PSO IDEEËNBOX PSO_Groen_omslag_def2.indd :15

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PSO IDEEËNBOX PSO_Groen_omslag_def2.indd 1 16-07-12 22:15"

Transcriptie

1 PSO IDEEËNBOX GROEN

2 PSO Groen inleiding Beste gebruiker, docent, Hoe kan ik leerlingen kennis laten maken met de werelden van groen. Hoe maak ik hen bekend met de mogelijkheden die de groene wereld biedt en maak ik hen op een aansprekende manier wegwijs bij het maken van een toekomstige beroepskeuze? Dat vragen PSO-docenten, decanen en studiekeuzebegeleiders zich waarschijnlijk geregeld af. Voor u ligt de PSO Ideeënbox Groen. Het doel van deze box is om u als gebruiker/docent inspiratie te geven voor het samenstellen van de PSO-lesuren. Het staat u als gebruiker/docent vrij om een keuze te maken uit de opdrachten: zij kunnen allemaal worden behandeld, of u kiest er een aantal uit. Dat geldt zowel voor de theoretische als de praktische vragen. Tip! Sommige opdrachten kunnen ook gekoppeld worden aan PSO-lesmateriaal dat u zelf al van plan was om te doen. Via deze ideeënbox kunnen vmbo-leerlingen de wereld van groen ontdekken. Door leuke, interessante en praktische opdrachten te doen, krijgen zij inzicht in de groene sector en het uiteenlopende werkveld van deze wereld. Deze PSO Ideeënbox Groen benadert de groene sector in vijf werelden. Dit zijn werelden waarbij leerlingen zich van alles kunnen voorstellen. Door het maken van vaak heel praktische opdrachten maken leerlingen kennis met de groene wereld en de beroepen die daarbij horen. Aan het einde van elke wereld wordt hen een spiegel voorgehouden. Hierdoor krijgen zij antwoord op vragen als: Is deze wereld iets voor mij? Wat moet ik daarvoor kunnen en leren, en sluit het aan bij mijn interesses? De PSO Ideeënbox Groen is een concept en productie van EDG Media. Het is op maat gesneden voor de Praktische Sector Oriëntatie (PSO) en geschikt voor de onderbouw van het vmbo. Deelnemers aan de PSO Ideeënbox Groen: Aequor Colland Arbeidsmarktbeleid Het Bosschap It Fryske Gea Sociale partners in de cumelasector LTO Nederland Productschap Zuivel Staatsbosbeheer Redactie: Marissa Blijham (coördinatie/eindredactie), Koen van Wijk Ontwerp/vormgeving: Menno van der Veen PSO ideeënbox groen

3 Uitganspunten voor de PSO Ideeënbox Groen Voor u ligt de eerste PSO Ideeënbox Groen. De ideeënbox kan gebruikt worden om de verplichte PSO-lesuren samen te stellen. Bij de samenstelling van deze box is gebruikt gemaakt van de volgende bouwstenen: Marktonderzoek naar ervaringen in het vmbo-onderwijs met PSO en hoe het PSO-materiaal tot nu toe wordt gebruikt. In het schooljaar van 2010/2011 hebben veel vmbo-scholen/ docenten kennis kunnen maken met de PSO Ideeënbox Techniek. Het gebruik en werken met deze PSO Ideeënbox is geëvalueerd en de uitkomsten daarvan zijn meegenomen in de ontwikkeling van deze eerste PSO Ideeënbox Groen. De vijf groene werelden. Werken met deze box De PSO Ideeënbox Groen bestaat uit: Een inleiding Docentenhandleiding: hierin wordt elke lesbrief kort uitgelegd en staat wat er nodig is. Ook staan hier de antwoorden op de vragen. Leerlingenbladen: dit zijn de lesbrieven (vragen). Zij zijn verdeeld over vijf werelden, die een goed beeld geven van de groene sector. Een overzicht met daarin tips en ideeën voor excursies en/of praktijkopdrachten, aangevuld met een overzicht van vijf brancheorganisaties die in de groene sector actief zijn. Elke lesbrief is opgebouwd aan de hand van de drie I s: Informeren, Inspireren en Interesseren. In het onderdeel Informeren wordt de wereld van de desbetreffende lesbrief neergezet. In het onderdeel Inspireren kunnen de leerlingen aan de slag met zowel theoretische als praktische vragen. Er zijn veel vragen bij die verwijzen naar internetpagina s of waar de leerlingen YouTube-filmpjes moeten bekijken. Het is dan raadzaam een computerlokaal te reserveren. In het onderdeel Interesseren wordt de leerlingen gevraagd aan te geven of zij qua interesse, persoonlijke vaardigheden en eigenschappen geschikt zijn voor het werken in de groene sector. Zoals aangegeven is de PSO Ideeënbox Groen een handig en aansprekend hulpmiddel om PSO-lesuren samen te stellen. Er kunnen meerdere vragen uit een lesbrief worden gedaan, of uit alle lesbrieven. Tip! Stel een lesuur zo samen dat zowel theorie als praktijk aan bod komen. Hierdoor blijven de lessen aansprekend voor de leerlingen. PSO ideeënbox groen

4 De vijf groene werelden De groene wereld is veel groter dan de meeste leerlingen beseffen. De groene ruimte, de natuur, dieren, planten en het milieu zijn overal en altijd aanwezig. Voor leerlingen is het verhelderend en inspirerend als het werkveld van de groene sector in een context wordt geplaatst die aansluit op hun belevingswereld. De groene werelden worden dan zichtbaar, zodat zij er een veel beter beeld van krijgen. In de PSO Ideeënbox Groen is gekozen het uiteenlopende werkveld van de groene sector onder te verdelen in vijf werelden. Bij elke wereld horen werkzaamheden, beroepen en (vervolg-)opleidingen. Lesbrief 1 De wereld van Groene ruimte en -techniek Begrippen: Bosbeheer, natuurbeheer, bos, hei, water, duinen, voorlichting en communicatie in en over natuur, educatie, ondernemer, tuinaanleg en -onderhoud, aanleg en onderhoud van groen, grond en infra, agrarisch loonwerk, grondverzet, milieu, duurzaam, groene energie, handhaving, milieucontrole, veiligheid, bodemonderzoek. Voorbeelden van beroepen: Boswachter, natuurterreinbeheerder en -medewerker, veldwerker, gastheer/gastvrouw bezoekerscentrum, communicatiemedewerker natuur, agrarisch loonwerker, grondwerker, tractorchauffeur, machinist oogst/graafmachine, planner, handhaver/toezichthouder milieu, milieu-inspecteur, milieuadviseur. Lesbrief 2 De wereld van Begrippen: Duurzaam, gezondheid, hygiëne, ingrediënten, keuringsdienst, laboratoriumwerk, milieu, productontwikkeling, publieke opinie, voedingsgewoonten, voedingsleer voedingsmiddelenbedrijven, voedingsmiddelentechnologie, voedingsstoffen, voedingswijzer. Voorbeelden van beroepen: Kwaliteitsmedewerker, laborant, melkveehouder, onderhoudsmonteur, productontwikkelaar, voedingsoperator. Lesbrief 3 De wereld van Dieren Begrippen: Veehouderij, melkvee, vleesvee, huisdieren, paardenmanege, paardensport, voedselproductie, voedingsmiddelen, ingrediënten, zuivelproducten, melk- en vleesverwerkende industrie, logistiek, grondstof. Voorbeelden van beroepen: Boer, dierverzorger dierentuin of kinderboerderij, veehouder, medewerker veehouder (koeien, varkens), medewerker pluimveebedrijf, monsternemer/ kwaliteitscontroleur, dierenartsassistent, hondentrimmer, medewerker dierenwinkel, medewerker paardenfokkerij/manege/pensionstal, paardensportinstructeur. Lesbrief 4 De wereld van Planten Begrippen: Bomen, boomkwekerij, groenten, fruit, boomgaarden, bloemen, bloembollen, paddenstoelen, kassen, glastuinbouw, vollegrondsgroententeelt, akkerbouw, telen, veredelen, zaaien, aanplanten, poten, oogsten, vers, vervoer, verpakken, veiling, marketing, bewaring, vervoeren. Voorbeelden van beroepen: Glastuinder, akkerbouwer, vollegrondsgroententeler, paddenstoelenkweker, fruitteler, boomkweker, gewasverzorger, oogstmedewerker, hovenier, tuinontwerper, bloemenhandelaar, veilingmeester, kwaliteitscontroleur, productmanager, manager groente- en fruitafdeling supermarkt, inkoper/verkoper, medewerker marketing & communicatie, onderzoeker, technische beroepen, zoals monteur van machines of onderhoudsmonteur in een kas. Lesbrief 5 De wereld van Creativiteit in het groen Begrippen: Bloemen, interieur, bloemist, tuincentrum, styling, creativiteit, verkopen, aantrekkelijke presentatie, gevoel voor stijl, foodstylist, communicatief zijn. Voorbeelden van beroepen: Bloembinder, arrangeur, specialist natuur en vormgeving, medewerker bloemenzaak en tuincentrum, stylist, ondernemer (bloemist, eigenaar tuincentrum). PSO ideeënbox groen

5 Docentenhandleiding Lesbrief 1 De wereld van Groene ruimte en -techniek Lesbrief 2 De wereld van Lesbrief 3 De wereld van Dieren Lesbrief 4 De wereld van Planten Lesbrief 5 De wereld van Creativiteit in het groen

6 Lesbrief 2 / Docentenhandleiding De wereld van Doel: De leerling kennis laten maken met de beroepen en werkzaamheden in De wereld van. Beroepen in deze wereld: Kwaliteitsmedewerker, laborant, melkveehouder, onderhoudsmonteur, productontwikkelaar en voedingsoperator. Tijdsplanning (in minuten)* Start/uitleg leerlingenbladen... 5 Verkenning Vraag Vraag Vraag Vraag Vraag Vraag Vraag Vraag Vraag Opdracht 10 t/m Nabespreking...5 Totaal* (2 lesuren) * Dit betreft een tijdsindicatie. Zoals in de inleiding staat, is de PSO Ideeënbox Groen een hulpmiddel om lessen samen te stellen voor de lesuren Praktische Sector Oriëntatie (PSO). Het staat u als docent vrij om een keuze te maken uit de opdrachten: zij kunnen allemaal worden behandeld, of u kiest er een aantal uit. Tip! Sommige opdrachten kunnen ook gekoppeld worden aan PSO-lesmateriaal dat u zelf al van plan was om te gebruiken. Voorbereiding: Om deze lesbrief goed te kunnen uitvoeren, is het handig om een computerlokaal te reserveren of een aantal computers in de klas te gebruiken. Wanneer de school geen internetverbinding heeft voor leerlingencomputers, is het wellicht mogelijk de benodigde sites op het intranet van de school te (laten) zetten. De volgende sites worden gebruikt bij de opdrachten: Nodig Per tweetal een computer met internetaansluiting Pen en papier Lijm, scharen, tijdschriften, viltstiften (t.b.v. collage maken) Eventueel een verpakking van een zuivel-, groente-, of fruitproduct Verloop van de les Start: Korte uitleg van de bedoeling van deze les. Deel de leerlingen op in groepjes van twee. Deel de werkbladen uit. Opdrachten: De leerlingen maken de opdrachten in groepjes. Loop rond en help waar nodig. Afronding: Bespreek alle gemaakte opdrachten kort na. Vraag na afloop wat de leerlingen van deze les hebben geleerd. Hebben ze een beeld gekregen van De wereld van? Laat hen dit terugkoppelen. Vraag wat de leerlingen van de les vonden. Hoe lijkt het hen om te werken in deze wereld? En welke beroepen spreken hen dan aan? PSO ideeënbox groen 1

7 Lesbrief 2 / Docentenhandleiding Antwoorden lesbrief 2 Verkenning > De beoordeling is afhankelijk van het totaalbeeld, creativiteit en inzet. Laat eventueel de leerlingen elkaars werk beoordelen. 1. Wat is voedsel? a) Voedingsgroepen: Zit bijvoorbeeld in: Eiwitten Vlees, vis, ei Koolhydraten Snoep, fruit, brood, pasta Vetten en Mineralen Vlees, vis, olie, groente en fruit Vitaminen Groente en fruit Water Groente en fruit b) 1. Gezond eten levert de voedingsstoffen die je nodig hebt om je lichaam gezond te houden. 2. Je hebt een kleinere kans op chronische ziektes of kanker. 3. Je eet dan gevarieerd, zodat je van alle voedingsstoffen genoeg binnenkrijgt. 2. Wat zit er precies in je eten? a) Antwoorden verschillen b) Eigen antwoord c) Omdat mensen/consumenten het recht hebben om te weten wat zij kopen en eten. Zodat je altijd kunt controleren wat er in het eten zit. Bijvoorbeeld omdat je kritisch bent op bepaalde toevoegingen of allergisch voor bepaalde ingrediënten. 3. Prijswinnaar de geknakte zalm a) Visknaks b) Keuze uit: makkelijk product; spreekt kinderen aan; meer mensen gaan vis eten; het is gezond; vanwege de duurzame productie c) Eigen antwoord d) Creativiteit; kennis van voedingsstoffen; een laboratorium 4. Van koe tot melkpak a) Volgorde: koeien melken, verse melk koelen, melk ophalen van boerderij, afromen, pasteuriseren, afkoelen, verpakken, transport naar winkel b) Verwarmen tot meer dan 70 graden Celsius, om de ziektekiemen te doden, zodat de melk wat langer houdbaar is c) Boter, kaas, yoghurt, vla, drinkyoghurt, kwark d) Bijvoorbeeld: voedingsoperator, boer (melkveehouder), melkrijder, kwaliteits controleur, productontwikkelaar 5. Vifit: hoe maak jij het? a) Melk met een smaakje. Ingrediënten: melk, suiker, zetmeel, smaakje. b) Door alle automatische processen op computerschermen te volgen en te bewaken. Door twee mensen. c) Mens: de pakken vullen, inpakken van de dozen. Automatisch: Ingrediënten toevoegen aan de melk, controleren productieproces, pallets volstapelen. d) Antwoord A, Onderhandelen met supermarkten over de prijs van Vifit. PSO ideeënbox groen 2

8 Lesbrief 2 / Docentenhandleiding 6. Kiplekker: hoe maak je het? a) Nieuwe snacks bedenken b) Antwoord B, Een productontwikkelaar experimenteert veel met kruiden c) Eigen antwoord, bijvoorbeeld kipfilet, gerookte kip, drumsticks, kippenvleugeltjes, kipburger, kipnuggets, kipsaté. d) Eigen antwoord, bijvoorbeeld eieren, veren. 7. Eten met je ogen Beoordeling hangt af van ontwerp. 8. Voeding is een vak! a) Proces operator bij Calvé in Delft. b) Bijvoorbeeld: mayonaise, pindakaas, sauzen en dressings. c) Bijvoorbeeld: collega s opleiden, producten controleren en productmonsters keuren. d) Eigen antwoord, beoordelen naar eigen inzicht. 9. Dagelijkse kost voor Daan, Mo, Tamara en Mike a) en b) Daan: Tekst B / Eigenschappen: nauwkeurigheid, geduld Mo: Tekst A / Eigenschappen: zelfstandig werken, nauwkeurigheid Tamara: Tekst C / Eigenschappen: verantwoordelijkheidsgevoel, overzicht, samenwerken Mike: Tekst D / Eigenschappen: technisch inzicht, zelfstandig werken 10. a) Antwoorden verschillen, bijvoorbeeld: kwaliteitsmedewerker, laborant, melkveehouder, onderhoudsmonteur, melktransporteur, voedingsoperator, procesoperator en productontwikkelaar b) Antwoorden verschillen, bijvoorbeeld: producten ontwikkelen, voedsel produceren (boer), productieprocessen controleren, voeding controleren, mensen adviseren over gezonde voeding, onderhoud aan installaties 11 t/m 13. Antwoorden verschillen, beoordelen naar eigen inzicht PSO ideeënbox groen 3

9 Lesbrief 1 De wereld van Groene ruimte en -techniek Lesbrief 2 De wereld van Leerlingenbladen Lesbrief 3 De wereld van Dieren Lesbrief 4 De wereld van Planten Lesbrief 5 De wereld van Creativiteit in het groen

10 Naam: Klas: informeren inspireren Lesbrief 2 / Blad 1 interesseren Drink jij halfvolle, magere of volle melk? Ken je iemand die alleen biologisch vlees eet? Of iemand die altijd etiketjes op verpakkingen leest, omdat hij niet alles mag of kan eten? Heb je wel eens gehoord van de Schijf van Vijf? Maak jij wel eens wat lekkers klaar voor jezelf of voor je familie? De vragen hierboven geven aan dat eten en drinken ontzettend belangrijk voor je zijn. De hele dag door ben je ermee bezig, bewust of onbewust. Je hoort en ziet reclames over voeding op tv, internet, radio en in tijdschriften. En als je gaat shoppen, ruik je fastfood al van ver. Veel supermarkten zijn tegenwoordig zeven dagen per week open, soms zelfs tot laat in de avond. En in de stad ken je vast ook wel de avondwinkels. Om voeding kun je dus niet heen. Het is je dagelijkse brandstof om van alles te kunnen doen: te sporten, maar ook te leren. Voeding heeft ook veel te maken met gezondheid. Zonder goede (ook wel verantwoord geheten) en veilige voeding gaat je gezondheid achteruit. Als je niet sterk en gezond bent, kun je ziek worden en in het ergste geval sterven. Denk aan landen waar hongersnood heerst. Voeding en gezondheid zijn dus van levensbelang. Werken in De wereld van Werken met voeding en gezondheid kan op allerlei manieren en in allerlei beroepen. Je kunt bijvoorbeeld kok worden, of voedingsassistent. Vind je het interessant om betrokken te zijn bij het productieproces van voedingsmiddelen? Dan kun je een beroep kiezen in de voedingsmiddelenindustrie. Als je gaat werken in deze industrie, bewerk en verpak je bijvoorbeeld vers voedsel met machines. Of je controleert de voedingswaren en onderhoudt de machines die worden gebruikt. Er is veel aandacht voor een schone, hygiënische werkomgeving. In deze wereld moet je nauwkeurig zijn en met veel dingen rekening houden, zoals het milieu, de regels van de overheid en wat consumenten belangrijk vinden. Want de laatste zijn je klanten. Mensen letten er steeds meer op wat er in hun voeding zit en of het ook op een duurzame manier is gemaakt. Met duurzaam wordt bedoeld dat iedereen nu en in de toekomst goed kan leven in een onbeschadigde leefomgeving. Je kunt een bijdrage leveren aan duurzaam leven door je manier van leven aan te passen. Bijvoorbeeld door minder energie te gebruiken, maar ook door duurzaam te reizen, voor duurzame kleding te kiezen en dus ook door duurzaam te eten en drinken. Misschien is De wereld van ook jouw toekomst? Doe de opdrachten en ontdek nog veel meer over de beroepen en opleidingen die deze wereld te bieden heeft. Begrippen Duurzaam, gezondheid, hygiëne, ingrediënten, keuringsdienst, laboratoriumwerk, milieu, productontwikkeling, publieke opinie, voedingsgewoonten, voedingsleer; voedingsmiddelenbedrijven, voedingsmiddelentechnologie, voedingsstoffen en voedingswijzer. PSO ideeënbox groen 1

11 Naam: Klas: Lesbrief 2 / Blad 2 informeren inspireren interesseren Oriëntatie / Verkenning Lees de tekst op pagina 1 over De wereld van. Wat hoort hier allemaal bij, volgens jou? Zoek zoveel mogelijk foto s en plaatjes die volgens jou bij deze wereld horen. Denk aan voedingswaren zelf, maar ook aan beroepen, machines en specifieke omgevingen waarin gewerkt wordt. Plak alles op een vel papier of maak er een collage van in een Word-document, in Powerpoint of Prezi. 1. Wat is voedsel? Voedsel is een brandstof, een bouwstof en zorgt voor het dagelijks onderhoud van je lichaam en zelfs je hersenen. Zonder eten kun je niet leven. Maakt het ook uit wat je eet? Bekijk het plaatje van de Schijf van Vijf goed: a) Welke voedingsgroepen zie jij in de Schijf van Vijf? b) Ga naar de website van het Voedingscentrum, Bekijk de vakken van de Schijf van Vijf nog eens goed. Vul je antwoord bij vraag a) aan. Noem ook drie redenen om te eten volgens de Schijf van Vijf : Wat zit er precies in je eten? Verzamel twee verpakkingen van etenswaren of drinken uit de zuivel- en uit de groente- en fruitindustrie, bijvoorbeeld een pak drinkyoghurt, een pot rodekool of een bakje of zakje met vers gesneden fruit. Op elke verpakking staan ingrediënten vermeld. Zoek op in het trefwoorden overzicht wat de betekenis is van de verschillende ingrediënten die in onderstaande tabel zijn opgenomen, en in voeding kunnen zitten: energie, eiwit, koolhydraten, vet, vezels en vitamines. a) Je weet nu wat de betekenis is van de ingrediënten. Lees nu de verpakkingen en vul de onderstaande tabellen in. A. Zuivel product: B. Groente- of fruitproduct: Voedingswaarde Per 100 gr/100 ml: Energie Eiwit Koolhydraten Vet Vezel Vitamines Voedingswaarde Per 100 gr/100 ml: Energie Eiwit Koolhydraten Vet Vezel Vitamines PSO ideeënbox groen 2

12 Naam: Klas: Lesbrief 2 / Blad 3 informeren inspireren interesseren b) Lees jij uit jezelf wel eens op de verpakkingen van voedingsmiddelen om te zien welke voedingsstoffen een product bevat? Ja / nee, omdat... c) Het is voor fabrikanten verplicht om de ingrediënten op de productverpakking te vermelden. Waarom is dat, denk je? 3. Prijswinnaar de geknakte zalm Lees de tekst en geef antwoord op de vragen. Visknaks in de prijzen Knakworsten zijn lekker, maar bevatten in vergelijking met bijvoorbeeld een appel veel meer vet. Daarom is het beter niet teveel knakworsten te eten. Voor Visknaks geldt dat minder. Een groepje studenten won met dit idee een prijs voor gezonde innovaties. De jury vindt Visknaks gezond en makkelijk en vindt dat dit product goed aansluit op wat kinderen lekker vinden. De opdracht voor de studenten was: Ontwikkel een nieuw product of concept, of pas een bestaand product aan. Het product moet bijdragen aan een gezonder en duurzamer eetpatroon van de consument. Daarmee gingen de studenten Serena, Rodi en Anne aan de slag. Zij kwamen met een uitgewerkt idee: Visknaks. Dit zijn knakworsten gemaakt van de vissoorten zalm en heek. Volgens de studenten zouden mensen meer vis gaan eten, en vis is gezond. Bovendien kan het product duurzaam geproduceerd worden, omdat zalm en heek verkrijgbaar zijn met een keurmerk voor duurzame visvangst. Bron: (bewerkt) a) Welk product won de prijs? b) Bedenk meerdere redenen waarom het idee van de studenten de eerste prijs heeft gekregen. c) Zou jij het leuk vinden om nieuwe voedingsproducten op de markt te brengen? Leg je antwoord uit. Ja/nee, want... d) Wat is nodig om nieuwe voedingsproducten te bedenken, volgens jou? Vink aan. Creativiteit Kennis van voedingsstoffen Technisch inzicht Een laboratorium Kunnen koken Een boerderij 4. Van koe tot melkpak Echt, er zijn kinderen die geloven dat melk uit de fabriek komt. Eigenlijk hebben ze wel een beetje gelijk Maar voordat melk in de fabriek komt, is er al heel wat gebeurd! Kijk naar het filmpje Van koe tot aan supermarkt (bron: schooltv Beeldbank, de Melkfabriek) via onderstaande link, of scan de QR-code. Beantwoord de vragen. PSO ideeënbox groen 3

13 Naam: Klas: Lesbrief 2 / Blad 4 informeren inspireren interesseren a) Zet de volgende werkzaamheden in de goede volgorde. Van 1 tot Afkoelen... Verpakken... Afromen... Verse melk koelen... Melk ophalen van boerderij... Pasteuriseren... Koeien melken... Transport naar winkel b) Als jij verse melk drinkt, dan drink je gepasteuriseerde melk. Wat gebeurt er bij pasteuriseren en waarvoor is dat nodig? c) Welke vier melkproducten worden o.a. genoemd in het filmpje? d) Hoeveel beroepen kan jij bedenken uit de keten Van koe tot aan supermarkt? Schrijf ze hier op: Vifit: hoe maak jij het? Ga naar de website Klik op de button Hoe maak je het en klik dan op Vifit (FrieslandCampina). a) Wat is Vifit en wat zijn de ingrediënten? b) Hoe wordt de productieafdeling bediend en door hoeveel mensen? c) De fabriek in het filmpje is heel high tech. Wat is geautomatiseerd, wat wordt gedaan door mensen? Vink aan. Handeling Mens Automatisch Ingrediënten toevoegen aan melk Controleren productieproces De pakken vullen Inpakken van dozen Pallets volstapelen d) Klik op Wij maken het al en bekijk het interview met allround voedingsoperator Brian. Wat doet de allround voedingsoperator in de Vifit-fabriek niet? Omcirkel het beste antwoord. A. Verantwoordelijk zijn voor de productielijnen B. Werken in ploegendienst C. Onderhandelen met supermarkten over de prijs van Vifit D. Meedoen met het opzetten van nieuwe productielijnen PSO ideeënbox groen 4

14 Naam: Klas: Lesbrief 2 / Blad 5 informeren inspireren interesseren 6. Kiplekker: hoe maak je het? Ga naar de website en bekijk het filmpje van Zwanenberg (button Hoe maak je het ). a) Wat doet een productontwikkelaar bij Zwanenberg?. b) Welk antwoord is het beste? A. Een productontwikkelaar kan zo in een restaurant aan de slag. B. Een productontwikkelaar experimenteert veel met kruiden. C. Een productontwikkelaar zit het liefst de hele dag snacks te proeven. c) Noem vier vleesproducten die van kip zijn gemaakt d) Welk producten levert een kip nog meer, behalve vlees? Dat smaakt naar meer Het is je vast wel eens overkomen dat het water je in de mond liep, terwijl je langs een banketbakkerij liep met een mooi gevulde etalage. Eten doe je niet alleen met je mond, ook je neus en je ogen doen mee. Daarom wordt er veel aandacht besteed aan de verpakkingen van voedingsmiddelen. Die moeten niet alleen informatie geven over het product, ze moeten ook een bepaalde uitstraling hebben. Kindvriendelijk, gezond of modern bijvoorbeeld. 7. Eten met je ogen Ontwerp een nieuwe verpakking voor diepvriesspinazie. Vraag materiaal aan de docent en denk aan de volgende punten: Duurzame productie van spinazie Kindvriendelijke uitstraling van de verpakking Spinazie is gezond en lekker De kost verdienen In de voedingsmiddelenindustrie werken betekent: samen met anderen bezig zijn met machines en techniek, grondstoffen en daaruit gemaakte producten. Mensen die werken in de foodsector zorgen ervoor dat de schappen in de winkels gevuld zijn zodat jij elke dag kunt eten en drinken. 8. Voeding is een vak! Bekijk het videofilmpje van Kenneth Amzand a) Welke functie heeft Kenneth en bij welk bedrijf werkt hij? PSO ideeënbox groen 5

15 Naam: Klas: Lesbrief 2 / Blad 6 informeren inspireren interesseren b) Noem drie producten die bij dit bedrijf worden gemaakt: c) Noem twee taken van Kenneth: d) Wat zou jij leuk vinden aan het werk van Kenneth? 9. Dagelijkse kost voor Daan, Mo, Tamara en Mike. Daan, Mo, Tamara en Mike werken in de voedingsmiddelenindustrie. Lees in de tekstblokjes wat zij vertellen over hun werk. Daan Mo Tamara Mike Tekst A > Ik werk zelfstandig. Ik zorg ervoor dat grondstoffen uit de landbouw worden verwerkt tot een goed, lekker en veilig product. Als er problemen zijn, los ik die op. Soms moet ik daarvoor een productieband stopzetten. Niet leuk, maar de kwaliteit staat bij mij voorop. Tekst B > Ik voer tests uit en hou de resultaten nauwkeurig bij. Mijn doel is voedingsmiddelen te verbeteren. De smaak, structuur, kleur, alles moet perfect zijn en blijven tot tenminste de uiterste houdbaarheidsdatum. Tekst C > Ik heb de leiding over een afdeling die zorgt dat de producten op tijd de fabriek verlaten. Ik stuur mijn mensen aan en ik ben verantwoordelijk voor hun arbeidsomstandigheden. Ik houd me onder andere bezig met roosters maken, urenverantwoording en werkoverleg. Tekst D > Ik zorg ervoor dat de machines in de fabriek blijven draaien. Reparaties voer ik snel uit zodat een machine zo kort mogelijk stil staat. Want staat een machine stil, dan staat alles erna ook stil en dat kost veel geld. Ik werk in ploegendiensten, dus heb ik vaak vrij als anderen moeten werken. PSO ideeënbox groen 6

16 Naam: Klas: Lesbrief 2 / Blad 7 informeren inspireren interesseren a) Wie heeft wat gezegd? Zet achter elke naam de letter van de juiste tekst. Persoon Tekst Eigenschappen Daan Laborant Mo Operator Tamara Manager logistiek Mike Onderhoudsmonteur b) Voor elk werk heb je andere eigenschappen nodig. Welke twee eigenschappen horen bij Daan, Mo, Tamara en Mike? Vul ze in het schema bij vraag a) in. Kies uit: verantwoordelijkheidsgevoel - nauwkeurigheid - zelfstandig werken - technisch inzicht - overzicht - concentratie - geduld - samenwerken Ben jij geschikt voor een baan in De wereld van? Test het zelf! 10. Welk werk hoort erbij? Werk samen of met z n drieën Lees nog een keer de tekst op pagina 1. Om te weten of je in De wereld van wilt werken, moet je eerst weten welk werk daar allemaal bij hoort. a) Bedenk vier beroepen die bij De wereld van horen: b) Noem vier werkzaamheden uit De wereld van : Wat vind ik leuk? Het is nog erg vroeg om nu al te weten wat je wilt worden. Maar interesses heb je vast wel. Bekijk de lijst met activiteiten en geef aan wat jij leuk vindt aan een beroep. Iets doen met Graag Misschien Zeker niet Iets doen met Graag Misschien Zeker niet 1 Verpakkingen 9 Op verschillende locaties werken 2 Groenten en fruit 10 In een laboratorium werken 3 Proefjes doen 11 Met computers werken 4 Ingrediënten 12 Met machines werken 5 Transport 13 Machines repareren 6 Smaaktests 14 In ploegendienst werken 7 Controles 15 Met klanten omgaan 8 Regels en voorschriften 16 Binnen werken PSO ideeënbox groen 7

17 Naam: Klas: informeren inspireren Lesbrief 2 / Blad 8 interesseren 12. Zo zien anderen mij Vul in: ++ (= goed), + (= redelijk), of (= slecht) Laat je antwoorden uit kolom Ikzelf lezen door je ouders en een klasgenoot. Laat ze hun mening invullen in de kolom Ouders en Klasgenoot van de tabel. Komt het overeen? Persoonskenmerken en -vaardigheden Ikzelf Ouders Persoonskenmerken en -vaardigheden Ikzelf Ouders Klasgenoot Klasgenoot 1 Ik kan goed rekenen 9 Ik werk heel precies en zorgvuldig 2 Ik kan goed uitleggen wat ik bedoel 10 Zorgzaam 3 Ik kan me goed concentreren 11 Geduldig 4 Ik kan goed zelfstandig werken 12 Iets doen voor de samenleving 5 Ik werk goed in teamverband 13 Met mijn handen werken 6 Creatief 14 Ik kan goed tegen veranderingen 7 Ik ben praktisch en handig 15 Ik werk volgens de regels 8 Ik kan goed oplossingen bedenken 16 Ik ben onderzoekend 13. Waar ben ik goed in? a) Kies nu een beroep uit dat je zelf het leukst vindt en het best bij jezelf past uit De wereld van. En geef aan waarom. Dit beroep vind ik leuk, omdat: b) Bespreek de lijst ook met je ouders. Vraag hen of ze vinden dat jouw antwoorden kloppen. Past het bij het beeld wat ze van jou hebben? PSO ideeënbox groen 8

18 Extra tips & informatie

19 Organiseer een excursie, bedrijfsbezoek, gastles of maatschappelijke stage Extra tips voor PSO Groen De vijf werelden van groen beleven in de praktijk, dat kan! Zij komen pas echt tot leven als je een bedrijf of organisatie bezoekt. Als je de apparaten en machines waarmee wordt gewerkt in handen hebt. Of het vele groen zelf ervaart. Hieronder staan per wereld tips voor de invulling van een succesvolle en aansprekende excursie, bedrijfsbezoek, gastles of maatschappelijke stage. BEDrijfSBEzOEK Groen, grond, infra Organiseer een bedrijfs bezoek waarin leerlingen alles te weten komen over de groen-, grond- en infratechniek. Kijk op onderstaande websites voor adressen over leerbedrijven en bedrijfsbezoeken. Op de website kiezen voor de cumelasector staat informatie Tip 1 hoe zo n bedrijfsbezoek eruit ziet, compleet met draaiboek en opdrachtkaarten. Tip 2 GastlES Milieu Nodig een bodemonderzoeker of milieu-inspecteur uit in de klas en laat hem of haar vertellen over zijn of haar werk. Geef de leerlingen opdracht om een kort verslagje te maken van de werkzaamheden. Laat ze antwoord geven op de volgende punten: Waarom bodem- of milieuonderzoek nodig kan zijn Hoe een bodem- of milieuonderzoek gedaan wordt Welke verontreiniging of overtreding daarmee gevonden wordt Excursie Bos en natuur Breng een bezoek aan een van de vele natuur- en recreatieparken die Nederland rijk is. Via het bezoekers/natuur centrum kunnen excursies worden besproken en naar wens samengesteld. Geef de leerlingen na het bezoek een extra opdracht door hen zelf een speurtocht te laten bedenken. Opdracht: Bedenk zelf een speurtocht! (werk in groepjes van 4) Een gastheer of gastvrouw bedenkt ook opdrachten voor bezoekers. Een speurtocht bijvoorbeeld. Ga naar buiten met een groepje en zet je eigen speurtocht uit. Het is heel simpel. Bedenk een route en maak een routebeschrijving voor iedereen die meedoet aan de speurtocht. De route kun je op papier zetten of uitzetten met pijlen. Onderweg moeten allemaal vragen worden beantwoord over de natuur. Bijvoorbeeld over de kleur bloemen in een plantsoen, de naam van een plant, de dennenappels onder een boom, hoeveel dezelfde Tip 3 witte bomen in een perkje staan. Je kunt ook foto s op je vragenformulier zetten die je maakt met je mobiele telefoon. Degene die de meeste antwoorden goed heeft, heeft gewonnen! Nodig: pen, papier, papier voor routebeschrijving en vragenformulier, papier voor de antwoorden PSO ideeënbox groen

20 Tip 4 MaatschaPPEliJKE stage De maatschappelijke stage is bedoeld om jongeren een bijdrage te laten leveren aan de samenleving. Dit kun je doen door stage te lopen als vrijwilliger bij een vrijwilligersorganisatie, zoals een sportvereniging, kinderboerderij, maar ook een voedselbank. Overal waar vrijwilligers actief zijn, kunnen jongeren als stagiair aan de slag. Deze opdracht kan met de hele klas worden uitgevoerd of met een groepje leerlingen. Bekijk de website voor een actueel overzicht van maatschappelijke stages in De wereld van Voeding en gezondheid. OrganiSEEr EEN tentoonstelling Creativiteit in het groen Tip 6 BEDrijfSBEzOEK Planten en Dieren De laatste jaren is de ontwikkeling van zorgboerderijen in een stroomversnelling gekomen. Binnen de zorgsector groeit de behoefte aan zorg aanzienlijk, terwijl ook de landbouwsector openstaat voor nieuwe mogelijkheden om het werkveld uit te breiden. De zorgboerderij sluit hier uitstekend op aan. Het voorziet in de behoefte van Tip 5 mensen die zorg nodig hebben en het biedt nieuwe kansen voor het boerenleven. Op de site staat veel informatie over zorgboerderijen en wat zij precies doen. Op staat een actueel overzicht met daarin alle zorgboerderijen van Nederland. Leerlingen kunnen met bloemen, planten en zelfs eten ook hun creatieve ei kwijt. Laat ze een eigen groene creatie bedenken en maken. Bijvoorbeeld een boeket bloemen, een feestelijk versierde tafel of een mooi gedecoreerde maaltijd: alles kan. Wanneer ze klaar zijn, kunnen ze hun creatie fotograferen en bijvoorbeeld delen op hun Hyves- of Facebook-pagina. Tip! De klas kan met alle creaties ook een tentoonstelling inrichten op school. Hierbij kun je de taken die moeten worden gedaan ook verdelen: laat de echte creatieve leerlingen de groene creaties maken, weer anderen organiseren de benodigde ruimte en eventueel materiaal voor de tentoonstelling. En weer een ander groepje maakt kaartjes met daarop wat er te zien is en een poster waarop de tentoonstelling wordt aan gekondigd. PSO ideeënbox groen

21 Zuivel werkt! De zuivelsector is één van de grootste en meest vitale landbouwsectoren in Nederland en ziet er in getallen zo uit: 18,5 duizend melkveebedrijven 1,47 miljoen melk- en kalfkoeien, 0,22 miljoen melkgeiten 1,2 miljoen hectare grasland en snijmaïs (28% oppervlakte Nederland) 12 miljard kg melkproductie 21 industriële ondernemingen, 52 zuivelfabrieken 57 duizend arbeidsplaatsen bij productie, verwerking, groot- en detailhandel > Wil je meer informatie over zuivel? Kijk dan op > Wil je eens kijken op een boerderij? Kijk dan op (klik op boerderijdagen), of (klik op boerderijbeleving). Excursie of bedrijfsbezoek organiseren? Neem dan contact op met een van onderstaande bedrijven: Noord-Holland Henri Willig Kaas. B.V. Hoogedijk 8, 1145 PM Katwoude Contactpersoon: Mw. M. Thijs (HR-manager), tel: E: Gelderland FrieslandCampina Riedel B.V. Frankeneng 12, 6717 AG Ede Contactpersoon: Mw. B. Haisma, (HR-officer) tel.: E: ArlaFoods Nederland / Nijkerk Dairy Gildenstraat 30, 3861 RG Nijkerk Contactpersoon: Mw. A. van der Wal (assistent HR-manager, afdeling HR), tel.: E: Koninklijke VIV Buisman B.V. Brinkweg 23, 7021 BV Zelhem Contactpersoon: Dhr. M. de Buijzer (directeur locatie Zelhem), tel.: E: Zuid-Holland Zuivelfabriek de Graafstroom Dorpsstraat 18, 2971 AD Bleskensgraaf Contactpersoon: Mw. J. Egbers (HR-manager), tel.: E: NB: i.v.m. verbouwingen zijn excursies pas weer vanaf mei 2013 mogelijk! Friesland Hochwald Nederland B.V. Harlingerstraat 65, 8701 WR Bolsward Contactpersoon: Dhr. G. Rasing (hoofd Personeel & Organisatie), tel.: E: Kaasmakerij Henri Willig B.V. Venus 16-18, 8848 GW Heerenveen Contactpersoon: Mw. M. Thijs (HR-manager), tel.: E: Drenthe DOC-Kaas Buitenvaart 4001, 7905 TC Hoogeveen Contactpersoon: Mw. E. de Boer (HR-manager), tel.: E: FrieslandCampina Domo De Perk 30, 9411 PZ Beilen Contactpersoon: Dhr. G. de Rouw (opleidingsfunctionaris afdeling HR), tel: E: DV Nutrition Buitenvaart 4023, 7905 TC Hoogeveen Contactpersoon: Dhr. P. Hultink, tel.: E: FrieslandCampina Kievit Oliemolenweg 4a, 7944 HX Meppel Contactpersoon: Mw. H. van Genne (Supply Unit manager), tel.: E: frieslandcampina.com PSO ideeënbox groen

PSO IDEEËNBOX PSO_Groen_omslag_def2.indd 1 16-07-12 22:15

PSO IDEEËNBOX PSO_Groen_omslag_def2.indd 1 16-07-12 22:15 PSO IDEEËNBOX GROEN PSO Groen inleiding Beste gebruiker, docent, Hoe kan ik leerlingen kennis laten maken met de werelden van groen. Hoe maak ik hen bekend met de mogelijkheden die de groene wereld biedt

Nadere informatie

LOKAAL LESMATERIAAL Docentenhandleiding over het materiaal kunststof en het beroep procesoperator in de kunststofindustrie.

LOKAAL LESMATERIAAL Docentenhandleiding over het materiaal kunststof en het beroep procesoperator in de kunststofindustrie. LOKAAL LESMATERIAAL Docentenhandleiding over het materiaal kunststof en het beroep procesoperator in de kunststofindustrie. (aan de hand van de PSO ideeënbo) Lokaal Lesmateriaal door Marco Welink De wereld

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage.

Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage. Mensen in de ruimte GROEP 5-6 58 50 minuten 1 en 23 Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage. De leerling: weet dat voedsel in de ruimte gaat zweven weet

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk?

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van melk. We vertellen je waarvoor je melk en melkproducten kunt gebruiken. Ook kom je meer te weten over de verschillende soorten melk

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Wat erin zit, staat erop! Etiketten

Wat erin zit, staat erop! Etiketten Wat erin zit, staat erop! Etiketten Zoek uit welke informatie er zoal op etiketten staat door tien verschillende verpakkingen te bestuderen. Maak een indeling van de categorieën informatie. Probeer er

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

Tim zoekt de koe Zuivelopdrachten bij het voorleesboek Tim zoekt de koe

Tim zoekt de koe Zuivelopdrachten bij het voorleesboek Tim zoekt de koe Tim zoekt de koe Zuivelopdrachten bij het voorleesboek Tim zoekt de koe www.zuivelonline.nl www.zuivelonline.nl/kids Inleiding Zuivel is volop aanwezig in het dagelijks leven van kinderen. Dagelijks eten

Nadere informatie

Anders eten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/60010

Anders eten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/60010 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres ana calixto 18 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/60010 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

LES 1: WAT IS VAP? / Appelflappen maken

LES 1: WAT IS VAP? / Appelflappen maken Naam: Klas: VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN LES 1: WAT IS VAP? / Appelflappen maken INLEIDING Wat betekenen de letters V A P? Wat doe je bij het vak VAP? Welke hulpmiddelen gebruik je bij dit vak,

Nadere informatie

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan?

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15

Nadere informatie

Werkboekje. Brood op de plank 2 e Klassen 2012. Dit boekje is van..klas.

Werkboekje. Brood op de plank 2 e Klassen 2012. Dit boekje is van..klas. Werkboekje Brood op de plank 2 e Klassen 2012 Dit boekje is van..klas. WERKEN IN DE BINDELMEERCATERING INLEIDING De komende week zullen jullie gaan werken in de keuken van het Bindelmeer College. Jullie

Nadere informatie

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst BEWAREN EN BEHOUDEN Wij vinden het heel normaal dat de supermarkt vol eten ligt. Vandaag, morgen, volgende week en daarna. Dat is mogelijk doordat

Nadere informatie

Groene ruimte en -techniek

Groene ruimte en -techniek INFORMEREN INSPIREREN Lesbrief 1 / Blad 1 INTERESSEREN Natuur past bij iedereen. Of je nu groene vingers hebt, graag evenementen organiseert of juist handig bent met computers. Binnen deze veelzijdige

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Veehouderij

Wat maak jij. morgen mee MBO. Veehouderij Wat maak jij morgen mee MBO Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dat is maar goed ook. We hebben een groene wereld nodig, waarin jij en je omgeving goed kunnen leven. Daar zijn

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8

Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 Lespakket over verantwoorde voeding voor mens, dier en milieu. Lerarenhandleiding Groep 7 & 8 kunnen de definitie van voeding benoemen. weten wat de vier hoofdbestanddelen van voeding zijn en wat de functie

Nadere informatie

Inleiding Het spel Algemeen doel van het spel

Inleiding Het spel Algemeen doel van het spel Brochure Inleiding Boerenbusiness van grond tot mond, is ontwikkeld door jonge vrijwilligers van verschillende kinderboerderijen in Vlaanderen. Ze verdiepten zich in het thema Voedsel, ontwikkelden er

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Jacques van der Pijl THEMA 4 thema 4 les 1 Wat eten

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur

Circuitles. Thema: de biologische melkveehouderij Doelgroep: middenbouw Lesduur: maximaal een dagdeel Voorbereidingstijd: 1/2 uur ZO ZIT DAT! Handleiding voor de docent Het uitgangspunt van de biologische land- en tuinbouw is de zorg voor de gezondheid en het welzijn van dieren en de zorg voor de gewassen, de bodem en de leefomgeving.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf Inleiding Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Je voelt je daardoor beter. Daarnaast is het ook belangrijk om een gezond gewicht te krijgen of te houden. Om gezond te kunnen eten, moet je wel

Nadere informatie

'Waar komt melk vandaan?' 'Uit de winkel!'. Natuurlijk weet iedereen dat melk uit de koe komt, maar je staat er niet zo vaak bij stil!

'Waar komt melk vandaan?' 'Uit de winkel!'. Natuurlijk weet iedereen dat melk uit de koe komt, maar je staat er niet zo vaak bij stil! Kijkje in de keuken 'Waar komt melk vandaan?' 'Uit de winkel!'. Natuurlijk weet iedereen dat melk uit de koe komt, maar je staat er niet zo vaak bij stil! Tussen de productie van voeding en het opeten

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding

Waar groeit mijn eten? handleiding Waar groeit mijn eten? handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens Redactie/layout: Hans Wilschut, Marijntje van

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Testlab. De Schijf van Vijf op de poster komt bij de verschillende opdrachten

Testlab. De Schijf van Vijf op de poster komt bij de verschillende opdrachten Testlab Met Testlab ontdekken uw leerlingen wat voedingsstoffen en vezels doen voor hun lijf. Ze voeren met elkaar allerlei proeven uit waarmee ze vitamines, koolhydraten, vetten en water aantonen. Al

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE TOELICHTING LESBRIEF De website Beroepen in Beeld.nl is een initiatief van de Kenniscentra voor Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven. Op deze website

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk Wat maak jij morgen mee MBO Loonwerk Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dat is maar goed ook. We hebben een groene wereld nodig, waarin jij en je omgeving goed kunnen leven.

Nadere informatie

Bewust en gezond winkelen

Bewust en gezond winkelen Het werkblad sluit aan bij de infofiches waarin je ook meer informatie vindt bij de verschillende opdrachten. Gebruik de infofiches en het werkblad naast elkaar. Opdracht 1 (aansluitend bij infofiche 1)

Nadere informatie

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier Marlies Huijzer verzorging wat wil jouw dier? De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier om te vertroetelen. Ze denken niet zo na over wat een dier zelf leuk vindt

Nadere informatie

Gezonde voeding vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62382

Gezonde voeding vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62382 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 07 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62382 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Advies en verkoop versproducten

Advies en verkoop versproducten Advies en verkoop versproducten Een gastvrije en vriendelijke verkoper draagt veel bij aan de omzet in een winkel. Vriendelijk zijn kost geen cent. Een deskundige verkoper(ster), een vakspecialist, die

Nadere informatie

VMBOcarrousel CARROUSELWEEK: 19 T/M 22 JANUARI 2016 KENNISMAKEN MET BEROEPEN

VMBOcarrousel CARROUSELWEEK: 19 T/M 22 JANUARI 2016 KENNISMAKEN MET BEROEPEN inhoud vmbo Carrousel: wat is dat en waarom doe jij mee? Maak kennis met beroepen in de sector Groen, Techniek, Economie en Zorg & Welzijn VMBOcarrousel > leerlingenboekje > CARROUSELWEEK: 19 T/M 22 JANUARI

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam eten in het MBO De school is dé plek om jongeren bewust te maken van gezond en duurzaam eten. Gezonde

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

VMBOcarrousel. CARROUSELWEEK: 14 T/M 17 maaart 2016 KENNISMAKEN MET BEROEPEN

VMBOcarrousel. CARROUSELWEEK: 14 T/M 17 maaart 2016 KENNISMAKEN MET BEROEPEN inhoud vmbo Carrousel: wat is dat en waarom doe jij mee? Maak kennis met beroepen in de sector Groen, Techniek, Economie en Zorg & Welzijn VMBOcarrousel > leerlingenboekje > CARROUSELWEEK: 14 T/M 17 maaart

Nadere informatie

Infofiche 1. Melk kan je drinken, maar ook eten. Doelstellingen. De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn.

Infofiche 1. Melk kan je drinken, maar ook eten. Doelstellingen. De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn. De leerlingen kunnen peilen naar de kennis over melk en melkproducten en het melkverbruik. Melk is gezond. Het behoort in de actieve

Nadere informatie

Opening van het thema op vrijdag 5 november.

Opening van het thema op vrijdag 5 november. Grote Klus Thema : Lekker Fit Als je 5 opdrachten maakt en laat aftekenen, mag je meedoen met een leuke en gezonde activiteit in het restaurant. Als je de grote klus met een groepje maakt, moet je meer

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen.

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen. VOORW OORD VOORWOORD Over dit boekje Alles over gezond eten en bewegen met kinderen van 4 tot 18 jaar? Bij de titel van dit boekje vraag je je misschien af wat een kleuter te maken heeft met iemand die

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Plantenteelt. incl. Sierteelt

Wat maak jij. morgen mee MBO. Plantenteelt. incl. Sierteelt Wat maak jij morgen mee MBO incl. Sierteelt Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dat is maar goed ook. We hebben een groene wereld nodig, waarin jij en je omgeving goed kunnen

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Inhoud Inhoud... 2 1. De Melkveehouderij in onze streek... 3 1.1 Onze streek... 3 1.2 Wat is veen?... 3 1.3 Boeren vanaf het begin... 3 1.4 Koeien melken...

Nadere informatie

KIJK! VOEDING. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 2. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader

KIJK! VOEDING. mijn leven. Leerjaar 1. Leskatern 2. Geschikt voor. praktijkonderwijs Basis - Kader em ex jk ki In KIJK! VOEDING mijn leven Leerjaar 1 aa pl Leskatern 2 r Geschikt voor praktijkonderwijs Basis - Kader Voeding INLEIDING Eten doen we allemaal, elke dag. Het is niet altijd makkelijk om gezonde

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

Gezond eten moet dat?

Gezond eten moet dat? 51 K e n n I s m a k e n Gezond eten moet dat? Uit allerlei studies en enquêtes in verband met gezondheid en voeding blijkt dat het aantal zwaarlijvige jongeren toeneemt. Kinderen eten te vaak frieten,

Nadere informatie

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc Stadswerken Dierverzorgen Foto: Hans Kraaijkamp www.utrecht.nl/nmc Informatieblad en handleiding Groep 5 t/m 8 Dierverzorgen Met je laarzen aan in het stro staan, een konijntje voorzichtig uit zijn hok

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Bewust en gezond winkelen. Doelstellingen. De leerlingen kunnen een gezonde keuze maken op basis van het etiket.

Bewust en gezond winkelen. Doelstellingen. De leerlingen kunnen een gezonde keuze maken op basis van het etiket. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen zien in dat het zinvol is om een boodschappenlijstje op te stellen vooraleer boodschappen te doen. De leerlingen kunnen het etiket lezen en verschillende etiketten

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Design & Styling

Wat maak jij. morgen mee MBO. Design & Styling Wat maak jij morgen mee MBO Design & Styling Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dat is maar goed ook. We hebben een groene wereld nodig, waarin jij en je omgeving goed kunnen

Nadere informatie

De aardappel: van het veld tot op je bord

De aardappel: van het veld tot op je bord Lesinfo De aardappel: van het veld tot op je bord 1.1. Doelstelling De leerlingen inzicht geven in: de oorsprong van een aardappel en welke weg deze aflegt van het veld tot op je bord, de verschillende

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM)

Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM) Gezond/onbewerkt eten (clean eating) VS. If It Fits Your Macro s (IIFYM) Op je voeding letten, gezond eten of diëten hoe je het ook noemt, het moet wel leuk blijven! If It Fits Your Macro s is daar bij

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

Genieten. van lekker eten

Genieten. van lekker eten Genieten van lekker eten Food Connect Passie voor eten Een maaltijd die met liefde is gekookt, dat is elke dag weer een cadeautje. Aan onze maaltijden proef je dat ze met aandacht zijn bereid. We kiezen

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

GLOBAL: workshop webdesign

GLOBAL: workshop webdesign Dit werkblad is van: klas: GLOBAL: workshop webdesign Ontwerp en maak je eigen website met zelfgemaakte foto s, teksten, links en buttons! Geen onderwerp zo gek, of er is wel een website over gemaakt:

Nadere informatie

Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan. van voedselproductieketens en de herkomst van

Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan. van voedselproductieketens en de herkomst van Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan van voedselproductieketens en de herkomst van ons eten, zullen ze deze kennis later bewuster laten meewegen bij

Nadere informatie

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren. Woordenlijst bij hoofdstuk 6 de aardappel Wat eten we vanavond, rijst of a? alcoholvrij zonder alcohol Graag een a bier. Ik moet nog auto rijden. de andijvie A is een soort groente met grote groene bladeren.

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente.

In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. Les 1: Het leven op de boerderij Les 2: Waar zorgt

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten CSPE KB minitoets bij opdracht 13

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten CSPE KB minitoets bij opdracht 13 landbouw en natuurlijke omgeving 2010 verwerking agrarische producten SPE KB minitoets bij opdracht 13 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).

Nadere informatie

taalkaart 1 Ik ga op reis en Ik ga op reis en Wat ga je doen? Je leert wat een reisverhaal is. Je schrijft er zelf een.

taalkaart 1 Ik ga op reis en Ik ga op reis en Wat ga je doen? Je leert wat een reisverhaal is. Je schrijft er zelf een. Ik ga op reis en Wat ga je doen? Je leert wat een reisverhaal is. Je schrijft er zelf een. Op verkenning tk taalkaart Ik ga op reis en Lees het verhaal van Aymen. 8 augustus 007 - In het vliegtuig Wat

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Voeding

Wat maak jij. morgen mee MBO. Voeding Wat maak jij morgen mee MBO Voeding Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dat is maar goed ook. We hebben een groene wereld nodig, waarin jij en je omgeving goed kunnen leven. Daar

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

+!, - -! './. ' , 3'(45617-56484()3)3 9 9. Docentenhandleiding tussendoortjes- en traktatiebeleid Pagina 1 September 2008

+!, - -! './. ' , 3'(45617-56484()3)3 9 9. Docentenhandleiding tussendoortjes- en traktatiebeleid Pagina 1 September 2008 ! "##$% '())) *#$ +!,! './. ' 12', 3'(45617 56484()3)3 9 9 Docentenhandleiding tussendoortjes en traktatiebeleid Pagina 1 ,! ':' ' ' ;

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding, opwarmles Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl Redactie/layout:

Nadere informatie

Lijst met websites voor het project Voeding van Alles-in-1

Lijst met websites voor het project Voeding van Alles-in-1 Lijst met websites voor het project Voeding van Alles-in-1 Algemene zoeksites: Denk van tevoren na over het trefwoord waarmee je zoekt. www.netwijs.nl www.meestersipke.nl www.google.nl ook voor afbeeldingen

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Les 24. Boodschappen doen in de supermarkt Wat leert u in deze les? Welke zinnen en woorden u kunt gebruiken tijdens het boodschappen doen. Welke producten

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De leerlingen begrijpen het principe van de actieve voedingsdriehoek.

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De leerlingen begrijpen het principe van de actieve voedingsdriehoek. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen begrijpen het principe van de actieve voedingsdriehoek. De leerlingen kennen de verschillende voedselgroepen van de actieve voedingsdriehoek. De leerlingen kunnen

Nadere informatie

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen Natuur & Techniek Mijn lijf: Voeding en bewegen Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Voeding en bewegen In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal rondom voeding en bewegen:

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen weten welke voedingsstoffen het lichaam nodig heeft en waarom ze zo belangrijk zijn. De leerlingen zien in dat een gezonde voeding alle essentiële voedingsstoffen

Nadere informatie

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkboekje Natuur en milieu educatie Naam: Groep 7 Fruit in de mix Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkblad 1 Waar komt ons fruit vandaan? Vul 1. Teken het klassikale woordenweb die

Nadere informatie

PIZZA S BAKKEN. VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN

PIZZA S BAKKEN. VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN Naam: Klas: VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN PIZZA S BAKKEN INLEIDING De Italiaanse keuken spreekt tot de verbeelding. Waar in de wereld je ook komt, overal vind je wel een Italiaans restaurant of pizzeria.

Nadere informatie

3. De leerlingen kunnen bij leeractiviteiten uiteenlopende strategieën en vaardigheden

3. De leerlingen kunnen bij leeractiviteiten uiteenlopende strategieën en vaardigheden 16 oktober Inleiding In de serie beroepen behandelt deze lesbrief het beroep bakker. De leerlingen krijgen informatie over de geschiedenis van het broodbakken, de ingredienten van brood en over gezond

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

De scholen regelen zelf het vervoer naar de locatie.

De scholen regelen zelf het vervoer naar de locatie. l Veel kinderen eten slecht, weten niet waar hun eten vandaan komt en hebben zo verhoogde kans op Obesitas. Met dit project gaan we met de kinderen naar de plek waar het eten vandaan komt. Groenten- en

Nadere informatie

Productinformatie: Boter en boterproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Kwaliteitskenmerken van boter

Productinformatie: Boter en boterproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Kwaliteitskenmerken van boter Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van boter en boterproducten. We vertellen je ook waar je boter en boterproducten voor kunt gebruiken in de keuken en welke soorten boter

Nadere informatie