COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE. Naar een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE. Naar een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument"

Transcriptie

1 NL NL NL

2 COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, COM(2007)386 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE Naar een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument NL NL

3 1. INLEIDING In haar mededelingen van 10 januari 2007 betreffende het energiebeleid 1 en de interne gas- en elektriciteitsmarkt 2 heeft de Commissie met kracht haar verbintenis bevestigd om toe te zien op de inachtneming van de belangen van de consument en de toepassing van de hoogst mogelijke normen van openbare diensverlening in de energiesector in het geheel van de Europese Unie. De Raad 3 en de Europese Raad 4 hebben zich geschaard achter deze visie van de Commissie en stemden in met het voornemen de consumentenrechten in de interne markt voor gas en elektriciteit te verbeteren. Er bestaat een brede consensus over het gegeven dat marktmechanismen op zich niet volstaan om de belangen van de consument in de energiesector ten volle te behartigen. Om die reden is krachtens de elektriciteits- en gasrichtlijnen 5 voorzien in openbaredienstverplichtingen en consumentenrechten. De volledige vrijmaking van de gas- en elektriciteitsmarkten in de Europese Unie vormt een geschikte gelegenheid om de behoefte aan adequate consumentenrechten opnieuw in het licht te stellen. Dat is de reden waarom de toekomstige Europese actie vooral zal gericht zijn op de monitoring van de tenuitvoerlegging en daadwerkelijke handhaving van de consumentenrechten op nationaal niveau en op de versterking en, waar nodig, uitbreiding van deze rechten. Effectieve consumentenrechten zijn essentieel om te waarborgen dat de vrijmaking van de desbetreffende markten daadwerkelijk resulteert in een reële keuzevrijheid en de consument het vertrouwen krijgt om wanneer hij dat wenst van leverancier te veranderen. Op voorwaarde dat zij daadwerkelijk worden beschermd, kunnen consumenten actieve spelers worden op de energiemarkt. Gezien de bindende doelstellingen van de Europese Unie inzake het terugdringen van de CO2-emissies 6 wordt het nog belangrijker het recht van de consument op informatie te versterken, met name op passende informatie om het energieverbruik te beheren. Het in bijlage bij deze mededeling gevoegde raadplegingsdocument dat eventuele elementen van een toekomstig Handvest betreffende de rechten van de energieconsument bevat, is een belangrijk onderdeel van dit beleid Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad en het Europees Parlement - Een energiebeleid voor Europa, COM(2007) 1 van Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - Vooruitzichten voor de interne gas- en elektriciteitsmarkt, COM(2006) 841 van Conclusies van de Raad van in document 6271/07 van de Raad. Conclusies van het Voorzitterschap, Europese Raad van Brussel van 8/ , in document 7224/1/07 van de Raad wordt een betere bescherming van de consument geëist, bijvoorbeeld door de uitwerking van een Handvest van de energieconsument. Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en houdende intrekking van Richtlijn 96/92/EG, PB L 176 van , blz. 37 (Elektriciteitsrichtlijn) en Richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en houdende intrekking van Richtlijn 98/30/EG, PB L 176 van , blz. 57 (Gasrichtlijn). Conclusies van het Voorzitterschap, Europese Raad van Brussel van 8/ , document 7224/1/07 van de Raad. NL 2 NL

4 2. INFORMATIECAMPAGNE Door de belangstelling van de afnemers voor een alternatief energieaanbod te versterken, wordt de totstandbrenging van daadwerkelijk concurrerende energiemarkten naar verwachting bevorderd. Uit ervaring van het verleden blijkt dat consumenten alleen actief wordt op de markt wanneer zij er vertrouwen in hebben dat hun rechten blijvend worden beschermd, met name wanneer zij van leverancier veranderen. In nauwe samenhang met de volledige openstelling, op 1 juli 2007, van de Europese gas- en elektriciteitsmarkt voor individuele gebruikers (en kleine ondernemingen) heeft de Commissie een grote informatie- en voorlichtingscampagne op gang gebracht met twee algemene doelstellingen: het bewustzijn verhogen van de consument inzake de voordelen van alternatieven voor het huidige energieaanbod, die nu dankzij de openstelling van de gas- en elektriciteitsmarkten beschikbaar komen, en die consument ervan overtuigen dat zijn rechten volledig beschermd blijven wanneer hij besluit op een dergelijk alternatief aanbod in te gaan. Het raadplegingsproces van de Commissie over het toekomstige handvest zal verlopen in nauwe samenhang met deze informatiecampagne. 3. CONTEXT In de mededeling betreffende het energiebeleid is te lezen: "Energie is voor elke Europeaan van essentieel belang. De vigerende Europese wetgeving voorziet reeds in de nakoming van openbaredienstverleningsverplichtingen. De EU moet echter meer werk maken van de bestrijding van energiearmoede." De Commissie heeft zichzelf ertoe verbonden een handvest van de energieconsument uit te werken dat vier essentiële doelstellingen als vertrekpunt heeft. a. Energie is van cruciaal belang voor elke Europeaan Energie is van het grootste belang als het erop aankomt de maatschappelijke en territoriale cohesie, economische stabiliteit en duurzame ontwikkeling te waarborgen. In hoogontwikkelde economieën zijn de mensen afgesloten van de samenleving als zij geen toegang hebben tot elektriciteit. Hetzelfde geldt voor ondernemingen. Een adequate energievoorziening is dan ook een centrale voorwaarde om een succesvolle deelname van de burger aan het maatschappelijke en economische leven mogelijk te maken. Een voldoende aantal concurrenten op de markt, een uitgebreid dienstenaanbod, concurrerende prijzen en actieve en goedgeïnformeerde consumenten maken het mogelijk een echte interne markt voor elektriciteit en gas tot stand te brengen. De ontplooiing van een interne energiemarkt is echter steeds geleidelijk verlopen en alle voorwaarden voor de volledige vrijmaking van de elektriciteits- en gasmarkten van de Europese Unie zijn pas aanwezig vanaf 1 juli Een betere beveiliging én een versterking van de consumentenbelangen op gelijke hoogte met de belangen van de ondernemingen is een voorafgaande voorwaarde voor een goede functionering van 7 14 lidstaten zullen hun markt voor elektriciteit en/of gas pas op openstellen. NL 3 NL

5 de interne markt en zal naar verwachting ook resulteren in een verbetering van de energie-efficiëntie. Het zal ook een stimulans vormen voor concurrentie, innovatie en economische ontwikkeling. b. Overeenkomstig de bestaande Europese wetgeving moeten reeds openbaredienstverplichtingen in acht worden genomen De Europese Unie heeft ervoor gekozen om groei en concurrentievermogen te bevorderen met inachtneming van het beginsel van duurzame ontwikkeling. De bescherming van het milieu, de consumenten en de sociaal kwetsbaren vormt een integrerend onderdeel van het EU-beleid met het oog op de totstandbrenging van een interne markt. Lang voordat het grote Europese debat over diensten van algemeen belang oplaaide, vormden bepalingen inzake de openbare dienstverlening reeds een voorwaarde sine qua non van de wetgeving op energiegebied 8. Concurrentie moet noodzakelijkerwijs worden aangevuld door verplichtingen inzake openbare dienstverlening. Als marktkrachten alleen niet volstaan om de algemene economische belangen van de samenleving tot hun recht te doen komen, hebben regeringen het recht - en soms de plicht - om op te treden. De lidstaten is derhalve het recht verleend om wanneer dat noodzakelijk is aan ondernemingen openbaredienstverplichtingen op te leggen. De lidstaten zijn vrij om de exacte voorwaarden daarvan zelf vast te leggen voor zover deze verplichtingen stroken met de gemeenschappelijke Europese doelstellingen 9 en in overeenstemming zijn met de in de richtlijnen neergelegde beginselen 10. Het blijft een grote uitdaging om de nationale prioriteiten te doen samenlopen met de gemeenschappelijke doelstellingen van het Europese beleid. In de periode van overgang naar een daadwerkelijke mededinging is de machtsbalans tussen consumenten en ondernemingen niet langer in evenwicht, terwijl een gebrek aan informatie doorgaans de individuele consument verzwakt. De sociale en milieuvoorwaarden in de Europese Unie ondergaan de invloed van zowel externe factoren, zoals internationale concurrentie, als interne factoren die een gevolg zijn van de onderlinge verschillen tussen de economieën van de lidstaten. Goed gerichte universele en openbare dienstverplichtingen voor de afnemers van energie moeten centraal blijven staan in het proces van vrijmaking van de markt Sinds 1996: Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit, PB L 27 van , blz. 20 (de vroegere elektriciteitsrichtlijn) en Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas, PB L 204 van , blz. 1 (de vroegere gasrichtlijn). Krachtens artikel 3, lid 2, van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn hebben de lidstaten het recht om openbaredienstverplichtingen op te leggen "die betrekking kunnen hebben op de veiligheid, die zowel de voorzieningszekerheid als de regelmaat, kwaliteit en prijs van de leveringen omvat, alsmede op de bescherming van het milieu". Door middel van een kennisgevingsmechanisme waarborgt de Commissie de overeenstemming met de Europese wetgeving, terwijl publicatie zorgt voor een volledige transparantie. Beginselen zoals een duidelijke omschrijving, transparantie, niet-discriminatie, controleerbaarheid en gelijke behandeling, inclusief gelijke toegang tot de consument voor alle ondernemingen. NL 4 NL

6 c. De Europese Unie moet verder gaan in de strijd tegen energiearmoede Ongeacht het feit dat een grote meerderheid van de Europese burgers tevreden is over de elektriciteitsvoorziening 11, lijkt het vast te staan dat energiearmoede een toenemend risico is. Hogere prijzen voor bronnen van primaire energie en een aantal nationale en Europese beleidskeuzes inzake energie of in verband met de milieuaspecten daarvan zullen wellicht resulteren in oplopende energieprijzen 12. De situatie van individuele klanten die zich in een kwetsbare financiële situatie bevinden, kan verder worden verergerd door onbegrijpelijke, respectievelijk ongerechtvaardigde regelingen voor facturering en meteropneming. Zelfs als de consument ertoe wordt aangespoord op zoek te gaan naar het beste aanbod kan een algemene verhoging van de energieprijzen een zware last leggen op het beschikbare inkomen van bepaalde verbruikers. Ook door een zeer gespreide meteropneming en facturering kan het economische effect van oplopende energieprijzen worden versterkt en kan de energiearmoede toenemen. In de elektriciteits- en gasrichtlijnen zijn beschermingsmaatregelen ten behoeve van kwetsbare consumenten vervat en is met name de eis opgenomen dat afdoende maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat gebruikers van toevoer worden afgesloten. De Commissie is van mening dat de lidstaten het probleem van kwetsbare verbruikers onvoldoende hebben aangepakt. Slechts de helft van de lidstaten heeft zelfs maar gepoogd om een definitie te geven van dergelijke verbruikers en slechts vijf lidstaten hebben een of andere vorm van sociaal tarief ingevoerd. De Commissie zal inbreukprocedures blijven opstarten wanneer de lidstaten zich niet in orde stellen met hun verplichtingen krachtens de richtlijnen. De Commissie is van mening dat het toekomstige handvest een leidraad moet zijn voor de beste manier(en) om de behoeften van kwetsbare verbruikers op een doeltreffende manier aan te pakken. d. De voornaamste doelstellingen Een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument moet centraal gericht zijn op vier problemen die aan de orde zijn gesteld in de Commissiemededeling betreffende het energiebeleid 13 : hulp bij de totstandkoming van regelingen om de meest kwetsbare EU-burgers in staat te stellen het hoofd te bieden aan een stijging van de energieprijzen, verbetering van de minimuminformatie waarover de burger kan beschikken bij de keuze tussen leveranciers en bevoorradingsmogelijkheden, De Europese consument is vrij tevreden over zijn energievoorziening: de gemiddelde score op EU25- niveau is 7,6 (op een schaal van 1 tot 10) voor zowel elektriciteit als gas Consumer Satisfaction Survey 2006; wordt weldra gepubliceerd. Voor meer informatie, zie het verslag van de Europese Commissie - Evaluation of the Performance of Network Industries Providing Services of General Interest 2006 bijlage, blz. 93; wordt weldra gepubliceerd. Blz. 10 van de mededeling van de Commissie - Een energiebeleid voor Europa. NL 5 NL

7 verlichting van de administratieve rompslomp wanneer een klant van leverancier verandert, en bescherming van de consument tegen oneerlijke handelspraktijken. Andere elementen die van belang zijn ter verbetering van de consumentenrechten zijn de daadwerkelijke handhaving van die rechten, informatie betreffende energieefficiëntiemaatregelen en verbruikspatronen, consumentenvertegenwoordiging, toegang tot een afdoend energieniveau en redelijke tarieven. e. Vertrekpunten voor eventuele nieuwe elementen Een effectieve consumentenbescherming is essentieel om het mogelijk te maken dat die consument een actieve speler wordt op de energiemarkt en om te waarborgen dat een vrijmaking van de markt daadwerkelijke keuzevrijheid oplevert. In de op Europees niveau geldende en in de lidstaten in nationale wetgeving gegoten Europese regelgeving betreffende de energiemarkt 14 worden de algemene en consumentenbelangen behandeld en is met name bepaald dat de consument beschikt over: het universele recht om van elektriciteit te worden voorzien 15. Overeenkomstig diezelfde wetgeving zijn de lidstaten ertoe verplicht te voorzien in adequate waarborgen voor de bescherming van kwetsbare afnemers. De lidstaten moeten verder een hoog niveau van consumentenbescherming waarborgen, met name met betrekking tot de transparantie van contractvoorwaarden en moeten ervoor zorgen dat een afnemer daadwerkelijk de mogelijkheid heeft op een nieuwe leverancier over te stappen, zonder dat kosten in rekening worden gebracht en zonder belemmeringen 16. Ook de algemene consumentenbeschermingswetgeving draagt bij tot de bescherming van de energieconsument en beschut de Europese afnemers tegen oneerlijke handelspraktijken. De inspanningen om de positie te verbeteren van de individuele Europese afnemer van elektriciteit of gas - door de lidstaten eventueel uit te breiden tot kleine ondernemingen - moeten gebaseerd zijn op de bepalingen die zijn opgenomen in de Europese en nationale wetgevingen. De Europese afnemers van elektriciteits- en gasdiensten hebben recht op transparante, vergelijkbare en afdwingbare contractstructuren. De hen aangeboden voorwaarden moeten transparant zijn. Zij moeten in staat zijn kosteloos over te stappen op een andere leverancier en moeten toegang hebben tot informatie Richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en houdende intrekking van Richtlijn 96/92/EG, PB L 176 van , blz. 37 (Elektriciteitsrichtlijn) en Richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en houdende intrekking van Richtlijn 98/30/EG, PB L 176 van , blz. 57 (Gasrichtlijn). Artikel 3, lid 3, van de elektriciteitsrichtlijn. Artikel 3, lid 5, van de elektriciteitsrichtlijn en artikel 3, lid 3, van de gasrichtlijn, die beide verwijzingen bevatten naar hun respectieve bijlagen A. NL 6 NL

8 betreffende beschikbare energie-efficiëntiemaatregelen. Zij moeten een gegarandeerde toegang hebben tot een goed functionerend geschillenbeslechtingsmechanisme. Speciale aandacht moet gaan naar de wijze waarop maatregelen ten uitvoer worden gelegd om de meest kwetsbare Europese consumenten te beschermen wanneer die niet voor hun eigen bescherming kunnen instaan. Een daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de rechten van de energieconsument vergt ook dat die laatste de beschikking krijgt over de middelen en de kennis om rationele keuzes te maken inzake energievoorziening en -efficiëntie. Consumentenverenigingen worden hierbij uitgenodigd hun bijdrage te leveren. 4. HET INSTRUMENT De Commissie vat het toekomstige Europese Handvest betreffende de rechten van de energieconsument niet op als een wettelijk bindend document. Dit handvest moet daarentegen een overzicht geven van de bestaande communautaire wetgeving en van mogelijke elementen voor toekomstige actie. Naar verwachting zullen er maatregelen worden afgebakend met betrekking tot de volgende negen kwesties die essentieel zijn voor de rechten en belangen van de consument: A. Recht op levering B. Contracten C. Prijzen, tarieven en monitoring D. Vrije keuze van leverancier E. Informatieverstrekking F. Klachten G. Vertegenwoordiging H. Sociale maatregelen I. Oneerlijke handelspraktijken Het beginsel van gedeelde verantwoordelijkheid zal een belangrijke rol spelen bij de uitwerking van de rechten van de energieconsument. Alle betrokken partijen, d.w.z. de Gemeenschap, de lidstaten, inclusief op hun respectieve bevoegdheidsgebieden de regeringen, wetgevers en regelgevende instanties, de energiesector, vertegenwoordigd door alle sociale partners, alsmede de consumentenvertegenwoordigers, moeten hun verantwoordelijkheid opnemen om van het Europese energiebeleid een succes te maken bij de Europese burger. Het handvest moet ook bijdragen tot een verbetering van productie, transmissie en efficiënt verbruik van elektriciteit en gas, NL 7 NL

9 op een duurzame wijze wat de maatschappelijke, economische en milieueffecten betreft. Met deze mededeling wenst de Commissie een oproep te lanceren aan en een stimulans te leveren voor al deze spelers om hun bijdrage te leveren tot de bescherming van de belangen van de energieconsument op hun diverse bevoegdheidsgebieden. Een raadpleging van deze belanghebbenden waarborgt dat de keuze van de prioriteiten evenwichtig is. Dit raadplegingsdocument, het hele raadplegingsproces en het toekomstige handvest zullen de bekendheid vergroten van de reeds in Europese en nationale wetgeving afgekondigde consumentenrechten, wat het openbare vertrouwen in deze rechten naar verwachting zal versterken. De Commissie zal haar inspanningen voortzetten om deze rechten meer bekend te maken bij de Europese consument. De Commissie sluit niet uit dat het resultaat van deze raadpleging ook bijdraagt tot een versterking van de consumentenrechten via voorstellen voor nieuwe regelgeving die zij met dat doel nuttig acht. 5. DE PROCEDURE In bijlage I van deze mededeling zijn de mogelijke elementen samengevat van een toekomstig Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument. Er zal een openbare raadpleging van alle betrokken partijen (consumentenvertegenwoordigers, energieregulatoren, regeringen en de energiesector, vertegenwoordigd door alle sociale partners) worden opgezet waarbij die partijen van juli tot september 2007 (met einddatum 28 september 2007) via de internetsite van de Commissie worden geraadpleegd over de inhoud van het handvest (zie bijlage II voor nadere gegevens). Op basis van de resultaten van dit raadplegingsproces zal de Commissie een tweede mededeling opstellen waarin een eindversie van het handvest zal zijn opgenomen. Afgezien van een overzicht van de bestaande wetgeving zal deze mededeling een leidraad bevatten voor de praktische tenuitvoerlegging. Er kunnen eventueel ook concrete elementen in worden opgenomen voor toekomstige actie op lidstaatniveau, dan wel op basis van zelfregulering. De Commissie is ten slotte van plan om alle belanghebbenden te verzoeken de breedst mogelijke bekendheid te geven aan de definitieve versie van het in deze tweede mededeling opgenomen handvest. De Commissie zal zelf een inspanning leveren om de EU-burgers via de meest geschikte communicatiekanalen voor te lichten over de inhoud van het handvest. NL 8 NL

10 BIJLAGE I Elementen voor een toekomstig Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument Het toekomstige Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument is niet opgevat als een juridisch bindend document. In dit handvest moet daarentegen op een gemakkelijk verstaanbare wijze het volgende worden uiteengezet: a) de bestaande communautaire wetgeving betreffende de consumentenrechten en de verplichtingen van energieleveranciers; b) mogelijke elementen waarmee de autoriteiten van de lidstaten (de regeringen of regelgevingsinstanties) rekening moeten houden bij de tenuitvoerlegging en toepassing van deze wetgeving; c) elementen die in aanmerking komen ter aanvulling van de bestaande rechten en die onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen; d) elementen die in aanmerking komen ter aanvulling van de bestaande rechten en die kunnen worden bereikt door zelfregulering 17 door particuliere belanghebbenden, nl. de energiesector zelf en de consumentenvertegenwoordigers. Op basis van de resultaten van de openbare raadpleging, die wordt gehouden van juli tot en met september van dit jaar, zal de Commissie een tweede mededeling uitwerken met een definitieve versie van het handvest. Afgezien van een overzicht van de bestaande wetgeving (de hieronder volgende punten a)) zal deze een leidraad bevatten voor de praktische tenuitvoerlegging (de hieronder volgende punten b)). Er kunnen ook concrete elementen in zijn opgenomen voor toekomstige actie, hetzij op lidstaatniveau (de hieronder volgende punten c)) hetzij actie op basis van zelfregulering (de hieronder volgende punten d)). De Commissie is ten slotte van plan om alle belanghebbenden te verzoeken de breedst mogelijke bekendheid te geven aan de definitieve versie van het in deze tweede mededeling opgenomen handvest. 1. MOGELIJKE ELEMENTEN VOOR DE INLEIDING VAN EEN EUROPEES HANDVEST BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE ENERGIECONSUMENT 1. Het Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument zal bijdragen tot de totstandbrenging van een duurzame energiemarkt met een concurrerend aanbod en een proactieve deelname van energieconsumenten die zich bewust zijn van hun rechten en keuzemogelijkheden. 17 Zie de punten 22 en 23 van het "Interinstitutioneel akkoord "Beter wetgeven", PB C 321 van , blz. 1. NL 9 NL

11 2. Het Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument is een oproep aan en een stimulans voor regeringen, energieregulatoren en de energiesector, vertegenwoordigd door alle sociale partners, om een concrete bijdrage te leveren ter waarborging van de belangen van de energieconsument. 3. Het is echter belangrijk de klemtoon te leggen op het feit dat nieuwe, in het handvest voorgestelde elementen die de aanzet vormen tot actie op lidstaatniveau of op basis van zelfregulering, in overeenstemming moeten zijn met het regelgevingskader van de Gemeenschap. 4. Onder geen enkele voorwaarde mogen consumentenrechten worden misbruikt om eigen, binnenlandse energieproducenten te bevoordelen tegenover producenten uit andere lidstaten. 5. Aan de lidstaten van de Europese Unie, met inbegrip van regeringen, wetgevers en regelgevingsinstanties voor de elektriciteits- en gassector, de elektriciteits- en gassector zelf, vertegenwoordigd door alle sociale partners, en de energieconsumentenverenigingen in de Europese Unie, wordt de oproep gericht samen te werken teneinde de inachtneming en bevordering van de rechten van de Europese energieconsument te waarborgen. 2. ELEMENTEN VOOR EEN TOEKOMSTIG EUROPEES HANDVEST BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE ENERGIECONSUMENT A. RECHT OPLEVERING a) De communautaire wetgeving eist: De Europese elektriciteitsconsumenten kunnen aanspraak maken op universele dienstverlening, dat wil zeggen het recht op levering van elektriciteit van een bepaalde kwaliteit tegen redelijke, eenvoudig en duidelijk vergelijkbare en doorzichtige prijzen 18. b) Mogelijke elementen voor de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving 1. De Europese gasconsumenten moeten het recht hebben op de levering van aardgas, wanneer dat beschikbaar is, van een bepaalde kwaliteit tegen redelijke prijzen. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 2. De lidstaten hebben het recht een noodleverancier aan te wijzen 19. De consument moet worden geïnformeerd over een noodleverancier-mechanisme dat wordt gehanteerd om de continuïteit van de levering te waarborgen, ongeacht of een dergelijk mechanisme is opgezet door de sector zelf, dan wel bij wet of administratieve actie is ingevoerd Artikel 3, lid 3, van de elektriciteitsrichtlijn. Artikel 3, lid 5, van de elektriciteitsrichtlijn en artikel 3, lid 3, van de gasrichtlijn. NL 10 NL

12 3. De bevoegde instanties op nationaal niveau moeten verplicht worden een mechanisme op te zetten om de toegang tot elektriciteit en gas te monitoren. De resultaten van een dergelijke toegangsmonitoring moeten bekend worden gemaakt aan het publiek. d) Mogelijke aanvullende elementen, te bereiken door zelfregulering 4. Elk onderscheid tussen categorieën consumenten zou op een objectieve en transparante manier moeten worden gerechtvaardigd. 5. De transparantie en voorspelbaarheid van de gepubliceerde tarieven en voorwaarden kunnen worden verbeterd door gebruik te maken van begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke berekeningsmethoden. 6. Elektriciteit en gas worden tegen betaling aan de klant geleverd. Bij niet-betaling moet afsluiting in het algemeen echter als een ongewenste remedie worden beschouwd. 7. De leveranciers of netwerkexploitanten moeten, in het kader van hun respectieve verantwoordelijkheden, gemakkelijk toegankelijke telefonische hulplijnen opzetten om te kunnen reageren op aansluitingsproblemen en andere kwesties met betrekking tot de kwaliteit van de dienstverlening. B. CONTRACTEN a) De communautaire wetgeving eist: De Europese energieconsument heeft recht op contractuele voorwaarden die eerlijk en vooraf bekend zijn en waarover informatie voorafgaand aan de ondertekening of bevestiging van het contract wordt verstrekt 20. De contracten moeten minimaal de volgende elementen bevatten: de identiteit en het adres van de leverancier; de geleverde diensten, de aangeboden kwaliteitsniveaus van de diensten en de benodigde tijd voor de eerste aansluiting; de aangeboden soorten onderhoudsdiensten; de wijze waarop de meest recente informatie over alle geldende tarieven en onderhoudskosten kan worden verkregen; de duur van het contract, de voorwaarden voor verlenging en beëindiging van de diensten en van het contract, het bestaan van een recht op opzegging; alle vergoedingen en terugbetalingsregelingen die gelden indien de contractuele kwaliteitsniveaus van de diensten niet worden gehaald; en de methode voor het inleiden van procedures voor de beslechting van geschillen. 20 Bijlage A, punt a), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. NL 11 NL

13 De Europese consumenten moeten op toereikende wijze in kennis worden gesteld van ieder voornemen om de contractvoorwaarden te wijzigen en moeten op de hoogte worden gesteld van hun recht op opzegging wanneer zij van een dergelijk voornemen in kennis worden gesteld 21. De algemene voorwaarden van de contracten dienen eerlijk en transparant te zijn. Zij zijn gesteld in duidelijke en begrijpelijke taal 22. De leveranciers mogen geen oneerlijke bedingen in overeenkomsten met consumenten opnemen 23. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 1. Het kan eventueel noodzakelijk worden geacht om tevens te eisen dat ook de volgende elementen in contracten voor levering van elektriciteit en gas worden opgenomen: de te betalen tarieven en de desbetreffende voorwaarden, zoals parameters voor de berekening van die tarieven en indexeringsmechanismen, op een begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke wijze gepresenteerd; beschikbare betalingsmodaliteiten en -faciliteiten; specificatie van de wijze waarop wordt voorzien in een geschikte meteropneming en informatieve facturering die het individuele verbruik van de consument correct weergeeft; specificatie van de wijze waarop de consument geactualiseerde informatie krijgt over beschikbare energie-efficiëntiemaatregelen, vergelijkende eindgebruikersprofielen en/of objectieve technische specificaties voor energieverbruikende apparatuur. 2. Alle informatieverplichtingen met betrekking tot de precontractuele fase (zie hierboven onder a), eerste item) moeten zonder beperking van toepassing zijn op alle elementen van het toekomstige contract. C. PRIJZEN, TARIEVEN ENMONITORING a) De communautaire wetgeving eist: De Europese energieconsument moet transparante informatie ontvangen over geldende prijzen en tarieven en over standaardvoorwaarden Bijlage A, punt a), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Bijlage A, punt d), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, PB L 95 van , blz. 29 (Richtlijn betreffende oneerlijke bedingen in overeenkomsten). Artikel 3, lid 3, van de elektriciteitsrichtlijn en bijlage A, punt c), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. NL 12 NL

14 De Europese elektriciteits- en gastarieven moeten redelijk zijn en de elektriciteitstarieven moeten ook gemakkelijk en duidelijk vergelijkbaar en transparant zijn 25. De Europese energieconsument moet een ruime keuze van betalingswijzen wordt geboden 26. De Europese energieconsumenten moeten, voor zover dit technisch mogelijk en financieel redelijk is en voor zover dit in verhouding staat tot de potentiële energiebesparingen, tegen concurrerende prijzen de beschikking krijgen over individuele meters die het actuele energieverbruik van de eindafnemer nauwkeurig weergeven en informatie geven over de tijd waarin sprake was van daadwerkelijk verbruik 27. De Europese energieconsument heeft recht op een energiefacturering die gebaseerd is op het actuele energieverbruik 28. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 1. De bevoegde instanties op nationaal niveau moeten zicht houden op het beschikbare elektriciteits- en gasaanbod op de markt. Zij moeten de resultaten van die tariefmonitoring publiek bekend maken op een dergelijke wijze dat het mogelijk is de tarieven en basisvoorwaarden van het beschikbare aanbod te vergelijken. d) Mogelijke aanvullende elementen, te bereiken door zelfregulering 2. De voorwaarden voor tariefaanpassingen moeten het voor de consument mogelijk maken het effect daarvan gemakkelijk te begrijpen. 3. Er moeten tariefrekenaars beschikbaar worden gesteld en op gezette tijden moet informatie over prijzen per KW en per uur worden gepubliceerd. 4. De energiefacturatie moet tijdig en voldoende frequent zijn om nauwkeurige en begrijpelijke informatie te geven over o.m. het actuele energieverbruik. 5. Bij promotieoffertes moet ervoor worden gezorgd dat de Europese energieconsument in grote mate kan profiteren van meteropnemingsfaciliteiten die het actuele verbruik weergeven en informatie geven over de tijd van daadwerkelijk verbruik Bijlage A, punt g), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Bijlage A, munt d), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Artikel 13, lid 1, van Richtlijn 2006/32/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2006 betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten, PB L 114 van , blz. 64 (Energie-efficiëntierichtlijn). Artikel 13, lid 2, van de energie-efficiëntierichtlijn. NL 13 NL

15 D. VRIJE KEUZE VAN LEVERANCIER a) De communautaire wetgeving eist: De lidstaten zorgen ervoor dat een in aanmerking komende afnemer daadwerkelijk de mogelijkheid heeft op een nieuwe leverancier over te stappen 29. Aan de Europese energieconsumenten mogen geen kosten in rekening worden gebracht indien zij van leverancier veranderen 30. d) Mogelijke aanvullende elementen, te bereiken door zelfregulering 1. De Europese energieconsument moet kunnen profiteren van een verbetering van de efficiëntie van bestaande overstapprocedures. De vastgelegde termijn voordat op een nieuwe elektriciteits- of gasleverancier kan worden overgestapt, mag daarom niet groter zijn dan één maand. 2. Wanneer in de contractuele voorwaarden een minimumlooptijd van de overeenkomst is opgenomen, moet de desbetreffende einddatum op de factuur worden vermeld. E. INFORMATIEVERSTREKKING a) De communautaire wetgeving eist: De Europese energieconsument moet transparante informatie ontvangen over geldende prijzen en tarieven en over standaardvoorwaarden met betrekking tot de toegang tot en het gebruik van elektriciteits- en gasdiensten 31. De Europese elektriciteitsconsument moet informatie ontvangen over het aandeel van elke energiebron in de totale brandstofmix die de leverancier in het voorgaande jaar heeft gebruikt en over het milieueffect van de door de leverancier geproduceerde elektriciteit 32. De Europese elektriciteitsconsumenten die toegang hebben tot de universele dienstverlening overeenkomstig door de lidstaten aangenomen bepalingen, worden in kennis gesteld van hun rechten in verband met universele dienstverlening 33. De Europese consumenten die op het gassysteem zijn aangesloten, moeten in kennis worden gesteld van hun recht om, in overeenstemming met de geldende nationale wetgeving, te worden voorzien van aardgas van een bepaalde kwaliteit tegen een redelijke prijs Artikel 3, lid 5, van de elektriciteitsrichtlijn en artikel 3, lid 3, van de gasrichtlijn. Bijlage A, punt e), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Bijlage A, punt c), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Artikel 3, lid 6, van de elektriciteitsrichtlijn. Bijlage A, punt g), van de elektriciteitsrichtlijn. Bijlage A, punt g, van de gasrichtlijn en het algemene Verdragsbeginsel van niet-discriminatie. NL 14 NL

16 De Europese energieconsument heeft het recht om, in of bij rekeningen, contracten, transacties en/of ontvangstbewijzen bij distributiestations, enz. in duidelijke en begrijpelijke taal de volgende informatie te ontvangen: a) de huidige actuele prijzen en het daadwerkelijke verbruik van energie; b) een vergelijking van het huidige energieverbruik van de eindafnemer met het verbruik van het voorgaande jaar; c) een vergelijking met een gemiddelde genormaliseerde of benchmark-energieverbruiker; d) contactinformatie waar objectieve informatie kan worden verkregen over maatregelen ter verbetering van energie-efficiëntie, vergelijkende eindgebruikersprofielen en/of technische specificaties voor energieverbruikende apparatuur 35. b) Mogelijke elementen voor de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving 1. De informatie aan de Europese energieconsument over de voorwaarden voor de levering van energie moet te vinden zijn zonder overdreven of dure navraag. d) Mogelijke aanvullende elementen, te bereiken door zelfregulering 2. De Europese energieconsument moet een gemakkelijke toegang hebben tot actuele informatie over: de energieleveranciers in hun omgeving, en alle nationale programma's, mechanismen en financiële en wettelijke kaders ter bevordering van de energie-efficiëntie. F. KLACHTEN a) De communautaire wetgeving eist: De Europese energieconsumenten moet transparante, eenvoudige en goedkope procedures ter beschikking krijgen voor het afhandelen van hun klachten 36 waarbij waar mogelijk de beginselen van Aanbeveling 98/257/EG 37 en 2001/310/EG 38 van de Commissie in acht worden genomen. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 1. Buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsprocedures, zoals minnelijke schikkingen, administratieve procedures of bemiddelingsprocedures moeten het mogelijk maken geschillen op billijke, snelle (binnen een periode van 3 maanden) en voor de consument kosteloze wijze te beslechten Artikel 13, lid 3, van de energie-efficiëntierichtlijn. Bijlage A, punt f), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Aanbeveling 98/257/EG van de Commissie betreffende de principes die van toepassing zijn op de organen die verantwoordelijk zijn voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen, PB L 115 van , blz. 31. Aanbeveling 2001/310/EG van de Commissie met betrekking tot de beginselen voor de buitengerechtelijke organen die bij de consensuele beslechting van consumentengeschillen betrokken zijn, PB L 109 van , blz. 56. NL 15 NL

17 2. De rol van de energieregulatoren bij geschillenbeslechting moet worden verduidelijkt en de energieconsumenten moeten daarover onverwijld worden geïnformeerd. d) Mogelijke aanvullende elementen, te bereiken door zelfregulering 3. De leveranciers en netwerkexploitanten moeten ertoe worden aangespoord te voorzien in een gemeenschappelijk toegangspunt voor consumentenklachten. G. VERTEGENWOORDIGING a) De communautaire wetgeving eist: Consumentenorganisaties hebben van de lidstaten het recht gekregen om bij door de lidstaten aangewezen rechterlijke of administratieve instanties acties in te stellen om inbreuken te doen staken 39. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 1. De geschiktste methoden om de officiële organisatie van energieconsumentenvertegenwoordiging te bevorderen worden ontwikkeld en dragen bij tot de geregelde inventarisatie van de marktontwikkelingen. 2. Een geregelde dialoog tussen energieconsumentenorganisaties en alle andere betrokken partijen (sociale partners, energiesector, regulatoren, vertegenwoordiging van regeringen, enz.) over alle kwesties van energieconsumentenrechten moet ervoor zorgen dat al het mogelijke wordt gedaan om een hoog niveau van consumentenrechten te waarborgen. 3. Consumentenorganisaties en autoriteiten die belast zijn met de bescherming van de consument moeten samenwerken om de correctheid van de door de elektriciteitsen gasleveranciers verstrekte informatie te controleren. H. SOCIALE MAATREGELEN a) De communautaire wetgeving eist: De lidstaten voorzien met name in adequate waarborgen voor de bescherming van kwetsbare afnemers, met inbegrip van maatregelen om hen te helpen voorkomen dat de voorziening wordt onderbroken Richtlijn 98/27/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 1998 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen, PB L 166 van , blz. 51 (artikel 1, 2 en 3). Aangezien de energierichtlijnen van 2003 niet zijn vermeld in de lijst van de bijlage van bovengenoemde richtlijn, is deze alleen van toepassing op kwesties die behoren tot de werkingssfeer van consumentenrichtlijnen, zoals de richtlijn betreffende oneerlijke bedingen in overeenkomsten en de richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken. Artikel 3, lid 5, van de elektriciteitsrichtlijn en Artikel 3, lid 3, van de gasrichtlijn. NL 16 NL

18 b) Mogelijke elementen voor de tenuitvoerlegging van de communautaire wetgeving 1. Europese energieconsumenten die speciale noden hebben ten gevolge van fysieke of mentale beperkingen of die zich in een slechte financiële situatie bevinden, moeten, tegen een redelijke prijs of waar nodig kosteloos, essentiële energiediensten aangeboden krijgen opdat zij hun fysieke en mentale gezondheid en welzijn kunnen handhaven. 2. De lidstaten moeten een definitie van kwetsbare verbruikers vastleggen en bekend maken, die wordt gehanteerd door alle leveranciers van elektriciteit en gas, waarbij voor de huishoudelijke basisbehoeften gas wordt geleverd zonder dat de kwetsbare verbruiker dat specifiek moet aanvragen. 3. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de aan kwetsbare afnemers toegekende rechten bij hun toepassing geen overdreven lasten opleggen aan de afnemers die dergelijke rechten aanvragen. Er moet met name aandacht worden besteed aan gevallen waarin de voorziening onderbroken dreigt te worden. 4. Bestaande maatregelen ten gunste van kwetsbare afnemers moeten goed gericht zijn en op gezette tijden worden geëvalueerd. Zij moeten evenwichtig zijn zodat zij de vrijmaking van de markt niet belemmeren, geen discriminaties tussen Europese energieleveranciers invoeren, niet resulteren in concurrentievervalsing, herverkoop niet beperken en geen ongelijke behandeling van andere verbruikers veroorzaken. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 5. De lidstaten moeten tussenkomen op de markt om te bereiken dat sociale tarieven en voorwaarden worden geïntroduceerd voor welbepaalde categorieën van elektriciteits- en gasverbruikers in afgelegen gebieden of met speciale noden, of zij moeten er minimaal voor zorgen dat dergelijke verbruikers toegang hebben tot het goedkoopste aanbod op de markt. I. ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN a) De communautaire wetgeving eist: De Europese energieconsumenten worden beschermd tegen oneerlijke of misleidende verkoopmethoden 41. Oneerlijke handelspraktijken zijn verboden krachtens de richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken Bijlage A, punt d), van zowel de elektriciteits- als de gasrichtlijn. Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad, Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad (Richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken). NL 17 NL

19 De Europese burgers moeten daadwerkelijk worden beschermd tegen intimidatie via misleidende en agressieve handelspraktijken 43, bijvoorbeeld om van exploitant te veranderen. Door de handelaar opgelegde, kosten met zich meebrengende of bovenmatige niet-contractuele belemmeringen ten aanzien van rechten die de consument uit hoofde van het contract wil uitoefenen, waaronder het recht om het contract te beëindigen of een ander product of een andere handelaar te kiezen, mogen worden gekwalificeerd als oneerlijke handelspraktijken 44. c) Mogelijke aanvullende elementen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten 1. De instanties die de belangen van de consument verdedigen en de nationale energieregulatoren zouden effectief moeten samenwerken om de best mogelijke resultaten te verkrijgen Artikel 11 van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken. Artikel 9, onder d), van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken. NL 18 NL

20 BIJLAGE II Openbare raadpleging OPENBARE RAADPLEGING INZAKE HET EUROPEES HANDVEST BETREFFENDE DE RECHTEN VAN DE ENERGIECONSUMENT De Commissie nodigt alle betrokken partijen uit om opmerkingen in te dienen over een tekst die elementen bevat voor een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument. Bedoelde opmerkingen kunnen worden toegezonden op het volgende adres: Europese Commissie Directoraat-generaal Energie en Vervoer Openbare raadpleging over een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument of De Motstraat 28 B-1049 Brussel De opmerkingen kunnen uiterlijk tot 28 september 2007 aan de Commissie worden toegezonden. In antwoorden en opmerkingen moet het nummer worden vermeld van het onderwerp waarop zij betrekking hebben. Wanneer u een standpunt hebt over bepaalde kwesties en niet over andere, aarzel dan niet te reageren op uitsluitend de door u in aanmerking genomen kwesties. Ter informatie van de betrokken partijen zal het Directoraat-generaal Energie en Vervoer van de Commissie de elektronisch toegezonden bijdragen samen met de contactgegevens van de afzender publiceren op webpagina [webpagina], op voorwaarde tenminste dat de afzender uitdrukkelijk heeft ingestemd met die publicatie. Om gegevensbeschermingsredenen zal de Commissie eventuele in het antwoord opgenomen gespecificeerde persoonlijke gegevens niet verwerken. Op basis van onder meer de ontvangen bijdragen zal de Commissie een tweede mededeling opstellen met daarin het uiteindelijke handvest. NL 19 NL

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming ONTWERPVERSLAG

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming ONTWERPVERSLAG EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 2008/2006(INI) 12.2.2008 ONTWERPVERSLAG inzake Naar een Europees Handvest betreffende de rechten van de energieconsument (2008/2006(INI))

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Een energiebeleid voor

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. Commissie interne markt en consumentenbescherming

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 9.11.2007 WERKDOCUMENT over het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn

Nadere informatie

Commissie interne markt en consumentenbescherming ONTWERPVERSLAG

Commissie interne markt en consumentenbescherming ONTWERPVERSLAG EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie interne markt en consumentenbescherming 24.9.2013 2013/2116(INI) ONTWERPVERSLAG over de toepassing van Richtlijn 2005/29/EG over oneerlijke handelspraktijken (2013/2116(INI))

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 februari 2002 (28.02) (OR. fr) 6693/02 Interinstitutioneel dossier: 2000/0077 (COD) ECO 62 CODEC 257

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 februari 2002 (28.02) (OR. fr) 6693/02 Interinstitutioneel dossier: 2000/0077 (COD) ECO 62 CODEC 257 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 februari 2002 (28.02) (OR. fr) 6693/02 Interinstitutioneel dossier: 2000/0077 (COD) ECO 62 CODEC 257 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Sylvain BISARRE, directeur bij

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen

Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen EIOPA(BoS(13/164 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringstussenpersonen EIOPA WesthafenTower Westhafenplatz 1 60327 Frankfurt Germany Phone: +49 69 951119(20 Fax: +49 69 951119(19

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE. van XXX. betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening. (Voor de EER relevante tekst)

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE. van XXX. betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening. (Voor de EER relevante tekst) EUROPESE COMMISSIE Brussel, XXX C(2011) 4977 AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van XXX betreffende toegang tot een elementaire betaalrekening (Voor de EER relevante tekst) {SEC(2011) 906} {SEC(2011) 907} NL

Nadere informatie

(2001/C 240 E/11) COM(2001) 125 def. 2001/0077(COD) (Door de Commissie ingediend op 13 maart 2001)

(2001/C 240 E/11) COM(2001) 125 def. 2001/0077(COD) (Door de Commissie ingediend op 13 maart 2001) C 240 E/60 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 28.8.2001 Voorstel voor een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 96/92/EG en Richtlijn

Nadere informatie

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Publicatieblad Nr. L 225 van 12/08/1998 blz. 0016-0021 DE RAAD VAN

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. van de Commissie interne markt en consumentenbescherming

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming. van de Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 2007/0196(COD) 9.4.2008 ADVIES van de Commissie interne markt en consumentenbescherming aan de Commissie industrie, onderzoek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 372 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter uitvoering van richtlijn nr. 2003/54/EG, (PbEG L 176), verordening nr. 1228/2003

Nadere informatie

Met het Eurotarief worden internationale mobiele gesprekken minder duur in de Europese Unie: gebruiksaanwijzing voor roaming

Met het Eurotarief worden internationale mobiele gesprekken minder duur in de Europese Unie: gebruiksaanwijzing voor roaming MEMO/07/251 Brussel, 25 juni 2007 Met het Eurotarief worden internationale mobiele gesprekken minder duur in de Europese Unie: gebruiksaanwijzing voor roaming De verordening van de Europese Unie (EU) inzake

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie

Richtlijn 85/577/EEG van de Raad van 20 december 1985 betreffende de bescherming van de consument bij buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten

Richtlijn 85/577/EEG van de Raad van 20 december 1985 betreffende de bescherming van de consument bij buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten Richtlijn 85/577/EEG van de Raad van 20 december 1985 betreffende de bescherming van de consument bij buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten Publicatieblad Nr. L 372 van 31/12/1985 blz. 0031-0033

Nadere informatie

EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRECONTRACTUELE FASE INZAKE WONINGKREDIETEN ("DE OVEREENKOMST")

EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRECONTRACTUELE FASE INZAKE WONINGKREDIETEN (DE OVEREENKOMST) EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRECONTRACTUELE FASE INZAKE WONINGKREDIETEN ("DE OVEREENKOMST") Deze Overeenkomst is tot stand gekomen door onderhandelingen

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Begeleidend Document. bij het Voorstel voor een

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Begeleidend Document. bij het Voorstel voor een COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 17.10.2008 SEC(2008) 2616 WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Begeleidend Document bij het Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT

Nadere informatie

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I P7_TA(200)0052 Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 0 maart 200 over het voorstel voor een richtlijn van het

Nadere informatie

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.2.2015 COM(2015) 80 final ANNEX 1 PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14.3.2003 COM(2003) 114 definitief 2003/0050 (CNS) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de statistische gegevens die moeten worden gebruikt

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2004 (03.06) (OR. en) 9919/04. Interinstitutioneel dossier: 2004/0109 (COD) 2004/0110 (COD)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2004 (03.06) (OR. en) 9919/04. Interinstitutioneel dossier: 2004/0109 (COD) 2004/0110 (COD) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2004 (03.06) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2004/0109 (COD) 2004/0110 (COD) 9919/04 ENER 150 CODEC 780 NOTA van: aan: nr. Comv.: Betreft: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESCHIKKING VAN DE

Nadere informatie

Gedragscode voor verkoop buiten de onderneming en verkoop op afstand

Gedragscode voor verkoop buiten de onderneming en verkoop op afstand Gedragscode voor verkoop buiten de onderneming en verkoop op afstand Deze Gedragscode vormt een aanvulling op de reglementaire bepalingen inzake verkoop op afstand en verkoop buiten de onderneming van

Nadere informatie

Verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende zaken *

Verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende zaken * P5_TA(2002)0441 Verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende zaken * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel van de Commissie met het oog op de aanneming

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 januari 2008 (OR. en) 15003/07 Interinstitutioneel dossier: 2004/0251 (COD) JUSTCIV 301 CODEC 1225

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 januari 2008 (OR. en) 15003/07 Interinstitutioneel dossier: 2004/0251 (COD) JUSTCIV 301 CODEC 1225 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 29 januari 2008 (OR. en) 15003/07 Interinstitutioneel dossier: 2004/0251 (COD) JUSTCIV 301 CODEC 1225 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: GEMEENSCHAPPELIJK

Nadere informatie

24.5.2008 Publicatieblad van de Europese Unie L 136/3 RICHTLIJNEN

24.5.2008 Publicatieblad van de Europese Unie L 136/3 RICHTLIJNEN 24.5.2008 Publicatieblad van de Europese Unie L 136/3 RICHTLIJNEN RICHTLIJN 2008/52/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 21 mei 2008 betreffende bepaalde aspecten van bemiddeling/mediation in burgerlijke

Nadere informatie

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 102450 / 28.BT253 Betreft zaak: Richtsnoeren NMa informatieverstrekking energieleveranciers aan consumenten De Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit;

Nadere informatie

RICHTLIJN 2009/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

RICHTLIJN 2009/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD L 259/14 Publicatieblad van de Europese Unie 2.10.2009 RICHTLIJN 2009/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 16 september 2009 tot wijziging van de Richtlijnen 77/91/EEG, 78/855/EEG en 82/891/EEG

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 17.7.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 17.7.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.7.2014 C(2014) 4580 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 17.7.2014 betreffende de voorwaarden voor de indeling in klassen zonder tests van bepaalde

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 9 juli 2004 (14.07) (OR. en) 11091/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/001 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 9 juli 2004 (14.07) (OR. en) 11091/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/001 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 9 juli 2004 (4.07) (OR. en) PUBLIC 09/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/00 (COD) LIMITE JUSTCIV 99 COMPET 3 SOC 337 CODEC 874 OTA van: het voorzitterschap

Nadere informatie

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 9.8.2012 COM(2012) 449 final 2012/0217 (COD)C7-0215/12 Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de toekenning van tariefcontingenten voor

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 6.11.2006 COM(2006) 661 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 8 september 2003 ME/EM/3051226 1 Onderwerp Besluit tot verlenging termijn beschermde afnemer Gaswet en Elektriciteitswet 1998 E-en G-wet.mbo Besluit van, tot verlenging

Nadere informatie

L 162/20 Publicatieblad van de Europese Unie 21.6.2008

L 162/20 Publicatieblad van de Europese Unie 21.6.2008 L 162/20 Publicatieblad van de Europese Unie 21.6.2008 RICHTLIJN 2008/63/EG VAN DE COMMISSIE van 20 juni 2008 betreffende de mededinging op de markten van telecommunicatie-eindapparatuur (Voor de EER relevante

Nadere informatie

ADVIES VAN DE COMMISSIE. van 8.10.2012

ADVIES VAN DE COMMISSIE. van 8.10.2012 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 8.10.2012 C(2012) 7142 final ADVIES VAN DE COMMISSIE van 8.10.2012 overeenkomstig artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009 en artikel 10, lid 6, van Richtlijn 2009/72/EG

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg

Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg Afspraken tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en de Minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport over de wijze

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 oktober 2000 (11.10) (OR. en) 12089/00 Interinstitutioneel dossier: 1999/0152 (COD) LIMITE

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 oktober 2000 (11.10) (OR. en) 12089/00 Interinstitutioneel dossier: 1999/0152 (COD) LIMITE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 6 oktober 2000 (11.10) (OR. en) 12089/00 Interinstitutioneel dossier: 1999/0152 (COD) LIMITE EF 76 ECOFIN 269 CRIMORG 137 CODEC 744 NOTA van: nr. Comv.: Betreft: het

Nadere informatie

Visie voor 2020 voor de Europese energieconsumenten Gezamenlijke verklaring

Visie voor 2020 voor de Europese energieconsumenten Gezamenlijke verklaring Visie voor 2020 voor de Europese energieconsumenten Gezamenlijke verklaring 13 november 2012 Bijgewerkt in juni 2014 E nergie is van vitaal belang in ons leven. Teneinde ons welzijn te garanderen en ten

Nadere informatie

1. 1. Het Comité heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de programma's en activiteiten van de Unie op energiegebied:

1. 1. Het Comité heeft zich herhaaldelijk uitgesproken over de programma's en activiteiten van de Unie op energiegebied: bron : http://www.emis.vito.be Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen dd. 21-01-1998 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C9 van 14/01/98 Advies van het Economisch en Sociaal Comité

Nadere informatie

GEDELEGEERDE RICHTLIJN../ /EU VAN DE COMMISSIE. van 30.1.2015

GEDELEGEERDE RICHTLIJN../ /EU VAN DE COMMISSIE. van 30.1.2015 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 30.1.2015 C(2015) 383 final GEDELEGEERDE RICHTLIJN../ /EU VAN DE COMMISSIE van 30.1.2015 tot wijziging, met het oog op aanpassing aan de technische vooruitgang, van bijlage

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument C(2010) 8467 definitief

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument C(2010) 8467 definitief RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 7 december 2010 (09.12) (OR. fr) 17573/10 MI 533 COMPET 421 EF 204 ECOFIN 820 TELECOM 149 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.9.2011 COM(2011) 540 definitief 2011/0238 (COD) Voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot instelling van een mechanisme voor informatie-uitwisseling

Nadere informatie

BESLISSING (B) 051124-CDC-490

BESLISSING (B) 051124-CDC-490 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 232 Wijziging van de Wet luchtvaart en de Luchtvaartwet ter implementatie van verordening (EG) nr. 2111/2005 inzake de vaststelling van een

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 VERSLAG van: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) aan: de Raad EPSCO Nr. vorig doc.: 9081/08

Nadere informatie

EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRE- CONTRACTUELE FASE VOOR WONINGKREDIETEN ( DE OVEREENKOMST )

EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRE- CONTRACTUELE FASE VOOR WONINGKREDIETEN ( DE OVEREENKOMST ) EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRE- CONTRACTUELE FASE VOOR WONINGKREDIETEN ( DE OVEREENKOMST ) Deze Overeenkomst is tot stand gekomen via onderhandelingen

Nadere informatie

Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken. van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken

Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken. van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken 27.10.2010 2010/0067(CNS) ONTWERPADVIES van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EUROPA - ADR A2 Brussel, 26 mei 2011 MH/SL/AS A D V I E S over DE RAADPLEGING VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET GEBRUIK VAN ALTERNATIEVE GESCHILLENBESLECHTING

Nadere informatie

PUBLIC. Brussel, 24 oktober 2008 (30.10) (OR. fr) RAAD VA DE EUROPESE U IE 14625/08. Interinstitutioneel dossier: 2008/0058 (C S) 2008/0059 (C S)

PUBLIC. Brussel, 24 oktober 2008 (30.10) (OR. fr) RAAD VA DE EUROPESE U IE 14625/08. Interinstitutioneel dossier: 2008/0058 (C S) 2008/0059 (C S) Conseil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 24 oktober 2008 (30.10) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0058 (C S) 2008/0059 (C S) 14625/08 LIMITE FISC 138 OTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap

Nadere informatie

1. DOEL EN TOEPASSINGSBEREIK

1. DOEL EN TOEPASSINGSBEREIK EUROPESE COMMISSIE Directoraat-generaal Concurrentie Beleid en coördinatie inzake staatssteun Brussel, DG D(2004) COMMUNAUTAIRE KADERREGELING INZAKE STAATSSTEUN IN DE VORM VAN COMPENSATIES VOOR DE OPENBARE

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 juni 2010 (OR. en) 11682/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0180 (NLE) AVIATION 100 RHJ 13 RELEX 599

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 juni 2010 (OR. en) 11682/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0180 (NLE) AVIATION 100 RHJ 13 RELEX 599 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 juni 2010 (OR. en) 11682/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0180 (NLE) AVIATION 100 RHJ 13 RELEX 599 VOORSTEL van: de Europese Commissie d.d.: 28 juni 2010 Betreft:

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.3.2014 C(2014) 1392 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 7.3.2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Gedragscode voor. verkopen gesloten buiten verkoopruimten en verkopen op afstand

Gedragscode voor. verkopen gesloten buiten verkoopruimten en verkopen op afstand Gedragscode voor verkopen gesloten buiten verkoopruimten en verkopen op afstand Deze Gedragscode vormt een aanvulling op de reglementaire bepalingen inzake verkoop op afstand en verkoop buiten verkoopruimten

Nadere informatie

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag,

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag, P5_TA(2002)0591 Verblijfstitel met een korte geldigheidsduur * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verblijfstitel met een korte

Nadere informatie

BESLISSING (B) 041202-CDC-384

BESLISSING (B) 041202-CDC-384 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

NOTA het voorzitterschap de Groep consumentenbescherming en -voorlichting nr. Comv.: 10686/07 CONSOM 82 JUSTCIV 168 CODEC 657 Betreft:

NOTA het voorzitterschap de Groep consumentenbescherming en -voorlichting nr. Comv.: 10686/07 CONSOM 82 JUSTCIV 168 CODEC 657 Betreft: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 oktober 2007 (09.10) (OR. en) PUBLIC 13281/07 Interinstitutioneel dossier: 2007/0113 (COD) LIMITE CONSOM 110 JUSTCIV 242 CODEC 996 NOTA van: het voorzitterschap

Nadere informatie

?? NL RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 mei 2004 (14.05) (OR. en) 9414/04 POLGEN 21

?? NL RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 mei 2004 (14.05) (OR. en) 9414/04 POLGEN 21 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 mei 2004 (14.05) (OR. en) 9414/04 POLGEN 21 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap het Comité van permanente vertegenwoordigers / de Raad Verslag over de stand

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 4 de kwartaal 2012 + Januari 2013 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert

Nadere informatie

Tijdens de zitting van 18 mei 2009 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de conclusies in bijlage dezes aangenomen.

Tijdens de zitting van 18 mei 2009 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de conclusies in bijlage dezes aangenomen. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 mei 2009 (26.05) (OR. en) 9909/09 DEVGE 147 E ER 187 E V 371 COAFR 172 OTA van: het secretariaat-generaal d.d.: 18 mei 2009 nr. vorig doc.: 9100/09 Betreft: Conclusies

Nadere informatie

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Wat zijn de taken van Europese ondernemingsraden? Europese ondernemingsraden (EOR s) zijn organen die de Europese werknemers

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 8 maart 2016 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 8 maart 2016 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 8 maart 2016 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0304 (E) 6183/16 MAR 50 TRANS 46 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD inzake

Nadere informatie

ENERGIEKAMER. Atoomstroom B.V. Informele zienswijze: SWAP-methode bij stroometikettering. Geachte,

ENERGIEKAMER. Atoomstroom B.V. Informele zienswijze: SWAP-methode bij stroometikettering. Geachte, ENERGIEKAMER Aan Atoomstroom B.V. Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 1 Onderwerp Informele zienswijze: SWAP-methode bij stroometikettering Geachte, U heeft de Energiekamer van de Nederlandse Mededingingsautoriteit

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 29.11.2007 COM(2007) 761 definitief 2007/0266 (ACC) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD over het standpunt van de Gemeenschap in het Gemengd Comité EG-Faeröer

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS) N 20 CORDROGUE 27 FISC 45 BUDGET 13 SAN 71 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 14 maart

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 20 december 2006 (OR. en) 16647/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/194 (CNS) REGIO 70 FIN 673

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 20 december 2006 (OR. en) 16647/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/194 (CNS) REGIO 70 FIN 673 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 20 december 2006 (OR. en) 16647/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/194 (CNS) REGIO 70 FIN 673 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: VERORDENING VAN DE

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 FEBRUARI 2011.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 FEBRUARI 2011. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 17 FEBRUARI 2011 inzake het ontwerp tot wijziging van de ordonnantie van 19 juli

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING. INTERPRETATIENOTA Nr. 2015-01

EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING. INTERPRETATIENOTA Nr. 2015-01 EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING Directoraat I. Landbouwwetgeving en procedures I.1. Landbouwwetgeving; vereenvoudiging Datum van verspreiding 8.7.2015 INTERPRETATIENOTA

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD NL NL NL EUROPESE COMMISSIE Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD Brussel, 19.4.2010 COM(2010)153 definitief 2010/0083 (NLE) betreffende de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese

Nadere informatie

4. Het voorzitterschap verzoekt de Raad derhalve de ontwerp-conclusies in bijlage dezes aan te nemen.

4. Het voorzitterschap verzoekt de Raad derhalve de ontwerp-conclusies in bijlage dezes aan te nemen. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 maart 2008 7150/1/08 REV 1 (de,nl,da,el,pt,sv,cs,et,lt,mt,sl) AGRI 62 AGRISTR 8 AGRIORG 21 VERSLAG van: het Speciaal Comité landbouw d.d.: 10 maart 2008 aan: de Raad

Nadere informatie

RAAD VOOR HET VERBRUIK

RAAD VOOR HET VERBRUIK RvV 489 RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES over een ontwerp van Koninklijk Besluit tot opheffing van het Koninklijk Besluit van 18 juli 1972 betreffende de aanduiding van de prijs van juwelen, uurwerken, goud-

Nadere informatie

Over de passage tussen haken op de bladzijden 2-3 is nog geen overeenstemming bereikt.

Over de passage tussen haken op de bladzijden 2-3 is nog geen overeenstemming bereikt. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 november 2003 (21.11) (OR. en) 15014/03 ECOFIN 353 FIN 519 RELEX 437 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad het Coreper/de RAAD Ontwerp-verslag

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 16 september 2008 Betreft: Voorstel voor een Verordening (EG)

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 8.11.2007 COM(2007) 686 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT tot toezending van de Europese kaderovereenkomst

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

GEZAMENLIJKE VERKLARING VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN HET NETWERK VAN MEDEDINGINGSAUTORITEITEN

GEZAMENLIJKE VERKLARING VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN HET NETWERK VAN MEDEDINGINGSAUTORITEITEN GEZAMEIJKE VERKLARING VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN HET NETWERK VAN MEDEDINGINGSAUTORITEITEN "1. De vandaag vastgestelde verordening betreffende de uitvoering van de mededingingsregels

Nadere informatie

Bij dit besluit heeft de Commissie zich gebaseerd op de onderstaande overwegingen.

Bij dit besluit heeft de Commissie zich gebaseerd op de onderstaande overwegingen. EUROPESE COMMISSIE Brussel, 07.XII.2005 C (2005) 5280 Betreft: Steunmaatregelen van de Staten nr. N 491/2005 - Nederland Subsidieregeling sanering glastuinbouwbedrijven in vanuit milieu opzicht kwetsbare

Nadere informatie

Autoriteit Consument & Markt

Autoriteit Consument & Markt Consument & Markt BESLUIT Ons kenmerk: ACM/DC/2014/ 206881 Betreft zaak 14.0939.53: Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van gas aan kleinverbruikers op grond van artikel 45, eerste

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 9 februari 2010 (10.02) (OR. fr) 6290/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0011 (NLE) HR 8 CORDROGUE 25

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 9 februari 2010 (10.02) (OR. fr) 6290/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0011 (NLE) HR 8 CORDROGUE 25 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 9 februari 2010 (10.02) (OR. fr) 6290/10 Interinstitutioneel dossier: 2010/0011 (NLE) HR 8 CORDROGUE 25 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 3 februari 2010 Betreft: Voorstel

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 4.5.2015 COM(2015) 186 final 2015/0097 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende het namens de Europese Unie in te nemen standpunt in het Gemengd Comité van de

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 augustus 2004 (OR. en) 11296/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/0142 (ACC) AGRI 185 WTO 78

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 augustus 2004 (OR. en) 11296/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/0142 (ACC) AGRI 185 WTO 78 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 3 augustus 2004 (OR. en) 11296/04 Interinstitutioneel dossier: 2004/0142 (ACC) AGRI 185 WTO 78 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad

Nadere informatie

10 december 2007 ET/TM / 7142496

10 december 2007 ET/TM / 7142496 Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 10 december 2007 ET/TM / 7142496 Onderwerp Telemarketing In het Algemeen

Nadere informatie

De Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit;

De Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit; De Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit; Gelet op de artikelen 5, eerste, tweede en zesde lid, 77h, eerste lid, 77i, eerste lid, aanhef en onder b, en 95m, eerste tot en met derde

Nadere informatie

Voor de delegaties gaan in bijlage dezes de ontwerp-conclusies van de Raad, waarover een akkoord is bereikt in de Groep sociale vraagstukken.

Voor de delegaties gaan in bijlage dezes de ontwerp-conclusies van de Raad, waarover een akkoord is bereikt in de Groep sociale vraagstukken. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 februari 2011 (16.02) (OR. en) 6196/1/11 REV 1 SOC 99 COMPET 34 VERSLAG van: de Groep sociale vraagstukken aan: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel)

Nadere informatie

Commissie juridische zaken. aan de Commissie industrie, onderzoek en energie

Commissie juridische zaken. aan de Commissie industrie, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 25.6.2013 2013/2063 (INI) ONTWERPADVIES van de Commissie juridische zaken aan de Commissie industrie, onderzoek en energie inzake het vrijmaken van

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE TELECOMMUNICATIEDIENSTEN per 2 mei 2016

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE TELECOMMUNICATIEDIENSTEN per 2 mei 2016 REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE TELECOMMUNICATIEDIENSTEN per 2 mei 2016 Begripsomschrijving Artikel 1. In dit reglement wordt verstaan onder: stichting : de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken;

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 -------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- Elektronische ecocheques Follow-up en monitoring Ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE DEFENSIE GENEESKUNDIGE ZORG Per 1 januari 2016

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE DEFENSIE GENEESKUNDIGE ZORG Per 1 januari 2016 REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE DEFENSIE GENEESKUNDIGE ZORG Per 1 januari 2016 Begripsomschrijving Artikel 1. In dit reglement wordt verstaan onder: stichting : de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken;

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2042 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Straatsburg, 15 januari 2008 (OR. en) 2007/0141 (COD) LEX 871 PE-CONS 3687/1/07 REV 1 ENER 284 CODEC 1295 RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD TOT

Nadere informatie

Conclusies van de Raad betreffende de bestrijding van het tabaksgebruik

Conclusies van de Raad betreffende de bestrijding van het tabaksgebruik RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 november 1999 (OR. en) 12545/1/99 REV 1 LIMITE SAN 171 Betreft : Conclusies van de Raad betreffende de bestrijding van het tabaksgebruik DG I CONCLUSIES VAN DE RAAD

Nadere informatie

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE ENERGIELABEL per 7 juli 2015

REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE ENERGIELABEL per 7 juli 2015 REGLEMENT GESCHILLENCOMMISSIE ENERGIELABEL per 7 juli 2015 Begripsomschrijving Artikel 1. In dit reglement wordt verstaan onder: stichting : de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken; commissie

Nadere informatie

Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de EU.

Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de EU. Europese Commissie Brussel, 30.06.2004 C (2004)2042 fin Betreft: Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de

Nadere informatie