magazine 2010 DIALOOG INNOVATIE ONDERWIJS- VERNIEUWING IS OVERAL OUDERS EN SCHOOL IN GESPREK KWALITEIT ONTWIKKEL- KANSEN VOOR DOCENTEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "magazine 2010 DIALOOG INNOVATIE ONDERWIJS- VERNIEUWING IS OVERAL OUDERS EN SCHOOL IN GESPREK KWALITEIT ONTWIKKEL- KANSEN VOOR DOCENTEN"

Transcriptie

1 magazine 2010 de fontein goois lyceum sg huizermaat college de brink casparus college vechtstede college gooise praktijkschool a. roland holst college INNOVATIE ONDERWIJS- VERNIEUWING IS OVERAL DIALOOG OUDERS EN SCHOOL IN GESPREK KWALITEIT ONTWIKKEL- KANSEN VOOR DOCENTEN

2 redactioneel inhoudsopgave redactioneel Voorwoord magazine 2010 Mark de Haas (links) en Kees Elsinga vormen samen het College van Bestuur. Voorzitter Kees Elsinga trad per 1 september 2010 aan bij de Gooise Scholen Federatie. Voorheen werkte hij als bestuursmanager bij de Onderwijsgroep Amersfoort, een stichting voor openbaar voortgezet en speciaal voortgezet onderwijs. Met enige trots presenteren wij u hierbij de tweede uitgave van ons magazine. U bent ouder, leerling, docent of anderszins betrokken bij één van onze acht prachtige scholen. Met deze uitgave leggen wij verantwoording aan u af over in hoeverre we erin slagen onze doelstellingen daadwerkelijk te bereiken. Als schoolbestuur hebben we een maatschappelijke opdracht die meer omvat dan examenresultaten. Wij verzorgen toekomstgericht onderwijs dat leerlingen goed voorbereidt op een vervolgopleiding of de arbeidsmarkt, alsmede op een actieve deelname aan het maatschappelijk leven. We ontvangen daarvoor financiering uit publieke gelden. We vinden het dan ook noodzakelijk om ons in het openbaar te verantwoorden. Daarbij vatten we het begrip verantwoording ruim op: niet alleen een financiële verantwoording, maar ook een toelichting op hoe we omgaan met de ons toevertrouwde middelen. Het afgelopen schooljaar heeft de Gooise Scholen Federatie veel werk gemaakt van onderwijsvernieuwing. Niet vernieuwen om te vernieuwen, maar onderwijsinnovatie als middel om de kwaliteit van ons onderwijs te verbeteren. We werken aan een verdere uitwerking van het begrip kwaliteit met het ontwikkelen van een keurmerk. Daarnaast hebben we stappen gezet in een verdere professionalisering van onze medewerkers. De functiemix heeft vorm gekregen. Met dit magazine maken we u deelgenoot van onze vorderingen. Medewerkers van de GSF zijn trots op hun school en op de organisatie. Wij hopen dat u na lezing van het magazine die trots begrijpt. College van Bestuur Kees Elsinga en Mark de Haas 6/7 De functiemix ingevoerd Kwaliteit onderwijs omhoog 10/11 Onderwijsvernieuwing Innovatie op alle scholen 12/13 School en samenleving Stages en leerplekken 16/17 Taal en rekenen Extra middelen ter verbetering 18/19 Verantwoording afleggen Keurmerk voor alle scholen 20/21 Onderwijs en ICT Smartborden, ELO s en E-klassen COLOFON 24 Opleiden in de school Gooise Scholen Federatie GSF-scholen geaccrediteerd Magazine 2010 Dit magazine is een uitgave van de Gooise Scholen Federatie. Het biedt een terugblik in verder in dit nummer: woord en beeld op inzet en opbrengst van het achterliggende schooljaar. Met dit magazine 4/5 A. Roland Holst College Talent extra in de prijzen legt de Gooise Scholen Federatie verantwoording af aan een breed publiek. 4/5 Respect & veiligheid Het belang van elkaar kennen Oplage 8000 exemplaren 6/7 College De Brink 29 x Talent Tekst 8/9 De Fontein Summerclasses voor schoolverlaters Michel Schreuder Suzanne Visser 8/9 Relatie & dialoog Deskundigheid ouders een rol geven Concept & eindredactie Breeve Media & Communicatie, Rotterdam 12/13 Vechtstede College Weesp Side Story Ontwerp & fotografie bakker+co, Amsterdam 13 GSF vijftien jaar Feest voor leerlingen en personeel Drukwerk Graficiënt, Almere 14/15 Gooise Praktijkschool Slagen in de autobranche Met dank aan alle geïnterviewde leerlingen, 14/15 Professionaliteit & leiderschap In openheid met elkaar praten ouders en medewerkers. 16/17 SG Huizermaat Praten met je puber Gooise Scholen Federatie Postbus In memoriam 1400 AB Bussum /21 Casparus College Vul zelf je Caspar-uren 22/23 Goois Lyceum Stappen in science College van Bestuur 22/23 Vertrouwen & optimisme Werken aan zelfvertrouwen Drs. C.J. Elsinga (voorzitter) Drs. M.G.M. de Haas (lid) 2 3

3 Kernwaarde GSF: respect & veiligheid Kernwaarde GSF: respect & veiligheid espect & veiligheid Tekst Suzanne Visser De afstand tussen leraar en leerling is klein op deze school Eindexamenkandidaat Kayleigh Teer (18) en docent Rutger Boeren kennen elkaar al jaren. Vier jaar zat Kayleigh als leerling bij Rutger Boeren in de les. Drie jaar daarvan hadden zij beiden zitting in de medezeggenschapsraad van SG Huizermaat. Welke betekenis hechten zij aan respect en veiligheid? De ene leraar kan beter luisteren dan de andere, maar serieus nemen ze je hier allemaal Rutger Boeren: Respect is vooral luisteren. Als docent heb je daarin een voorbeeld te geven. Wat doe je als iets uit de hand dreigt te lopen? Ik zeg altijd tegen leerlingen: Ook als jij iets stoms doet, blijf ik naar je luisteren. Je krijgt misschien wel straf voor wat je hebt gedaan, maar als persoon heb je voor mij nooit afgedaan. De relatie blijft overeind. Sommige kinderen snappen dat heel goed omdat ze het kennen van thuis. Voor anderen is het nieuw. Voor hen kan school een veilige plek zijn, waar je altijd bij iemand terecht kunt. Kayleigh Teer: Voor mij betekent respect: serieus genomen worden. Mensen die luisteren. Niemand die lacht als je iets aan de orde stelt. De ene leraar kan beter luisteren dan de andere, maar serieus nemen ze je hier allemaal. De afstand tussen leraar en leerling is klein op deze school. Lang niet overal mag je leraren bij de voornaam noemen. Hier wel, dat vind ik typerend. Er wordt in de school op veel plaatsen naar leerlingen geluisterd. Zijn er bijvoorbeeld problemen met een leraar, dan mag een groepje leerlingen daarover meepraten. En in de medezeggenschapsraad wordt altijd gevraagd wat wij ervan vinden. Dat maakt het gemakkelijker om je mening te geven. Ik heb ook in de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) gezeten, Ook daar is echt interesse in onze inbreng. Er wordt doorgevraagd tot duidelijk is wat we precies vinden. Rutger: Kenmerkend voor Huizermaat is dat we leerlingen een actieve rol geven. Heeft een individuele leerling met een leraar een probleem, dan willen we dat de leerling dat eerst zelf probeert op te lossen. Ga maar praten. Dat praten is wel een sleutelwoord, merk ik. Het mentoraat is bijvoorbeeld ook heel intensief. Maar praten hoeft niet per se met de mentor. Een voorwaarde is vooral dat je elkaar goed ligt. Stel dat een leerling met mij niet zo n klik voelt, dan zal ik die leerling adviseren naar een ander te gaan. Zoek vooral iemand met wie je goed kunt praten! Als docent moet je dat niet persoonlijk opvatten, vind ik, het gaat om wat het beste is voor de leerling. Kayleigh: Ik heb me hier op school altijd veilig gevoeld. Ook hier gebeurt natuurlijk wel eens wat in de les, maar dat wordt eigenlijk altijd in de les opgelost. In de zes jaar die ik hier op school gezeten heb, kan ik me eigenlijk maar één keer herinneren dat een leerling in de les agressief werd. Ook dat is gewoon op school opgelost. Ik herinner me nog dat we er daarna heel vaak over hebben gepraat. Rutger: Het is simpel: als je elkaar allemaal goed kent, heb je helemaal geen beveiliging nodig. Geen pasjes, geen camera s. Dat is ook wel iets van deze school: we kennen elkaar. Ik zie het meteen als er in de gang jongeren rondlopen die hier niet op school zitten. Opvallend vind ik trouwens ook dat mensen elkaar hier zo vaak groeten. Leraren en leerlingen zeggen elkaar in het voorbijgaan gedag in de gang. Eindexamenkandidaat Kayleigh Teer en docent Rutger Boeren A. Roland Holst College Locatie Jonkerweg Jonkerweg PM Hilversum Locatie Schuttersweg Schuttersweg PZ Hilversum mavo, havo en vwo De voorlichtingsavond voor ouders in het gebouw aan de Jonkerweg is op woensdag 12 januari om uur. De open avond voor ouders en leerlingen in beide gebouwen is op vrijdag 21 januari van tot uur. De open dag voor ouders en leerlingen in beide gebouwen is op zaterdag 22 januari van tot uur. mavo 96% havo 87% vwo 89% A. Roland Holst College Talent extra in de prijzen Laura Benschop en Sjagoefta Ramjankhan uit atheneum-5 wonnen eind mei de vakprijs én de publieksprijs van het project Extra Talent van de Vrije Universiteit. Slimme vwo-5-leerlingen en hun docenten krijgen de kans zich te verdiepen in wetenschappelijke thema s die passen bij de vwo-lesstof. Het Roland Holst deed voor de tweede keer mee. Laura en Sjagoefta onderzochten welke invloed iemands leesverleden heeft op zijn leesgedrag op latere leeftijd. Docente Nederlands Marianne Cramer was bijzonder trots: De jury prees met name de opzet en de relevantie van het onderzoek. De middag werd nog succesvoller toen Laura en Sjagoefta ook de publieksprijs wonnen. Heel goed gedaan! Frans met je hele lijf Jara uit Q1a leert Frans via een revolutionaire methode: Ik leer heel veel met AIM. Het is leuk dat je dingen leert die je in het dagelijks leven ook nodig zou kunnen hebben, en dat je zo actief bent! AIM staat voor Accelerative Integrated Method. Het idee is dat je sneller leert als je niet begint met een combinatie van lezen en luisteren, maar met spreken, doen en luisteren. Omdat de docent in de klas alleen Frans spreekt, doen leerlingen vanzelf hun best om hem zo snel mogelijk te verstaan. Wat helpt, is dat de docent niet alleen praat, maar de woorden en zinnen ook met gebaren uitbeeldt. Ook de leerlingen zelf mogen hun hele lijf gebruiken: ze pikken de taal op door te gebaren, dansen, springen en toneel te spelen. Op het Roland Holst krijgen drie klassen les volgens deze methode. Het geheim van de flipperkast Baanbrekende ontdekkingen over de werking van de hersenen moeten gevolgen hebben voor de didactiek op school, vindt het team van het Roland Holst College. Geïnspireerd door het boekje Leren overdragen of het geheim van de flipperkast van adviseur en emeritus-hoogleraar Gerard Westhoff vertalen docenten de nieuwe inzichten naar hun didactiek. Leerstof blijft beter hangen als die wordt aangeboden in een levensechte situatie of een complexe opdracht. Ook variatie in opdrachten is van groot belang. Westhoff gebruikt de flipperkast als metafoor. Door de bal (de leerstof) zoveel mogelijk flippers te laten raken (op zoveel mogelijk manieren met het leerlingbrein in contact te laten komen) haalt de speler de hoogste score. Het Roland Holst kiest daarom nadrukkelijk voor de inzet van veel activerende werkvormen. 4 5

4 Functiemix Functiemix unctiemix een stimulans tot ontwikkeling De invoering van de functiemix is een zeer grote operatie. In 2014 moet ongeveer de helft van de LB-funties op scholen zijn omgezet naar LC- en LD-functies. Landelijk is er meer dan een miljard euro mee gemoeid. Die investering is bedoeld om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. De functiemix is veel méér dan een salarisverhoging, stelt Han Doove, rector van SG Huizermaat. De invoering van de functiemix, het systeem voor functiedifferentiatie in het onderwijs, dient een tweeledig doel. Het beroep van leerkracht aantrekkelijker maken en tegelijkertijd de kwaliteit in het onderwijs verbeteren. Goed en gemotiveerd personeel in de school, verhoogt die kwaliteit, is de centrale gedachte. Zichtbaar maken Bij de GSF zijn afgelopen jaar functiebeschrijvingen en competentieprofielen ontwikkeld, die aangeven over welke kwaliteiten docenten en teamleiders moeten beschikken. De docent moet zichtbaar maken of hij daaraan voldoet en welke ontwikkelmogelijkheden hij voor zichzelf ziet. Het digitaal bekwaamheidsdossier en de afgelopen jaar ingevoerde gesprekscyclus zijn middelen die daaraan bijdragen. Han Doove is er stellig in. Op het moment dat een docent een bepaalde rol binnen de school vervult, kun je aan hem de met die rol corresponderende eisen stellen. Bij een zwaardere rol hoort een hogere salarisschaal. Luuk van Loon, docent Engels aan Huizermaat stapte onlangs over naar een LC-functie. Hij ziet de functiemix als een manier om goed personeel te behouden voor het onderwijs. Veel van mijn vrienden zijn uit het onderwijs gestapt omdat ze zich elders op een betere manier konden ontwikkelen. En bovendien was het elders financieel aantrekkelijker. Met de functiemix wordt de financiële beloning beter en blijven mensen misschien langer in onderwijs, aldus Van Loon. Stimulans Geld is voor de meeste docenten niet het belangrijkste onderdeel van de functiemix. Gert Boxem, docent wiskunde en MR-lid op Huizermaat, wijst op de stimulans die uitgaat van erkenning. Op het moment dat jij als leerkracht zelf dingen opzette, was dat hartstikke mooi voor de school, maar het werd nergens zichtbaar. Nu worden initiatieven duidelijker gewaardeerd. Ze worden vastgelegd en dus zichtbaar. En dáár gaat het uiteindelijk om. Wie presteert en zich ontwikkelt, wordt extra beloond. Je kunt als school nu duidelijk maken wat je van een docent verlangt, zegt Van Loon. Solliciteren Eén van de grote wijzigingen in de functiemix is dat docenten moeten solliciteren voor een functie in een hogere schaal. Zo zijn docenten zelf meer verantwoordelijk voor hun loopbaan. Ook draagt het bij aan de transparantie van de procedures. De sollicitatiegesprekken worden gevoerd door een Benoemings Advies Commissie, waarin naast de schoolleiding een sectiehoofd en een lid van de medezeggenschapsraad zitting hebben. Boxem vindt dat een goede zaak. Met deze procedure borg je dat je kiest op kwaliteit. Han Doove: We stellen onszelf de vraag: Waar moet deze kandidaat goed in zijn? Als je op die manier het sollicitatiegesprek in gaat, kun je daadwerkelijk iemands competenties toetsen. Vervolgens kun je de vastgestelde criteria zo objectief mogelijk afwegen. Gesprekscyclus De rector ziet de functiemix, samen met de gesprekscyclus, als mogelijkheid voor scholen om een professioneler cultuur neer te zetten. In de gesprekscyclus wordt van je verwacht dat je reflecteert op je eigen functioneren. En trots bent op waar je goed in bent. Maar ook dat je in samenspraak met je direct leidinggevende en collega s kijkt waar er nog verbeteringen mogelijk zijn. Op Huizermaat is de invoering van de functiemix niet als problematisch ervaren. Niemand was echt teleurgesteld als hij of zij niet direct voor een schaalverhoging in aanmerking kwam. Doove: Dat komt omdat we zo n fantastisch perspectief hebben. De komende jaren zijn er nog voldoende budgettaire mogelijkheden om groei in LC- en LD-functies te realiseren. We gaan Wat is wat? Wet BIO De wet Beroepen in het onderwijs (BIO) gaat over de kwaliteit van onderwijspersoneel. Werknemers hebben de plicht hun bekwaamheid op peil te houden; werkgevers moeten dat faciliteren. Bekwaamheidsdossier Het dossier laat zien dat de leraar bekwaam is en die bekwaamheid onderhoudt, aansluitend bij het beleid van de school. De docent houdt het dossier zelf bij. Functiemix Verdeling van leraren over salarisschalen. In het Convenant Leerkracht is meer ruimte voor scholen om leraren te laten doorgroeien. Daar hoort ook een hogere beloning bij. LB/LC/LD In het voortgezet onderwijs gehanteerde functie-indeling naar zwaarte. de kwaliteit van het onderwijs gerichter sturen door keuzes te maken in de gewenste rollen en daarmee in de gewenste bijdragen van de docent aan de school. Mensen die we in de eerste ronde teleurgesteld hebben, hebben de mogelijkheid zich te verbeteren, en zijn wellicht een paar jaar later ook aan de beurt. Verzuim Schooljaar ,2% Schooljaar ,1% Schooljaar ,1% Landelijk ,1% Aantal medewerkers bij de GSF De Fontein 53 Goois Lyceum 102 SG Huizermaat 110 College De Brink (inclusief ISK) 143 Casparus College 41 Vechtstede College 111 Gooise Praktijkschool 40 A. Roland Holst College 135 Centraal Bureau 32 Totaal 767 Cijfers per 31 juli 2010 College De Brink Kerklaan JT Laren (NH) vmbo en lwoo College De Brink 29 x Talent Move like Michael Jackson was er niets bij. Op de 29e Talentenjacht van College De Brink deed eersteklasser Dicky Tamaela iedereen versteld staan met zijn performance van het Jackson-nummer Jam. Hij won niet alleen de eerste prijs, maar ook de wisselbeker. Ter ere van de naderende pensionering van docent en initiatiefnemer Jan Blaauwgeers, werd die beker feestelijk omgedoopt tot Jan Blaauwgeersbokaal. Fashionweek De aula van College De Brink was in december 2009 voorzien van een echte catwalk. Leerlingen van zes brugklassen voor leerwegondersteunend onderwijs toonden er de producten van de projectweek Waarnemen aan medeleerlingen, ouders en belangstellenden. Negentig leerlingen hebben kleding uit diverse tijdperken ontworpen en in elkaar gezet. Er waren allerlei schoolvakken bij betrokken: van geschiedenis en aardrijkskunde tot handvaardigheid én Engels. Deze manier van werken is een voorbereiding op de leersituatie en de manier van werken in de bovenbouw. Zo verloopt de overgang straks vloeiender. Drie vragen aan leraar-in-opleiding Camille Gorissen (29) 1. Wat ben je nu echt: student of docent? Allebei. Ik werk fulltime en doe daarnaast in deeltijd de lerarenopleiding. College De Brink is opleidingsschool. Het leuke van de combinatie is dat je meteen kunt toepassen wat je leert. 2. Word je goed begeleid? Ja, meteen vanaf dag één. In de eerste week had ik al contact met de schoolopleider en begeleider van nieuwe docenten. En elke maand is er een bijeenkomst met alle stagiairs en leraren-in-opleiding. 3. En de toekomst? Mijn eerste jaar is omgevlogen. Het ziet er goed uit, ik heb een vast contract aangeboden gekregen. Op zijn minst hoop ik hier mijn opleiding af te ronden. Ik heb het enorm naar mijn zin. De voorlichtingsavond voor ouders is op dinsdag 11 januari vanaf uur. De open dag is op woensdag 19 januari van tot uur. vmbo-b 96% vmbo-k 96% mavo 95% VM2: linea recta naar een mbo-diploma De leerlingen zijn iets anders dan ik gewend ben. Speelser. Wat ze nog niet zien, is het beroepsmatige. Aan het woord is docent Robert van der Roest. Eigenlijk werkt hij als leraar kok aan het ROC van Amsterdam. Maar in het kader van een landelijk experiment geeft hij ook lessen op College De Brink. VM2 (van vmbo naar mbo-2) is een experiment waarbij leerlingen van de basisberoepsgerichte leerweg in hun eigen school een mbo-diploma niveau 2 kunnen halen. Het idee is dat de uitval tussen vmbo en mbo vermindert en dat er een doorlopende leerlijn ontstaat. College De Brink deed mee met één klas in het schooljaar ; in het komend schooljaar is er weer één. 6 7

5 kernwaarde gsf: relatie & dialoog kernwaarde gsf: relatie & dialoog elatie & dialoog Tekst Suzanne Visser Als ouder vind ik hier een luisterend oor Henk Lenselink is sinds 1 januari 2009 rector van het Goois Lyceum. Met succes zette hij zich in voor een veel grotere betrokkenheid van ouders bij de school. Pauline Broekema heeft drie kinderen op het Goois Lyceum. Ze is lid van de ouderraad van het Goois Lyceum en van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van de GSF. Hoe werken zij aan relatie en dialoog? Henk Lenselink: De tijd was er rijp voor. Communicatie met ouders die niet goed liep, te veel misverstanden tussen school en thuis. Iedereen voelde: hier moet iets veranderen. In zekere zin een dankbare situatie, want dan kun je snel verbeteren. Nu staat er een heel goede structuur. Ouderraad, contactouders in de onderbouw, klankbordgroepen in de bovenbouw Elke maand zit de ouderraad hier bij mij aan tafel. En ik luister écht. Ze laten me ook niet ontsnappen. Op onderwerpen die zijn aangekaart, komen we altijd terug, daar hebben we afspraken over. Vragen uit de contactoudergroepen moeten afdelingsleiders bijvoorbeeld binnen vier weken beantwoorden. Zo strak hebben we dat geformuleerd. Structuur heb je nu Rector Henk Lenselink eenmaal nodig om in het drukke schoolleven bewust met dit onderwerp bezig te blijven. De inzet van ouders is geweldig. Onze ouders zijn zo trots op hún school. Als je ziet wat ze allemaal doen op de open dag, rond de examens Het kost ook weinig moeite om mensen te vinden voor de ouderraad. Ze hebben echt invloed, dat scheelt. Alleen voor de oudergeleding in de MR blijft het lastig, de onderwerpen zijn nogal juridisch en technisch. Maar bij het dagelijkse schoolleven is de betrokkenheid groot. Je moet wel uitleggen hoe een school werkt. Een school heeft haar eigen ritme en werkelijkheid. Dat moet je inzichtelijk weten te maken. Maar als dat lukt, kun je veel hebben aan de inbreng van ouders. Het opleidingsniveau in onze ouderraad is heel hoog. Ieder brengt zijn eigen deskundigheid mee. Dat is een meerwaarde, daar doen we echt ons voordeel mee. Pauline Broekema: Zal ik eens iets dwars zeggen? Ik vind dat je je als ouder niet te veel moet bemoeien met de gang van zaken op school. Betrokkenheid is goed, maar ik word wel eens moe van ouders die over alles mee willen praten, over iedere roosterwijziging en lessentabel een mening hebben. Het is toch logisch dat het contact tussen ouders en school in het voortgezet onderwijs anders is dan op de basisschool? Je kinderen worden ouder; kunnen het vaak wel alleen af. De ideale situatie is die waarin dat ook niet nodig is. Ik wil graag een school waar mijn kinderen zich thuis voelen. Gelukkig zijn. Een school die oog heeft voor hun individuele kwaliteiten. Die mij kan uitleggen wat voor mijn kinderen de beste route is, en waarom. Een situatie waarin ik alleen aan de bel trek als iets echt niet goed gaat. Natuurlijk is het belangrijk dat de school gemakkelijk te benaderen is. Henk Lenselink heeft een goede structuur opgezet. Als ouder vind ik hier een luisterend oor. En wat nog belangrijker is: een eerlijk antwoord. Zijn er bijvoorbeeld moeilijkheden bij het vervullen van een vacature, dan hoor ik graag een eerlijk verhaal. Dat gaat hier op school heel goed. Daardoor groeit wederzijds vertrouwen. Het is een gegeven dat ouders van de huidige generatie leerlingen sterk verschillen in hun behoefte aan contact met school. Ze zijn als groep lastig te mobiliseren. Wat wel goed werkt, is de tweemaandelijkse nieuwsbrief die school heeft opgezet, met de laatste informatie over wat er speelt. Ouders zijn niet meer zo snel geneigd naar een themaavond te komen, tenzij je een bekende spreker hebt of een aansprekend onderwerp. Dat vereist creativiteit. Misschien dat je iets moet organiseren voor kleinere groepen ouders: bijeenkomsten waar ze meer inzicht krijgen in onderwijstechnische zaken. Een bijeenkomst waar voor ouders iets te halen valt. En waarmee je ze toch aan school bindt. Pauline Broekema, ouderlid MR en GMR Ieder brengt zijn eigen deskundigheid mee. Dat is een meerwaarde, daar doen we echt ons voordeel mee De Fontein Aagje Dekenlaan HH Bussum vmbo-t De open dag voor ouders en leerlingen is op zaterdag 22 januari van uur tot uur. De voorlichtingsavond voor ouders is op vrijdag 4 februari van tot uur. vmbo-t 86% De Fontein Summerclasses voor schoolverlaters Echte diehards gaan ook na hun examen gewoon naar school. Op De Fontein was er voor de vierdejaars leerlingen voor het eerst ook na afloop van de examens nog les. Deze vrijwillige summerclasses zijn bedoeld om de overstap naar het mbo gemakkelijker te maken. De ervaring leert dat er een groot gat valt tussen het laatste vmbo-t-examen en de start van het studiejaar op het mbo. Dankzij de summerclasses verzorgd door docenten van De Fontein houden leerlingen voor sleutelvakken hun kennis bij. Gestimuleerd door de ouders maakte een kwart van de leerlingen al van de lessen gebruik. De Fontein helpt de Voedselbank Eind juni kleurden de wijken rond De Fontein massaal oranje. Niet vanwege het WK voetbal, maar voor een grote inzamelingsactie van alle tweedeklassers van De Fontein. Gehuld in oranje t-shirts trokken leerlingen van deur tot deur om producten in te zamelen voor plaatsgenoten die het niet breed hebben. Een originele en praktische invulling van de (binnenkort verplichte) maatschappelijke stage. De Voedselbank was erg blij met de actie en onder de indruk van de positieve opstelling van het allergrootste deel van de leerlingen. Reactie? Even mailen! Goed begeleid naar De Fontein >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> Hoe maken we het voor ouders nog gemakkelijker om hun betrokkenheid bij de school te tonen? Met die vraag ging De Fontein het schooljaar in. Een actieve ouderraad was er al. Daarnaast bestond er al veel contact tussen de ouders en de coaches die de leerlingen begeleiden. Toch bleek de introductie van een simpele nieuwsbrief per nog een belangrijke stap vooruit. Ouders ontvangen nu elke laatste vrijdag van de maand een digitale terugblik op de afgelopen maand en een vooruitblik naar wat komen gaat. Het succes van de nieuwsbrief zit vooral in de eenvoud. Reageren kan met een druk op de knop. In een doorsnee week krijg ik van ouders toch wel tien tot vijftien reacties; in topweken wel veertig, zegt directeur Adriaan Nagel tevreden. Docentenuitwisseling en themalunches zijn twee middelen waarmee De Fontein inzet op een betere aansluiting van het basisonderwijs op een schoolcarrière bij De Fontein. De school doet meer om het contact met de basisscholen te verbeteren. Als de leerlingen een maand binnen zijn, gaat er altijd een docent naar de basisscholen om te vertellen hoe het gaat. Aan het eind van het jaar krijgt elke basisschool informatie over de resultaten van oud-leerlingen in leerjaar 1 en het examenjaar. 8 9

6 Onderwijsvernieuwing Onderwijsvernieuwing Onderwijs naar de toekomst Tekst Michel Schreuder De scholen van de GSF werken voortdurend aan verbetering van het onderwijs. Ze zorgen zo voor een breed aanbod, maatwerk, uitdaging voor elke leerling en kwalitatief sterk onderwijs. Een greep uit enkele recente ontwikkelingen. De onderzoekende leerling Het Goois Lyceum heeft grote stappen gezet ter versterking van het bètaprofiel. De school is afgelopen jaar officieel een Technasium geworden. Daarnaast werkt de school binnen het Jongeren en Technologie Netwerk sinds vorig jaar samen met AkzoNobel. Ook is het Goois Lyceum aangesloten bij het Universumprogramma ter vernieuwing van het bètaonderwijs. Binnen het Technasium volgen leerlingen vijf tot zes uur per week de les Onderzoeken en Ontwerpen. Daarbij werken we bestaande opdrachten uit Casparus College School zonder lokalen Vwo+ in de brugklas het bedrijfsleven om tot onderzoeken voor onze leerlingen, vertelt Marloes Kloosterboer, één van de coördinatoren van het Technasium. Voor zowel leerlingen als docenten was het Technasium even wennen, geeft ze aan. Er wordt van de leerlingen gevraagd dat ze samenwerken, onderzoekend en creatief zijn en discipline tonen. Dat ligt niet iedereen. Ook de docenten moesten omschakelen. Zij moesten leren niet meteen het antwoord te geven als een leerling er niet uitkomt. Het streven is dat de Technasiumcultuur De tijd van de aparte leslokalen is al enige tijd voorbij op het Casparus College. De school heeft drie zogenoemde plaza s waarin al het onderwijs gelijktijdig wordt gegeven. Vroeger had je op de afdeling Techniek een apart lokaal voor materiaalleer, voor gereedschapsleer, voor vaktekenen, zegt directeur Paul Blonk. Het verband tussen al die vakken werd daardoor niet echt duidelijk. Door alles in één ruimte te doen, wordt de verbinding tussen vakken veel beter zichtbaar. Want het is natuurlijk jammer als je bij wiskunde de stelling van Pythagoras leert, terwijl de relatie met het zagen van een plaat hout je ontgaat. De school kent drie plaza s, voor Techniek, Zorg en Welzijn en Economie, waar maximaal 36 leerlingen bezig zijn met soms wel vijftien verschillende activiteiten. Centrale instructie is er niet meer, geeft Blonk aan. Een docent komt bij een groepje zitten dat ergens mee bezig is en geeft instructie. Voor de leerlingen is het leren in zo n plaza niet lastig, hoewel het meer zelfstandigheid van ze vraagt. Voor de docenten is het een stuk lastiger geweest. Een docent moet voor deze manier van onderwijs stressbestendig zijn, ongelofelijk flexibel en grote sociale vaardigheden hebben. SG Huizermaat Leerlingen uitdagen het beste in zichzelf naar boven te halen. Dat is wat SG Huizermaat wil bereiken met de speciale brugklas vwo+. Er wordt op basisscholen steeds meer aandacht besteed aan excelleren, en we proefden bij ouders die behoefte ook voor het voortgezet onderwijs, zegt rector Han Doove. Daarom starten we komend schooljaar met een aparte vwo-brugklas waarin naast de reguliere lesstof, ruimte is voor verbreding en verdieping. Ook is het vak filosofie toegevoegd, waarin we de leerlingen goed leren denken, formuleren en respect ontwikkelen voor andermans meningen. Vwo+ is alleen toegankelijk voor leerlingen met een vwo-advies en de hoogste cito-scores. Daarnaast is de Goois Lyceum school dit jaar gestart met Masterclasses, bedoeld voor leerlingen in zowel vwo+ als het reguliere vwo. Buiten het normale curriculum wordt in blokken van zes weken les gegeven over een breed scala aan onderwerpen, zoals Engels, onderzoekende biologie, kijken naar kunsten, astronomie en logica. Het gaat om prikkelende, intellectueel uitdagende onderwerpen, aldus de rector. De lessen zijn op hoog niveau. De Masterclass past in het idee van activerende didactiek. We laten de leerlingen zelf dingen onderzoeken en we leren ze ook samenwerken, plannen, presenteren en reflecteren als voorbereiding op een universitaire studie. uiteindelijk breder in de school wordt ingevoerd. Bètacoördinator Bep Portengen: Het zou geweldig zijn als álle leerlingen een beetje onderzoeksvaardig worden, leren samenwerken, bezig zijn met kennisconstructie en reflectie. Dat zijn toch ook de vaardigheden die in het vervolgonderwijs worden gevraagd. Alle inspanningen leveren wel resultaat op. We zien een toegenomen keuze voor de Natuurprofielen en de afgelopen drie jaar zijn de resultaten van de bètavakken bij het centraal eindexamen uitzonderlijk goed geweest. De Fontein Betere aansluiting op vervolgonderwijs Vierdejaars leerlingen van vmbo-school De Fontein worden beter voorbereid op de overstap naar het vervolgonderwijs. De GSF heeft een convenant gesloten met ROC Gooi- en Vechtstreek in Hilversum ter verbetering van de aansluiting vmbo-mbo. Uitgangspunt is dat niet het eindexamen het doel is, maar dat de leerloopbaan van de leerling centraal komt te staan. Vierdejaars zullen voortaan al eerder kennismaken met het mbo. Directeur Adriaan Nagel van De Fontein: Het vmbo-t is een schakel tussen primair en vervolgonderwijs die wel recht geeft op een diploma, maar niet op een startkwalificatie. We slagen er heel goed in om onze leerlingen aan een diploma te helpen, maar merken dat zo n veertig procent in het vervolgonderwijs niet zo succesvol is. We moeten ons meer richten op dat wat de leerlingen in het vervolgonderwijs nodig hebben. Om dat verschil te ondervangen zullen de vierdeklassers komend schooljaar één middag in de week aan de slag gaan met leerstof van het ROC. Daartoe zullen docenten van ROC Gooi- en Vechtstreek les geven op De Fontein, en gaan de leerlingen langs op het ROC om te wennen. College De Brink Vakcollege doet recht aan vmbo-leerling Op College De Brink zijn afgelopen jaar 38 leerlingen gestart met het Vakcollege, een nieuwe zesjarige leerroute voor techniekonderwijs waarin vmbo en mbo samenwerken. De kracht van het Vakcollege is dat leerlingen vanaf leerjaar één een beroepsgericht programma aangeboden krijgen, vertelt directeur Raymond Kok. In samenwerking met het mbo en het bedrijfsleven worden de A. Roland Holst College Onderzoeken en initiatief nemen Tijd voor Onderzoek en Prestatie, kortweg TOP, is een aanvulling op de reguliere lessen in de eerste drie leerjaren van het A. Roland Holst College. In blokken van zes weken komen onderwerpen langs als Spaans, dans, tekenen, kleien, gebarentaal of Griekse mythologie. Het is een beetje afgekeken van Quest, een aparte, uitdagende onderwijsstroom binnen de onderbouw van de school, vertelt rector Loes Lauteslager. Deze generatie leerlingen vindt het leuk om zelf onderzoek te doen en initiatief te nemen. We zagen dat Quest zeer stimulerend werkt, daarom is besloten de andere leerlingen iets dergelijks aan te bieden. Bovendien, als je als leerling iets te kiezen hebt, motiveert dat ook. Wat ze daarnaast erg leuk vinden, is dat er wordt gewerkt in gemengde klassen. Bij TOP zitten leerlingen van de eerste drie leerjaren door elkaar, waardoor ze meer mensen op school leren kennen. De meeste TOP-lessen vinden plaats in de school en worden gegeven door docenten van het college, maar voor creatieve onderwerpen wordt ook gebruik gemaakt van de deskundigheid van Globe, het centrum voor kunst en cultuur in Hilversum. Vechtstede College Tweetalig vwo steeds succesvoller Het tweetalig onderwijs op het Vechtstede College (tvwo) wordt steeds succesvoller. Het aantal leerlingen van het tweetalig vwo dat deelneemt aan het International Baccalaureate A2-examen Engels is de afgelopen jaren gestaag gestegen. Dit schooljaar gingen alle 25 examenkandidaten zelfs op voor het hoogste niveau van het examen. Iedereen slaagde, en het overgrote deel van de leerlingen scoorde goed of zeer goed. Het Vechtstede College startte negen jaar geleden met tweetalig onderwijs op leerlingen opgeleid tot gekwalificeerde vakmensen. De eerste twee tot drie jaar oriënteren de leerlingen zich en wordt veel aandacht besteed aan vakmanschap en techniek. Daarna worden ze verder opgeleid in een specifiek beroep en wordt er steeds meer stage gelopen in het bedrijfsleven. Kok is enthousiast over het concept. Naar mijn idee doe je hiermee recht aan de praktische leerstijl van de vmbo-leerling. Dat leerlingen en ouders ook tevreden zijn, blijkt: komend schooljaar beginnen we met 56 nieuwe leerlingen. Tot dusver is het Vakcollege alleen voor de sector Techniek bedoeld. College De Brink werkt komend schooljaar mee aan een pilot om ook in de sectoren Economie en Zorg en Welzijn te komen tot een Vakcollege. Wanneer de pilot succesvol is, zouden deze Vakcolleges in 2011 van start kunnen gaan. Gooise Praktijkschool Leren vanuit een passie Vanuit het Amerikaanse concept Big Picture zijn op de Gooise Praktijkschool onderwijsvernieuwingen in gang gezet. Elke leerling werkt vanuit een persoonlijk leerplan waarin de eigen capaciteiten, behoeften en passies centraal staan. Vooral die passie is heel belangrijk, zegt Thea Hilhorst, teamleider onderbouw op de school. Omdat we daar nu al direct mee starten, weten leerlingen eerder wat ze willen. Leerlingen in de derde hebben een goed idee welke keuze ze willen maken, terwijl het vroeger echt nog voorkwam dat een leerling in de vijfde niet wist of hij de horeca of de autotechniek in wilde. Het Big Picture-concept is ontstaan om schooluitval tegen te gaan. Basisprincipes zijn onder andere werken vanuit de passie van de individuele leerling, intensieve samenwerking met de ouders en leren in de echte wereld. Hilhorst: Onze leerlingen leren niet alleen in de school, maar juist ook daarbuiten. Ze moeten de wereld in. Daar moeten ze het tenslotte straks ook doen. En het werkt fantastisch. Als je ziet hoe de leerlingen terugkomen van hun maatschappelijke stage. Ze worden enorm gewaardeerd. Vaak worden ze teruggevraagd op woensdagmiddagen om mee te helpen, of als vrijwilliger. het vwo. Door leerlingen al vroeg een tweede taal bij te brengen, krijgen ze een voorsprong in het vervolgonderwijs en de samenleving. Een groot deel van de lessen op het tvwo wordt in het Engels gegeven. Overigens draait het bij tvwo niet alleen om het vloeiend leren spreken van Engels. Ook internationalisering krijgt veel aandacht, wat moet bijdragen aan een groter begrip en respect bij leerlingen voor andere culturen

7 De school in de maatschappij Jubileum erbinding zoeken Tekst Michel Schreuder Het Casparus College en College De Brink willen met bijzondere projecten de samenleving en de school meer met elkaar verbinden. Onder de titel Beroepsleven in Bedrijf gaat het Casparus College in Weesp komend jaar samenwerken met het bedrijfsleven in de gemeente. Doel is de leerlingen van de vmbo-school die vaardigheden bij te brengen die de bedrijven nodig achten. Samen met de Industrievereniging Weesp hebben we subsidie aangevraagd voor een driejarig project dat de houdingscompetenties van leerlingen moet verhogen, zegt directeur Paul Blonk. Het mooie is dat de bedrijven zelf aangegeven hebben wat voor hen het belangrijkste is in een werknemer. Dat waren motivatie, verantwoordelijkheidsgevoel, betrokkenheid en kunnen samenwerken in een team. Op de tweede plaats kwamen met de samenleving pas de beroeps- en vakcompetenties. Acht bedrijven uit Weesp willen de leerlingen via stages laten werken aan de voor hen zo belangrijke beroepshouding. Daarnaast is het de bedoeling dat de leerlingen beter te weten komen welke beroepen er zijn. Blonk: Een deel van de leerlingen valt uit omdat het beroepenveld niet inzichtelijk is gemaakt. Die verwachten dat ze op kantoor in een streepjespak mogen rondlopen, met een koffertje, een gsm en een Apple in hun hand. En als ze dan in de realiteit komen, valt het vies tegen. Leerplekken College De Brink gaat deelnemen aan het project WSI, waarin vijftien sociaal-culturele instellingen in Laren samenwerken. Een deel daarvan wordt gerealiseerd naast en op het terrein van College De Brink. In het sociaal-cultureel centrum komt bijvoorbeeld een cultuurhuis, waarin ook kleinschalige horeca komt. Onze horecaafdeling is gevraagd om doordeweeks het beheer te doen, zegt directeur Raymond Kok van College De Brink. Dat biedt heel veel mooie leerplekken voor onze leerlingen en sluit aan bij de koers van onze school: onderwijs aantrekkelijk, uitdagend en betekenisvol maken. Dit is een voorbeeld waarbij we leerlingen op een betekenisvolle manier het vak kunnen leren. Het project gaat ook plaats bieden aan een kindercrèche, waardoor leerlingen van de afdeling Zorg en Welzijn meer mogelijkheden hebben voor leerplekken. Kok: En met de Gooise muziekschool gaan we een leerroute Kunst, Cultuur en Media ontwikkelen. Verder willen we kijken of we van elkaars ruimtes gebruik kunnen maken, maar ook van elkaars deskundigheid door het uitwisselen van docenten. De directeur vindt het belangrijk dat de school deel uitmaakt van de samenleving. Het doet veel goeds voor het imago van onze school en het vmboonderwijs. En dat is precies wat leerlingen nodig hebben, dat ze worden herkend en erkend. Op die manier zien ze hoe waardevol ze zijn voor de gemeenschap. GSF bestaat vijftien jaar We hebben besloten daar niet op te bezuinigen, zegt Mark de Haas, lid van het College van Bestuur. We werken er allemaal hard genoeg voor. Het was een beloning voor de medewerkers en de leerlingen. En een mooie gelegenheid om stil te staan bij het feit dat we de zaken goed voor elkaar hebben binnen de GSF. In het kerstpakket van 2009 kregen alle medewerkers een kalender van 2010 waarin elke maand een GSF-school is geportretteerd. Een mooie manier om het hele jaar herinnerd te De Gooise Scholen Federatie viert in 2010 haar vijftienjarig bestaan. Een moment om bij stil te staan, en dus was het tijd voor een feestje. worden aan het jubileum. In maart werd een groot personeelsfeest gegeven in de Rijtuigenloods in Amersfoort. Dat gaf een mooie boost aan het GSF-gevoel, zegt De Haas. De opkomst was met meer dan achthonderd man heel goed en er waren heel veel positieve reacties. Anders dan bij het tienjarig jubileum wordt ditmaal ook iets georganiseerd voor de leerlingen van de GSF. Daarbij is nadrukkelijk met leerlingen gesproken om te kijken wat zij leuk zouden vinden. Binnen de grenzen van het haalbare, uiteraard, want een evenement waar alle 6500 leerlingen aan meedoen, is helaas onmogelijk. Uiteindelijk is er voor gekozen in september een Supersportdag te houden op het terrein van de Gooise Atletiek Club (GAC). Leerlingen uit alle klassen één tot en met vier van alle GSFscholen zullen het tegen elkaar opnemen. Voor de vijfde- en zesdejaars leerlingen is een apart debatingtoernooi georganiseerd. Bovendien ontvangen alle leerlingen die in 2010 net als de GSF vijftien jaar worden op hun verjaardag een vrolijke felicitatiekaart. Vechtstede College Amstellandlaan 1a 1382 CD Weesp vmbo-t, havo, vwo en tvwo De voorlichtingsavond over het tweetalig vwo is voor ouders en leerlingen op woensdag 5 januari van tot uur. De open dag voor ouders en leerlingen is op vrijdag 7 januari van tot uur. vmbo-t 95% havo 96% vwo 89% Vechtstede College Verschrikkingen van de Holocaust Tijdens de Open Monumentendagen 2010 presenteerden derdeklassers van het Vechtstede College in de Weesper Synagoge werkstukken, gedichten en powerpoints over de Holocaust. In groepjes van drie of vier hadden de leerlingen van het tweetalig vwo zich verdiept in de Jodenvervolging in zeven Europese landen. Tijdens de monumentendagen waren ze in de synagoge aanwezig om vragen van bezoekers over hun (Engelstalige) werkstukken te beantwoorden. Weesp Side Story Bendeoorlog op het schoolplein kopte het Weesper Nieuws op 21 april Gelukkig liep het in werkelijkheid wel los. De rivaliserende groepen op het schoolplein van het Vechtstede College bleken de musicalsterren van de Weesp Side Story: een parodie op de befaamde Broadway-musical over de straatbendes van de Upper West Side in New York, die weer een vertaling is van het tijdloze verhaal van Romeo en Julia. Vijftig leerlingen van het Vechtstede College deden mee aan de voorstelling, waarvoor hun eigen schoolplein als decor diende. De techniek was ook in handen van leerlingen, maar voor de regie tekenden professionele acteurs. Honderden inwoners van Weesp woonden één van de vier voorstellingen bij. Het was de vierde keer dat het Vechtstede College in samenwerking met het Vechtstede Theater een musical opvoerde. Eerdere voorstellingen waren Odysseus in Weesp, de Wizard of Weesp en het Weesper Droom Domijn. Techniek & Design Hoe licht je een podium uit? Wat voor sfeer roept een kleur op? Hoe zorg je ervoor dat geluid in een zaal niet gaat rondzingen of resoneren? Wat is een trus en een profielspot? Fascinerende vragen uit de theater- en evenemententechniek die dit jaar aan bod kwamen in het vak Techniek & Design. Het Vechtstede College biedt dit vak aan voor leerlingen van het vierde leerjaar vmbo-t. Eén op de drie gediplomeerde vmbo-t-leerlingen stroomt door naar de havo-afdeling van het Vechtstede College. Ook kiezen diverse gediplomeerde vmbo-t-leerlingen voor vervolgopleidingen in technischcreatieve richtingen: van grafische lycea tot het mediacollege en de vakschool voor schilderen en etaleren Nimeto. De traditionele vmbo-t-opleiding voorziet echter helemaal niet in deze behoefte. Met het vak Techniek & Design vult Vechtstede de lacune. Er zit van alles in: webdesign, fotografie, licht en geluid, industriële vormgeving, grafisch design en mode

8 Kernwaarde GSF: professionaliteit & leiderschap Kernwaarde GSF: professionaliteit & leiderschap rofessionaliteit & leiderschap Tekst Suzanne Visser Frank Joop is teamleider havo-5 en docent aardrijkskunde op het Roland Holst College in Hilversum. Eén van zijn teamleden is docent Frans, Jenny van de Loo. Waar denken zij aan bij professionaliteit en leiderschap? Frank Joop: In het begin had ik als teamleider nog wel eens de neiging zaken bij mensen weg te halen als het spannend werd. Moeilijkheden? Ik loste ze op. Nu werk ik minder als supermentor en meer als teamleider. Ik moet niet het werk van mijn teamleden doen, ik moet er voor ze zijn. Jenny van de Loo: Weten dat je teamleider achter je staat, is belangrijk. Ik werk heel zelfstandig en sta niet dagelijks bij Frank aan de deur. Maar juist de wetenschap dát Professionaliteit is dat je vragen open en eerlijk kunt bespreken ik bij iemand terecht kan als er iets mis gaat, maakt die zelfstandigheid mogelijk. Ik geef gewoon mijn mening over ontwikkelingen en dingen die ik zie. Zo vind ik dat onze leerlingen af en toe erg veel vrijheid krijgen en dat zeg ik dan ook. Zelf ben ik meer van de structuur. Maar vervolgens is het aan de leiding om daar iets mee te doen. Richting geven, dat verwacht ik van een leidinggevende. Professionaliteit is dat je dit soort vragen open en eerlijk kunt bespreken. Als je van elkaar weet dat je met de leerlingen het beste voor hebt en hetzelfde doel nastreeft, kom je een heel eind. Frank: Ik hecht aan openheid. Heb je een mening, geef die dan. Vind je dat ik als teamleider iets op een andere manier moet doen, zeg het dan maar. Van mijn kant probeer ik mensen tegemoet te treden zonder vooraf een oordeel te hebben over hun motieven. Niet: die en die denkt zo, dus zal hij dat wel vinden. Dat is wel moeilijk als je al jaren en jaren samenwerkt. Je wordt toch een soort familie, waarin mensen vaste rollen innemen. Maar als je zonder oordeel begint, ontdek je dat mensen vaak prima argumenten hebben. Als Jenny met zo n opmerking over de structuur bij me komt, bespreken we die. Ik zal zeggen op welke punten ik het met haar eens ben en waar niet. Bijvoorbeeld: een strengere aanpak helpt misschien bij bepaalde leerlingen, maar we willen niet voor iedere leerling politieagenten worden. Veruit de meeste leerlingen halen ook zonder strenge regels glansrijk het examen. Dus waar stoppen we dan liever onze energie in? Jenny: Wat werkt en wat niet? Wat gaat goed en waarom? Ook naar je eigen functioneren moet je regelmatig kijken. Op deze school is dat gemakkelijk. Er is voldoende veiligheid om je tegenover collega s open op te stellen. Ik voer met Frank jaarlijks in het kader van de wet BIO een gesprek en dat vind ik prettig. Je kunt terugkijken en het t volgend jaar beter doen. Het prachtige van onderwijs is dat je elk jaar met een nieuwe klas en een schone lei kunt beginnen. Frank: Ik probeer bij iedereen een lesbezoek af te leggen. Dat is ontzettend leuk, ik leer er zelf ook veel van. Dit jaar was het lesbezoek nog vrijwillig, langzaamaan wordt het verplicht. De voortgangs- en functioneringsgesprekken zijn er al jaren. Voor mij persoonlijk voelt dat soms een beetje gek, want naast teamleider ben ik zelf ook gewoon docent. Daar komt bij dat ik hier op school vrienden heb; dan zit je toch anders tegenover elkaar aan tafel! Ik heb geleerd het van tevoren te benoemen. Wij zijn vrienden, maar we zitten hier nu in een professionele setting. Dat moet kunnen; ook dat hoort bij de professionaliteit die ik van mezelf en van anderen verwacht. Frank Joop en Jenny van de Loo Als je van elkaar weet dat je met de leerlingen het beste voor hebt en hetzelfde doel nastreeft, kom je een heel eind Gooise Praktijkschool Laapersveld 25a Nieuw adres per : Laapersboog VC Hilversum Buisweg EZ Hilversum praktijkonderwijs De open dag is op woensdag 2 februari van uur tot uur in ons nieuwe gebouw aan de Laapersboog. Certificaat praktijkonderwijs: 55 leerlingen Brancheopleiding Horeca-assistent: 7 leerlingen Doen in groen mbo-niveau 1: 5 leerlingen Doen in groen basis: 1 leerling Doen in groen gevorderd/expert: 2 leerlingen Arbeidsmarkt gekwalificeerd assistent (AKA) mbo-niveau 1: 6 leerlingen Gooise Praktijkschool Slagen in de autobranche Werken in de wereld van cars, trucks & bikes is cool. Zeker met een erkend diploma, want daarmee kom je verder. Vanuit die gedachte biedt de Gooise Praktijkschool vanaf september 2010 in samenwerking met de mobiliteitsbranche twee erkende opleidingen aan: het certificaat Auto-make-up en het branchecertificaat Assistent Autotechniek. In het schooljaar vonden de voorbereidingen plaats en konden leerlingen met gevoel voor techniek zich aanmelden. De tien beschikbare plaatsen waren zo vol. Volgend jaar komt er nog een groep bij. Feest op de bouw Begin juni ging op het Laapersveld de vlag in top: het hoogste punt van de nieuwbouw van de Gooise Praktijkschool was bereikt! Leerlingen van de afdeling Horeca trakteerden de bouwploeg op lekkere broodjes. De bouwvakkers gaven op hun beurt een korte rondleiding aan de leerlingen, die stonden te popelen om te zien waar ze eind 2010 hun intrek nemen. Opvallend aan de nieuwe school zijn de grote praktijkruimtes, waar de Gooise Praktijkschool in samenwerking met roc s en brancheorganisaties steeds meer erkende beroepsopleidingen gaat aanbieden. Leerlingen kunnen dan op hun vertrouwde school een certificaat halen, waarmee ze gekwalificeerd in een baan stappen of verder kunnen leren op het roc. Maatschappelijke stage: voor jezelf en voor de ander De Gooise Praktijkschool stuurt al sinds 2007 eerstejaars en tweedejaars leerlingen op maatschappelijke stage. Debby Pikker, één van de twee coördinatoren maatschappelijke stage, licht toe. Een voorwaarde is dat je iets doet voor een ander zonder dat er een commerciële kant aan zit. Wij vinden het belangrijk dat onze leerlingen actieve burgers worden. Dit is ook onze wettelijke opdracht. Via de maatschappelijke stage komen ze op plaatsen waar ze zelden of nooit komen. We stimuleren dat ze stilstaan bij wat ze tegenkomen. Hoe is het om als je oud bent in een verzorgingshuis te wonen? Wie zijn die mensen die bij het Leger des Heils komen eten? Maar net zo belangrijk is dat de leerlingen ontdekken welk soort werk bij hen past. We proberen altijd aan te sluiten bij de belangstelling, de passie van een leerling

9 Kwaliteitsgelden Kwaliteitsgelden In memoriam waliteitsgelden Tekst Michel Schreuder voor taal en rekenen Leerlingen die in het schooljaar examen doen, moeten ook een taal- en rekentoets af leggen. Alle scholen ontvangen van de overheid zogenoemde kwaliteitsgelden om de leerlingen taal- en rekenvaardiger te maken. Het A. Roland Holst College en De Fontein vertellen hoe zij die middelen hebben ingezet. Op beide scholen kregen leerlingen van de brugklas afgelopen jaar elke week taal- en rekenles. Directeur Adriaan Nagel van De Fontein noemt de extra inspanning noodzakelijk. Leerlingen die van de basisschool komen, kunnen best rekenen, zegt hij. Alleen hoeven ze het hier niet te doen. En tegen de tijd dat ze het weer moeten kunnen, zijn ze het verleerd. Op De Fontein sluit het rekenonderwijs aan op vakken als economie, wiskunde en natuurkunde. Vooral het uitrekenen van percentages en breuken is een probleem. Bovendien hebben de kinderen geen rekengeweten meer, zegt Nagel. Iedere uitkomst die met de rekenmachine wordt gevonden, is goed voor hen. Als ze per ongeluk met hun vinger aan het verkeerde knopje zitten, krijgen ze een verkeerd antwoord. Maar ze zien het niet, omdat ze geen inzicht hebben. Kranten lezen Het A. Roland Holst College onderzocht wat leerlingen missen in hun taalvaardigheid. Daaruit bleken met name de woordenschat en het wereldbegrip achter de woorden te klein te zijn. Het probleem is veel groter dan alleen spelling, zegt rector Loes Lauteslager. Het heeft te maken met zorgvuldig lezen. Kinderen zitten tegenwoordig zoveel achter de computer, zijn zo gewend aan snelle communicatie en informatie, dat heel consciëntieus iets moeilijks lezen er vaak bij inschiet. Daarnaast is ook het tekstbegrip onvoldoende, zegt de rector. Er is te weinig kennis van de maatschappij, van de actualiteit. De krant wordt niet meer gelezen en leerlingen kijken ook niet meer naar het journaal. De school heeft een docente maatschappijleer aangesteld die het nieuwe vak Taal en Maatschappij geeft. Daarin worden actuele teksten uit kranten gelezen en behandeld. Op die manier leren de leerlingen niet alleen nieuwe woorden, maar worden deze ook in hun context geplaatst. Schoolbreed wordt er gewerkt aan een taalbeleid. Zo is afgesproken dat schriftelijke antwoorden altijd in hele zinnen moeten worden gesteld. Lauteslager: Het was praktijk geworden dat als een leerling maar wat op papier kwakte en het kernbegrip goed had, het antwoord goed werd gerekend. Daar komen we een beetje op terug. Antwoorden moeten weer zorgvuldig en in goed Nederlands worden geformuleerd. Maandag 22 februari 2010 overleed zeer onverwacht Robert Molenaar, leerling van de examenklas in de afdeling Consumptief op College De Brink. Robert is maar zeventien jaar geworden. Hij overleed in zijn slaap, vermoedelijk aan een hartstilstand. Klasgenoten en docenten noemden hem liefdevol, komisch en respectvol. Hij was sportief en een groot liefhebber van basketbal. Een grote jongen met een hart van goud. Op 1 januari 2010 overleed Fedde van der Laan. Fedde was sinds 1998 werkzaam op College De Brink als docent elektrotechniek. Hij was een vakman, die stond voor zijn vak en dit elke dag uitdroeg. Helaas was Fedde al enige tijd ernstig ziek. Hij zou per 1 september 2010 met FPU gaan, maar mocht dit niet meer meemaken. Fedde is 62 jaar geworden. SG Huizermaat Monnickskamp JP Huizen vmbo-t, havo en vwo SG Huizermaat Praten met je puber Wie is die lange slungel die slaperig aan de ontbijttafel hangt? En waar is het enthousiaste basisschoolkind gebleven? Omgaan met pubers is niet altijd eenvoudig. Dat bleek wel uit de grote opkomst van ouders bij de thema-avond Praten met je puber, eind Behalve informatie over de lichamelijke, cognitieve en psychoseksuele ontwikkeling van pubers konden de honderdvijftig aanwezige ouders oefenen in rollenspellen, met acteurs in de rol van puber. Andere ouders observeerden en gaven advies. Tweemaal per jaar organiseert de ouderraad van Huizermaat een dergelijke thema-avond. Slakkenhuis De 5 beste profielwerkstukken Vijf profielwerkstukken van vwo-leerlingen (alle beoordeeld met een 9) dongen mee in diverse wedstrijden. Eén ervan werd genomineerd voor de JuniorProfAward, een wedstrijd uitgeschreven door de Vrije Universiteit. De onderwerpen in vogelvlucht: + Hoe kunnen docenten (hoog)begaafde leerlingen het best begeleiden? Cognitief intelligente leerlingen vertellen wat zij vinden van school en welke begeleiding hen zou helpen om hun potentieel te verzilveren. + Hoe heeft het denken over het ontstaan van gebergten, vulkanen en aardbevingen zich in de geschiedenis ontwikkeld? De maker van dit werkstuk mocht voor de jury van de JuniorProfAward zijn onderzoek presenteren. Hij ging niet naar huis met de hoofdprijs, maar wel met een lovend juryrapport. + Zit er iets in ons mensen dat ervoor zorgt dat wij in een god gaan geloven? De verschillen en overeenkomsten op het gebied van ethiek en filosofie van de grote godsdiensten in kaart gebracht. + Wat houdt het vervalsen van schilderijen in (zowel kunsthistorisch als praktisch)? Welk proces gebruikte meestervervalser Van Meegeren en wat gebeurt er als leerlingen met behulp hiervan zelf Het meisje met de parel proberen te vervalsen? + Welke gevolgen heeft een blessure aan de vierhoofdige dijbeenspier voor de hardloopbeweging en welke training helpt bij het herstel? 16 De open dag op SG Huizermaat voor ouders en leerlingen vindt plaats op zaterdag 22 januari van tot uur. De voorlichtingsavond voor ouders is op maandag 31 januari vanaf uur. vmbo-t 92% havo 88% vwo 97% Houd je doel altijd duidelijk voor ogen, dat zou de lijfspreuk kunnen zijn van afdelingsleider Bill van Delft. In de drie jaar dat hij de bovenbouw vmbo-t leidt, heeft het team daar heel doordacht een stimulerend leer- en werkklimaat neergezet. Een sleutelbegrip is het slakkenhuis. Activiteiten van leerlingen hebben een plaats gekregen op een cirkelvormige tijdlijn. Het is een slakkenhuis en geen rechte lijn, omdat de kracht van leren zit in herhaling en verdieping. Een leerling begint bijvoorbeeld met een minipresentatie over een onderzoekje aan het begin van leerjaar drie. Dat groeit in een jaar tijd uit tot een presentatie over een vierdaags project. Nog een jaar later presenteren diezelfde leerlingen hun sectorwerkstuk aan een gehoor van alle nieuwe derdeklassers. Die zien dan meteen waartoe de kleine presentatie waarmee zij beginnen, in twee jaar tijd moet uitgroeien en zo is de cirkel rond. 17

10 Verantwoording Verantwoording Verantwoording Tekst Michel Schreuder is noodzaak De GSF kwam vorig jaar voor het eerst met een magazine om verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid. Critici binnen en buiten de organisatie vragen zich af of je daar geld aan moet uitgeven. Ja, natuurlijk, zegt Arjan Kastelein, scheidend voorzitter van het College van Bestuur. Het is vrij simpel. Wij worden betaald uit publiek geld en niemand vraagt daar verder iets over. Ja, de inspectie komt af en toe langs. Twintig jaar geleden was dat prima, maar de samenleving is veranderd. We willen weten wat er met publiek geld gebeurt. En dus geven we een heel klein deeltje van ons publiek geld uit aan verantwoording. Vooral de zogenoemde horizontale verantwoording aan ouders, leerlingen, gemeenten en alle andere partners van de scholen is voor de GSF belangrijk. Kastelein: We proberen in het magazine op een toegankelijke manier uit te leggen waar we voor staan, wat we ons hebben voorgenomen en wat daarvan terecht is gekomen. Vensters Mede daarom doet de GSF graag mee aan Vensters voor Verantwoording, een landelijk overheidsproject waarbij via een website gestandaardiseerde informatie over scholen in Nederland beschikbaar wordt. Via de site kan eind 2010 worden bekeken hoe een school er voor staat en hoe deze presteert ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Directeur Raymond Kok van College De Brink is het helemaal met de bestuursvoorzitter eens. Zijn school is, samen met het Vechtstede College, deelnemer aan de pilot van Vensters voor Verantwoording. Het sluit helemaal aan bij onze visie als het gaat om transparantie, zegt Percentage geslaagden GSF GSF Landelijk GSF Totaal vmbo-b 97% 98% 97% 97% Totaal vmbo-k 96% 96% 94% 98% Totaal vmbo-t + gl 92% 95% 94% 93% Totaal havo 90% 92% 87% 89% Totaal vwo 94% 96% 91% 93% hij. Laat maar zien wat je doet, hoe je het doet en wat beter zou kunnen. Het geeft alle mensen die dat willen inzicht in hoe je er voor staat als school. Kok is niet bang dat cijfers op de openbare website verkeerd worden geïnterpreteerd door ouders. Op de site hebben scholen de gelegenheid een toelichting te geven bij de cijfers. Als je daar onderbouwd kunt aangeven waarom iets goed of minder goed uitpakt, en wat je er als school aan doet om iets beter te laten worden, is er niets aan de hand, vindt de directeur. Je moet als school geen defensieve houding aannemen. Als iets niet goed is, moet je dat ook ruiterlijk toegeven, maar dan wel meteen erbij zeggen hoe je het beter gaat doen. Balans per 31 december (bedragen x 1.000) Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Vorderingen Liquide middelen Totaal vlottende middelen Totaal activa Passiva Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden Totaal passiva In de min met een reden De GSF heeft het jaar 2009 met een negatief exploitatieresultaat afgesloten. Het College van Bestuur vindt dat vanzelfsprekend heel vervelend, maar is niet overgegaan tot drastische maatregelen op korte termijn. Er is geen reden om ons zorgen te maken, we zagen het tekort aankomen, zegt Mark de Haas, lid van het College van Bestuur. We zijn een hele gezonde organisatie en kunnen een stootje hebben. De liquiditeit, rentabiliteit en solvabiliteit van de GSF worden elk jaar getoetst aan normen die gelden voor besturen in het Exploitatierekening (bedragen x 1.000) voortgezet onderwijs. We zitten elk jaar ruim boven de signaleringsgrens, zegt De Haas. Een signaal om eens wat meer geld uit te geven. Onze reserves kunnen dit tekort ruim dragen. Overigens heeft de GSF afgelopen jaar geen excessieve uitgaven gedaan. De bekostiging vanuit de overheid is achtergebleven bij het niveau van de uitgaven. We kregen meer geld binnen, maar er ging bijvoorbeeld als gevolg van loonkostenontwikkelingen meer geld uit, zegt De Haas. We hebben daarom natuurlijk kritisch naar onze Baten Rijksbijdragen OCW Overige rijksbijdragen Overige baten Totaal baten Lasten Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten Saldo baten en lasten Totaal financiële baten Totaal financiële lasten 4 5 Saldo financiële baten en lasten Resultaat uitgaven gekeken en daar waar mogelijk bijgestuurd. Het tekort voor 2009 was voorspeld en kunnen we goed verklaren. Maar we zorgen er wel voor dat het meerjarenperspectief gezond is. Het meeste geld geeft de GSF uit aan personeel. De Haas: De kwaliteit van het onderwijs staat voorop. Om lesuitval te beperken, blijven we inzetten op tijdelijk personeel, ter vervanging van zieken. Daarnaast is afgelopen jaar veel geld geïnvesteerd in ICT en in het realiseren van de doelstellingen uit ons beleidsplan. De Gooise Scholen Federatie had in het schooljaar leerlingen onder haar hoede. De Fontein 423 Goois Lyceum SG Huizermaat 988 College De Brink (inclusief ISK) Casparus College 327 Vechtstede College Gooise Praktijkschool 205 A. Roland Holst College Totaal Inspectie: 16 afdelingen een basisarrangement Het opbrengstenoordeel van de onderwijsinspectie heeft dit jaar voor twee van de achttien onderwijsafdelingen binnen de GSF onvoldoende uitgepakt. Een vervelende constatering, maar in beide gevallen begrijpelijk, zegt Arjan Kastelein, tot 1 augustus 2010 voorzitter van het College van Bestuur van de GSF. We weten hoe het komt en wat we er aan moeten doen. En ik ben ervan overtuigd dat beide scholen op de goede weg zijn. Netto lesuitval De Fontein 5,1% Goois Lyceum 5,4% SG Huizermaat 5,1% College De Brink 7,6% Casparus College 6,4% Vechtstede College 7,1% Gooise Praktijkschool 1,6% A. Roland Holst College 4,9% Totaal GSF 5,9% De afdelingen met een onvoldoende zijn de gemengd/theoretische leerweg van College De Brink en de vwo-afdeling van SG Huizermaat. Bij het opbrengstenoordeel kijkt de inspectie per onderwijssoort van de school naar de examenresultaten (gemiddeld cijfer voor het centraal examen van alle vakken), het rendement in de onderbouw en in de bovenbouw en het verschil in cijfers tussen schoolexamens en centrale examens. De gemengd/theoretische leerweg van College De Brink is onvoldoende. Directeur Raymond Kok ziet daar een duidelijke verklaring voor. Leerlingen met vmbo-t potentie krijgen bij ons in de eerste leerjaren de mogelijkheid om door te groeien naar het vmbo-t niveau. Dat is niet altijd even makkelijk, maar door intensieve begeleiding lukt ons dat uiteindelijk wel. Daarnaast proberen we de leerlingen zo goed mogelijk voor te bereiden op hun examen. Het effect van kansen geven aan deze leerlingen resulteert in een lager gemiddeld rendement. Wij zien voldoende mogelijkheden om de opbrengsten van deze leerweg weer op orde te krijgen. Daar zijn we nu al mee bezig. Op het vwo van Huizermaat is al in 2008 een verbeterplan gemaakt. Vorig jaar waren de resultaten daarvan zichtbaar, zegt Kastelein. Alleen duurt het nog een jaar voordat het kleurtje weer van rood naar groen gaat. GSF-Keurmerk voor alle scholen Er komt geen groot bord bij de voordeur met sterren erop. Toch krijgen alle scholen in het najaar te maken met het GSF-keurmerk. Afgelopen jaar is hard gewerkt aan de ontwikkeling ervan. Scholen wordt tegenwoordig op een veelheid van manieren de maat genomen. Er zijn de rapporten van de onderwijsinspectie, cijfers over rendementen en onderwijsopbrengsten en de tevredenheidsonderzoeken onder ouders, leerlingen en personeel. Al deze gegevens worden straks ook gebruikt in het GSF-keurmerk. Toch is de GSF niet tevreden met alleen die cijfers. De gegevens van de inspectie zijn bijzonder waardevol, zegt bestuursvoorzitter Arjan Kastelein. Het zijn prachtige indicatoren, en redelijk kwantitatief, maar ze vertellen maar een deel van het verhaal. Ze zeggen niets over hoe veilig een school is, niets over de onderwijsvisie of wat er in het vervolgonderwijs gebeurt. Burgerschap Daarom werd besloten zelf een keurmerk te ontwikkelen. Om, zoals Kastelein het zegt, aan te geven wat de GSF denkt dat een goede school is. We willen dat leerlingen hun diploma behalen en dat onze scholen meer uit leerlingen halen dan je vooraf had kunnen verwachten. Maar we proberen ook te bereiken dat ouders tevreden zijn en dat we kinderen goed voorbereiden op het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt. Bovendien is er meer dan onderwijs. Burgerschap bijvoorbeeld, is een belangrijk onderdeel. En een school moet veilig zijn. Daar willen we onszelf óók de maat in nemen. Afgelopen jaar is hard gewerkt aan de invulling van het keurmerk. Er werden acht indicatoren benoemd waarop de kwaliteit wordt gemeten, en elke school moet op een aantal ervan boven niveau scoren. Eén van de kwaliteitsindicatoren is de visie van een school op het onderwijs. Dat is nauwelijks in cijfers uit te drukken, zegt Kastelein. Maar om toch een oordeel te krijgen, laten we de zeven collega-scholen van de GSF er een uitspraak over doen. We werken nu al vier jaar met collegiale visitatie. Die teams krijgen met ingang van het nieuwe cursusjaar de opdracht om een uitspraak te doen over een aantal elementen van het GSF-keurmerk, waaronder de onderwijsvisie. Ontwikkelinstrument De bestuursvoorzitter benadrukt dat het keurmerk vooral een ontwikkelinstrument is. De onderwijsinspectie werkt met een behoorlijke vertraging. Pas na acht maanden komen ze per school met een bijgewerkte opbrengstenkaart. Dan ben je eigenlijk al te laat om het daaropvolgende schooljaar nog te reageren, mocht er iets mis zijn. Waar we op uit zijn, is dat scholen veel eerder een spiegel wordt voorgehouden. Om te voorkomen dat een school het stigma onvoldoende krijgt, wordt er geen totaalcijfer aan het keurmerk gekoppeld. Dat zou alleen maar subjectief zijn, want waar leg je de nadruk? merkt Kastelein op. Voor de ene school is bijvoorbeeld veiligheid belangrijker dan voor de andere. Of het keurmerk openbaar wordt gemaakt, weet hij nog niet. Intern zullen we er uiteraard zoveel mogelijk ruchtbaarheid aan geven. En natuurlijk wil je de resultaten publiek maken. Maar zeker als er wat negatieve verrassingen zijn, moet je een school de tijd gunnen om er iets aan te kunnen doen

11 Onderwijs en ICT Onderwijs en ICT nvesteren in ICT Tekst Michel Schreuder De GSF heeft afgelopen jaar veel geld besteed aan het verbeteren van de ICT op scholen, variërend van het ophangen van smartborden tot de verdere ontwikkeling van de elektronische leeromgeving. Op het A. Roland Holst College in Hilversum zijn vorig schooljaar alle schoolborden vervangen door elektronische smartborden. De huidige generatie leerlingen is behoorlijk visueel ingesteld, daar komt het smartbord aan tegemoet, zegt rector Loes Lauteslager. En niet alleen door er YouTube-filmpjes op te tonen. Je kunt er ook heel goed tekeningen op maken en simulaties laten zien. Toch is het elektronische schoolbord alléén niet zaligmakend, waarschuwt Mark de Haas, lid van het College van Bestuur van de GSF. Als je niet uitkijkt, wordt een smartbord als een gewoon schoolbord gebruikt en maken we onvoldoende gebruik van de mogelijkheden die erin zitten. De GSF worstelt, net als alle scholen in Nederland, met de vraag hoe computertechnologie het best gebruikt kan worden in het onderwijs. Lauteslager: We weten nog niet zo goed hoe ICT ingezet kan worden. We zijn er wel goed in om kinderen er informatie mee te laten te verzamelen, maar hoe dat het leren verder kan ondersteunen, daar zijn we nog niet uit. Toch worden steeds meer initiatieven genomen om het digitale onderwijs van de grond te krijgen. Het Goois Lyceum en het Vechtstede College gaan samen met enkele scholen in Noord-Holland experimenteren met de E-klas, een digitale leeromgeving met software, video-instructies, animaties en toetsen. Interactief In het concept verandert de rol van de docent: hij is naast docent ook coach en begeleidt de leerlingen die via de E-klassen de theorie krijgen en opdrachten maken. Het is interactief onderwijs dat leerlingen ook echt uitdaagt zelf actief bezig te zijn, zegt Marloes Kloosterboer van het Goois Lyceum. Op termijn zou dit concept eventuele tekorten aan docenten op kunnen vangen, omdat een docent zo meer klassen tegelijk kan begeleiden. Mark de Haas is het daarmee eens. Voor sommige vakken kan het handig zijn. Als je toch onderwijs wilt aanbieden en je hebt niet voldoende leerlingen, zoals bijvoorbeeld bij wiskunde D vaak het geval is, zou het de moeite waard kunnen zijn om dat als scholen gezamenlijk te doen en les te geven via de webcam. Maar ICT zou er niet toe moeten leiden dat er plaatsonafhankelijk onderwijs gegeven gaat worden. ICT is een hulpmiddel bij het onderwijs en zal nooit één op één de docent vervangen. Sociaal contact Ook Jan Verhulst, rector van het Vechtstede College, deelt die mening. Scholen hebben naast de onderwijstaak ook een pedagogische en disciplinerende taak. Sociaal contact is essentieel. Scholen zijn een ontmoetingsplaats, geen instituut voor schriftelijke cursussen. Toch wordt ook op het Vechtstede College gebruik gemaakt van de ICT-ontwikkelingen. Nu al is er een docent die s avonds via de elektronische leeromgeving (ELO) een vragenuurtje heeft. Verhulst kan zich goed voorstellen dat zoiets in de toekomst vaker zal plaatsvinden. Spitsgroep De GSF heeft recent een spitsgroep in het leven geroepen, waarin docenten en leerlingen zitting hebben. Zij moeten nieuwe ontwikkelingen signaleren en kijken of deze voor het onderwijs geschikt zijn. De Haas verwacht er veel van: Afgelopen jaar is veel geïnvesteerd in de infrastructuur en faciliteiten, nu wordt het tijd dat er gebruik van wordt gemaakt. De spitsgroep kan daar een heel belangrijke rol in vervullen. We willen graag dat ICTvernieuwing vraaggestuurd wordt. Dus niet vernieuwen om te vernieuwen, maar omdat het een middel is om tot eigentijds, beter onderwijs te komen. GSF-breed is tevens een ELO-werkgroep ingesteld. Deze gebruikersgroep richt zich met name op het stimuleren van het gebruik van het netwerk en geeft tips over het omgaan met de elektronische leeromgeving. Schoolboeken De Haas vindt de ontwikkelingen in de ICT prachtig, maar plaatst ook een kanttekening. Soms is het de vraag of onze ICT nog wel betaalbaar blijft, zegt hij. Er kan steeds meer en medewerkers en leerlingen vragen ook steeds meer. Het probleem is hoe je die toenemende behoefte kunt financieren. Eén besparing ziet hij al wel: schoolboeken kunnen steeds vaker vervangen worden door digitaal lesmateriaal. De GSF zag het afgelopen jaar de kopieerkosten stijgen. Ik zou het heel plezierig vinden als we op zoek zouden gaan naar digitale leermiddelen in plaats van kopietjes te maken. Aantal leerlingen per computer De Fontein 4,7 Goois Lyceum 4,5 SG Huizermaat 4,6 College De Brink (inclusief ISK) 2,2 Casparus College 2,6 Vechtstede College 3,8 Gooise Praktijkschool 2,0 A. Roland Holst College 4,2 Gemiddeld 3,6 Casparus College Talmastraat NE Weesp vmbo De open dag voor nieuwe brugklasleerlingen en ouders is op zaterdag 15 januari van tot uur. De open avond voor nieuwe brugklasleerlingen en ouders is op vrijdag 21 januari van tot uur. De voorlichting voor de sport- en expressieklassen voor geïnteresseerde leerlingen met hun ouders is op donderdagavond 27 januari. vmbo-b 100% vmbo-k 98% CASPARUS COLLEGE Vul zelf je Caspar-uren Zelf kiezen welke opdracht je doet en op die manier ontdekken waar je voorkeuren liggen: dat is het idee achter de Caspar-uren. Voor alle vakken en leergebieden in de onderbouw van het Casparus College zijn opdrachten gemaakt die anders dan anders zijn. Voor Science bijvoorbeeld: maak zelf een skelet en benoem alle onderdelen. Meestal gaat het niet om extra leerstof, maar is vooral de vorm anders. Dit biedt ruimte aan verschillende talenten. Casparus College verovert het Muiderslot Een opmerkelijk gezelschap betrad op 20 april de rode loper in het historische Muiderslot. Vervaarlijk uitziende ridders in maliënkolder verwelkomden glamoureus uitgedoste Hollywoodsterren; aanwezige persfotografen zoomden nu eens in op middeleeuwse zwaarden en dan weer op hippe zonnebrillen. Dit feestelijke gala was de afsluiting van een twee weken durend project waarin leerlingen van het Casparus College binnen de muren van het Muiderslot filmpjes maakten en monteerden. Tientallen sponsors maakten het evenement mogelijk. Een deel van het budget kwam uit een overheidssubsidie die het Casparus College en het Muiderslot hebben ontvangen na het tekenen van een driejarig samenwerkingsconvenant. Volgend schooljaar krijgt het project een flitsend vervolg. Bedrijf en school: Ons kent Ons In het voorjaar van 2010 hebben het Casparus College en acht bedrijven uit Weesp de basis gelegd voor een vernieuwend project om leerlingen nog beter voorbereid aan hun beroepsgerichte stage te laten beginnen. Vanaf september 2010 voert het hele derde leerjaar voor de bedrijven doorlopend echte opdrachten uit. Zo ontdekken de leerlingen eerder wat er in het bedrijfsleven van hen wordt verwacht en vormen ze zich een beter beeld van de betreffende beroepen. Met meer kans op stagesucces als gevolg! Een subsidie van het ministerie van OCW maakt Ons kent Ons zoals het project is gedoopt ook financieel mogelijk. Relationele vorming: ik + jij = wij? Jongens en meisjes in de puberteit gedragen zich onderling en tegenover elkaar vaak onhandig. Jongens doen stoer om vooral maar bij de groep te horen. Hoe ze op een leuke manier met meisjes contact leggen, weten ze niet. En meisjes vinden het lastig om goed aan te geven wat ze wel en niet willen. Over deze vragen gaan de nieuwe lessen relationele vorming op het Casparus College. In het voorjaar van 2010 kregen alle eerste en tweede klassen een gastles van de GGD

12 Kernwaarde GSF: vertrouwen & optimisme Kernwaarde GSF: vertrouwen & optimisme ertrouwen & optimisme Tekst Suzanne Visser Vertrouwen in het kunnen van je leerlingen, dat is de basis van je vak Casper Weismuller is docent algemeen vormende vakken aan de Gooise Praktijkschool. Michaël Sterk (15) is één van zijn mentorleerlingen. Wat betekenen vertrouwen en optimisme voor hen? Casper Weismuller: Docent zijn ís vertrouwen hebben. Vertrouwen in het kunnen van je leerlingen, dat is de basis van je vak. Natuurlijk moet je negatieve dingen benoemen, maar je vertrekt vanuit het positieve. Voor onze leerlingen is het extra belangrijk omdat het op de basisschool niet vanzelf ging. In de vijf jaar dat ze bij ons zijn, bouwen we verder op hun sterke punten. Iedere leerling maakt een persoonlijk leerplan dat uitgaat van het positieve. Daar hebben we het ook over in de maandelijkse coachingsgesprekken. We gaan voor een reëel beeld, maar wel optimistisch. Piloot worden lukt misschien niet, maar je kunt wel iets anders met vliegtuigen gaan doen. Een van onze leerlingen maakt nu bijvoorbeeld het interieur van vliegtuigen schoon. Zo blijft hij toch dichtbij zijn passie. Michaël Sterk: Ik ben hier op school gegroeid in mijn zelfvertrouwen. Voor mij betekent zelfvertrouwen: positief blijven en doorgaan, ook als iets niet meteen lukt. De docenten helpen je daarbij. Iedere docent is anders. De een is lolliger, de ander is strenger. Maar ze beginnen en eindigen allemaal positief. Ze laten ook merken dat ze vertrouwen in ons hebben. Sommige leerlingen maken daar af en toe misbruik van. Maar het werkt niet als de regels veel strakker worden, denk ik. Je moet er tussenin zitten: wel regels, maar niet te streng. Nu zijn de regels simpel en dat is goed. Zorg dat je het leuk hebt met elkaar, ga niet pesten. Dat soort dingen.van te veel regels krijg je stress. Casper: Daarom hebben we eigenlijk ook maar drie regels: heb respect, houd het veilig en neem je verantwoordelijkheid. Ik merk dat ik zelf wel eens iets te goed van vertrouwen ben. Dan stuur ik leerlingen om een paar boodschappen en dan blijven ze toch net te lang weg. Maar ik ga mijn aanpak niet veranderen, want het gaat erom dat leerlingen verantwoordelijk worden voor hun eigen functioneren. Ze moeten het niet voor mij doen, maar voor zichzelf. Dat bereik ik niet als ik meer regels maak. Wel als we er veel over praten. Als ik uitleg waarom er regels zijn en we samen kijken of het goede regels zijn. Een andere benadering zou bij ons op school trouwens ook niet passen. Eén van de kenmerken van ons onderwijsconcept the Big Picture is dat je werkt vanuit de relatie. Bij ons kennen leerlingen en docenten elkaar heel goed. Ik ben bijvoorbeeld al drie jaar mentor van dezelfde leerlingen. Dan ontstaat dat onderlinge vertrouwen vanzelf. Michaël: Ik ben een rustige jongen. Daarom krijg ik niet vaak negatieve dingen te horen. Ik krijg vaker complimentjes, mijnheer Weismuller is daar heel goed in. Maar ik doe ook mijn best. Ik wil dat de docenten trots op me kunnen zijn. Ik ga nu naar het vierde jaar en onze eigen leerboeken heb ik al uit. Maar straks wil ik de opleiding voor horeca-assistent doen en dan moet je wel wat laten zien. Ik wil later kok worden. Dat was wel een moeilijke keus, want ik heb lang getwijfeld tussen kok of automonteur. Ik vind het allebei leuk, al van kleins af aan. Ik hielp mijn moeder altijd in de keuken en tegenwoordig ben ik best vaak degene die thuis kookt. Maar ik ging ook altijd met mijn vader mee als die ergens auto s moest Casper Weismuller en Michaël Sterk ophalen. Toch is het koken geworden. Lekkere dingen maken, mooi opmaken. Daar ben ik beter in dan in techniek en je moet doen waar je heel goed in bent. Als je je best doet, kom je er wel, daar ben ik van overtuigd. Casper: Wij bieden in eigen huis steeds meer erkende opleidingen aan. Zo n opleiding geeft leerlingen doel en richting: ik ga dat diploma halen. Ze zijn heel gemotiveerd, dat is mooi om te zien. En ze hebben straks natuurlijk ook echt een betere kans op de arbeidsmarkt. Goois Lyceum Vossiuslaan 2a 1401 RT Bussum havo, atheneum, gymnasium en technasium Goois Lyceum Stappen in science Zomaar lopen is er voor de leerlingen van de internationale bèta-masterclass niet meer bij. Begin februari ontdekten ze samen met leerlingen uit Duitsland en Portugal hoeveel biologie, wis- en natuurkunde er aan één enkele voetstap ten grondslag ligt. Met behulp van de computer maakten en bestudeerden zij opnamen van de lopende mens. In totaal deden dertig leerlingen mee: vijftien leerlingen uit klas 5 en 6 vwo van het Goois Lyceum en vijftien buitenlandse leerlingen. Het project gaat rouleren: volgend jaar in Duitsland, het jaar daarop in Portugal. Nieuw: de kunst- en mediaklas Een workshop verzorgd door Cliniclowns, leren grimeren, zelf voor (en achter) de camera staan, affiches maken en op excursie naar het Tropenmuseum: welke brugklasser wil dat niet? Met zo n aantrekkelijk programma kon de nieuwe kunst- en mediaklas meteen op veel belangstelling rekenen. Alle circa dertig plaatsen waren al vergeven, ruim voordat de eerste les in september 2010 van start kon gaan. Een groepje docenten en onderwijsontwikkelaars bedacht de klas om havo- en vwo-leerlingen de kans te geven zich ook op artistiek gebied breed te ontplooien. Vergeleken Wie schoon houdt, krijgt lekkers Half mei bonden alle tweedeklassers van het Goois Lyceum op een eigentijdse manier de strijd aan met zwerfafval. In een gezamenlijk project van de school met de organisatie Codename Future, de gemeente Bussum en de Rabobank verzonnen de leerlingen in groepjes verbeterplannen voor de aanpak van zwerfafval in hun eigen woonwijk. Eerst ontwierpen alle groepjes een route langs de meest vervuilde plekken in hun wijk en bedachten ze een origineel verbeterplan. De vijf groepjes met de beste ideeën mochten van hun route een GPS-wandeling maken. Die legden ze samen met een aantal wijkbewoners af. De overige leerlingen maakten zich nuttig met het opruimen van zwerfafval op diverse plaatsen in de gemeente. Uiteindelijk won het idee om in een supermarkt bij een vervuild skatepark in Bussum-Zuid afvalprikkers te gaan uitlenen. Eén keer prikken wordt beloond met een stempel; vijf stempels geven recht op iets lekkers. Na de zomer van 2010 wordt het plan uitgevoerd. De voorlichtingsavond voor ouders is op dinsdag 25 januari van tot uur. De open dag voor ouders en leerlingen is op zaterdag 29 januari van tot uur. met een doorsnee kunstklas valt vooral de combinatie met media op, relevant in het op de media georiënteerde Gooi. 22 havo 93% vwo 99% 23

13 Opleiden in de school igen personeel OPLEIDEN Tekst Michel Schreuder De GSF kreeg afgelopen jaar een zesjarige accreditatie van Opleiden in de school. Alle acht scholen zijn nu opleidingsschool voor aankomend docenten die op de werkvloer het vak leren. Het is een van de motoren van ons personeelsbeleid, meent Adriaan Nagel van De Fontein. Er is niets natuurlijkers dan opleiden in de school, zegt directeur Adriaan Nagel van vmbo-school De Fontein in Bussum. Ieder vak leer je door te doen in een echte situatie, en niet in een simulatie. Bovendien heb je als school de allerbeste mensen nodig, die passen bij jouw type onderwijs. Waar kan je die beter opleiden dan in je eigen school? Zijn collega Paul Blonk, directeur van het Weesper Casparus College (vmbo), is het helemaal met Nagel eens: Een houthakker leer je ook geen hout hakken aan zee. Dat moet je in het bos doen. Schoolopleiders De GSF heeft het afgelopen jaar geïnvesteerd in professionalisering van de begeleiding van studenten op school. Via Opleiden in de school worden studenten van lerarenopleidingen in het hbo en wo op de scholen van de GSF mede opgeleid tot docent. De schoolopleiders en werkplekbegeleiders spelen daarbij een heel belangrijke rol. Hun inzet borgt de kwaliteit van het onderwijs, ook als de lessen worden gegeven door jonge, nog onervaren aankomende docenten. De studenten combineren het studeren met werken op een school en bereiden zich zo voor op het echte leven in het onderwijs. Dat is volgens Nagel een levensgroot voordeel. Vroeger had een beginnend docent geen idee wat er van hem werd verlangd, zegt hij. Je moet ook niet vergeten dat een docent eigenlijk nooit heeft leren werken. Meestal gaan ze direct van de middelbare school naar de lerarenopleiding en komen dan voor de klas te staan. En als hij dan eenmaal begon, viel het lesgeven aan die pubers toch wel tegen. Je merkt nu dat er veel minder beginnend docenten uitvallen omdat ze het niet aan kunnen. Ze hebben een veel beter beroepsbeeld. Blonk is er groot voorstander van studenten van de lerarenopleidingen zo snel mogelijk in het diepe te gooien. Een docent die begint moet zo veel mogelijk lessen geven, lessen voorbereiden, meedraaien in de school. Ook tijdens de werkweek en activiteitendag, bijvoorbeeld. Tweehonderd studenten De GSF werkt voor Opleiden in de school samen met de hogescholen van Utrecht en Amsterdam en de universiteiten in beide steden. Afgelopen jaar werden zo n tweehonderd studenten opgeleid, een aantal waarnaar ook de komende jaren wordt gestreefd. Een groot voordeel is dat de GSF diverse onderwijstypen kent, van praktijkonderwijs tot gymnasium. De aankomend docenten moeten tijdens hun vierjarige opleiding stage lopen bij de diverse schooltypen, maar kunnen dit doen binnen GSF-verband. Zo blijven ze vaak behouden voor de organisatie, ongeacht welk type onderwijs ze ook kiezen. De beide vmbo-directeuren zien dat als een groot goed, vooral voor hun eigen onderwijstype. Blonk: In het vmbo zoek je toch mensen die hun hele ziel en zaligheid in het onderwijs leggen en niet alleen komen voor het vak. Een student die hier komt om alleen tien lessen Engels te geven, is ongeschikt. Op het vmbo wordt veel meer van iemand gevraagd. Nagel: De meeste studenten kennen het vmbo niet. Ze komen van de havo of het vwo en weten niet wat er hier op school gebeurt. Eerstejaars kiezen daarom niet zo veel voor het vmbo als opleidingsschool. Die moet je eerst laten zien dat het hier echt heel leuk werken is en het onderwijs uitdagend. Nagel ziet het zelf opleiden van docenten als de motor van het personeelsbeleid binnen de GSF. Op alle scholen lopen wel vierdejaars studenten rond die, ook al zijn ze nog met hun studie bezig, al enkele uren lesgeven. Er dreigt een lerarentekort. Door studenten de kans te geven op verschillende scholen binnen de GSF rond te kijken, kunnen ze een onderwijstype kiezen dat bij hen past. Als het hier niet lukt, kan ik bijvoorbeeld regelen dat ze hier in Bussum op het Goois Lyceum terecht kunnen. Zo kunnen we andere scholen voor zijn en de beste studenten voor onszelf houden. GSF-Academie De erkenning als opleidingsschool past ook in de strategie van de GSF om de scholing van al het onderwijzend personeel verder te professionaliseren. Niet alleen die van aankomende of nieuwe docenten, maar ook van al langer zittend personeel. Al het scholingsaanbod wordt daarom samengevoegd in de GSF-Academie. Het project begint dit najaar en de Academie zal naar verwachting in 2012 volledig draaien. Nagel ziet nóg een groot voordeel aan het opleiden van studenten in de scholen: het zorgt voor een verfrissende kijk op het onderwijs bij de zittende docenten. De wereld verandert en ook docenten moeten bijblijven. Het binnenhalen van studenten geeft een impuls aan de begeleiders. Ze maken kennis met nieuw verworven inzichten. Zo kunnen we van en met elkaar leren. 24

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

TOPmavo. Als je graag wilt leren, zelfstandig kunt werken en wilt laten zien wat je in huis hebt, dan zul je je prima thuis voelen op onze TOPmavo.

TOPmavo. Als je graag wilt leren, zelfstandig kunt werken en wilt laten zien wat je in huis hebt, dan zul je je prima thuis voelen op onze TOPmavo. TOPmavo Als je graag wilt leren, zelfstandig kunt werken en wilt laten zien wat je in huis hebt, dan zul je je prima thuis voelen op onze TOPmavo. Met TOPmavo kun je alle kanten op Mavo betekent middelbaar

Nadere informatie

Praktijkonderwijs in de regio Rotterdam

Praktijkonderwijs in de regio Rotterdam Praktijkonderwijs in de regio Rotterdam Praktijkonderwijs in de regio Rotterdam Kinderen en jongeren moeten tegenwoordig steeds méér en steeds beter presteren, een zo hoog mogelijke opleiding volgen, diploma

Nadere informatie

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Film bekijken? Scan met Layar! vmbo-theoretisch leerweg (tl) havo, atheneum, atheneum+ 900 leerlingen Uit de kunst! Ongeveer 900 leerlingen komen elke dag naar

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND Visser t Hooft Lyceum Leiden KANSRIJK EN UITDAGEND Verleg je grenzen! i tweetalig gymnasium (tweetalig) atheneum (tweetalig) havo 1 1 mavo (vmbo-t) vhl.nl Kagerstraat 1 q Ik vind het een mooie, gezellige

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht...

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... de uitdaging... Hallo, ik ben Hanna. Dit jaar ben ik begonnen aan QUEST. QUEST past prima bij mij. Dat denk ik zelf, dat denken mijn ouders

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen.

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Havo Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Met havo op weg naar succes! Al jarenlang heeft onze havo-afdeling heel

Nadere informatie

Welkom ouders van t Zonnewiel

Welkom ouders van t Zonnewiel Welkom ouders van t Zonnewiel Presentatie over: De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs en de scholen van Het Baken in Almere Onderwijsdoorstroomschema LWOO, wat is dat? LWOO op Stad

Nadere informatie

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1 (Hoog)begaafd? Met onderwijs op maat, uitdagingen in je eigen interesses en jaren ervaring in onderwijs aan (hoog)begaafden ben je bij ons aan het goede adres! (Hoog)begaafd? Wat is (hoog)begaafdheid nou

Nadere informatie

LEREN VOOR DE PRAKTIJK

LEREN VOOR DE PRAKTIJK LEREN VOOR DE PRAKTIJK Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels in je buik? Niet nodig, hoor. Op Het Streek aan de Zandlaan

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

atheneum technasium havo havo/vmbo-t

atheneum technasium havo havo/vmbo-t technasium /vmbo-t Tijd voor jouw toekomst Het is bijna zover: je zegt je basisschool gedag en je gaat een nieuw avontuur aan op het voortgezet onderwijs. Het is tijd om te ontdekken en te leren wat jíj

Nadere informatie

LIBANON LYCEUM. vraagt veel, geeft veel. mavo havo atheneum gymnasium WWW.LIBANONLYCEUM.NL

LIBANON LYCEUM. vraagt veel, geeft veel. mavo havo atheneum gymnasium WWW.LIBANONLYCEUM.NL LIBANON LYCEUM mavo havo atheneum gymnasium vraagt veel, WWW.LIBANONLYCEUM.NL geeft veel UW KIND IS HET MOOISTE DAT U HEEFT! Daarom kiest u met zorg de school waar uw kind na de basisschool naar toe gaat.

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Op het Picasso Lyceum sta jij centraal. En de leraren doen er alles aan om jouw talenten verder te ontwikkelen. Daar staat natuurlijk

Nadere informatie

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl

Hardenberg Tel 0524 593800. Coevorden. Your next step! Tel 0523 262170. www.denieuweveste.nl Van Heeckerenlaan 2 Piet Heinstraat 1 Coevorden Hardenberg Tel 0524 593800 Your next step! Tel 0523 262170 www.denieuweveste.nl Your next step! informatie 2014/2015 ontwikkel(t) je talent De Nieuwe Veste

Nadere informatie

SG Nelson Mandela. mavo en mavo/havo algemeen toegankelijk

SG Nelson Mandela. mavo en mavo/havo algemeen toegankelijk SG Nelson Mandela mavo en mavo/havo algemeen toegankelijk Dalton is een Daltonschool Zo wil Scholengemeenschap Nelson Mandela bekend staan. In een open sfeer bepalen de leerlingen zelf voor een deel hun

Nadere informatie

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen.

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen Handel en Administratie vmbo-mbo-havo PENTA werkt al een tijdje

Nadere informatie

Over het Vecht-College

Over het Vecht-College Over het Vecht-College Het Vecht-College is een particuliere middelbare school voor mavo, havo en vwo. Wij bieden kwalitatief hoogstaand onderwijs, gericht op de individuele behoeften en talenten van kinderen.

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet onderwijs. Voor

Nadere informatie

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Leerlingfolder Groen moet je doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Eindhoven 10x vraag en antwoord: dat is makkelijk kiezen! 1 2 Een dag op school Hoe ziet mijn schooldag eruit? De

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE VERKRIJGEN

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL is iets voor jou! Je hebt advies vmbo theoretische leerweg Vmbo theoretische leerweg

Nadere informatie

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO Eerlijk gezegd vond ik het eerst doodeng en spannend om naar een andere school te gaan. Ik wou mijn oude klas van de Ekke de Haan gewoon niet kwijt. We hadden het daar zo

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

MAAK WERK VAN JOUW TALENT

MAAK WERK VAN JOUW TALENT MAAK WERK VAN JOUW TALENT Schatgraven heeft altijd iets spannends. Zeker als je weet dat je iets gaat vinden. Wat komt er tevoorschijn? De komende jaren ga jij schatgraven. Als het kan op onze school.

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de 3 e klas HTL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het goed

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

RSG WOLFSBOS. vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs

RSG WOLFSBOS. vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs RSG WOLFSBOS vwo, havo, vmbo, praktijkonderwijs WELKOM Daar sta je dan: op de drempel van de middelbare school. Een volgende stap in je leven. Een nieuwe school kiezen is niet gemakkelijk. Want waar kies

Nadere informatie

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer

De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer De kwaliteit van ons onderwijs Examenresultaten Stedelijk College Zoetermeer schooljaar 2005-2006 schooljaar 2006-2007 schooljaar 2007-2008 Gemiddelde examenresultaten over de laatste drie schooljaren

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Voel je thuis op het KWC!

Voel je thuis op het KWC! op de Gershwinhof Voel je thuis op het KWC! Kom jij naar onze school? Van harte welkom! Op het KWC zit je goed. Wij hebben twee gebouwen: de Gershwinhof en de Beethovenlaan. Daar vind je alle soorten voortgezet

Nadere informatie

Rijswijk. vmbo bb vmbo kb mavo lwoo. Brengt leren in beweging

Rijswijk. vmbo bb vmbo kb mavo lwoo. Brengt leren in beweging Rijswijk vmbo bb vmbo kb mavo lwoo Brengt leren in beweging Elke dag beginnen met bewegen Het nieuwe vmbo in Rijswijk Het Stanislascollege is een vernieuwende VMBO-school die draait om jou. Om wat je goed

Nadere informatie

MELANCHTHON MATHENESSE

MELANCHTHON MATHENESSE MELANCHTHON MATHENESSE christelijke school voor vmbo hristelijke school voor MATHENESSE, DAT BEN JIJ! Op Melanchthon Mathenesse: Vind je alle leerwegen en alle sectoren. Werk je op je eigen manier. Ga

Nadere informatie

Ondernemen, Welzijn & Sport

Ondernemen, Welzijn & Sport christelijke school voor vmbo-gl-kbl-bbl Ondernemen, Welzijn & Sport Onderwijs maken we samen! Wat ga je leren? Wat wil je doen en meemaken? Wat kies je? Dat ontdekken we samen: jij, je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de VMBO derde klas TL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het

Nadere informatie

Informatiegids. Samen maken wij jouw ambities waar

Informatiegids. Samen maken wij jouw ambities waar Informatiegids Samen maken wij jouw ambities waar Welke brugklassen zijn er? Samen maken wij jouw ambities waar - havo/vwo - atheneum/gymnasium - tweetalig atheneum/gymnasium De vmbo-t/havo brugklas zit

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND Visser t Hooft Lyceum Leiden KANSRIJK EN UITDAGEND Verleg je grenzen! i tweetalig gymnasium (tweetalig) atheneum (tweetalig) havo 1 1 mavo (vmbo-t) vhl.nl Kagerstraat 1 q Het is een mooie, gezellige school.

Nadere informatie

De nieuwsbrief zal ook op onze website www.casparuscollege.nl worden geplaatst.

De nieuwsbrief zal ook op onze website www.casparuscollege.nl worden geplaatst. Nieuwsbrief Schooljaar 2015-2016, nr. 1 september 2015 Geachte ouder(s) en/of verzorger(s), Voor u ligt de Nieuwsbrief van september 2015. In deze nieuwsbrief: Van de directeur Nieuws van de Ouderraad

Nadere informatie

Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning. College de OpMaat. Op maat voor jou!

Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning. College de OpMaat. Op maat voor jou! Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning College de OpMaat Op maat voor jou! 2015-2016 College de OpMaat: Op maat voor jou! Leuke activiteiten Ik kan me niet zo goed concentreren in een grote

Nadere informatie

Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen. Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo

Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen. Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo Op zoek Je zoekt een nieuwe school, want op de basisschool ben je (bijna) klaar. De basisschool was wel erg

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging

Elke dag inspirerend. vwo / havo. elke dag een uitdaging Elke dag inspirerend vwo / havo elke dag een uitdaging Samen met uw zoon of dochter staat u voor een belangrijke keuze. Op basis van het advies van de basisschool ligt de uitdaging op vwo of havo-niveau.

Nadere informatie

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM!

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! De andere route naar het hbo! WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! Binnenkort ga jij naar het voortgezet onderwijs. Een grote stap! Kun je goed leren, maar ben je ook praktisch ingesteld? Dan past het Groene Lyceum

Nadere informatie

havo, vwo (atheneum), tweetalig vwo interconfessioneel

havo, vwo (atheneum), tweetalig vwo interconfessioneel Da Vinci College havo, vwo (atheneum), tweetalig vwo interconfessioneel DE SCHOOL WAAR JE WORDT GEZIEN davinci.psg.nl Da Vinci College Joh. Naberstraat 218 1442 BG Purmerend Postbus 270 1440 AG Purmerend

Nadere informatie

Praktijkonderwijs. praktijkonderwijs. Elke leerling telt

Praktijkonderwijs. praktijkonderwijs. Elke leerling telt Praktijkonderwijs praktijkonderwijs Elke leerling telt 7 redenen om te kiezen voor onze school 1. Je ontdekt wat je leuk vindt en waar je goed in bent; 2. Je groeit in zelfvertrouwen en vaardigheden; 3.

Nadere informatie

Hoe Anna ben jij? Lyceum. @anna

Hoe Anna ben jij? Lyceum. @anna Hoe Anna ben jij? Lyceum @anna Wij zijn Anna Welkom @anna Lyceum Op de basisschool vind je leren leuk. Ja toch? Je haalt goede cijfers en bent nieuwsgierig. Je wilt vast doorleren, in het Hoger Beroepsonderwijs

Nadere informatie

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school.

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. 2 Voorwoord Beste leerlingen/geachte ouders, In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. Als leerling is een richting kiezen voor jou heel belangrijk.

Nadere informatie

jouw bestemming onze passie

jouw bestemming onze passie jouw bestemming onze passie rotterdam evangelische school mavo havo atheneum gymnasium Persoonlijk, vertrouwd Bijbelgetrouw Hoge kwaliteit Goede examenresultaten Passie PRISMA: Passie Plus: Passie voor

Nadere informatie

De Brede School Academie Utrecht

De Brede School Academie Utrecht OOK IN uw wijk! De Brede School Academie Utrecht Er gebeurt iets nieuws in Utrecht. Iets bijzonders. Basisscholen uit de wijken Overvecht, Hoograven, Ondiep/Zuilen, Kanaleneiland en Lombok/Oog in Al werken

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

de meander school met power! Een goede schoolkeus? Doe de test! Special voor ouders van bijna-brugklassers

de meander school met power! Een goede schoolkeus? Doe de test! Special voor ouders van bijna-brugklassers school met power! de meander Special voor ouders van bijna-brugklassers Een goede schoolkeus? Doe de test! Lotte: Het is eigenlijk wel zeker dat je hier slaagt Docent wiskunde/technologie Ruud Paalvast:

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

Voel je thuis op het KWC!

Voel je thuis op het KWC! op de Beethovenlaan Voel je thuis op het KWC! Kom jij naar onze school? Van harte welkom! Op het KWC zit je goed. Wij hebben twee gebouwen: de Beethovenlaan en de Gershwinhof. Daar vind je alle soorten

Nadere informatie

op het Hondsrug vakcollege

op het Hondsrug vakcollege op het Hondsrug vakcollege Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Jij gaat het maken! Op het Hondsrug vakcollege Ben jij een Knexx bouwer of haal je jouw mobieltje uit elkaar om te weten

Nadere informatie

VMBO-Select: een menu voor jezelf Vrije keuze in het vmbo

VMBO-Select: een menu voor jezelf Vrije keuze in het vmbo : een menu voor jezelf Vrije keuze in het vmbo In deze folder maakt u kennis met VMBO-Select, TalentStad-in-aanbouw, een nieuwe visie op het vmbo. TalentStad is een samenwerkingsverband van het Agnieten

Nadere informatie

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

Zelfbewust en sociaal bewust leren, werken en leven DE BRUG NAAR DE TOEKOMST

Zelfbewust en sociaal bewust leren, werken en leven DE BRUG NAAR DE TOEKOMST Zelfbewust en sociaal bewust leren, werken en leven DE BRUG NAAR DE TOEKOMST DE BRUG NAAR DE TOEKOMST Zelfbewust en sociaal bewust leren, werken en leven De basisschool is de brug naar de toekomst. Een

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO De Overstap Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven. Inrichting van

Nadere informatie

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

Welkom. op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00

Welkom. op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00 Welkom op onze OPEN DAG Za. 08.02.2014 10.00-14.00 Zelf vinden we onze school gewoon, omdat je bij ons een diploma kunt halen dat past bij jouw inzet en capaciteiten. Maar wij denken dat je op Markenhage

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Open avonden 2014 GO TRINITAS

Open avonden 2014 GO TRINITAS Open avonden 2014 GO TRINITAS OPEN AVONDEN 2014, SPECIAAL VOOR JOU! Beste leerling uit groep 8, Over een paar maanden is je basisschooltijd voorbij. Dan begin je op een nieuwe school. Dat is leuk én spannend.

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

OP HET STREEK TEL IK MEE!

OP HET STREEK TEL IK MEE! OP HET STREEK TEL IK MEE! CSG Het Streek Zandlaan voor vmbo/mavo en praktijkonderwijs, Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

Nieuwe afspraken over de overstap. 1. Basisschooladvies is leidend.! LVS-gegevens groep 6, 7 en 8 Werkhouding en gedrag Aanvullende gegevens

Nieuwe afspraken over de overstap. 1. Basisschooladvies is leidend.! LVS-gegevens groep 6, 7 en 8 Werkhouding en gedrag Aanvullende gegevens Na de basisschool Nieuwe afspraken over de overstap Naar welke opleiding kan mijn kind? Het basisschooladvies Het 2e toetsgegeven Welke opleidingen zijn er? Wat verwachten we van de ouders bij deze schoolkeuze?

Nadere informatie

Welkom op. Naar het voortgezet onderwijs

Welkom op. Naar het voortgezet onderwijs Welkom op Naar het voortgezet onderwijs Een homogene klas Meerdere vakdocenten Andere mensen Meer vakken Meer lokalen Meer boeken Meer huiswerk Andere verantwoordelijkheden Andere lestijden Pauzeren op

Nadere informatie

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan OPEN DAG 2015 Borculo Beukenlaan 24 januari 10 tot 13 uur Borculo Herenlaan bovenbouw vmbo 24 januari 10 tot 13 uur Lochem Zutphenseweg 24 januari 10 tot 13 uur www.staring.nl Het Staring College daagt

Nadere informatie

Beste groep 8 leerling,

Beste groep 8 leerling, Beste groep 8 leerling, Je hebt ongetwijfeld van tweetalig onderwijs gehoord; een vorm van onderwijs waarbij meer dan 50% van de lessen in het Engels zijn. Op dit moment zijn er 120 scholen in Nederland

Nadere informatie

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL Kom naar het groene lyceum WWW.GROENEWELLE.NL SCHOOLJAAR 15/16 DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO Ondernemend onderwijs voor slimme doeners in een groene omgeving. Dat is Het Groene Lyceum van De Groene Welle.

Nadere informatie

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding

Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk. Inleiding Het VMBO op het Groenhorst College Nijkerk Inleiding Voor u ligt de informatie over de leerwegen binnen het VMBO. Het is een naslagwerkje naar aanleiding van de informatie-avond. Mocht u vragen hebben

Nadere informatie

havo-top! hv.penta.nl

havo-top! hv.penta.nl havo-top! In Hoogvliet start per 1 augustus 2015 een havo- TOP opleiding in het profiel Economie en Maatschappij. Door de samenwerking tussen de PENTA business school Hoogvliet, het VAVO Rijnmond College

Nadere informatie

OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN. op Christelijk College de NOORDGOUW

OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN. op Christelijk College de NOORDGOUW OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN op Christelijk College de NOORDGOUW () Op de Noordgouw kunnen leerlingen 3 verschillende diploma s halen: 1. MAVO-diploma 2. HAVO-diploma 3. Atheneum-diploma (+) VMBO-tl = MAVO

Nadere informatie

openbaar lyceum havo - vwo - vwo bèta

openbaar lyceum havo - vwo - vwo bèta openbaar lyceum havo - vwo - vwo bèta Welkom op De Berg! De Amersfoortse Berg is een school met een prettige sfeer. Veel van jullie voorgangers voelden zich er snel thuis, ook al is de overgang van de

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. zorg en welzijn techniek business en office. Gemini Vakcolleges

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. zorg en welzijn techniek business en office. Gemini Vakcolleges lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL zorg en welzijn techniek business en office Gemini Vakcolleges Welk vakcollege past bij jou? Het vakcollege, iets voor jou! Je hebt advies vmbo basis

Nadere informatie

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij Altra College! Mentor Goedemorgen, goed dat je er bent! We zijn blij dat je er bent. Bij de beroepsopleiding

Nadere informatie

Havo/atheneum. Open katholieke school voor vmbo bbl, kbl, mavo, havo, atheneum en technasium. Cals College IJsselstein

Havo/atheneum. Open katholieke school voor vmbo bbl, kbl, mavo, havo, atheneum en technasium. Cals College IJsselstein Havo/atheneum Open katholieke school voor vmbo bbl, kbl, mavo, havo, atheneum en technasium Cals College IJsselstein Inhoud Welkom op het Cals 3 Met zelfvertrouwen naar het Cals 4 Technasium 5 21st century

Nadere informatie

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe!

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! HAVO/ VWO Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! VAN ONDER - NAAR BOVENBOUW Wie binnen Openbare Scholengroep Sevenwolden overgaat van het tweede leerjaar basisvorming naar het derde leerjaar havo of vwo,

Nadere informatie