De rug sparen, elke dag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De rug sparen, elke dag"

Transcriptie

1 De rug sparen, elke dag Site St-Elisabeth Site St-Michel

2 2 INLEIDING 3 INLEIDING Iedereen wordt vroeg of laat geconfronteerd met rugpijn, vooral tijdens de actiefste periode van het leven. Rugpijn heeft dan ook een belangrijke sociaaleconomische impact. De diagnostische en therapeutische alternatieven zijn legio, maar worden vaak slecht gecoördineerd en geven dan ook vaak geen bevredigende oplossing. Deze brochure beschrijft een multidisciplinaire aanpak, een nieuw concept van diagnostiek en behandeling door meerdere elkaar aanvullende specialismen binnen één enkele functionele eenheid, waardoor een optimale uitwisseling van de medische informatie wordt verzekerd. Diensten van Fysische Geneeskunde en Reumatologie / Orthopedie van Europa Ziekenhuizen

3 4 KENNEN KENNEN 5 KENNEN Anatomie en functie van de wervelkolom De wervelkolom De wervelkolom bestaat uit 24 wervels, het heiligbeen (sacrum) en het staartbeen (coccyx). De cervicale wervelkolom telt 7 wervels, de dorsale of thoracale wervelkolom 12 en de lumbale wervelkolom 5. De 5 lumbale wervels vormen samen met het sacrum de lumbosacrale wervelkolom. De cervicale, thoracale en lumbale wervelkolom vertonen fysiologische krommingen: cervicale lordose, dorsale kyfose en lumbale lordose. 1) De wervels Elke wervel bestaat uit een wervellichaam, een doornuitsteeksel, 2 dwarsuitsteeksels en twee interapofysaire gewrichten. De interapofysaire gewrichten beperken de bewegingen van de wervelkolom in welbepaalde richtingen. De wervelbogen dienen om de neurologische elementen te beschermen. Het wervellichaam vormt het steunelement. 2) De tussenwervelschijf Tussen twee wervellichamen ligt een tussenwervelschijf (discus intervertebralis). De tussenwervelschijf bestaat uit een centraal gedeelte, de nucleus pulposus, die een dikke gelatineuze massa bevat. Deze kern wordt omgeven door een fibreuze ring, de annulus fibrosus genaamd. De elementen van de fibreuze ring volgen een spiraalvormig traject. De combinatie van een gelatineuze kern en een fibreuze ring vormt een efficiënte schokdemper en zorgt voor een soepele, maar stevige verbinding tussen de wervellichamen. De ruimte tussen twee aangrenzende wervels is de intervertebrale ruimte. Een uitpuilende tussenwervelschijf zal bijgevolg de zenuwwortel irriteren, vooral op de plaats waar de wortel door het beenderige intervertebrale kanaal loopt. Hoe kleiner dit kanaal, des te gemakkelijker zal de zenuwwortel ingeklemd raken. FUNCTIE Mobiliteit Mobiliteit ANATOMIE Doornuitsteeksel Dwarsuitsteeksel Nucleus pulposus Annulus fibrosus Posterieur ligament Beperking Bescherming Interapofysaire gewrichten Wervelboog Nervus ischiadicus Steun Wervellichaam Wervellichaam Annulus fibrosus Nucleus pulposus

4 6 KENNEN BEGRIJPEN 7 3) Het wervelkanaal Het wervelkanaal bevindt zich achteraan het wervellichaam. In het wervelkanaal liggen de zenuwen, waaruit aan beide zijden de zenuwwortels ontspringen. Zenuwen Wervel BEGRIJPEN De rugkliniek De rugkliniek kan worden gedefinieerd als een nieuwe benadering van rugpijn. In de meeste gevallen betreft het chronische lage-rugpijn of nekpijn, zelfs na een heelkundige ingreep. De pijn is meestal te wijten aan discuslijden of artrose: Discushernia ten gevolge van degeneratie van de tussenwervelschijf, waarbij de tussenwervelschijf uitpuilt en de zenuwwortels (nervus ischiadicus) irriteert. Lumbago Ischiadicus Nervus ischiadicus 4) De ligamenten en spieren De wervels zijn onderling verbonden door ligamenten en spieren. Discushernia Het facetsyndroom wordt veroorzaakt door een degeneratie en/of verplaatsing van de interapofysaire gewrichten. Facetgewrichten

5 8 BEGRIJPEN BEGRIJPEN 9 Houdingsstoornissen door het geleidelijk aannemen van een verkeerde houding ten gevolge van een onevenwicht tussen spieren en ligamenten. De originaliteit van de rugkliniek ligt in: - een multidisciplinair diagnostisch en therapeutisch beleid - onderzoek en behandeling: zo spoedig mogelijk - zo nodig toepassing van weinig invaliderende heelkundige technieken op dagheelkunde. 1) Wat verstaat men onder multidisciplinaire aanpak? De rugkliniek omvat orthopedisten, anesthesisten die deel uitmaken van de pijnkliniek, specialisten in de fysische geneeskunde, reumatologen en kinesitherapeuten. De behandelende arts krijgt vrij snel een rapport opgesteld door het hele team. 2) Wat gebeurt er tijdens de raadpleging? De patiënt krijgt een standaard vragenlijst (lokalisatie, intensiteit en tijdstip van de pijn, uitlokkende of verergerende factoren, weerslag op de dagelijkse activiteiten, enz.). Grondig klinisch onderzoek Radiografie en scintigrafie Functionele evaluatie op de dienst fysische geneeskunde met onder meer: - een isokinetische evaluatie: dynamometrie met meting van de spierkracht bij een constante bewegingssnelheid tegen een variabele weerstand in, die continu wordt aangepast; - elektromyografie (EMG): onderzoek van de spieren en de zenuwen door een elektrofysiologisch onderzoek van de spiercontractie en de zenuwstimulatie. In het begin zijn vaak een korte rustperiode en inname van antiinflammatoire middelen (NSAI) aangewezen. Men geeft NSAI via de mond of langs parenterale weg om de ontstekingsverschijnselen in de gewrichten en de aangrenzende weke delen snel te verlichten. Met uitzondering van maag- en duodenumulcera, nier- en leverinsufficiëntie zijn er weinig absolute contra-indicaties voor anti-inflammatoire middelen, en deze worden dan ook routinematig voorgeschreven. De anti-inflammatoire geneesmiddelen kunnen worden gecombineerd met myorelaxerende middelen en analgetica. Daarna wordt de patiënt eventueel verwezen naar technieken die in één dag kunnen worden uitgevoerd. De pijnkliniek Epidurale infiltratie: bij deze behandeling worden corticosteroïden in de epidurale ruimte geïnjecteerd. In deze ruimte lopen de verschillende zenuwwortels, ook deze die eventueel ontstoken zijn. De epidurale injectie wordt gegeven in de nek of de lenden en naargelang de plaats van de pijn. De meest voorkomende indicaties zijn zenuwwortelpijn in associatie met: - een discushernia; - discuslijden; - een nauw lumbaal kanaal. De injectie van cortisone wordt gegeven op regelmatige tijdstippen, om de één tot drie weken naargelang het geval. Doorgaans zijn drie infiltraties nodig. Deze verminderen de pijn in 60 % van de gevallen, waardoor de omstandigheden voor revalidatie gunstiger worden. Intraforaminale infiltratie: in bepaalde gevallen van een zeer lateraal gelegen discushernia met uitpuiling in het foramen intervertebrale volstaat de epidurale infiltratie niet om de pijn van de patiënt te verlichten. Dan is een intraforaminale infiltratie aangewezen.

6 10 BEGRIJPEN BEGRIJPEN 11 Onder radiologische controle wordt cortisone selectief geïnjecteerd in het foramen intervertebrale en in rechtstreeks contact met de betrokken zenuwwortel. Cortisone wordt op regelmatige tijdstippen geïnjecteerd, om de één tot drie weken naargelang het geval. Infiltratie van de interapofysaire gewrichten: lendenpijn, soms met uitstraling in de billen, is vaak te wijten aan een ontsteking van de facetgewrichten of interapofysaire gewrichten. Deze pijn kan gelijken op pijn van de nervus ischiadicus ( pseudo-ischiaspijn ). Men kan dat gewricht infiltreren en er cortisone injecteren. Men kan ook een lokaal anaestheticum injecteren, maar dat is enkel van diagnostisch nut. Als de pijn immers dadelijk na de injectie afneemt, bevestigt dat de oorsprong van de pijn. In geval van recidief en om een langduriger effect te verkrijgen, kan men een desensibilisatie door thermolaesie (radiofrequentie) van de betrokken facetgewrichten uitvoeren. Dit geldt ook voor bepaalde gevallen van nekpijn. Percutane rhizolyse: therapeutische techniek. De rhizolyse wordt uitgevoerd onder lokale anesthesie en bestaat uit een cauterisatie van gevoelszenuwvezels ter hoogte van het interapofysaire gewricht. Discografie: beeldvormingstechniek. Een discografie wordt uitgevoerd onder lokale anesthesie en soms na toediening van een sedativum. Een discografie toont het niveau van degeneratie van de discus intervertebralis (tussenwervelschijf) met het oog op een latere ingreep en dient ook het pijnniveau te preciseren als meerdere tussenwervelschijven aangetast zijn. Spinaal kanaal stenose Recalibratie van het spinaal kanaal: door verouderingsverschijnselen vermindert de diameter van lumbaal kanaal met inklemming van de zenuwen als gevolg. Dit geeft mogelijks uitstralende pijn in de benen en/of moeilijkheden bij het stappen. Men kan niet meer vooruit. Via een minimaal invasieve methode kan het spinaal kanaal vergroot worden zonder schroeven ed. te moeten plaatsen. Wandelen is mogelijk zonder korset daags na de interventie. Arthrodese: bij blijvende lage rugpijn, na een volledige behandeling in fysiotherapie, kan het nodig zijn één of meerdere wervels te blokkeren. Hiervoor zijn verschillende technieken mogelijk, waaronder een minimaal invasieve procedure langs de buikwand. Deze staat toe wervels te blokkeren zonder spieren door te snijden en maakt een snelle revalidatie mogelijk. Fysische geneeskunde Rugschool: - Begrippen van anatomie en fysiologie - Activiteit in het dagelijks leven - Begrippen van discus- en zenuwwortellijden - Mogelijke behandelingen - Risicofactoren - Vragen/antwoorden Orthopedie Microdiscectomie: therapeutische techniek. Een microdiscectomie wordt uitgevoerd onder algemene anesthesie en onder microscopische controle. Men gaat daarbij tussen de wervels door om de discushernia weg te snijden. Het ziekenhuisverblijf bedraagt 3 dagen, gevolgd door een periode van arbeidsongeschiktheid.

7 12 VRIJWAREN VRIJWAREN 13 VRIJWAREN Principes die een automatisme zouden moeten worden 1) Het steunvlak vergroten door de voeten meer te spreiden 4) De benen gebruiken om de wervels te beschermen a) Staande 2) Het voorwerp dichter bij het zwaartepunt van het lichaam brengen Één been opzij (zijwaartse spreidstand) Één been naar voren (voorwaartse spreidstand) b) Dicht bij de grond 3) Meerdere steunpunten kiezen Bij voorbeeld: de hand, de knie,... Op de knieën Gehurkt Geknielde houding (op één knie)

8 14 VRIJWAREN VRIJWAREN 15 Bewegingen die u moet vermijden Goede houdingen in het dagelijks leven 1) Staande houding a) Spontane houding Als men te lang rechtstaat, is men geneigd de rug los te laten en een holle rug te maken, wat pijn kan veroorzaken. b) Gecorrigeerde houding Men moet er regelmatig aan denken een betere houding aan te nemen om pijn te voorkomen: zichzelf groter maken en het bekken kantelen. Draaibeweging (rotatie) Draaien-buigen (rotatie-flexie) Vooroverbuigen Naar achter buigen Opmerkingen: - Neem niet te lang dezelfde houding aan. - Draag geen schoenen met te hoge of te platte hakken: ideaal is een hak van 2-4 cm.

9 16 VRIJWAREN VRIJWAREN 17 2) Zittende houding a) Werkhouding Één been naar voren, het andere onder het zitvlak. correct Dragen 1) Oprapen b) Luisterhouding De romp tegen de rugleuning duwen om de wervelkolom te ondersteunen. 2) Vervoeren c) Ontspannende houding Het lichaam moet volledig gesteund zijn. 3) Liggende houding a) Op de zij slapen Foetushouding, benen licht geplooid, het hoofd ondersteund door een kussen. b) Op de rug slapen Een kussen onder nek en knieën leggen in geval van pijn. c) Op de buik slapen Deze houding moet worden vermeden, omdat daardoor het risico op lumbale lordose en ademhalingsklachten toeneemt. Een kussen onder de buik leggen als men niet anders kan slapen. opmerkingen: zware voorwerpen in een caddy vervoeren vermindert de belasting, maar het risico op rotatie van het bovenlichaam blijft bestaan. 3) Rechtkomen De last over de twee kanten verdelen Zoveel mogelijk de benen gebruiken

10 18 ToEPASSEN ToEPASSEN 19 ToEPASSEN opstaan zich wassen 1) Aan de wastafel De voorwaartse spreidstand aannemen. Op de hand steunen bij het tandenpoetsen. Een glas gebruiken om de mond te spoelen. De knieën buigen Op de zij draaien, samen met de schouders en het bekken 2) In bad Zoveel mogelijk gebruik maken van de armen om te gaan zitten of op te staan. In de mate van het mogelijke douchen in plaats van een bad te nemen. De benen kantelen om recht te komen Naar voren buigen en de armen gebruiken om op te staan neerliggen Dezelfde bewegingen als om op te staan, maar in omgekeerde zin. opmerking: Het bed mag niet te laag zijn.

11 20 ToEPASSEN ToEPASSEN 21 3) Het haar wassen Bij voorkeur in de douche. In de badkuip: op de knieën, zo dicht mogelijk bij het bad, daarbij met de buik steunend op de rand van de badkuip. zich kleden 1) Staande met steun Het bekken kantelen en één been gestrekt houden om kledingstukken langs onderen aan te trekken (broek, slipje, kousen, panty, enz.). 2) Zittend De rug rechthouden. 4) De voeten wassen Een lange schoentrekker gebruiken om de schoenen aan te trekken of de voet naar boven brengen en het andere been plooien. Men kan ook gaan zitten met een rechte rug. 5) De nagels knippen

12 22 ToEPASSEN ToEPASSEN 23 HuisHouDelijke taken 1) Het bed opmaken De voorwaartse of zijdelingse spreidstand aannemen. Eén knie op de grond plaatsen om de lakens in te stoppen. (De matras niet alleen optillen of omdraaien!). 3) De was a) De wasmachine wordt langs boven gevuld: De linnenmand ter hoogte van de opening van het toestel plaatsen om de rug niet te moeten krommen. Proberen de romp niet te draaien. 2) Vegen, stofzuigen, schuren, enz De voorwaartse of zijdelingse spreidstand aannemen. Als u zich wilt bukken, moet u niet uw rug krommen, maar uw benen buigen. b) De wasmachine wordt langs voren gevuld: De linnenmand op de grond plaatsen en op één knie knielen om de was in het toestel te brengen.

13 24 Toepassen Toepassen 25 c) Het linnen drogen: De was niet te hoog hangen om het risico op hyperlordose (holle rug) te beperken. De voorkeur geven aan een droogrek op voet dat in de hoogte kan worden versteld en het linnengoed op een krukje leggen waar men bij kan, of een droogkast gebruiken (te vullen zoals de wasmachine). 4) De ramen wassen Voor de bovenste ruiten een schrobschuiver met lange steel gebruiken of op een krukje gaan staan en het poetsmateriaal in de buurt klaarleggen. Voor de onderste ramen gaan zitten met één knie op de grond. d) Strijken: De hoogte van de strijkplank regelen volgens de houding. Zittend Staand

14 26 ToEPASSEN ToEPASSEN 27 5) In de keuken: a) Enkele basisadviezen: - Het werkvlak moet worden aangepast aan de lichaamslengte (niet te hoog noch te laag). - Het bovenlijf niet draaien - Het best een inbouwoven nemen (ter hoogte van de borstkas) en een diepvrieskast. - Zware toestellen binnen handbereik leggen om ze niet te vaak te moeten verplaatsen. c) Koken: - Staand Steunen op het werkvlak of het aanrecht en de voorwaartse of zijdelingse spreidstand aannemen om een kromming van de rug te voorkomen. b) Opruimen: - Lage kasten, vaatwas, enz. De benen plooien om zich te bukken. - Zittend De rug rechthouden. - Hoge kasten, enz. Op een trapje klimmen om de wervelkolom niet te veel te strekken (om hyperextensie van de wervelkolom te vermijden).

15 28 Toepassen Toepassen 29 Aanstaande moeder De zwangerschap verhoogt de kans op lumbale lordose. De zwangere vrouw moet regelmatig het bekken in een tussenpositie kantelen en af en toe rusten. 1) Het kind in de armen nemen: Ronde-rug -posities beperken; de knieën plooien, één knie op de grond plaatsen of neerhurken. 2) Verplaatsingen met baby: De baby de eerste weken in buikhouding dragen (kangoeroezak) en daarna op de rug (babydraagzak met buikgordel) of op de heup, maar zonder de rug te krommen. Het best wandelen met een buggy (de rug rechthouden). 4) Het bad: - Samen met het kind in bad gaan. - De babybadkuip op uw hoogte plaatsen (op de grond, één knie op de grond tegen de kuip zetten). - In de badkuip (op de knieën tegen de badkuip gaan zitten, steun ook op de rand). 5) De baby verschonen: - Op een hoge tafel, in voorwaartse of zijdelingse spreidstand, tegen de rand van het meubel. Het kind zo dicht mogelijk tegen u brengen. 6) Het kind kleden: - Samen op dezelfde hoogt gaan staan. 3) Een kind uit het bed, de autostoel,... nemen: Een bed met neerschuivende zijkanten kopen. Zo dicht mogelijk bij het bedje gaan staan om het kind eruit te nemen. In de auto zo dicht mogelijk tegen het kinderzitje gaan staan en met één knie op de zetel rusten. 7) Borstvoeding geven: - Goed zitten tegen een hoge rugleuning en steunen met de elleboog (op een kussen, een armleuning, enz.). Opmerking: Denk ook aan de rug van het kind (reeds vanaf jonge leeftijd). De schooltas mag niet te zwaar zijn; koop het best een boekentas die op de rug kan worden gedragen.

16 30 Toepassen Toepassen 31 Geslachtsbetrekkingen Geen enkele stand is tegenaangewezen, men moet echter hyperextensie voorkomen en zorgen voor een comfortabele houding. In geval van lage rugpijn: De voorkeur geven aan: - De zijdelingse houding - De houding zitten-liggen - Kussen onderrug In de auto 1) In de auto gaan zitten: Zich vasthouden aan de deurstijl van de auto of aan het stuur, dan geleidelijk om de as draaien en de benen, de schouders en het bekken tegelijkertijd laten zakken. 2) Uit de auto stappen: Het omgekeerde: het bekken, de schouders en de benen draaien, steunen op het stuur of op de deurstijl van de auto en zo rechtkomen. Enkele adviezen Comfortabel in de autostoel gaan zitten, met de rug tegen de rugleuning steunen (zo nodig kan men tussen de lendenwervels en de rugleuning een kussen plaatsen). Als men de pedalen induwt, moet men ervoor zorgen dat de hele dij in contact blijft met de zetel. U mag enkel de enkel en de voet bewegen. Op de autosnelweg de zetel wat schuin plaatsen om tijdens lange autoritten de rug te laten rusten. Het bovenlijf zo weinig mogelijk draaien bij manoeuvres en er een gewoonte van maken te draaien op de billen en de achteruitkijkspiegels te gebruiken. Bij het in- en uitladen van uw auto, de adviezen die in de vorige hoofdstukken worden beschreven naleven om de rug te sparen.

17 32 ToEPASSEN ToEPASSEN 33 tuinieren 1) Om te harken en te schoffelen: - De voorwaartse spreidstand aannemen en gereedschap met een lange steel gebruiken (hoogte van de schouders of nog hoger). - Proberen zo weinig mogelijk te spitten (gebruik maken van een motorploeg, enz.). Spitten kan nefast zijn voor de rug als men de lendenwervels niet goed blokkeert. op Het werk 1) Staande vóór een werkvlak Voor zwaar werk moet het werkvlak worden verlaagd. Voor precisiewerk moet het werkvlak worden verhoogd. Vóór het werkvlak een voorwaartse of zijdelingse spreidstand aannemen. Als het werkvlak te laag is, gaat men het best op een hoge kruk zitten en steunt men op de buik of plaatst men een voet op een steun van cm hoog. 2) Voor het planten, plukken of wieden: - Met één knie gebogen of op beide knieën werken. - Voor zijn comfort kan men een beschermende mousseplaat onder de knieën leggen. - Uw planten besproeien met een tuinslang. Men hoeft zich dan niet onnodig te bukken. 2) Zittend werk De keuze van de stoel is belangrijk; de stoel moet stabiel zijn, mag niet te zacht zijn en moet in de hoogte en de diepte kunnen worden versteld. Ver op de stoel gaan zitten met de rug tegen de rugleuning. De voorwerpen die men regelmatig gebruikt, binnen handbereik plaatsen zodat men de rug niet onnodig moet draaien of te veel strekken. Ook denken aan stoeltjes met een intermediaire positie (zittend-staand) om de benen te ontlasten.

18 34 Toepassen Toepassen 35 Sport en ontspanning 1) Ontspanning Een goed spierstelsel en soepele gewrichten zijn noodzakelijk voor een goede werking van het bewegingsapparaat. Met behulp van de spieren kan men een goede positie aanhouden, de lendenwervels bij bepaalde inspanningen blokkeren en de rug sparen door de armen of benen meer te gebruiken. b) De spieren versterken Enkele voorbeelden: a) Het bekken kantelen Rug Benen c) De wervelkolom mobiliseren

19 36 Toepassen Toepassen 37 d) De buikspieren versterken f) Relaxatie Opmerking: Deze oefeningen zijn enkel doeltreffend als ze dagelijks worden uitgevoerd. Musculus rectus abdominis e) Stretch-oefeningen (uitrekking) Musculus obliquus abdominis 2) Sporten - Welke sport men ook beoefent, men moet steeds degelijk materiaal gebruiken (goede schoenen, racket, enz.) en het advies van een specialist opvolgen (de juiste bewegingen aanleren is absoluut hoofdzakelijk). - Volgens zijn eigen ritme en vermogen werken. a) Aanbevolen sporten: - zwemmen (rugslag beperkt de amplitude van de armen, pas op met schoolslag dit provoceert hyperextensie); - wandelen (goede schoenen dragen); - turnen (de bewegingen controleren); - fietsen (zonder de rug te krommen, zadel goed afgesteld); - fitness met coach.

20 38 Toepassen 39 b) Voetballen, tennissen, skiën, basketbal en paardrijden: voorzichtigheid is geboden. c) Impactsporten (deltavliegen, valschermspringen, enz.) en contactsporten (rugby) moeten worden vermeden. COMPETENTIE DOELTREFFENDHEID GEPERSONALISEERDE BEGELEIDING COMFORT DAT IS ONS DOEL Opmerking: Raad kinderen trampoline-springen af.

21 Hamoirlaan Moscickilaan Bosveldweg Langeveldstraat Floridalaan Waterloosesteenweg De Frélaan De Frélaan Juliettelaan Floridalaan Schoon Verblijflaan René Gobertlaan Ingang spoed Boondaelweg Langeveldstraat Hoofdingang Nr206 Ptoléméelaan ToEGANG Sterrewachtlaan Waterloosesteenweg Astronomesstraat Dianalaan Melkerijlaan Melkerijlaan Dianalaan LA CAMBREBOS Bospleinlaan Groenejagersveld Hoofdingang Nr150 Linthoutstraat Lantsheerestraat Diesdellelaan Panoramalaan Bospleinlaan Charles Degrouxstraat Albert Jonnartlaan Square Burlet Gérardstraat rue d'oultremont Linthoutstraat Ingang spoed Charles Degrouxstraat Oultremontstraat site st-elisabeth Auto: Betaalparking onder het ziekenhuis, in de De Frélaan Bus : Lijnen 38, 41, 136, 137, 365 en W Site St-Elisabeth De Frélaan Brussel Tel.: Spoedgevallen 24 u/24 Tel.: Gérardstraat Site St-Michel Ijserlaan Linthoutstraat Brussel Tel.: Spoedgevallen 24 u/24 Tel.: Bâtonnier Braffortstr Jub elgaar de Tongresstraat Ijserlaan Menapiensstraat site st-michel Auto: Er is een betaalparking onder de kliniek, in de Charles Degrouxstraat Tram: Lijn 23, 24, 25, 81 en 83 Metro: Lijn 1 of 5 Bus: Lijn 20, 22, 27, 28, 61 en 80 Trein: NMBS-station Merode MERODE STATION MERODE Tervuerenlaan Galiërstraat Tervuerenlaan Verantwoordelijke uitgever: vzw Europa Ziekenhuizen, De Frélaan Brussel 2012: Alle rechten van vertaling overname en reproductie, zelf gedeeltelijk, zijn voorbehouden. Is ook verkrijgbaar in het Frans.

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE REVALIDATIE BROCHURE Raadpleging Orthopedie www.europaziekenhuizen.be Site St-Michel 2 HOE STAPPEN MET KRUKKEN HOE STAPPEN MET KRUKKEN? MET 2 KRUKKEN Gedurende de eerste 3 tot 4 weken na uw heupoperatie

Nadere informatie

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE REVALIDATIE BROCHURE Raadpleging Orthopedie www.europaziekenhuizen.be Site St-Michel 2 HOE STAPPEN MET KRUKKEN? HOE STAPPEN MET KRUKKEN? MET 2 KRUKKEN Na een knieprothese mag u vrij snel zonder krukken

Nadere informatie

PHYSICARE. Fysiotherapie Locomotorische revalidatie Reumatologie. Fysiotherapie - Locomotorische revalidatie - Reumatologie

PHYSICARE. Fysiotherapie Locomotorische revalidatie Reumatologie. Fysiotherapie - Locomotorische revalidatie - Reumatologie PHYSICARE Locomotorische revalidatie Reumatologie - Locomotorische revalidatie - Reumatologie 2 - REUMATOLOGIE DIENST REVALIDATIE 3 REUMATOLOGIE Site St-Elisabeth Tel.: 02-614 27 60 Fax: 02-614 27 64 E-Mail:

Nadere informatie

Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Fysiotherapie na een operatie aan een hernia of stenose in de lage rug Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Algemene informatie rug en hernia 2 2.1 Bouw van de wervelkolom

Nadere informatie

2.10 Rugpreventie. bij kleuterleiding

2.10 Rugpreventie. bij kleuterleiding 2.10 Rugpreventie bij kleuterleiding Werkwinkel info : Doelgroep : PA, kleuterleiding Duurtijd : +/- 75 minuten Omschrijving : Rugklachten zijn een veelvoorkomende aandoening in het kleuteronderwijs Deze

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia

Fysiotherapie na een hernia Fysiotherapie na een hernia Oefeningen voor herniapatiënten Algemeen Deze informatie heeft betrekking op de fysiotherapeutische behandeling, die u krijgt na een hernia-operatie in de lage rug. Hoewel deze

Nadere informatie

Belangrijkste anatomische structuren van de wervelkolom

Belangrijkste anatomische structuren van de wervelkolom Belangrijkste anatomische structuren van de wervelkolom Om uw rugklachten beter te kunnen begrijpen is een basiskennis van de rug noodzakelijk. Het Rughuis heeft in haar behandelprogramma veel aandacht

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis. Er

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Rugbrochure. Praktische tips. Fysische geneeskunde - Ergotherapie

PATIËNTENINFO. Rugbrochure. Praktische tips. Fysische geneeskunde - Ergotherapie PATIËNTENINFO Rugbrochure Praktische tips Fysische geneeskunde - Ergotherapie Beste patiënt Welkom op de dienst fysische geneeskunde van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. Tijdens de infosessie rugvriendelijkheid

Nadere informatie

Lage Rugproblemen. informatiebrochure voor patiënten

Lage Rugproblemen. informatiebrochure voor patiënten Lage Rugproblemen informatiebrochure voor patiënten Geachte patiënt, Deze brochure kwam tot stand door de samenwerking van de diensten Fysische Geneeskunde van ZNA. De brochure informeert u op eenvoudige

Nadere informatie

Adviezen ter preventie van bekkenklachten

Adviezen ter preventie van bekkenklachten Adviezen ter preventie van bekkenklachten Verdeel uw activiteiten over de dag en neem van tijd tot tijd rust. Beperk het traplopen; u kunt traplopen door de voet bij te trekken. Neem een goede hoge stoel

Nadere informatie

patiënteninformatie Dienst Fysiotherapie en revalidatie Wervelzuilschool rug - nek GezondheidsZorg met een Ziel

patiënteninformatie Dienst Fysiotherapie en revalidatie Wervelzuilschool rug - nek GezondheidsZorg met een Ziel i patiënteninformatie Dienst Fysiotherapie en revalidatie Wervelzuilschool rug - nek GezondheidsZorg met een Ziel Inhoud 1 Doelstellingen... 5 2 Anatomie... 5 2.1 Een functionele eenheid... 5 2.2 Tandradfenomenen...

Nadere informatie

Conservatieve behandeling van lage rugklachten

Conservatieve behandeling van lage rugklachten 6074p ORT.039/1209.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Conservatieve behandeling van lage rugklachten Wervelkolom Orthopedie Inleiding Deze folder geeft u meer informatie over uw lage rugklachten, welke

Nadere informatie

PERSOONLIJKE EVOLUTIEFICHE

PERSOONLIJKE EVOLUTIEFICHE ALGEMENE TIPS Draag steeds stevige gesloten schoenen Let op met huisdieren en kleine kinderen Laat geen voorwerpen achter op de trap Plaats geen matjes in de living Ga niet buiten bij vriesweer of sneeuw

Nadere informatie

Conservatieve behandeling van lage rugklachten

Conservatieve behandeling van lage rugklachten Conservatieve behandeling van lage rugklachten Wervelkolom Orthopedie Inleiding Deze folder geeft u meer informatie over uw lage rugklachten, welke u met uw behandelend orthopeed besproken heeft. Anatomie

Nadere informatie

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose APERIUS PercLID System Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose Informatie over deze brochure Onlangs is bij u een aandoening vastgesteld die degeneratieve lumbale kanaalstenose wordt

Nadere informatie

Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare LUMBALE KANAAL STENOSE WAARVOOR DECOMPRESSIE

Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare LUMBALE KANAAL STENOSE WAARVOOR DECOMPRESSIE Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare LUMBALE KANAAL STENOSE WAARVOOR DECOMPRESSIE 1. Wat is lumbale kanaal stenose? De lumbale kanaalstenose of vernauwing van het lendenwervelkanaal is een

Nadere informatie

Bouw en werking van de rug

Bouw en werking van de rug Hou je rug gezond 60% tot 90% van de volwassenen krijgt ooit te maken met rugklachten. Nochtans kan je rugklachten voorkomen door rekening te houden met een aantal principes. In deze folder komen allerlei

Nadere informatie

Richtlijnen na een rugoperatie. Paramedische afdeling

Richtlijnen na een rugoperatie. Paramedische afdeling Richtlijnen na een rugoperatie Paramedische afdeling Inleiding U bent in ons ziekenhuis opgenomen voor een rugoperatie. Dit kan bijvoorbeeld een operatie zijn aan een hernia of stenose. Om het herstel

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia-operatie

Fysiotherapie na een hernia-operatie Fysiotherapie na een hernia-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2015 pavo 0292 Inleiding U bent in het Albert Schweitzer ziekenhuis geopereerd aan een hernia in uw rug. In deze folder willen wij

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

RUGSPARENDE TIPS. 1. Neem een houding aan waarbij je goed je evenwicht kan bewaren

RUGSPARENDE TIPS. 1. Neem een houding aan waarbij je goed je evenwicht kan bewaren RUGSPARENDE TIPS A ) HET BELANG VAN JE HOUDING Druk in de tussenwervelschijf volgens de houding B) GULDEN REGELS BIJ RUGBELASTENDE AKTIVITEITEN 1. Neem een houding aan waarbij je goed je evenwicht kan

Nadere informatie

MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN

MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN Dendermondsesteenweg 29 9270 LAARNE-KALKEN 0474 30 85 84 www.dekrachtbron.be info@dekrachtbron.be MASSAGECENTRUM DE KRACHTBRON RUGSPIEROEFENINGEN LAGE RUGPIJN Lage rugpijn komt vaak voor bij acht op tien

Nadere informatie

Totale heupoperatie. Oefeningen en leefregels voor de eerste maanden

Totale heupoperatie. Oefeningen en leefregels voor de eerste maanden Totale heupoperatie Oefeningen en leefregels voor de eerste maanden Na ontslag uit ziekenhuis Eens ontslagen uit het ziekenhuis komt er een fysiotherapeut bij u aan huis om met u te oefenen. In de periode

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hernia operatie rug

PATIËNTEN INFORMATIE. Hernia operatie rug PATIËNTEN INFORMATIE Hernia operatie rug 2 PATIËNTENINFORMATIE In deze folder geeft het Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg over het ziektebeeld en de behandeling ervan. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Informatie & behandeling. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Informatie & behandeling. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Informatie & behandeling Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis

Nadere informatie

REVALIDATIEBROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM ALGEMEEN ZIEKENHUIS

REVALIDATIEBROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM ALGEMEEN ZIEKENHUIS REVALIDATIEBROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE ALGEMEEN ZIEKENHUIS SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM Beste, De operatie is achter de rug, de revalidatie kan gestart worden. Het doel van de revalidatie

Nadere informatie

De trap op of aflopen: Probeer uw lichaam rechtop te houden en niet voorover te kantelen.

De trap op of aflopen: Probeer uw lichaam rechtop te houden en niet voorover te kantelen. GEBRUIKSAANWIJZING Welkom! Een gezonde wervelkolom: Stress en de dagelijkse bezigheden dragen bij aan het ontwikkelen van slechte gewoontes als het gaat om de zorg voor onze wervelkolom. Er zijn bijvoorbeeld

Nadere informatie

bewegingsstelsel info voor de patiënt Stretching UZ Gent, Dienst Orthopedie & Traumatologie en Fysische Geneeskunde & Revalidatie

bewegingsstelsel info voor de patiënt Stretching UZ Gent, Dienst Orthopedie & Traumatologie en Fysische Geneeskunde & Revalidatie bewegingsstelsel info voor de patiënt Stretching UZ Gent, Dienst Orthopedie & Traumatologie en Fysische Geneeskunde & Revalidatie Stretching Je hebt last van kniepijn. Het klinisch onderzoek en de medische

Nadere informatie

Dienst orthopedie Stedelijk ziekenhuis Roeselare. Cervicale Discusprothese

Dienst orthopedie Stedelijk ziekenhuis Roeselare. Cervicale Discusprothese Dienst orthopedie Stedelijk ziekenhuis Roeselare Cervicale Discusprothese 1. Anatomie van cervicale wervelkolom Vanuit de hersenen loopt ons ruggemerg als een buis naar ons staartbeen, beschermd door een

Nadere informatie

Adviezen om uw rug te sparen

Adviezen om uw rug te sparen Ergotherapie Adviezen om uw rug te sparen Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Inhoudsopgave 1. Ergotherapie Doel van de ergotherapie Wat kan de ergotherapie

Nadere informatie

SPOEDGEVALLEN. Spoedgevallendienst SPOEDGEVALLEN

SPOEDGEVALLEN. Spoedgevallendienst SPOEDGEVALLEN SPOEDGEVALLEN Spoedgevallendienst SPOEDGEVALLEN 2, 2 sites introductie 3 Site St-Elisabeth Secretariaat van de Spoedgevallendienst Tel.: 02-614 29 00 E-Mail : spoedgevallen.se@europaziekenhuizen.be SITE

Nadere informatie

Lumbale hernia operatie

Lumbale hernia operatie 6078p ORT.043/1209.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Lumbale hernia operatie Wervelkolom Orthopedie Inleiding U wordt binnenkort in het Amphia Ziekenhuis verwacht voor een operatie aan de wervelkolom.

Nadere informatie

DE LUMBALE WERVELKOLOM (RUG)

DE LUMBALE WERVELKOLOM (RUG) DE LUMBALE WERVELKOLOM (RUG) In een notendop Chronische rugpijn, vooral ter hoogte van de lumbale wervelkolom (onderrug), is een veel voorkomende aandoening. Zo'n 75 % van alle mensen heeft er af en toe

Nadere informatie

Lage rugklachten. Risicofactoren

Lage rugklachten. Risicofactoren Lage rugklachten. Lage rugklachten is, na schouder en nekklachten, de meest voorkomende klacht van het bewegingsapparaat. Geschat wordt dat, op ieder moment, minimaal 10% van de bevolking van de geïndustrialiseerde

Nadere informatie

Subject: Taak 1.2.20

Subject: Taak 1.2.20 Taak 1.2.20 Tutor : vd Biggelaar Mentor : vd Biggelaar Klas : MT1A Gemaakt door : Tommy & Paul van der Linden 1 Inhoud! Taak 1.2.20 Inhoud!... 2 Inleiding... 3 Trekken en Duwen... 4 Tillen... 4 Zitten...

Nadere informatie

EEN RUG VOOR HET LEVEN!

EEN RUG VOOR HET LEVEN! EEN RUG VOOR HET LEVEN! 58.013N-130901 Diensthoofd Fysische Geneeskunde en Revalidatie Dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie T: 057 35 73 80 Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper Beste

Nadere informatie

Decompressie/ laminectomie

Decompressie/ laminectomie 6076p ORT.041/1209.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Decompressie/ laminectomie Wervelkolom Orthopedie Inleiding Bij u is sprake van een vernauwing van de lumbale wervelkolom. De orthopedisch chirurg zal

Nadere informatie

Veel voorkomende specifieke rugaandoeningen zijn een lumbale hernia en een wervelkanaal vernauwing.

Veel voorkomende specifieke rugaandoeningen zijn een lumbale hernia en een wervelkanaal vernauwing. (Chronische) lage rugklachten en rompstabiliteit Zeven tot acht op tien personen krijgen ooit te maken met (a)specifieke lage rugpijn. Aspecifieke rugklachten zijn te definiëren als pijn in het gebied

Nadere informatie

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant.

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant. Oefeningen Sterke en geoefende buikspieren zijn belangrijk. Omdat ongetrainde en slappe buik- en rugspieren kunnen zorgen voor een slechte houding en rugklachten. Bouw het oefenen van de buikspieren langzaam

Nadere informatie

Begeleidend schrijven bij de cursus "Het tillen van jonge kinderen"

Begeleidend schrijven bij de cursus Het tillen van jonge kinderen Begeleidend schrijven bij de cursus "Het tillen van jonge kinderen" Inleiding Het uitgangspunt van de tilinstructie is de belasting voor de ouders/verzorgers zo gering mogelijk te houden, zodat rugklachten

Nadere informatie

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Lage rugpijn Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Inleiding Lage rugpijn Rugklachten komen veel voor. 4 van de 5 mensen heeft weleens te maken met rugpijn. In veel gevallen

Nadere informatie

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup Orthopedie Instructies voor patiënten met een kunstheup Geachte mevrouw/mijnheer, In deze folder vindt u een aantal richtlijnen/instructies, die u goed kunt gebruiken nadat u een heupprothese heeft gekregen.

Nadere informatie

RUGREVALIDATIE THUISPROGRAMMA STRETCHING-MOBILISATIE-STABILISATIE. - Patiëntinformatie -

RUGREVALIDATIE THUISPROGRAMMA STRETCHING-MOBILISATIE-STABILISATIE. - Patiëntinformatie - RUGREVALIDATIE THUISPROGRAMMA STRETCHING-MOBILISATIE-STABILISATIE - Patiëntinformatie - Algemene richtlijnen Alle stretchingsoefeningen, mobilisatie-en stabilisatieoefeningen uitvoeren binnen de pijngrens

Nadere informatie

SPOEDGEVALLEN. Spoedgevallendienst SPOEDGEVALLEN

SPOEDGEVALLEN. Spoedgevallendienst SPOEDGEVALLEN SPOEDGEVALLEN Spoedgevallendienst SPOEDGEVALLEN 2, 2 sites Site St-Elisabeth Secretariaat van de Spoedgevallendienst Tel.: 02-614 29 00 E-Mail : spoedgevallen.se@europaziekenhuizen.be SITE ST-ELISABETH

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Uitgangshouding Uitvoering Aandachtspunten Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug

Uitgangshouding Uitvoering Aandachtspunten Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug Houding Low load o o o Ruglig, benen opgetrokken Eén hand in lordose van de lage rug Kantel je bekken naar achter en vlak hierdoor je rug af Kantel je bekken naar voor en maak hierdoor je rug hol Enkel

Nadere informatie

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl Lage rugklachten Introductie De lage rug is het gebied ter hoogte van de onderste 5 lendenwervels (lumbale wervels) en de overgang met het heiligbeen (lumbo-sacrale overgang). De lendenwervelkolom bestaat

Nadere informatie

2] Rekoefening zittend 10 X Zittend, natuurlijke rugkromming, voeten op grond Armen gekruisd onder schouders. f) IDEM ander arm.

2] Rekoefening zittend 10 X Zittend, natuurlijke rugkromming, voeten op grond Armen gekruisd onder schouders. f) IDEM ander arm. 1] Rekoefening 10 X Ruglig, opgerold kussen onder schouderblad & kussen (2) onder hoofd a) 1 knie opheffen b) 2e knie opheffen c) armen rond knieën d) Beide armen achter hoofd (recht) rekken e) 10 tellen

Nadere informatie

EEN RUG VOOR HET LEVEN!

EEN RUG VOOR HET LEVEN! Een informatieve brochure, bestemd voor patiënten met rugklachten. EEN RUG VOOR HET LEVEN! vzw Jan Yperman Ziekenhuis - Dienst fysieke geneeskunde / revalidatie Rugrevalidatie 057/35 73 88 secfysio@yperman.net

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. De wervelfractuur

Afdeling revalidatie. De wervelfractuur Afdeling revalidatie De wervelfractuur Deze folder geeft algemene informatie over de behandeling bij een (in)stabiele wervelfractuur. Deze folder geeft aan hoe de meeste patiënten kunnen worden behandeld,

Nadere informatie

Spondylodese van de rug

Spondylodese van de rug Spondylodese van de rug Informatie voor patiënten F0757-1193 juni 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Hou je rug gezond. afdeling Preventie en Bescherming

Hou je rug gezond. afdeling Preventie en Bescherming Hou je rug gezond afdeling Preventie en Bescherming 60% tot 90% van de volwassenen krijgt ooit te maken met rugklachten. Nochtans kan je rugklachten voorkomen door rekening te houden met Hou je rug gezond

Nadere informatie

Fysiotherapie. Adviezen en oefeningen na een hernia operatie

Fysiotherapie. Adviezen en oefeningen na een hernia operatie Fysiotherapie Adviezen en oefeningen na een hernia operatie 1 Locatie Scheper Ziekenhuis Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Afdeling fysiotherapie, straat 11 Tel 0591-69 11 81 2 Adviezen en oefeningen na een

Nadere informatie

Fysiotherapie na een KopHals Prothese (Orthopedie)

Fysiotherapie na een KopHals Prothese (Orthopedie) Fysiotherapie na een KopHals Prothese (Orthopedie) In deze folder vindt u het revalidatieschema, leefregels en oefenschema voor na uw heupoperatie. De foto s in deze folder tonen een patiënt die aan zijn

Nadere informatie

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de 5.3.3 Een patiënt verplaatsen A Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de bedlegerige patiënt vastnemen om hem makkelijk op de zij

Nadere informatie

Een aantal DOE TIPS. Een gezonde rug? Vereniging van Wijkgezondheidscentra. Vooruitgangstraat 331 1030 Brussel 02/265.01.64

Een aantal DOE TIPS. Een gezonde rug? Vereniging van Wijkgezondheidscentra. Vooruitgangstraat 331 1030 Brussel 02/265.01.64 Een gezonde rug? Vereniging van Wijkgezondheidscentra Vooruitgangstraat 331 1030 Brussel 02/265.01.64 Bronnen Een aantal DOE TIPS Manueel behandelen van lasten. Tillen, dragen, trekken, duwen. - Sidmar

Nadere informatie

Conservatieve behandeling van lage rugklachten

Conservatieve behandeling van lage rugklachten Conservatieve behandeling van lage rugklachten Wervelkolom Orthopedie 6074p ORT.039/0915 Inleiding Deze folder geeft u meer informatie over uw lage rugklachten waarover u met uw behandelend orthopeed en/of

Nadere informatie

Wervelkolom. Discushernia. Discushernia interventie. Microchirurgische interventie

Wervelkolom. Discushernia. Discushernia interventie. Microchirurgische interventie Wervelkolom Discushernia Discushernia interventie Microchirurgische interventie Pagina 1 van 6 Discushernia U lijdt aan een wervelzuil aandoening. Uw arts meent dat er een mogelijkheid bestaat om uw toestand

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Nekbrochure. Rugschool. Fysische geneeskunde - Ergotherapie

PATIËNTENINFO. Nekbrochure. Rugschool. Fysische geneeskunde - Ergotherapie PATIËNTENINFO Nekbrochure Rugschool Fysische geneeskunde - Ergotherapie Beste patiënt Welkom op de dienst fysische geneeskunde van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. In deze brochure vindt u enkele

Nadere informatie

Neurologie. Hernia-operatie van de rug

Neurologie. Hernia-operatie van de rug Neurologie Hernia-operatie van de rug Inhoudsopgave blz. Tekeningen wervelkolom en hernia 1 Wat wordt er onder de rug verstaan? 2 Wat is een hernia? 2 Wat zijn de verschijnselen van hernia? 3 De operatie

Nadere informatie

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis

Oefeningen voor patiënten met reumatoïde artritis Het is belangrijk om de oefeningen die u in het ziekenhuis hebt gedaan thuis dagelijks voort te zetten. Dit om de gewrichten en spieren in een goede conditie te houden. Probeer op een vast tijdstip te

Nadere informatie

Bekkenkanteling: maak afwisselend een bolle- en holle rug, waarbij romp en hoofd stil blijven liggen op de onderlaag.

Bekkenkanteling: maak afwisselend een bolle- en holle rug, waarbij romp en hoofd stil blijven liggen op de onderlaag. www.gezondbewegen.nl Rugoefeningen Algemene adviezen: Creëer een vaste plaats en een vast tijdstip en voer de oefeningen twee keer per dag uit Realiseer u, indien de klachten verminderd of verdwenen zijn,

Nadere informatie

Mensendieck en Mc Kenzie praktijk Wierden en Markelo

Mensendieck en Mc Kenzie praktijk Wierden en Markelo Presentatie door Elvira van Daal Mensendieck en Mc Kenzie praktijk Wierden en Markelo Wat is McKenzie therapie? Robin McKenzie is een fysiotherapeut uit Nieuw- Zeeland. Zijn therapie wordt wereldwijd

Nadere informatie

Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom

Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom FYSIOTHERAPIE Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom ADVIES Weer aan de gang na een operatie in de halswervelkolom Wat u zélf kunt doen om voorspoedig te herstellen Er zijn een aantal algemene

Nadere informatie

TRAININGSPLAN STRETCHBANDEN

TRAININGSPLAN STRETCHBANDEN TRAININGSPLAN STRETCHBANDEN FITNESSBANDENSET TRAININGSHANDLEIDING Let op: Wees er voor de training van verzekerd dat uw training bij uw fysieke conditie aansluit. Consulteert u, bij twijfel, de huisarts.

Nadere informatie

Weer thuis na een nieuwe heup

Weer thuis na een nieuwe heup Weer thuis na een nieuwe heup WEER THUIS MET EEN NIEUWE HEUP Weer thuis De prothese moet in de eerste twee tot drie maanden de kans krijgen om goed vast te groeien. Verkeerde bewegingen en een te hoge

Nadere informatie

Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare. Lumbale discusprothese

Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare. Lumbale discusprothese Dienst Orthopedie Stedelijk Ziekenhuis Roeselare Lumbale discusprothese 1.Waarom een lumbale discusprothese? Er werd u voorgesteld om een lumbale discusprothese te laten plaatsen. Lumbaal betekent een

Nadere informatie

Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep

Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep Weer op de been na een hernia-operatie Adviezen voor een goed herstel in de eerste weken na de ingreep Extra aandacht voor uw houding Uw herniaoperatie is achter de rug. En natuurlijk wilt u het alledaagse

Nadere informatie

5.3 Bewegingen en houdingen

5.3 Bewegingen en houdingen Herhaling of langdurig behoud van bewegingen zonder last 1 2 2 1. Vooroverbuigen met ronde rug 2. Vooroverbuigen en tegelijk opzij draaien 5.3 Bewegingen en houdingen Als het niet mogelijk is om ergonomische

Nadere informatie

Patiënteninformatie IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET).

Patiënteninformatie IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET). Patiënteninformatie IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET). IntraDiscal Electothermal Therapy (IDET) is de Engelse benaming voor een behandeling van rugpijn, al dan niet met uitstraling in het been,

Nadere informatie

Oefeningen. voor de lage rug

Oefeningen. voor de lage rug Oefeningen voor de lage rug Stretching Alle stretchingsoefeningen worden aan elke zijde 2x herhaald. De oefeningen worden 30 seconden aangehouden. 1. Stretching M. Gastrocnemius (kuitspier) Neem een voor-

Nadere informatie

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND

Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? voorkom bekkenpijn FYSIOHOLLAND FYSIOHOLLAND voorkom bekkenpijn Zwanger (geweest)? Spieren rondom uw bekken trainen? Klachten voorkomen en/of verminderen? De therapeuten van FysioHolland geven tips. Veel vrouwen krijgen tijdens of na

Nadere informatie

M_6_003. Toetsingsformulier "Vanuit rugligging in bed zijwaarts verplaatsen en op de zij draaien" M.C. de Vries - Hoefakker ROC Utrecht

M_6_003. Toetsingsformulier Vanuit rugligging in bed zijwaarts verplaatsen en op de zij draaien M.C. de Vries - Hoefakker ROC Utrecht Toetsingsformulier "Vanuit rugligging in bed zijwaarts verplaatsen en op de zij draaien" M.C. de Vries - Hoefakker Inleiding op transfers en zorg voor een juiste lichaamshouding van een zorgvrager. Liggend,

Nadere informatie

Revalidatie na een heupprothese INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Revalidatie na een heupprothese INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Revalidatie na een heupprothese INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL INHOUD 1. Heupgewricht 4 2. Wanneer plaatst men een heupprothese? 5 3. De prothesen 6 4. Revalidatie 8 5. Ontslag 9 6. Praktische

Nadere informatie

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Verkeerde lichaamshoudingen veroorzaken klachten. Eén van de meest voorkomende verkeerde houdingen, wordt veroorzaakt door een naar vorend hangend hoofd,

Nadere informatie

Goede slaaphouding. In bed gaan liggen en uit bed komen. > in bed. Beste patiënt

Goede slaaphouding. In bed gaan liggen en uit bed komen. > in bed. Beste patiënt Rughygiëne Beste patiënt In deze folder geven we u een aantal tips over hoe uw rug kan sparen door een goede houding en over waar u het best op let bij de dagelijkse bewegingen. Ga eerst op de zij liggen.

Nadere informatie

> Zenuwwortelinfiltratie

> Zenuwwortelinfiltratie www.azstlucas.be > Multidisciplinair pijncentrum Inhoudstafel Welkom 3 Wat is een zenuwwortelinfiltratie? 4 De voorbereiding 5 De behandeldag 6 De behandeling 7 Nazorg 8 Wat te verwachten betreffende de

Nadere informatie

Wat u dient te weten over lage rugpijn

Wat u dient te weten over lage rugpijn Wat u dient te weten over lage rugpijn Peter Goossens MSc, master na master manuele therapie Vrije Universiteit Brussel Skillsdocent SOMT master opleiding manuele therapie te Amersfoort NL Praktijk te

Nadere informatie

Adviezen na totale heupoperatie

Adviezen na totale heupoperatie Meer informatie of vragen Colofon Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met de orthopedisch consulenten: telefoonnummer (024) 365 96 59 of per e-mail orthopaedie.consulenten@maartenskliniek.nl

Nadere informatie

Rugoperatie. Decompressie / Herniotomie / Laminectomie

Rugoperatie. Decompressie / Herniotomie / Laminectomie Rugoperatie Decompressie / Herniotomie / Laminectomie Inhoud Inleiding 3 De wervelkolom 3 De operatie Benige decompressie/laminectomie 3 Herniotomie 3 Resultaten 4 Risico's van de operatie 4 Algemene risico

Nadere informatie

Laminectomie / lumbale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie

Laminectomie / lumbale kanaalstenose. Poli Neurochirurgie Laminectomie / lumbale kanaalstenose Poli Neurochirurgie De wervelkolomchirurg (neurochirurg) heeft bij u een stenose (vernauwing) vastgesteld. In dit informatieboekje leest u meer over deze diagnose en

Nadere informatie

Hoe train ik mijn buikspieren zonder klachten achteraf?

Hoe train ik mijn buikspieren zonder klachten achteraf? Hoe train ik mijn buikspieren zonder klachten achteraf? Verstevigende oefeningen voor de buikspieren zijn gemakkelijk thuis uit te voeren. Het gevaar hiervan is evenwel dat er altijd een kans bestaat dat

Nadere informatie

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal z 1 Als u een hernia-operatie

Nadere informatie

Mobilisatie- en oefenschema na een standaard hernia-operatie

Mobilisatie- en oefenschema na een standaard hernia-operatie Nog enkele algemene opmerkingen Heeft u vragen, aarzel dan niet ze te stellen aan uw arts, therapeut, of verpleegkundige. Ten aanzien van de periode tussen ontslag uit het ziekenhuis en de eerstvolgende

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen na een rugoperatie

Oefeningen en adviezen na een rugoperatie Oefeningen en adviezen na een rugoperatie FYSIO- THERAPIE Voelt beter U bent geopereerd aan uw rug en u herstelt nu van de operatie. In deze folder leest u belangrijke informatie over de rugoperatie en

Nadere informatie

Rugschool voor kinderen. Denk aan je rug! Hij moet nog een leven mee

Rugschool voor kinderen. Denk aan je rug! Hij moet nog een leven mee Rugschool voor kinderen Denk aan je rug! Hij moet nog een leven mee Sofie Van Egdom 2007-2008 0 Inhoudstafel Info over de rug... 2 1. Wervels... 2 2. Tussenwervelschijven... 2 3. Spieren... 2 Rugproblemen...

Nadere informatie

Adviezen na een totale heupprothese

Adviezen na een totale heupprothese Adviezen na een totale heupprothese Informatie voor patiënten F0959-0630 juli 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Adviezen na een totale knieprothese

Adviezen na een totale knieprothese Adviezen na een totale knieprothese Deze brochure is bestemd voor patiënten die een totale knievervanging hebben ondergaan op de afdelingen Orthopaedie of Reumatische Ziekten van het Radboudumc. Hierin

Nadere informatie

Valpreventie: oefeningen ter bevordering van lenigheid, kracht en evenwicht

Valpreventie: oefeningen ter bevordering van lenigheid, kracht en evenwicht Valpreventie: oefeningen ter bevordering van lenigheid, kracht en evenwicht Inleiding: Vallen is een omvangrijk probleem in Nederland, waarbij 24% tot 35% van de thuiswonende 65plussers minstens 1 keer

Nadere informatie

Transforaminale peridurale infiltratie Dienst anesthesie. Patiënteninformatie

Transforaminale peridurale infiltratie Dienst anesthesie. Patiënteninformatie Transforaminale peridurale infiltratie Dienst anesthesie Patiënteninformatie Heilig Hart Ziekenhuis Leuven Brochure Transforaminale peridurale infiltratie 2 Lees aandachtig deze informatiefolder. Indien

Nadere informatie

Ontslag na een totale heup- of kophalsprothese

Ontslag na een totale heup- of kophalsprothese Ontslag na een totale heup- of kophalsprothese Inleiding De afgelopen week heeft u met de fysiotherapeut geoefend. Het is belangrijk dat als u thuis bent, doorgaat met de therapievorm die in het ziekenhuis

Nadere informatie

Fysiotherapie Hernia- en stenoseoperaties Leefregels en oefeningen

Fysiotherapie Hernia- en stenoseoperaties Leefregels en oefeningen Fysiotherapie Hernia- en stenoseoperaties Leefregels en oefeningen Inleiding Deze folder is een aanvulling op de reeds aan u uitgereikte informatie over uw hernia- of stenoseoperatie en bevat een aantal

Nadere informatie

Ergonomie bij RUG- EN NEKPATHOLOGIE

Ergonomie bij RUG- EN NEKPATHOLOGIE Ergonomie bij RUG- EN NEKPATHOLOGIE Ergonomie bij RUG- EN NEKPATHOLOGIE 03 Inleiding 03 De wervelkolom 04 Deel 1: Basishoudingen 04 Staan 05 Liggen 08 Zitten 11 Deel 2: Ergonomie in het dagelijks leven

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Oefeningen voor thuis en op het werk.

Oefeningen voor thuis en op het werk. Oefeningen voor thuis en op het werk. Adviezen over wat je wel en beter niet kan doen. In Nederland is in de laatste twintig jaar veel onderzoek gedaan naar de invloed van oefeningen op het bewegingsapparaat.

Nadere informatie

Fitnessbal training. Kern training / Core stability

Fitnessbal training. Kern training / Core stability Fitnessbal training Kern training / Core stability De spieren van je buik, billen en onderrug vormen de 'kern'. Deze zone is verantwoordelijk voor alle acties waarbij je draait, reikt en buigt en is het

Nadere informatie

Adviezen na een wervelfractuur

Adviezen na een wervelfractuur Adviezen na een wervelfractuur U bent opgenomen in het Radboudumc voor de behandeling van een wervelfractuur. In deze folder vindt u adviezen en richtlijnen voor het bewegen. Deze gelden in ieder geval

Nadere informatie