Alles over. motorbrandstoffen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alles over. motorbrandstoffen"

Transcriptie

1 Alles over motorbrandstoffen

2 Ten geleide In tegenstelling tot wat velen denken, zijn niet alle brandstoffen identiek. Inderdaad, bij elk merk bestaan er verschillende kwaliteiten die een merkelijke invloed hebben op de optimale werking van de motor (verbruik, slijtage...). Om de kwaliteit en de prestatie van haar brandstoffen te verzekeren, stelt Total haar klanten een geheel van voorzieningen ter beschikking: Haar onderzoekscentra staan in permanent contact met de grootste voertuigconstructeurs om brandstoffen van topkwaliteit te leveren die zowel aangepast zijn aan de nieuwe motortechnologieën als aan alle voertuigen die momenteel rondrijden. Haar centrum voor de fabricage van additieven dat de specifieke additieven voor de Total-brandstoffen industrialiseert. Haar kwaliteitsborgingssystemen die de kwaliteit van de brandstoffen bewaken langs de hele logistieke keten: vanaf de fabricage tot de distributie in de brandstoftank van de voertuigen. Het is op basis van haar expertise dat Total het verschil maakt met andere verdelers om brandstoffen aan te bieden van topkwaliteit, die permanent verder ontwikkeld worden en altijd aan de top van de technologie staat. Dit document zal u in staat stellen deze wereld van de brandstof en het belang van de kwaliteit in het dagelijkse gebruik te ontdekken. Hervé Allibert Total Supply & Marketing Directeur Marketingontwikkeling fich

3 Wat is een brandstof? 1. Dat is vooreerst een energiebron die gebruikt wordt in verbrandingsmotoren. 1 liter diesel 1kg gas (butaan/propaan) = = = = 10 KWh 1m 3 aardgas 2kg hout 2. Het is ook een technische vloeistof die essentieel is voor de goede werking van het voertuig en aan heel nauwkeurige technische specificaties moet voldoen. Verbrandingseigenschappen (octaangetal, cetaangetal). Hydraulische stromingseigenschappen (filtreerbaarheid, viscositeit en smerend vermogen). Gedrag bij opslag (veiligheid, stabiliteit). Wat is een brandstof? 3. Het is een sterk gereglementeerd product Milieureglementering en technische reglementering 2 belangrijke Europese normen: - EN228: bepaalt de kwaliteit van de benzines - EN590: bepaalt de kwaliteit van de dieseloliën Douane- en fiscale reglementering. 4. Het is een mengsel dat geformuleerd is met verschillende componenten. (*) Dit percentage hangt af van de reglementeringen. fich

4 Een product waaraan zware eisen worden gesteld: beperken. Dit heeft technische innovaties met zich meegebracht en heeft geleid tot de ontwikkeling van schonere en beter de automobilisten als aan die van de reglementering voldoen. Wat is een brandstof? AUTOMOBIEL- CONSTRUCTEURS: Ontwikkeling van de motoren EURO-normen REGLEMENTERING KLANTEN BRANDSTOFFEN: Wijziging van de samenstellingen Zwavelgehalte superieure kwaliteit 1995/2005 Euro 2 & 3, eerste uitlaatkatalysatoren, geleidelijk bannen van lood, vermindering van benzeen in 2005/ en later Euro 6, verwachte invoering van geavanceerde zuiveringssystemen (NOx trap, SCR Selective Catalytic Reduction), verhoging van het

5 Hoe worden de brandstoffen gefabriceerd? Op basis van 3 families bestanddelen: koolwaterstoffen afkomstig van de raffinaderijen biobrandstoffen (volgens de reglementering) additieven (naargelang van de merken) 1. De raffinaderij vormt ruwe petroleum om in geraffineerde producten: benzine en dieselolie, smeerolie, stookolie, brandstof voor vliegtuigen 2. Biobrandstoffen worden dikwijls aan deze brandstoffen toegevoegd. Sinds 2003 heeft de ontwikkeling van de Europese richtlijnen tot gevolg dat steeds meer biobrandstoffen worden bijgemengd. Dit maakt het mogelijk om: Het land op energiegebied minder afhankelijk te maken; De emissies van broeikasgassen (CO 2 ) te verminderen; Nieuwe afzetmogelijkheden te bieden aan de landbouw. Fabricage Biobrandstoffen vormen een groene energiebron vervaardigd op basis van biomassa. Welke biobrandstoffen voor welke brandstof? De twee huidige afzetmogelijkheden Planten, rijk aan suikers (suikerbiet, tarwe, maïs, suikerriet). Planten rijk aan olie (koolzaad, zonnebloem, soja, palm). Ethanol en ETBE* Vetzuurmethylesters * Ethyl-tert-butylether Benzine Dieselolie fich

6 Waarom zegt men dat biobrandstoffen «milieuvriendelijker» zijn? Hun milieubalans (fabricage +verbranding) heeft een gunstiger resultaat (minder CO 2 ) dankzij de groeifase van de plant die een deel van het CO 2 opneemt. Bij de aan de pomp verkochte brandstoffen mag SP95-E10 tot 10 vol-% ethanol bevatten, en mag dieselolie tot 7 vol-% biobrandstoffen (vetzuurmethylesters) bevatten. Fabricage 3. En additieven naargelang van het merk. Een additief is een actieve chemische verbinding die men bij een brandstof mengt (ca. 1 liter per 1000 liter) om de eigenschappen ervan te verbeteren: Om conform te zijn met de reglementaire specificaties; Om bepaalde prestaties te verbeteren teneinde brandstoffen van superieure kwaliteit te bieden (netheid van de kleppen en sproeiers, beter gedrag in koude toestand...). De toevoeging van prestatieverhogende additieven is variabel en hangt af van de distributiemerken. Ruwe olie Additieven om aan de specificaties te voldoen Raffinaderij Prestatieverhogende additieven Depot Brandstofverdeelnet Brandstoffen met reglementaire specificaties Aanvullende additieven In het net van Total bevatten alle brandstoffen prestatieverhogende additieven. fich

7 Vanwaar komen de brandstoffen die we in een servicestation vinden? De logistieke keten van de brandstoffen De brandstoffen worden gefabriceerd in een raffinaderij en vervolgens opgeslagen in depots. Ze worden vervolgens per vrachtwagen naar de servicestations vervoerd. Distributie Biobrandstoffen kunnen erin verwerkt worden, zowel vooraleer de tanks te vullen in de depots als bij het laden van de tankwagens. Bio RAFFINADERIJ LEVERANCIER VAN ADDITIEVEN LEVERANCIER VAN BIOBRANDSTOFFEN Bio ETHANOL TANKS MET PRESTATIEADDITIEVEN MET TOTAL ADDITIEF TOTALSERVICE STATION SP 95 SP 98 GO DEPOT LAADSTATION ZONDER Station X TOTAL ADDITIEF De prestatieverhogende additieven, eigen aan elk merk, worden toegevoegd in de tankwagen vóór de levering aan het servicestation. Dit maakt het mogelijk om brandstoffen te leveren met verschillende kwaliteit naargelang van het merk. fich

8 Het belang van het opvolgen van de kwaliteit van de brandstoffen De kwaliteitscontrole van de brandstoffen is een fundamenteel element voor Total om de afwezigheid van een potentiële achteruitgang van de eigenschappen te controleren (verontreiniging door een ander product, indringing van water, oxidatie door de luchtzuurstof enz.). Bij Total worden strikte procedures toegepast in de raffinaderij, het depot en de servicestations. Distributie IN DE RAFFINADERIJ IN DE DEPOTS IN DE SERVICESTATIONS Zo wordt het kwaliteitsbeleid op één lijn gebracht met de commerciële strategie van Total en met de aan haar klanten gedane beloften. fich

9 Welke zijn de verschillende types brandstoffen? In Europa worden twee grote brandstoffenfamilies gefabriceerd: Loodvrije benzines Diesel Andere brandstoffen kunnen gecommercialiseerd worden: LPG, aardgas, E De loodvrije benzinetypes De belangrijkste verschillen tussen deze benzines zijn: * De verschillende brandstoffen Het RON-octaangetal (95 of 98) Het gehalte aan biobrandstoft * Octaan RON 95 Europese referentiebenzine, EuroSuper genoemd. Geschikt voor de meeste voertuigen volgens de aanbevelingen van de constructeur. Mag tot 5 vol-% ethanol bevatten. Octaan RON 95 Mag tot 10 vol-% ethanol bevatten. Bruikbaar in E10- motoren, meestal in voertuigen van na 2000 (volgens de aanbeveling van de constructeur). Octaan RON 98 Hoger octaangetal (betere klopweerstand). Geschikt voor de meeste voertuigen volgens de aanbevelingen van de constructeur. Mag tot 5 vol-% ethanol bevatten. (*) Niet in België. fich

10 De verschillende brandstoffen Belangrijkste specificaties en de impact ervan. Octaangetal 98 of 95 Heeft een impact op de kwaliteit van de verbranding (klopweerstand). Vluchtigheid Heeft een invloed op het Zomer- en winterkwaliteit startgedrag en het rijplezier. Zwavel Heeft een invloed op de Laag zwavelgehalte werking van de uitlaatkatalysator en de vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen. 2. Diesel Diesel is bestemd voor voertuigen die uitgerust zijn met een dieselmotor. Dit is het meest verkochte type brandstof in Europa. Diesel mag tot 7 vol-% biobrandstof bevatten. Belangrijkste specificaties en de impact ervan. Cetaangetal Heeft een invloed op de minimum 51 kwaliteit van de verbranding (starten, geluid, uitstoot van verontreinigende stoffen). Gedrag bij koude Winterkwaliteit Zwavel Laag zwavelgehalte Heeft een invloed op het gemak waarmee de motor start in de winter. Heeft een invloed op de werking van de uitlaatkatalysator, de deeltjesfilter en op het verminderen van de uitstoot van verontreinigende stoffen. fich

11 Wat noemt men brandstoffen van superieure kwaliteit? In de servicestations zijn niet alle brandstoffen gelijkwaardig! Om nog beter te doen dan de specificaties, worden aan bepaalde brandstoffen additieven toegevoegd om de prestaties nog te verbeteren en zijn deze dus van superieure kwaliteit. De merken beslissen welke prestaties van de verkochte brandstoffen ze wensen te verbeteren en of ze al dan niet additieven toevoegen. Conclusie: voor eenzelfde type brandstof, van raffinaderij tot aan de pomp, bestaan er verschillen van merk tot merk. Toevoeging van specifieke additieven (doeltreffendheid en dosering eigen aan elk merk) Geen toevoeging van additieven Brandstoffen van superieure kwaliteit Prestatieverbeterende additieven De prestatieverbeterende additieven worden bijgemengd in de brandstofdepots op het moment waarop de tankwagen wordt gevuld. Ze hebben welomschreven functies en de doeltreffendheid ervan hangt af van de samenstelling en de dosering van de gekozen actieve moleculen. fich

12 De belangrijkste additieven in benzine Brandstoffen van superieure kwaliteit Reinigende additieven behouden of herstellen de netheid van de brandstofvoedingssystemen van de motoren: carburateur, sproeiers, kleppen en inlaatspruitstuk. Corrosiewerende additieven beschermen de brandstofkringen tegen risico's op roest of corrosie. Antioxidantia garanderen de stabiliteit tijdens de opslag en voorkomen de vorming van gomneerslagen in tanks en reservoirs. De-emulgatoren vermijden de vorming van een emulsie bij het per ongeluk binnendringen van water in de brandstoffen. Wrijvingsmodificatoren beperken de mechanische verliezen door wrijving ter plaatse van de zuigermantel en in de inspuitpompen van de motoren. De belangrijkste additieven in diesel Reinigende additieven behouden of herstellen de netheid van de inspuitsystemen. Corrosiewerende additieven beschermen de brandstofkringen tegen roest- of corrosierisico's. Wrijvingsmodificatoren beperken de mechanische verliezen door wrijving ter plaatse van de zuigermantel en inspuitpompen van de motoren. Schuimwerende additieven voorkomen het schuimen van de diesel en maken een volledige en snelle vulling van de reservoirs mogelijk zonder over te lopen. Antioxidantia garanderen de stabiliteit tijdens de opslag en voorkomen de vorming van gomneerslagen in tanks en reservoirs. Geurstoffen maken de geur van dieselolie minder onaangenaam en minder hardnekkig. De-emulgatoren vermijden de vorming van een emulsie bij het per ongeluk binnendringen van water in de brandstoffen. Gedrag bij koude (1) dwijzigen het kristallisatieproces van de paraffine en verlagen de minimale gebruikstemperatuur in koude toestand van dieselolie. (1) Gewoonlijk 's winters. Procetaan vergemakkelijkt de zelfontbranding van diesel en de verhoging van het cetaangetal. fich

13 Waarom brandstoffen van superieure kwaliteit gebruiken? 1. Om de motor te beschermen Tegen de vervuiling van de motor Door de sproeiers en de inlaatventielen net te houden kan de optimale werking van de motor behouden worden. Reinigend additief Tegen het aanwezige water en corrosie De aanwezigheid van water is de belangrijkste oorzaak van brandstofproblemen. Water moet gescheiden worden van brandstof om het te kunnen elimineren en zodoende corrosie te vermijden. De voordelen De-emulgerend additief Tegen slijtage Wrijving is verantwoordelijk voor slijtagefenomenen bij bewegende onderdelen. Door de wrijving te verminderen, is het mogelijk de levensduur van de motor te verlengen. Wrijvingswijzigend additief Tegen voortijdige veroudering van de brandstof Een betere stabiliteit tegen oxidatie maakt het mogelijk de vorming van neerslagen in de brandstof en in de voedingskring te beperken. Oxidatiewerende additieven fich

14 2. Om het verbruik en de uitstoot van verontreinigende stoffen te verminderen Vermindering van de vervuiling van de gevoelige onderdelen van de motoren Het vermogen, het verbruik en de uitstoot van verontreinigende stoffen hangen meer bepaald af van de netheid van de sproeiers en de inlaatventielen. Relatieve vervuiling in % Benzine Dieselolie De voordelen Dirty Up Clean Up Clean Up 2 Dirty Up Clean Up Clean Up 2 De interne wrijving verminderen Wrijving kan verantwoordelijk zijn voor tot 20% van de energieverliezen in een motor. Ze verminderen maakt brandstofbesparingen mogelijk. De verbranding verbeteren Een betere verbranding maakt het mogelijk de uitstoot van verontreinigende stoffen te verminderen. Bij diesel gebeurt dit door toevoeging van een cetaangetalverbeterend additief (procetaan). 3. Voor meer comfort (diesel) Maakt het tanken aangenamer en gemakkelijker Diesel is een brandstof met een hardnekkige geur die bij het vullen van de tank de neiging heeft te schuimen. Verbeteren van het gedrag bij koud weer In bepaalde streken en/of in bepaalde periodes van het jaar is een dieselolie vereist die goed bestand is tegen zeer lage temperaturen. Additief voor het verbeteren van het gedrag in koude toestand fich

15 Welke zijn de sterke punten van Total? Technische expertise: Kennis van de brandstoffen en de biobrandstoffen; Exclusieve brandstoffen van superieure kwaliteit; Kwaliteitscontroles. 3 onderzoekscentra, 550 onderzoekers Partnerschappen: Autoconstructeurs en fabrikanten van uitrusting voor auto's; Onafhankelijke onderzoekscentra (universiteiten, laboratoria). Technische expertise Analyse van de vragen van de markt en open staan voor de vragen van de klant. De technologische wijzigingen van de motoren en de werwachtingen van de consument in termen van prestaties vergen verdere ontwikkeling van de brandstoffen. De onderzoekers van Total steunen op hun industriële expertise m.b.t. petroleum en op hun talrijke partnerschappen met specialisten in de automobielsector om in lijn met deze ontwikkelingen geoptimaliseerde brandstoffen voor te stellen. fich

16 Technische expertise De ontwikkeling van brandstoffen van superieure kwaliteit Een gesmeerd lopend proces stelt onze onderzoekers in staat de best presterende additievencocktails te formuleren. De verschillende stappen van de creatie van een brandstof van superieure kwaliteit vergen 3 tot 5 jaar. 1. Laboratorium Corrosietest: Zonder toevoeging van additieven Ontwikkeling en selectie van de additieven: Prestatieproeven - Proeven op de onschadelijkheid Met toevoeging van additieven 2. Motorproefbank Proeven op de vervuiling van de kleppen: Zonder toevoeging van additieven Met toevoeging van additieven Gestandaardiseerde procedures voor proeven op motoren en interne testprocedures. 3. Testen op voertuigen op de testbank en op de weg Prestaties, verbruik, duurzaamheid. De ontwikkeling van een brandstof vergt duizenden uren werk en honderdduizenden gereden kilometers. fich

17 Welke brandstof biedt Total aan? TOTAL EXCELLIUM Het assortiment geavanceerde brandstoffen van Total, TOTAL EXCELLIUM genoemd, bestaat uit twee soorten benzine met een octaangetal van 95 en 98 die geschikt zijn voor de meeste benzinevoertuigen. Deze benzines bestaan respectievelijk uit loodvrije benzine 95 of 98 en een cocktail van specifieke, door de onderzoekscentra van Total uitgewerkte additieven. De pluspunten van het product:* Een betere bescherming van de motor Verzekering van de netheid van de gevoelige onderdelen van de motor. De motor draait beter in alle omstandigheden (bij het starten, op de grote weg, in de stad) en levert betere prestaties. Een vermindering van het verbruik Een vermindering van he brandstofverbruik dankzij de aanwezigheid van wrijvingsverminderende additieven en op lange termijn dankzij de reinigende additieven die de motor netjes houden. Een vermindering van de CO 2 -uitstoot Een vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen, dankzij een rendabeler werking van de motor, en met name van de CO 2 -uitstoot wegens de vermindering van het brandstofverbruik. Om zich aan de ontwikkelingen (motor en brandstof) aan te passen, verbetert Total geregeld de technologie van haar additieven die gebruikt worden voor het TOTAL EXCELLIUM-assortiment. De benzines van Total (*) Ten opzichte van een brandstof zonder toevoeging van additieven. fich

18 De dieseloliën van Total Welke brandstof biedt Total aan? TOTAL EXCELLIUM DIESEL Total stelt een diesel voor van toptechnologie, TOTAL EXCELLIUM DIESEL, die geschikt is voor alle voertuigen met een dieselmotor. Het is één en al samengebalde technologie die speciaal ontwikkeld werd voor dieselmotoren met common rail van de laatste generatie. De pluspunten van het product:* Een betere bescherming van de motor De corrosiewerende en wrijvingsverminderende additieven maken een betere bescherming mogelijk door de slijtage van de gevoelige onderdelen te beperken. Een lager verbruik De wrijvingsverminderende additieven en de reinigende additieven houden de motor net waardoor het verbruik daalt. Een vermindering van de CO 2 -uitstoot De vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen met name van CO 2 dankzij een lager verbruik is gekoppeld aan een doeltreffender werking van de motor. Minder lawaai en meer comfort De verhoging van het cetaangetal maakt het mogelijk het lawaai van de motor in koude toestand (binnen en buiten het voertuig) met 37% te verminderen. Het vullen van de tank wordt vergemakkelijkt doordat deze niet overloopt door schuimende diesel; daarbij komt dat de geur ook minder onaangenaam is. (*) ten opzichte van brandstof zonder toegevoegde additieven. fich

19 En morgen? Voertuig en energie - een hecht stel dat evolueert. Om de uitlaatgassen van dieselmotoren van auto's nog beter te zuiveren, zal een nieuwe vloeistof op de markt komen bij de volgende generatie in 2014 (euro 6): AdBlue. Het is een ureumoplossing die gebruikt wordt met het SCRsysteem om de stikstofoxides in de uitlaat te behandelen. Dit product wordt al in industriële voertuigen(vrachtwagens, bussen...) gebruikt. Brandstoffen van de nieuwste generatie op basis van biomassa of synthetische diesel (die gebruikt kunnen worden zoals de huidige dieseloliën). Oplaadbare hybride voertuigen die de eisen m.b.t. de vermindering van de uitstoot van verontreinigende stoffen paren aan het behoud van een voldoende autonomie. Elektrische voertuigen die de uitstoot van broeikasgassen kunnen beperken (op voorwaarde dat de elektriciteit wordt opgewekt zonder koolwaterstoffen te verbranden, d.w.z. met behulp van windenergie, waterkracht...). Ze presteren steeds beter, maar de autonomie is voorlopig nog (te) beperkt. Voertuigen op waterstof (voeding van een brandstofcel) die alleen waterdamp uitstoten. De verwachte ontwikkelingen Een heel nauwe en permanente relatie tussen de automobielconstructeurs en de energieleveranciers is vereist om beter op deze ontwikkelingen te anticiperen. AdBlue is een geregistreerd merk van het Verband der Automobilindustrie e.v. (VDA). fich

20 Nota s: fich

21 Welke zijn de meest gestelde vragen? > Mag men verschillende soorten benzine (TOTAL EXCELLIUM 95 en 98) mengen? Ja zeker. Benzines mogen in eender welke verhouding met elkaar gemengd worden. De motor moet wel geschikt zijn om deze benzines te verbranden. Alle voertuigen die na 1991 in het verkeer zijn gebracht, kunnen zowel op TOTAL EXCELLIUM 95 als op TOTAL EXCELLIUM 98 rijden. > Biedt de benzine met het hoogste octaangetal nl. TOTAL EXCELLIUM 98 een echt voordeel ten opzichte van loodvrij 95? Het gebruik van TOTAL EXCELLIUM 98 maakt over het algemeen een beter rijgedrag mogelijk in bepaalde situaties, zoals versnellen of inhalen. Vragen-antwoorden

22 > Er zit water in mijn tank, kan dat de motor beschadigen? Ja. Om dit probleem te vermijden, worden regelmatige controles uitgevoerd op de aanwezigheid van water en worden de brandstoffen regelmatig geanalyseerd in de opslagplaatsen van de servicestations van Total. Overigens worden aan brandstoffen van Total specifieke additieven toegevoegd om die problematiek zoveel mogelijk te verhelpen. Vragen-antwoorden > Waarom zegt u dat TOTAL EXCELLIUM één en al gebundelde technologie is? De brandstoffen in de reeks TOTAL EXCELLIUM zijn uitgewerkt in onze laboratoria op basis van de beste technologieën die door onze onderzoekers werden uitgewerkt. Ze hebben ook geprofiteerd van de expertise die ze verworven hebben in de loop van jarenlange onderzoekingen, samen met de grootste automobielconstructeurs, met name voor het uitwerken van brandstoffen voor wedstrijden. Meerdere karakteristieken werden verbeterd dankzij deze technologische benadering: Het uitwerken van een formulering waardoor de motoren beter beschermd worden in steeds veeleisender werkingsvoorwaarden (steeds hogere drukken en temperaturen) en vermindering van het verbruik. Het aanpassen van de formulering ten gunste van een steeds groter gehalte aan biobrandstoffen. > Ik heb TOTAL EXCELLIUM gebruikt, maar stel vast dat ik niet minder verbruik, hoe komt dit? Er zijn tal van factoren die een invloed hebben op het verbruik (temperatuur, rijgedrag, airconditioning aan of uit, bandenspanning, regen enz.) zodat het moeilijk is twee trajecten te vergelijken. Daarom werden de berekeningen uitgevoerd in het laboratorium om de externe omstandigheden beheersen. > Mogen alle voertuigen TOTAL EXCELLIUMbrandstoffen gebruiken? Ja zeker. Er is geen compatibiliteitsprobleem tussen de TOTAL EXCELLIUM- brandstoffen en bepaalde voertuigmerken. fich

23 A Additief Lexicon Chemische verbinding die toegevoegd wordt aan een brandstof om er de eigenschappen van te verbeteren. B Biobrandstoffen Vloeibare of gasvormige brandstoffen, geproduceerd op basis van biomassa, en gebruikt in verbrandingsmotoren. Ze kunnen afkomstig zijn van de landbouw, de bosbouw, de omvorming van dierlijke producten of een biologisch afbreekbare afvalfractie. Biomassa Geheel van organische stoffen afkomstig van levende materie die op duurzame basis gebruikt kunnen worden: specifieke culturen (bossen, graangewassen, oliehoudende planten enz.), producten en residu's van deze culturen (stro en stengels, resten van de bosbouw), resten van diverse activiteiten (papiermolens, zagerijen, pallets, bepaalde soorten industrieel en huishoudelijk afval). Lexicon C Cetaangetal Het is een maat voor de geschiktheid van dieselolie om vanzelf te ontbranden (door samendrukking) in een dieselmotor. Hoe hoger het cetaangetal, hoe sneller de brandstof vanzelf ontbrandt bij samendrukking. E VME, Ethanol Vetzuurmethylester (Fatty Acid Methyl Esters - FAME): vetzuurmethylesters zijn biobrandstoffen die verkregen worden uit plantaardige of dierlijke oliën en vetten. ETBE Ethyl-tert-butylether (ETBE) is een biobrandstof vervaardigd uit bio-ethanol (afkomstig van de landbouw). De wetgeving staat toe om ETBE tot 17 vol-% toe te voegen aan benzine in de loodvrije benzines 95 en 98, en tot 22 vol-% in SP95-E10. fich

24 E Ethanol Biobrandstof afkomstig van de gisting van suiker afkomstig van graangewassen en suikerhoudende planten (suikerbiet, tarwe...). Lexicon G Gedrag bij koude (koudeweerstand) Diesel bevat paraffines die bij lage temperatuur de neiging hebben te kristalliseren. Het gedrag bij koude van een diesel, ook koudeweerstand genoemd, wordt gekenmerkt door drie temperaturen in overeenstemming met de resultaten van genormaliseerde metingen in het laboratorium: het troebelingspunt, de grenswaarde voor de filtreerbaarheid en het vloeipunt. H Hybride voertuigen Voertuigen die zowel met een thermische motor als met een elektrische motor zijn uitgerust. De nodige energie voor de verplaatsing van het voertuig wordt geleverd door de ene of de andere motor, of zelfs door beide tegelijk, naargelang van de omstandigheden. K Kloppen Zie Octaangetal. M Motorproef «Dirty-up, Clean-up» Procedure voor het testen van brandstof in een motor, bestaande in een eerste fase - de vervuilingsfase of «Dirty-up» - met een brandstof zonder toevoeging van additieven en een tweede fase - de zuiveringsfase of «Clean-up» - met een brandstof waaraan additieven zijn toegevoegd. N NOx-adsorber Systeem voor het verwijderen van stikstofoxides dat werkt volgens het principe van een «val» (trap) voor stikstofoxides in een eerste fase, gevolgd door de omvorming in stikstof in een tweede fase. fich

25 O Octaangetal Het is een maat voor de weerstand tegen zelfontbranding van een brandstof in een motor met geregelde ontsteking en meer bepaald voor de klopweerstand ervan. Hoe groter het octaangetal, hoe beter de brandstof bestand is tegen zelfontbranding door samendrukking. Men maakt een onderscheid tussen het RON-octaangetal (Research Octane Number) dat een maat is voor het gedrag van een brandstof bij laag toerental en bij het versnellen, en het MON-octaangetal (Motor Octane Number), dat een maat is voor het gedrag van een brandstof bij hoog toerental en onder zware belasting. S SCR Selectieve katalytische reductie is een zuiveringstechnologie voor uitlaatgassen waarbij het mogelijk is de stikstofoxides om te zetten in waterdamp en in onschadelijke stikstof dankzij het gebruik van AdBlue. Synthetische biodiesel Biodiesel van goede kwaliteit verkregen door een hydrogenerende behandeling van plantaardige oliën of dierlijke vetten. Het procedé bevindt zich momenteel in de industrialiseringsfase en zou ruimer ingang moeten vinden. Het verkregen product kan gebruikt worden in mengsels in om het even welke verhoudingen met fossiele dieselolie en de esters van vetzuren. Foto's Mediatec RM : T. Leduc - P. Adenis - B. Blaise D. Boy de la Tour - Cecconi - E. Malanca L. Wargon - P. Dubreuil - S. Dallé. Creatie en realisatie: Ressort Graphique juni 2012 fich

26 Afspraak op TOTAL BELGIUM S.A. Handelsstraat 93, 1040 Brussel Tél.: +32.(0) Fax: +32.(0) R.C Bruxelles BE T.V.A

Diesel. AdBlue is een gedeponeerd handelsmerk van de Vereniging van Duitse automobielfabrikanten (VDA). ONTDEK ADBLUE

Diesel. AdBlue is een gedeponeerd handelsmerk van de Vereniging van Duitse automobielfabrikanten (VDA). ONTDEK ADBLUE Diesel AdBlue is een gedeponeerd handelsmerk van de Vereniging van Duitse automobielfabrikanten (VDA). ONTDEK ADBLUE Korte samenvatting BELANGRIJKSTE KENMERKEN Wat is AdBlue?... 3 Waar dient het voor?....

Nadere informatie

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional BRANDSTOFFEN Technische achtergronden hightech benzine en dieselolie Van fabels tot waarheden Magische sappen Hightech brandstoffen, zoals Ultimate,

Nadere informatie

1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen

1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen 1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen Vooreerst worden de gasvormige brandstoffen uiteengezet. Vervolgens worden de verschillende alternatieve brandstoffen. 1.5.1 Gasvormige brandstoffen Aardgas

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen Afsluitende les Leerlingenhandleiding Alternatieve brandstoffen Inleiding Deze chemie-verdiepingsmodule over alternatieve brandstoffen sluit aan op het Reizende DNA-lab Racen met wc-papier. Doel Het Reizende

Nadere informatie

Clean fuel. LNG Facts & Figures

Clean fuel. LNG Facts & Figures 1 LNG Facts & Figures Waarom LNG Schoon Zonder nabehandeling voldoen aan emissie standaarden Veilig Lichter dan lucht als het verdampt Moeilijk ontsteekbaar Enorme voorraden Past in Europese doelstelling

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

Ecohuis Antwerpen A2 & PPO. 24 Oktober 2006 Jan Bekaert

Ecohuis Antwerpen A2 & PPO. 24 Oktober 2006 Jan Bekaert Ecohuis Antwerpen A2 & PPO 24 Oktober 2006 Jan Bekaert Pure Planten Olie (PPO) als brandstof in dieselmotoren Dieselmotor: eigenschappen Voordelen van een dieselmotor Hoog rendement: 35% (benzine: 25%)

Nadere informatie

enjoy technology smeermiddelen voor uw motorfiets een nieuwe energie voor de motor eni.com/nl eni.com/be

enjoy technology smeermiddelen voor uw motorfiets een nieuwe energie voor de motor eni.com/nl eni.com/be enjoy technology smeermiddelen voor uw motorfiets een nieuwe energie voor de motor eni.com/nl eni.com/be innovatie, het hoogste niveau van technologie, uitstekende kwaliteit: dat is wat i-ride betekent

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse diesel. Aspect(en): 4.A.1

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse diesel. Aspect(en): 4.A.1 CO 2 Prestatieladder Ketenanalyse diesel Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 4.A.1 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 17 april 2014 Inhoudsopgave 1.0 Inleiding... 3 2.0 Doelstelling...

Nadere informatie

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland Jan Schouten Quality Safety Environmental care A company driven by strong core values CO 2 -neutrale productie Eerste 100 % CO 2 -neutrale truckfabriek in Gent Windenergie, zonne-energie, biobrandstoffen

Nadere informatie

Effecten van biodiesel toevoeging in de watersport

Effecten van biodiesel toevoeging in de watersport Effecten van biodiesel toevoeging in de watersport TOEVOEGEN VAN BIODIESEL IS NIET ZONDER GEVOLGEN Ontwikkelingen dieselbrandstof (EN590) Afbouw van de zwavelcomponent van 0,2% in 1993 tot 0,001% in 2009

Nadere informatie

Uw wagenpark op biobrandstof laten rijden Een overzicht van de nieuwste mogelijkheden

Uw wagenpark op biobrandstof laten rijden Een overzicht van de nieuwste mogelijkheden Uw wagenpark op biobrandstof laten rijden Een overzicht van de nieuwste mogelijkheden Een inleiding op de Technical Guidance Koolstofkringloop Waar gaat deze folder over? Duurzame mobiliteit is een hot

Nadere informatie

Leerlingenhandleiding

Leerlingenhandleiding Leerlingenhandleiding Afsluitende module Alternatieve Brandstoffen - Chemie verdieping - Ontwikkeld door dr. T. Klop en ir. J.F. Jacobs Op alle lesmaterialen is de Creative Commons Naamsvermelding-Niet-commercieel-Gelijk

Nadere informatie

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten:

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten: Nu goedkoper en groener rijden Uw auto direct aanzienlijk voordeliger en schoner laten rijden? Dat kan met GO-Greener. Meer kilometers voor minder geld. Met behoud van comfort en zelfs verbetering van

Nadere informatie

BioWanze De nieuwe generatie

BioWanze De nieuwe generatie BioWanze De nieuwe generatie BioWanze in het kort De grootste producent van bio-ethanol in België met een jaarlijkse capaciteit van maximum 300.000 m³ bio-ethanol. Het nieuwe generatie proces verzekert

Nadere informatie

additieven zoeker WÜRTH additieven een sterk merk!

additieven zoeker WÜRTH additieven een sterk merk! additieven zoeker WÜRTH additieven een sterk merk! Würth additieven een sterk merk! Met het gebruik van WÜRTH additieven bij elke beurt verlengt u de levensduur van de motor. Optimaliseert u de prestaties

Nadere informatie

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014 Energie in Beweging Wat is Well to Wheel Met Well to Wheel wordt het totale rendement van brandstoffen voor wegtransport uitgedrukt Well to Wheel maakt duidelijk

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 17 maart 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie

door P. J. M. van Oers Shell Nederland Verkoopmaatschappij B.V.

door P. J. M. van Oers Shell Nederland Verkoopmaatschappij B.V. 087 1 Benzine door P. J. M. van Oers Shell Nederland Verkoopmaatschappij B.V. 1. Inleiding 087 3 2. Wat verlangt de automobilist van benzine? 087 3 2.1 Vluchtigheid 087 3 2.2 Klopvastheid 087 6 2.3 Reinigende

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

i-sint the line of lubricants that makes driving even more enjoyable eni.com/nl eni.com/be

i-sint the line of lubricants that makes driving even more enjoyable eni.com/nl eni.com/be i-sint the line of lubricants that makes driving even more enjoyable eni.com/nl eni.com/be i-sint eni i-sint, de nieuwe lijn smeermiddelen van eni Iedere motor heeft het juiste smeermiddel nodig voor optimale

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2013 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Boeren met energie. 11 November 2010

Boeren met energie. 11 November 2010 Boeren met energie 11 November 2010 Wat doen wij? Ontwikkelen projecten energie uit biomassa Opzetten expertisecentrum energie uit hout droogtechnieken stookgedrag rookgasmetingen rookgasreiniging Ontwikkelen

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 30 januari 2015 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie

E85 he15 BIODIESEL BIOGAS GROEN GAS WATERSTOF AARDGAS LPG LNG

E85 he15 BIODIESEL BIOGAS GROEN GAS WATERSTOF AARDGAS LPG LNG E85 he15 BIODIESEL BIOGAS GROEN GAS WATERSTOF AARDGAS LPG LNG 26 DUURZAME MOBILITEIT 2009 Change EEN DUURZAMER PALET VAN BRANDSTOFFEN Bij de pomp wordt de brandstof steeds schoner. Door de toevoeging van

Nadere informatie

Vlaamse overheid. Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieuvergunningen. Jean Ferong Diensthoofd Limburg

Vlaamse overheid. Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieuvergunningen. Jean Ferong Diensthoofd Limburg Vlaamse overheid Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Milieuvergunningen Jean Ferong Diensthoofd Limburg 1 VLAAMSE MILIEUREGLEMENTERING VLAREM -TITEL I :procedures, vergunningsplicht, lijst

Nadere informatie

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER BRANDSTOFFEN WEGVERKEER Update toekomstverkenning Paul Hofmeijer, 25 juni 2013 Partner MMG Advies Voor strategie, organisatieadvies en duurzame mobiliteit AGENDA 1. Actualiteiten uit media & drivers 2.

Nadere informatie

Soorten brandstoffen en aandrijvingen. Alternatieve Brandstoffen. Alternatieve Brandstoffen. Enkele voorbeelden. Alternatieve aandrijvingen

Soorten brandstoffen en aandrijvingen. Alternatieve Brandstoffen. Alternatieve Brandstoffen. Enkele voorbeelden. Alternatieve aandrijvingen Soorten brandstoffen en aandrijvingen WATT Roadshow wagens, alternatieve transportmiddelen en technologie De voor- en nadelen van WATT-voertuigen Prof. Joeri Van Mierlo Conventionele brandstoffen Benzine,

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof CNG aardgas voor voertuigen CNG betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. CNG is al een tijdje

Nadere informatie

engineered for the road ahead Wereldwijd verkrijgbare krachtige smeermiddelen voor bedrijfsvoertuigen

engineered for the road ahead Wereldwijd verkrijgbare krachtige smeermiddelen voor bedrijfsvoertuigen engineered for the road ahead Wereldwijd verkrijgbare krachtige smeermiddelen voor bedrijfsvoertuigen Q8Oils ontwikkelt en produceert enkele van de meest hoogwaardige smeermiddelen op de markt op basis

Nadere informatie

Bio- olie : realiteit en toekomst. Ir. Tom Anthonis Ugent Inbio.be 6 april 2011 Is er nog afval Febem Interafval te Brugge

Bio- olie : realiteit en toekomst. Ir. Tom Anthonis Ugent Inbio.be 6 april 2011 Is er nog afval Febem Interafval te Brugge Bio- olie : realiteit en toekomst Ir. Tom Anthonis Ugent Inbio.be 6 april 2011 Is er nog afval Febem Interafval te Brugge Dank & bron Prof. Tony Bridgwater BioEnergy Research Group Aston University, Birmingham

Nadere informatie

Wie vooruit wil, rijdt duurzaam!

Wie vooruit wil, rijdt duurzaam! Wie vooruit wil, rijdt duurzaam! Noord-Nederland is een prachtig deel van Nederland. Prachtig vanwege de natuur, de mentaliteit van de mensen en de ruimte. Een plek waar duurzaamheid steeds meer ruimte

Nadere informatie

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel Agenda De uitdaging Dubbele strategie Hybride techniek & potentieel Methaan-diesel techniek & potentieel ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY p2 De uitdaging Euro normen Wettelijk kader Opwarming van de aarde

Nadere informatie

Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning)

Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning) Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning) Steunprogramma havengebonden werktuigen 81944801/R/873192/Mech Definitief Rapport 21 januari 2011 1.3 Uilaatgasnabehandelingssytemen 1.3.1

Nadere informatie

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek

EFRO project. Factsheets rondvaart. Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek EFRO project Factsheets rondvaart Kennisnetwerk bijeenkomst 3 december 2012, AmsterdamRuud Verbeek 2 Inhoud Inleiding Technische opties voor een schonere vloot Emissie in de praktijk Overzicht Conclusies

Nadere informatie

UPDATE PRODUCTGAMMA Q1/14

UPDATE PRODUCTGAMMA Q1/14 0W30 V Deze olie voldoet aan de vereisten van Volvo personenwagens. Zij heeft verbeterde smeereigenschappen en zorgt voor een verhoogde brandstofbesparing. Deze olie biedt een langere levensduur van de

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

Du"rzClftl e 9nformatiecentr lam

DurzClftl e 9nformatiecentr lam Du"rzClftl e 9nformatiecentr lam ~ 0900-9892 Biomassa is een nieuwe brandstof die meer en meer in de belangstelling komt te staan. Het is een milieuvriendelijke en -in principe- onuitputtelijke brandstof.

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2010, 2011 en 2012

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2010, 2011 en 2012 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2010, 2011 en 2012 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2013 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren

Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren Puma CVX - Steyr CVT Tier 4 motoren De ontwikkeling van het CVX-model CVX 140 CVX 150 CVX 160 CVX 175 CVX 195 Puma CVX 165 Puma CVX 180 Puma CVX 195 Puma CVX 130 Puma CVX 210 Puma CVX 145 Puma CVX 225

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden CNG: aardgas als autobrandstof Een selectie van vragen en antwoorden s.a. D'Ieteren nv Marketing, Training & Direct Sales Creation & Copywriting november 2014 Inhoud 2 De auto op aardgas > > Waarom op

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ONTWERPVERSLAG

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie ONTWERPVERSLAG EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie 3 september 2002 VOORLOPIGE VERSIE 2002/2068(COS) ONTWERPVERSLAG over de mededeling van de Commissie over alternatieve

Nadere informatie

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Ludo Sweron 29 februari 2012 slide 1 Visie duurzaam ondernemen Colruyt Group Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap

Nadere informatie

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden CNG: aardgas als autobrandstof Een selectie van vragen en antwoorden s.a. D'Ieteren nv Marketing, Training & Direct Sales Creation & Copywriting november 2014 Inhoud 2 De auto op aardgas Waarom op aardgas

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES

RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES RVV 357 RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES Over het ontwerp van koninklijk besluit tot vaststelling van bijzondere regels inzake de aanduiding van de hoeveelheid bij het op de markt brengen van sommige motorbrandstoffen

Nadere informatie

Ecotanken quiz antwoorden

Ecotanken quiz antwoorden Ecotanken quiz antwoorden 1. Waarom laten we, steeds vaker, auto s rijden op alternatieve brandstoffen. A: De minerale (fossiele) stoffen raken op B: Slecht voor het milieu Uitleg vraag 1 Alle stoffen

Nadere informatie

De Caddy Van en Maxi Van

De Caddy Van en Maxi Van De Caddy Van en Maxi Van De Caddy Van en Maxi Van De Caddy EcoFuel en Caddy BiFuel. Kostenbewuste ondernemers zoeken doorgaans een bedrijfsvoertuig dat niet alleen op korte termijn maar ook op lange termijn

Nadere informatie

1 van 12. Periode: 1 januari t/m 31 december 2012

1 van 12. Periode: 1 januari t/m 31 december 2012 1 van 12 Periodieke rapportage: Rapportage 2012 en reductiedoelstellingen 2013 en 2014 Periode: 1 januari t/m 31 december 2012 2 van 12 Inhoudsopgave Naam 7.3 ISO 14064-1 Periodieke rapportage Inleiding

Nadere informatie

Biobrandstoffen: Hype of duurzame oplossing? Prof. Wim Soetaert

Biobrandstoffen: Hype of duurzame oplossing? Prof. Wim Soetaert Biobrandstoffen: Hype of duurzame oplossing? Prof. Wim Soetaert 1 Fossiele grondstoffen worden steeds duurder Petroleumprijs in dollar per vat Hernieuwbare grondstoffen: opbrengst per ha stijgt voortdurend

Nadere informatie

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder

Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water. 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015. ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Opdrachtgever: Directie HKV lijn in water 3.A.1 CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 ten behoeve van de CO 2 -Prestatieladder Titel: CO 2 -emissie inventaris eerste helft 2015 Auteurs: R. Hurkmans

Nadere informatie

BP Amsterdam Terminal

BP Amsterdam Terminal BP Amsterdam Terminal Distributie en Blending Terminal voor brandstoffen en componenten De BP Amsterdam Terminal (BAT) is gelegen aan de Hornweg in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. De BAT is een

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733

SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN. TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 SCHADELIJKE EMISSIES VAN DIESELVOERTUIGEN TNO - Willar Vonk 4 juni 2015 Louwman Museum Bron: rapportnummer TNO 2015 R10733 TNO MEET SINDS 1986 EMISSIES In opdracht van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen VOORSTELLING VAN HET CHARTER " "EV EVOLUTION TO ELECTRICAL VEHICLES" ( EV. TO E.V. ). ) INLEIDING Het vervoer over de weg is momenteel een bron van vervuiling wegens uitstoot in de lucht en geluidshinder.

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof aardgas voor voertuigen betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. is al een tijdje populair als

Nadere informatie

Tarieven met ingang van 1 juli 2012

Tarieven met ingang van 1 juli 2012 12345 Tarieven met ingang van 1 juli 2012 Motorrijtuigenbelasting In deze brochure vindt u de tarieven van motor rijtuigenbelasting voor motoren, personenauto s, bestelauto s, autobussen en vrachtauto

Nadere informatie

Tarieven met ingang van 1 januari 2013

Tarieven met ingang van 1 januari 2013 12345 Tarieven met ingang van 1 januari 2013 Motorrijtuigenbelasting In deze brochure vindt u de tarieven van motor rijtuigenbelasting voor motoren, personenauto s, bestelauto s, autobussen en vrachtauto

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 8 januari 2003 (09.01) (OR. fr) 5105/03 FISC 2

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 8 januari 2003 (09.01) (OR. fr) 5105/03 FISC 2 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 8 januari 2003 (09.01) (OR. fr) 5105/03 FISC 2 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Sylvain BISARRE, directeur, namens de secretaris-generaal van de Europese Commissie ingekomen:

Nadere informatie

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB

Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB Vergelijking van de CO 2 -uitstoot per vervoermiddel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Samenvatting van de studie uitgevoerd door CO 2 logic in opdracht van de MIVB 100% Gerecycleerd papier Januari

Nadere informatie

DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL. Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen

DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL. Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen DE NIEUWE VOLVO FM METHAAN-DIESEL Een doorbraak voor gasaangedreven zware voertuigen HOGE PRESTATIES, ZEER EFFICIËNT - ÉN EEN DUURZAME OPLOSSING De introductie van de Volvo FM Methaan-Diesel betekent

Nadere informatie

4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1

4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1 4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1 Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

9. YPSILON P.20 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.2 3. 500L P.4 10. FIORINO P.16 4. 500L LIVING P.6 11. DOBLÒ CARGO P.18 2. DE VOORDELEN P.

9. YPSILON P.20 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.2 3. 500L P.4 10. FIORINO P.16 4. 500L LIVING P.6 11. DOBLÒ CARGO P.18 2. DE VOORDELEN P. 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.2 3. 500L P.4 9. YPSILON P.20 10. FIORINO P.16 2. DE VOORDELEN P.3 4. 500L LIVING P.6 11. DOBLÒ CARGO P.18 5. PANDA P.8 6. PUNTO P.10 7. QUBO P.12 8. DOBLO P.14

Nadere informatie

Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer

Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer Ontwikkeling in emissienormen en beleid voor (bedrijfs)auto's Paul Hofmeijer Programmaleider Verkeersemissies, Ministerie van VROM Agenda 1. Wat willen we bereiken? Klimaat Luchtkwaliteit 2. Wat kan verkeer

Nadere informatie

Een beginnershandleiding tot Brandstoffen

Een beginnershandleiding tot Brandstoffen Een beginnershandleiding tot Brandstoffen Energie is essentieel om te voorzien in de basisbehoeften van onze huishouding: koken, water verwarmen en verwarming. Maar het is ook een belangrijke factor voor

Nadere informatie

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden

CNG: aardgas als autobrandstof. Een selectie van vragen en antwoorden CNG: aardgas als autobrandstof Een selectie van vragen en antwoorden s.a. D'Ieteren nv Marketing, Training & Direct Sales Creation & Copywriting november 2014 Inhoud 2 De auto op aardgas Waarom op aardgas

Nadere informatie

CO 2 en energiereductiedoelstellingen

CO 2 en energiereductiedoelstellingen CO 2 en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 N.G. Geelkerken Site Manager International Paint (Nederland) bv Januari 2011 Inhoud 1 Introductie 3 2 Co2-reductie scope 4 2.1. Wagenpark 4 3 Co2-reductie

Nadere informatie

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Inleiding Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Roel Vanderbeuren Projectverantwoordelijke WATT Roadshow Bond Beter Leefmilieu Vergroening van het wagenpark deel van totale mobility

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit Hoe overleeft de auto de energietransitie? 1 Inleiding De energietransitie - dus de overschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar dat van duurzame middelen voor energieopwekking - zal consequenties

Nadere informatie

Efficiëntie ontmoet performance. MAN TGX met nieuwe D38-motoren.

Efficiëntie ontmoet performance. MAN TGX met nieuwe D38-motoren. Efficiëntie ontmoet performance. MAN TGX met nieuwe D38-motoren. Performance in een nieuwe dimensie. In deze brochure zijn deels uitvoeringen afgebeeld die niet tot de standaarduitvoering behoren. 2. Fahrerhaus

Nadere informatie

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030 TRANSPORT & MOBILITY LEUVEN VITAL DECOSTERSTRAAT 67A BUS 1 3 LEUVEN BELGIË http://www.tmleuven.be TEL +32 (16) 31.77.3 FAX +32 (16) 31.77.39 Transport & Mobility Leuven is een gezamenlijke onderneming

Nadere informatie

Ketenanalyse brandstof - diesel

Ketenanalyse brandstof - diesel Ketenanalyse brandstof - diesel Co 2 -prestatieladder Aspect(en): 4.A.1 Auteur: Herman Zondag Datum: 1 juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding & doelstelling Beschrijving van de waardeketen Bepaling van de relevantie

Nadere informatie

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease.

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease. VEELGESTELDE VRAGEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN A. Voertuigen en mogelijkheden 1. Met welke voertuigen kun je elektrisch rijden? Elektrisch rijden op de weg kun je met een fiets, scooter of auto. Om met een

Nadere informatie

Uitlaatgassennabehandeling Industriële Verbrandingsmotoren

Uitlaatgassennabehandeling Industriële Verbrandingsmotoren Emitech B.V. / Emigreen B.V. Kjelt Remmen Technisch specialist / Adviseur Wij: Ontwerpen Specificeren Leveren en Ondersteunen systemen voor de uitlaatgassen nabehandeling van industriële verbrandingsmotoren

Nadere informatie

Bio Energy to Overijssel

Bio Energy to Overijssel Bio Energy to Overijssel Wat is BE2.O? BE2.O is een gezamenlijk project van de provincie Overijssel, de Universiteit Twente en regionale bedrijven met als doel in Overijssel de toepassing van bio-energie

Nadere informatie

HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN

HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN HELPT DE LOKALE LUCHTKWALITEIT TE VERBETEREN GAS IS EEN SCHONERE ENERGIE OPTIE IN VERGELIJKING TOT CONVENTIONELE VLOEIBARE BRANDSTOFFEN...MAAR MOEILIJKER TOE TE PASSEN IN DIESELMOTOREN BESTAAT ER EEN OPLOSSING

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen 1 Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen, 11 februari 2014 2 Inhoud 1. Brandstofopties 2. Kansen en onzekerheden 3. Milieuaspecten 4. Conclusies & aanbevelingen 3 Alternatieve

Nadere informatie

WERKING VAN KOELSYSTEMEN PON-CAT.COM/KENNISCENTRUM

WERKING VAN KOELSYSTEMEN PON-CAT.COM/KENNISCENTRUM WERKING VAN KOELSYSTEMEN Het belang van een goed werkend koelsysteem WAT DOET EEN KOELSYSTEEM? Het koelsysteem zorgt ervoor dat thermische energie uit de motor afgevoerd wordt waardoor de temperatuur in

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) RAAD

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) RAAD L 84/23 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) RAAD BESCHIKKING VAN DE RAAD van 12 maart 2001 houdende verlagingen en vrijstellingen van de accijns op bepaalde minerale

Nadere informatie

FIAT NATURAL POWER INHOUD

FIAT NATURAL POWER INHOUD FIAT NATURAL POWER INHOUD 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.02 2. DE VOORDELEN P.03 3. FIAT PANDA P.04 4. FIAT PUNTO P.06 5. FIAT QUBO P.08 6. FIAT DOBLO P.10 7. FIAT FIORINO CARGO P.12 8. FIAT

Nadere informatie

Product specificaties

Product specificaties DIESEL EGR 3-1 Eigenschappen Professioneel gamma Diesel EGR 3 Luchtaanzuiging-, Inlaatkleppen-, Luchtstroomsensor-, EGR- en Turboreiniger in aerosol Wynn s Diesel EGR 3 is een product in aerosol, dat ontwikkeld

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

De elektrische auto die je verder brengt. Opel Ampera.

De elektrische auto die je verder brengt. Opel Ampera. De elektrische auto die je verder brengt. Opel Ampera. Onze toekomst vraagt om positieve energie. De aarde is altijd goed voor ons geweest. Eeuwenlang heeft ze ons voedsel gegeven en ons voorzien van de

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Gelet op de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument, inzonderheid op artikel 14;

Gelet op de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument, inzonderheid op artikel 14; MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 26 SEPTEMBER 1997. - Koninklijk besluit tot vervanging van het koninklijk besluit van 21 februari 1992 tot vervanging van het koninklijk besluit van 22 September 1986 betreffende

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 17 september 2002 (23.09) (OR. en) 12004/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/00265 (COD)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 17 september 2002 (23.09) (OR. en) 12004/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/00265 (COD) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 september 2002 (23.09) (OR. en) 12004/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/00265 (COD) ENER 185 TRANS 226 ENV 479 FISC 234 CODEC 1085 INFORMATIEVE NOTA van: het secretariaat-generaal

Nadere informatie