beoordelen nu ook auditoren van de PD de uitvoering van de taken van de NAK. In het kader van de overdracht van de fytosanitaire taken is in het verslagjaar gewerkt aan de overdacht van de accreditatie van NAK AGRO aan de NAK. Het gaat hierbij om het onderzoek op bruin- en ringrot. Bezwaarschriften In 2007 heeft de NAK een zestal bezwaarschriften ontvangen. Twee bezwaren richtten zich tegen de uitslag van de keuring en vier bezwaren hadden betrekking op het in rekening brengen van het extra tarief wegens een te late aangifte zaaizaden. Nadat twee van de vier bezwaren eerst ongegrond zijn verklaard, heeft de NAK alsnog alle vier bezwaren tegen het extra tarief gegrond verklaard en het in rekening gebrachte bedrag aan alle zaaizaadtelers, van wie de aangifte te laat was ontvangen, terugbetaald. In plaats van het extra tarief zijn alleen administratiekosten in rekening gebracht. Van de andere twee bezwaren tegen de uitslag van de keuring is er één gegrond verklaard en één ongegrond. Alle bezwaren zijn binnen de wettelijk voorgeschreven termijn afgehandeld. Beroepen In een, sinds 2005, lopende beroepszaak heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State de NAK ook in hoogste instantie in het gelijk gesteld. Een andere, sinds 2005, lopende beroepszaak is nog in behandeling. In 2007 zijn geen nieuwe beroepen ingesteld.

8 Dankzij overname PD-taken vereenvoudiging van inspectiestelsel. Communicatie NAK Het jaar 2007 stond in het teken van het 75-jarig jubileum van de NAK. Dit heugelijke feit werd in mei 2007 met relaties van de NAK gevierd in Amersfoort. Mevrouw G. Verburg, minister van LNV, hield tijdens het officiële gedeelte een toespraak. Naast deze officiële viering op 24 mei in Amersfoort, zijn in oktober open dagen voor de telers, kwekers en handelaren gehouden. Deze dagen waren bedoeld om telers, kwekers en handelaren de mogelijkheid te bieden eens een kijkje achter de schermen van de keuringsdienst te nemen. Informatieverstrekking pootaardappelen In aanvulling op bestaande externe publicaties stelt de NAK vanaf 2008 jaarlijks rond 1 september een overzicht beschikbaar van de te velde goedgekeurde arealen pootgoed per ras en per klasse. Tot nu toe is deze informatie alleen beschikbaar in de vorm van de uitslaglijst. In de sector is de behoefte aan informatie over de raspositie aan het einde van de veldkeuring. Met een tussenstand rond 1 september komt de NAK tegemoet aan deze wens. Publicaties In het kader van het 75-jarig jubileum is de bedrijfsbrochure en de bedrijfspresentatie van de NAK op dvd vernieuwd. Deze zijn zowel in het Engels als Nederlands verschenen. Ook worden sinds begin van het jaar digitale nieuwsberichten verstuurd. De digitale nieuwsbrief van de NAK is in 2007 zeven keer verstuurd. De website van de NAK werd in 2007 zeer goed bezocht met op topdagen gemiddeld ruim 600 bezoekers. Ook de belangstelling van de vakpers voor de nieuwsvoorziening op de NAKwebsite was groot. Dit is gebleken uit de overname van de nieuwsberichten in de vakbladen. De NAK geeft dan ook prioriteit aan een actuele informatievoorziening op haar website. Telers werden in 2007 via direct mailings en circulaires geïnformeerd over actuele onderwerpen. Daarnaast heeft de NAK in januari 2007 op diverse plaatsen in Nederland telersvergaderingen georganiseerd. Deze jaarlijks terugkerende vergaderingen hebben een informatief karakter voor de teler en de sector en dienen als klankbord voor de bestuurders van de NAK. Daarnaast is de NAK aanwezig geweest op de pootgoedavonden van LTO om informatie te geven over diverse actuele zaken en om de wijzigingsvoorstellen van het keuringsreglement 2008 toe te lichten.

9 Plantkeur De NAK is nauw betrokken geweest bij zowel de interne als externe communicatie over de overname van diverse fytosanitaire taken van de PD. In samenwerking met andere partijen is het communicatieplan verder uitgewerkt en de website onderhouden. Betrokken ondernemers in de plantaardige sector werden via de NAK-website en een leaflet geïnformeerd over de procedures en aanvragen, tarieven en het serviceniveau van de NAK met betrekking tot de import- en exportinspecties. Beurzen In 2007 heeft de NAK deelgenomen aan bedrijvencontactdagen en aan diverse banenbeurzen op agrarische hogescholen om de naamsbekendheid te vergroten onder potentiële nieuwe medewerkers. Interne communicatie De informatievoorziening naar NAK-medewerkers verliep in 2007 via diverse publicatie-uitingen. Iedere twee maanden werd met het salarisstrookje het infobulletin meegestuurd. Hierin staan nieuwsfeiten afkomstig van diverse afdelingen binnen de NAK. De NAK beschikt over een intranet met actuele, relevante informatie voor NAKmedewerkers. Ook alle procedures, instructies en documenten, die deel uit maken van het kwaliteitssysteem, zijn via het intranet beschikbaar voor medewerkers. In het begin van 2007 heeft het personeelsblad Bladrol een nieuw uiterlijk gekregen. Met uitzondering van de vakantieperiode werd maandelijks een informatiebijeenkomst over uiteenlopende bedrijfsonderwerpen georganiseerd voor de binnendienstmedewerkers van de NAK.

10 10 2 internationale relaties en regelgeving NAK-deskundigen hebben zitting in diverse internationale organen, zoals de EU, OESO, ISTA en UN/ECE. In deze organen wordt het keuringsbeleid opgesteld en uitgewerkt. Daarnaast heeft de NAK regelmatig contact met collegakeuringsdiensten in het buitenland over het keuringsbeleid en de uitvoering. EU Regelgeving De EU besloot in het kader van Betere regelgeving een enquête en interviews af te laten nemen onder alle betrokken partijen in de lidstaten. De vragenlijst heeft betrekking op: voldoen de richtlijnen nog aan de gestelde doelen, welke kosten worden gemaakt om aan de EU-eisen te voldoen, hoe zijn de verantwoordelijkheden tussen overheid en bedrijfsleven verdeeld en hoe wordt de toekomst gezien? Een stuurgroep, waarin Nederland is vertegenwoordigd, begeleidt dit proces. Het uiteindelijk doel van de operatie is de huidige EU-richtlijnen te vereenvoudigen. De resultaten van het onderzoek worden eind 2008 verwacht. EU bezoek Nederland De nieuwe directeur-generaal van DG SANCO (Directoraat- Generaal voor Gezondheids- en Consumentenbescherming), de heer M. Flüh, heeft op 7 november een bezoek aan Nederland gebracht. Hij is ontvangen door het ministerie van LNV en de drie keuringsdiensten NAK, Naktuinbouw en de Bloembollenkeuringsdienst (BKD). Na een korte uitleg over de taken en het werk van de keuringsdiensten is gesproken over de toekomst van de keuringssystemen en de EU-richtlijnen. Het programma werd afgesloten met een bezoek aan een pootaardappelen een zaaizaadbedrijf. De gesprekken over landrassen, amateurrassen groenten en natuurlijke mengsels zijn nog steeds niet afgerond. De in het PCT (Permanent Comité Teeltmateriaal van de EU) goedgekeurde tekst voor landrassen van landbouwgewassen is door de Juridische Dienst van de Commissie afgewezen en moet opnieuw worden besproken. Derogaties Wegens het uitzonderlijke zomerweer was de kwaliteit van veel zaadgewassen in noordwest Europa matig tot slecht. Daarom hebben veel landen een derogatie voor verlaagde kiemkracht aangevraagd en gekregen. Nederland heeft voor wintertarwe een derogatie aangevraagd voor ton handelszaad, dat wil zeggen niet te velde gekeurd zaad. Toen bleek dat Duitsland, Zweden en Oostenrijk voldoende gekeurd zaaizaad konden aanbieden, heeft Nederland het verzoek ingetrokken. EU-vergelijkingsvelden De NAK heeft in 2007 geen EU-vergelijkingsvelden aangelegd. Sinds 2006 geeft de EU hiertoe geen opdracht meer. Brussel beraadt zich momenteel over het beleid ten aanzien van het nut en de noodzaak van vergelijkingsvelden. Volgens de NAK hebben de velden veel bijgedragen aan de harmonisatie van de uitvoering van de keuringen in de verschillende EU-lidstaten. De aanleg van de velden is in het verleden opgezet door de NAK en de collega-keuringsdiensten in België en Frankrijk.

11 11 OESO Jaarvergadering OESO Het secretariaat van de OESO is bezig een Strategisch Plan op te stellen. Met het oog daarop worden keuringsdiensten, overheid en bedrijfsleven geënquêteerd. Besloten is dat OESO-certificering van mengsels van groenvoeders en granen mogelijk wordt. Verder hoeft bij import van partijen van de categorie gecertificeerd zaad het importerende land niet langer een nacontrole aan te leggen. Werkgroep Rasechtheid en Raszuiverheid Deze werkgroep, waarin ook de NAK is vertegenwoordigd, heeft inmiddels definities voor rasechtheid en raszuiverheid opgesteld. Verder is overeengekomen dat rasechtheid primair aan de hand van controlevelden wordt beoordeeld. Raszuiverheid kan het beste worden beoordeeld door middel van veldkeuringen, eventueel aangevuld met de resultaten van controlevelden. In grote lijnen is de werkgroep het ook eens over de methodiek van de nacontrole en de daarbij te hanteren normen. Vraag is nog of de nacontrole het resultaat van de veldkeuring moet meten of de kwaliteit van de in het verkeer gebrachte partijen. UN/ECE pootaardappelstandaard De NAK vertegenwoordigt de overheid en de pootgoedsector tijdens bijeenkomsten van de UN/ECE. Hierin vindt afstemming plaats over aspecten rond keuring en certificering van pootaardappelen. Het doel is een internationale standaardisatie van regelgeving. In dit forum komen niet alleen actuele thema s aan de orde, maar ook bijvoorbeeld de relatie met de EU en andere instanties. Bij het jaarlijkse overleg in Genève in 2007 was ook de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO) vertegenwoordigd. Er vinden nauwelijks nog ingrijpende wijzigingen plaats in de standaard. In de afgelopen periode is vooral aandacht besteed aan het ontwikkelen van visuele hulpmiddelen voor de keuring, arbitrage, homogeniteit van partijen, actualisering van de lijst met schadelijke organismen en de ontwikkelingen rond nieuwe stammen van het Y-virus. Daarnaast wordt de bestaande keuringspraktijk in de verschillende landen in kaart gebracht. ISTA Het driejaarlijkse ISTA-congres werd gehouden in Brazilië. Dankzij de grote belangstelling vanuit het Zuid-Amerikaanse continent was dit congres het grootste ooit. Het programma van het congres bestond uit een symposium, vergaderingen van de technische commissies en de ledenvergadering. Het thema van het congres was Diversity in Seed Technology. De vergaderingen van de technische commissies stonden in het teken van evaluatie van onderzoeksresultaten en de formulering van voorstellen tot aanpassing van de onderzoeksprotocollen. Verdere stelden de commissies werkplannen op voor de komende jaren. Tijdens de ledenvergadering werd het strategisch plan voor de komende jaren goedgekeurd. ISTA stelt in dit plan een goede samenwerking met overheden en bedrijfsleven centraal. In 2007 bereikte ISTA de mijlpaal van 100 geaccrediteerde laboratoria.

12 12 3 nieuwe ontwikkelingen en technieken De agrarische sector is continu in beweging. De NAK houdt de ontwikkelingen in het bedrijfsleven nauwlettend in de gaten. Om aan de wens van de klant te blijven voldoen, is de NAK voortdurend op zoek naar nieuwe methoden en technieken. Moleculaire technieken (PCR) Het afgelopen jaar heeft de NAK met succes gewerkt aan de routinematige toepassing van moleculaire technieken. In 2007 zijn de eerste van een serie moleculaire technieken ingebouwd in het keuringssysteem. Hiervoor werd een apart laboratorium ingericht voor het routinematig uitvoeren van PCR-testen. Alle aangevraagde soortbepalingen voor aardappelcystenaaltjes gebeuren nu met PCR, waardoor ook mengbesmettingen van het gele en het witte aardappelcystenaaltje (Globodera rostochiensis en Globodera pallida) in grote hoeveelheden cysten goed kunnen worden opgespoord. aan uitbreiding van de toets met andere aardappelvirussen. Daarnaast werd in 2007 door onderzoekers van de NAK aangetoond dat de nieuwe stammen van het aardappelvirus Y (Y ntn en Y n W) bijna altijd gewoon in het veld herkenbaar, en dus selecteerbaar, zijn. Tegenvallende resultaten tijdens de nacontrole kunnen dus niet toegeschreven worden aan symptoomloze stammen van aardappelvirus Y. Samen met Plant Research International (PRI) in Wageningen, en medegefinancierd door het Hoofdproductschap Akkerbouw (HPA), doet de NAK onderzoek naar de efficiency waarmee deze nieuwe stammen van het Y-virus worden overgebracht door bladluizen. Tijdens het verslagjaar is de NAK gestart met een project dat een moleculaire detectiemethode moet opleveren voor de drie veroorzakers van zwartbenigheid en stengelnatrot ( Erwinia -soorten). Ook de eerste ervaringen met het toepassen van moleculaire technieken bij het identificeren van wortelknobbelaaltjes (Meloidogyne) waren positief. Samen met de gevalideerde moleculaire methode om de quarantaineaaltjes Meloidogyne chitwoodi en Meloidogyne fallax rechtstreeks in de knol aan te kunnen tonen, heeft de NAK een belangrijk hulpmiddel in handen om de teler bij te staan in de strijd tegen deze nematoden. GPS Global Positioning System (GPS) wordt meer en meer toegepast binnen de agrarische sector. De NAK heeft de afgelopen jaren op kleine schaal wat proeven uitgevoerd, waarbij gebruikgemaakt is van GPS. De NAK ziet grote toepassingsmogelijkheden van GPS, aangezien de werkzaamheden hiermee nauwkeuriger en efficiënter kunnen worden uitgevoerd. Naast het gebruikmaken van GPS bij het nemen van monsters kunnen met behulp van GPS ook bemonsteringsschetsen van percelen worden gemaakt. Eerdere researchinspanningen op het gebied van het aardappelspoelknolviroïde (PSTVd) heeft het afgelopen jaar zijn vruchten afgeworpen. De NAK kon hierdoor de PD bijstaan toen dit viroïde opdook in kuipplanten. In 2007 werd, als proef en in spoedgevallen, een moleculaire toets geïntroduceerd waarmee binnen een week nacontroleresultaten voor het aardappelvirus Y kunnen worden geleverd. De NAK werkt aan verdere validatie en

13 13 IRIS In 2007 zijn de ervaring met het ingevoerde Integraal Registratie- en Informatie Systeem (IRIS) geëvalueerd. Dit informatiesysteem, dat in 2006 is gelanceerd, maakt een geheel nieuwe vorm van dienstverlening via internet mogelijk. De eerste programma s zijn inmiddels operationeel. CRM Om een nog betere service te verlenen richting onze klanten, is dit jaar gestart met het project Customer Relationship Management (CRM). Dit CRM-systeem biedt functionaliteiten die een optimale dienstverlening mogelijk maken. In het CRM-systeem wordt onder andere verwerkt welke klanten welke producten en/of diensten hebben afgenomen. Dit heeft als voordeel dat onze klanten snel en efficiënt geholpen kunnen worden bij eventuele klachten. Daarnaast is de NAK, door de toepassing van een informatiebibliotheek, in staat veelvoorkomende vragen van klanten sneller en beter te beantwoorden. De vragen waar niet direct een pasklaar antwoord voor is, worden in het CRM-systeem bewaakt. Zo zullen er geen vragen onbeantwoord blijven. De invoering van het CRM-systeem gebeurt stapsgewijs. In juni 2007 is het IRIS-onderdeel C-analyse gepresenteerd aan de zaaizaadcommissie van de Land- en Tuinbouw Organisatie (LTO) en het graszaadbedrijfsleven. De reacties hierop waren zeer positief. De graszaadtelers en de graszaadbedrijven kunnen nu via het internet direct de resultaten bekijken. Daarnaast is het voor de telers mogelijk om de uitslagen van verschillende onderzoeken per te ontvangen, waardoor ze sneller over deze informatie beschikken. De eerste ervaringen met IRIS zijn positief. Maar doordat de ontwikkeling van de programmatuur gecompliceerder bleek dan verwacht, zal de oplevering van alle programma s, bijvoorbeeld die voor de keuringen van pootaardappelen, later plaatsvinden dan gepland. Facturering Voor het factureren heeft de NAK besloten om vanaf januari 2008 standaard software in te voeren. Hierdoor is de NAK in staat het factureringsproces efficiënter te laten verlopen. Daarnaast is de NAK ook voorbereid op de mogelijkheid om gebruik te gaan maken van digitale facturering. Het aanbieden van een digitale factuur aan onze klanten heeft voor de klant als voordeel dat de factuur direct kan worden verwerkt via een internetbank applicatie. De verwachting is dat onze klanten op termijn steeds meer gebruik gaan maken van elektronische facturen.

14 14 4 pootaardappelen De NAK keurt hectare pootaardappelen. Keuringsseizoen 2007 Dit jaar werd ha voor de keuring aangegeven. Door de vroege ontwikkeling van de gewassen is de veldkeuring op 29 mei in het zuiden van het land gestart. Bij de veldkeuring is 73% van het areaal in de aangegeven klasse gebleven. Van de 27%, dat verlaagd is in klasse, is 8% afgekeurd. Het grootste deel van deze verlagingen (80%) was te wijten aan bacterieziekten. Met name in de klasse E2 werd om deze reden extreem veel verlaagd (40%). Dit jaar werden er voor het eerst uitsluitend adviesdata voor loofvernietiging vastgesteld. Vanwege de vroege bladluisvluchten vielen deze data relatief vroeg. Slechts weinig percelen (10%) werden voor de adviesdata doodgemaakt met als gevolg dat de NAK veel partijen heeft onderzocht in de nacontrole. De kwaliteit van het pootgoed oogst 2006 was gemiddeld genomen goed. Dit bleek onder meer uit het feit dat er betrekkelijk weinig klachten over het afgeleverde product binnenkwamen. Pas na opkomst kwamen enkele klachten binnen van consumptietelers, die hoge percentages uitval als gevolg van bacterieziekten meldden. Bij de partijkeuring van de oogst 2007 deden zich nog weinig problemen voor. De gemiddelde kwaliteit was goed. Wel kwamen er meer groeischeuren voor. Dit wordt verklaard door de extreme weersomstandigheden tijdens het groeiseizoen. Exportkeuring Pootgoed In het kader van de overname van werkzaamheden van de PD, is de NAK per 1 september met de exportkeuring van pootgoed begonnen. Keurmeesters zijn daartoe extra getraind op de verschillende quarantaine organismen. Keurmeesters kennen de landeneisen en leggen alle beoordelingsresultaten ten behoeve van deze keuring per partij vast in de PDA (Personal Digital Assistant). De bedoeling was deze gegevens vervolgens digitaal te verwerken, zodat exporteurs rechtstreeks partijen vanuit het Programma Client Export op het fytosanitaire document kunnen plaatsen. Helaas was dit programma van de overheid niet tijdig gereed, zodat voorlopig nog met inspectiebiljetten op papier wordt gewerkt. Nacontrole De nacontrole kende dit jaar een vlotte start. De monstername kwam begin augustus goed op gang, waardoor een voorsprong van ongeveer twee weken ten opzichte van de planning van voorgaande jaren werd gerealiseerd. Door het bijhuren van twee kassen ontstond er geen vertraging bij het verwerken van de monsters. Wel bleek tijdens het opkweken van de planten dat er veel kiemrust was. Met name bij de moeilijk kiemende rassen viel de opkomst tegen en is er meer dan gemiddeld herbemonsterd. In totaal werden monsters onderzocht (3,7 miljoen knollen), afkomstig van percelen ( ha). Het verlagingspercentage in 2007 is met 11,6%* gelukkig beduidend lager dan in * Stand per december 2007

15 15 Wijziging keuringsvoorschriften 2008 Onder voorbehoud van goedkeuring door de minister van LNV wijzigt het keuringsreglement per 1 mei 2008 als volgt: Controle op naleving eisen ATR-vermeerdering Op verzoek van de NAO en de LTO neemt de NAK de eisen die gelden voor de zogenaamde eenmalige vermeerdering voor consumptieteelt in haar regelgeving op. Deze eisen zijn nu opgenomen in de Verordening HPA Aardappelteelt Het gaat om de volgende eisen: - de bedoelde vermeerdering ten behoeve van consumptieteelt is alleen toegestaan voor consumptietelers en niet voor pootgoedtelers; - de bedoelde vermeerdering moet plaatsvinden binnen een straal van 25 km vanaf de vestigingslocatie van het bedrijf. Zowel de NAO als de LTO hebben gepleit voor opname van deze eisen in de NAK-voorschriften, omdat hierdoor de controle op de naleving van deze eisen effectiever is. De NAK kan dan namelijk een aangifte weigeren als niet aan de eisen wordt voldaan. Het besluit voor wijziging van de regelgeving van de NAK op dit punt is genomen onder voorbehoud van de uitkomsten van een juridische toetsing. De NAO en de LTO zijn door de NAK uitgenodigd dit traject van nabij te volgen. Verbetering kwaliteit uitgangsmateriaal De omvang van de verlagingen door Erwinia-besmettingen baart de sector zorgen. Zowel binnen het project Bacterievrije pootgoedteelt als binnen organisaties is veel discussie over mogelijkheden voor verbetering. Telers, handel en de NAK hebben hierin ieder hun eigen verantwoordelijkheid. De NAK is verantwoordelijk voor een juiste vaststelling van de pootgoedkwaliteit. Het huidige keuringssysteem blijkt daarvoor onvoldoende geschikt. In samenwerking met betrokkenen uit de sector werkt de NAK aan concrete actiepunten voor de uitvoering van de keuring in Fytosanitaire zaken Door de overname van de exportkeuringen van de PD, is de NAK nog nauwer dan voorheen betrokken bij fytosanitaire regelgeving van de overheid. De NAK neemt dan ook deel aan diverse vormen van afstemming over fytosanitaire dossiers, onder andere in het Klankbord Akkerbouw. Dit is een overlegplatform onder regie van de PD, met vertegenwoordigers van sectororganisaties en de NAK. Naast bruin- en ringrot was er vooral aandacht voor de aanstaande aanpassingen van het AM-beleid in de EU, mogelijke risico s van introductie van PSTVd in de aardappelkolom vanuit sierplanten en verscherping van de regelgeving voor het wortelknobbelaaltje (Meloidogyne chitwoodi en fallax). De NAK heeft ook zitting in de sectorwerkgroep Akkerbouw van de PD. Hierin komen vooral uitvoeringstechnische zaken aan de orde. De NAK krijgt regelmatig bezoek van buitenlandse overheden, meestal onder begeleiding van de PD of het Nederlands Instituut voor de Afzetbevordering van Pootaardappelen (NIVAP). Het aantal bezoekers uit het buitenland lijkt toe te nemen, onder meer vanwege de nieuwe rol van de NAK in de pootgoedkeuring voor afzet naar derde landen. Keuring op maat In het najaar van 2006 is een begin gemaakt met een nieuw onderzoek naar mogelijkheden om de huidige systematiek van de partijkeuring aan te passen. Dit onderzoek moet vooral voor grote bedrijven leiden tot lagere kosten van de partijkeuring. Hoewel de bedrijfsvoering op deze bedrijven een efficiënte keuring mogelijk maakt, zien telers dit voordeel momenteel nog niet terug. Eventuele aanpassingen in de uitvoering van de keuringen zullen moeten passen in nationale en internationale regelgeving. Daarin is bepaald dat de NAK alle percelen en partijen pootaardappelen zelf moet keuren. De voorgenomen pilot-studie Keuring op maat vindt plaats in 2008.

16 16 5 zaaizaden Keuringseizoen 2007 Granen, peulvruchten en fijne zaden Het totale areaal is dit jaar met 700 ha afgenomen tot ha. Deze teruggang komt geheel voor rekening van het vlas. Afkeuring of verlaging op raszuiverheid kwam in 2007 het meeste voor bij zomertarwe en vezelvlas. Door de natte zomer waren bij vrijwel alle gewassen de opbrengsten duidelijk lager dan het meerjarig gemiddelde. Bij vlas was de opbrengst uitzonderlijk laag. Ook de kwaliteit van het zaaizaad viel vaak tegen. In verband met de fijne korrel en het hoge uitschoningspercentage heeft de Vaste Commissie Zaaizaden voor tarwe de zeefmaat verlaagd naar 2.20 mm. Grassen Het areaal grassen is met ha teruggelopen naar ha. Engels raaigras en roodzwenkgras vertoonden de sterkste teruggang. Van het totale areaal keurden erkende bedrijfskeurmeesters ha. De NAK keurde het prebasis en basiszaad en het resterende deel van het gecertificeerde zaad. Op 5% van alle, door erkende keurmeesters beoordeelde, percelen voert de NAK een controlekeuring uit. Evenals vorig jaar kwam uit de controlekeuringen naar voren dat sommige erkende keurmeesters onvoldoende aandacht besteedden aan het onderdeel belending. Bij enkele bedrijven verhoogt de NAK in 2008 daarom de controlekeuringen naar 10%. Wijziging keuringsvoorschriften 2008 De wijzigingen bij de zaaizaden zijn: Normen onkruiden en cultuurzaden lijnzaad De specifieke norm van twee cultuurzaden in een monster van 150 gram is komen te vervallen. In een monster van 150 gram mogen vijftien zaden van andere plantensoorten waarvan niet meer dan vier duist en twee vlasdolik voorkomen. Zeefmaat tarwe De zeefmaat voor winter- en zomertarwe is verlaagd van 2.40 naar 2.20 mm spleetzeef. Geldigheid monsteronderzoek granen, peulvruchten en fijne zaden Voor alle soorten geldt een maximale geldigheid van zes maanden. Ligt de kiemkracht minimaal acht procent- punten (voor lijnzaad minimaal vier procentpunten) boven de minimumnorm, dan is de geldigheid van het monsteronderzoek negen maanden. Vermelding kiemkracht granen, peulvruchten en fijne zaden Bij alle gewassen wordt de kiemkracht in groepen van maximaal vijf procentpunten op het certificaat vermeld. Voor vezelvlas krijgen de kiemkrachtgroepen een bandbreedte van vier punten. Zaadnormen niet-gekeurde soorten In mengsels voor niet-voederdoeleinden mag ook zaad van niet-keuringsplichtige soorten worden opgenomen. Hiervoor gelden de volgende zaadnormen: Wilde haver: Kweek: 0,5% Duist: 0,3% Vulpia: 1% 0-norm voor het hele monster

17 17 Internationale samenwerking Vanuit het buitenland is grote belangstelling voor het keurings- en certiferingswerk, zoals dat in Nederland is georganiseerd en wordt uitgevoerd. Via trainingen en samenwerking in internationale projecten ondersteunt de NAK keuringsinstellingen in andere landen. Kennisoverdracht is een belangrijke activiteit binnen de NAK. De NAK richt zich hierbij op doelgroepen in binnenen buitenland. Voor geïnteresseerden uit de Nederlandse pootgoedsector heeft de NAK in de winterperiode drie maal een tweedaagse Aardappelselectiecursus verzorgd, waarbij het theoretische gedeelte werd behandeld. Voor het praktijkgedeelte is in de zomer oefengelegenheid ingericht op de verschillende proefbedrijven van de NAK. Vanuit het buitenland is voor de Aardappelselectiecursus eveneens belangstelling. Verschillende groepen buitenlanders hebben de Engelse variant van deze cursus in Emmeloord bijgewoond. De cursus werd ook in Rusland georganiseerd. Veel trainingen in het buitenland zijn gerealiseerd in het kader van internationale projecten die worden gesubsidieerd door programma s van de nationale overheid en internationale organisaties, zoals de Europese Unie, de FAO of de ISTA. Eveneens is op verzoek van het bedrijfsleven diverse malen een opleiding ontwikkeld en verzorgd. NAK/ISTA-workshop Zaadbemonstering Regelmatig worden door de ISTA workshops gegeven over de hele wereld. Ook bij de NAK worden workshops van de ISTA georganiseerd, waarbij tegelijkertijd een beroep wordt gedaan op de deskundigheid van onze NAK-medewerkers. Van 11 tot 14 september heeft de ISTA-workshop Zaadbemonstering bij de NAK plaatsgevonden. Deelnemers uit elf Europese landen deden mee aan de workshop, waarbij zowel de theorie als de praktijk aan de orde kwamen. De volgende onderwerpen zijn behandeld: algemene principes voor bemonstering; ISTA-handboek voor zaadbemonstering; bemonstering van zakken, kisten en jumbozakken; automatische bemonstering; monsterverkleining; training, erkenning en toezicht op monsternemers. Voor het zaaizaadbedrijfsleven is diverse malen de training Veldkeuring Granen, Veldkeuring Grassen en de cursus Zaadbemonstering gegeven. Deze cursussen, alsmede trainingen over Zaaizaad-technologie en Kwaliteitssystemen, werden in 2007 onder andere aangeboden in Roemenië, Oezbekistan, Brazilië en Oekraïne. De workshop werd gegeven door docenten uit het buitenland afkomstig van vooraanstaande universiteiten en door specialisten op dit vakgebied. Het praktijkgedeelte werd uitgevoerd bij Agrifirm te Emmeloord en Barenbrug Holland in Oosterhout. Uit de evaluatie kwam naar voren dat de deelnemers zeer tevreden waren over de workshop.

18 18 6 nak agro en dochterondernemingen Algemeen NAK AGRO is opgericht in 1995, als dochteronderneming van de NAK. Tot dat moment combineerde de NAK de uitvoering van wettelijke taken met private taken. NAK AGRO nam deze taken over, waardoor het bedrijf een enorme groei doormaakte. NAK AGRO verwierf zich een vooraanstaande positie op het gebied van diverse certificatieschema s in de akker- en tuinbouw. In opdracht van de PD voerde NAK AGRO onder meer het bruinroten ringrotonderzoek uit. Verder speelt NAK AGRO een belangrijke rol bij de opsporing van ziekten als aardappelmoeheid. Het jaar 2007 is voor NAK AGRO een jaar van veranderingen en nieuwe ontwikkelingen geweest. Op basis van Europese regelgeving stelde de minister vast dat onderzoeken op quarantaine ziekten, gebaseerd op deze regelgeving, niet meer door private bedrijven mogen worden uitgevoerd. Voor NAK AGRO hield dit in dat het onderzoek op bruinrot en ringrot moest worden overgedragen aan de NAK. Datzelfde geldt voor het wettelijk verplichte AM-onderzoek. Dit onderzoek zal in 2008 door de NAK worden uitgevoerd. NAK AGRO heeft inmiddels plannen uitgewerkt voor het genereren van nieuw werk. NAK AGRO werkt samen met verschillende ondernemingen in de agrarische sector die de eigen werkzaamheden van NAK AGRO aanvullen en versterken. Door samen te werken kan NAK AGRO onder meer een deel van het werk uitbesteden en werk in opdracht van andere bedrijven uitvoeren. Een voorbeeld hiervan is het verrichten van virustesten voor keuringsdiensten in het buitenland. In het streven van NAK AGRO tot samenwerking paste ook het investeren in bedrijven. In 2007 werd de audit- en inspectie-instelling KBBL franchise overgenomen. KBBL franchise is een partner van ISACert B.V. en werkt onder de naam ISACert Nederland. Met deze uitbreiding heeft NAK AGRO de eigen positie op het gebied van de zogenaamde post-farm gate inspecties en beoordelingen verder versterkt.

19 19 ISACert ISACert is een wereldwijd opererende audit- en certificatie-instelling. ISACert is ontstaan uit een fusie tussen de certificatie-instellingen FoodCert en ISA (International Supplier Auditting). De aandelen van beide bedrijven waren reeds in het bezit van NAK AGRO. Via een netwerk van partners certificeert ISACert bedrijven actief in de foodsector in ruim 40 landen. ISACert biedt internationaal het totaalpakket van retail-standaarden en internationale ISO-standaarden op het gebied van voedselveiligheid en diervoederveiligheid alsmede milieuzorg en duurzaam ondernemen. ISACert werkt op basis van een franchiseformule over de hele wereld. Op dit moment zijn er 20 franchisenemers en reikt het werkgebied tot en met China. ISACert Nederland ISACert Nederland is één van de franchisenemers van ISACert. ISACert Nederland beoordeelt en inspecteert bedrijven in heel Nederland. Met verschillende certificatieschema s, waaronder BRC, IFS, Branche Hygiëne Codes, GMP-feed, HACCP, ISO 9001, ISO en ISO 14001, bedient ISACert Nederland de hele post-farm gate voedselketen. Dit houdt in dat ISACert Nederland betrokken is bij certificering van productieprocessen en producten van bedrijven in de verwerkende industrie, retail en de professionele voedselbereiding. Cicero Cicero is een onafhankelijk bedrijf voor Controle, Inspectie en Certificering van producten en productieprocessen. Cicero is in 2005 opgericht als dochteronderneming van NAK AGRO en Stichting Centraal Bureau diensten aan Slachtdieren (CBS) te Utrecht. Cicero gebruikt de ervaring en deskundigheden van beide moederbedrijven voor het aanboren van nieuwe markten. Ook werkt Cicero nauw samen met de certificatie-instelling ISACert. Cicero heeft een belangrijk marktaandeel van de inspecties in de melkveehouderij. Deze inspecties worden uitgevoerd volgens het kwaliteitssysteem dat door Cicero en de opdrachtgever gezamenlijk is opgezet. Cicero is verder actief in de taxi- en uitzendbranche. Plantconsult Plantconsult is een besloten vennootschap met als aandeelhouders NAK AGRO en de BKD. Plantconsult richt zich op binnen- en buitenland. Voorheen was Plantconsult vooral een adviesbureau voor kwaliteit en voedselveiligheid. Het afgelopen jaar heeft het bedrijf zich vooral gericht op het verzorgen van trainingen. Plantconsult is in 2004 gaan werken volgens de franchiseformule. Franchisenemers zijn NAK AGRO en de BKD. NAK AGRO heeft als franchisenemer een enorme bijdrage geleverd aan de ontwikkelingen van GlobalGAP certificering in Afrika.

20 20 7 personeel en organisatie Algemeen De NAK wil de deskundigheid van de medewerkers op een hoog niveau houden en daarom wordt hier blijvend in geïnvesteerd. Dit gebeurt met opleidingen, deelname aan workshops en individuele gesprekken. Vanwege de ontwikkelingen op automatiseringsgebied en het overnemen van fytosanitaire taken van de PD is het afgelopen jaar extra geïnvesteerd in opleidingen op deze werkterreinen. Naast het opleiden van het personeel, vindt de NAK het minstens zo belangrijk dat de medewerkers zichzelf kunnen ontwikkelen. Om hier enige sturing aan te geven, is in het verslagjaar het opleidingsplan omgevormd tot een personeelontwikkelplan. Opleiden ziet de NAK als een onderdeel van ontwikkelen. Het personeelontwikkelplan omvat alle facetten die de ontwikkeling van het personeel mogelijk maken. Net als het voorgaande jaar blijkt de betrokkenheid van de medewerkers ook dit jaar erg groot. De medewerkers stellen zich flexibel en bereidwillig op. Dit maakt het mogelijk om nieuwe werkzaamheden op te pakken en de dienstverlening klantgericht vorm en inhoud te geven. In het verslagjaar is begonnen met het geven van een interne training leidinggeven aan leidinggevenden die in 2007 zijn aangetreden. De eerste ervaringen met de training, waarvan de opzet erg innovatief is, zijn zeer positief. Wetgeving De veranderingen die de nieuwe wetgeving, per 1 januari 2006, op diverse fronten met zich meebracht en de wijzigingen in 2007 in de pensioenwetgeving zijn tijdig verwerkt in de CAO en de pensioenregeling. In 2007 heeft de NAK ervaren dat de wijze waarop deze veranderingen zijn doorgevoerd een positief effect hebben gehad op het personeelsbeleid. Ten opzichte van 2006 hebben de arbeidsvoorwaarden zich ontwikkeld volgens de algemene landelijke trend. Sociale innovatie De NAK heeft in 2005 een start gemaakt met het invoeren van een levensfasebewust personeelsbeleid. Aandacht voor de relatie tussen de persoonlijke fase en de arbeidsfase van de medewerker staat bij de NAK centraal. De persoonlijke fasen richten zich op de privéomstandigheden van de medewerker, terwijl de arbeidsfasen zich richten op het werk en alles wat daarmee te maken heeft. Het doel van het beleid is de capaciteiten, kennis en ervaring van de medewerker optimaal te benutten. Hierbij wordt rekening gehouden met veranderende behoeften en mogelijkheden van de medewerker, zowel in het werk als privé. Daarnaast worden initiatieven van de medewerkers nadrukkelijk gestimuleerd.

21 21 Personeelsgegevens Op peildatum 1 november 2007 waren er 261 mede- werkers in vaste dienst bij de NAK. Het aantal fte s personeel in vaste dienst was op die datum 231. Het verloop van het personeel was in 2007 groter dan in Er zijn éénendertig medewerkers in vaste dienst getreden en van negentien medewerkers heeft de NAK afscheid genomen. De gemiddelde leeftijd van de medewerkers is 45 jaar. Van de medewerkers is 59% man en 41% vrouw. Aantal fte s personeel in vaste dienst Totaal: 230 fte s 1 Buitendienst Laboratorium Overname PD-activiteiten In 2007 is het personeelsbestand uitgebreid met tien medewerkers van de PD. Dit heeft te maken met de overname van de activiteiten van de PD per 1 september De NAK heeft de nieuwe medewerkers met open armen ontvangen en heeft ervaren dat hun expertise goed van pas komt. Het afgelopen jaar zijn op meerdere momenten opleidingen en trainingen gegeven met betrekking tot de nieuwe taken die er na de overname zijn bijgekomen. De betreffende NAK-medewerkers hebben ingestemd met het door de minister van LNV aan hun functie toegekende mandaat, zoals genoemd in het mandaatbesluit (TRCJZ/2007/2746) en het door de directeur van de PD aan hun functie toegekende mandaat, zoals genoemd in het mandaatbesluit (TRCJZ/2007/2710). 1 Automatisering en informatie Ondersteunende afdelingen 0 Overige afdelingen Medewerkers per leeftijdsgroep Tot 25 jaar jaar jaar jaar 56 en ouder

22 22 8 financiën Door de vroege presentatie van dit jaarverslag is het niet mogelijk de financiële resultaten over het verslagjaar bekend te maken. Daarom volstaat de NAK in dit verslag met het geven van enige algemene informatie. Algemeen Vooral in de jaren 2002 en 2003 werden goede financiële resultaten geboekt. Aangezien de NAK niet tot doel heeft winst te maken, heeft het bestuur voor de jaren 2004, 2005 en 2006 gekozen voor een gematigd tarievenbeleid. Bovendien is besloten op de keuringstarieven een korting van respectievelijk 5, 10 en 5% te geven. De verleende korting heeft nog een geringe nawerking gehad in Vandaar het beperkte negatieve resultaat in de begroting. In 2007 nam de NAK de fytosanitaire taken over van de overheid. In dat verband is de omzet van een aantal werkzaamheden in 2007 opgenomen onder omzet keuringswerk. In 2006 werden die omzetten nog geboekt onder omzet overige werkzaamheden. Dit verklaart de verschuiving tussen de twee omzetcategorieën. De financiële resultaten over de eerste negen maanden van 2007 zijn goed. Zowel de opbrengsten als de kosten zijn in grote lijnen gelijk aan de begroting. De financiële basis van de NAK en haar dochterondernemingen is dus goed. Blijven investeren in ontwikkelingen De NAK verkeert in een gezonde financiële situatie en kan daarom blijven investeren in ontwikkelingen. Dit zal de NAK dan ook zeker doen om steeds weer tegemoet te kunnen komen aan de wensen uit de markt. De overdracht van diverse fytosanitaire taken vraagt aanpassing van de laboratoria. Hiervoor zullen in 2008 investeringen worden gedaan. Doelstellingen NAK AGRO De financiële doelstellingen van NAK AGRO zijn het afgelopen jaar gehaald. Dit is te danken aan veel factoren op beleidsmatig en uitvoerend gebied. Ook de groeiende behoefte aan vrijwillige keuringen hebben hiertoe bijgedragen. NAK AGRO heeft in 2007 het bedrijf ISACert Nederland overgenomen. Door deze overname wordt het werkterrein van NAK AGRO vergroot en wordt een aanzienlijke omzetstijging gerealiseerd. NAK AGRO zal in 2008 investeren in nieuwe producten. Balans per 31 december 2006 (x e 1.000) (geconsolideerde cijfers van de stichting NAK, NAK AGRO BV, FoodCert BV en ISA BV) Activa Vaste activa Vlottende activa Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden Winst- en verliesrekening (x e 1.000) begroting jaarrekening Omzet keuringswerk Omzet overige werkzaamheden Totaal omzet Personeelskosten Overige kosten Som der bedrijfskosten Bedrijfsresultaat

23 23 bestuur, directie en or Bestuur D. Luteijn, voorzitter H.K.C. Roelofsen, vicevoorzitter P. Oosterveld, secretaris W.A. Blijdorp C. Gunnink U.O. Hiddema E.A.M. de Laat J.P.M. Muijsers M.J. Varekamp A. van Vugt Directie P. Oosterveld, algemeen directeur Vacature, technisch directeur Ondernemingsraad Maries Elemans, voorzitter Ronald Siemonsma, vicevoorzitter Eddy van Woerkom, secretaris Anita Haagmans Tonnie Hamelink Jan Auke de Hondt Patrick Rozemeijer Wendy Verwillegen Wietske Vis, ambtelijk secretaris Afkortingen BKD Bloembollenkeuringsdienst BRC British Retail Consortium CBI Centre for the Promotion of Imports from developing countries CBS Stichting Centraal Bureau diensten aan Slachtdieren CRM Customer Relationship Management DG SANCO Health and Consumer Protection Directorate General GAP Good Agricultural Practice GMP-feed Good Manufacturing Practice GPS Global Positioning System HACCP Hazard Analysis Critical Control Points HPA Hoofdproductschap Akkerbouw IFS International Food Standard IRIS Integraal Registratie- en Informatie Systeem ISA International Supplier Auditting ISF International Seed Federation ISO International Organization for Standardization ISTA International Seed Testing Association KBBL Kwaliteit Bewakings Bureau voor Levensmiddelen LNV Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit LTO Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland Naktuinbouw Nederlandse Algemene Kwaliteitsdienst Tuinbouw NAO Nederlandse Aardappel Organisatie NIVAP Nederlands Instituut voor de Afzetbevordering van Pootaardappelen OESO Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling PCT Permanent Comité Teeltmateriaal van de EU PDA Personal Digital Assistant PD Plantenziektenkundige Dienst PRI Plant Research International RKO Registratie en Kwekersrecht Onderzoek RvA Raad voor Accreditatie RvC Raad van Commissarissen UN/ECE United Nations/Economic Commission for Europe

24 Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen Contactgegevens: Randweg 14 Postbus BC Emmeloord Tel.: +31 (0) Fax: +31 (0) Website:

nederlandse algemene keuringsdienst Personeel, kwaliteit en organisatie voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen www.rva.nl kwaliteitsbewaking

nederlandse algemene keuringsdienst Personeel, kwaliteit en organisatie voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen www.rva.nl kwaliteitsbewaking bedrijfsinformatie www.nak.nl NAK De NAK is de Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen en heeft inmiddels een rijke traditie opgebouwd. Al vanaf 1932 vervult

Nadere informatie

DE KEURING VAN POOTAARDAPPELEN

DE KEURING VAN POOTAARDAPPELEN DE KEURING VAN POOTAARDAPPELEN De omstandigheden in Nederland, zoals klimaat en grondsoort, zijn zeer geschikt voor het telen van pootaardappelen. Daarnaast is het vakmanschap van de Nederlandse telers

Nadere informatie

jaarverslag 2008 2008

jaarverslag 2008 2008 jaarverslag 2008 Kiemkrachtsonderzoek: elk kiemplantje wordt nauwkeurig beoordeeld. inhoudsopgave pagina pagina 1. Organisatie 05 Ontwikkelingen 05 Strategie 05 Directie 06 Opening vernieuwd laboratorium

Nadere informatie

Bestuurszaken. te nemen. Het is niet duidelijk hoe de uiteindelijke aanpak eruit gaat zien. voor toetreding tot de Europese

Bestuurszaken. te nemen. Het is niet duidelijk hoe de uiteindelijke aanpak eruit gaat zien. voor toetreding tot de Europese Bestuurszaken De veldkeuringen verliepen voorspoedig door het goede weer. De opbrengst bij de zaaizaden is goed en bij de pootaardappelen is de opbrengst gemiddeld. Bacterieziekten vormen een groeiend

Nadere informatie

AANWIJZING ZZ-13 ERKENNING VAN CERTIFICERING DOOR BEDRIJVEN 2015-2016

AANWIJZING ZZ-13 ERKENNING VAN CERTIFICERING DOOR BEDRIJVEN 2015-2016 AANWIJZING ZZ-13 ERKENNING VAN CERTIFICERING DOOR BEDRIJVEN 2015-2016 De vaste commissie voor zaaizaden heeft de volgende aanwijzingen vastgesteld voor de erkenning van certificering door bedrijven. De

Nadere informatie

Toelichting op onze. op de keuringstarieven

Toelichting op onze. op de keuringstarieven Toelichting op onze keuringstarieven Naktuinbouw stuurt aan geregistreerde bedrijven gedurende het jaar diverse typen facturen die betrekking hebben op keuringswerkzaamheden. Dit varieert onder meer van

Nadere informatie

AANWIJZING AL-01 INTERNATIONAAL VERVOER ZAAIZAAD 2015

AANWIJZING AL-01 INTERNATIONAAL VERVOER ZAAIZAAD 2015 NWIJZING L-01 INTERNTIONL VERVOER ZIZD 015 De vaste commissie voor zaaizaden heeft de volgende aanwijzingen voor internationaal vervoer van zaaizaad vastgesteld. De aanwijzingen zijn per hoofdstuk als

Nadere informatie

Voorwoord. Pieter van Geel Voorzitter

Voorwoord. Pieter van Geel Voorzitter bouwgewassen dvoor zaaizaad en pootgoed van lan Nederlandse Algemene Keuringsdienst Jaarverslag 2011 2 NAK in beweging Voorwoord Ik ben nu een jaar voorzitter van de NAK. Er was mij beloofd dat het een

Nadere informatie

Nederlandse Algemene Keuringsdienst. voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen

Nederlandse Algemene Keuringsdienst. voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen Jaarverslag 2012 Links Pieter Van Geel, rechts Eric Casteleijn Kwaliteit Efficiëncy 2 Voorwoord Binnen de NAK wordt goed

Nadere informatie

NEDERLANDS POOTGOED GOED GEKEURD; Het belang van goedgekeurd pootgoed

NEDERLANDS POOTGOED GOED GEKEURD; Het belang van goedgekeurd pootgoed NEDERLANDS POOTGOED GOED GEKEURD; Het belang van goedgekeurd pootgoed NEDERLANDS POOTGOED GOED GEKEURD; Het belang van goedgekeurd pootgoed Inhoud Het belang van goedgekeurd pootgoed 4 Minimum kwaliteitseisen

Nadere informatie

AANWIJZING ZZ-02 VERVOER, OPSLAG EN BEMONSTERING VAN ZAAIZADEN OOGST 2014

AANWIJZING ZZ-02 VERVOER, OPSLAG EN BEMONSTERING VAN ZAAIZADEN OOGST 2014 AANWIJZING ZZ-02 VERVOER, OPSLAG EN BEMONSTERING VAN ZAAIZADEN OOGST 2014 De vaste commissie voor zaaizaden heeft voor het vervoer, de opslag en de bemonstering van zaaizaden de volgende aanwijzingen vastgesteld.

Nadere informatie

Seminarie Vegaplan.be

Seminarie Vegaplan.be Seminarie Vegaplan.be Brussel, 14 november 2007 Willy Kusters 1 Grensoverschrijdende voedselveiligheid VKL-certificatieschema Stichting Pro act Wat is VKL Positionering / opbouw / werking Doelgroep Stand

Nadere informatie

1. kwaliteitssystemen en voedselveiligheid 2. organiseren 3. projecten. 1 Kwaliteitssystemen & voedselveiligheid

1. kwaliteitssystemen en voedselveiligheid 2. organiseren 3. projecten. 1 Kwaliteitssystemen & voedselveiligheid nr Tekst 0 Home Thielen Consult is de partner voor bedrijven en organisaties in de voedselketen. Samen met onze klanten bouwen wij aan veilig en eerlijk voedsel. We begeleiden onze klanten en organiseren

Nadere informatie

ACTIVITEIT PRODUCTSCHAP AKKERBOUW RISKPLAZA DEEL A: OMSCHRIJVING RISKPLAZA. 14 juni 2013

ACTIVITEIT PRODUCTSCHAP AKKERBOUW RISKPLAZA DEEL A: OMSCHRIJVING RISKPLAZA. 14 juni 2013 ACTIVITEIT PRODUCTSCHAP AKKERBOUW RISKPLAZA 14 juni 2013 Deze activiteit is omschreven ten behoeve van de overdracht van activiteiten van het Productschap Akkerbouw (PA) aan private organisaties naar aanleiding

Nadere informatie

Toelichting. Accreditatieschema AS SIKB 6700 Inspectie bodembeschermende voorzieningen, onderliggende protocollen en examenreglement

Toelichting. Accreditatieschema AS SIKB 6700 Inspectie bodembeschermende voorzieningen, onderliggende protocollen en examenreglement Toelichting Accreditatieschema AS SIKB 6700 Inspectie bodembeschermende voorzieningen, onderliggende protocollen en examenreglement 25 juni 2012 pagina 1 van 7 1 Inleiding Waarom inspecties van bodembeschermende

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Voorwoord De klant staat bij ons centraal

Voorwoord De klant staat bij ons centraal Jaarverslag 2013 Voorwoord De klant staat bij ons centraal Met NAK als zodanig gaat het goed. Bevriezing van tarieven, verbetering van de kwaliteit van het geleverde en tevreden klanten. Maar in het Haagse

Nadere informatie

Training. praktisch toepasbare kennis en informatie

Training. praktisch toepasbare kennis en informatie Training praktisch toepasbare kennis en informatie Training gericht op vakbekwaamheid, efficiency en zelfontplooiing Uw behoefte aan praktisch toepasbare kennis en informatie is onze zorg. Onder dit motto

Nadere informatie

December 2014. Tariefaanpassingen BKD. Begroting en. Begroting en tarieven 2015 (vervolg) P2. ELISA-campagne laboratorium.

December 2014. Tariefaanpassingen BKD. Begroting en. Begroting en tarieven 2015 (vervolg) P2. ELISA-campagne laboratorium. Deze nieuwsbrief is een uitgave van BKD Bloembollenkeuringsdienst December 2014 Begroting en tarieven 2015 P1 Begroting en tarieven 2015 (vervolg) P2 ELISA-campagne laboratorium Column AM Ketenregister

Nadere informatie

Richelle Semil, februari 2015. Jaarverslag CLIENT, 2014

Richelle Semil, februari 2015. Jaarverslag CLIENT, 2014 Richelle Semil, februari 2015. Jaarverslag CLIENT, 2014 INHOUDSOPGAVE Pag. 3 Inleiding Pag. 4-6 Ontwikkelingen gerealiseerd door / met FAB, Ontwikkelingen Dictu / Ontwikkelingen Dictu i.s.m. CLIENT Pag.

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Digitale aangifte pootaardappelen

Veelgestelde vragen Digitale aangifte pootaardappelen In het aangifteprogramma bevindt zich ook een uitgebreide Handleiding. (Klik hieronder met uw linker muisknop op een categorie/vraag) Veelgestelde vragen over stap 1 Voorregistratie stammen Veelgestelde

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV

JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV 1 AM Werk Reïntegratie BV Hoofdweg 583 2131 MT Hoofddorp Telefoon 023 566 15 66 www.amgroep.nl 2 Inhoud 03 AM Werk Reïntegratie BV 04 Voorwoord 05 Medewerkers 05

Nadere informatie

BDT Certificatie reglement

BDT Certificatie reglement Pagina 1 van 6 Dit reglement is onderdeel van het certificatiesysteem van Cicero certificaties en vastgesteld te Zwolle. Definities:... 1 Algemeen... 2 Artikel 1. Aanmelding en uitbrengen offerte... 2

Nadere informatie

Toelichting. Algemene Vergadering NOC*NSF. Bestuur NOC*NSF. Procedurehandboek Kwaliteit Sportaccommodaties. Donderdag 28 april 2011

Toelichting. Algemene Vergadering NOC*NSF. Bestuur NOC*NSF. Procedurehandboek Kwaliteit Sportaccommodaties. Donderdag 28 april 2011 Toelichting Aan Van Betreft Datum, Kenmerk Datum behandeling Algemene Vergadering NOC*NSF Bestuur NOC*NSF Procedurehandboek Kwaliteit Sportaccommodaties Donderdag 28 april 2011 Dinsdag 17 mei 2011 Aanleiding

Nadere informatie

RIKILT Institute of Food Safety

RIKILT Institute of Food Safety RIKILT Institute of Food Safety In het kort Referentie instituut Metingen & Advies Onderzoek RIKILT Institute of Food Safety RIKILT Institute of Food Safety is onderdeel van de internationale kennisorganisatie

Nadere informatie

Skal-Tarievenblad 2016

Skal-Tarievenblad 2016 Skal-Tarievenblad 2016 Dit reglement is door het bestuur van Stichting Skal vastgesteld op 24 maart 2016, goedgekeurd door de Staatssecretaris van Economische Zaken op 19 mei 2016 en treedt in werking

Nadere informatie

1.3 De betrokken vaste commissie kan voor de keuring nadere aanwijzingen vaststellen.

1.3 De betrokken vaste commissie kan voor de keuring nadere aanwijzingen vaststellen. Algemeen 1 Inleidende bepalingen 1.1 Dit reglement neemt de begrippen en omschrijvingen over van het bij of krachtens de Zaaizaaden plantgoedwet 2005 gestelde. 1.2 Op de keuring zijn, voor zover in dit

Nadere informatie

Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement

Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement Certification Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement Het nastreven en behalen van vooraf vastgestelde doelstellingen is de ultieme uitdaging voor iedere onderneming of instelling.

Nadere informatie

Accreditatie van laboratoria in het kader van de autocontrole

Accreditatie van laboratoria in het kader van de autocontrole Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Accreditatie van laboratoria in het kader van de autocontrole Geert De Poorter, 25/09/2013 2 1. Inleiding 2. Erkenning 3. Accreditatie: waarom

Nadere informatie

Informatiegids keuring van zaaizaden en pootgoed

Informatiegids keuring van zaaizaden en pootgoed Informatiegids keuring van zaaizaden en pootgoed 2015 NAK Informatiegids 2015 pagina 1 van 50 Voorwoord In deze informatiegids vindt u, in verkorte vorm, de belangrijkste regels voor de keuring van zaaizaad

Nadere informatie

Aflevering van het plantenpaspoort in het kader van de teelt van gecertificeerd aardappelpootgoed Teeltseizoen 2007.

Aflevering van het plantenpaspoort in het kader van de teelt van gecertificeerd aardappelpootgoed Teeltseizoen 2007. Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Aflevering van het plantenpaspoort in het kader van de teelt van gecertificeerd aardappelpootgoed Teeltseizoen 2007. Kosten betreffende de aflevering

Nadere informatie

Aan betrokken brancheorganisaties, registerhouders, certificatie-instellingen en andere betrokken organisaties. Geachte mevrouw, heer,

Aan betrokken brancheorganisaties, registerhouders, certificatie-instellingen en andere betrokken organisaties. Geachte mevrouw, heer, Aan betrokken brancheorganisaties, registerhouders, certificatie-instellingen en andere betrokken organisaties Kenmerk : sna.bri.25 Betreft : Stand van zaken Stichting Normering Arbeid Datum : 21 december

Nadere informatie

Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Maastricht

Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Maastricht GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Maastricht. Nr. 99763 26 oktober 2015 Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Maastricht 2015 DE RAAD DER GEMEENTE MAASTRICHT, gezien

Nadere informatie

Kies voor. CERCAT gecertificeerde. catering

Kies voor. CERCAT gecertificeerde. catering Kies voor CERCAT gecertificeerde catering Uitgave en redactie: Stichting Certificatie Contractcatering, Gorinchem Vormgeving: BURO18 communicatie bv, Gorinchem Fotografie: Henk de Graaf Fotografie, Leiderdorp

Nadere informatie

CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART RV (14) 11 RV/G (14) 26 JWG (14) 22 14 februari 2014 Or. en fr/de/nl/en. Uniforme technische standaarden

CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART RV (14) 11 RV/G (14) 26 JWG (14) 22 14 februari 2014 Or. en fr/de/nl/en. Uniforme technische standaarden CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART RV (14) 11 RV/G (14) 26 JWG (14) 22 14 februari 2014 Or. en fr/de/nl/en COMITÉ REGLEMENT VAN ONDERZOEK WERKGROEP REGLEMENT VAN ONDERZOEK GEMEENSCHAPPELIJKE WERKGROEP

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Secretariaat tuchtgerechten Publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie. Instituut voor Agrarisch Recht Postbus 245 6700 AE WAGENINGEN

Jaarverslag 2010. Secretariaat tuchtgerechten Publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie. Instituut voor Agrarisch Recht Postbus 245 6700 AE WAGENINGEN Jaarverslag 2010 Secretariaat tuchtgerechten Publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie Instituut voor Agrarisch Recht Postbus 245 6700 AE WAGENINGEN Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2010 van het secretariaat

Nadere informatie

Januari 2013. Jaarverslag 2012

Januari 2013. Jaarverslag 2012 Januari 2013 Jaarverslag 2012 1 1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de voor huurders van Woonstichting SSW. Hierin doet de verslag van haar activiteiten in 2012. Het reglement van de noemt een

Nadere informatie

MEDEDELING ALV/KWA/74

MEDEDELING ALV/KWA/74 MEDEDELING ALV/KWA/74 Ellips, 4 de verdieping Koning Albert II laan 35, bus 41 1030 Brussel Tel. 02 552 74 44- Fax 02 552 74 01 els.debruyn@lv.vlaanderen.be Mededeling ALV/KWA/74 Onderwerp: Referentie:

Nadere informatie

EVALUATIE WFT-PERMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012

EVALUATIE WFT-PERMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012 EVALUATIE RMANENTE EDUCATIE PE-cyclus 2011/2012 Door: College Deskundigheid Financiële Dienstverlening op basis van de analyse van de enquêtegegevens door de Stichting Examenkamer Datum: 14 juli 2014 1

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV

Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV 1 AM Werk Reïntegratie BV Hoofdweg 583 2131 MT Hoofddorp Telefoon 023 566 15 66 www.amgroep.nl 2 Inhoud 03 AM Werk Reïntegratie BV 04 Voorwoord 05 Medewerkers 05

Nadere informatie

Brain Technology Institute

Brain Technology Institute Brain Technology Institute Jaarrekening 31 December 2014 Inhoudsopgave Algemeen... 1 Balans per 31 december 2014... 2 Staat van baten en lasten... 3 Grondslagen van waardering... 4 1. Grondslagen voor

Nadere informatie

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein INFORMATIEPAKKET voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein Gemeente Leeuwarden Maart 2014 Blad 2 Blad 3 Algemene informatie Deze informatie

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijdemeren

Rekenkamercommissie Wijdemeren Rekenkamercommissie Wijdemeren Protocol voor het uitvoeren van onderzoek 1. Opstellen onderzoeksopdracht De in het werkprogramma beschreven onderzoeksonderwerpen worden verder uitgewerkt in de vorm van

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2012. Stichting Museumregister Nederland

JAARVERSLAG 2012. Stichting Museumregister Nederland JAARVERSLAG 2012 Stichting Museumregister Nederland inhoud bestuursverslag jaarrekening de balans de functionele exploitatierekening grondslagen van waardering en resultaatbepaling de toelichting op de

Nadere informatie

Tot nu toe. Accreditatie. Accreditatie van Hydrobiologie Status 01-2007. Tot nu toe. scope. Scope van accreditatie. Uit verslag vorig symposium:

Tot nu toe. Accreditatie. Accreditatie van Hydrobiologie Status 01-2007. Tot nu toe. scope. Scope van accreditatie. Uit verslag vorig symposium: Accreditatie Tot nu toe Uit verslag vorig symposium: Symposium Kwaliteitsborging Hydrobiologie 24 april 2007 Ko Baas Uniformiteit van meetgegevens Standaardisatie, harmonisatie Traceerbaar, juistheid,

Nadere informatie

Jaarverslag 2014: bekendheid Stichting Marjoleinveldkruiden

Jaarverslag 2014: bekendheid Stichting Marjoleinveldkruiden 1/3 Jaarverslag 214: bekendheid Stichting Marjoleinveldkruiden Marjoleinveldkruiden is een aandachtsboerderij waar gewerkt wordt door een klein aantal mensen, die vanwege hun lichamelijke en/of verstandelijke

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21459 31 juli 2014 Besluit organisatie, mandaat, volmacht en machtiging Kansspelautoriteit, vastgesteld op grond van afdeling

Nadere informatie

ACTIVITEITEN VAN BELAC: BESCHRIJVING EN SELECTIECRITERIA

ACTIVITEITEN VAN BELAC: BESCHRIJVING EN SELECTIECRITERIA BELAC 1-03 Rev 2-2014 ACTIVITEITEN VAN BELAC: BESCHRIJVING EN SELECTIECRITERIA De versies van documenten van het managementsysteem van BELAC die beschikbaar zijn op de website van BELAC (www.belac.fgov.be)

Nadere informatie

LPS 1233 - Certificatie van vastopgestelde brandbeveiligingssystemen in Nederland

LPS 1233 - Certificatie van vastopgestelde brandbeveiligingssystemen in Nederland LPS 1233 - Certificatie van vastopgestelde brandbeveiligingssystemen in Nederland Huib Timmerman LPCB ROADSHOW LPS-1233 2006 Programma Historie van certificeren sprinkler- en overige blussystemen in Nederland

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

Raad voor Accreditatie (RvA) Accreditatie van monsterneming

Raad voor Accreditatie (RvA) Accreditatie van monsterneming Raad voor Accreditatie (RvA) Accreditatie van monsterneming Documentcode: RvA-T021-NL Versie 3, 27-2-2015 Een RvA-Toelichting beschrijft het beleid en/of de werkwijze van de RvA met betrekking tot een

Nadere informatie

computercentrum 5 bondsspaarbanken Jaarverslag van de Ondernemingsraad van het Computercentrum Bondsspaarbanken betreffende het zittingsjaar 1982

computercentrum 5 bondsspaarbanken Jaarverslag van de Ondernemingsraad van het Computercentrum Bondsspaarbanken betreffende het zittingsjaar 1982 Jaarverslag van de Ondernemingsraad van het Computercentrum Bondsspaarbanken betreffende het zittingsjaar 1982 1 computercentrum 5 bondsspaarbanken 'n dienstencentrum van de S spaarbanken Jaarverslag van

Nadere informatie

b e z w a a r m a k e n

b e z w a a r m a k e n bezwaar maken In de gemeente Westland worden voortdurend besluiten genomen. Deze besluiten kunnen gevolgen hebben voor uw woon- en leefsituatie. Daarom is het in de wet geregeld dat u bezwaar kunt maken

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

Healthier plants and animals for safer food - package PHL. Seeds & PM AHL. Review of R 882/2004 on OC. Food & Feed Expenditure

Healthier plants and animals for safer food - package PHL. Seeds & PM AHL. Review of R 882/2004 on OC. Food & Feed Expenditure Healthier plants and animals for safer food - package Seeds & PM PHL AHL Review of R 882/2004 on OC Food & Feed Expenditure 5-pack: Beleidsdocument COM 2013/0264 Gezondere dieren en planten en een veiligere

Nadere informatie

Specifiek Accreditatie- Protocol (SAP) voor Inspecties op basis van NEN 4400 volgens het SNA-Handboek Normen. Raad voor Accreditatie (RvA)

Specifiek Accreditatie- Protocol (SAP) voor Inspecties op basis van NEN 4400 volgens het SNA-Handboek Normen. Raad voor Accreditatie (RvA) Raad voor Accreditatie (RvA) Specifiek Accreditatie- Protocol (SAP) voor Inspecties op basis van NEN 4400 volgens het SNA-Handboek Normen Documentcode: RvA-SAP-I002-NL Versie 5, 5-11-2015 Een Specifiek

Nadere informatie

Projecten. We Care. BK Bureau voor Kwaliteitszorg is een. onafhankelijke organisatie die zorg draagt voor

Projecten. We Care. BK Bureau voor Kwaliteitszorg is een. onafhankelijke organisatie die zorg draagt voor BK Bureau voor Kwaliteitszorg is een onafhankelijke organisatie die zorg draagt voor voedselveiligheid, kwaliteit, productontwikkeling en levensmiddelenonderzoek in de levensmiddelenindustrie. Met vestigingen

Nadere informatie

2. In afwijking van het eerste lid, onder a, bedraagt de retributie indien het de invoercontrole betreft van:

2. In afwijking van het eerste lid, onder a, bedraagt de retributie indien het de invoercontrole betreft van: (Tekst geldend op: 19-12-2013) Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 18 december 2007, nr. VGP/VV 2821211, houdende vaststelling van tarieven voor retributies in de levensmiddelensector

Nadere informatie

Jaarverslag klachtenbehandeling 2004

Jaarverslag klachtenbehandeling 2004 Jaarverslag klachtenbehandeling 2004 Afdeling Bestuursondersteuning en Personeelszaken maart 2005 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Klachtenregeling 5 3. Communicatie 10 4. Samenvatting en aanbevelingen 10 2 1.

Nadere informatie

CLIëNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK 2011, van brief tot conclusie!!

CLIëNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK 2011, van brief tot conclusie!! CLIëNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK 2011, van brief tot conclusie!! De brief: Het Venster F.D. Rooseveltlaan 18 Postbus 2157 5600 CD Eindhoven Eindhoven, 29 november 2011 Betreft: Enquete cliënttevredenheid Beste

Nadere informatie

Auditrapport. Blik op Werk Keurmerk. Resultaten cliëntenaudit 2012. Nieuwe Koers Beverwijk. Datum rapport: 8 februari 2013

Auditrapport. Blik op Werk Keurmerk. Resultaten cliëntenaudit 2012. Nieuwe Koers Beverwijk. Datum rapport: 8 februari 2013 Datum rapport: 8 februari 2013 Auditrapport Blik op Werk Keurmerk Resultaten cliëntenaudit 2012 Nieuwe Koers Beverwijk Kiwa Nederland BV. Stationspark 45 4462 DZ Goes Telefoon 0113 253434 Fax 0113 253622

Nadere informatie

Uitwerking Bezoldiging toezichthouders hogescholen

Uitwerking Bezoldiging toezichthouders hogescholen MEI 2007 Uitwerking Bezoldiging toezichthouders hogescholen Bijlage Branchecode Governance Hogescholen (febr. 2006) Copyright www.haygroup.nl Inhoud Inleiding...3 1. Zwaarte hogeschool...4 2. Bezoldiging

Nadere informatie

Deelplan IC Memoriaalboekingen 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Memoriaalboekingen 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Memoriaalboekingen 2014 Gemeente Lingewaard Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2 2. Structureel / incidenteel 2 3. Opdrachtgever 2 4. Opdrachtnemer 2 5. Relevante wet- en regelgeving 2 6. Rapportage

Nadere informatie

Voorwaarden voor het gebruik van het CLIENT- IMPORT systeem van de Plantenziektenkundige Dienst

Voorwaarden voor het gebruik van het CLIENT- IMPORT systeem van de Plantenziektenkundige Dienst Voorwaarden voor het gebruik van het CLIENT- IMPORT systeem van de Plantenziektenkundige Dienst Beleidsregel ter zake van het op elektronische wijze aanbieden van zendingen voor onderzoek als bedoeld in

Nadere informatie

Informatieblad. Wat betekent GMO voor telers Erkenning als producentenorganisatie Overzicht van de belangrijkste criteria

Informatieblad. Wat betekent GMO voor telers Erkenning als producentenorganisatie Overzicht van de belangrijkste criteria Informatieblad Wat betekent GMO voor telers Erkenning als producentenorganisatie Overzicht van de belangrijkste criteria Waarom een erkende producentenorganisatie? Telers van groenten en fruit kunnen een

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

JAARVERSLAG. GMR STICHTING AKKOORD!-po. Beesel Horst a/d Maas Peel en Maas Venlo. Secretariaat p/a Omnibus Huissen 4 5991 PX Baarlo

JAARVERSLAG. GMR STICHTING AKKOORD!-po. Beesel Horst a/d Maas Peel en Maas Venlo. Secretariaat p/a Omnibus Huissen 4 5991 PX Baarlo Beesel Horst a/d Maas Peel en Maas Venlo Secretariaat p/a Omnibus Huissen 4 5991 PX Baarlo T (077) 4778239 E info@omnibus.akkoord-po.nl JAARVERSLAG GMR STICHTING AKKOORD!-po Inhoud Inleiding Samenstelling

Nadere informatie

17. Toepasselijk recht en geschilbeslechting Op deze Overeenkomst is Nederlands recht van toepassing.

17. Toepasselijk recht en geschilbeslechting Op deze Overeenkomst is Nederlands recht van toepassing. Voorwaarden 1. Definities i) Onder de term "Services" wordt verstaan alle diensten die door Lloyd's Register Nederland BV ("LR" of "LRQA") aan de klant worden verstrekt; ii) "Overeenkomst" betekent de

Nadere informatie

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 VERORDENING (EU) Nr. 284/2011 VAN DE COMMISSIE van 22 maart 2011 tot vaststelling van specifieke voorwaarden en gedetailleerde procedures voor de invoer

Nadere informatie

Communicatieplan CO2-Prestatieladder 2016

Communicatieplan CO2-Prestatieladder 2016 Marssteden 66 7547 TD Enschede Postbus 461 7500 AL Enschede Telefoon 053-460 06 00 Fax 053-460 06 24 info@koopmans.nl www.koopmans.nl IBAN NL20ABNA0496344447 BIC ABNANL2A KvK 06028999 BTW NL001401889B01

Nadere informatie

Reglement accreditatie Absg

Reglement accreditatie Absg Reglement accreditatie Absg Reglement Accreditatie Het reglement bestaat uit de volgende onderdelen: - definities - algemene bepalingen - procedure aanvraag accreditatie Definities Aanvrager: Onderwijsinstelling;

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 COMMISSIE VOOR BEZWAARSCHRIFTEN HEEMSTEDE

JAARVERSLAG 2011 COMMISSIE VOOR BEZWAARSCHRIFTEN HEEMSTEDE JAARVERSLAG 2011 COMMISSIE VOOR BEZWAARSCHRIFTEN HEEMSTEDE Inhoudsopgave Pagina Inleiding Samenstelling en taak commissie Vergaderfrequentie Aantal bezwaren Aard bezwaren Aard adviezen Advisering zonder

Nadere informatie

Reglement van de werkgroep neuromusculaire aandoeningen

Reglement van de werkgroep neuromusculaire aandoeningen Reglement van de werkgroep neuromusculaire aandoeningen 1. Algemeen Naam: werkgroep revalidatieartsen voor neuromusculaire aandoeningen (NMA) van de VSN. De werkgroep is tevens een geaccrediteerde werkgroep

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Cliëntenraad BJZ Groningen 1. Inleiding

Jaarverslag 2013. Cliëntenraad BJZ Groningen 1. Inleiding Inleiding In 2013 kon Cliëntenraad van Bureau Jeugdzorg Groningen uitbouwen wat in het jaar daarvoor was gestart. De raad groeide van vijf naar acht leden. Met een scholingsdag werd een goede basis gelegd

Nadere informatie

Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014

Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014 Partner for progress Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014 Even voorstellen - Drs. Petra van Mastrigt - Ing. Gerard Crone - Drs. Willy Limpens Kiwa Nederland B.V. Visie Kiwa B.V.: Kiwa

Nadere informatie

1 Bent u bekend met het artikel problemen met buxus en mogelijke vervangers?

1 Bent u bekend met het artikel problemen met buxus en mogelijke vervangers? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ DEN HAAG Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.rijksoverheid.nl/eleni

Nadere informatie

Ronald Jansen - Warehouse manager 30 November 2010

Ronald Jansen - Warehouse manager 30 November 2010 Ronald Jansen - Warehouse manager 30 November 2010 Ronald Jansen 25 jaar ervaring in de groente en Fruit als operationele man 20 jaar ervaring in de im-, export van AGF en laatste 3 jaar bij Hispa Voor

Nadere informatie

1e VERSLAG. EX ARTIKEL 73a FAILLISSEMENTSWET VAN DE BEVINDINGEN IN HET FAILLISSEMENT VAN ALTITUDE SOFTWARE B.V. (03.0074-F)

1e VERSLAG. EX ARTIKEL 73a FAILLISSEMENTSWET VAN DE BEVINDINGEN IN HET FAILLISSEMENT VAN ALTITUDE SOFTWARE B.V. (03.0074-F) 1e VERSLAG EX ARTIKEL 73a FAILLISSEMENTSWET VAN DE BEVINDINGEN IN HET FAILLISSEMENT VAN ALTITUDE SOFTWARE B.V. (03.0074-F) Datum uitspraak: : 18 februari 2003 Rechter-Commissaris : mevrouw Mr A. van Dijk

Nadere informatie

Gevolgen voor de werkgelegenheid

Gevolgen voor de werkgelegenheid KRACHTIG ADVISEREN BIJ FUSIES EN OVERNAMES Met een divers team van organisatieadviseurs ondersteunen we ondernemingsraden bij het beoordelen van voorgenomen verkoop, fusies en overnames van bedrijven.

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

PCC HYGIËNEPROTOCOL RINGROT 2.2 RICHTLIJNEN CENTRALE VERWERKER

PCC HYGIËNEPROTOCOL RINGROT 2.2 RICHTLIJNEN CENTRALE VERWERKER Pagina 1 van 6 PCC HYGIËNEPROTOCOL RINGROT 2.2 RICHTLIJNEN CENTRALE VERWERKER Deze code is opgesteld door de Pootaardappel Contact Commissie (PCC = samenwerkingsverband LTO-NAO). Hoewel deze code met de

Nadere informatie

Gecontroleerde En gegarandeerde

Gecontroleerde En gegarandeerde Gecontroleerde En gegarandeerde DAKKWALITEIT WAAROM KIEZEN VOOR DAKMERK KWALITEIT? Het dak is een belangrijk deel van het gebouw. Als er iets mis gaat met het dak en er lekkages optreden, kan de schade

Nadere informatie

VOORLICHTING INSPECTEURS 21 MEI 2011 21.05.2011 1

VOORLICHTING INSPECTEURS 21 MEI 2011 21.05.2011 1 VOORLICHTING INSPECTEURS 21 MEI 2011 21.05.2011 1 Opdracht van het bestuur van de NVM en de Stoomgroep Holland aan de werkgroep Harmonisatie Ketelreglement De werkgroep dient te onderzoeken: - Op welke

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 Cliëntenraad revalidatiecentrum Roessingh

Jaarverslag 2013 Cliëntenraad revalidatiecentrum Roessingh Jaarverslag 2013 Cliëntenraad revalidatiecentrum Roessingh Februari 2014 Cliëntenraad In maart 1999 is in revalidatiecentrum Roessingh een Cliëntenraad (CRR) ingesteld door de Raad van Bestuur op grond

Nadere informatie

Statuten en regelgeving van de Dutch Society of NeuroRehabilitation

Statuten en regelgeving van de Dutch Society of NeuroRehabilitation Statuten en regelgeving van de Dutch Society of NeuroRehabilitation Artikel 1: Naam De vereniging draagt de naam Dutch society of Neuro-Rehablitation, Inc. of DSNR. Artikel 2: Een non-profit organisatie.

Nadere informatie

CO2- communicatieplan

CO2- communicatieplan CO2- communicatieplan Remmits Beheer Opgesteld : Gecontroleerd: Status : E. Luiken F. Pesch Definitief Augustus 2015-1 - Inhoudsopgave: 1.0 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen

Nadere informatie

FINANCIEEL VERSLAG 2014 Stichting AKROS Beheer te Amsterdam

FINANCIEEL VERSLAG 2014 Stichting AKROS Beheer te Amsterdam FINANCIEEL VERSLAG 2014 Stichting AKROS Beheer te Amsterdam Inhoud : Bestuursverslag Balans per 31-12-14 Resultaten rekening per 31-12-14 Korte toelichting op de balans Accountantsverklaring inzake 2014

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2012 6 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2012 7 Overige gegevens

Nadere informatie

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1.

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1. Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010 Januari 2010 Versie 1.4 Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht

Nadere informatie

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Voorwoord Met trots presenteer ik u het allereerste duurzaamheidsverslag van CCL Nutricontrol! In dit eerste duurzaamheids verslag willen wij u laten zien dat wij

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

Meer Control met minder Instrumentarium?

Meer Control met minder Instrumentarium? financiële specialisten voor de non-profit www.jeconsultancy.nl Meer Control met minder Instrumentarium? Verslag van de workshop tijdens het Voorjaarscongres op dinsdag 20 mei in Apeldoorn JE Consultancy

Nadere informatie

CHECKLIST BEDRIJFSAUDIT

CHECKLIST BEDRIJFSAUDIT 1. Kwaliteitscontroles Regelgeving 1.1a Is de van toepassing zijnde wet- en regelgeving voorhanden? 1.1b Worden wijzigingen in de kwaliteitsvoorschriften bijgehouden? 1.1c Worden wijzigingen in de kwaliteitsvoorschriften

Nadere informatie

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Operatie BRP Jaargang 2014, nummer 3, 1 april 2014 Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Onderwerpen waarover de stuurgroep heeft gesproken De stuurgroep heeft op 27 maart

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 LANDELIJKE DONORRAAD

JAARVERSLAG 2011 LANDELIJKE DONORRAAD JAARVERSLAG 2011 LANDELIJKE DONORRAAD Bloed geeft zieken en gewonden weer kans op een gezond en gelukkig leven. Daarom is het zo belangrijk dat bloed altijd en voor iedereen beschikbaar is. In Nederland

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Jaarverslag bezwaarschriften 2012

Jaarverslag bezwaarschriften 2012 Jaarverslag bezwaarschriften 2012 Jaarverslag bezwaarschriften 2012 Houten, maart 2013 1 Jaarverslag bezwaar- en beroepschriften 2012 In dit jaarverslag wordt ingegaan op het aantal bezwaarschriften dat

Nadere informatie