26 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2013 / N 234. Sportaccommodaties in Nederland in beeld. Joke Van der maelen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "26 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2013 / N 234. Sportaccommodaties in Nederland in beeld. Joke Van der maelen"

Transcriptie

1 26 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2013 / N 234 Sportaccommodaties in Nederland in beeld H t N d rlands Muli r Instituut publice rd b gin dit jaar Sportaccommodaties in b eld, en b ek dat en overzicht geeft van het sportaccommodatielandschap d van onze noorderburen. In dit artikel lichten de auteurs en aantal belangrijke conclusies uit Joke Van der maelen

2 SPORTINFRASTRUCTUUR // 27 Sportaccommodaties nemen een belangrijke plek in binnen het lokale sportbeleid in Nederland. 85% van het gemeentelijk sportbudget wordt besteed aan bouw, beheer en exploitatie van sportaccommodaties. Dit maakt dat in geld uitgedrukt sportaccommodaties het belangrijkste instrument zijn voor de bevordering van de sportdeelname. Een effectief accommodatiebeleid is daarmee van grote betekenis voor de lokale sport. Zodoende hebben gemeenten, net als andere aanbieders zoals sportbonden, fitnesscentra en overige private partijen, baat bij een adequate informatie over het huidige sportlandschap, inclusief de aanwezige sportaccommodaties en de ontwikkelingen in de sportbeoefening en het accommodatiegebruik. sportaccommodaties, zoals binnensportaccommodaties, sportvelden, zwembaden, fitnesscentra en schaatsbanen. De database bevat van ruim sportaccommodaties de adresgegevens en het type sportaccommodatie (welke sporten er beoefend kunnen worden). Daarnaast zijn van een aantal accommodaties aanvullende gegevens bekend over bijvoorbeeld het aantal velden of banen, de afmetingen en het type ondergrond. Tevens is een database met sportaanbieders (verenigingen) gekoppeld aan de accommodatiedatabase. Dit betekent dat van de (meeste) locaties bekend is welke verenigingen er actief zijn. De gegevens van de Sportatlas worden via ontsloten voor beleidsmakers en burgers. zijn van de database van Sportatlas, omdat in de Sportdatabank Vlaanderen de ongeveer sportvelden in Vlaanderen als losse accommodaties worden beschouwd. De Sportdatabank Vlaanderen is de grootste en meest volledige database van het sportaanbod in Vlaanderen. Ze wordt voortdurend bijgewerkt en aangevuld in overleg met alle sportfederaties en gemeentelijke sportdiensten. Via sportdatabankvlaanderen.be wordt de database voor publiek op een gebruiksvriendelijke manier ontsloten. De functionaliteiten van deze website komen sterk overeen met die van de Sportatlaswebsite. Het zou dan ook mogelijk zijn, en bijzonder interessant, om te onderzoeken in hoeverre de situatie in Vlaanderen over- Het boek Sportaccommodaties in beeld biedt op basis van de Sportatlas-database een uitgebreid overzicht van de spreiding van de ruim sportaccommodaties in Nederland en beantwoordt verscheidene beleidsrelevante vragen. Zijn er in stedelijke gebieden per inwoner meer accommodaties dan in plattelandsgebieden? Klopt de veronderstelling dat er in wijken met lage sociale status relatief weinig sportaccommodaties zijn? En waar moeten burgers het verst reizen naar het dichtstbijzijnde zwembad? Daarnaast biedt Sportaccommodaties in beeld prognoses van regionale ontwikkelingen in de accommodatiebehoefte, met een overzicht waar overschotten ontstaan door krimp. Tot slot zijn in het boek verdiepende hoofdstukken opgenomen voor zwemmen, voetbal en tennis. In dit artikel presenteren we enkele uitkomsten. Maar eerst gaan we kort in op de overeenkomsten en verschillen tussen de Nederlandse Sportatlas-database en de Sportdatabank Vlaanderen. Sportatlas-database vs. Sportdatabank Vlaanderen De Sportatlas is een landelijke database met gegevens over duizenden 85% van het gemeentelijk sportbudget in Nederland wordt besteed aan sportinfrastructuur De Sportatlas-database is ontwikkeld door Stichting SportatlasNL, een samenwerkingsverband dat eind 2010 door vier partijen is opgericht: het Mulier Instituut (instituut voor sociaalwetenschappelijk sportonderzoek), InnoSportNL, Arko Sports Media en Sportservice Zuid- Holland. Begin 2013 is de Stichting SportatlasNL opgeheven en is het beheer en ontwikkeling van de Sportatlas-database in handen gegeven van het Mulier Instituut, die daarvoor financieel wordt ondersteund door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ook Vlaanderen kent een dergelijke database: de Sportdatabank Vlaanderen. Die bevat gegevens over meer dan sportorganisaties en -verenigingen en sportaccommodaties. Het aantal van accommodaties is niet te vergelijken met de ruim sportaccommodaties die onderdeel eenkomt met de gepresenteerde resultaten uit de Sportatlas-database. Minder sportaccommodaties in lagestatuswijken Gemiddeld zijn er in Nederland 18,5 sportaccommodaties per inwoners. De uitkomsten laten echter grote regionale verschillen zien (zie figuur 1). In meer stedelijk gebied zijn over het algemeen minder accommodaties per inwoners (zie figuur 2). Ter illustratie: stedelijke regio s als Groot-Amsterdam, Utrecht, agglomeratie s-gravenhage en Groot-Rijnmond belanden in de top vijf met het minste aantal accommodaties per inwoners, terwijl minder stedelijke regio s als Kop van Noord-Holland, Zeeuwsch-Vlaanderen, Zuidoost- Friesland, Zuidwest-Drenthe en Delfzijl en omgeving de top vijf vormen met de meeste accommodaties per inwoners.

3 28 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2013 / N 234 FIGUUR 1 // Aantal sportaccommodaties per inwoners per regio FIGUUR 2 // Het aantal sportaccommodaties naargelang de stedelijkheid van de regio, vergeleken met het aantal inwoners: relatief veel accommodaties in niet-stedelijke gebieden Niet alle types van accommodaties zijn in mindere mate aanwezig in stedelijk gebied. Fitnesscentra zijn bijvoorbeeld goed vertegenwoordigd in stedelijke gebieden. Hockeyaccommodaties laten eveneens niet zozeer een relatie zien met stedelijkheid van gebieden, maar meer met gebieden waar deze sport (van oudsher) populair is en bevinden zich nabij de potentiële beoefenaars in de hogestatuswijken. Lagestatuswijken hebben ongeacht het type sportaccommodatie minder accommodaties dan op basis van het inwoneraantal verwacht mag worden. Alle types accommodaties zijn ondervertegenwoordigd in lagestatuswijken, waardoor sprake is van een beperkt en eenzijdig aanbod. In deze wijken vormen fitnesscentra (32%) en voetbalaccommodaties (21%) de helft van de aanwezige sportaccommodaties.

4 SPORTINFRASTRUCTUUR // 29 Afstanden naar sportaccommodaties groter op het platteland De afstanden tot sportaccommodaties zijn beperkt. De gemiddelde afstand voor de onderzochte accommodaties (zwembaden, voetbalaccommodaties, tennisaccommodaties en sporthallen) varieert van 1,6 kilometer voor voetbal tot 2,5 kilometer voor zwembaden (zie figuur 3). De afstand tot de sportaccommodatie blijkt samen te hangen met stedelijkheid; een beperkte afstand in stedelijk gebied en een grotere afstand in minder stedelijk gebied. In Delfzijl en omgeving moet 40% van de inwoners meer dan 5 kilometer reizen naar het dichtstbijzijnde zwembad en in Zeeuwsch-Vlaanderen moet 39% van de inwoners meer dan 5 kilometer reizen naar de dichtstbijzijnde sporthal. Grote regionale verschillen in sportdeelname en accommodatiegebruik De sportdeelname varieert naar regio, uitgaande van ten minste 12 keer sporten per jaar, tussen de 53% in Zeeuwsch-Vlaanderen en 74% in Zuidwest-Drenthe. Landelijk sport 65% van de bevolking ten minste 12 keer per jaar. Voor de sportbeoefening maakt 26% van de bevolking gebruik van de openbare weg (hardlopen, wielrennen, etc.). Fitnesscentra, sportvelden en overdekte zwembaden worden elk door 16% van de bevolking benut en sporthallen door 14% van de bevolking. Het accommodatiegebruik voor de sport is a ankelijk van de bevolkingssamenstelling en de sportdeelname en verschilt hierdoor sterk tussen regio s. Niet-stedelijke regio s hebben relatief veel accommodaties per inwoner, lagestatuswijken eerder weinig FIGUUR 3 // Gemiddelde afstand (in meters) tot dichtstbijzijnde zwembad (links) en voetbalaccommodatie (rechts)

5 30 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2013 / N 234 Toekomstig accommodatiebeleid afhankelijk van sportdeelnameambities Kijkend naar de toekomst wordt duidelijk dat sportdeelname en accommodatiegebruik sterk blijven verschillen tussen regio s. Voor gebieden waar de krimp en/of de vergrijzing zich aandient is berekend, uitgaande van een trendmatige ontwikkeling in de sportdeelname, hoe groot de terugloop zal zijn van het aantal sporters en de daling van de behoefte aan gemeentelijke accommodaties (zie figuur 4). In Zuid-Limburg bijvoorbeeld daalt door de krimp en vergrijzing tot 2028 het aantal gebruikers van gymzalen, sporthallen, sportvelden en fitnesscentra met 10%. Maar mocht Zuid-Limburg meegaan in de landelijke ambitie om de sportdeelname te vergroten van 65% naar 75%, en dit weten te realiseren, dan is een toename van het aantal accommodatiegebruikers te verwachten. Flevoland daarentegen heeft in 2012 relatief weinig accommodaties per inwoner en ziet de druk op accommodaties toenemen tot Door de bevolkingsgroei neemt het aantal zwembadgebruikers toe met 21% en het aantal gebruikers van sportvelden met 16%. Wanneer ook Flevoland meegaat in de landelijke ambitie om de sportdeelname te vergroten van 65% naar 75%, en dit weet te realiseren, dan worden nog meer gebruikers verwacht (37% extra zwembadgebruikers en 30% extra gebruikers van sportvelden). De insteek voor het lokale accommodatiebeleid, met betrekking tot het sluiten, renoveren of verplaatsen van bestaande accommodaties en het uitbreiden van het aantal accommodaties, is dus sterk a ankelijk van het beoogde ambitieniveau voor de sportdeelname. Zwembaden, voetbalaccommodaties en tennisaccommodaties onder de loep FIGUUR 4// Ontwikkeling in aantal sporters op basis van bevolkingsontwikkeling en bevolkingssamenstelling uitgaande van gelijkblijvend aandeel sporters per leeftijdsgroep Sportaccommodaties in beeld bevat verdiepende hoofdstukken voor drie belangrijke types accommodaties wat accommodatievraagstukken betreft: zwembaden, voetbalaccommodaties en tennisaccommodaties. Data van VSG (Vereniging Sport en Gemeenten), KNVB (Koninklijke Nederlandse Voetbalbond) en KNLTB (Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond) zijn hiertoe in een nieuw perspectief geplaatst. Uit die gegevens blijkt dat 60% van de openbare zwembaden eigendom is van gemeenten maar de exploitatie is slechts in een kwart

6 SPORTINFRASTRUCTUUR // 31 60% van de openbare zwembaden is eigendom van gemeenten maar de exploitatie slechts in een kwart van de gevallen van de gevallen in handen van de gemeente. Ten aanzien van voetbalaccommodaties blijkt dat in regio s waar grond duur is en ruimte schaars sprake is van een hoog percentage kunstgrasvelden en een hoog aantal voetbalvelden per accommodatie, hetgeen bijdraagt aan efficiënt ruimtegebruik. In minder stedelijke regio s is meer aandacht voor de bereikbaarheid en het behoud van voetbalaccommodaties in kleine kernen en zijn voetbalvelden verdeeld over meer, maar kleinere, voetbalaccommodaties. Het tennishoofdstuk laat onder meer de spreiding zien in tennisaanbod, verschillen in eigendom en beheer van accommodaties en contributiehoogtes van de tennisverenigingen die gebruik maken van die accommodaties. Hieruit blijkt onder andere dat het voor de contributiehoogte geen verschil maakt of een tennisaccommodaties in eigendom is van een vereniging of van de gemeente, maar wel als de accommodatie in commerciële handen is. Tot slot Sportaccommodaties in beeld is een mooie bundeling van verschillende kengetallen en kernindicatoren en biedt beleidsmakers aanknopingspunten voor een effectiever accommodatiebeleid. Ondanks de omvangrijkheid van de huidige database en de gepresenteerde kengetallen is niettemin duidelijk geworden dat de database ook beperkingen kent en uitbreidingen nodig zijn om meer kengetallen en referentiematen voor het sportaccommodatiebeleid te ontwikkelen. De benodigde uitbreidingen richten zich op het opvullen van de witte vlekken in de database en, waar mogelijk, het toevoegen van meer detailinformatie. Ten aanzien van de witte vlekken is vooral winst te behalen door het toevoegen van gymzalen, maneges, voorzieningen voor gehandicaptensport en routesystemen voor sportief gebruik, zoals fiets-, wandel- en paardrijdroutes. Het opnemen van specifieke voorzieningen voor gehandicaptensport of de mate van toegankelijkheid van sportaccommodaties voor gehandicapten kan eveneens gezien worden als het opnemen van meer detailinformatie. Ook gegevens met betrekking tot de omvang van de sportruimte, zoals aantal bassins bij zwembaden, aantal zaaldelen bij sporthallen en aantal velden bij hockeyaccommodaties, en de typen sportvloeren die aanwezig zijn, zoals de aanwezigheid van kunstgrasvelden bij voetbalaccommodaties, zouden waardevolle toevoegingen zijn. Hiermee liggen nog voldoende uitdagingen klaar om de potentie van de Sportatlas-database optimaal te benutten en te laten renderen ten dienste van het sport(accommodatie)beleid. Het Mulier Instituut zal zich in de komende jaren blijven inzetten voor het monitoren van sportaccommodaties en ziet de publicatie Sportaccommodaties in beeld als een starteditie van wat hopelijk een lange reeks van publicaties over sportaccommodaties in Nederland gaat worden. // Hoekman R., Hoenderkamp K. & Van der Poel H. (2013). Sportaccommodaties in beeld. Utrecht: Mulier Instituut / Arko Sports Media. pp. 202, ISBN Voor meer informatie kan je contact opnemen met Remco Hoekman, senior onderzoeker bij het Mulier Instituut via tel: +31(0)30/ of via KENN ANK i n f o r m e r e n d i n s p i r e r e n d Meer lezen over dit onderwerp? Zoek in de ISB-Kennisbank met de trefwoorden NEDERLAND, SPORTINFRASTRUCTUREN, ONDERZOEK

Sportaccommodatiegebruik in de toekomst: implicaties van trends en ontwikkelingen

Sportaccommodatiegebruik in de toekomst: implicaties van trends en ontwikkelingen Sportaccommodatiegebruik in de toekomst: implicaties van trends en ontwikkelingen VSG Kennisdag Sportaccommodaties en Zwembaden 3 november 2016, Zwolle Remco Hoekman, senior onderzoeker @RemcoHoekman Mulier

Nadere informatie

Sportvoorzieningen en sportdeelname in stad en land

Sportvoorzieningen en sportdeelname in stad en land Sportvoorzieningen en sportdeelname in stad en land DSO 2013 Eindhoven 7 november 2013 Remco Hoekman Senior onderzoeker Mulier Instituut, Utrecht November, 2013 Inhoud Introductie: faciliterende rol van

Nadere informatie

Anders georganiseerd sporten: verder kijken dan de sportvereniging

Anders georganiseerd sporten: verder kijken dan de sportvereniging Anders georganiseerd sporten: verder kijken dan de sportvereniging VSG Kennisdag 16 februari 2017, Rotterdam Remco Hoekman, senior onderzoeker @RemcoHoekman Mulier Instituut, Utrecht Februari, 2017 Ontwikkeling

Nadere informatie

Exploitatie en beheer van buitensportaccommodaties

Exploitatie en beheer van buitensportaccommodaties Exploitatie en beheer van buitensportaccommodaties Sven Bakker Remco Hoekman FACTSHEET MEI 2013 Factsheet over het onderzoek naar de exploitatie en het beheer van buitensportaccommodaties, in opdracht

Nadere informatie

Landschap van sportaccommodaties in Nederland

Landschap van sportaccommodaties in Nederland Foto: Shutterstock.com DE IMPLICATIES VOOR HET ACCOMMODATIEBELEID Landschap van sportaccommodaties in Nederland Tekst: Remco Hoekman, Mulier Instituut en IJdo Groot 6 Sport & Gemeenten juni 2015 Sportaccommodaties

Nadere informatie

Waar sporten we in 2030? 10 maart 2016 Dag van de Sportaccommodaties

Waar sporten we in 2030? 10 maart 2016 Dag van de Sportaccommodaties Waar sporten we in 2030? 10 maart 2016 Dag van de Sportaccommodaties 1 Kennis- en Innovatieplatform voor buitensportvoorzieningen BSNC ontwikkelt vakinhoudelijke kennis over aanleg, onderhoud, beheer en

Nadere informatie

Sportdeelname en accommodatiegebruik in Noord-Brabant Sven Bakker Harold van der Werff Remco Hoekman

Sportdeelname en accommodatiegebruik in Noord-Brabant Sven Bakker Harold van der Werff Remco Hoekman Sportdeelname en accommodatiegebruik in Noord-Brabant Sven Bakker Harold van der Werff Remco Hoekman mulier instituut - sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Mulier Instituut sociaal-wetenschappelijk

Nadere informatie

Sportaccommodaties in Nederland. brancherapport sport. Kaarten en kengetallen. Redactie. » Remco Hoekman. 05» Sportaccommodaties. » Hugo van der Poel

Sportaccommodaties in Nederland. brancherapport sport. Kaarten en kengetallen. Redactie. » Remco Hoekman. 05» Sportaccommodaties. » Hugo van der Poel Sportaccommodaties in Nederland Kaarten en kengetallen Redactie» Hugo van der Poel» Karin Wezenberg-Hoenderkamp» Remco Hoekman brancherapport sport 05» Sportaccommodaties Sportaccommodaties in Nederland

Nadere informatie

Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten.

Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten. Hoofdstuk 11 Sport 11.1 Inleiding Sport biedt veel mensen ontspanning en draagt ook bij aan de gezondheid van mensen en aan de sociale contacten. In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: 11.2

Nadere informatie

Björn Schadenberg Remco Hoekman

Björn Schadenberg Remco Hoekman Update: Ruimte voor Sport in Utrecht Actualisatie van Capaciteit binnensport Utrecht (Wezenberg-Hoenderkamp, 2014) en Ruimte voor Sport in Utrecht (Wezenberg-Hoenderkamp & Schadenberg, 2016) Björn Schadenberg

Nadere informatie

Hoe gaan gemeenten en sportverenigingen de crisis te lijf?

Hoe gaan gemeenten en sportverenigingen de crisis te lijf? Hoe gaan gemeenten en sportverenigingen de crisis te lijf? Facts& figures voor een gefundeerde toekomstvisie Provinciale Sportontmoeting Utrecht 9 oktober 2013, Huis voor de Sport Nieuwegein Remco Hoekman,

Nadere informatie

9 Sport, ruimte en tijd

9 Sport, ruimte en tijd 9 Sport, ruimte en tijd Remco Hoekman, Karin Wezenberg-Hoenderkamp (Mulier Instituut) en Remko van den Dool (scp) In dit hoofdstuk wordt de volgende kernindicator uitgewerkt: kernindicator operationalisatie

Nadere informatie

Burgerpanel Zeewolde. Resultaten peiling 7: sportbeleving

Burgerpanel Zeewolde. Resultaten peiling 7: sportbeleving Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 7: sportbeleving oktober 2013 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 7 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging deze keer

Nadere informatie

Burgerijenquête 2005. Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties

Burgerijenquête 2005. Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties Burgerijenquête 2005 Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties Burgerijenquête 2005 Sporten en gebruik gemeentelijke sportaccommodaties De Oosterhoutse Burgerijenquête is een vorm van onderzoek

Nadere informatie

Rekenkameronderzoek als spiegel voor de sport:

Rekenkameronderzoek als spiegel voor de sport: Rekenkameronderzoek als spiegel voor de sport: op naar effectief sportbeleid in tijden van bezuinigingen en decentralisatie Mulierdebat Rekenkamers en sport 28 november 2013, Utrecht Remco Hoekman, senior

Nadere informatie

Sportaccommodaties in Noord-Brabant. Een quick scan

Sportaccommodaties in Noord-Brabant. Een quick scan Sportaccommodaties in Noord-Brabant Een quick scan Sportaccommodaties in Noord-Brabant Een quick scan P. van Daal PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant mei 2005 ISBN 90-5049-335-1

Nadere informatie

Harold van der Werff Sven Bakker Remco Hoekman

Harold van der Werff Sven Bakker Remco Hoekman Harold van der Werff Sven Bakker Remco Hoekman mulier instituut - sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Mulier Instituut sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Postbus 85445 3508 AK Utrecht t 030-7210220

Nadere informatie

NEDERLAND VOETBALLAND

NEDERLAND VOETBALLAND 22 Voetbalaccommodaties sportaccom» september 2016» nummer 3 NEDERLAND VOETBALLAND Zeer hoge dichtheid voetbalaccommodaties ook in krimpgebieden Door Remco Hoekman en Hugo van der Poel (Mulier Instituut)

Nadere informatie

Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg

Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg Onderzoek naar de huidige en toekomstige sportdeelname en accommodatiegebruik in de provincie Limburg (2016) Remko van den Dool Remco Hoekman 2 Sportdeelname

Nadere informatie

Herstructurering Sportvoorzieningen Gemeente Delfzijl. Informatieavond 28 november 2012

Herstructurering Sportvoorzieningen Gemeente Delfzijl. Informatieavond 28 november 2012 Herstructurering Sportvoorzieningen Gemeente Delfzijl Informatieavond 28 november 2012 Agenda Opening 19.30 u. Welkom door wethouder Wolthof 19.30 u. Presentatie ambtelijk advies 19.40 u. Pauze 20.30 u.

Nadere informatie

Notitie toekomstig sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn

Notitie toekomstig sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn Notitie toekomstig sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn Aanleiding: - Kerntakendiscussie 2010 - Voorjaarsnota 2011 en Zomernota 2012 - Nota Sportbeleid Vanaf 2013 te maken met: -Terugtredende overheid,

Nadere informatie

Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg. Update Harold van der Werff Remco Hoekman

Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg. Update Harold van der Werff Remco Hoekman Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg Update 2015 Harold van der Werff Remco Hoekman 2 Sportdeelname en accommodatiegebruik in Limburg (update 2015) Mulier Instituut Mulier Instituut Utrecht,

Nadere informatie

Krimp in Woerden? Gemeenteraad Woerden 11 april 2013. Frits Oevering. Kennis & Economisch Onderzoek

Krimp in Woerden? Gemeenteraad Woerden 11 april 2013. Frits Oevering. Kennis & Economisch Onderzoek Krimp in Woerden? Gemeenteraad Woerden 11 april 2013 Frits Oevering Prangende vragen? Krimp in Woerden? Vergrijzing en krimp Verhuispatroon Krimp in Woerden? Disclaimers diverse databronnen (ABF, CBS,

Nadere informatie

Wat kost sport in de B5?

Wat kost sport in de B5? Wat kost sport in de B5? Een intergemeentelijke vergelijking van tarieven sportaccommodaties en sportbegrotingen in de vijf grootste Brabantse gemeenten (B5) David Romijn Remco Hoekman Mulier Instituut,

Nadere informatie

Thema: Toekomstige sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn

Thema: Toekomstige sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn Thema: Toekomstige sportinfrastructuur gemeente Apeldoorn - Kerntakendiscussie 2010 - Voorjaarsnota 2011 en Zomernota 2012 Vanaf 2013 te maken met terugtredende overheid: - Alleen bezig houdt met beleid

Nadere informatie

SPORTPARTICIPATIE (2013)

SPORTPARTICIPATIE (2013) SPORTPARTICIPATIE (2013) 4-11 70% 8-11 93% 12-17 79% 18-23 74% Sportparticipatie 4-11 82% 4-23 79% 12-23 76% 15-84 64% 4-84 67% Het antwoord op de vraag hoeveel Eindhovenaren sporten 1, hangt sterk af

Nadere informatie

Midden-Limburg Transitieatlas Voorzieningen. Masterclass 2 april 2015

Midden-Limburg Transitieatlas Voorzieningen. Masterclass 2 april 2015 Midden-Limburg Transitieatlas Voorzieningen Masterclass 2 april 2015 Bevolking Midden-Limburg Trends DEMOGRAFIE Ontgroening BEZUINIGINGEN PARTICIPATIE- MAATSCHAPPIJ Vergrijzing Bevolkingsdaling Urbanisatie

Nadere informatie

2.2 Scenario s Sport Voetbal

2.2 Scenario s Sport Voetbal Voetbal Voetbalvelden Midden-Limburg: gezonde richtlijn 2025 Handhaven Sluiten Gemeenten -1,8 mln. 6,5 mln. 23 accommodaties met samen 90 velden blijven behouden Voetbal Voetbalvelden Midden-Limburg: consequenties

Nadere informatie

Aangepast sporten in de Haarlemmermeer Uitkomsten van de WVG/WMO enquête

Aangepast sporten in de Haarlemmermeer Uitkomsten van de WVG/WMO enquête Aangepast sporten in de Haarlemmermeer Uitkomsten van de WVG/WMO enquête Sportservice Noord Holland Gemeente Haarlemmermeer Belangengroep Gehandicapten Haarlemmermeer Door: Wikke van Stam Sportservice

Nadere informatie

Recessiepeiling sport 2013

Recessiepeiling sport 2013 Recessiepeiling sport 2013 Dag van het Sportonderzoek 2013 Jerzy Straatmeijer Remco Hoekman Mulier Instituut, Utrecht September 2013 Programma Inleiding Methode Resultaten Conclusies en blik op de toekomst

Nadere informatie

Benchmark tarieven en bezetting sportaccommodaties Rapport Gemeente Utrecht

Benchmark tarieven en bezetting sportaccommodaties Rapport Gemeente Utrecht Benchmark tarieven en bezetting sportaccommodaties Rapport Gemeente Utrecht BMC Januari 2014 S.J.M. Olsthoorn BSc Projectnummer: 418887 Correspondentienummer: AD-0312-66302 INHOUD HOOFDSTUK 1 WAAROM DEZE

Nadere informatie

Uitkomsten Nationaal Sport Onderzoek najaar 2013

Uitkomsten Nationaal Sport Onderzoek najaar 2013 Gezonde kantine? Uitkomsten Nationaal Sport Onderzoek najaar 2013 Janine van Kalmthout Remko van den Dool Mulier Instituut, Utrecht Februari 2014 Inleiding Het samenwerkingsverband Convenant Gezond Gewicht

Nadere informatie

Dordt sport! Inhoud 2014 DE BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN OP EEN RIJ. 1 Sporten

Dordt sport! Inhoud 2014 DE BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN OP EEN RIJ. 1 Sporten Dordt sport! DE BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN OP EEN RIJ Inhoud Sport en beweging zijn van grote waarde in het sociaal beleid van de gemeente Dordrecht. Uit de door ons uitgevoerde Sportmonitor blijkt dat

Nadere informatie

Wonen met Zorg in de anticipeerregio s

Wonen met Zorg in de anticipeerregio s Wonen met Zorg in de anticipeerregio s Inleiding In de komende decennia zal de bevolkingssamenstelling veranderen en zal het aandeel ouderen in de bevolking toenemen. Indien nu al bekend is hoeveel ouderen

Nadere informatie

Sportparticipatie 2016 Volwassenen

Sportparticipatie 2016 Volwassenen Sportparticipatie Volwassenen Onderzoek & Statistiek Februari 2017 2 Samenvatting In het najaar van is de sportparticipatie onderzocht van volwassenen in de gemeente s-hertogenbosch. Het onderzoek is gehouden

Nadere informatie

Fit en Gezond in Overijssel 2016

Fit en Gezond in Overijssel 2016 Fit en Gezond in Overijssel 2016 Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Provinciale resultaten sport en bewegen Colofon Fit en Gezond in Overijssel Provinciale resultaten sport en bewegen uit de

Nadere informatie

VOORZIENINGENPLAN ALTWEERTERHEIDE AMBTELIJK CONCEPT DINSDAG 31 JANUARI 2017

VOORZIENINGENPLAN ALTWEERTERHEIDE AMBTELIJK CONCEPT DINSDAG 31 JANUARI 2017 VOORZIENINGENPLAN ALTWEERTERHEIDE AMBTELIJK CONCEPT DINSDAG 31 JANUARI 2017 AGENDA 19.30 19.40 uur Opening door avondvoorzitter Ton Weekers 19.40 20.20 uur Presentatie voorzieningenplan 20.20 20.30 uur

Nadere informatie

SPORTPARTICIPATIE (2014)

SPORTPARTICIPATIE (2014) SPORTPARTICIPATIE (2014) Bijna twee derde deel (64%) van de volwassen Eindhovenaren (18-84 ) doet aan sport, van de jongeren (4-17 ) sport vier vijfde deel (82%). Bij de onderzoeken is gebruik gemaakt

Nadere informatie

Beleidsregels sport (2005 en verder)

Beleidsregels sport (2005 en verder) (2005 en verder) 1. Beleidsterrein Beleidstaak: Sport Beheerstaken: 530.90 Overige kosten sportbeoefening, functienummer 2. Uitgangspunten van beleid De uitgangspunten ten aanzien van de stimulerende taak

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek dienstverlening gemeente Groningen op het gebied van sport

Klanttevredenheidsonderzoek dienstverlening gemeente Groningen op het gebied van sport B A S I S V O O R B E L E I D Klanttevredenheidsonderzoek dienstverlening gemeente Groningen op het gebied van sport Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling

Nadere informatie

KISS rapportage gemeente Gorinchem

KISS rapportage gemeente Gorinchem 1/22 KISS rapportage gemeente Gorinchem Peiljaar: 2014 Datum van opleveren rapportage: 19 januari 2016 2/22 KISS rapportage voor gemeenten Het Kennis- en Informatie Systeem Sport (KISS) is een informatiesysteem

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Gemeente Gennep

Rekenkamercommissie Gemeente Gennep Rekenkamercommissie Gemeente Gennep Sportbeleid in Gennep - Financiën Rekenkameronderzoek naar de relatie tussen het sportbeleid en de financiële inspanningen van de gemeente Gennep 2 Sportbeleid in Gennep

Nadere informatie

Sportverenigingen in krimpkernen Het belang van sportverenigingen voor de leefbaarheid in krimpkernen. Remco Hoekman. Anne Bulsink

Sportverenigingen in krimpkernen Het belang van sportverenigingen voor de leefbaarheid in krimpkernen. Remco Hoekman. Anne Bulsink Sportverenigingen in krimpkernen Het belang van sportverenigingen voor de leefbaarheid in krimpkernen Remco Hoekman Anne Bulsink Janine van Kalmthout 2 Sportverenigingen in krimpkernen Mulier Instituut

Nadere informatie

Recessiepeiling gemeenten 2013. Remco Hoekman

Recessiepeiling gemeenten 2013. Remco Hoekman Recessiepeiling gemeenten 2013 Remco Hoekman mulier instituut - sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Mulier Instituut sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek Postbus 85445 3508 AK Utrecht t 030-7210220

Nadere informatie

Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Bureau Onderzoek en Statistiek. Sportmonitor 2013. Inzicht in het sportgedrag van Amsterdammers

Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling. Bureau Onderzoek en Statistiek. Sportmonitor 2013. Inzicht in het sportgedrag van Amsterdammers Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling en Bureau Onderzoek en Statistiek Sportmonitor 2013 Inzicht in het sportgedrag van Amsterdammers Sportdeelname Amsterdam Aandeel sporters in Amsterdam toegenomen 67%

Nadere informatie

Sportuitgaven en beleidsinzet van Limburgse gemeenten. Een regionaal overzicht van de gemeentelijke bijdrage aan sport (2010-2014) David Romijn

Sportuitgaven en beleidsinzet van Limburgse gemeenten. Een regionaal overzicht van de gemeentelijke bijdrage aan sport (2010-2014) David Romijn Sportuitgaven en beleidsinzet van se gemeenten Een regionaal overzicht van de gemeentelijke bijdrage aan sport (2010-2014) David Romijn Arjen Davids Remko van den Dool Remco Hoekman 2 Sportuitgaven en

Nadere informatie

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013

Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Wie doet aan sport? Een korte analyse van sportparticipatie uit het Vlaams Tijdsbestedingsonderzoek 2013 Situering Onze maatschappij houdt ons graag een ideaalbeeld voor van een gezonde levensstijl, waarbij

Nadere informatie

Monitor sportbeleid 2006-2010. Marcia de Jong Dorine Collard Koen Breedveld. Annex 1 bij Beleidsdoorlichting Sport. W.J.H.

Monitor sportbeleid 2006-2010. Marcia de Jong Dorine Collard Koen Breedveld. Annex 1 bij Beleidsdoorlichting Sport. W.J.H. Monitor sportbeleid 2006-2010 Annex 1 bij Beleidsdoorlichting Sport Marcia de Jong Dorine Collard Koen Breedveld W.J.H. Mulier Instituut Monitor

Nadere informatie

Privatisering een kans? Marcel Sturkenboom

Privatisering een kans? Marcel Sturkenboom Privatisering een kans? Marcel Sturkenboom Interim directeur Congres Sportvelden 21 nov 2013 1 Stakeholders: sportvelden. Aannemers Leveranciers Beleidsmakers Adviseurs Managers Gemeenten Hoveniers 2 Privatisering

Nadere informatie

Het grote NGF en NVG spelersonderzoek: kansen voor de golfsport

Het grote NGF en NVG spelersonderzoek: kansen voor de golfsport Het grote NGF en NVG spelersonderzoek: kansen voor de golfsport Nationaal Golf Congres & Beurs 12 februari 2015, Amsterdam Remco Hoekman, senior onderzoeker @RemcoHoekman m.m.v. Ine Pulles & Aniek Verhoofstad

Nadere informatie

B en W. 12.0139 d.d. 27-3-2012. Reactie college op Rekenkameronderzoek Sport

B en W. 12.0139 d.d. 27-3-2012. Reactie college op Rekenkameronderzoek Sport B en W. 12.0139 d.d. 27-3-2012 Onderwerp Reactie college op Rekenkameronderzoek Sport Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. kennis te nemen van het onderzoeksrapport Meer ruimte voor sport in

Nadere informatie

Rekenkameronderzoek Sportaccommodaties Albrandswaard. David Romijn. Sven Bakker. Remco Hoekman

Rekenkameronderzoek Sportaccommodaties Albrandswaard. David Romijn. Sven Bakker. Remco Hoekman Rekenkameronderzoek Sportaccommodaties Albrandswaard David Romijn Sven Bakker Remco Hoekman 2 Rekenkameronderzoek Sportaccommodaties Albrandswaard Mulier Instituut Rekenkameronderzoek Sportaccommodaties

Nadere informatie

COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - BESLUIT

COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - BESLUIT COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS - BESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 20 november 2012 nummer: 2012_BW_00366 Onderwerp Raadsmededelingen: Basissporten Sportaccommodatienota 2012-2015 - vormend Beknopte

Nadere informatie

Meedoen! sportbonden en verenigingen aan zet? Wat te verwachten: Programma Meedoen Alle Jeugd door Sport 3-10-2011

Meedoen! sportbonden en verenigingen aan zet? Wat te verwachten: Programma Meedoen Alle Jeugd door Sport 3-10-2011 Meedoen! sportbonden en verenigingen aan zet? DemosDate Gent, België 4 oktober 2011 Remco Hoekman Senior onderzoeker W.J.H. Mulier Instituut, 's-hertogenbosch, oktober 2011 Wat te verwachten: Beschrijving

Nadere informatie

Sportnota Boxmeer: een sportief elftal! Terug naar eerste pagina

Sportnota Boxmeer: een sportief elftal! Terug naar eerste pagina Sportnota 2009 Boxmeer: een sportief elftal! Waarom sportnota? De gemeenteraad wenst een algemene gemeentelijke sportnota waarin een visie wordt neergelegd voor de komende jaren. Inhoudelijke uitgangspunten:

Nadere informatie

Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar. meting voorjaar 2003

Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar. meting voorjaar 2003 Behoeften op het vlak van actieve sportbeoefening bij Nijmegenaren vanaf 50 jaar meting voorjaar 2003 O&S Nijmegen februari 2004 Inhoudsopgave 1 Samenvatting en conclusies 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Sportdeelname

Nadere informatie

Bereikbaarheid van winkelvoorzieningen voor senioren op het platteland onder druk

Bereikbaarheid van winkelvoorzieningen voor senioren op het platteland onder druk 23 augustus 2010 Bereikbaarheid van winkelvoorzieningen voor senioren op het platteland onder druk Nederland vergrijst. Winkelvoorzieningen concentreren zich steeds meer in grotere winkelgebieden en locaties

Nadere informatie

Openbaar vervoer-, auto- en multimodale ontsluiting woongebieden,

Openbaar vervoer-, auto- en multimodale ontsluiting woongebieden, Openbaar vervoer-, auto- en multimodale ontsluiting woongebieden, 1996-2015 Indicator 7 september 2016 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere

Nadere informatie

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Utrecht, januari 2010 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Regionale bedrijvendynamiek

Regionale bedrijvendynamiek M201224 Regionale bedrijvendynamiek Oprichtingen en opheffingen van bedrijven in de Nederlandse regio s in de periode 1988-2010 A. Bruins J.A.C. Vollebregt Zoetermeer, juli 2012 Regionale bedrijvendynamiek

Nadere informatie

Rapportage Sportonderzoeken Gemeente Beverwijk Juli 2015 INT

Rapportage Sportonderzoeken Gemeente Beverwijk Juli 2015 INT Rapportage Sportonderzoeken Gemeente Beverwijk Juli 2015 INT-15-24426 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 1. Inleiding... 5 2. Sportdeelname onderzoek... 6 2.1 Inleiding... 6 2.2 Resultaten... 7 2.3 Conclusie...

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Reacties op bevolkingsdaling

Reacties op bevolkingsdaling Reacties op bevolkingsdaling Wim Derks Kenniscentrum voor Bevolkingsdaling en Beleid, Universiteit Maastricht en Etil www.bevolkingsdaling.nl w.derks@beoz.unimaas.nl 1 Inhoud 1996-2006 Structurele bevolkingsdaling

Nadere informatie

Voorlichtingsbijeenkomst 3 e tranche Wmo-regio s Regionale samenwerkingsverbanden juni 2017

Voorlichtingsbijeenkomst 3 e tranche Wmo-regio s Regionale samenwerkingsverbanden juni 2017 Voorlichtingsbijeenkomst 3 e tranche Wmo-regio s Regionale samenwerkingsverbanden juni 2017 Programma juni 2017 Inleiding Grenzeloos actief Pauze Praktijkervaringen/ werksessies Afsluiting en lunch Hoeveel

Nadere informatie

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht

Factsheet Sportparticipatie in Utrecht Factsheet Sportparticipatie in Utrecht mei 2015 Overzicht Deze factsheet geeft op hoofdlijnen een beeld van sporten en bewegen in de stad en maakt deel uit van Utrecht Sport, de Utrechtse sportvisie op

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-049 8 juli 2008 9.30 uur In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Sterkste groei aan noordoostzijde Randstad Ook meer huishoudens in Noord-Brabant

Nadere informatie

Capaciteitsplanning zwembaden. Wat kun je ermee? Zwembadcongres 23 november 2016

Capaciteitsplanning zwembaden. Wat kun je ermee? Zwembadcongres 23 november 2016 Capaciteitsplanning zwembaden. Wat kun je ermee? Zwembadcongres 23 november 2016 Mulier Instituut, Utrecht & KNZB, Nieuwegein Structuur presentatie 1. Even kennismaken 2. Complexiteit van zwemmen 3. Rotterdam:

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Accommodatiebeleid Maatschappelijk Vastgoed In stand houden en ontwikkelen van maatschappelijk vastgoed die de sociale infrastructuur versterkt, gekoppeld aan een optimale spreiding

Nadere informatie

Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst

Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst Privatisering sportaccommodaties gemeente Bronckhorst Thijs Kiers, beleidsmedewerker afdeling Ontwikkeling, ontspannen Martin Niessink, coordinator cluster Groen, afdeling Beheer 13 accommodaties; 11 gemeentelijk

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Capaciteit Binnensport Utrecht Karin Wezenberg-Hoenderkamp. M.m.v. Niels Reijgersberg

Capaciteit Binnensport Utrecht Karin Wezenberg-Hoenderkamp. M.m.v. Niels Reijgersberg Capaciteit Binnensport Utrecht Karin Wezenberg-Hoenderkamp M.m.v. Niels Reijgersberg 2 Capaciteit binnensport Utrecht Mulier Instituut Mulier Instituut Utrecht, december 2014 Mulier Instituut sociaal-wetenschappelijk

Nadere informatie

Sport I.S PORTDEELNAME BIJ. Sportdeelname opnieuw toegenomen Het aandeel volwassenen dat aan sport doet is opnieuw

Sport I.S PORTDEELNAME BIJ. Sportdeelname opnieuw toegenomen Het aandeel volwassenen dat aan sport doet is opnieuw Onder de volwassenen Nijmegenaren groeit de sportdeelname nog steeds, bij de jongeren is de groei tot stilstand gekomen. In de aandachtsgebieden sporten minder volwassenen dan in de niet aandachtsgebieden.

Nadere informatie

onderdelen Wijk, buurt -en dorpshuizen onderwijs Overdekte sportaccommodaties Peuterspeelzalen en kinderopvang

onderdelen Wijk, buurt -en dorpshuizen onderwijs Overdekte sportaccommodaties Peuterspeelzalen en kinderopvang onderdelen Wijk, buurt -en dorpshuizen onderwijs Overdekte sportaccommodaties Peuterspeelzalen en kinderopvang Wat zijn wijk, buurt -en dorpshuizen accommodaties die de leefbaarheid en het welzijn in buurten,

Nadere informatie

Ontwikkelingen sportinfrastructuur in de stad Kortrijk. Congres VSG Leeuwarden 28 september 2016

Ontwikkelingen sportinfrastructuur in de stad Kortrijk. Congres VSG Leeuwarden 28 september 2016 Ontwikkelingen sportinfrastructuur in de stad Kortrijk Congres VSG Leeuwarden 28 september 2016 Situering : Kortrijk Evolutie sportaccommodatie Uitdagingen Noordzee Oostende Brugge Kortrijk Nederland Antwerpe

Nadere informatie

Steven Dijk. Oorlogswinter 2013 Landelijke tournee Peer Gynt (Zuidelijk Toneel)

Steven Dijk. Oorlogswinter 2013 Landelijke tournee Peer Gynt (Zuidelijk Toneel) Steven Dijk 1952 geboren 1978-2002 raadslid PvdA Diemen 1986-1994 wethouder PvdA 1988 afgestudeerd econoom Vrije Universiteit 2002-2004 wethouder Leefbaar Diemen 2005-heden voorzitter Rekenkamercommissie

Nadere informatie

opzet onderzoek sportaccommodatiebeleid Lansingerland

opzet onderzoek sportaccommodatiebeleid Lansingerland opzet onderzoek sportaccommodatiebeleid Lansingerland 1 inleiding aanleiding Voor veel sporten vormt de aanwezigheid van voldoende en goed uitgeruste sportaccommodaties een voorwaarde voor volwaardige

Nadere informatie

Grensoverschrijdende stedelijke netwerken. Gerard Marlet Abdella Oumer Roderik Ponds Clemens van Woerkens Sittard - 14 april 2014

Grensoverschrijdende stedelijke netwerken. Gerard Marlet Abdella Oumer Roderik Ponds Clemens van Woerkens Sittard - 14 april 2014 Grensoverschrijdende stedelijke netwerken Gerard Marlet Abdella Oumer Roderik Ponds Clemens van Woerkens Sittard - 14 april 2014 Grensregio s Ontwikkeling aantal inwoners tussen 2005 en 2010 als percentage

Nadere informatie

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040:

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten De komende dertig jaar treedt in delen van Nederland, vooral in

Nadere informatie

Sportparticipatie in Vlaanderen anno 2014

Sportparticipatie in Vlaanderen anno 2014 Sportparticipatie in Vlaanderen anno 2014 Jeroen Scheerder i.s.m. Marc Theeboom, Annick Willem, Julie Borgers en Zeno Nols Sportthema s 1. Deelname aan sport (Scheerder et al.) 2. Fysieke (in)activiteit

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 3 Sport in de samenleving Bij deze opgave horen de teksten 7 en 8, tabel 4 en figuur 3 uit het bronnenboekje. Inleiding Sport en bewegen nemen in de Nederlandse samenleving een belangrijke plaats

Nadere informatie

Raadsbesluit. 17 december 2014 Aanwijzingsbesluit diensten van algemeen economisch belang (DAEB)

Raadsbesluit. 17 december 2014 Aanwijzingsbesluit diensten van algemeen economisch belang (DAEB) Kenmerk 132007 Datum 17 december 2014 Aanwijzingsbesluit diensten van algemeen economisch belang (DAEB) De raad van de gemeente Renkum; gezien het voorstel d.d. 30 september 2014 Gelet op artikel 25h,

Nadere informatie

Hoe ver gaan dorpsbewoners voor de sport?

Hoe ver gaan dorpsbewoners voor de sport? Dr Lotte Vermeij Wetenschappelijk medewerker Sociaal en Cultureel Planbureau Postbus 16164, 2500 BD Den Haag l.vermeij@scp.nl Drs Remco Hoekman Senior onderzoeker Mulier Instituut r.hoekman@mulierinstituut.nl

Nadere informatie

Gehandicaptensportbeleid in gemeenten en provincies. Caroline van Lindert. Nynke Terpstra. Ine Pulles. Sabine Schootemeijer

Gehandicaptensportbeleid in gemeenten en provincies. Caroline van Lindert. Nynke Terpstra. Ine Pulles. Sabine Schootemeijer Gehandicaptensportbeleid in gemeenten en provincies Caroline van Lindert Nynke Terpstra Ine Pulles Sabine Schootemeijer 2 Gehandicaptensportbeleid in gemeenten en provincies Mulier Instituut Gehandicaptensportbeleid

Nadere informatie

Onderwerp Vaststelling van de tarieven voor de gemeentelijke sportaccommodaties 2011

Onderwerp Vaststelling van de tarieven voor de gemeentelijke sportaccommodaties 2011 Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Vaststelling van de tarieven voor de gemeentelijke sportaccommodaties 2011 Datum voorstel 29 oktober 2010 Datum raadsvergadering 14 december 2010 Bijlagen Ter inzage

Nadere informatie

Regionale verscheidenheid in bevolkingsconcentraties

Regionale verscheidenheid in bevolkingsconcentraties Deel 1: Gemiddelde leeftijd en leeftijdsopbouw Mathieu Vliegen en Niek van Leeuwen De se bevolkingskernen vertonen niet alleen een ongelijkmatig ruimtelijk spreidingspatroon, maar ook regionale verschillen

Nadere informatie

Schaatsrapport Mulier

Schaatsrapport Mulier 64 Schaatsrapport Mulier sportaccom» december 2016» nummer 4 LANGE AFSTAND (TOT) SCHAATSEN Door Karin Wezenberg-Hoenderkamp en Hugo van der Poel Wanneer sloten, kanalen en meren bevriezen, trekken duizenden

Nadere informatie

Regionale arbeidsmarktprognose

Regionale arbeidsmarktprognose Provincie Zeeland Afdeling Economie Regionale arbeidsmarktprognose 2012-2013 Inleiding Begin juni 2012 verscheen de rapportage UWV Arbeidsmarktprognose 2012-2013 Met een doorkijk naar 2017". Hierin worden

Nadere informatie

Ruimte voor Sport in Zuid-Holland

Ruimte voor Sport in Zuid-Holland Een GIS-analyse van vraag en aanbod Eindrapport Stichting Kennis- en Innovatiecentrum colofon Sportservice Zuid-Holland, Stichting Recreatie, maart 2006 Auteurs Kaarten: Redactie: Uitgever: Onderzoek:

Nadere informatie

Overname van dit rapport of gedeelten daaruit is toegestaan, mits de bron wordt vermeld.

Overname van dit rapport of gedeelten daaruit is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. Colofon Jeugdsportmonitor Overijssel 2016 Provinciaal onderzoek naar sport, bewegen en leefstijl onder jongeren (4 tot en met 17 jaar) Mei 2017 In opdracht van de provincie Overijssel en de deelnemende

Nadere informatie

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Bewegen en sporten Onderzoek onder volwassenen en ouderen Bewegen en sporten De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

BEVOLKINGSGROEI VERGELEKEN

BEVOLKINGSGROEI VERGELEKEN 31 mei 2016 KERNCIJFERS BUNNIK BEVOLKINGSOPBOUW De grafiek geeft de bevolkingspiramide voor Bunnik in 2013 weer. Iedere staaf representeert een leeftijdsklasse en toont het percentage dat deze leeftijdsklasse

Nadere informatie

vrind Vlaamse Regionale Indicatoren

vrind Vlaamse Regionale Indicatoren vrind 2000 Vlaamse Regionale Indicatoren Colofon VRIND is een uitgave van: Administratie Planning en Statistiek Departement Algemene Zaken en Financiën Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Boudewijnlaan

Nadere informatie

Onderzoek sportdeelname Gemeente... Gemeentelogo

Onderzoek sportdeelname Gemeente... Gemeentelogo 2008 Onderzoek sportdeelname Gemeente... Gemeentelogo Gemeente... 2008 - Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding p. 3 2 Onderzoeksopzet en achtergrondinformatie p. 4 3 Resultaten p. 5 3.1 Respons p. 5

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Vitale ouderen? Sporten en het gebruik van sportvoorzieningen in de gemeente Slochteren

Vitale ouderen? Sporten en het gebruik van sportvoorzieningen in de gemeente Slochteren Vitale ouderen? Sporten en het gebruik van sportvoorzieningen in de gemeente Slochteren Sabine Meier, Mariëlle Bovenhoff en Coen van Atten Sportvoorzieningen, zoals sporthallen of gymzalen, hebben een

Nadere informatie

Feiten en cijfers beweegnormen

Feiten en cijfers beweegnormen Feiten en cijfers beweegnormen * Hoe staat Súdwest-Fryslân er voor op het gebied van sport en bewegen? Evaluatie sportbeleidsnota 2013-2016 * Nieske Witteveen MSc - maart 2016 Achtergrondinfotmatie beweegnormen

Nadere informatie

Patiënten kritisch over begeleiding bij sport en bewegen in behandeltraject Mirjam Stuij 1,2, Agnes Elling 2 & Tineke Abma 1

Patiënten kritisch over begeleiding bij sport en bewegen in behandeltraject Mirjam Stuij 1,2, Agnes Elling 2 & Tineke Abma 1 Patiënten kritisch over begeleiding bij sport en bewegen in behandeltraject Mirjam Stuij 1,2, Agnes Elling 2 & Tineke Abma 1 1. VU Medisch Centrum, Afdeling Metamedica en EMGO+ Instituut, Amsterdam. 2.

Nadere informatie

Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen

Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen Figuur B11.1 Woningvoorraad naar eigendom, en naar provincie, 1 januari 2008 % 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Groningen Friesland Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht

Nadere informatie