Inhoud Startpagina Inleiding Gebruik

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud Startpagina 020 1 Inleiding Gebruik"

Transcriptie

1 020 1 LPG Inleiding LPG is de afkorting van liquified petroleum gas, dat is de algemene aanduiding van tot vloeistof gecondenseerde butaan, propaan en mengsels daarvan. Deze gassen komen vrij bij de winning van aardolie en aardgas en bij de raffinage van ruwe olie. Vroeger werden deze vrijkomende gassen voor het grootste deel verbrand via een fakkel (affakkelen). Tegenwoordig worden de gassen vloeibaar gemaakt en geëxporteerd door de oliewinnende landen. Het aanbod en gebruik van LPG zal naar verwachting toenemen. LPG is een brandbaar en explosief gas. Bij ontsnappen van LPG kunnen ongelukken gebeuren die uiteenlopen van een kleine brand tot de vorming van een explosieve gaswolk, die na ontsteking tot op honderden meters afstand een verwoestende werking kan hebben. Bij het gebruik, transport en opslag zijn daarom goede veiligheidsvoorzieningen noodzakelijk. De Nederlandse regering heeft begin 1984 een nota uitgebracht met betrekking tot het toekomstig beleid op het gebied van het omgaan met LPG (1). Deze nota is, wat de veiligheidsaspecten betreft, gebaseerd op een omvangrijke risicoanalyse (LPG-Integraalstudie (2)), uitgevoerd door TNO. Op de door de regering gehanteerde veiligheidscriteria wordt in de regeringsnota eveneens uitvoering ingegaan. Gebruik LPG kent verschillende toepassingen. De belangrijkste (en ook de bekendste) is het gebruik als motorbrandstof voor het wegverkeer. Door het gunstige fiscale klimaat in Nederland met betrekking tot

2 020 2 LPG LPG in auto s kent Nederland een relatief groot LPG-verbruik bij het wegverkeer, vergeleken met de omringende landen. Bijkomend voordeel bij het gebruik van LPG is het niet aanwezig zijn van lood, hetgeen LPG in dit opzicht milieuvriendelijker maakt dan benzine. Maar er zijn veel meer toepassingen. Zonder compleet te zijn, kunnen we hier noemen: het gebruik in de bouw, bij de wegenaanleg, in campinggastankjes en het grootverbruik op campings voor caravans of zomerhuisjes. Ook zijn talloze boerderijen aangewezen op het gebruik van LPG, doordat zij niet aangesloten zijn op het aardgasnet. Verder wordt in de industrie LPG gebruikt, bijvoorbeeld voor het stoken van fornuizen. Ook in de raffinaderijen en in de chemische industrie wordt LPG op grote schaal gebruikt (alkylatie, butanisering van autobenzine, grondstof voor etheen produktie). Het gebruik van LPG op deze schaal vereist een infrastructuur voor de distributie hiervan. In Nederland zijn daarvoor de volgende voorzieningen: Aanlandingsplaatsen voor zeeschepen met terminals/grote opslagen; dit kan zijn gekoelde opslag in dubbelwandige tanks en drukopslag in bollen; Transport per spoorketelwagen, tankauto en binnenvaartschip; Opslagen op depots in bollen of cilinders; Opslagen op autotankstations; Op dit moment vindt geen transport per pijpleiding plaats. Het verbruik van LPG in 1983 in Nederland bedraagt ongeveer 2,5 miljoen ton, verdeeld als volgt: Wegverkeer 900 Chemische industrie 1450 Landbouw 30 Overige industrie 70 Huishouding volume ( 1000 ton)

3 020 3 Chemische en fysische eigenschappen Bij omgevingstemperatuur en atmosferische druk is LPG gasvormig. De gassen kunnen vloeibaar worden gemaakt door drukverhoging of door temperatuurverlaging. Bij vrijwel alle toepassingen heeft men te maken met LPG in gasvorm, maar het wordt opgeslagen en getransporteerd in vloeibare vorm onder druk van 6-8 bar (afhankelijk van de samenstelling van het LPG en de temperatuur). Gekoelde opslag bij atmosferische druk en een temperatuur (ook weer afhankelijk van de samenstelling van de LPG) van rond 40 C treft men om economische redenen uitsluitend aan bij grootschalige toepassingen, zoals bij grote aanlandingsterminals voor zeeschepen en bij zeetransport. De belangrijkste chemische en fysische eigenschappen zijn: propaan butaan Kookpunt ( C) 42 0 Smeltpunt ( C) Zelfontbrandingstemperatuur ( C) Relatieve dichtheid (water = 1) 0,5 0,6 Relatieve dampdichtheid (lucht = 1) 1,5 2,0 Explosiegrenzen (vol.%) 2,0-9,5 1,5-8,5 Dampdruk/15 C (bar) 6,5 0,7 Volumevergroting van 1 liter vloeistof naar damp bij 0 C en druk 1 bar LPG in gasvormige toestand is ongeveer 1,5-2 maal zo zwaar als lucht. Bij vrijkomen zal LPG zich daarom bij een rustige atmosfeer op bodemhoogte verspreiden en zich verzamelen in laaggelegen ruimten (kelders, kuilen, etc.). De volumevergroting van 1 liter vloeistof naar damp is voor propaan ca. 260-voudig en voor butaan ca. 225-voudig. De volumevergroting van LPG ligt tussen deze twee waarden. Door dispersie van het gas kunnen zich koude nevels en explosieve LPG luchtmengsels vormen. Deze kunnen zich over een grote afstand verspreiden. Ontsteking op afstand van explosieve mengsels is daarom mogelijk, bijvoorbeeld door hete oppervlakken, vonken of open vuur.

4 020 4 LPG Veiligheidsaspecten Ongevallen Bij het vrijkomen van LPG tengevolge van ontsnappingen van LPG onder druk kunnen we de volgende ongevalsscenario s verwachten: Een uitstroming uit een gat in een pijp of vat: Wanneer de LPG snel ontstoken wordt (en dus geen kans krijgt zich verder in de omgeving te verspreiden) ontstaat een fakkel die maximaal enige tientallen meters lang kan zijn; Wanneer LPG zich in de omgeving kan verspreiden en vermengen met lucht, kan onder invloed van atmosferische omstandigheden, een explosieve gaswolk ontstaan die tot op honderden meters afstand ontstoken kan worden. Een dergelijke explosie kan zowel voor mensen als materiaal desastreuze gevolgen hebben. Het ineens vrijkomen van een grote hoeveelheid LPG : Het plotseling vrijkomen van een stof, die is opgeslagen in een reservoir bij een temperatuur boven zijn atmosferisch kookpunt (LPG), leidt tot een verschijnsel dat BLEVE wordt genoemd. Dat is de afkorting van Boiling Liquid Expanding Vapour Explosion. Dit verschijnsel kan als volgt worden beschreven. De vrijkomende vloeistof gaat zeer snel in damp over (koken) waarbij veel expansie-energie vrijkomt. Delen van het opengebarsten reservoir kunnen hierbij tot op grote afstand weggeslingerd worden. In de praktijk zijn bij dergelijke ongevallen brokstukken tot op honderden meters teruggevonden. Betreft het bovendien een brandbaar gas en wordt het vrijkomende gas onmiddellijk ontstoken, dan ontstaat er een vuurbal. Binnen de projectie van de vuurbal op de grond zal waarschijnlijk niemand zo n ongeval overleven (ten gevolge van warmtestraling): maar ook tot honderden meters daarbuiten kunnen nog slachtoffers vallen. Een BLEVE is een belangrijk ongevalsscenario, omdat gevaar daartoe altijd bestaat bij opslagtanks in een situatie van brand. De tankwand kan dan verslappen (vooral bij

5 020 5 aanstraling van de dampruimte), zodat de tank openbarst en directe ontsteking van het geëxpandeerde gas plaatsvindt. Uit risico-analytische studies blijkt dat het risico van een BLEVE de andere risico s van een opslag/overslag-activiteit in veel gevallen domineert. Natuurlijk door de grote schadeafstanden, maar ook doordat de kans van optreden van een BLEVE groter is dan de kans op vorming en ontsteking van explosieve gaswolken met vergelijkbare schadeafstanden. Wordt het vrijkomende gas niet onmiddellijk ontstoken, dan ontstaat er een vrije gaswolk. Deze kan met de wind mee worden gevoerd (= driften) en op een later tijdstip nog worden ontstoken. Meestal zal de gaswolk afbranden. Onder ongunstige omstandigheden kan een vrije gaswolkexplosie ontstaan. Bij uitstroming van gekoeld LPG zal een plas gevormd worden, die bij een directe ontsteking leidt tot een plasbrand. Bij niet direct ontsteken kan dan weer een explosieve gaswolk ontstaan. Een BLEVE is hier uitgesloten. Eerder genoemde LPG-ongevallen zijn alle meerdere malen voorgevallen. Zo heeft zich in Nederland in 1978 een BLEVE voorgedaan van een LPG-tankauto op een autotankstation bij Nijmegen. Een berucht ongeval vond plaats bij de camping Los Alfaques in Spanje in 1978 waarbij vele mensen, waaronder ook Nederlanders, het leven lieten. Het betrof in dit geval echter geen LPG maar propyleen, een met LPG vergelijkbare stof. Gezondheidsaspecten De snelle verdamping van de vloeistof bij direct contact met de huid of bij het ontsnappen van gas uit de tank kan bevriezingsverschijnselen ten gevolge hebben. Dampconcentraties tot 10 Vol. % zijn niet irriterend voor de ogen. Een expositie van 10 minuten aan een butaanconcentratie van 1 Vol. % heeft een slaapverwekkende invloed, maar geen verdere lichamelijke gevolgen. Propaan daarentegen is veel minder verdovend; een concentratie van 1 Vol. % heeft ook na 10 minuten nog geen effect. Dampcon-

6 020 6 LPG centraties tot 10 Vol. % zijn niet irriterend voor neus en longen. De MAC-waarde van butaan is 600 ml/m 3. Veiligheidsvoorzieningen Uitstromingen uit leidingen bij breuk worden tegengegaan door het installeren van betrouwbare doorstroombegrenzers en al of niet automatisch sluitende kleppen. Een goede alarmering is van belang via bijvoorbeeld een gasdetectiesysteem. Een BLEVE kan voorkomen worden door het ondergronds plaatsen of interpen van opslagtanks. Verder kunnen hittewerende voorzieningen (bijv. coatings) op de tanks de kans op een BLEVE doen verminderen. Goede procedures voor overslag zijn van belang. Voor de installatie en inspecties bestaan wettelijke voorschriften betreffende materiaalkeuze, veiligheidsvoorzieningen enz. Onder andere betekent dit dat voor een nieuw te bouwen LPG-autotankstation binnen een straal van 80 m geen woningen mogen staan en binnen 30 m geen bedrijven. Overheidsvoorschriften Voor elke toepassing van LPG bestaan aparte voorschriften. Deze zijn gebundeld in het zogenaamde Propaan-boekje waarvan de laatste herdruk verscheen in 1979 (3). In april 1978 verscheen het Interimstandpunt voor LPG-stations (4). In 1984 werd de Integratie Nota LPG uitgebracht, waarin de regering haar beleid ten opzichte van LPG aan het Parlement ter goedkeuring aanbiedt (1). In oktober/november 1984 zal een en ander in de Kamer(s) worden behandeld. Doel van genoemde LPG-nota is onder andere het veilig gebruik van LPG te bevorderen door gebruik te maken van de nieuwste technische en organisatorische voorzieningen. Voor een deel van de verschillende toepassingen zijn reeds nieuwe voorschriften van kracht, voor een deel zijn deze in voorbereiding (5).

7 020 7 Literatuur 1. Integrale Nota LPG. Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Ministerie van Economische Zaken en Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Centrale Directie Voorlichting en Externe Betrekkingen. (VROM 84103/2-84, 5100/75). 2. LPG-Integraal. Ministerie van Volkshuisvesting. Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, mei 1983, ISBN Propaan. Staatsuitgeverij Interimstandpunt voor LPG-stations. Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, LPG-afleverinstallaties voor motorvoertuigen. Richtlijn van de Commissie Preventie van Rampen, CPR 8-1. Directoraat-Generaal van de Arbeid, Voorburg. Ir. C. M. Pietersen Hoofdgroep Maatschappelijke Technologie TNO, Apeldoorn juli 1984

LPG en veiligheid. Autogas (LPG) Toepassingen LPG. Productie, invoer en uitvoer LPG. Ontwikkeling Nederlandse Autogasmarkt

LPG en veiligheid. Autogas (LPG) Toepassingen LPG. Productie, invoer en uitvoer LPG. Ontwikkeling Nederlandse Autogasmarkt Autogas (LPG) Autogas: LPG toegepast als autobrandstof. LPG en veiligheid LPG (Liquefied Petroleum Gas, vloeibaar gemaakt petroleumgas) is de verzamelnaam voor een grote groep brandbare koolwaterstoffen.

Nadere informatie

LOGBOEK. Inhoudsopgave: blz. 1. E.H.B.O.: blz. 2-3. Noodprocedures: blz. 4. Telefoonlijst: blz. 5. Rapportage ongevallenlijst: blz.

LOGBOEK. Inhoudsopgave: blz. 1. E.H.B.O.: blz. 2-3. Noodprocedures: blz. 4. Telefoonlijst: blz. 5. Rapportage ongevallenlijst: blz. LOGBOEK Inhoudsopgave: blz. 1 E.H.B.O.: blz. 2-3 Noodprocedures: blz. 4 Telefoonlijst: blz. 5 Rapportage ongevallenlijst: blz. 6 Taken en verantwoordelijkheden: blz. 7 Voorschriften onderhoud: blz. 8 Inspectielijst:

Nadere informatie

Aanwijzingsgetal Maat voor het gevaar dat een installatie kan opleveren, ongeacht de locatie ervan

Aanwijzingsgetal Maat voor het gevaar dat een installatie kan opleveren, ongeacht de locatie ervan VNCW CONSULTANTS www.vncw-consultants.nl Definities gevaarlijke stoffen en veiligheid. 1% letaliteitsafstand De afstand tot de locatie waar een onbeschermde persoon een kans van 1% op overlijden heeft,

Nadere informatie

De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift opgenomen.

De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift opgenomen. Toelichting bij Voorbeeldopgaven Syllabus Nieuwe Scheikunde HAVO De opgave is een bewerking van de volgende CE-opgave: LPG 2007-2de tijdvak De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift

Nadere informatie

Tunnels en alternatieve brandstoffen. Jetty Middelkoop AGS brandweer AA

Tunnels en alternatieve brandstoffen. Jetty Middelkoop AGS brandweer AA Tunnels en alternatieve brandstoffen Jetty Middelkoop AGS brandweer AA Soorten alternatieve brandstoffen Elektrisch Hybride CNG LNG Waterstof Incidenten: elektrisch 26 februari 2015, Amsterdam Gevaren:

Nadere informatie

Toezicht & Handhaving binnen de (externe)veiligheidsketen

Toezicht & Handhaving binnen de (externe)veiligheidsketen Externe veiligheid? Toezicht & Handhaving binnen de (externe)veiligheidsketen Het beheersen van risico's die voortvloeien uit de opslag, productie, het gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen Externe

Nadere informatie

Adviesnamiddag Added Value Plantin 14 maart 2007

Adviesnamiddag Added Value Plantin 14 maart 2007 Veilig en gezond werken met chemicaliën Adviesnamiddag Added Value Plantin 14 maart 2007 Prof. Dr. Ir. Filip Verplaetsen Inhoud Brand vs. explosie Brand en explosiekarakteristieken Demo s Veilig en gezond

Nadere informatie

Risicoanalyse propaantank Veerdam 1. in Aalst (gemeente Zaltbommel)

Risicoanalyse propaantank Veerdam 1. in Aalst (gemeente Zaltbommel) Adviesgroep AVIV BV Langestraat 11 7511 HA Enschede Risicoanalyse propaantank Veerdam 1 in Aalst (gemeente Zaltbommel) Project : 111923 Datum : 23 april 2014 Auteur : ir. G.A.M. Golbach ing. A.M. op den

Nadere informatie

Veilig werken met gassen

Veilig werken met gassen Veilig werken met gassen Werken met cryogene gassen. Nr. 1 Algemeen Gassen kunnen voorkomen in vaste vorm (droogijs), gasvorm en vloeibare vorm. Gassen worden vloeibaar door de druk te verhogen of door

Nadere informatie

Harsh & Hazardous. Dé richtlijnen voor extreme omstandigheden EXPLOSIES

Harsh & Hazardous. Dé richtlijnen voor extreme omstandigheden EXPLOSIES Harsh & Hazardous Dé richtlijnen voor extreme omstandigheden EXPLOSIES Explosies Een explosie is het plotseling vergroten van het volume van een hoeveelheid materie waarna de energie op een heftige manier

Nadere informatie

Inleiding. Situering. De situering van het geplande asielzoekerscentrum is in onderstaande figuur weergegeven.

Inleiding. Situering. De situering van het geplande asielzoekerscentrum is in onderstaande figuur weergegeven. Notitie 2015.245.02-01: Beperkte verantwoording tijdelijk asielzoekerscentrum Jachthuisweg te Hardenberg Berg en Terblijt, 6 oktober 2015 1. Inleiding Men is voornemens een asielzoekerscentrum te vestigen

Nadere informatie

Risicoanalyse directe bunkering LNG Amerikahaven

Risicoanalyse directe bunkering LNG Amerikahaven Adviesgroep AVIV BV Langestraat 11 7511 HA Enschede Risicoanalyse directe bunkering LNG Amerikahaven Project : 132556 Datum : 3 oktober 2013 Auteur : ir. G.A.M. Golbach Opdrachtgever: Havenbedrijf Amsterdam

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Op basis van richtlijn 91/155/EEG van de Commissie der Europese Gemeenschappen

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Op basis van richtlijn 91/155/EEG van de Commissie der Europese Gemeenschappen 1.Identificatie van de stof of het preparaat en van de firma 1.1 Identificatie van de stof of het preparaat: Synoniemen: R 134 a UN :3159 No CAS : 000811-97-2 No index CE S.O. Code NFPA 1-0-1 No EINECS

Nadere informatie

Risicoanalyse Avia tankstation. Drievogelstraat in Kerkrade. Adviseurs voor de externe veiligheid

Risicoanalyse Avia tankstation. Drievogelstraat in Kerkrade. Adviseurs voor de externe veiligheid Adviseurs voor de externe veiligheid AVIV BV Langestraat 11 7511 HA Enschede Risicoanalyse Avia tankstation Drievogelstraat in Kerkrade Status : notitie Project : 071207 Datum : 17 september 2008 Projectdoc.

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad (MSDS)

Veiligheidsinformatieblad (MSDS) Veiligheidsinformatieblad (MSDS) Product Propaan Herzieningsdatum 08.05.2012 1 Identificatie van de stof en van de onderneming Productnaam Propaan (handelspropaan) Gebruik stof Industriële en huishoudelijke

Nadere informatie

-5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Omschrijf de brandklassen. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand.

-5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Omschrijf de brandklassen. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand. -5- Met welk bord wordt een explosiegevaarlijke gebied aangegeven? -5- Noem de blusmethoden voor een klasse A-brand. -5- Noem de blusmethoden voor een klasse B-brand. -5- Noem de blusmethoden voor een

Nadere informatie

Cryogeen LNG: Waar..

Cryogeen LNG: Waar.. Cryogeen LNG: Voor het mileu een zegen!! Voor incident bestrijders een ramp?! VBE Seminar, 07-10-2015 te Gorinchem 9-10-2015 Dick Arentsen, AGS/Veiligheidskundige/Fire Engineer Waar.. Vrachtwagens Bussen

Nadere informatie

14011 lil 07. 1 8 FEB. 20U SÏ3 OiH. loi'i. Omgevingsadvisering. m M mm» m «a^ Brabant > Zuidoost veiligheidsregio

14011 lil 07. 1 8 FEB. 20U SÏ3 OiH. loi'i. Omgevingsadvisering. m M mm» m «a^ Brabant > Zuidoost veiligheidsregio m M mm» m «a^ Brabant > Zuidoost veiligheidsregio 14011 lil 07 1 8 FEB. 20U SÏ3 OiH. loi'i Retouradres, Postbus 242, 5600 AE Eindhoven College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Helmond H.

Nadere informatie

DEEL 1 ALGEMENE INFORMATIE

DEEL 1 ALGEMENE INFORMATIE Internationale veiligheidsrichtlijnen Deel 1 Algemene informatie DEEL 1 ALGEMENE INFORMATIE Editie 1-2010 CCR/OCIMF 2010 Pagina 1 Internationale veiligheidsrichtlijnen Deel 1 Algemene informatie Editie

Nadere informatie

Brand en explosiegevaar

Brand en explosiegevaar Brand en explosiegevaar Door brand en explosie tijdens werkzaamheden vallen er jaarlijks tientallen doden en gewonden. Dus moet je brand en explosies zien te voorkomen. Mede doordat deze zeer onvoorspelbaar

Nadere informatie

Gevarenkaart nr. 1 Brandbare en oxiderende gassen

Gevarenkaart nr. 1 Brandbare en oxiderende gassen Toepassingsgebied en definities Gevarenkaart nr. 1 NB. Achtergrondinformatie m.b.t. de motivatie en verantwoording van keuzes en uitgangspunten voor deze gevarenkaart is opgenomen in het Achtergronddocument,

Nadere informatie

(autogas en propaan)

(autogas en propaan) Petitie Geen accijnsverhoging LPG (autogas en propaan) De Vereniging Vloeibaar Gas (VVG) vraagt u de voorgenomen accijnsverhoging op LPG met 0,07 per liter naar 0,18 per liter per 1 januari 2014 niet door

Nadere informatie

ATEX Richtlijn 153 1

ATEX Richtlijn 153 1 ATEX Richtlijn 153 1 2 ATEX Richtlijn 153 (richtlijn 1999: 92/EG) Mechanische of elektrische vonken, hete oppervlakken en statische elektriciteit kunnen een explosie veroorzaken op arbeidsplaatsen waar

Nadere informatie

Onze energie maakt het verschil

Onze energie maakt het verschil Onze energie maakt het verschil 1 Propaangas van Benegas Benegas is specialist op het gebied van propaangas. Benegas is niet alleen leverancier van gas in bulktanks en gasflessen, maar kan ook de plaatsing

Nadere informatie

EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Beoordeling van explosiegevaren door stof van installaties en arbeidsplaatsen

EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Beoordeling van explosiegevaren door stof van installaties en arbeidsplaatsen Installatie: Arbeidsplaats: Beschrijving van de installatie en arbeidsplaats Verantwoordelijke: (1) Brandbare Stoffen (2) Gegevens van de meest kritische stof Ontstekingstemperatuur: Ontstekingsenergie:

Nadere informatie

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Gemeente Lansingerland 01 Inkomende Post d.d. 26/04/2013 Postadres Postbus 9154 3007 AD Rotterdam Directie Risico- en Crisisbeheersing 113.19640 Bezoekadres Wilhelminakade 947 Rotterdam Telefoon 010-4468

Nadere informatie

1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen

1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen 1.5 Alternatieve en gasvormige brandsstoffen Vooreerst worden de gasvormige brandstoffen uiteengezet. Vervolgens worden de verschillende alternatieve brandstoffen. 1.5.1 Gasvormige brandstoffen Aardgas

Nadere informatie

Verantwoording groepsrisico. Esse-Kleinpolder gemeente Zuidplas

Verantwoording groepsrisico. Esse-Kleinpolder gemeente Zuidplas Verantwoording groepsrisico Esse-Kleinpolder gemeente Zuidplas Status: DEFINITIEF Datum: 13 januari 2012 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Wat is de verantwoordingsplicht?... 4

Nadere informatie

Op ontdekkingstocht naar aardolie

Op ontdekkingstocht naar aardolie O p o n t d e k k i n g s t o c h t n a a r a a r d o l i e Op ontdekkingstocht naar aardolie Miljoenen jaren geleden De mens heeft in de loop van de tijd vele vormen van energie gebruikt: spierkracht,

Nadere informatie

Zeer licht ontvlambaar

Zeer licht ontvlambaar Blauwzuurgas (HCN) Algemene gegevens CAS nr: 74-90-8 EU-etikettering: R-zinnen: 12-26-50/53 S-zinnen: (1/2), 7/9-16-36/37-38-45-60-61 Zeer licht ontvlambaar Zeer giftig Milieugevaarlijk CLP (EU-GHS): Signaalwoord:

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad (MSDS)

Veiligheidsinformatieblad (MSDS) Veiligheidsinformatieblad (MSDS) Product Propaan Herzieningsdatum 09.04.2013 1 Identificatie van de stof en van de onderneming Productnaam Propaan (handelspropaan) Gebruik stof Industriële en huishoudelijke

Nadere informatie

ADN-VRAGENCATALOGUS 2011 Gas

ADN-VRAGENCATALOGUS 2011 Gas CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART CCNR-ZKR/ADN/WG/CQ/2011/12 definitief 27 januari 2012 Or. DUITS ADN-VRAGENCATALOGUS 2011 Gas De ADN-vragencatalogus 2011 is op 27-01-2012 in de onderhavige versie aangenomen

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

De groene delta van Nijmegen

De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions Workshop GDF SUEZ LNG Solutions - 10 oktober 2014 Leon Sluiman Manager operations & Technology De groene delta van Nijmegen GDF SUEZ LNG Solutions WAT IS LNG LNG: HET PRODUCT Vloeibaar

Nadere informatie

NPR 8099 waterstoftankstations. Schakeldag, 2 november 2010, Utrecht

NPR 8099 waterstoftankstations. Schakeldag, 2 november 2010, Utrecht NPR 8099 waterstoftankstations Schakeldag, 2 november 2010, Utrecht NPR waterstoftankstations Inleiding Marco Rams (AgNL) 13:15-13:20 Techniek Peter Bout (Air Products) 13:20-13:40 NPR Bertus Vooijs (Gem.

Nadere informatie

ROND(DE) TAFEL: EXPLOSIEVEILIGHEID ZONERINGEN EN ATEX YOUR REPUTATION IS MINE.

ROND(DE) TAFEL: EXPLOSIEVEILIGHEID ZONERINGEN EN ATEX YOUR REPUTATION IS MINE. ROND(DE) TAFEL: EXPLOSIEVEILIGHEID ZONERINGEN EN ATEX YOUR REPUTATION IS MINE. 28 januari 2016 Explosie(gevaar) Explosie Ontsteking Explosie(gevaar) Brandbaar gebied Vol% in lucht 0 LEL UEL Mengsel te

Nadere informatie

licht ontvlambaar licht ontvlambaar

licht ontvlambaar licht ontvlambaar Tipkaart 22.5 1,2-dichloorethaan (C2H4Cl2) Algemene gegevens CAS nr: 107-06-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-11-22-36/37/38 S-zinnen: : 53-45 licht ontvlambaar zeer giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

Advies Externe Veiligheid ten behoeve van het (ontwerp)wegaanpassingsbesluit en A10 Nieuwe Meer Amstel

Advies Externe Veiligheid ten behoeve van het (ontwerp)wegaanpassingsbesluit en A10 Nieuwe Meer Amstel Onze referentie DIV2009/3111 Datum 9 november 2009 Telefoon 020 555 69 42 Uw referentie WSA 2009 Onderwerp Advies externe veiligheid Fax 020 555 68 61 Uw verzoek van behandelend E-mail i.manders@brandweeraa.nl

Nadere informatie

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS S HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

Rapportnummer: 2012/Polyplus/01

Rapportnummer: 2012/Polyplus/01 UMEO milieuadvies Wilhelminastraat 98 7462 CJ Rijssen Project: QRA Polyplus, Assen Opdrachtgever: Gemeente Assen Rapportnummer: 2012/Polyplus/01 Status: definitief Auteur: ing. H. Hiltjesdam Telefoon:

Nadere informatie

Praktijkrichtlijn ATEX toegepast in de metaalverwerking en metalelektro

Praktijkrichtlijn ATEX toegepast in de metaalverwerking en metalelektro Praktijkrichtlijn ATEX toegepast in de metaalverwerking en metalelektro Peter Ladage (ArboAanzet) Dirk Muis (Imtech Arbodienst) Hannelie Pleij (Imtech Arbodienst) Glt Huppes (vhp) Datum Februari 2008 Opdrachtgever

Nadere informatie

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid.

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid. Algemene gegevens CAS nr: 7803-51-2 EU-etikettering: R-zinnen: 12, 17, 26, 34, 50 S-zinnen: (1/2), 28, 36/37, 45, 61, 63 licht ontvlambaar zeer giftig milieugevaarlijk CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

Gemeente Nijmegen College van burgemeester en wethouders D.t.v. de heer Groeneweg Omgevingsdienst Regio Nijmegen Postbus 1603 6501 BP NIJMEGEN

Gemeente Nijmegen College van burgemeester en wethouders D.t.v. de heer Groeneweg Omgevingsdienst Regio Nijmegen Postbus 1603 6501 BP NIJMEGEN Gemeente Nijmegen College van burgemeester en wethouders D.t.v. de heer Groeneweg Omgevingsdienst Regio Nijmegen Postbus 1603 6501 BP NIJMEGEN Sector Brandweer Prof. Bellefroidstraat 11 6525 AG Nijmegen

Nadere informatie

Groepsrisicoberekening LPG-tankstation Shell De Leeuwenhoek

Groepsrisicoberekening LPG-tankstation Shell De Leeuwenhoek externe veiligheid, risicoanalyse risico[informatie+voorlichting] Adviesgroep AVIV BV Langestraat 11 7511 HA Enschede Groepsrisicoberekening LPG-tankstation Shell De Leeuwenhoek in Zoetermeer Project :

Nadere informatie

Bijlage 1: Begrippenlijst

Bijlage 1: Begrippenlijst Bijlage 1: Begrippenlijst Afstanden Afstanden tussen gevaarlijke activiteiten en objecten buiten de inrichting. Gevarenzones c.q. zoneindeling binnen de inrichting, zoals voor gas- of stofontploffingsgevaar,

Nadere informatie

Basiskennis en Basisvaardigheden II (245)

Basiskennis en Basisvaardigheden II (245) ASISKENNIS EN ASISVAARDIGHEDEN II 245 asiskennis en asisvaardigheden II (245) SCHEIKUNDE 245.01 De kandidaat kan de belangrijkste scheikundige en natuurkundige verschijnselen onderscheiden. 245.02 De kan

Nadere informatie

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch Algemene gegevens CAS nr: 50-00-0 EU-etikettering: R-zinnen: 23/24/25-34-40-43 S-zinnen: (1/2)-26-36/37/39-45-51 giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR H: 351-331-311-301-314-335-317 acuut toxisch doelorgaan

Nadere informatie

Autogeen snijden. Het proces en de gassen

Autogeen snijden. Het proces en de gassen Laskennis opgefrist (nr. 36) Autogeen snijden. Het proces en de gassen Het autogeensnijden is in de metaalindustrie nog altijd het meest toegepaste thermische snijproces. Deze populariteit ontleent het

Nadere informatie

VEILIGHEIDSMAATREGELEN BIJ HET 1431 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 januari 1995

VEILIGHEIDSMAATREGELEN BIJ HET 1431 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 januari 1995 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 Bij het toepassen van verven met ontvlambare oplos- en verdunningsmiddelen in besloten ruimten, zijn er twee risico's waartegen de nodige voorzorgsmaatregelen moeten worden

Nadere informatie

1. Weten dat er explosieveiligheid in normen beschreven staat en in Europa specifiek in de ATEX-richtlijn

1. Weten dat er explosieveiligheid in normen beschreven staat en in Europa specifiek in de ATEX-richtlijn Hoofdstuk 11 ATEX Doelstellingen 1. Weten dat er explosieveiligheid in normen beschreven staat en in Europa specifiek in de ATEX-richtlijn ATEX staat voor ATmosphéres EXplosives. Onder een explosieve atmosfeer

Nadere informatie

Clean fuel. LNG Facts & Figures

Clean fuel. LNG Facts & Figures 1 LNG Facts & Figures Waarom LNG Schoon Zonder nabehandeling voldoen aan emissie standaarden Veilig Lichter dan lucht als het verdampt Moeilijk ontsteekbaar Enorme voorraden Past in Europese doelstelling

Nadere informatie

Geachte heer De Weijer,

Geachte heer De Weijer, Gemeente Duiven De heer P. de Weijer Postbus 6 6920 AA Duiven Datum : 22 februari 2010 Uw kenmerk : - Ons kenmerk : Contactpersoon : Mark Bruijnooge Doorkiesnummer : 026-3556157 E-mail adres : mark.bruijnooge@hvdgm.nl

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad LPG\AUTOGAS Verordening 1907/2006/EG

Veiligheidsinformatieblad LPG\AUTOGAS Verordening 1907/2006/EG 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING 1.1. Identificatie van de stof LPG (Liquefied Petroleum Gas; < 0,1% 1,3-butadieen) 1.2. Gebruik van de stof Motorvoertuigbrandstof 1.3.

Nadere informatie

Project tankopslag. Onderdeel 3: Dampverwerkingsinstallaties/ Explosieveiligheid. - Zone 0 beleid - Dampverwerking

Project tankopslag. Onderdeel 3: Dampverwerkingsinstallaties/ Explosieveiligheid. - Zone 0 beleid - Dampverwerking Project tankopslag Onderdeel 3: Dampverwerkingsinstallaties/ Explosieveiligheid - Zone 0 beleid - Dampverwerking Project tankopslag, dampverwerking/explosieveiligheid oktober 2012 Explosieveiligheid in

Nadere informatie

Doel. Tabel 1 Eigenschappen

Doel. Tabel 1 Eigenschappen KAM-regel 029 Veilig werken met vloeibare stikstof 1 Inleiding Vloeibare stikstof wordt gebruikt voor diverse handelingen, zoals voor opslag van biologische materialen, als koelmedium bij laboratoriumwerkzaamheden,

Nadere informatie

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS S HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

PARAGRAAF 1: Identificatie van de stof/het preparaat en het bedrijf Identificatie van de stof: MAPP-GAS

PARAGRAAF 1: Identificatie van de stof/het preparaat en het bedrijf Identificatie van de stof: MAPP-GAS PARAGRAAF 1: Identificatie van de stof/het preparaat en het bedrijf Identificatie van de stof: MAPP-GAS Verkopend bedrijf: BernzOmatic One BemzOmatic Dr. Medina New York, USA 14103 EG-vertegenwoordiger:

Nadere informatie

Risicoanalyse Marco Gas te Bakel

Risicoanalyse Marco Gas te Bakel Adviesgroep AVIV BV Langestraat 11 7511 HA Enschede Risicoanalyse Marco Gas te Bakel Project : 091659 Datum : 16 september 2013 Auteur : ir. G.A.M. Golbach Opdrachtgever: De Visser t.a.v. C. Weststeijn

Nadere informatie

Hallo, mag ik mij even voorstellen?

Hallo, mag ik mij even voorstellen? www.shell.nl/lpg Hallo, mag ik mij even voorstellen? Sinds jaar en dag maak ik deel uit van jullie gezin en toch schijnen sommigen me nog niet goed te kennen. Ik ben het mobiele manusje van alles. Gasfornuizen,

Nadere informatie

(*9HLOLJKHLGVLQIRUPDWLHEODGHQNUDFKWHQV((*1XPPHU

(*9HLOLJKHLGVLQIRUPDWLHEODGHQNUDFKWHQV((*1XPPHU 06'65 6$ (*9HLOLJKHLGVLQIRUPDWLHEODGHQNUDFKWHQV((*1XPPHU Nummer Intern: 125-140 Bewerkt: 08.2007 Handelsnaam: 3ODVWLNNOHEHU Versie: 1.3 Stand: 08.2007 Productnummer: Stof-Code:,GHQWLILFDWLHYDQGH6WRIHQYDQGH9HQQRRWVFKDS

Nadere informatie

Explosieveiligheidsdocument (EVD)

Explosieveiligheidsdocument (EVD) EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT (EVD) Explosieveiligheidsdocument (EVD) INHOUD 1 DOEL 2 2 DEFINITIES 2 3 AFKORTINGEN 3 4 VERANTWOORDELIJKHEDEN EN BEVOEGDHEDEN 4 5 TOEPASSINGSGEBIED 5 6 MODELINDELING VAN EEN

Nadere informatie

de Nieuwe PGS 25 Aardgasvulstations

de Nieuwe PGS 25 Aardgasvulstations de Nieuwe PGS 25 Aardgasvulstations Erik Büthker 1 december 2009 congres Relevant Ringwade 71, 3439 LM, Nieuwegein Postbus 1033, 3430 BA, Nieuwegein Tel: (030) 285 3320 Fax: (030) 285 4850 info@cngnet.nl

Nadere informatie

Proefexamen ATEX Basis ATEX.05

Proefexamen ATEX Basis ATEX.05 01. Welke van de onderstaande definities omschrijft de ATEX 137-richtlijn het best? a. Geeft minimum voorschriften voor de verbetering van de gezondheids bescherming en van de veiligheid van de werknemers

Nadere informatie

Verantwoording groepsrisico. LPG-tankstation aan de Purmerenderweg 113

Verantwoording groepsrisico. LPG-tankstation aan de Purmerenderweg 113 GEMEENTE BEEMSTER Verantwoording groepsrisico LPG-tankstation aan de Purmerenderweg 113 Bestemmingsplan "Benonistraat" 31 januari 2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1 Aanleiding...3 2 Relevante wetgeving...3

Nadere informatie

Tipkaart 22.2 H 6. Benzeen (C 6. Algemene gegevens CAS nr: 71-43-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-46-11-36/8-48/23/24/25-65 S-zinnen: 53-45

Tipkaart 22.2 H 6. Benzeen (C 6. Algemene gegevens CAS nr: 71-43-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-46-11-36/8-48/23/24/25-65 S-zinnen: 53-45 Benzeen (C 6 H 6 ) Algemene gegevens CAS nr: 71-43-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-46-11-36/8-48/23/24/25-65 S-zinnen: 53-45 Licht ontvlambaar Schadelijk CLP (EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR H: 225-350-340-372***-304-319-315

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN 1 Identificatie van het product en de onderneming pag. 1/5 1.1 productnaam: PODISAN 1.2 CAS-nr: zie samenstelling 1.3 EINICSnr: zie samenstelling 1.4 ANNEX-1 nr: zie samenstelling

Nadere informatie

gemeente [qd] Doetinchem 2 S ÖKT. 2011 Documentnununer: t i J fkcv 7. «'

gemeente [qd] Doetinchem 2 S ÖKT. 2011 Documentnununer: t i J fkcv 7. «' Brandweer Gemeente Doetinchem t.a.v. het college van B&W Postbus 9020 7000 HA Doetinchem gemeente [qd] Doetinchem fo 2 S ÖKT. 2011 Documentnununer: t i J fkcv 7. «' Postbus 234 7300 AE Apeldoorn Éuropaweg

Nadere informatie

1 mei 2013 13-13434/13-025235 Bevi-advies ontwerpbestemmingsplan Voormalig Houthandel Het Anker Ulft (gemeente Oude IJsselstreek)

1 mei 2013 13-13434/13-025235 Bevi-advies ontwerpbestemmingsplan Voormalig Houthandel Het Anker Ulft (gemeente Oude IJsselstreek) Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 13/06/2013 13ink10735 Brandweer Gemeente Oude IJsselstreek Gemeenteraad Postbus 42 Postbus 234 7080 AA GENDRINGEN 7300 AE Apeldoorn Europaweg 79 7336 AK Apeldoorn

Nadere informatie

Formaldehyde HCHO. Structuurformule:

Formaldehyde HCHO. Structuurformule: Formaldehyde 001 1 Formaldehyde Formaldehyde is de laatste jaren sterk in de publiciteit gekomen. Enerzijds door de overlast, die in woningen, scholen e.d. ondervonden werd van dit gas, wanneer het uit

Nadere informatie

VOGELVLUCHT Laatste herziening: 16/10/2007, Versie 1.0 pagina 1 / 5

VOGELVLUCHT Laatste herziening: 16/10/2007, Versie 1.0 pagina 1 / 5 Laatste herziening: 16/10/2007, Versie 1.0 pagina 1 / 5 1 IDENTIFICATIE VAN HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING Productnaam: Toepassing: Leverancier: Vogelafweermiddel Koppert B.V. Veilingweg 17 2651 BE Berkel

Nadere informatie

RISICOZINNEN (R-ZINNEN)

RISICOZINNEN (R-ZINNEN) RISICOZINNEN (R-ZINNEN) R-code R-zin 1 In droge toestand ontplofbaar. 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur

Nadere informatie

Ing. G.A. (Gerdian) Jansen. Themabijeenkomst Explosieveiligheid. Inhoud. Brand. Brand. VBE - Themabijeenkomst Explosieveiligheid 9 maart 2016

Ing. G.A. (Gerdian) Jansen. Themabijeenkomst Explosieveiligheid. Inhoud. Brand. Brand. VBE - Themabijeenkomst Explosieveiligheid 9 maart 2016 Ing. G.A. (Gerdian) Jansen Themabijeenkomst Explosieveiligheid ing. G.A. (Gerdian) Jansen Manager HSE HSE-advies B.V. +31 (0)30 274 88 55 www.hse-advies.nl gja@hse-advies.nl Lid van het nationaal elektrotechnisch

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

Advies externe veiligheid Voorontwerpbestemmingsplan Vijfhoek en Hazepolder 2012

Advies externe veiligheid Voorontwerpbestemmingsplan Vijfhoek en Hazepolder 2012 Advies externe veiligheid Voorontwerpbestemmingsplan Vijfhoek en Hazepolder 2012 Gemeente Purmerend Kenmerk 2012/21/RO/5607/1 CONCEPT Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Prins Bernhardplein 112 1508

Nadere informatie

Beschrijving fabrikant : Wilsor Kunstharsen Tel: 0321-331167 Noorderbaan 46-48 Fax: 0321-331074 8256 PR Biddinghuizen E-mail: info@wilsor.

Beschrijving fabrikant : Wilsor Kunstharsen Tel: 0321-331167 Noorderbaan 46-48 Fax: 0321-331074 8256 PR Biddinghuizen E-mail: info@wilsor. 1. BESCHRIJVING VAN PRODUKT EN FABRIKANT Handelsnaam : Polyesterplamuur / / Beschrijving fabrikant : Tel: 0321-331167 -48 Fax: 0321-331074 E-mail: info@wilsor.nl the Netherlands Intenet: www.wilsor.nl

Nadere informatie

tankstation Duiven LNG doelstelling 2015 (Green Deal)

tankstation Duiven LNG doelstelling 2015 (Green Deal) tankstation Duiven LNG doelstelling 2015 (Green Deal) LNG tankstation Duiven Programma workshop LNG Veiligheidsprogramma 1. Inleiding (Koen van der Nat/ Peutz) 2. Technische aspecten LNG-tankstations (Leon

Nadere informatie

: DuPont SUVA 95 Refrigerant

: DuPont SUVA 95 Refrigerant Dit SDS blad (veiligheidsinformatieblad) voldoet aan de normen en wet en regelgeving van Nederland en voldoet mogelijk niet aan de wet en regelgeving van andere landen. 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF

Nadere informatie

Onderzoek externe veiligheid deel B: Verantwoordingsplicht groepsrisico

Onderzoek externe veiligheid deel B: Verantwoordingsplicht groepsrisico Onderzoek externe veiligheid deel B: Verantwoordingsplicht groepsrisico projectnr. 184809 revisie 0.1 januari 2009 Auteur ing. A. van Elk Opdrachtgever Gemeente Venray T.a.v. de heer J. Roerink Postbus

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer;

De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; Regeling van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, van 2004, nr. KvI2004113915 tot wijziging van de Regeling op-, overslag en distributie benzine milieubeheer

Nadere informatie

Vervoer van gevaarlijke stoffen Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

Vervoer van gevaarlijke stoffen Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Vervoer van gevaarlijke stoffen Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Deze folder gaat over het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor en de mogelijke gevolgen daarvan voor de omgeving. Vervoer van

Nadere informatie

Beleidsregels Arbo betreden besloten ruimte. Artikel 4.6 Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie

Beleidsregels Arbo betreden besloten ruimte. Artikel 4.6 Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie Beleidsregels Arbo betreden besloten ruimte. Artikel 4.6 Gevaar voor verstikking, bedwelming, vergiftiging, brand of explosie 1. Indien kan worden vermoed dat werknemers bij verblijf op een plaats of in

Nadere informatie

Brandweeroptreden bij incidenten met LNG

Brandweeroptreden bij incidenten met LNG Brandweeroptreden bij incidenten met LNG De Brandweeracademie is onderdeel van het Instituut Fysieke Veiligheid. Instituut Fysieke Veiligheid Brandweeracademie Postbus 7010 6801 HA Arnhem www.ifv.nl info@ifv.nl

Nadere informatie

Toolbox-meeting Besloten ruimten

Toolbox-meeting Besloten ruimten Toolbox-meeting Besloten ruimten Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding Ruimten zoals tanks, ketels, riolen, kruipruimten en leidingkelders

Nadere informatie

Brandgevaar: moeilijk brandbaar.

Brandgevaar: moeilijk brandbaar. Algemene gegevens CAS nr: 74-83-9 EU-etikettering: R-zinnen: 23/25-36/37/38-48/20-50-59-68 S-zinnen: 1/2-15-27-36/39-38-45-59-61 zeer giftig milieugevaarlijk CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR H: 280-341-331-301-373**-319-335-315-400-EUH059

Nadere informatie

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Brandweer Amsterdam-Amstelland Brandweer Amsterdam-Amstelland Behulpzaam Deskundig Daadkrachtig Advies Externe Veiligheid Bestemmingsplan Diemen-Noord Referentie: DIV2010/2044 Datum: 9 september 2010 Behandeld door: F. (Ferry) El-Aaïdi

Nadere informatie

QRA propaanopslag Overberg

QRA propaanopslag Overberg QRA propaanopslag Overberg Externe Veiligheid Milieudienst Zuidoost-Utrecht Februari 2012 Definitief QRA propaanopslag Overberg Externe Veiligheid dossier : BA9581 registratienummer : versie : definitief

Nadere informatie

Brandweer Amsterdam-Amstelland

Brandweer Amsterdam-Amstelland Brandweer Amsterdam-Amstelland Behulpzaam Deskundig Daadkrachtig Advies Externe Veiligheid Vierde partiële herziening Bestemmingsplan Buiksloterham In Amsterdam Referentie: /RoEv-24 Datum: 23 januari 25

Nadere informatie

urn HIM ii iiiiiii in ii

urn HIM ii iiiiiii in ii \ 0.O L H\L i QJI^JMI^WNE E R urn HIM ii iiiiiii in ii 112.009616 11/05/2012 TWENTE injtoe» \ \ MEI 2012 pfêo ~~LBMD Pojtbus 1400, 7500 BK Ensched^ &Wp< College B&W gemeente Tubbergen Afdeling Ruimtelijke

Nadere informatie

Toelichting VLAREM-trein 2011. LNE - Afdeling Milieuvergunningen Willy Deberdt AARDGASTANKSTATIONS 2 en 6 februari 2012 Gent en Leuven

Toelichting VLAREM-trein 2011. LNE - Afdeling Milieuvergunningen Willy Deberdt AARDGASTANKSTATIONS 2 en 6 februari 2012 Gent en Leuven Toelichting VLAREM-trein 2011 LNE - Afdeling Milieuvergunningen Willy Deberdt AARDGASTANKSTATIONS 2 en 6 februari 2012 Gent en Leuven Overzicht 1. Wat? 2. Aanleiding 3. Haalbaarheid van de technologie

Nadere informatie

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Nadere informatie

hoofdgroep ACTUALISATIE EV- EN ELA-WAARDEN TEN BEHOEVE VAN BESLISMODEL VERVOER GEVAARtIJKE STOFFEN DOOR TUNNELS OF VIA OMLEIDINGEN t.a.v. Ir. G.L.

hoofdgroep ACTUALISATIE EV- EN ELA-WAARDEN TEN BEHOEVE VAN BESLISMODEL VERVOER GEVAARtIJKE STOFFEN DOOR TUNNELS OF VIA OMLEIDINGEN t.a.v. Ir. G.L. hoofdgroep maatschappelijke techqologie organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek ACTUALISATIE EV- EN ELA-WAARDEN TEN BEHOEVE VAN BESLISMODEL VERVOER GEVAARtIJKE STOFFEN DOOR TUNNELS

Nadere informatie

ISOPA PRODUCTBEHEERPROGRAMMA S. Walk the Talk DIVERSE CHEMICALIËN. Het lezen van het (e)sds van uw leverancier is een MUST, omdat dit informatie bevat

ISOPA PRODUCTBEHEERPROGRAMMA S. Walk the Talk DIVERSE CHEMICALIËN. Het lezen van het (e)sds van uw leverancier is een MUST, omdat dit informatie bevat ISOPA PRODUCTBEHEERPROGRAMMA S Walk the Talk DIVERSE CHEMICALIËN Het lezen van het (e)sds van uw leverancier is een MUST, omdat dit informatie bevat over het veilig omgaan met chemicaliën. In geval van

Nadere informatie

Omgevingsadvisering. Gemeente Eindhoven De heer L. Storteler Postbus 90150 5600 RB EINDHOVEN. Preadvies BIC. 16 oktober 2015. Geachte heer Storteler,

Omgevingsadvisering. Gemeente Eindhoven De heer L. Storteler Postbus 90150 5600 RB EINDHOVEN. Preadvies BIC. 16 oktober 2015. Geachte heer Storteler, Retouradres, Postbus 242, 5600 AE EindhovenStorteler, L. Gemeente Eindhoven De heer L. Storteler Postbus 90150 5600 RB EINDHOVEN Geachte heer Storteler, Datum 16 oktober 2015 Uw brief van Op 8 april jongstleden

Nadere informatie

Verantwoording groepsrisico bestemmingsplan: Burgemeester Manderslaan 8 in Zundert

Verantwoording groepsrisico bestemmingsplan: Burgemeester Manderslaan 8 in Zundert Inleiding: Het bestemmingsplan "Burgemeester Manderslaan 8 te Zundert" betreft het voornemen om 23 woningen te projecteren op de voormalige gemeentewerf, c.q. milieustraat van de gemeente Zundert. De woningen

Nadere informatie

MATERIAL SAFETY DATA SHEET 2203

MATERIAL SAFETY DATA SHEET 2203 1. IDENTIFICATIE VAN HET STOFPREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Product naam: Sievert Powergas wegwerppatroon 2210, 190g, 330ml Leverancier: Sievert AB, Box 1366, 171 26 Solna, Sweden Telefoon: Voor bijkomende

Nadere informatie