Initiatief en invloed

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Initiatief en invloed"

Transcriptie

1 wooninnovatie reeks Initiatief en invloed arko uitgeverij / bouwpraktijkinnovatie Wooninnovatie reeks Deze jaargang 3 nummer arko uitgeverij reeks behandelt alle soorten innovaties in woningontwerp, -bouw, -beheer, -financiering en -gebruik, woonarrangementen en -diensten Initiatief en invloed procesarchitectuur voor collectieven en co-ontwikkelaars bouwpraktijkinnovatie

2 Chris Posma (Syneff) begeleidt projecten van groepen die ecologisch willen wonen. Bekende voorbeelden zijn De Goedemeent in Purmerend [WIR10], De Buitenkans in Almere en De Groene Hoek in Arnhem. Gezien de complexiteit van zijn werk vergelijkt hij het wel eens met dat van een opbouwwerker in een ontwikkelingsland. Ontwikkelingshulp in de polder Chris Posma: Het initiatief moet van de mensen zelf komen. Het lukt niet als je probeert vraag te creëren op een plaats waar die niet is. Ik breng graag mensen bij elkaar waarvan ik het idee heb dat zij goed met elkaar kunnen samenwerken. Mensen die gelijk denken en op een leuke manier in een wijk willen wonen. Zo ontstaat een groep die samen iets wil. En dan is het mooi als je dat voor elkaar krijgt. Dat is gemeenschapsopbouw. En dat is eigenlijk de grootste uitdaging in dit soort projecten. Voordat je zover bent, moet je zorgen dat mensen weten waar ze aan beginnen. Hoe ze elkaar kunnen ondersteunen. En als het er dan een stuk of 15 zijn, kun je je met de kinderen erbij presenteren aan de politiek. Dan vertegenwoordig je al een nieuw buurtje. Planvisie De planvisie van De Buitenkans is in 1998 ontwikkeld door de stichting De Cirkel, Ecologisch Bouwen Almere. Later is hieruit de vereniging De Buitenkans ontstaan. De gemeente had een locatie gereserveerd en was enthousiast over het plan, maar twijfelde of de vereniging het hele gebied wel kon ontwikkelen. Marc Crijns, toekomstig bewoner en voormalige voorzitter van vereniging De Buitenkans: Het initiatief was al een jaar oud, toen ik ervan hoorde. Een paar mensen die graag een ecologische wijk wilden zijn gelijkgestemden gaan zoeken. In een jaar tijd hebben ze heel veel gedaan en 60 belangstellenden bij elkaar gebracht. De gemeente Almere zag het wel zitten. Particulier opdrachtgeverschap en ecologisch bouwen in een. Maar het blijft niet bij ideeën. Je moet plannen uitwerken en investeren. De gemeente wilde zeker weten dat er voldoende mensen achter stonden. En de mensen wilden zeker weten dat ze grond toegewezen zouden krijgen. Ik heb toen geanalyseerd hoe dat bij andere projecten is gegaan. Hoe we een serieuze partij konden worden en samen konden investeren. Uit een van de voorbeeldprojecten kwam Chris Posma als begeleider naar voren. Hij wilde ons wel helpen. Zo konden we het professioneel aanpakken en zaten we snel weer aan tafel bij de gemeente om over een stuk grond te praten. Binnen twee maanden waren we eruit en hadden we een optie. Die optie kostte wel 10% van de grondprijs. We kregen een jaar om een plan te maken. Zo stond het in de bouwplanontwikkelovereenkomst. Chris Posma: We maken met de initiatiefgroep eerst een planvisie. Daar beginnen we heel vroeg mee. Daarmee krijg je een beeld op basis waarvan je de mensen bij elkaar brengt. En in dat beeld moeten de mensen niet worden teleurgesteld. Mensen lezen de planvisie voordat ze lid worden van de vereniging. Daar houd je dus aan vast. In een planvisie staat bijvoorbeeld dat alle woningen aan bepaalde ecologisch criteria moeten voldoen. Dat een groot deel van de wijk niet per auto bereikbaar zal zijn om een kindveilige omgeving te kunnen bieden. Of er ruimte is voor maatwerk in architectuur, of dat we een project maken dat we in één bouwstroom kunnen realiseren. Wij maken het liefst projecten die veelvormig zijn, maar die wel met één bestek kunnen worden gemaakt. Mensen lezen de planvisie voordat ze lid worden van de vereniging De initiatiefgroep heeft in het begin nog geen overzicht. Dus je moet ze helpen om zichzelf te structureren. Met de planvisie, maar ook om een echte vereniging te worden en goed betrokken te raken bij het project. In Almere hebben de mensen picknicks op het veld georganiseerd. We zijn bomen gaan opmeten, om gevoel te krijgen voor de locatie. Daarna kreeg iedereen op een avond een stuk krijt en een groot vel, en een uur de tijd om de hele wijk te tekenen en daarin een eigen plek te kiezen. Zo kregen we dertig tekeningen die we op de grond hebben gelegd. Iedereen mocht zijn tekening toelichten. Er lag een rijkdom aan beelden. Ik heb De Buitenkans Almere daarvan een samenvatting gemaakt, waarin de mensen zich goed konden herkennen. Daarna begint de dialoog met de gemeente, over ontwikkeling en beheer van het openbaar gebied. Esther Engelen, destijds medewerker projectmatige woningbouw van de afdeling Wonen & Juridische Zaken van de gemeente Almere: De Stripheldenbuurt was onze wijk voor initiatieven. Daar paste De Buitenkans goed in. Perspectief en schaal Planvisie en doorzettingsvermogen Jolande Mensink, collega van Esther Engelen: De Buitenkans was een heel bijzonder initiatief. Ze hadden ook specifieke wensen voor de locatie. We hadden nog geen ervaring met initiatieven die niet meteen pasten binnen onze regels en structuren. Daardoor dreigde het initiatief van het kastje naar de muur te worden gestuurd. We 48 49

3 hebben de initiatiefnemers toen uitgenodigd om hun plannen te komen toelichten. Het was duidelijk dat het ging om enthousiaste mensen, die er echt voor gingen. Ze hebben hun plan goed gepresenteerd. Chris Posma: We hebben toen Hyco Verhaagen van Copijn erbij gehaald en de stedenbouwkundige van de gemeente. Zo hebben we samen een landschaps- en stedenbouwkundig plan gemaakt. Hyco Verhaagen: In twee workshops zijn we op een grote plattegrond gaan schuiven met de woningen. We wilden een centrale ruimte maken, een gemeenschappelijk gebied met kwaliteit. Dat moet dus in het midden komen, als ziel van zo n wijkje, de ontmoetingsplek. Als je daar met zijn allen omheen woont, heb je ook werkelijk het gevoel dat het gezamenlijk is, ons middelpunt. Het is belangrijk dat je vanuit een gezamenlijk plan werkt, waar iedereen achter staat. Zo krijg je ook een mandaat voor de afstemming met de gemeente. Dat hadden we ook gezien bij de Kersentuin in Leidsche Rijn. Daar was het een hele opgave om het plan van de bewonersvereniging in te passen in de stedenbouwkundig regels van de gemeente, waar iedere afdeling andere prioriteiten heeft. Zo n project lukt alleen als de bewonersvereniging goed is georganiseerd en bij de gemeente kan vechten om de plannen ook gerealiseerd te krijgen. Als professional kun je de wensen van de bewoners overdragen naar de vakmensen van de gemeente op een manier dat die dat serieus kunnen nemen. Want de professionals bij de gemeente worden er soms ook heel zenuwachtig van wat bewoners allemaal willen. Dat kan ze veel tijd gaan kosten. Uit voorzorg zeggen ze dan al snel nee. Als je dus de belangen van de bewoners behartigt, moet je de vertaalslag kunnen maken. De grootste kloof die je moet overbruggen heeft te maken met perspectief en schaal. Als je voor de gemeente openbare ruimten ontwerpt en Een speciale manier van wonen waarbij je ook je eigen omgeving beheert beheert, hanteer je een ruimere maatvoering dan als je een ontwerp maakt met de bewoners die het beheer zelf gaan doen. Dat heeft een veel fijnere korrel en ziet er op de schetsen dus heel anders uit. Stedenbouwkundigen herkennen dat niet meteen. Stedenbouwkundigen herkennen dat niet meteen Gemeentelijke organisaties zijn erop gericht om grote hoeveelheden woningen te realiseren en grote hoeveelheden infrastructuur in relatief korte tijd. Dat kunnen ze doordat ze een pakket regels bedenken die overal gelden. Als je zo werkt dan kun je productie maken, maar uitzonderingen zijn lastig, want die kosten naar verhouding veel te veel tijd. Dus als je een woonwijk wilt maken met bewonersparticipatie dan vergt dat een andere organisatie van de gemeente. In het ideale geval heb je daar een aparte projectleider voor, een vast aanspreekpunt gedurende het hele proces, en korte lijnen naar de politiek. Marcel Fleer van stedenbouwkundig bureau Bentvelsen en Vleer: Het stedenbouwkundige programma van eisen van de gemeente Almere is vastgesteld in het ontwikkelingsplan. Daarin liggen de categorieën en de aantallen woningen vast. Ook is er een proefverkaveling gemaakt zodat de grondexploitatie kan worden gecheckt. Daarna wordt het veld uitgegeven met een set stedenbouwkundige randvoorwaarden, zoals die categorieën en woningaantallen, en algemene bepalingen zoals bouwhoogtes. Samen met initiatiefnemer de Buitenkans, dat heette toen nog de Cirkel, en hun architectenteam hebben we onder begeleiding van Chris Posma met de toekomstige bewoners een aantal workshops georganiseerd en proefverkavelingen gemaakt. Zo is het stedenbouwkundig plan tot stand gekomen. Vervolgens zijn wij dat gaan uitwerken. Daarbij is er het nodige gediscussieerd. Of het hele veld in een keer moest worden uitgegeven, hoe het moest met de aansluitingen, of de vereniging het beheer van de openbare ruimte ging doen, en wie eigenaar van de openbare ruimte zou worden. Die discussie ging binnen de gemeente verder. Want de ideeën van de bewonersvereniging strookten niet met de standaard richtlijnen van de gemeente voor de inrichting van de openbare ruimte. Daar zijn veel discussies over geweest, maar uiteindelijk heeft de gemeente wel kunnen zorgen voor de standaard nutsvoorzieningen. Daarna is het gebruikelijke proces gevolgd. Collectief en individueel Chris Posma: Als het stedenbouwkundig plan af is maken we per huishouden een woonbiografie en een begrotingsoverzicht. Een woonbiografie is een vragenlijst die ieder huishouden invult. Dat heeft een dubbele functie. Voor de mensen zelf om meer inzicht te krijgen in hun woonwensen. En voor de anderen die aan het project werken informatie om zich in te leven. Het beste is het als alle mensen die in het huis komen te wonen, dus ook de kinderen, zo veel mogelijk wensen en eisen aangeven. Dat mag in tekst zijn, tekeningen, collages van plaatjes uit tijdschriften, maquettes, klei of wat dan ook. Ook de kinderen Daarna gaan de mensen hun oude woning opmeten. Ze formuleren wat groter moet, en wat kleiner mag. Daaruit volgt een beeld van de nodige m2 en m2, een budget van wensen. We rekenen uit wat dat gaat kosten, en kijken dan of dat haalbaar is. Er is altijd een spanning tussen het budget van mogelijkheden en het budget van wensen. Zo ontstaat een schifting. Architect Renz Pijenborgh van Archiservice: Mensen die iets gezamenlijk willen, willen dat ook op zo n gezonde en ecologische manier. Vroeger deden we alles zelf, waren we architect, projectbegeleider, bewonersbegeleider, sociaal werker. Nu werken we veel met Chris Posma als gespecialiseerde bewonersbegeleider. Die doet het eerste stuk met de bewoners, voordat ze een architect kiezen. De architecten komen pas in beeld als de bewoners weten wat ze zelf willen Er is een kring van architecten en adviseurs die daarmee overweg kunnen. En dan kiest men de ene keer de ene architect en de andere keer de andere architect. Bewoners kiezen bewust voor gezond en ecologisch. Corporaties zijn weer bezig met de oplopende energiekosten. Maar projectontwikkelaars verkopen een product en kijken niet naar het verdere gebruik. Chris Posma organiseert de mensen. Hij kent het hele proces. De architecten komen pas in beeld als de bewoners weten wat ze zelf willen. Daar hebben ze tijd voor nodig.

4 Zo hebben we samen een stedenbouwkundig plan gemaakt met als middelpunt de ontmoetingsplek Structuur en risico s Chris Posma: Vaak begint het initiatief met een stichting. Maar bij een bepaalde omvang moet je er een vereniging van maken. In een stichting heb je geen gelijkwaardigheid tussen personen. Een stichtingsbestuur beslist zonder dat de anderen daarover iets te zeggen hebben. In een vereniging moet je gezamenlijk besluiten. Dus moet je overleggen. Dat heb je bij dit soort projecten nodig. Het zou voor de bewoners geweldig zijn als de gemeente de grond stukje bij beetje verkoopt. Maar dan loopt de gemeente het risico dat ze met een deels onverkocht project zitten. De resterende kavels zijn steeds lastiger verkoopbaar, want die vallen in een gebied dat anderen al aan het ontwikkelen zijn. Er is dus een goede regie nodig en duidelijke afspraken. De vereniging kan daarin een grote rol spelen. Die krijgt dan de taak om voldoende kopers te vinden en te binden. Het helpt als er veel kennis in de groep aanwezig is, zodat er een bepaald niveau van inzicht kan ontstaan. En een gezamenlijk belang of ideaal om vanuit te gaan. Dan kun je ook samenwerken met kopers en huurders door elkaar, zoals met De Buitenkans. We vonden dat iedereen in Almere moest kunnen meedoen. Maar we zijn gestart op een moment dat de economie inklapte. Almere is behoorlijk conjunctuurgevoelig. De werkgelegenheid viel terug. Daardoor kregen we met terugloop van leden te maken. Mensen die niet meer zeker waren van hun werk. En als er mensen afvallen komt er ook spanning in het programma, de balans tussen collectief en individueel. De vereniging krijgt de taak om kopers te vinden en te binden De Buitenkans wilde bijvoorbeeld opslagtanks van 12m2 in de grond aanbrengen om warmte in op te slaan. Een goed idee, maar toen we eraan gingen rekenen werd het minder aantrekkelijk. Dat werd dus niet opgenomen in de standaard, maar wie het wil, kan het tegen meerprijs realiseren. Bewoner Ton Kersten was penningmeester van de vereniging De Buitenkans. Voor zijn werk in Amsterdam wilde hij vanuit Amersfoort naar het groenere Almere verhuizen. Ton Kersten: "Het leuke van de vereniging is dat je samen de wijk opbouwt. De onderlinge contacten zijn ook erg goed, de ledenvergaderingen zijn altijd heel sfeervol. De oorspronkelijke stichting wilde een zelfvoorzienende wijk ontwikkelen die los stond van de gemeente. Zoiets als Ruigoord bij Amsterdam, met eigen energievoorziening. Maar dat plan werd onbetaalbaar en van de initiatiefnemers bleven steeds minder mensen over. In hun plaats kwamen mensen die meer wisten van bouwkunde en financiën. Onder leiding van Marc Crijns is toen een haalbaar plan gemaakt. Voorfinancieren Chris Posma : Je wilt in de realisatie een schaalvoordeel bereiken. En dat bereiken we door met één bestek gezamenlijk in een bouwstroom te werken. Het bestek ontstaat uit concepten. Met inbreng van de constructeur, de installatieadviseur. In het begin mag je overal naar kijken. Maar na zo n oriëntatieperiode moet je keuzes maken. Het collectieve deel moet haalbaar blijven. Als iemand daarna nog iets anders wil, kan dat individueel tegen meerprijs. Als wij in het begin van het Definitief Ontwerp (DO) zitten, hebben wij een beeld van wat voor soort project het zou kunnen worden. Daar zoeken we aannemers bij, met relevante ervaring. Met de geselecteerde aannemer sluiten we een bouwteamovereenkomst. Zo n project blijft maatwerk. Qua vormgeving, qua materialen, concepten, experimentele dingen. Prijs is belangrijk, maar je moet vooral een goed moreel contract kunnen maken. De eindprijs is hard, met een marge van 5%. De prijs moet kloppen, want als wij te hoog zitten, dan vallen er mensen af. En als we te laag zitten, en er moet later geld bij, dan moeten er alsnog mensen afhaken. Je kunt het dus maar beter in een keer zorgvuldig ramen. Marc Crijns: We hebben aan alle partijen steeds openlijk verteld wat we deden. We zijn een groep mensen met kennis en motivatie, maar ook met beperkingen. Daarom zochten we anderen om samen mee te ontwikkelen. Verantwoordelijkheid delen. Alle berekeningen en budgetten laten zien. Die openheid heeft veel mensen verbaasd, maar ook goodwill opgeleverd. We waren een soort projectontwikkelaar zonder geld We waren een soort projectontwikkelaar zonder geld. We hebben in het begin met de helft van de mensen geld bij elkaar gebracht om de optie op de grond te betalen. En om een architect te contracteren. Zo hebben we vermogen bij elkaar gebracht. Daarna zijn we naar een bank gegaan en hebben we een lening kunnen krijgen. We konden laten zien dat we investeerden in het project, en op basis daarvan gingen anderen ook investeren. Chris Posma: In de beginfase van een project moet je kunnen voorfinancieren. Ik laat mensen niet meteen de volle mep betalen. Ze hebben op dat moment nog geen mogelijkheid om het project met een hypotheek te financieren. De andere professionals die aan een project werken kunnen ook wat voorfinancieren. En dan is het heel belangrijk dat je heel goed weet wie je in je netwerk hebt. En dat zij weten dat ik altijd mijn projecten afmaak, ook als het een tijdje tegenzit. De rekeningen worden pas betaald als het geld er is. Voor banken is dat lastig financieren. Maar sommige leden konden wat geld aan anderen lenen, en wij hebben er voor gezorgd dat ze daar wel een goede rente voor kregen. Daarmee hebben we de zaak overeind gehouden. Maar dat is echt passen en meten.

5 Twee fasen Chris Posma: Met een goedgekeurd bouwplan kun je ook een hypotheek krijgen. Daarin kan ook de grondcomponent worden gefinancierd. Dat is een kwestie van goede planning. Om te zorgen dat het moment van grondoverdracht samenvalt met de hypotheek. De grond wordt via de ABC overgedragen. De vereniging koopt en geeft door aan de leden. Maar op een bepaald moment werd het risico van onverkochte woningen toch te groot. In Purmerend [WIR10-3] kon de vereniging dat risico wel nemen. Met de Buitenkans moesten we een andere oplossing vinden. Zo kwamen we bij De Groene Stad, de corporatie die later opging in De Alliantie. Marc Crijns: De gemeente had een vlek toegewezen waar ruimte was voor twee projecten. Het zou jammer zijn als dat twee totaal verschillende projecten zouden worden. Daarom hadden we een projectontwikkelaar gezocht die op het ene deel elf vrijstaande woningen wilde ontwikkelen, in dezelfde sfeer als ons project. Maar de markt was slecht in die tijd, en de projectontwikkelaar haakte af. Wij hebben ons plan toen aangepast, zodat we in twee fasen konden ontwikkelen en er ruimte vrij bleef voor een andere partij. We hebben dus wel risico genomen en het hele gebied ontwikkeld, maar we wilden ook niet in een situatie komen dat we met een andere ontwikkelaar erbij concessies moesten gaan doen. Het enige echte initiatief in de Stripheldenbuurt Zo zijn we in een heel laat stadium, toen de bouwvergunning al was aangevraagd, bij corporatie De Groene Stad terecht gekomen. Directeur Jan de Vletter heeft toen toegezegd dat De Groende Stad als achtervang zou fungeren. Dat werd ook na de fusie met De Alliantie gestand gedaan. In Zelf het onderhoud organiseren van het buurthuis, de vijver en de groene hoekjes in de wijk de tussentijd konden we wel alvast de aannemer contracteren. Daardoor hebben we het plan, waar iedereen bij de start enthousiast over was, ook voor zeker 90% kunnen realiseren. Esther Engelen: Het was voor ons als gemeente het eerste ecologische project, waarin allerlei zaken aan bod kwamen waarmee wij nog geen ervaring hadden. Zodra de grond bouwrijp is, is het voor de gemeente belangrijk dat de grond ook wordt betaald en overgedragen. De initiatiefnemers konden dat niet helemaal zelf financieren. Karl Weide van De Alliantie Flevoland: De vereniging die het project heeft ontwikkeld, heeft daar een aantal jaren veel tijd in geïnvesteerd.. Om daarna ook de bouw te laten doorgaan is er een partij bij gezocht en dat zijn wij geworden. Betrokken Marc Crijns: Om een project ook echt te kunnen realiseren, moet je je ambities niet verkwanselen. Niet bij het eerste zuchtje tegenwind de moed opgeven en concessies doen. Maar je moet wel kunnen samenwerken. Een gezamenlijke noemer zoeken met de gemeente en de andere betrokken partijen. En dat doe je met een goed uitgewerkte visie en heel veel doorzettingsvermogen. Van de gemeente hebben we veel steun gekregen, zeker op beleidsniveau. In de uitvoering ging het wel eens wat moeizamer, maar het was voor de gemeente ook nieuw, zo n ecologisch project, en ontwikkeling door een collectief. Herman Wesselius, projectleider bij de gemeente: De meeste projecten in de Stripheldenbuurt zijn getrokken door marktpartijen, zoals ontwikkelaars en corporaties. Eigenlijk is de Buitenkans het enige echte initiatief in de Stripheldenbuurt. Marc Crijns, Chris Posma en de architecten waren samen een goed team. Zij gingen er voor, maar kregen te maken met een weinig flexibele structuur en procedures van de gemeente. Wij zijn eraan gewend dat de hele planvorming vier jaar duurt. Maar voor zo n groep is dat heel lang. Bij dit soort initiatieven zijn de mensen vanaf het begin betrokken. En als het voortraject lang duurt dan haken mensen af. Dat is bij dit project ook zo gegaan. Bij projectontwikkelaars stromen de mensen veel later in. Dan merken ze niet dat de ontwikkeling lang heeft geduurd. Esther Engelen: De bewoners zijn betrokken bij het eindproduct. Ze hebben heel specifieke vragen. Er is dus meer interactie. Een gewone woning Het initiatievenbeleid in Almere De gemeente Almere ondersteunt het langdurige proces dat initiatieven doormaken, door ondersteuning te bieden bij de afstemming van het plan op de stedenbouwkundige randvoorwaarden. En de gemeente ondersteunt initiatiefnemers al bij het uitwerken van hun idee. Daarvoor is ook subsidie beschikbaar. Als er grond wordt uitgegeven voor een collectief initiatief, houdt de gemeente alle plannen tegen het licht. Dat gebeurt in het Afstemmingsoverleg van de Dienst Stedelijke koop je wel of niet. Als je zelf ontwikkelt moet je over veel meer nadenken. Het is een heel lang traject met veel onzekerheid. Je moet dus ook werken aan wederzijds vertrouwen, tussen de gemeente en de bewoners, en tussen de bewoners onderling. Je koopt niet alleen een huis, maar ook een leefstijl. Je deelt een woonfilosofie met de andere bewoners. De woningen zijn niet goedkoop. De doelgroep is dus klein. Oorspronkelijk zou de vereniging het hele veld ontwikkelen, inclusief de wegen en de infrastructuur. Maar dat werd toch te ingewikkeld. Maar ze gaan wel zelf het onderhoud organiseren van het buurthuis, de vijver, een deel van de parkeerplaatsen en de groene hoekjes in de wijk. Jolande Mensink: Achteraf gezien heeft De Buitenkans wel een te groot gebied gekregen. Dat had met de locatie te maken, waar oorspronkelijk ook andere woningen zouden komen, op vrije kavels. Maar De Buitenkans was als groep niet zo groot en het lukte hun ook niet om veel groter te worden. Je moet dan goed op de financiering letten. De Buitenkans heeft erg veel moeite moeten doen om bewoners te werven. En hoe langer zo n traject duurt, hoe groter de kans dat er op een moment onenigheid ontstaat. Dat zijn Ontwikkeling (DSO). In dit overleg wordt bekeken welke initiatieven geschikt zijn voor het gebied. De makers van geschikte initiatieven krijgen een overeenkomst tot bouwplanontwikkeling. De initiatiefgroep gaat dan een samenwerkings- of intentieovereenkomst met de gemeente aan. De gemeente reserveert de locatie, terwijl de initiatiefnemers hun plan uitwerken tot een concreet bouwplan. Onder leiding van wethouder Adri Duivesteijn vindt eind 2006 een herijking van het initiatievenbeleid plaats. In interviews heeft Duivesteijn aangekondigd het particulier opdrachtgeverschap in Almere een grote impuls te willen geven

6 Ieder project is weer anders. De Buitenkans was informatie redelijk vergelijkbaar met de Goedemeent in het resultaat was dat de gemeente de openbare ruimte ook ecologisch heeft ingericht, precies zoals de vereniging dat wilde de emoties en de mensen. Zoveel mensen, zoveel doormaakt, dan kom je op een resultaat waarvan Purmerend [WIR10]. Maar de Kersentuin (Utrecht) en Lanxmeer (Culemborg) waren heel andere projecten. De privé-tuinen zijn daar kleiner. De energie en de creativiteit die in Almere en Purmerend in de privé tuin is gaan zitten, is in De Kersentuin en Lanxmeer ingezet voor de gemeenschappelijke ruimtes. Ruud Joling, bewoner van het project De Goedemeent in Purmerend [WIR10]: Je hebt iemand nodig die tussen alle partijen staat, en zorgt dat iedereen redelijk blijft. Chris Posma is echt een duizendpoot. Ten eerste is hij technisch heel goed. Hij kan heel goed rekenen, maar hij voelt ook heel goed aan als er problemen aankomen. Hij is er dan op tijd bij om te voorkomen dat project De Buitenkans, 59 woningen in een ecologische wijk, e VON, locatie Almere projectbegeleider Chris Posma, Syneff Consult landschapsarchitect Hyco Verhaagen, Copijn Utrecht Tuin- en Landschapsarchitecten architecten Renz Pijenborgh, Archi Service BV Jaap van der Laan Peter van der Cammen, ORTA Nova Architectuur Frans van der Werf bouwer Kingma Bouw B.V. en twee zelfbouwers achtervang Woningcorporatie De Alliantie Flevoland (voorheen Woningbouwvereniging De Groene Stad Almere) wensen. Maar ze hebben vastgehouden aan hun visie, en die is uiteindelijk wel gerealiseerd. Herman Wesselius: De vereniging had een goed plan gemaakt. Maar hun manier van kijken was anders dan die van onze eigen stedenbouwkundigen. Die zijn iets anders gewend. Ook de andere diensten moeten zich erover buigen. Dat kost dus tijd. Maar het resultaat was dat de gemeente de openbare ruimte ook ecologisch heeft ingericht, precies zoals de vereniging dat wilde. Opbouwwerk Hyco Verhaagen: Ook al is een groep nog zo divers, het is toch goed mogelijk om tot een gemeenschappelijk beeld te komen van wat je met elkaar wilt. Als je het proces ook samen iedereen zegt daar voel ik me prettig bij, en daar zit alles in wat van de anderen heb gehoord. Het gaat om het luisteren. Het is eigenlijk een elementaire oefening in democratie. Dan helpt het als er iemand bij is die het proces bewaakt, die erop let dat iedereen aan bod komt en zich goed uitspreekt. Dat doet Chris. Chris Posma: Het is een heel intensief proces. Ik zie het een beetje als ontwikkelingswerk in Nederland. Vergelijkbaar met wat ik in Afrika deed. Je bent met zoveel tegelijk bezig. Maar je bouwt echt iets op met zijn allen. Marc Crijns: De gemeente heeft ook enorm zijn best gedaan. Want als je dit als gemeente voor het eerst doet, kun je bij aanvang niet beoordelen of het collectief wel sterk genoeg is. Hyco Verhaagen: initiatief stedenbouwkundigplan projectontwikkeling projectuitvoering gebruik PvE SO VO DO DO+ WvB uitvoering initiatiefgroep & bewoners projectbegeleider stedenbouwkundige landschapsarchitect architecten bouwer het escaleert. Hyco Verhaagen: Chris Posma is een bevlogen mens. Een uiterst creatief vakman. Het belangrijkste is het professioneel organiseren van een communicatieproces onder bewoners. Chris doet dat op een unieke manier. Hij kan zowel de zakelijke kant, de juridische kant als ook de sociale dynamiek organiseren. Je eigen omgeving beheren Ton Kersten: De woningen zijn wel wat duurder geworden dan de traditionele woningen in Almere. In het oorspronkelijke plan was elke woning uniek. Later hebben we wat woningen gekopieerd, wat weer scheelde in de architectkosten. Ook is een aantal onbetaalbare ontwerpen aangepast. Het gaat toch om een speciale manier van wonen, waarbij je ook je eigen omgeving moet beheren. Daarom helpen we vanuit de vereniging ook mee met de verkoop, om het concept goed uit te leggen. De sfeer tussen de bewoners is enorm goed. Het is een vriendenclub geworden. Dat vind ik het allermooiste. Je maakt samen veel mee. Zo groei je naar elkaar toe. Dat geeft een gigantische meerwaarde. chronologie oktober 1998 een groep Almeerse burgers richt stichting de Cirkel, Ecologisch Bouwen Almere op september 2001 Planvisie gereed, oprichting vereniging De Buitenkans 2 oktober 2001 oprichting van de vereniging De Buitenkans begin 2002 samenwerkingsovereenkomst met gemeente Almere 30 oktober 2003 Definitief Ontwerp gereed 9 december 2004 aannemersovereenkomst getekend januari 2005 De Groene Stad Almere doet mee 13 april 2005 overdracht grond 12 mei 2005 start bouw, wethouder A.W. Bijl slaat eerste paal 6 april 2006 start sedum dakbedekking 14 juni 2006 start oplevering 56 57

7 De Wooninnovatie Reeks wooninnovatie reeks nummer De Wooninnovatie Reeks is een rapportserie over innovaties in bouwen en wonen. Naast de reguliere kwartaaluitgaven verschijnen ook speciale edities. nr. 1, 2004 Snel, slim, beheersbaar bouwen nr. 2, speciale editie Integraal ontwerpen nr. 5, 2005 Preventief wonen, ouder worden zonder zorg Ouderenhuisvesting was tot voor kort vooral gericht op nieuwe combinaties van wonen en zorg. Maar cultuur, activiteiten, mobiliteit en informatie zijn minstens zo belangrijk. Passend wonen, in een stimulerende omgeving, heeft ook een preventieve werking, zodat de zorgbehoefte afneemt. nr. 6, 2005 Sociaal kapitaal, betrokken bewoners bouwen betere buurten Herstructurering is een moeizaam proces. Er zijn altijd tegenstanders die de oude situatie nr. 7, 2005 Consumentgericht ontwikkelen, herhaalbaar betaalbaar bouwen Consumentgericht ontwikkelen gaat niet vanzelf. Gemeente, ontwikkelaar, architect en aannemer moeten samenwerken om ruimte te maken voor nr. 3, speciale editie Bouwinnovatie (Regieraad Bouw) bedenktijd en invloed van de consument. Zo kunnen Preventief wonen voor iedereen Sloop en nieuwbouw in Groningen SIR-55: initiatiefnemers doen alles zelf Gemeenschapshuis in Lemelerveld Leren van Lombok; Almere vernieuwt 110% in Florena, transformatie Bijlmermeer 70% keert terug in Herwendaal Groesbeek Leefsturing in de Kultuurstraat Wesselerbrink willen behouden. Maar betrokkenheid van bewoners is wel de basis van betere buurten. Intensieve communicatie leidt tot toename van sociaal kapitaal en waardecreatie in woningen en buurten. Optimaal voor een redelijke huur Eigen Wijs Wonen Co-makership met huurders en kopers, initiatiefnemers en representanten De constante factor bij proceseffecti viteit nr. 4, 2004 Focus en duidelijkheid, zij duidelijkheid bieden en inspelen op verschillende uitgangssituaties en hoedanigheden. Gerichte keuzes leiden tot een optimale pasvorm. De grens tussen consumentgericht bouwen 58 en particulier opdrachtgeverschap verschuift. bestellen Arko Uitgeverij telefoon: fax: prijs los rapport, 50 jaarabonnement 167,50 excl. 6% BTW 59 nr. 8, 2005 meer informatie Bouwinnovatie (Regieraad Bouw) Integriteit wordt buiten waargemaakt Voor het tweede congres van de Verandering van aanbestedingsregels én -cultuur Regieraad Bouw rapporteerde Werken doe je thuis Bouwpraktijkinnovatie over integriteit, Het bouwproces voor de eindgebruiker innovatie en aanbesteding, specialisatie, de rol van de eindgebruiker, samenwerking en de nieuwe generatie jonge bouwers. Als extra produceerde de redactie voor de congresdeelnemers een Cobouw-bijlage over innovatiekampioenen en regionale initiatieven. nr. 9, 2006 Recombinatie, het vervolg van 7 jaar IFD Snel bouwen met keuzevrijheid bouwen Meer keuze voor een scherpe prijs 7 jaar experimenteren met industrieel, flexibel Starten in een groeiwoning die overal past en demontabel bouwen heeft diverse product- en De optimale mix van tijdelijk en vast procesinnovaties opgeleverd. Samen met de SEV selecteerde Bouwpraktijkinnovatie succesvolle praktijkvoorbeelden, die op veel plaatsen navolging hebben gekregen. Ieder project demonstreert andere (re)combinaties. Verder een overzicht van actuele toepassingen en een vooruitblik op de toekomst van IFD. nr. 10, 2006 Participatie & personalisatie, praktijkkader Combinatie van vermogens voor particulier opdrachtgeverschap Alle kennis op IJburg Om de een derde norm te halen is de komende Een goede mix in Netersel jaren meer dan een verdubbeling nodig van de De hele wijk zelf ontwikkeld in woningproductie via particulier opdrachtgeverschap. Dit rapport verklaart de verschillen tussen Purmerend succesvolle en minder succesvolle projecten en geeft inzicht in slagen en falen. De voorbeelden laten zien hoe verschillende vormen van participatie, collectieve ontwikkeling en co-makership steeds sneller tot herhaalbare resultaten leiden. Voor starters, jonge gezinnen en senioren. Voor kopers en huurders. nr. 11, 2006 Initiatief en invloed, procesarchitectuur Coöperatie betaalt alleen de echte kosten voor collectieven en co-ontwikkelaars Mensen maken de stad Co-ontwikkelaars realiseren samen met de Dan doen we het zelf wel toekomstige bewoners ambitieuze projecten. Zij Ontwikkelingshulp in de polder ontwikkelen concepten voor miskende doelgroepen en zetten zich in voor meerwaarde in woning en woonomgeving. Het gaat ze niet om winst, maar om betaalbare kwaliteit en eliminatie van onnodige kosten voor collectieven en coöperaties.

CPO DE KAMP. Samen je eigen woning ontwikkelen in Cothen Informatie-avond avond 29 juni Gemeente Wijk bij Duurstede

CPO DE KAMP. Samen je eigen woning ontwikkelen in Cothen Informatie-avond avond 29 juni Gemeente Wijk bij Duurstede CPO DE KAMP Samen je eigen woning ontwikkelen in Cothen Informatie-avond avond 29 juni Gemeente Wijk bij Duurstede AGENDA 1. Opening/welkom 2. Voorstellen: betrokken partijen en hun rol 3. Stand van Zaken

Nadere informatie

CPO DE KAMP. Samen je eigen woning ontwikkelen in Cothen Informatie-avond. avond 17 augustus Gemeente Wijk bij Duurstede

CPO DE KAMP. Samen je eigen woning ontwikkelen in Cothen Informatie-avond. avond 17 augustus Gemeente Wijk bij Duurstede CPO DE KAMP Samen je eigen woning ontwikkelen in Cothen Informatie-avond avond 17 augustus Gemeente Wijk bij Duurstede 1 e of 2 e keer Wie was er de vorige keer ook? Wie niet? NIEUWS NA DE VORIGE KEER

Nadere informatie

CREATIEF DESKUNDIG BETROUWBAAR

CREATIEF DESKUNDIG BETROUWBAAR WONEN IS MEER DAN EEN DAK BOVEN JE HOOFD! CREATIEF DESKUNDIG BETROUWBAAR Het bedrijf een korte introductie Verrassend creatief met hands-on mentaliteit Actief op het gebied van het ontwikkelen, realiseren,

Nadere informatie

Bij het opstellen van een Plan van Aanpak (PvA) is het van belang te onderkennen dat:

Bij het opstellen van een Plan van Aanpak (PvA) is het van belang te onderkennen dat: Plan van Aanpak A. Inleiding Bij het opstellen van een Plan van Aanpak (PvA) is het van belang te onderkennen dat: ieder project uniek van karakter is en daarmee ook het op te stellen PvA; het PvA behoort

Nadere informatie

CPO in Langeraar-Oost

CPO in Langeraar-Oost CPO in Langeraar-Oost 3 maart 2014 PROGRAMMA CPO Langeraar-Oost Welkom Stand van zaken en hoofdlijnen plan Langeraar-Oost Zelf je woning bouwen en CPO Workshop: wensen en vragen Vervolg en afronding presentatie

Nadere informatie

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap....samen dromen realiseren...

Collectief Particulier Opdrachtgeverschap....samen dromen realiseren... Collectief Particulier Opdrachtgeverschap...samen dromen realiseren... wie wel eens op zoek is geweest naar een huis zal het herkennen: er is altijd wel iets dat niet bevalt. De huiskamer is te klein,

Nadere informatie

Bouw zelf je eigen droomhuis. Woonstad Rotterdam maakt het mogelijk in het Oude Westen

Bouw zelf je eigen droomhuis. Woonstad Rotterdam maakt het mogelijk in het Oude Westen Bouw zelf je eigen droomhuis Woonstad Rotterdam maakt het mogelijk in het Oude Westen Inhoud 1. Inleiding 2. Van droom naar werkelijkheid: collectief particulier opdrachtgeverschap 3. Je eigen droomhuis

Nadere informatie

Eigen keuzes maken Wonen zoals ú dat wilt. Hoe wilt ú wonen?

Eigen keuzes maken Wonen zoals ú dat wilt. Hoe wilt ú wonen? Wie zijn medioren? Medioren zijn actieve, vitale en maatschappelijk betrokken levensgenieters in de leeftijd van 50 tot circa 70 jaar. Eigen keuzes maken Wonen zoals ú dat wilt SIR-55 begrijpt als geen

Nadere informatie

EVEN VOORSTELLEN 25#08#15' spoedcollege'bouwen'met'groepen' 1' AMSTERDAM, 25 AUGUSTUS 2015 HANS VOS, EXPERTTEAM EIGENBOUW

EVEN VOORSTELLEN 25#08#15' spoedcollege'bouwen'met'groepen' 1' AMSTERDAM, 25 AUGUSTUS 2015 HANS VOS, EXPERTTEAM EIGENBOUW AMSTERDAM, 25 AUGUSTUS 2015 HANS VOS, EXPERTTEAM EIGENBOUW EVEN VOORSTELLEN Hans Vos Zelfstandig adviseur, lid Expertteam Eigenbouw Informatie Centrum Eigen Bouw www.iceb.nl senior adviseur Urbannerdam,

Nadere informatie

Verslag Informatieavond CPO Nederwetten 26-05-15

Verslag Informatieavond CPO Nederwetten 26-05-15 Verslag Informatieavond CPO Nederwetten 26-05-15 Welkom en inleiding Henri Schouten: Dorpsraad Nederwetten Henri heet iedereen welkom en speciaal de sprekers van vanavond, Gerard-Jan Andriessen van de

Nadere informatie

VAN KAVEL TOT DROOMHUIS WELKOM!

VAN KAVEL TOT DROOMHUIS WELKOM! VAN KAVEL TOT DROOMHUIS WELKOM! EVEN VOORSTELLEN Ellen van Acht KUUB: stichting met ideaal wonen zoals jij dat wilt 10 jaar ervaring met begeleiding zelfbouw >500 bewoners geholpen Noord-Nederland, Utrecht,

Nadere informatie

Bouw samen uw droomhuis in Het Nijland

Bouw samen uw droomhuis in Het Nijland Bouw samen uw droomhuis in Het Nijland Collectief particulier opdrachtgeverschap in de Waalsprong Project Droomhuis De Waalsprong biedt binnen Project Droomhuis de mogelijkheid om zélf uw eigen droomwoning

Nadere informatie

Zelfbouw in 45 minuten

Zelfbouw in 45 minuten Zelfbouw in 45 minuten Zelfbouw workshop Wat is zelfbouw? Waarom? Voor- en nadelen Hoe aan te pakken? Tijd & geld Tips Uw vragen zijn welkom! Voordelen van zelf bouwen Veel vrijheid, uw eigen keuzen, eigen

Nadere informatie

Laura Weeber Architect

Laura Weeber Architect HUIS & PAARD IN ALMERE HOUT NOORD wonen met je paard: met een bouwgroep een paarden wooncomplex realiseren. Wilt u s ochtends, als u de gordijnen open, doet uw paard zien staan in de wei? Altijd uw paard

Nadere informatie

Vlinderbuurt Standdaarbuiten

Vlinderbuurt Standdaarbuiten Vlinderbuurt Vlinderbuurt Standdaarbuiten 1 Woningbouw Vlinderbuurt: CPO Bestemmingsplan BIEB BV Kitty Hesen Adviesbureau opgericht in 1982 Kantoorhoudend in Eindhoven 18 medewerkers Gespecialiseerd in

Nadere informatie

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 2 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 pakjeruimte.nl zelfbouw@rotterdam.nl facebook.com/zb010 pinterest.com/pakjeruimte Programma zelfbouw rotterdam 2015-2018

Nadere informatie

COLLECTIEF PARTICULIER OPDRACHTGEVERSCHAP - programma - samenwerken, voorzieningen delen - (sociale) duurzaamheid

COLLECTIEF PARTICULIER OPDRACHTGEVERSCHAP - programma - samenwerken, voorzieningen delen - (sociale) duurzaamheid COLLECTIEF PARTICULIER OPDRACHTGEVERSCHAP - programma - samenwerken, voorzieningen delen - (sociale) duurzaamheid verhaal Hein de Haan Delft 26 februari 2013 HET PROGRAMMA COSMETICS? IT IS THE PROGRAM,

Nadere informatie

Collectief bouwen Vennedaal Grave

Collectief bouwen Vennedaal Grave Collectief bouwen Vennedaal Grave Agenda Introductie Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Voordelen CPO Mogelijke subsidie Voordelen nieuwbouw t.o.v. bestaande woning Nul-op-de-meter Locatie Vennedaal

Nadere informatie

FASE DEELNEMER/PROJECT

FASE DEELNEMER/PROJECT Toelichting op CPO proces Deurne Datum 29januari 2015 1 POSITIE DEELNEMER a Vrijblijvende belangstelling Belangstellenden kunnen een keer naar een platformbijeenkomst gaan en/of ontvangen de nieuwsbrief

Nadere informatie

Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002.

Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002. Speech van Minister Henk Kamp van VROM op de manifestatie Heilige Huisjes in Rotterdam op zaterdag 5 oktober 2002. Dames en heren, Veel mensen dromen ervan om zelf een huis te ontwerpen en te bouwen. Wie

Nadere informatie

Beleidskader CPO projecten. Gemeente Lingewaal

Beleidskader CPO projecten. Gemeente Lingewaal Beleidskader CPO projecten Gemeente Lingewaal Asperen, 6 maart 2014 1 2 Inhoud 1. Inleiding... 5 1.1 Aanleiding... 5 1.2 Leeswijzer... 5 2. Kader... 6 3. Randvoorwaarden... 7 3.1 Rol deelnemers... 7 3.2

Nadere informatie

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl DE CONSUMENT AAN HET STUUR Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl www.sir-55.nl www.sir-55.nl SIR-55 CREËERT BETROKKEN BEWONERS Wie zijn medioren? Medioren zijn actieve, vitale en maatschappelijk

Nadere informatie

Omdat bouwen teamwork is

Omdat bouwen teamwork is Omdat bouwen teamwork is Nijhuis Bouw Innovatie en duurzaamheid komen bij Nijhuis samen. Wij bouwen niet alleen huizen, ook leefbare wijken en gebieden waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Ontwikkelen

Nadere informatie

Bepaal zelf hoe je wilt wonen. In de Westwijk in Vlaardingen

Bepaal zelf hoe je wilt wonen. In de Westwijk in Vlaardingen Bepaal zelf hoe je wilt wonen In de Westwijk in Vlaardingen Collectief In de Westwijk in Vlaardingen Particulier Samen met je buren je eigen woning ontwerpen en laten bouwen. Zelf bepalen hoe je wil wonen

Nadere informatie

Collectief bouwen Angeren

Collectief bouwen Angeren Collectief bouwen Angeren Agenda Introductie Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Voordelen CPO Subsidie Starterslening Voordelen nieuwbouw t.o.v. bestaande woning Nul-op-de-meter Locatie Het kermisterrein

Nadere informatie

UW DROOMWONING IN TIEN STAPPEN. Waar woonwensen werkelijkheid worden

UW DROOMWONING IN TIEN STAPPEN. Waar woonwensen werkelijkheid worden UW DROOMWONING IN TIEN STAPPEN Waar woonwensen werkelijkheid worden 1 2 DROOMPLEK GEVONDEN? OF ZOEKT U NOG? HOE WORDT UW DROOMWONING WERKELIJKHEID? Iedereen heeft dromen. Zeker als het om wonen gaat. Maar

Nadere informatie

Alles wat je moet weten over zelfbouw in Almere!

Alles wat je moet weten over zelfbouw in Almere! Alles wat je moet weten over zelfbouw in Almere! > www.ikbouwmijnhuisinalmere.nl Ikbouwmijnhuisinalmere is het programma waarmee de gemeente Almere de komende jaren vele duizenden kavels gaat uitgeven

Nadere informatie

Nieuwbouwplan De Koekoek

Nieuwbouwplan De Koekoek Sprang-Capelle Nieuwbouwplan De Koekoek S Daar waar gemoedelijkheid, tevredenheid, wonen en werken, inspanning en ontspanning hand in hand gaan. Dát is wonen in de gemeente Sprang-Capelle, met de vele

Nadere informatie

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant VERSLAG BETREFT Bouwberaad West-Brabant DATUM 1 maart 2012 VOORZITTER J.P. Schouw VERSLAG Bijeenkomst Bouwberaad West-Brabant Opening en toelichting De voorzitter van het Bouwberaad, de heer J.P. Schouw,

Nadere informatie

Een eigen droomhuis bouwen doe je samen

Een eigen droomhuis bouwen doe je samen Een eigen droomhuis bouwen doe je samen met Collectief Particulier Opdrachtgeverschap informatie met achtergronden, belangrijkste voorwaarden en stappenplan Wat is CPO? CPO betekent Collectief Particulier

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND CPO Beekdael d.d. 9 december 2014

INFORMATIEAVOND CPO Beekdael d.d. 9 december 2014 INFORMATIEAVOND CPO Beekdael d.d. 9 december 2014 AGENDA 19:30u Welkomstwoord (wethouder mevr. Starmans) 19:35u Schetsboek stedenbouwkundig plan (dhr. Dieleman) 19:55u CPO (dhr. Van Dongen) 20:00u Processtappen

Nadere informatie

Burgemeester Van Maasakkers stelt als eerste een woning samen. sept 2009

Burgemeester Van Maasakkers stelt als eerste een woning samen. sept 2009 sept 2009 7 Foto: Marcel Bosmans, Gemerts Nieuwsblad Burgemeester Van Maasakkers stelt als eerste een woning samen Op 16 september hebben de gemeente Gemert-Bakel en BL Huisvesting de exploitatieovereenkomst

Nadere informatie

SAMEN VOOR DE SUIKERBUURT

SAMEN VOOR DE SUIKERBUURT SAMEN VOOR DE SUIKERBUURT Concept Spelregels voor het Winning Team Bewoners van de Suikerbuurt en Steelande Wonen slaan de handen ineen. In projectteam Suikerbuurt werken ze samen aan de kwaliteit van

Nadere informatie

uniek wonen aan een karakteristieke laan

uniek wonen aan een karakteristieke laan Verkoopinformatie Tomatenlaan uniek wonen aan een karakteristieke laan Wateringse Veld Tomatenlaan Wateringse Veld De wijk Wateringse Veld is een nieuwe wijk van Den Haag, een bijzondere en duurzame wijk.

Nadere informatie

Bouw samen woningen aan het groene hart van Oranjeburgh Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Anna van Saksenstraat

Bouw samen woningen aan het groene hart van Oranjeburgh Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Anna van Saksenstraat Bouw samen woningen aan het groene hart van Oranjeburgh Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Anna van Saksenstraat Oranjeburgh Royaal ROYAAL WONEN wonen OP op EIGEN eigen KAVEL kavel Ontwerp de buitenkant

Nadere informatie

Woningwet op weg. De Wooncoöperatie. Kevin Klop 17 juni 2015

Woningwet op weg. De Wooncoöperatie. Kevin Klop 17 juni 2015 Woningwet op weg De Wooncoöperatie Kevin Klop 17 juni 2015 Achtergrond Troonrede 2013 Participatiesamenleving Legitimiteit corporatiesector Parlementaire enquête Essay Adri Duivesteijn De koopwoning bereikbaar

Nadere informatie

Soulife Opdrachtgeverschap

Soulife Opdrachtgeverschap Soulife Opdrachtgeverschap Uw vragen? Collectief Particulier Opdrachtgeverschap: 566.000 hits Consumentgericht Bouwen: 7.290 hits Mede Opdrachtgeverschap: 4.850 hits Meervoudig Opdrachtgeverschap: 365

Nadere informatie

Waalwijk Werkt. aan 20 koopwoningen voor starters in Waspik

Waalwijk Werkt. aan 20 koopwoningen voor starters in Waspik Waalwijk Werkt. aan 20 koopwoningen voor starters in Waspik In de huidige maatschappij is het voor starters op de woningmarkt niet gemakkelijk om een huis te kopen. Laat staan een eigen huis bouwen. De

Nadere informatie

Initiatiefnemers Mahasti Tafahomi Jasmijn Kok Lyla Kok

Initiatiefnemers Mahasti Tafahomi Jasmijn Kok Lyla Kok Initiatiefnemers Mahasti Tafahomi Jasmijn Kok Lyla Kok Contactgegevens Mini Villa Verwersdijk 92 2611NK Delft Tel:06-42381703 kvk: 27297548 www.minivilla.nl e: info@minivilla.nl MINI VILLA In Nederland

Nadere informatie

Zelfbouw In Amsterdam W. A. WA H E E D : 1 5 2 0 7 3 3 A F S T U D E E R P R E S E N TAT I E R E A L E S TAT E : H O U S I N G L A B : H O U S I N G

Zelfbouw In Amsterdam W. A. WA H E E D : 1 5 2 0 7 3 3 A F S T U D E E R P R E S E N TAT I E R E A L E S TAT E : H O U S I N G L A B : H O U S I N G Zelfbouw In Amsterdam W. A. WA H E E D : 1 5 2 0 7 3 3 A F S T U D E E R P R E S E N TAT I E R E A L E S TAT E : H O U S I N G L A B : H O U S I N G 1 Interesses Vastgoed Woningontwikkeling Politiek Zelf

Nadere informatie

UITNO DIGING. Symposium 30 jaar BIEB 1000 woningen 8 DECEMBER 2011 SYMPOSIUM PARKTHEATER EINDHOVEN

UITNO DIGING. Symposium 30 jaar BIEB 1000 woningen 8 DECEMBER 2011 SYMPOSIUM PARKTHEATER EINDHOVEN UITNO DIGING Symposium 30 jaar BIEB 1000 woningen 8 DECEMBER 2011 SYMPOSIUM PARKTHEATER EINDHOVEN THEMA S PARALLELSESSIES 1. CPO in bestaande buurten en dorpen Hoe ga je met de bestaande (particuliere)

Nadere informatie

Samen bouwen Informatie avond 25 april 2013

Samen bouwen Informatie avond 25 april 2013 Samen bouwen Informatie avond 25 april 2013 Programma 19.30-19.35 Welkom door projectmanager Henk van Hoof 19.35-19.50 Toelichting op plan 19.50-20.20 Algemene toelichting op CPO door Hans Vos 20.20-20.30

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling subsidie Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Noord-Holland 2012

Uitvoeringsregeling subsidie Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Noord-Holland 2012 Bijlage 3 registratienummer 2012-6149 Optie A: Renteloos Gedeputeerde staten van Noord-Holland; Overwegende dat het wenselijk is dat er in de provincie Noord-Holland meer woningen worden gebouwd door middel

Nadere informatie

Besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland van 14 mei 2013, nr. 181477/181485, tot bekendmaking van de wijziging van de Uitvoeringsregeling

Besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland van 14 mei 2013, nr. 181477/181485, tot bekendmaking van de wijziging van de Uitvoeringsregeling Besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland van 14 mei 2013, nr. 181477/181485, tot bekendmaking van de wijziging van de Uitvoeringsregeling subsidie Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Noord-Holland

Nadere informatie

Platform Wonen Assen 3 oktober 2013

Platform Wonen Assen 3 oktober 2013 Platform Wonen Assen 3 oktober 2013 Aanvalsplan wonen Albert Smit wethouder financiën, vastgoed, grondzaken en wonen 1 Aanvalsplan wonen: aanleiding Sinds 2008: Economische recessie Stagnerende woningmarkt

Nadere informatie

JongZeeuw architecten - wie zijn we?

JongZeeuw architecten - wie zijn we? JongZeeuw architecten - wie zijn we? Grondslag bij de verbinding tussen verleden, heden en toekomst. Multidisciplinair bureau met deskundigheid op het vlak van architectuur, stedenbouw, interieur, energiezuinigheid,

Nadere informatie

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling is altijd op zoek naar betere oplossingen op het gebied van wonen en commercieel vastgoed. Ons streven is om snel

Nadere informatie

Particulier opdrachtgeverschap met hoge energieambities

Particulier opdrachtgeverschap met hoge energieambities Particulier opdrachtgeverschap met hoge energieambities van het Expertteam Eigenbouw Energiezuinig bouwen, energieneutraal bouwen, eigen energie opwek ken: het zijn onderwerpen die steeds meer aandacht

Nadere informatie

Amsterdam, college van b&w van 12 november 2013

Amsterdam, college van b&w van 12 november 2013 Gemeenteraad Schriftelijke vragen Jaar 2013 Publicatiedatum 15 november 2013 Onderwerp Beantwoording aanvullende schriftelijke vragen van het raadslid de heer M. Mulder van 21 augustus 2013 op de schriftelijke

Nadere informatie

Uitgangspunten voor uitgifte van bouwgrond aan het initiatief voor CPO. op de locatie Hattemerbroek Oost

Uitgangspunten voor uitgifte van bouwgrond aan het initiatief voor CPO. op de locatie Hattemerbroek Oost Uitgangspunten voor uitgifte van bouwgrond aan het initiatief voor CPO op de locatie Hattemerbroek Oost Uitgangspunten planontwikkeling Volkshuisvesting: Maximaal 15 woningen. Stedenbouwkunde: Als randvoorwaarde

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland; Besluiten vast te stellen: 2 Subsidie initiatief fase

Gedeputeerde Staten van Noord-Holland; Besluiten vast te stellen: 2 Subsidie initiatief fase Besluit van 26 november 2013, nr. 2013, 181477/254653 van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling subsidie collec tieve zelfbouw Noord-Holland 2013 Gedeputeerde

Nadere informatie

Welkom! op onze voorlichtingsbijeenkomst starterswoningen. 18 maart Annen 2013

Welkom! op onze voorlichtingsbijeenkomst starterswoningen. 18 maart Annen 2013 Welkom! op onze voorlichtingsbijeenkomst starterswoningen 18 maart Annen 2013 Waarom een bijeenkomst? Gemeente: woonwensenonderzoek gedaan Willen jullie graag spreken Willen weten wat jullie nu echt willen

Nadere informatie

Kop West: Bouw je woondroom vlak bij het historisch centrum van Purmerend

Kop West: Bouw je woondroom vlak bij het historisch centrum van Purmerend Kop West: Bouw je woondroom vlak bij het historisch centrum van Purmerend PROGRAMMA DEEL I DEEL II DEEL III ALGEMENE INFORMATIE PLAN ZELF (LATEN) BOUWEN PLANNING INLOOP VRAAG EN ANTWOORD PROJECTTEAM (STATAFELS)

Nadere informatie

Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan. Voor particuliere grondeigenaren, projectontwikkelaars en woningcorporaties

Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan. Voor particuliere grondeigenaren, projectontwikkelaars en woningcorporaties Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan Voor particuliere grondeigenaren, projectontwikkelaars en woningcorporaties Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan

Nadere informatie

Betaalbaar Particulier Opdrachtgeverschap

Betaalbaar Particulier Opdrachtgeverschap Betaalbaar Particulier Opdrachtgeverschap van het Expertteam Eigenbouw Eigenbouw is haalbaar voor (beneden) modale inkomens. Het is mogelijk om mensen met een (beneden) modaal inkomen in staat te stellen

Nadere informatie

Betaalbaar particulier opdrachtgeverschap

Betaalbaar particulier opdrachtgeverschap Betaalbaar particulier opdrachtgeverschap Expertteam Eigenbouw in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Eigenbouw is ook haalbaar voor starters Ook starters op de woningmarkt

Nadere informatie

Koopgarant. Met Koopgarant koopt u een woning met korting, wordt u zelf. eigenaar en heeft u de garantie dat u uw woning ook weer kunt

Koopgarant. Met Koopgarant koopt u een woning met korting, wordt u zelf. eigenaar en heeft u de garantie dat u uw woning ook weer kunt Koopgarant Koopgarant Met Koopgarant koopt u een woning met korting, wordt u zelf eigenaar en heeft u de garantie dat u uw woning ook weer kunt verkopen. U leest er alles over in deze folder. Betaalbaar

Nadere informatie

Vereniging van Eigenaren. Vastgoeddiensten in vertrouwde handen. mijn-thuis.nl

Vereniging van Eigenaren. Vastgoeddiensten in vertrouwde handen. mijn-thuis.nl Vereniging van Eigenaren in vertrouwde handen thuis ondersteunt op alle niveaus en neemt initiatief Vereniging van Eigenaren in vertrouwde handen thuis is specialist op het gebied van beheer van vastgoed.

Nadere informatie

Stappenplan. l1z. Hoe start u een community? Social Trade Circuit

Stappenplan. l1z. Hoe start u een community? Social Trade Circuit l1z Stappenplan Social Trade Circuit Hoe start u een community? U bent een netwerk van bedrijven, een aantal individuen, of een groep die wil samenwerken met anderen om een @nder soort geld te bouwen.

Nadere informatie

Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting

Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting Woning kopen met Koopgarant Koopgarant, dat is kopen met korting Koopgarant, dat is kopen met korting De stap van een woning huren naar een woning kopen is voor veel mensen helaas moeilijk te maken. De

Nadere informatie

Verslag SVOB excursie Hoogvliet 3 oktober 2006

Verslag SVOB excursie Hoogvliet 3 oktober 2006 Verslag SVOB excursie Hoogvliet 3 oktober 2006 Vooraf In juni 2006 heeft de SVOB een workshop georganiseerd over het mengen van verschillende bevolkingsgroepen in herstructureringsgebieden. Als vervolg

Nadere informatie

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van Culemborg

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van Culemborg Informatienotitie AAN VAN ONDERWERP DATUM 17 april 2013 KOPIE AAN BIJLAGE 1 REGISTRATIENUMMER 1208556/7266 Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Discussienota impulsen op de woningmarkt van

Nadere informatie

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Inhoud:. Conclusies. Oordeel over communicatie 3. Hoe ging de samenwerking? 4. Oordeel over verloop en resultaat 5. Oordeel over nieuwe participatie werkwijze.

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst in het kader van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap voor Huurders (CPOH)

Verslag van de bijeenkomst in het kader van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap voor Huurders (CPOH) Verslag van de bijeenkomst in het kader van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap voor Huurders (CPOH) Datum : 8 oktober 2012 Locatie : t Bourgondisch Hof, Waalwijk Aanwezig : Willem Ebbers, beleidsmedewerker

Nadere informatie

Seniorenappartementen in De Woerd De Meern

Seniorenappartementen in De Woerd De Meern Seniorenappartementen in De Woerd De Meern Omschrijving project Groenrand Wonen heeft in het voorjaar van 2010 een seniorencomplex met WoonKeur opgeleverd. Het is gelegen in de wijk De Woerd, ten oosten

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Verkenning instrumenten koopstarters

Verkenning instrumenten koopstarters Verkenning instrumenten koopstarters gemeente Baarn afdeling Volkshuisvesting Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu Oktober 2008 1 Inhoudsopgave 1 Aanleiding...3 2 Financiële instrumenten om de maandlast te

Nadere informatie

Zelf- en Samenbouwen Havenkwartier, Deventer

Zelf- en Samenbouwen Havenkwartier, Deventer Zelf- en Samenbouwen Havenkwartier, Deventer 6 juli 2011 Marcel Kastein, De Regie bv Aan de informatie in deze presentatie kunnen geen rechten worden ontleend Onderwerpen Toelichting zelf- en samenbouwen

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Provincie Noord-Brabant t.a.v. formateur de heer Schinkels Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch

Provincie Noord-Brabant t.a.v. formateur de heer Schinkels Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch Provincie Noord-Brabant t.a.v. formateur de heer Schinkels Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch Stichting Droomwonen Brabant Speelhuislaan 158 4815 CJ Breda 076-5213080 info@droomwonenbrabant.nl Rabobank

Nadere informatie

Hout laat je huis leven WELKOM

Hout laat je huis leven WELKOM Hout laat je huis leven WELKOM Hout laat je huis leven Programma 15:00u Welkom 15:10u Belang van de particuliere consument 15:30u Strategie en aanpak van de campagne 16:00u Financiering, uitvoering en

Nadere informatie

Garstlanden III Richtlijnen bij aankoop kavel

Garstlanden III Richtlijnen bij aankoop kavel Garstlanden III Richtlijnen bij aankoop kavel Inschrijven voor twee-onder-een-kapwoning als koppel Hebt u interesse in een kavel voor een twee-onder-een-kapwoning en wilt u hiervoor inschrijven? Dan moet

Nadere informatie

CNV VAKMENSEN 'DE VAKBOND WAAR DEZE TIJD OM VRAAGT'

CNV VAKMENSEN 'DE VAKBOND WAAR DEZE TIJD OM VRAAGT' CNV VAKMENSEN 'DE VAKBOND WAAR DEZE TIJD OM VRAAGT' De wereld verandert. Steeds meer mensen weten steeds meer. Steeds meer mensen laten zich steeds minder wijs maken. Voor vakbonden is dat een nieuwe realiteit,

Nadere informatie

Plan voor het realiseren van een groene klimaatneutrale ecowijk op De Dreijen

Plan voor het realiseren van een groene klimaatneutrale ecowijk op De Dreijen INITIATIEFGROEP ECOWIJK DE DREIJEN Plan voor het realiseren van een groene klimaatneutrale ecowijk op De Dreijen Inleiding Wageningen is een veelzijdige, maar bovenal een groene kennisstad. Zo zijn in

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

Nr 2 Nieuwsbrief DeBeekseBron Op weg naar de perfecte wijk 24 april bijeenkomst De Beekse Bron Al meer dan 50 inschrijvingen! Architect aan het woord

Nr 2 Nieuwsbrief DeBeekseBron Op weg naar de perfecte wijk 24 april bijeenkomst De Beekse Bron Al meer dan 50 inschrijvingen! Architect aan het woord Nr 2 Nieuwsbrief Op weg naar de perfecte wijk 24 april bijeenkomst De Beekse Bron Al meer dan 50 inschrijvingen! Architect aan het woord Op weg naar de perfecte wijk! De Beekse Bron wordt de meest duurzame

Nadere informatie

DIJKHUIS CPO SCIENCEPARK DIJKHUIS CPO SCIENCEPARK AMSTERDAM

DIJKHUIS CPO SCIENCEPARK DIJKHUIS CPO SCIENCEPARK AMSTERDAM DIJKHUIS CPO SCIENCEPARK AMSTERDAM 24.11.2014 CPO-Team DIJKHUIS Science Park Amsterdam René Berbee t: +31 (0) 6-242 535 78 rene@ulricharchitectuur.nl Chris van Dam t. +31 (0) 6-53 933 150 chris@equisition.nl

Nadere informatie

2e Denktank sessie ESCO s 1 juli 2014, Leeuwarden

2e Denktank sessie ESCO s 1 juli 2014, Leeuwarden 2e Denktank sessie ESCO s 1 juli 2014, Leeuwarden Samenva=ng vorige week om vanuit daar naar oplossingen te gaan Geeltjes met de show- stoppers 6 groepen bezwaren uit yellow page sessie Omvang PR Geld

Nadere informatie

Bewonersavond Bosveld druk bezocht

Bewonersavond Bosveld druk bezocht jaargang 1 nummer 1 In dit nummer Bewonersavond druk bezocht Start werkgroep Werkgroep praat en denkt mee Werkzaamheden renovatie Wisselwoning Planning Bewonersinbreng aanbesteding Huurverhoging na renovatie?

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

Informatieavond Wonen in Elspeet Noordwest 17 maart 2015

Informatieavond Wonen in Elspeet Noordwest 17 maart 2015 Informatieavond Wonen in Elspeet Noordwest 7 maart 205 Op 7 maart 205 organiseerden de gemeente Nunspeet, Omnia Wonen en Van Wijnen een informatiebijeenkomst voor de plannen voor nieuwe woningen in Elspeet

Nadere informatie

6 november 2013 WELKOM. 6-11-2013 Informatieavond de Reep, Oirschot

6 november 2013 WELKOM. 6-11-2013 Informatieavond de Reep, Oirschot 6 november 2013 WELKOM Agenda Welkom en opening door de gemeente Oirschot Collectief Particulier Opdrachtgeverschap door SIR-55 De locatie door de gemeente Oirschot Starters door Kim Verhoeven Medioren

Nadere informatie

Bijlage 1 Mogelijke maatregelen stimuleren woningbouw

Bijlage 1 Mogelijke maatregelen stimuleren woningbouw Bijlage 1 Mogelijke maatregelen stimuleren woningbouw Maatregel Houdt in Financiële gevolgen Juridische gevolgen Organisatorische Erfpacht Uitgestelde betaling /betaling in termijnen Rentekorting/kwijtschelding

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord

Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord 18 en 20 september 2012 Algemeen Wat wordt er ontwikkeld in de nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord? In de nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord worden circa

Nadere informatie

9,65 x 15,8 mm. Sluisweg. 4,9 x 5,25 mm. verslag 2015-01-27

9,65 x 15,8 mm. Sluisweg. 4,9 x 5,25 mm. verslag 2015-01-27 9,65 x 15,8 mm Sluisweg 4,9 x 5,25 mm verslag 2015-01-27 Verslag van de bijeenkomst met de bewoners van de Sluisweg op dinsdag 27 januari 2015 om 19.30 uur in het EMS gebouw aan de Sluisweg 67 E. Aanwezigen:

Nadere informatie

Je buurt bouw je samen. Een visie op mede-opdrachtgeverschap Homeruskwartier, Almere Poort

Je buurt bouw je samen. Een visie op mede-opdrachtgeverschap Homeruskwartier, Almere Poort Wat zou er gebeuren als de bewoners van straks meepraten en meedenken over hun huis hun toekomst? En wat als we ze ook nog vragen naar hun kennis van zaken hun dromen voor een buurt in wording? Wat zou

Nadere informatie

18. WONEN SAMEN AANPAKKEN: van collectief bouwheerschap tot cohousing

18. WONEN SAMEN AANPAKKEN: van collectief bouwheerschap tot cohousing 18. WONEN SAMEN AANPAKKEN: van collectief bouwheerschap tot cohousing Peter Hautekiet (Vlinter) en Joris Deleenheer (VVSG) Opbouw trefwinkel Inleiding Korte presentaties initiatieven 1. Community Land

Nadere informatie

- 1 - Bewoner als opdrachtgever Bouwen in eigen beheer in Breda 2007-2010

- 1 - Bewoner als opdrachtgever Bouwen in eigen beheer in Breda 2007-2010 - 1 - Bewoner als opdrachtgever Bouwen in eigen beheer in Breda 2007-2010 Gemeente Breda september 2007 1 - 2-1. Waarom bouwen in eigen beheer? Bouwen in eigen beheer Consumentgericht bouwen Leeswijzer

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1. In deze nieuwsbrief. Huurdersbelangenvereniging Sint-Oedenrode. stelt zich voor Samenwerking met Wovesto Wist u dat Spreekuur

Nieuwsbrief 1. In deze nieuwsbrief. Huurdersbelangenvereniging Sint-Oedenrode. stelt zich voor Samenwerking met Wovesto Wist u dat Spreekuur Nieuwsbrief 1 Huurdersbelangenvereniging Sint-Oedenrode december 2013 jaargang 1 In deze nieuwsbrief Huurdersbelangenvereniging Sint-Oedenrode stelt zich voor Samenwerking met Wovesto Wist u dat Spreekuur

Nadere informatie

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen Werken in het Westen Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen HRM ers als wegbereiders van de Gemeente als partner in de netwerksamenleving Foto: blog.eventish.com Er is op dit moment een mega-transitie

Nadere informatie

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt?

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt? Waarom geen woningen bouwen zoals Ecopower stroom verkoopt? Betaalbaar en duurzaam wonen Peter Van Cleemput Teammanager Lokaal Woonbeleid IGEMO Intergemeentelijk project Wonen langs Dijle en Nete Aanleiding

Nadere informatie

Communiceren met ouderen

Communiceren met ouderen Communiceren met ouderen 1. Introductie a) Het SEE-GREEN project Het SEE-GREEN project is een Europees initiatief om de gevolgen voor de oudere generatie burgers in onze gemeenschappen te bepalen wanneer

Nadere informatie

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14 Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten Resultaten digitale verkenning 22 september 14 In het kort Doelgroep: Gelderse gemeenten Doel: verkennen behoefte aan provinciale ondersteuning bij faciliterende

Nadere informatie

Omgekeerde erfpacht katalysator voor een duurzame woningmarkt?

Omgekeerde erfpacht katalysator voor een duurzame woningmarkt? Peter Oussoren en Dave Vlaming Omgekeerde erfpacht katalysator voor een duurzame woningmarkt? INHOUD Inleiding De opgave Uniciteit Anders financieren Anders bouwen Evidente voordelen Effecten Rekenvoorbeeld

Nadere informatie

is indelen naar persoonlijke wens. bouw uw droomhuis 7 bouwkavels Nijrees Almelo

is indelen naar persoonlijke wens. bouw uw droomhuis 7 bouwkavels Nijrees Almelo RT is indelen naar persoonlijke wens. bouw uw droomhuis 7 bouwkavels Nijrees Almelo De Omgeving Met ruim 72.000 inwoners is Almelo een middelgrote In het centrum van Almelo ligt het Theaterhotel waar ca-

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

Ongewoon Strijp-S SAS-3 Levendig straatbeeld Sedum Parkeerkelder

Ongewoon Strijp-S SAS-3 Levendig straatbeeld Sedum Parkeerkelder SAS-3 Woonbedrijf bouwt op SAS-3 tussen de Torenallee en de Kastanjelaan. SAS-3 staat voor Stads Architectuur Strijp-S. Dat is niet voor niets: de 20 stadswoningen, 47 koopappartementen en 131 huurappartementen

Nadere informatie

Betaalbare starterswoningen, bereikbaar voor iedereen

Betaalbare starterswoningen, bereikbaar voor iedereen Betaalbare starterswoningen, bereikbaar voor iedereen Bouwen volgens Facet Wie wooncarrière maakt, start met Entreewonen Betaalbare starterswoningen zijn gewild. Maar óók schaars. Hier liggen kansen voor

Nadere informatie