ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO SPD Bedrijfsadministratie Hogeschool NTI. Croho-registratienummer: 34426

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO SPD Bedrijfsadministratie Hogeschool NTI. Croho-registratienummer: 34426"

Transcriptie

1 Inhoud van het verslag ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO SPD Bedrijfsadministratie Hogeschool NTI Croho-registratienummer: aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 24 augustus 2006 en 29 september 2006, een aanvullend bezoek is uitgevoerd op 6 december 2006 Identificatie... 2 Managementsamenvatting... 3 Bevindingen... 5 Bijlage 1: Programma...28 Bijlage 2: Beoordeelde documenten...30 Bijlage 3: Domeinspecifiek referentiekader...32 Bijlage 4: Visitatieteam...34 Bijlage 5: Onafhankelijkheidsverklaringen...35 Appendix 1: Bevindingen...36 Appendix 2: Beoordeelde documenten...39 De verantwoordelijke teamleider: ir. R.S. Kloosterman namens deze, M.I. van de Velde Certiked Juli 2007 Pagina 1 van 40

2 Identificatie Hogeschool NTI Schipholweg 101, 2316 XC Leiden Postbus 2222, 2301 CE Leiden Telefoon Website Voor kwaliteit verantwoordelijke bestuurder: de heer M.A.M. Kolsteren, directeur MBO/HBO/University van het NTI Kwaliteitsfunctionaris: mevrouw mr. M. Pieters, business-unitmanager HBO/University Scope en doel De visitatie heeft betrekking op: Hogeschool NTI HBO opleiding SPD Bedrijfsadministratie Deeltijd/afstandsonderwijs Locatie Leiden en afstandsonderwijs Doel van het onderzoek is te beoordelen in welke mate het NVAO Beoordelingskader (februari 2003) adequaat worden afgedekt. Teamsamenstelling Teamleider: ir. R.S. Kloosterman Extern deskundige: drs. R.R. van Aalst Secretaris: drs. W.J.J.C. Vercouteren RC Studentlid: mevrouw B. Dumay BSc Werkwijze De opleiding heeft een zelfevaluatie opgesteld ten aanzien van de gevisiteerde opleiding en deze doen toekomen aan het visitatieteam op 17 augustus De eerste visitatiedag is uitgevoerd op 24 augustus 2006 en op 29 september 2006 is de tweede visitatiedag uitgevoerd. Het conceptrapport is op 6 november 2006 toegezonden aan het management van de opleiding. Op 6 december 2006 vond een vervolgbijeenkomst plaats, waarbij een aantal nog niet gewaardeerde facetten wederom beoordeeld zijn. Dit heeft geleid tot een definitieve beoordeling van alle facetten. In de aanloop naar de visitatie is er tweemaal een bijeenkomst geweest tussen leden van het visitatieteam en vertegenwoordigers van de Hogeschool. Deze bijeenkomsten hadden alle een voorlichtend en planningstechnisch karakter. Pagina 2 van 40

3 Managementsamenvatting Op 24 augustus 2006 en 29 september 2006 heeft een visitatieteam van Certiked een visitatie uitgevoerd bij de opleiding SPD Bedrijfsadministratie van Hogeschool NTI. Doelstelling was een toetsing uit te voeren van de kwaliteit van de opleiding, gerelateerd aan het NVAO Beoordelingskader. Algemeen beeld De Hogeschool NTI is een onderdeel van het NTI, een niet-bekostigde onderwijsinstelling. Het NTI is op zijn beurt een onderdeel van het internationale opleidingsconcern Thomson Learning. Tussen de werkmaatschappijen binnen Thomson vindt een geregelde uitwisseling over aspecten van het opleiden plaats. In de Hogeschool NTI zijn de opleidingen op HBO-niveau van het NTI ondergebracht. De Hogeschool NTI verzorgt opleidingen op het gebied van onder meer personeel & arbeid, economie en administratie, recht en bestuur, marketing & verkoop en bedrijfskunde. De aansturing van de Hogeschool NTI is in handen van de business-unitmanager. In de unit HBO zijn naast de businessunit-manager twee opleidingscoördinatoren werkzaam. De business-unitmanager kan een beroep doen op twee medewerkers kwaliteitszorg bij vragen op dat gebied. Op het gebied van toetsing, scriptiebegeleiding en stagebegeleiding kan de businessunitmanager een beroep doen op vier medewerkers toetscoördinatie. De hoofddocent van de opleiding SPD Bedrijfsadministratie heeft de verantwoordelijkheid voor de inhoudelijke kwaliteit van de opleiding. De mentoren zijn het aanspreekpunt voor de studenten en dienen ook eigener beweging contact op te nemen met de studenten. De missie van het NTI kent vijf punten, te weten blended learning, flexibel onderwijs, financieel aantrekkelijk onderwijs, waardevol onderwijs en onderwijs met doorgroeimogelijkheden. Blended learning wil zeggen dat de studenten gebruik kunnen maken van verschillende onderwijsvormen zoals zelfstudie, contactonderwijs en onderwijs onder begeleiding via de digitale leeromgeving. Flexibel onderwijs betekent dat de studenten op elk moment met de studie kunnen beginnen en deze kunnen volgen in hun eigen tempo en op de plaats die zij verkiezen. Financieel aantrekkelijk onderwijs wil zeggen dat door op de kosten te letten het NTI de leertrajecten voor een relatief lage prijs kan aanbieden. Waardevol onderwijs houdt in dat het NTI opleidingen wil aanbieden die aansluiten op de beroepspraktijk en dat NTI erkende diploma s wil uitreiken. Het NTI wil ook het doorgroeien van studenten naar een vervolgstudie of naar een positie op de arbeidsmarkt bevorderen. Hogeschool NTI stelt zich tot doel om de slagingspercentages van haar studenten te verhogen en meer competentiegericht op te leiden. De opleiding SPD Bedrijfsadministratie biedt Hogeschool NTI in de vorm van afstandsonderwijs en in de vorm van contactonderwijs aan. Dat laatste wordt onder toezicht van het NTI uitgevoerd door instituut NIFA, Nederlands Instituut voor Financieel-economisch Administratieve opleidingen. Pagina 3 van 40

4 De zelfevaluatie met de bijlagen die de opleiding samengesteld heeft, was van een goed niveau en gaf het visitatieteam van Certiked voldoende informatie om de opleiding mede aan de hand daarvan te beoordelen. Het visitatieteam van Certiked heeft vastgesteld, dat de opleiding SPD Bedrijfsadministratie ten aanzien van alle facetten van het NVAO Accreditatiekader een voldoende behaalt. Daarmee concludeert het visitatieteam van Certiked dat de opleiding SPD Bedrijfsadministratie aan alle facetten aan het NVAO Beoordelingskader voldoet. Pagina 4 van 40

5 Bevindingen Voor de NVAO-onderwerpen zijn hieronder de bevindingen van het visitatieteam weergegeven. Steeds zijn in de blokken de NVAO-criteria aangegeven die bij betreffend onderwerp en facetten horen, is een beschrijving gegeven van de bevindingen en wordt vervolgens een beoordeling ten aanzien van betreffend facet gegeven. Daarbij dient in ogenschouw genomen te worden, dat voldoende te interpreteren is als: voldoet aan de eisen. De waardering goed wordt gegeven op het moment dat er duidelijk sprake is van een beoordeling die daar bovenuit stijgt. Een waardering excellent zou willen zeggen dat voor dat facet betreffende opleiding een voorbeeldfunctie in Nederland vervult. Pagina 5 van 40

6 1. Onderwerp: doelstellingen opleiding 1.1 Domeinspecifieke eisen De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein. De eindkwalificaties van de opleiding HBO SPD Bedrijfsadministratie zijn aan het Beroepsprofiel SPD Bedrijfsadministratie ontleend. Dit profiel is door het bestuur van de Stichting Examenbureau NGO SPD Bedrijfsadministratie (ENS) vastgesteld. De stichting ENS is opgericht door het Nederlands Genootschap van Opleiders voor de comptabele en economische examens (NGO) en ziet toe op het waarborgen van de kwaliteit van de examens. Het beroepsprofiel is vastgesteld op 1 januari In NGO ENS zijn de opleidingsinstituten verenigd die de opleiding HBO SPD Bedrijfsadministratie aanbieden. De bij NGO ENS betrokken opleidingen zijn die van ABC Hogeschool, Hogeschool Avans, Fontys Bedrijfshogeschool, Hogeschool Hanzesteden, InHolland Select Studies, LOI Hogeschool, Hogeschool Markus Verbeek, Fontys Bedrijfshogeschool, HBO Nederland/Hogeschool GEO, Hogeschool NTI en Hogeschool Praehep. Alle opleidingen hebben dezelfde doelstellingen. Zij vergaderen periodiek en stellen eenmaal per jaar de Onderwijs- en Examenregeling van SPD Bedrijfsadministratie vast, waar het beroepsprofiel een onderdeel van is. De Onderwijs- en Examenregeling dateert van 1 januari In het Beroepsprofiel HBO SPD Bedrijfsadministratie staan de eisen waaraan de afgestudeerde van de opleiding SPD Bedrijfsadministratie moet voldoen. Het beroep van de afgestudeerde is omschreven en van daaruit zijn de eisen aan de afgestudeerde geformuleerd. In deze omschrijving staan de functies die de afgestudeerde kan vervullen, de maatschappelijke ontwikkelingen die voor het beroep van belang zijn en de kennis, vaardigheden en houding die de afgestudeerde SPD er nodig heeft om het beroep goed te kunnen uitvoeren. In 1999 is door NGO ENS in samenwerking met de belangenvereniging SPD een bedrijfsenquête gehouden, waarbij meer dan 30 representatieve bedrijven uit alle branches zijn bevraagd. De resultaten van deze bedrijfsenquête vormen nog steeds de belangrijkste basis onder het beroepsprofiel. De bijstelling van het profiel in 2005 geeft weliswaar een actualisering maar het fundament daaronder is hetzelfde gebleven. Om de afstemming tussen de eisen aan de afgestudeerde en de beroepspraktijk te bewaken heeft NGO ENS een beroepenveldcommissie in het leven geroepen. Deze commissie heeft het beroepsprofiel van 2005 bestudeerd en gevalideerd als zijnde een goede weergave van wat de afgestudeerde moet kennen en kunnen. In de beroepenveldcommissie hebben vijf personen zitting vanuit het werkveld. Van de vijf leden van de beroepenveldcommissie zijn enkele verbonden aan accountantskantoren, heeft één persoon een leidinggevende functie bij de Belastingdienst en is één persoon manager finance and control bij een non-profit instelling. In deze samenstelling is de commissie voldoende breed samengesteld en omvat de relevante disciplines. Pagina 6 van 40

7 De eisen waaraan de afgestudeerde van de opleiding HBO SPD Bedrijfsadministratie moet voldoen, zijn als volgt in het Beroepsprofiel verwoord. Ten aanzien van de kennis dient de afgestudeerde te beschikken over actuele kennis, die zich concentreert op de vakgebieden Bedrijfsadministratie, Bedrijfseconomie, Bedrijfsrecht en Belastingrecht en Bestuurlijke informatievoorziening. Daarbij komt dat de afgestudeerde moet beschikken over kennis van vakgebieden die daarop aansluiten. Op het gebied van vaardigheden moet de afgestudeerde in staat zijn om de genoemde kennis toe te passen in de beroepspraktijk. Hij beschikt daartoe over vaardigheden op het gebied van het verzamelen van gegevens en het geven van een oordeel daarover, de vaardigheid een rapportage op te stellen op grond van de gegevens en hij kan zowel zelfstandig als in samenwerking met anderen de benodigde werkzaamheden verrichten. De afgestudeerde heeft tevens een methodische aanpak en een kritische instelling en weet zich op verschillende niveaus in de organisatie en daarbuiten te presenteren. De opleiding heeft het Beroepsprofiel SPD Bedrijfsadministratie als uitgangspunt genomen voor de eindkwalificaties van de opleiding HBO SPD Bedrijfsadministratie. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de eindkwalificaties van deze opleiding als voldoende. Het visitatieteam heeft vastgesteld dat de eindkwalificaties van de opleiding gebaseerd zijn op de eisen van het beroepenveld en op de eisen van vakgenoten. Daar komt bij dat de eindkwalificaties jaarlijks worden geëvalueerd. 1.2 Niveau De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties. Hieronder wordt nagegaan of en in hoeverre de eindkwalificaties van HBO SPD Bedrijfsadministratie overeenkomen met de algemeen geldende beschrijvingen van de kwalificaties, zoals deze naar voren komen in de Dublin descriptoren. Het visitatieteam heeft op grond van de gevoerde gesprekken en bestudering van de verstrekte informatie De afgestudeerde moet over kennis en inzichten beschikken die up-to-date zijn. Deze kennis en inzichten zijn hoofdzakelijk geconcentreerd in de vakgebieden bedrijfsadministratie (inzicht in rekeningstelsels, budgettering, kostencalculaties), bedrijfseconomie (inzicht in investeringsanalyse, financieringsstructuur, vermogensbepaling), bedrijfsrecht en belastingrecht (inzicht in arbeidsrecht, sociaal recht en grondig inzicht in het Nederlandse belastingstelsel) en bestuurlijke informatievoorziening (inzicht in administratieve organisatie, interne controle, geautomatiseerde gegevensverwerking). Daarnaast dient de afgestudeerde kennis te bezitten van vakgebieden die daarbij aansluiten, te weten marketing en organisatie, bedrijfsstatistiek, algemene economie en externe verslaggeving. De afgestudeerde dient over kennis omtrent communicatie en over kennis van de moderne ICT te beschikken. De diepgang van de kennis wettigt een HBO-bachelorniveau. Pagina 7 van 40

8 De toepassing van kennis en inzicht blijkt in het profiel uit het vermogen van de afgestudeerde om de hiervoor genoemde kennis en inzicht toe te passen in de praktijk. Het toepassen van de kennis heeft vooral betrekking op het financieel-economische gebied en het gebied van de bestuurlijke informatievoorziening. De afgestudeerde dient de kennis toe te passen op een professionele wijze en in de beroepspraktijk. Daarnaast dient de afgestudeerde in staat te zijn kostencalculaties uit te voeren en financiële stukken (balans, verlies- en winstrekening, begroting, financieel-economische kentallen, verslagen van prestatie-indicatoren, financiële managementrapportages) op te stellen. Ook is de afgestudeerde in staat goed om te gaan met kantoorautomatisering, zoals spreadsheets, boekhoudpakketten en ook ERP-systemen. De afgestudeerde beschikt over kennis en inzicht op een wijze dat hij in staat is problemen te signaleren en daadwerkelijk op te lossen. Hij heeft de vaardigheid om relevante gegevens te verzamelen, te interpreteren en zich hierover een oordeel te vormen. De afgestudeerde kan conclusies trekken en weet hoofdzaken en bijzaken van elkaar te onderscheiden. De afgestudeerde is in staat zowel zelfstandig als in samenwerking met anderen problemen op te lossen. Omdat de complexiteit van vraagstukken groter wordt binnen organisaties en de verantwoordingsplicht verzwaart, worden steeds hogere eisen gesteld aan de informatie die de afgestudeerde dient te leveren. Dat doet een groot beroep op het oplossingsgerichte vermogen van de afgestudeerde. In de afstudeerscriptie wordt op de oordeelsvorming van de afgestudeerde sterk de nadruk gelegd. De afgestudeerde is vaardig in het opstellen van rapportages en het maken van samenvattingen. Hij kan zijn argumenten goed verwoorden en kan zijn bevindingen op een professionele wijze en met overtuigingskracht aan verschillende groepen presenteren. De afgestudeerde kan op verschillende niveaus binnen en buiten de organisatie goed communiceren en adviseren. Hij is met name in staat het management van de organisatie door het correct toepassen van kennis en inzichten te adviseren over het te voeren beleid vanuit bedrijfseconomisch perspectief. De afgestudeerde weet zijn activiteiten goed te plannen en te organiseren. Hij heeft een methodische aanpak en een reflecterende manier van denken en handelen. De afgestudeerde is flexibel en is bereid zich aan te passen aan de bedrijfscultuur en is daardoor in staat leidinggevende functies te bekleden. Hij is zich bewust van de maatschappelijke relevantie van zijn beroep. Het visitatieteam beoordeelt op grond van de bevindingen het HBO-bachelorniveau van de eindkwalificaties als voldoende. Uit de analyse kan worden afgeleid dat het niveau van HBO-bachelor, zoals in de Dublin descriptoren weerspiegeld, op adequate wijze naar voren komt in de eindkwalificaties van de opleiding. Pagina 8 van 40

9 1.3 Oriëntatie HBO De eindkwalificaties van de opleiding zijn mede ontleend aan de door of met het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties. Een HBO-bachelor heeft de kwalificaties voor het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of in een samenhangend spectrum van beroepen waarvoor een HBO-opleiding vereist of dienstig is. In het Beroepsprofiel SPD Bedrijfsadministratie staan de vereisten die aan de afgestudeerde worden gesteld. Het beroepsprofiel omschrijft op duidelijke wijze het beroep en de beroepspraktijk van de afgestudeerde. Het beroepsprofiel is ontleend aan de enquête onder representatieve bedrijven die ondervraagd zijn over de beroepsvereisten van de afgestudeerde van HBO SPD Bedrijfsadministratie. De eindkwalificaties sluiten om die reden aan bij het beroepenveld en bij wat een beginnend beroepsbeoefenaar op HBO-bachelorniveau moet kennen en kunnen. De beroepenveldcommissie van NGO ENS stelt zich ten doel ervoor te zorgen dat de opleiding SPD Bedrijfsadministratie blijft aansluiten bij de beroepspraktijk. Dat is een waarborg voor het afstemmen van het profiel op de beroepspraktijk. De opleiding heeft als doelstelling op te leiden voor functies die zich richten op de uitvoering van financieel-economische, informatieverzorgende, controlerende en adviserende taken. In kleine en middelgrote organisaties zijn veel van deze taken in één persoon verenigd. In grotere organisaties worden deze taken als specialismen gezien. In het beroepsprofiel zijn functies benoemd die de afgestudeerde als beginnend beroepsbeoefenaar moet kunnen bekleden. Deze functies zijn onder andere medewerker financiën, assistent-econoom, medewerker financiële administratie, kredietadviseur, assistent-accountant en assistent-controller. De afgestudeerde van de opleiding zal in de eerste jaren van de beroepspraktijk in samenwerking met meer ervaren collega s doorgroeien naar een volledig zelfstandige beroepsuitoefening. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de HBO-oriëntatie van de eindkwalificaties van de opleiding als voldoende. Het visitatieteam heeft vastgesteld dat de eindkwalificaties zijn ontleend aan het beroepenveld en dat zij zich richten op de beginnend beroepsbeoefenaar op HBO-bachelorniveau. Beoordeling van het onderwerp Doelstellingen opleiding Het visitatieteam beoordeelt op grond van de bovenstaande bevindingen het onderwerp Doelstellingen opleiding als positief. De eindkwalificaties van de opleiding zijn door het beroepenveld bekeken en voldoende bevonden. De eindkwalificaties reflecteren ook in voldoende mate de algemene kwalificaties voor het HBO-bachelorniveau en ze sluiten aan bij de eisen die aan een beginnend beroepsbeoefenaar op HBObachelorniveau gesteld moeten worden. Tot slot worden de eindkwalificaties geregeld op hun actualiteit getoetst. Pagina 9 van 40

10 2. Onderwerp: programma 2.1 Eisen HBO Kennisontwikkeling door studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek. Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline. Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk. De opleiding maakt gebruik van boeken op de verschillende vakgebieden. Deze vakliteratuur is vaak speciaal geschreven met het oog op de vereisten van de opleiding HBO SPD Bedrijfsadministratie. De boeken zijn maatgevende, bekende boeken, behandelen de relevante stof en zijn van een voldoende niveau. Elk van de modulen heeft één of meer boeken. Enige sprekende voorbeelden van deze vakliteratuur zijn Fuchs: Bedrijfsadministratie voor SPD, Tijhaar: Bedrijfseconomie, Epe/Koetsier: Jaarverslaggeving en Heijnsdijk/Van de Sar: Organisatie & Leiding. Naast de vakliteratuur ontwikkelt de opleiding modulewijzers. In deze modulewijzers wordt nadere informatie over de module ofwel het vak gegeven. De modulewijzers geven zinvolle extra informatie over het vakgebied en bieden extra handvatten om de stof in de leerboeken te kunnen beheersen. Nog niet alle modulewijzers zijn beschikbaar, overigens. De opleiding beschikt over een beroepenveldcommissie. Deze commissie is breed samengesteld met vertegenwoordigers van accountantskantoren, het bedrijfsleven en non-profit organisaties. Deze beroepenveldcommissie draagt zorg voor de afstemming van de opleiding met de beroepspraktijk. Om de afstemming met de landelijke beroepenveldcommissie te waarborgen, hebben twee leden in deze landelijke commissie zitting. De beroepenveldcommissie van de opleiding SPD Bedrijfsadministratie van Hogeschool NTI heeft een nieuw beroepsprofiel opgesteld. Naar alle waarschijnlijkheid zal dit beroepsprofiel met ingang van 2007 het landelijke beroepsprofiel voor de opleiding SPD Bedrijfsadministratie worden. Deze ontwikkeling zegt iets over de betrokkenheid en deskundigheid van de beroepenveldcommissie van Hogeschool NTI. De opleiding HBO SPD Bedrijfsadministratie is voldoende actueel. Dat blijkt onder andere uit het feit dat de opleiding in 2005 is vernieuwd. Bij deze vernieuwing is onder andere IFRS aan het programma toegevoegd. De actualiteit van de opleiding wordt ook geborgd door het overleg van de opleidingen op het niveau van NGO ENS en door de beroepenveldcommissie van NGO ENS. Deze beide beoordelen regelmatig de actualiteit. De aangeboden leerstof is voldoende actueel. De opleiding verleent in de meeste gevallen vrijstelling voor de stage, omdat de studenten veelal een werkkring op het vakgebied hebben en deze werkkring kunnen inbrengen om aan de stageverplichting te voldoen. Pagina 10 van 40

11 Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de HBO-eisen als voldoende. Het visitatieteam heeft vastgesteld dat de inhoud van de modulen voldoende is afgestemd op de beroepspraktijk en voldoende aansluit bij de actuele ontwikkelingen in het vakgebied. De beroepenveldcommissie is zeer betrokken bij de ontwikkelingen in de opleiding. 2.2 Relatie tussen doelstellingen en inhoud programma Het programma is een adequate concretisering van de eindkwalificaties qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen. De eindkwalificaties zijn adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma. De inhoud van het programma biedt de studenten de mogelijkheid om de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken. De Onderwijs- en examenregeling van de opleiding is opgesteld door NGO ENS. De Onderwijs- en examenregeling geeft per vakgebied zowel de eindtermen als de leerdoelen van de modulen weer. Dit is vertaald in de beschrijving van de leerstof per vakgebied. De leerstofomschrijving is zeer uitgebreid. In de leerstofbeschrijving staat een overzicht van de begrippen die de student moet kennen en de soorten berekeningen en analyses die hij moet kunnen uitvoeren. In de beschrijving van de practica staat vermeld welke oefeningen de student moet uitvoeren. De eindkwalificaties uit het Beroepsprofiel SPD Bedrijfsadministratie die betrekking hebben op de kennis op het gebied van HBO SPD Bedrijfsadministratie zijn met name terug te vinden in enkele modulen van de hoofdfase, te weten Bedrijfsadministratie (21 ECTS), Bedrijfseconomie (14 ECTS), Belastingrecht (12 ECTS), Bedrijfsrecht (14 ECTS) en Bestuurlijke informatievoorziening (10 ECTS). In de propedeuse is sprake van een aantal modulen die aan deze vakken voorafgaan en daar een inleiding op bieden. Dat zijn de modulen Inleiding bedrijfsadministratie (11 ECTS), Inleiding bedrijfseconomie (11 ECTS), Inleiding Belastingrecht (11 ECTS) en Inleiding bestuurlijke informatievoorziening (10 ECTS). Het niveau en de breedte van deze modulen, zowel in de propedeuse als in de hoofdfase is beslist voldoende. Het niveau en de reikwijdte van de overige modulen in de hoofdfase, waaronder Bedrijfsstatistiek (10 ECTS), Bedrijfscalculatie (9 ECTS) en Externe verslaggeving (10 ECTS) is voldoende. De eerste twee vakken zijn onder meer van belang voor het verzamelen van gegevens. De flankerende vakken Marketing en organisatie (10 ECTS) en Algemene economie (9 ECTS) sluiten ook in voldoende mate aan bij wat de eindkwalificaties vereisen. Daarnaast kent de opleiding enkele practica. Deze zijn ook van een adequaat niveau. Door de aandacht die wordt besteed aan de toepassing van de kennis door middel van te maken analyses en berekeningen, komt de toepassing van kennis en inzicht in deze modulen ook op een adequate wijze aan de orde. De lesstof is zo ingericht dat het oefenen van analyses en berekeningen en ook het tussentijds toetsen daarvan een prominente plaats in het programma inneemt. In de verschillende modulen staan onderwerpen waar aan het aspect van oordeelsvorming aandacht wordt besteed. De eindkwalificaties op het gebied van de oordeelsvorming komen ook tot uitdrukking in de eisen die de opleiding aan de afstudeeropdracht stelt. Pagina 11 van 40

12 Aan de student worden zowel in de stage (30 ECTS) als in de afstudeeropdracht (20 ECTS) eisen gesteld als het om de communicatieve vaardigheden gaat, zowel in woord als geschrift. De module Communicatieve en sociale vaardigheden (hoofdfase, 7 ECTS) richt zich daar ook op. Deze module wordt in de vorm van contactonderwijs gegeven om de communicatieve vaardigheden daadwerkelijk te oefenen. De studenten zijn in het deeltijd conctactonderwijs verplicht tenminste 6 van de 7 lessen bij te wonen. In het afstandsonderwijs is sprake van drie praktijkdagen (6 dagdelen). De studenten zijn verplicht al deze praktijkdagen bij te wonen. In de eisen voor de afstudeeropdracht wordt ook expliciet geformuleerd dat de student in staat moet zijn de door hem aangedragen oplossingsrichtingen te analyseren en daarop kritisch te reflecteren. In de beoordeling van de afstudeerscriptie speelt de mate waarin de student daartoe in staat is, een rol. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de relatie tussen doelstellingen en programma als voldoende. Het visitatieteam heeft vastgesteld dat de eindkwalificaties in voldoende mate aan de orde komen in de verschillende modulen. Ook het niveau en de breedte van de modulen is voldoende. 2.3 Samenhang programma Studenten volgen een inhoudelijk samenhangend studieprogramma. De propedeuse van de opleiding is opgebouwd uit in totaal zeven modulen, waaronder Inleiding bedrijfsadministratie (11 ECTS), Inleiding bedrijfseconomie (11 ECTS), Inleiding statistiek (10 ECTS), Inleiding belastingrecht (11 ECTS) en Inleiding bestuurlijke informatievoorziening (10 ECTS). Deze modulen of vakken bieden over de volledige breedte een beeld van de vakken in de hoofdfase. De kernvakken uit de hoofdfase komen als inleidende vakken in de propedeuse voor. De propedeuse voldoet op die wijze aan de eis dat het een goede oriëntatie op de opleiding biedt. De kernvakken in de propedeuse nemen 53 ECTS van de in totaal 60 ECTS in. Dat betekent dat de kernvakken bijna 90 % van alle ECTS in de propedeuse beslaan. Dat de vakken een compleet beeld van de opleiding en van het toekomstige beroep geven, geldt ook voor de hoofdfase. In de hoofdfase zijn in totaal 12 modulen opgenomen, waaronder Bedrijfseconomie (14 ECTS), Bedrijfsadministratie (21 ECTS), Bestuurlijke informatievoorziening (10 ECTS), Belastingrecht (12 ECTS), Bedrijfsrecht (14 ECTS) en Externe verslaggeving (10 ECTS). Deze kernvakken bieden in hun onderlinge samenhang een geheel van wat de SPD er in de beroepspraktijk te wachten staat. In de hoofdfase nemen de kernvakken 81 ECTS van de in totaal 130 ECTS (hoofdfase minus stage en minus afstudeerscriptie) in beslag. Dat is ruim 62 %. Ook hierin blijkt hoezeer de inrichting van de opleiding zich concentreert op de kernvakken van SPD Bedrijfsadministratie. Tussen de vakken onderling is er samenhang. De inhoud van Bedrijfscalculatie en Bedrijfseconomie vertoont samenhang. Dat geldt ook voor Bedrijfsadministratie, Bestuurlijke informatievoorziening en Externe verslaggeving. Daarnaast volgen de studenten vier practica. In de propedeuse zijn dat het Practicum toegepaste informatietechnologie (3 ECTS) en het Practicum Bedrijfsadministratieve software (4 ECTS). Pagina 12 van 40

13 In de hoofdfase gaat het om het Practicum communicatieve en sociale vaardigheden (7 ECTS) en het Practicum bestuurlijke informatievoorziening (4 ECTS). In deze practica wordt van de studenten gevraagd aan te tonen dat zij de opgedane kennis kunnen toepassen. Dat dienen zij te doen in de vorm van werkstukken. De practica zijn aldus een aanvulling op de kennisverwerving tijdens de modulen. De onderwerpen van de practica sluiten aan bij de inhoud van de vakken of modulen. Bij de afstudeeropdracht komt de integratie van de verschillende onderwerpen uit de vakken aan de orde. Uit het onderzoek van Choice onder de studenten valt af te leiden dat de studenten de samenhang van het curriculum over het algemeen positief beoordelen. Het studentenpanel van de opleiding SPD Bedrijfsadministratie van het NTI beaamt dat sprake is van een voldoende samenhang in het programma. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de samenhang van het programma als zijnde voldoende. De propedeuse biedt een oriënterend beeld op de gehele opleiding. De opleiding is sterk gericht op de kernvakken en besteedt ruim voldoende aandacht aan de relevante vakgebieden. De kernvakken vertonen een onderlinge coherentie en bieden aldus voor de student een samenhangende studie. 2.4 Studielast Het programma is studeerbaar doordat factoren, die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren zoveel mogelijk worden weggenomen. In de Onderwijs- en examenregeling staan de eindtermen van de vakken helder en in concrete termen aangegeven. De studenten weten derhalve waar ze in de bestudering van deze vakken naar toe moeten werken en welke zaken daarin relevant zijn. De studenten kunnen zich bij problemen in de studievoortgang wenden tot hun mentoren. De mentoren volgen de voortgang van de studie van de studenten. De mentoren helpen de studenten, indien gewenst, ook met de planning van hun studie. Zij worden sinds kort ook geacht de studenten pro-actief te bellen. De studenten hebben de gelegenheid om de startdag van de opleiding bij te wonen. Deze vindt plaats aan het begin van de studie is vooral bedoeld om de studenten de nodige studievaardigheden bij te brengen. De startdag wordt begeleid door de mentoren. Tijdens de studie krijgen de studenten feedback van de docenten op de ingestuurde huiswerkopgaven. De docent is het vakinhoudelijke aanspreekpunt voor de studenten, niet alleen ten aanzien van het huiswerk maar ook bij andere vakinhoudelijke vragen. Bij het NIFA ondervinden de studenten een intensieve begeleiding door de docenten tijdens de lessen. In de lessen besteden de docenten aandacht aan problemen die de studenten met de lesstof kunnen hebben. Pagina 13 van 40

14 Bij het NIFA krijgen de studenten desgewenst een studieadviesgesprek met de directeur. Daarin komen aspecten van studieplanning aan de orde. De studenten krijgen een persoonlijk advies over de manier waarop zij het beste de studie kunnen inrichten. Dat is een vorm van maatwerk. Wanneer studenten drie lessen hebben verzuimd, dan neemt NIFA contact met hen op om eventuele knelpunten in de studie te bespreken en mogelijk weg te nemen. Het visitatieteam beoordeelt op grond van de bevindingen de manier waarop de opleiding met de studielast omgaat als zijnde voldoende. De opleiding zet voldoende middelen in om de studenten te ondersteunen en te begeleiden. 2.5 Instroom Het programma sluit qua vorm en inhoud aan bij de kwalificaties van de instromende studenten: VWO, HAVO, middenkaderopleiding of specialistenopleiding (WEB) of daarmee vergelijkbare kwalificaties, blijkend uit toelatingsonderzoek. De opleiding stelt de juiste formele eisen aan de instroom van de studenten. Volgens de Onderwijs- en examenregeling van de opleiding hebben studenten met een diploma op het niveau van HAVO, VWO of MBO-4 recht op toegang tot de propedeutische fase van de opleiding. Studenten die ouder zijn dan 21 jaar, hebben toegang als ze de 21+-toets juist kunnen afronden. Zij krijgen op grond van het resultaat van de toets een bindend studieadvies van de toelatingscommissie. In de Onderwijs- en examenregeling staat aangegeven op basis van welke bewijsstukken en welke getuigschriften de studenten voor welke vakken vrijstelling kunnen krijgen. Bij NIFA bestaat er geen 21+-regeling. NIFA laat alleen studenten toe die in haar ogen een voldoende kans van slagen in de opleiding hebben. Als de aankomend student te weinig kennis op administratief gebied heeft, raadt NIFA hem aan eerst het praktijkdiploma boekhouden te halen. Bij NIFA krijgen alle studenten een intakegesprek. In dat gesprek krijgen ze advies over hoe ze de studie het beste kunnen inrichten. De leerroute kan dus per student verschillen. Het visitatieteam beoordeelt op grond van de bevindingen de manier waarop de opleiding de instroomeisen van de studenten behandelt als adequaat. De opleiding gaat daar gewetensvol mee om. Pagina 14 van 40

15 2.6 Duur De opleiding voldoet aan de formele eisen met betrekking tot de omvang van het curriculum: 240 studiepunten. Het aantal studiepunten in ECTS van de opleiding bedraagt 240 ECTS. De propedeutische fase telt 60 ECTS, terwijl de hoofdfase een omvang van 180 ECTS heeft. Studenten die kunnen aantonen dat zij een relevante werkplek hebben, kunnen vrijstelling van de stage verkrijgen. Bij het afstandsonderwijs hebben de studenten meer dan 4 uur per week studiebelasting. Bij NIFA is de studiebelasting ongeveer 15 uur per week, inclusief lessen. Omdat de studenten in verreweg de meeste gevallen een werkplek op het gebied van de administratie hebben, kunnen ze de studietijd bekorten. De studie zelf geeft de theoretische onderbouwing van dat wat studenten in de praktijk aan werk doen. Het visitatieteam beoordeelt op grond van de bevindingen de duur van de studie als zijnde voldoende. Aan de formele eis van de nominale studieduur van 240 ECTS is voldaan. 2.7 Afstemming tussen vormgeving en inhoud Het didactisch concept is in lijn met de doelstellingen. De werkvormen sluiten aan bij het didactisch concept. De opleiding hanteert het didactische concept van blended learning. Dat wil zeggen dat de studenten bij het afstandsonderwijs hun studie uitvoeren in een combinatie van zelfstudie, contactonderwijs en onderwijs onder begeleiding. Zelfstudie is het op eigen plaats en tijd bestuderen van de leerboeken en het overige lesmateriaal, waaronder met de name de modulewijzers. Contactonderwijs doet zich voor bij de startdag en bij het Practicum communicatieve en sociale vaardigheden. Onderwijs onder begeleiding hangt voor een belangrijk deel af van het gebruik van de digitale leeromgeving, DLO. Daarin kunnen de studenten met de docenten en met medestudenten interactief over de lesstof van gedachten wisselen en zich deze eigen maken. De studiewijzers voor de meeste vakken zijn sinds december 2006 aanwezig en dat geldt ook voor het aantal activerende leeropdrachten. Het aantal activerende leeropdrachten is nog beperkt. Hogeschool NTI wacht met het uitbreiden daarvan totdat het curriculum van de SPD opleidingen in Nederland competentiegericht zal zijn ingericht. Dat is gepland voor 1 januari De activerende leeropdrachten komen vooral tot hun recht in een competentiegericht curriculum. Pagina 15 van 40

16 De opleiding beschikt sinds november 2006 over de DLO, die een actievere begeleiding van de studenten en meer interactie tussen studenten en docenten en tussen studenten onderling mogelijk maakt. In de DLO kunnen de studenten hun huiswerk insturen en vragen stellen. De docenten kijken het huiswerk na en geven hun reactie aan de studenten. Ook beantwoorden zij de vragen. De DLO maakt contact tussen studenten onderling mogelijk, waardoor de studenten ook elkaar kunnen helpen. Hogeschool NTI ziet in de DLO een belangrijk middel om de studieactiviteiten van studenten en docenten te volgen. Bij NIFA bestaat het didactisch concept uit de toepassing van contactonderwijs, waarbij in de lessen het huiswerk wordt besproken. Zo biedt de opleiding aan de studenten de gelegenheid actief op de huiswerkopgaven in te gaan, daarover vragen te stellen en daarvan zo veel mogelijk te leren. Ook stimuleert NIFA de gedachtenwisseling van de studenten onderling tijdens de lessen. De docenten van NIFA stellen het huiswerkschema op en treden zo op als coach en stimulator van de studenten. In de lessen bespreken de docenten ook extra opgaven om de voortgang van de student te kunnen peilen. Het visitatieteam beoordeelt op grond van de bevindingen de afstemming tussen vorm en inhoud van het onderwijs als voldoende. De opleiding heeft een helder didactisch concept en heeft dat ook daadwerkelijk ingevuld. Met name het sinds november en december 2006 ingericht zijn van de DLO en de studiewijzers draagt bij aan het invullen van het didactisch concept van de opleiding. 2.8 Beoordeling en toetsing Door de beoordelingen, toetsingen en examens wordt adequaat getoetst of de studenten de leerdoelen van (onderdelen van) het programma hebben gerealiseerd. De meeste modulen van de opleiding SPD Bedrijfsadministratie worden via extern gelegitimeerde examens getoetst. Dat geldt zowel voor de modulen in de propaedeuse als voor de modulen in de hoofdfase. De examens van de opleiding worden ontwikkeld door onafhankelijke commissies van NGO ENS. Twee keer per jaar heeft het dagelijks bestuur van NGO ENS overleg met deze commissies over de kwaliteit van de examens. Een externe organisatie, te weten de Associatie van Praktijkexamens is belast met het organiseren en het afnemen van de examens. De kwaliteit van de externe examens is van een voldoende niveau. Met name de moeilijkheidsgraad van de examens, het vermogen van kandidaten tot inzicht te komen en kennis en inzicht toe te passen komen voldoende in de examens tot hun recht. Pagina 16 van 40

17 De opleiding neemt in eigen beheer de examens voor de practica af. Hetzelfde geldt voor de stage en de afstudeeropdracht. Aan de afstudeeropdracht zijn in de gemeenschappelijke Onderwijsen examenregeling eisen gesteld over het niveau waarop de kandidaat de complexiteit van vraagstukken, de eigen oordeelsvorming en het zelfstandig opzetten en uitvoeren van een onderzoek dient te beheersen. Deze eisen zijn adequaat. De opleiding beschikt over een scriptieadviseur die de studenten tijdens het maken van de scriptie begeleidt. In het voorjaar van 2006 heeft de opleiding voor de eerste keer ook eigen examens in de theoretische vakken van de propedeuse afgenomen. De kwaliteit en het niveau van deze examens was voldoende. De studenten vinden het een handicap dat ze een halfjaar moeten wachten alvorens ze een examen kunnen herkansen. Dat geldt de externe examens. De interne examens van de opleiding kunnen vaker afgelegd worden. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de beoordeling en de toetsing als zijnde goed. De extern gelegitimeerde examens bevinden zich op een goed niveau. De door de opleiding zelf gemaakte examens zijn ook van een adequaat niveau. De eisen die worden gesteld aan de afstudeerscriptie leiden tot de juiste diepgang, complexiteit en mate van oordeelsvorming. Beoordeling van het onderwerp Programma Het visitatieteam beoordeelt alle facetten van het onderwerp Programma als voldoende en kan daarom het onderwerp als geheel als positief beoordelen. De vakinhoud bevindt zich op een voldoende niveau, het curriculum van de opleiding is voldoende afgestemd op de eindkwalificaties en de samenhang is adequaat. De opleiding doet voldoende aan de studeerbaarheid van de opleiding. De afstemming tussen de vorm en inhoud van het onderwijs voldoet aan de eisen die daaraan gesteld moeten worden. Pagina 17 van 40

18 3. Onderwerp: inzet van personeel 3.1 Eisen HBO Het onderwijs wordt voor een belangrijk deel verzorgd door personeel dat een verbinding legt tussen de opleiding en de beroepspraktijk. De opleiding kent de functies hoofddocent en moduledocenten. De hoofddocent is verantwoordelijk voor het doorvertalen van het beroepsprofiel naar het onderwijsprogramma, voor de inhoud van de opleiding en voor de samenhang in het curriculum. Daarnaast is hij in samenspraak met de businessunitmanager belast met het samenstellen van het docentencorps. De moduledocenten zijn belast met het samenstellen van het studiemateriaal van een module of vak, binnen de eisen van het opleidingsconcept en in overeenstemming met de vastgestelde leerdoelen. De opleiding heeft de eisen die zij aan de hoofddocent en moduledocenten stelt, neergelegd in heldere functiebeschrijvingen. De hoofddocent heeft een hbo- of academisch denk- en werkniveau, is op de hoogte van relevante ontwikkelingen in het vakgebied en heeft ervaring met het inrichten en verzorgen van onderwijs. Getuige het curriculum vitae van de hoofddocent, voldoet hij aan deze eisen. De hoofddocent heeft zowel een ruime ervaring in de beroepspraktijk op de vakgebieden van SPD Bedrijfsadministratie als kennis en ervaring over het onderwijs. Hij kan aldus de relatie tussen beide leggen. De moduledocenten hebben zowel ervaring op het vakgebied dat zij geven alsook voldoende kennis en ervaring in het lesgeven. Zij kunnen derhalve de relatie tussen de beroepspraktijk en de opleiding leggen. De moduledocenten zijn in de achterliggende periode beoordeeld op hun recente praktijkervaringen. Op grond van die evaluatie is een aantal nieuwe docenten geworven en aangesteld. Bij NIFA leggen de docenten tijdens de lessen het verband tussen de lesstof en de beroepspraktijk, waarbij zij dikwijls ook aandacht besteden aan de actuele beroepspraktijk om zodoende de lessen naar de hedendaagse praktijk te vertalen. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de mate waarin de docenten aan de HBO eisen kunnen beantwoorden als voldoende. De moduledocenten en de hoofddocent hebben voldoende kennis van en ervaring in de beroepspraktijk en kunnen deze toepassen in het onderwijs. Pagina 18 van 40

19 3.2 Kwantiteit personeel Er wordt voldoende personeel ingezet om de opleiding met de gewenste kwaliteit te verzorgen. De opleiding heeft een overzicht samengesteld van de moduledocenten die voor de verschillende vakken of modulen ingepland staan. Bij elk van de modulen heeft de opleiding gezorgd voor een tweede docent die in voorkomende gevallen als vervanger kan optreden. Aldus voorziet de opleiding in de bezetting van de modulen. Bij NIFA zijn er groepen studenten in de dagopleiding en zijn er groepen in de avondopleiding. Het aantal docenten om aan deze groepen te doceren is voldoende. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen het aantal docenten als voldoende. Met name het beschikken over tweede docent is een adequate voorziening. 3.3 Kwaliteit personeel Het personeel is gekwalificeerd voor de inhoudelijke, onderwijskundige en organisatorische realisatie van het programma. De hoofddocent van de opleiding heeft veel ervaring in de inrichting en uitvoering van opleidingen, met name ook op het gebied van SPD Bedrijfsadministratie. De onderwijskundige en organisatorische realisatie van het lesprogramma is bij hem gewaarborgd. Het curriculum vitae van de hoofddocent geeft dat aan. Naast de hoofddocent zijn ook de business-unitmanager, assistent opleidingscoördinator, mentoren en scriptieadviseur bij de organisatie en invulling van de opleiding betrokken. De opleiding heeft aldus voldoende personen die zich met de organisatie van de opleiding bezighouden. De eisen die aan deze personen worden gesteld, zijn helder verwoord in de functiebeschrijvingen. De moduledocenten hebben de juiste vakinhoudelijke kennis, die onder andere tot uitdrukking komt in de opleiding die deze docenten hebben gevolgd. Deze opleidingen zijn relevant voor de vakken die zij doceren. De moduledocenten hebben voldoende onderwijskundige ervaring. Ze hebben deze opgedaan in het lesgeven aan deze en andere opleidingen. Recentelijk heeft een herschikking in het docentencorps plaatsgevonden. Deze herschikking had met name tot doel docenten bij de opleiding te betrekken die meer recente werkervaring in de beroepspraktijk hebben. Pagina 19 van 40

20 De directeur van NIFA is tegelijk belast met het geven van een aantal van de lessen. Hij is toegerust om de taken op inhoudelijk, onderwijskundig en organisatorisch gebied op adequaat te vervullen. De docenten bij NIFA zijn vakinhoudelijk voldoende toegeruste docenten. Het visitatieteam beoordeelt op grond hiervan de vakinhoudelijke, onderwijskundige en organisatorische kwaliteiten van de docenten als voldoende. De docenten hebben de juiste opleiding voor het vak, hebben ruime ervaring in het geven van onderwijs en worden getoetst op hun organisatorische kwaliteiten. Naast de docenten beschikken ook de andere bij de opleiding betrokken personen over de juiste kwalificaties om hun werkzaamheden uit te voeren. Beoordeling van het onderwerp Inzet van personeel Het visitatieteam is van oordeel dat het onderwerp Inzet van personeel positief is. Alle facetten van het onderwerp krijgen een voldoende beoordeling. De opleiding zet vakbekwame docenten in, die beschikken over een voldoende achtergrond in en voeling met de beroepspraktijk. De docenten hebben veel ervaring in het geven van onderwijs en dienen organisatorische taken naar behoren te vervullen. Het aantal docenten is afdoende om de lessen te kunnen geven en eventuele vervanging te kunnen waarnemen. De overige personen die bij de opleiding betrokken zijn, hebben de juiste kwalificaties. Pagina 20 van 40

21 4. Onderwerp: voorzieningen 4.1 Materiële voorzieningen De huisvesting en materiële voorzieningen zijn toereikend om het programma te realiseren. Voor afstandsonderwijs zijn minder materiële voorzieningen noodzakelijk dan voor contactonderwijs. De studenten studeren met name in hun eigen tijd op een door henzelf te kiezen plaats. Daar waar sprake is van contactonderwijs, zoals tijdens de startdag en het practicum communicatieve en sociale vaardigheden, beschikt de opleiding over lesruimten die voorzien zijn van de gewenste voorzieningen. Afstandsonderwijs vraagt om adequate voorzieningen voor het contact tussen studenten en docenten. Dat bestaat nu vooral uit de digitale leeromgeving, de DLO. De leslokalen bij NIFA en de voorzieningen aldaar zijn van een voldoende niveau. De studenten zijn tevreden over deze voorzieningen. Het visitatieteam is op grond van deze bevindingen van oordeel dat de materiële voorzieningen van de opleiding voldoende zijn. 4.2 Studiebegeleiding en informatievoorziening De studiebegeleiding en de informatievoorziening aan studenten zijn adequaat met het oog op studievoortgang. De studiebegeleiding en de informatievoorziening sluiten aan bij de behoefte van studenten. De studenten kunnen hun huiswerk insturen via de DLO. De docenten reageren in het algemeen correct en tijdig op deze berichten. De opleiding stelt aan de studenten een studiehandleiding ter beschikking. In deze studiehandleiding zijn op overzichtelijke wijze de belangrijkste aspecten van de studie en de opzet en inhoud van de modulen aangegeven. Per vak of module stelt de opleiding lesplanners of studiewijzers beschikbaar aan de studenten. In deze zijn de te bestuderen vakliteratuur en te maken vragen en opgaven voor elke les aangegeven. De opleiding kent een stagewijzer waarin aangegeven is wat de doelstellingen van de stage zijn en waaraan de stage en de stageplaats moeten voldoen. In de onderwijs- en examenregeling van de opleiding is aangegeven met welke eisen de studenten rekening moeten houden ten aanzien van de afstudeeropdracht. Pagina 21 van 40

22 De mentoren hebben tot taak de studenten tijdig te attenderen op de data dat de landelijke examens van de vakken zullen zijn. De studenten bij NIFA hebben direct toegang tot de docenten van de vakken en tot de directeur van NIFA. Beiden volgen de studievoortgang van de student en zijn te benaderen bij knelpunten in de studievoortgang. De studenten zijn te spreken over de begeleiding bij NIFA. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de studiebegeleiding en informatievoorziening voor de studenten als voldoende. De opleiding zorgt voor voldoende informatie over de studie en de docenten en mentoren begeleiden de studenten op vakinhoudelijk en organisatorisch gebied. Bij NIFA zijn de informatievoorziening en studiebegeleiding direct vanuit de docenten en de directeur van NIFA. Beoordeling van het onderwerp Voorzieningen Het visitatieteam beoordeelt het onderwerp Voorzieningen als positief. De facetten van het onderwerp zijn alle voldoende. De materiële voorzieningen beantwoorden aan de eisen die daaraan gesteld moeten worden. De opleiding is voldoende actief op het gebied van studiebegeleiding en informatievoorziening, zowel in het afstandsonderwijs als in het contactonderwijs. Pagina 22 van 40

23 5. Onderwerp: interne kwaliteitszorg 5.1 Evaluatie resultaten De opleiding wordt periodiek geëvalueerd, mede aan de hand van toetsbare streefdoelen. De opleiding i.c. Hogeschool NTI heeft een kwaliteitszorgsysteem op basis van het CIPP (context-input-proces-product)-model. In dat model zijn de relevante aspecten van de opleiding opgenomen. Het systeem is dekkend ten aanzien van de zaken die zich binnen het opleidingsbedrijf afspelen en waarvan de kwaliteit bepaald kan worden. Het systeem is van recente datum en door de opleiding ingevoerd in De opleiding neemt zich daarom voor ook het systeem zelf nog te evalueren. De opleiding heeft toetsbare streefdoelen geformuleerd. Deze liggen op het gebied van het behalen van minimaal de landelijke examenresultaten, het ontwikkelen van competentiegericht onderwijs en het verhogen van de tevredenheid van de stakeholders over de opleiding. De opleiding evalueert deze zaken periodiek. Naar aanleiding van het tevredenheidsonderzoek onder studenten in 2006 heeft de opleiding op een aantal onderwerpen de tevredenheid van de studenten geëvalueerd, mede in vergelijking met de resultaten van het onderzoek onder studenten in NIFA heeft een kwaliteitshandboek waarin onder meer opgenomen zijn taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van functionarissen, procedures, werkinstructies en registratieformulieren. De evaluatie van NIFA zal vanaf 1 januari 2007 plaatsvinden volgens de cyclus van het systeem van kwaliteitszorg van Hogeschool NTI. Er is heden binnen NIFA evenwel nog geen sprake van formele schriftelijke evaluaties maar eerder van informele, mondelinge evaluaties. Deze laatste vinden wel op een correcte wijze plaats. Het visitatieteam beoordeelt op grond van deze bevindingen de evaluatie van de opleiding als voldoende. De opleiding beschikt over een werkend systeem voor kwaliteitszorg en evalueert binnen dat systeem periodiek de resultaten van de opleiding. NIFA heeft een eigen kwaliteitszorgsysteem maar sluit per 1 januari 2007 bij het systeem van Hogeschool NTI aan, als het om de evaluaties gaat. De evaluaties binnen NIFA vinden heden nog niet formeel plaats maar het visitatieteam heeft wel de overtuiging dat de evaluaties op zich op een verantwoorde wijze tot stand komen. Pagina 23 van 40

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO SPD Bedrijfsadministratie. ABC Hogeschool Dordrecht e.o. Croho-registratienummer 34426

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO SPD Bedrijfsadministratie. ABC Hogeschool Dordrecht e.o. Croho-registratienummer 34426 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van ABC Hogeschool Dordrecht e.o. Croho-registratienummer 34426 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 23 april 2007 Inhoud van het verslag

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO SPD Bedrijfsadministratie Hogeschool Markus Verbeek. Croho-registratienummer: 34426

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO SPD Bedrijfsadministratie Hogeschool Markus Verbeek. Croho-registratienummer: 34426 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hogeschool Markus Verbeek Croho-registratienummer: 34426 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 15 oktober 2007 en 29 oktober 2007 Inhoud

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van NIFA, Nederlands Instituut voor Financieel-economisch Administratieve Opleidingen aan het NVAO Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs

Nadere informatie

Besluit. Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor opleiding

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Accountancy LOI Hogeschool. Croho-registratie: 34484. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Accountancy LOI Hogeschool. Croho-registratie: 34484. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Accountancy LOI Hogeschool Croho-registratie: 34484 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 18 augustus 2004

Nadere informatie

De NVAO heeft op 11 april 2005 een gesprek gevoerd met de LOI om over een aantal aspecten van de opleidingen een nadere toelichting te krijgen.

De NVAO heeft op 11 april 2005 een gesprek gevoerd met de LOI om over een aantal aspecten van de opleidingen een nadere toelichting te krijgen. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor opleiding

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Fiscale Economie LOI Hogeschool. CROHO registratie 34409. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Fiscale Economie LOI Hogeschool. CROHO registratie 34409. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HEAO Fiscale Economie LOI Hogeschool CROHO registratie 34409 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 25 juni 2004

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HTO Informatica, IT Service Management. Croho-registratienummer: 34488

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HTO Informatica, IT Service Management. Croho-registratienummer: 34488 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HTO Informatica, IT Service Management Croho-registratienummer: 34488 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 10 mei 2005 en 19 mei 2005

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Facility Management LOI Hogeschool. CROHO nummer 34500. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Facility Management LOI Hogeschool. CROHO nummer 34500. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Facility Management LOI Hogeschool CROHO nummer 34500 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 2 mei 2005 Inhoud

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HTO Elektrotechniek, Datacommunicatie en Netwerken. Croho-registratienummer: 34313

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HTO Elektrotechniek, Datacommunicatie en Netwerken. Croho-registratienummer: 34313 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HTO Elektrotechniek, Datacommunicatie en Netwerken Croho-registratienummer: 34313 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 10 mei 2005

Nadere informatie

Betreft: INVOERING NIEUW PROGRAMMA HBO SPD Bedrijfsadministratie en VBA

Betreft: INVOERING NIEUW PROGRAMMA HBO SPD Bedrijfsadministratie en VBA Postbus 4200 230 AC Leiderdorp Amsterdam, december 2008 Geachte studenten HBO SPD Bedrijfsadministratie Betreft: INVOERING NIEUW PROGRAMMA HBO SPD Bedrijfsadministratie en VBA Namens de opleiders HBO SPD

Nadere informatie

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor opleiding

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Verkeerskunde NHTV internationale hogeschool Breda. CROHO-nummer 34371

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Verkeerskunde NHTV internationale hogeschool Breda. CROHO-nummer 34371 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Verkeerskunde NHTV internationale hogeschool Breda CROHO-nummer 34371 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 5 april, 8 juni en 16 november

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Management LOI Hogeschool. CROHO-registratie 34480B. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Management LOI Hogeschool. CROHO-registratie 34480B. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Management LOI Hogeschool CROHO-registratie 34480B aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 13 oktober 2004 Inhoud

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Marketing & HBO Sales LOI Hogeschool. CROHO registratie 34478. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Marketing & HBO Sales LOI Hogeschool. CROHO registratie 34478. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Marketing & HBO Sales LOI Hogeschool CROHO registratie 34478 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 16 december

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Bedrijfseconomie LOI Hogeschool. CROHO nummer 34401. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Bedrijfseconomie LOI Hogeschool. CROHO nummer 34401. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HEAO Bedrijfseconomie LOI Hogeschool CROHO nummer 34401 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 27 april 2005 Inhoud

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Financiële en Zakelijke Dienstverlening LOI Hogeschool. CROHO registratie 34414

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Financiële en Zakelijke Dienstverlening LOI Hogeschool. CROHO registratie 34414 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Financiële en Zakelijke Dienstverlening LOI Hogeschool CROHO registratie 34414 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december

Nadere informatie

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Office management LOI Hogeschool. CROHO-registratie: 34046. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Office management LOI Hogeschool. CROHO-registratie: 34046. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Office management LOI Hogeschool CROHO-registratie: 34046 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 1 juni 2005

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. HBO Bedrijfskunde Bachelor LOI Hogeschool

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. HBO Bedrijfskunde Bachelor LOI Hogeschool ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van HBO Bedrijfskunde Bachelor LOI Hogeschool aan het NVAO Toetsingskader Nieuwe Opleidingen De visitatie vond plaats op 28 september en 7 oktober

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Small business & retailmanagement LOI Hogeschool. CROHO-nummer 34422

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Small business & retailmanagement LOI Hogeschool. CROHO-nummer 34422 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HEAO Small business & retailmanagement LOI Hogeschool CROHO-nummer 34422 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Commerciële Economie LOI Hogeschool Croho-registratie 34402. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Commerciële Economie LOI Hogeschool Croho-registratie 34402. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HEAO Commerciële Economie LOI Hogeschool Croho-registratie 34402 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 30 juni

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Universiteit Utrecht Master Natuurwetenschappen en Bedrijf. Croho-registratienummer: 60710

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Universiteit Utrecht Master Natuurwetenschappen en Bedrijf. Croho-registratienummer: 60710 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Master Natuurwetenschappen en Bedrijf Croho-registratienummer: 60710 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 29 mei 2007, 6 juni 2007

Nadere informatie

Rapport Uitgebreide Opleidingsbeoordeling. hbo bachelor Financieel Economisch Management. Hogeschool NCOI

Rapport Uitgebreide Opleidingsbeoordeling. hbo bachelor Financieel Economisch Management. Hogeschool NCOI Rapport Uitgebreide Opleidingsbeoordeling Hogeschool NCOI Inhoud van het verslag 1. Samenvatting van de beoordeling...2 2. Proces van beoordeling...5 3. Overzicht van de opleiding...6 3.1 Basisgegevens

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Facility Management LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34500

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Facility Management LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34500 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hbo bachelor Facility Management LOI Hogeschool Croho-registratienummer: 34500 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 14 september 2010

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Management, Economie en Recht (MER), Onroerend Goed en Makelaardij (OGM) LOI Hogeschool

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HEAO Management, Economie en Recht (MER), Onroerend Goed en Makelaardij (OGM) LOI Hogeschool ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HEAO Management, Economie en Recht (MER), Onroerend Goed en Makelaardij (OGM) LOI Hogeschool CROHO registratie 34435 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hogere Informatica IT Service Management van Hogeschool Dirksen. Croho-registratienummer: 34488

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hogere Informatica IT Service Management van Hogeschool Dirksen. Croho-registratienummer: 34488 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hogere Informatica IT Service Management van Hogeschool Dirksen Croho-registratienummer: 34488 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op

Nadere informatie

Post HBO Accountant- Administratieconsulent. HBO Accountancy. Associate degree Accountancy. (met WVA) PDB

Post HBO Accountant- Administratieconsulent. HBO Accountancy. Associate degree Accountancy. (met WVA) PDB ACC OUNTANCY Praktijkopleiding AA Post HBO Administrateur Controller Masterclass Accountant- Administratieconsulent MKB HBO SPD Bedrijfsadministratie Post HBO Accountant- Administratieconsulent HBO Accountancy

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Communicatie LOI Hogeschool. CROHO registratie 34405B. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Communicatie LOI Hogeschool. CROHO registratie 34405B. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Communicatie LOI Hogeschool CROHO registratie 34405B aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 12 juli 2004 Inhoud

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Universiteit van Amsterdam Bachelor Kunstmatige Intelligentie. Croho-registratienummer: 56981

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Universiteit van Amsterdam Bachelor Kunstmatige Intelligentie. Croho-registratienummer: 56981 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Bachelor Kunstmatige Intelligentie Croho-registratienummer: 56981 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 10 mei 2007 en 7 juni 2007

Nadere informatie

Conceptkaders HBO5 3 november 2009

Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toetsing van tot HBO 5 om te vormen opleidingen 5 2.1 Opzet 5 2.2 Beoordelingskader voor tot HBO 5 om te vormen opleidingen 6 2.2.1 Basisgegevens

Nadere informatie

Hbo-bachelor Accountancy Markus Verbeek Opleidingen Stichting Hoger Onderwijs. 24 Juni 2007. NVAO Toets Nieuwe Opleiding

Hbo-bachelor Accountancy Markus Verbeek Opleidingen Stichting Hoger Onderwijs. 24 Juni 2007. NVAO Toets Nieuwe Opleiding Hbo-bachelor Accountancy Markus Verbeek Opleidingen Stichting Hoger Onderwijs 24 Juni 2007 NVAO Toets Nieuwe Opleiding Paneladvies Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2508 CD The

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleidingen van. HBO Bachelor International Business and Management Studies

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleidingen van. HBO Bachelor International Business and Management Studies ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleidingen van HBO Bachelor International Business and Management Studies aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 2 september 2005,

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. Master of Studies in Real Estate. Amsterdam School of Real Estate

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. Master of Studies in Real Estate. Amsterdam School of Real Estate ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van Amsterdam School of Real Estate aan het NVAO Toetsingskader voor nieuwe opleidingen De visitatie vond plaats op 4 april 2007 Inhoud van het

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleidingen van. Opleiding Bachelor Management Payroll Services

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleidingen van. Opleiding Bachelor Management Payroll Services ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleidingen van Opleiding Bachelor Management Payroll Services aan het NVAO Toetsingskader voor nieuwe opleidingen De visitatie vond plaats op 17 augustus

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek Studiejaar 2013-2014 Algemeen 1. Deze bijlage bij het algemene gedeelte van de Onderwijs- en examenregeling van Codarts is van toepassing

Nadere informatie

Via de studiegids en tijdens de lesavonden :HONHDGYLH]HQZRUGHQRSYRRUKDQGDDQVWXGHQWHQJHJHYHQRYHUGHDIVWXGHHUVFULSWLH"

Via de studiegids en tijdens de lesavonden :HONHDGYLH]HQZRUGHQRSYRRUKDQGDDQVWXGHQWHQJHJHYHQRYHUGHDIVWXGHHUVFULSWLH Augustus 2005, 6RPVNXQQHQVFULSWLHNRVWHQGHVSXLJDWHQXLWORSHQ Als SPD student heb je er zo n 4 jaar studeren opzitten en dan begin je met je scriptie. Bij sommige opleiders gaat dan de kassa pas echt rinkelen.

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Eerstegraads Lerarenopleidingen Engels en Wiskunde Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Eerstegraads Lerarenopleidingen Engels en Wiskunde Noordelijke Hogeschool Leeuwarden ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Eerstegraads Lerarenopleidingen Engels en Wiskunde Noordelijke Hogeschool Leeuwarden aan het NVAO Accreditatiekader Croho-registratienummer Engels: 5112

Nadere informatie

Studiehandleiding. Praktijkdiploma boekhouden (PDB) compleet

Studiehandleiding. Praktijkdiploma boekhouden (PDB) compleet Studiehandleiding Praktijkdiploma boekhouden (PDB) compleet Lay-out en opmaak: NTI DTP Studio, Leiden 1 e druk september 2010 2 e druk december 2012 001204620 2010, NTI bv, Leiden Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement h. Functie docent Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub h Besluit personeel veiligheidsregio s 1.1 Algemene

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. HBO Informatica LOI Hogeschool. Inhoud van het verslag. Rapportage van de toetsing van. CROHO registratie 34479

ONDERZOEKSVERSLAG. HBO Informatica LOI Hogeschool. Inhoud van het verslag. Rapportage van de toetsing van. CROHO registratie 34479 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Informatica LOI Hogeschool CROHO registratie 34479 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003, 30 september 2004 en

Nadere informatie

HBO Verslaggeving. Vooropleidingseisen HBO Verslaggeving

HBO Verslaggeving. Vooropleidingseisen HBO Verslaggeving HBO Verslaggeving HBO Verslaggeving is een korte opleiding op HBO-niveau waarbij u de fijne kneepjes van de bedrijfsadministratie en interne verslaggeving leert. Een opleiding op financieel economisch

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. HBO Bachelor Bedrijfskunde. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. HBO Bachelor Bedrijfskunde. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van HBO Bachelor Bedrijfskunde aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 30 augustus 2005 en 27 september 2005 Inhoud van het

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Fiscale Economie LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34409

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Fiscale Economie LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34409 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hbo bachelor Fiscale Economie LOI Hogeschool Croho-registratienummer: 34409 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 14 september 2010

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832).

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832). n ed erl a n d s - v I a a m s e a ccr ed t tati eor gani sati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Facility Management van

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Longfunctieanalist LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34554

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Longfunctieanalist LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34554 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hbo bachelor Longfunctieanalist LOI Hogeschool Croho-registratienummer: 34554 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 14 september 2010

Nadere informatie

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Financieel Economisch Management van de Hogeschool NCOI

Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Financieel Economisch Management van de Hogeschool NCOI n ederl ønds - v I aamse a ccr edita Ei eo r gani satie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Financieel Economisch Management van de Hogeschool NCOI

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor nuao nederlands - viaamse accreditatieorganisatie Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Ondernemerschap van de Stichting Hoger Onderwijs Da Vinei datum 30 juni

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hogeschool Drenthe hbo-opleiding Bedrijfseconomie. Croho-registratienummer: 34401

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hogeschool Drenthe hbo-opleiding Bedrijfseconomie. Croho-registratienummer: 34401 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hogeschool Drenthe hbo-opleiding Bedrijfseconomie Croho-registratienummer: 34401 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 en 25 april

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Vertaler Engels LOI Hogeschool. Croho-registratie 34483. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO Vertaler Engels LOI Hogeschool. Croho-registratie 34483. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van HBO Vertaler Engels LOI Hogeschool Croho-registratie 34483 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 11 december 2003 en 27 augustus 2004

Nadere informatie

Examenreglement 2014-2015

Examenreglement 2014-2015 Examenreglement 2014-2015 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Algemeen 3 Hoofdstuk 2 Toelating tot opleidingen en cursussen 4 Hoofdstuk 3 Onderwijsprogramma 5 Hoofdstuk 4 Getuigschrift 7 Hoofdstuk 5 Doel en vorm

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Externe toezichthouders bij examens Inhoudsopgave 1. Positie en benoeming externe toezichthouders... 3 2. Taak externe toezichthouder

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Versie juli 2013 Concept Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders April 2012 0 Inhoud Gebruikte begrippen en afkortingen... 2 Inleiding... 5 Opbouw

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Toerisme en Recreatie LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34413

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Toerisme en Recreatie LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34413 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hbo bachelor Toerisme en Recreatie LOI Hogeschool Croho-registratienummer: 34413 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 14 september

Nadere informatie

Certificering pabo-studenten voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs Door: Bestuur OGO-Academie september 2014

Certificering pabo-studenten voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs Door: Bestuur OGO-Academie september 2014 Certificering pabo-studenten voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs Door: Bestuur OGO-Academie september 2014 Inleiding De certificering wordt door de OGO-Academie uitgevoerd. De pabo s zijn verantwoordelijk

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO bachelor International Business and Languages Stenden hogeschool

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. HBO bachelor International Business and Languages Stenden hogeschool ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Stenden hogeschool Croho-registratienummer: 34407 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 2 juni 2009 en 9 juni 2009 Inhoud van het verslag

Nadere informatie

Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. Hbo bachelor Management Economie en Recht LOI Hogeschool

Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. Hbo bachelor Management Economie en Recht LOI Hogeschool ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van Hbo bachelor Management Economie en Recht LOI Hogeschool aan het NVAO Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs De visitatie vond

Nadere informatie

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 1. Op welke dag wordt lesgegeven? Er is één vaste lesdag per week. Tijdens het cursusjaar 2013-2014 zijn de lessen als volgt: De

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. Master of Business Administration LOI University

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van. Master of Business Administration LOI University ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de Toets Nieuwe Opleiding van Master of Business Administration LOI University aan het NVAO Toetsingskader Nieuwe Opleidingen De visitatie vond plaats op 28 september 2005

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Informatica Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. CROHO-nummer: 34479. aan het NVAO Accreditatiekader

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Informatica Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. CROHO-nummer: 34479. aan het NVAO Accreditatiekader ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Informatica Noordelijke Hogeschool Leeuwarden CROHO-nummer: 34479 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 5 oktober 2004 en 28 oktober

Nadere informatie

Competentieprofiel instructeurs

Competentieprofiel instructeurs Competentieprofiel instructeurs 1) Actuele Kennis & Vaardigheden van Eerste Hulp Dit is de elementaire kennisstof en de bijbehorende vaardigheden die ten grondslag liggen aan Eerste Hulp onderwijs. Deze

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bachelor Opleiding Muziek Bijlage Muziektheater

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bachelor Opleiding Muziek Bijlage Muziektheater ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bachelor Opleiding Muziek Bijlage Muziektheater Studiejaar 2013-2014 1 Aanvulling OER 2012-2013 Muziektheater Inhoud en opbouw van het studieprogramma van de Muziektheaterafdeling

Nadere informatie

FUNCTIE PROFIELDOCENT LB SCHOLENGEMEENSCHAP BONAIRE

FUNCTIE PROFIELDOCENT LB SCHOLENGEMEENSCHAP BONAIRE FUNCTIE PROFIELDOCENT LB SCHOLENGEMEENSCHAP BONAIRE FUNCTIE-INFORMATIE Functienaam Docent LB Codering 004 Organisatie Scholengemeenschap Bonaire Salarisschaal 10 Werkterrein Onderwijsproces Docenten Activiteiten

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Bouwkunde Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. CROHO-registratienummer 34263

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Bouwkunde Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. CROHO-registratienummer 34263 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Bouwkunde Noordelijke Hogeschool Leeuwarden CROHO-registratienummer 34263 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 21 juni 2004 en 23

Nadere informatie

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken www.segment.nl BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken Investeren in uw persoonlijk vakmanschap 3 Samen studeren in een vaste groep 3 Persoonlijke benadering 3 Gemotiveerde studenten 3 Enthousiaste

Nadere informatie

SKO. Basiskennis Boekhouden BKB / Elementair Boekhouden

SKO. Basiskennis Boekhouden BKB / Elementair Boekhouden Avondopleidingen SKO Financiële Opleidingen Ondernemer opleidingen Basiskennis Boekhouden BKB / Elementair Boekhouden Basiskennis Calculatie BKC Praktijkdiploma Boekhouden PDB Moderne Bedrijfsadministratie

Nadere informatie

EXAMENREGLEMENT FACTORING MANAGEMENT

EXAMENREGLEMENT FACTORING MANAGEMENT EXAMENREGLEMENT FACTORING MANAGEMENT ARTIKEL 1. BEGRIPSBEPALINGEN In dit examenreglement wordt verstaan onder: NIVE: Cash management Examencommissie: Voorzitter: Dagvoorzitter: Corrector: Examinator: Kandidaat:

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER ERKENNINGSAANVRAAG VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING

BEOORDELINGSKADER ERKENNINGSAANVRAAG VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING BEOORDELINGSKADER ERKENNINGSAANVRAAG VERPLEEGKUNDIGE VERVOLGOPLEIDING Toelichting bij het gebruik van het beoordelingskader: Het beoordelingskader is een werkdocument voor opleidingscommissies om zo op

Nadere informatie

F.A.Q. Mentoren MBO/ HBO/ MBA

F.A.Q. Mentoren MBO/ HBO/ MBA F.A.Q. Mentoren MBO/ HBO/ MBA 6.1 Annuleringsvoorwaarden / 6.12 Waar kan ik het studiereglement vinden? Onderwerp: Wenst u uw opleiding te annuleren? Bekijk hier de veelgestelde vragen. Q: Waar kan ik

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten

Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten Handleiding Portfolio assessment UvA-docenten najaar 2005 Inleiding In het assessment UvA-docent wordt vastgesteld welke competenties van het docentschap door u al verworven zijn en welke onderdelen nog

Nadere informatie

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem

Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Medical Imaging/ Radiation Oncology Masteropleiding Haarlem Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Medical Imaging/ Radiation Oncology Verschillende studies laten zien dat de druk op de gezondheidszorg

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs universitair onderwijscentrum groningen hoger onderwijs Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs 2008-2009 september 2008 Basiskwalificatie onderwijs 2 Wat is de basiskwalificatie onderwijs (BKO)? De basiskwalificatie

Nadere informatie

sociaal NICEMOVE OPLEIDINGEN Liability maatschap Maliebaan 45 3581 CD Utrecht www.mbo-nicemove.nl nicemoveopleidingen@aol.com

sociaal NICEMOVE OPLEIDINGEN Liability maatschap Maliebaan 45 3581 CD Utrecht www.mbo-nicemove.nl nicemoveopleidingen@aol.com Examenprogramma vanaf 2016 VMBO Assistent juridisch hulpverlener MBO4 Crebonummer 79090 HBO AD Bachelor en Master HBO FINANCIEEL JURIDISCH HULPVERLENER Inclusief de BEROEPSGERICHTE VAKKEN opleiding mbo4

Nadere informatie

Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen

Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen 20 september 2013 Inhoud 1 Opzet 3 2 Toetsingskader 4 2.1 Onderwerp 1: Programma/opleidingsprofiel 4 2.2 Onderwerp 2: Inzet van personeel 4

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Sector: ESB&I Gevalideerd door: de paritaire commissie ECABO Vaststellingsdatum: 7 oktober 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.16 1 Inleiding

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Commerciële Economie LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34402

ONDERZOEKSVERSLAG. Rapportage van de toetsing van. Hbo bachelor Commerciële Economie LOI Hogeschool. Croho-registratienummer: 34402 ONDERZOEKSVERSLAG Rapportage van de toetsing van Hbo bachelor Commerciële Economie LOI Hogeschool Croho-registratienummer: 34402 aan het NVAO Accreditatiekader De visitatie vond plaats op 14 september

Nadere informatie

Opleidingen Boekhouden

Opleidingen Boekhouden Opleidingen Boekhouden Bij Avondopleidingen SKO kunt u kiezen uit 3 verschillende niveau's opleidingen boekhouden: Opleiding Basiskennis Boekhouden BKB vergelijkbaar met MBO-3 niveau (= Elementair Boekhouden

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen [66810] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 bacheloropleiding HBO-Rechten

Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 bacheloropleiding HBO-Rechten College van bestuur Onderwijs- en examenregeling 2012-2013 bacheloropleiding HBO-Rechten ) U2012-04405-BGA I Algemeen deel 1. Algemeen Artikel 1. Toepasselijkheid van de regeling Het Algemeen Deel (Deel

Nadere informatie