Belangrijkste conclusies uit het onderzoek uitgevoerd door Ruigrok/Netpanel in opdracht van het GeldMuseum en het Nibud

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Belangrijkste conclusies uit het onderzoek uitgevoerd door Ruigrok/Netpanel in opdracht van het GeldMuseum en het Nibud"

Transcriptie

1 Aanleiding In het najaar van 2012 zijn het GeldMuseum en het Nibud gesprekken gestart over samenwerking op het gebied van financiële educatie. Beiden hebben in dit veld reeds hun naam gevestigd, waarbij de kracht van het Nibud ligt in onafhankelijk onderzoek, inhoudelijke uitwerking en de Nibud leerdoelen en competenties voor jongeren. De kracht van het Geldmuseum ligt enerzijds in de unieke museale collectie en de eigentijdse exposities over geld en geldgedrag, vooral gericht op gezinnen met kinderen en anderzijds in de financieel-educatieve programma s die zij voor het primair en voortgezet onderwijs ontwerpt en aanbiedt. Doel van de verkennende gesprekken was om te kijken of een bundeling van krachten van beide partijen in een financieel educatief centrum (werktitel) zou kunnen leiden tot: Een scherpere focus van beide gesprekspartners op hun kerncompetenties; Een hoogwaardig en breed financieel-educatief aanbod van verschillenden lesvormen en - materialen voor het primair en secundair onderwijs; Een optimale en efficiënte inzet van mensen en middelen. Inleiding Nibud en het Geldmuseum vinden het belangrijk te weten waar vanuit het werkveld (het onderwijs) de behoefte ligt op dit terrein en wat de mogelijkheden én onmogelijkheden zijn. Om hier meer inzicht in te krijgen hebben wij het bureau Ruigrok/NetPanel opdracht gegeven tot het uitvoeren van een kwalitatief onderzoek onder leerkrachten en docenten in het primair en voortgezet onderwijs en het mbo. Hieronder gaan we nader in op die onderzoekconclusies die ons het meeste opvielen en aansluitend bespreken we hoe we hiermee aan de slag willen. Alle leerkrachten en docenten vinden financiële educatie belangrijk en urgent, maar de rol die zij daarbij willen innemen verschilt: In het primair onderwijs ziet men het als primaire verantwoordelijkheid voor de ouders. Door tijdgebrek heeft financiële educatie geen prioriteit. In het voorgezet onderwijs en het MBO zien de docenten een rol voor zichzelf, maar zien het bedrijfsleven en de overheid ook als verantwoordelijke. Het Nibud en het Geldmuseum begrijpen en onderschrijven de visie in het primair onderwijs dat de ouder de eerst verantwoordelijke is. Nibud en GeldMuseum voor ouders Het Nibud en het Geldmuseum houden daar in hun aanbod ook rekening mee. Het Nibud richt zich 1

2 voor financiële opvoeding voornamelijk op de ouders van kinderen in het basisonderwijs. Het Nibud biedt voorlichting, zowel online en hardcopy als via informatiebijeenkomsten op scholen. Daarnaast beschikt het Nibud over netwerken binnen vele lokale overheden die het kan ondersteunen bij lokale initiatieven voor ouderparticipatie of invoering van structurele financiële educatie. Het GeldMuseum biedt een unieke fysieke locatie waar kinderen en ouders op een eigentijdse, interactieve manier met geld bezig kunnen zijn. Dat ouders daar toenemend gebruik van maken ondersteunen de bezoekerscijfers van het GeldMuseum. Het museum ontvangt jaarlijks steeds meer kinderen onder de 12 jaar in gezinsverband. In 2012 was de stijging van deze groep 26% t.o.v. het jaar daarvoor. Politieke interventie Niet alle ouders zijn in staat om hun rol in de financiële opvoeding op de juiste wijze op te pakken en daarom vindt het Nibud het belangrijk dat er op de basisschool ook aandacht is voor het onderwerp. De leerkrachten en docenten zien dat ook en geven zelf aan dat politieke interventie noodzakelijk is om aandacht te geven aan het onderwerp. Het Nibud pleit dan ook al jaren om financiële educatie in het curriculum en de eindtermen op te nemen, maar dat is (vooralsnog) niet het geval.. Het GeldMuseum en het Nibud delen de mening dat bedrijfsleven en overheid ook een rol moeten spelen. Het Nibud en het GeldMuseum werken graag met uiteenlopende partijen en organisaties samen, om te zorgen dat de kern en inhoud overal hetzelfde is, maar dat iedere organisatie zijn eigen verantwoordelijkheid neemt. We zien dat veel banken aandacht aan financiële educatie besteden. Onderzoekconclusie : Houd rekening met de beschikbare tijd en budgetten op scholen Kant en klaar In het primair onderwijs is veel behoefte aan kant en klaar. Dus daar is wel ruimte voor bestaandelespakketten, maar zeker ook vraag naar kant-en-klare, downloadbare materialen, zoals Nieuwsbegrip ze biedt ( Nibud biedt een kant en klaar pakket aan voor groep 8, het Nibud Geldexamen. Dit is voor een leerkracht zonder veel voorbereiding direct in te zetten. Uit het onderzoek bleek dat in sommige gevallen de kosten een drempel opwerpen. Financiering door lokale overheid of een (financiële) organisatie ondervangen dit probleem. Dit heeft al goed gewerkt voor de gemeentes Rotterdam en Amsterdam. Planning belangrijk Het werd het Nibud en Geldmuseum duidelijk dat het inplannen in het curriculum van activiteiten, zowel in het primair als voortgezet onderwijs en het mbo, ruim van te voren plaatsvindt, nl. in aprilmei voorafgaand aan het nieuwe schooljaar. Het is belangrijk om daar rekening mee te houden bij het aanbieden van activiteiten. Vakoverstijgend Daarbij is bij het voortgezet onderwijs belangrijk om te zorgen dat activiteiten die meer dan een 2

3 lesuur duren en zich geheel of gedeeltelijk buitenschools afspelen bij buitenschoolse activiteiten, vakoverstijgend worden aangeboden. Het aanbod in het Geldmuseum speelt daar op in, door wisselprogramma s met andere instellingen of met de eigen programmering aan te bieden zodat klassen een totale excursie kan worden aangeboden. Men kan goed uit de voeten met het huidige aanbod financiële educatie; in het mbo en vmbo is financiële educatie al meer verankerd Praktisch en visueel In het voortgezet onderwijs en het mbo gaven docenten aan vooral met downloadbare lesmaterialen te werken en beschikbare tooltjes en filmpjes, omdat ze op die manier zelf een les of opdracht in elkaar kunnen zetten die aansluit bij de belevingswereld van de jongeren. Praktisch materiaal (tooltjes en testjes) en visuele vormgeving worden als pré gezien. Het Nibud vindt het goed om te horen dat docenten vaak noemen dat het Nibud wordt geraadpleegd voor materiaal en informatie. Juist die rol wil het Nibud vervullen: als kennisinstituut, waarmee docenten en de scholieren zelf aan de slag kunnen met het onderwerp en bij het Nibud objectieve informatie over het onderwerp vinden. Het Geldmuseum kan bevestigen dat financiële educatie meer de aandacht heeft op het vmbo en het mbo dan op havo- en vwo scholen; vooral vmbo-klassen en mbo s nemen deel aan de educatieve programma s. Het GeldMuseum gaat uit van het principe learning by doing en dat sluit goed aan bij de belevingswereld van leerlingen van het vmbo en mbo; praktische, actiegericht, eigentijds en weinig tekst maar beelden. Docenten en leerkrachten waarderen de educatieve programma s van het GeldMuseum met een 8. Er is behoefte aan het gestructureerd aanbieden van het bestaande lesmateriaal. Virtueel educatief kenniscentrum Zowel het primair, het secundair en het secundair beroepsonderwijs vraagt om een virtueel financieel educatief kenniscentrum, enerzijds als bron van deskundige informatie, anderzijds als ontmoetingsplek waar leerkrachten, ouders en kinderen informatie halen, brengen en uitwisselen. Nibud.nl/scholieren Deze behoefte onderstreept het belang van de website Nibud.nl/scholieren, waarin leerlingen uit het voortgezet onderwijs en het mbo informatie, testjes en filmpjes kunnen vinden over alle thema s rondom omgaan met geld. Voor docenten zijn specifieke pagina s beschikbaar (nibud.nl/scholieren/docenten) met een overzicht van in te zetten (downloadbare) opdrachten, beschikbaar les-en filmmateriaal, geordend per thema rondom omgaan met geld. Het GeldMuseum biedt de fysieke locatie waar docenten en leerlingen programma s kunnen volgen en geeft daarnaast de mogelijkheid om het virtuele platform samen met het Nibud en andere spelers 3

4 op het gebied van financiële educatie verder vorm te geven en van kwalitatieve inhoud te voorzien. In feite is nibud.nl/scholieren een goede basis van waar het virtueel financieel educatief kenniscentrum verder uitgebouwd zou kunnen worden tot bijv. een ontmoetingsplek waar docenten ook kennis en informatie kunnen uitwisselen en waar ook het primair onderwijs een eigen plek heeft. Wat heeft dit onderzoek ons geleerd? Inzicht in de behoefte aan financiële educatie in het werkveld, wat zijn de mogelijkheden en wat zijn de onmogelijkheden, dat was de insteek van het onderzoek. Onmogelijkheden Alleen gaat het ons nooit lukken dit probleem op te lossen : Politieke interventie is absoluut noodzakelijk om financiële educatie structureel in het curriculum van alle soorten van onderwijs op te nemen. Te starten bij het opnemen van financiële educatie in kerndoelen en eindtermen. Dit vraagt om een georganiseerde en breed gedragen politieke lobby. Het Nibud en GeldMuseum maken zich samen met andere partners hard voor financiële educatie, en we zullen die boodschap blijven uitdragen en aandringen dat er een moment komt waarop het wel in het curriculum zal komen. Mogelijk komt er ook een beweging als Nederland gaat meedoen aan de pilot van de OECD om financiële geletterdheid mee te nemen in PISA, een groot driejaarlijks onderzoek waarin 15-jarigen van een groot aantal landen worden getoetst op terrein van wiskundevaardigheden en taalvaardigheden. Hierdoor komt financiële geletterdheid mogelijk hoger op de politieke agenda. Mogelijkheden Voor de vorming van het virtuele financieel educatief centrum is in de basis door het Nibud en het GeldMuseum al veel inhoud (bijv. nibud.nl/scholieren) en expertise (bijv. ontwerpen financieel educatieve programma s en materialen) ontwikkeld. In het onderwijs blijken zowel het Nibud als het GeldMuseum bekende en erkende spelers op het gebied van financiële educatie. Het Nibud als hét onderzoeks- en kennisinstituut en het GeldMuseum als historisch en educatief centrum. Het Nibud ziet met dit onderzoek de koers die zij op wil gaan worden bekrachtigd en verstevigd. Het Nibud wil inzetten op haar functie als inhoudelijk deskundige op het terrein van kinderen leren omgaan met geld en deskundige op het terrein van de kennis en vaardigheden van jongeren. Het Nibud wil steeds minder zelf lesmaterialen ontwikkelen, maar juist partner zijn bij de ontwikkeling van materialen van anderen, waarbij wij met onze kennis en ervaring het materiaal inhoud kunnen geven. Die rol sluit aan bij hoe docenten en leerkrachten naar het Nibud kijken: als kenniscentrum. Gemiddeld 15% van het bezoek aan het GeldMuseum komt in schoolverband naar het museum. Dit is in percentage vergelijkbaar met organisaties als NEMO, Naturalis en Beeld en Geluid. Het GeldMuseum gaat uit van het principe learning by doing en dat sluit goed aan bij de belevingswereld van leerlingen van het vmbo en mbo; praktische, actiegericht, eigentijds en weinig tekst maar beelden. Docenten en leerkrachten waarderen de educatieve programma s van het GeldMuseum met een 8. Naast een fysieke ontmoetingsplek, kan het GeldMuseum ook heel goed 4

5 een virtuele ontmoetingsplek creëren. Bundeling van krachten Er is dus zeker voldoende basis voor een bundeling van krachten van het Nibud en het GeldMuseum waarbij het Nibud zich focust op inhoud en het GeldMuseum op vorm. Maar naast het Nibud en het GeldMuseum is er nog een aantal belangrijke spelers op het gebied van financiële educatie: Wijzer in geldzaken, en partners als De Nederlandse Bank, de Nederlandse Vereniging van Banken, het Verbond van Verzekeraars, etc. Een verdere bundeling van de krachten, ook met deze partijen, is zeer aan te bevelen. Doel van deze bundeling: Actief inzetten voor de politieke lobby; Opzetten van een virtueel financieel educatief centrum; Voortzetten van een fysiek financieel educatief centrum; Optimaal inzetten van kennis en expertise, mensen en middelen. Tot slot Het Nibud en het GeldMuseum zullen hun bestaande samenwerking intensiveren. Voor de vorming van een centraal virtueel platform en een fysiek financieel educatief kenniscentrum is door het Nibud en het GeldMuseum al veel inhoud (bijvoorbeeld nibud.nl/scholieren) en expertise (bijvoorbeeld ontwerpen financieel educatieve programma's en materialen) ontwikkeld. Ook het platform Wijzer in geldzaken biedt al veel informatie over educatief materiaal. Hier kan op worden voortgebouwd, waarbij een verdere bundeling van de krachten met andere spelers op het gebied van financiële educatie zeer wenselijk is. Voor een optimale inzet van kennis en expertise, mensen en middelen valt hierbij te denken aan partners van het platform Wijzer in geldzaken. Het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door De Nederlandsche Bank en Deloitte Fair Chance Foundation. Het volledige rapport en de bijbehorende bijlagen kunt u via het Nibud en het GeldMuseum opvragen. 5

De rol van financiële educatie in het basisonderwijs

De rol van financiële educatie in het basisonderwijs De rol van financiële educatie in het basisonderwijs De rol van financiële educatie in het basisonderwijs / 2 De rol van financiële educatie in het basisonderwijs 3 / De rol van financiële educatie in

Nadere informatie

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet.

Eindrapportage Interactieve Leerlijnen. www.dnsleerroutes.net. Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010. Kennisnet. Eindrapportage Interactieve Leerlijnen versie datum 1 / 7 Eindrapportage Interactieve Leerlijnen www.dnsleerroutes.net Auteur(s) : Annemarieke Schepers Versienummer : januari 2010 Kennisnet.nl www.dnsleerroutes.net

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

Datum 14 juli 2016 Kamervragen Straus, Aukje de Vries en Moors (VVD) over vmboleerlingen die aangeven onvoldoende kennis van geldzaken te hebben

Datum 14 juli 2016 Kamervragen Straus, Aukje de Vries en Moors (VVD) over vmboleerlingen die aangeven onvoldoende kennis van geldzaken te hebben >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Eind januari bracht het Platform Onderwijs2032 het eindadvies uit met hun visie op toekomstgericht onderwijs. Het rapport bevat veel bruikbare ideeën en aandacht

Nadere informatie

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen!

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Ondersteuning vanuit het Expertisecentrum Wetenschap & Technologie Zuid-Holland Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! In 2020 moeten

Nadere informatie

Over doorgaande leerlijnen en talentontwikkeling binnen kunst en cultuur Bureau BABEL, 's-hertogenbosch

Over doorgaande leerlijnen en talentontwikkeling binnen kunst en cultuur Bureau BABEL, 's-hertogenbosch Over doorgaande leerlijnen en talentontwikkeling binnen kunst en cultuur Bureau BABEL, 's-hertogenbosch Beschrijving van het arrangement voor talentontwikkeling Bureau Babel is een intermediair tussen

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Vanaf

Nadere informatie

GELDMUSEUM EN NIBUD. Een kwalitatief onderzoek naar de behoeften van leerkrachten en docenten als het gaat om financiële educatie op school

GELDMUSEUM EN NIBUD. Een kwalitatief onderzoek naar de behoeften van leerkrachten en docenten als het gaat om financiële educatie op school GELDMUSEUM EN NIBUD Een kwalitatief onderzoek naar de behoeften van leerkrachten en docenten als het gaat om financiële educatie op school DORIEN BLOKHUIS MARIT KLOOSTER AMSTERDAM, MAART 2013 1

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 24 578 MAVO/VBO/VSO Nr. 26 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 <

Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 < Handleiding voor het geven van een gastles 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 < Inhoud Inhoud 2 Introductie 3 Wat is de Week van het geld? 4 Opzet van een gastles 5 Hoe organiseert u een gastles 6 Praktische tips

Nadere informatie

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel Presentatie VTOI 8 april 2016 Paul Schnabel Visie Ingrediënten voor het eindadvies Resultaten dialoog Wetenschappelijke inzichten Internationale vergelijkingen Huidige wet- en regelgeving en onderwijspraktijk

Nadere informatie

De toekomst begint vandaag!

De toekomst begint vandaag! verder bouwen aan de kindcentra 0-13 s-hertogenbosch De toekomst begint vandaag! Als professionals, schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en gemeente werken we samen aan de kindcentra 0-13 s-hertogenbosch;

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Sinds

Nadere informatie

Talen in het curriculum van de toekomst

Talen in het curriculum van de toekomst Talen in het curriculum van de toekomst SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Jornada de formación para profesores de español como lengua extranjera, Utrecht 16 enero 2017 Daniela Fasoglio,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 568 Staatkundig proces Nederlandse Antillen Nr. 145 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs

Rapportage Onderzoek Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs Rapportage Onderzoek Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs In opdracht van: Contactpersoon: BEELD EN GELUID Floortje Jansen en Marcel Kollen DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven

Nadere informatie

Lesprogramma s voor pedagogische inzet van vechtsport in het onderwijs

Lesprogramma s voor pedagogische inzet van vechtsport in het onderwijs Respons Lesprogramma s voor pedagogische inzet van vechtsport in het onderwijs Respons; flexible and positive Respons Respons omvat een pakket van diensten en producten om onderwijs en vechtsport met elkaar

Nadere informatie

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

Meer (voor)lezen, beter in taal. De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Meer (voor)lezen, beter in taal De Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Adriaan Langendonk Miniconferentie Flevoland 23 september 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Actieplan Veilige School 2015-2018

Actieplan Veilige School 2015-2018 Actieplan Veilige School 2015-2018 Inleiding De actieplannen Veilige School 1 van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat het onderwerp veiligheid goed op de kaart van het Haagse onderwijs staat.

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

Veiligheid en schoolklimaat

Veiligheid en schoolklimaat de staat van het onderwijs 3 Veiligheid en schoolklimaat Over het algemeen voelen leerlingen zich veilig op school. Dat geldt niet voor alle leerlingen. Soms zijn er bovendien ernstige incidenten met verstrekkende

Nadere informatie

OECD Programme for International Student Assessment PISA-2015

OECD Programme for International Student Assessment PISA-2015 OECD Programme for International Student Assessment PISA-2015 Praktische kennis en vaardigheden van 15-jarigen Wat is PISA PISA (Programme for International Student Assessment) is het internationaal peilingonderzoek

Nadere informatie

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar

de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar de Bibliotheek en basisvaardigheden Kunst van Lezen 0-18 jaar Jos Debeij Gerlien van Dalen Adriaan Langendonk VNG regionale conferenties 15 en 16 april 2015 de Bibliotheek en basisvaardigheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Advies aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake cybersecurity in het onderwijs en het

Advies aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake cybersecurity in het onderwijs en het Advies aan de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake cybersecurity in het onderwijs en het bedrijfsleven. 3 Excellenties, De wereld digitaliseert in hoog

Nadere informatie

Beleidsnotitie Maatschappelijke stages in Hengelo

Beleidsnotitie Maatschappelijke stages in Hengelo Beleidsnotitie Maatschappelijke stages in Hengelo Hengelo, maart 2009 282843 conceptnotitie Maatschappelijke Stages.doc Pagina 1 van 6 03-06-2009 1. Inleiding Dit document vormt de beleidsvisie van de

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Vanaf

Nadere informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Onderwerp inzet intensiveringsmiddelen 'leren' 2017 Steller R.H.L. Pos De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon (050) 367 63 92 Bijlage(n) Ons kenmerk 6262777 Datum Uw brief

Nadere informatie

Onderstaand treft u de resultaten aan van de vragenlijst over ondernemend onderwijs.

Onderstaand treft u de resultaten aan van de vragenlijst over ondernemend onderwijs. De behoefte aan het delen van kennis en ervaring is groot! Samenwerking door kennis te delen en ervaringen uit te wisselen is essentieel om de verdere implementatie van ondernemend onderwijs efficiënt

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

ANGRY. De verbeelding van de radicaal. Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren.

ANGRY. De verbeelding van de radicaal. Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren. ANGRY De verbeelding van de radicaal Informatie over de educatieve modules bij een fotografie en nieuwe media project over radicaliserende jongeren. Jasper Groen, Jeffrey, 2008 Paradox, het Nederlands

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs Utrecht, juni 2016 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth van der Woud Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 0302631080 e-mail: info@duo-onderwijsonderzoek.nl

Nadere informatie

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Film bekijken? Scan met Layar! vmbo-theoretisch leerweg (tl) havo, atheneum, atheneum+ 900 leerlingen Uit de kunst! Ongeveer 900 leerlingen komen elke dag naar

Nadere informatie

VLIR- Seminar 28 mei 2013

VLIR- Seminar 28 mei 2013 VLIR- Seminar 28 mei 2013 Tweeledige focus (1) Upgrading Curriculum uitbreiding/ aanpassing van logopedische opleidingsonderdelen cruciaal t.a.v. betere hulpverlening binnen Surinaamse maatschappij m.n.

Nadere informatie

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting Visie op onderwijs en huisvesting Stichting Primair Onderwijs Zundert November 2015 0 Visie op onderwijs en huisvesting Aanleiding: Het onderwerp onderwijshuisvesting staat al geruime tijd op de Zundertse

Nadere informatie

Actieplan 'Wijzer in geldzaken'

Actieplan 'Wijzer in geldzaken' DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 5.2.5.5 Actieplan 'Wijzer in geldzaken' bronnen Brief van de minister van Financiën, 19.6.2008, Tweede Kamer, vergaderjaar 2007-1008, Kamerstuk 29507, nr. 62 In Nederland

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA S VMBO MAATSCHAPPIJLEER EN KUNSTVAKKEN I

EXAMENPROGRAMMA S VMBO MAATSCHAPPIJLEER EN KUNSTVAKKEN I EXAMENPROGRAMMA S VMBO MAATSCHAPPIJLEER EN KUNSTVAKKEN I De Onderwijsraad is een onafhankelijk adviescollege, ingesteld bij wet van 15 mei 1997 (de Wet op de Onderwijsraad). De Raad adviseert, gevraagd

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Commissie Samenleving Harderwijk 12 mei 2016

Commissie Samenleving Harderwijk 12 mei 2016 Commissie Samenleving Harderwijk 12 mei 2016 Agenda 1. Welkom 2. Ontwikkelingen 3. Strategienota 4. Digitale vaardigheden 5. Taalvaardigheden (inleiding door Chérif Ait Abderrahman (Stichting Lezen en

Nadere informatie

Ik en Geld en 200% Economie

Ik en Geld en 200% Economie Ik en Geld en 200% Economie Codename Future verbindt het open domein met de methode. Kernpunten: actualisatie, regionalisatie, variatie We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. Thema

Nadere informatie

Kinderrechten- en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten!

Kinderrechten- en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! Kinderrechten- en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! samen voor kinderen 2 2 Waarom is het belangrijk om leerlingen en leerkrachten te sensibiliseren over de Rechten van het Kind?

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Alles over. Holmwoods. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Holmwoods. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Samenwerking Bibliotheek en Voortgezet Onderwijs

Samenwerking Bibliotheek en Voortgezet Onderwijs Samenwerking Bibliotheek en Voortgezet Onderwijs Naar een landelijke aanpak SAMENVATTING Marleen Wijnen in opdracht van Kunst van Lezen september 2012 Samenvatting De bibliotheek op school voortgezet onderwijs

Nadere informatie

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding DOCENTENHANDLEIDING UTRECHT AAN ZEE: HOE HOUD JIJ DROGE VOETEN? 2 April 2011 Utrecht aan Zee: hoe houd jij droge voeten? is ontwikkeld door

Nadere informatie

Reactie Profielenberaad op uitkomsten Verdiepingsfase Curriculumherziening PO en VO en Beleidsreactie Staatssecretaris Dekker

Reactie Profielenberaad op uitkomsten Verdiepingsfase Curriculumherziening PO en VO en Beleidsreactie Staatssecretaris Dekker Reactie Profielenberaad op uitkomsten Verdiepingsfase Curriculumherziening PO en VO en Beleidsreactie Staatssecretaris Dekker Geachte leden van de Vaste Kamercommissie voor Onderwijs en Wetenschappen,

Nadere informatie

Zaterdagschool STICHTING HET SUCCES

Zaterdagschool STICHTING HET SUCCES STICHTING HET SUCCES Zaterdagschool SCHOOLGIDS STUDIEONDERSTEUNING VOOR: - Basisschool; cito, entree & groep 3 t/m 8 - Voorgezet onderwijs - Volwassene - Brede school activiteiten WWW.STICHTINGHETSUCCES.NL

Nadere informatie

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd Subsidie: Bernard van Leer Foundation Inhoud presentatie Onze Klas Mijn Wereld Ontwikkeling:

Nadere informatie

Standaard Europees Platform Elos grensverleggend onderwijs-vmbo

Standaard Europees Platform Elos grensverleggend onderwijs-vmbo Standaard Europees Platform Elos grensverleggend onderwijs-vmbo Kwaliteit Elos voor internationalisering in het vmbo in Nederland Elos is een internationale leerroute voor scholen in het Nederlands voorgezet

Nadere informatie

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM programma Nederland een kenniseconomie Leven lang leren Wat zijn de actuele ontwikkelingen? Wat

Nadere informatie

Checklist. Hoe kan het PO zorgen voor een goede voorbereiding op het VO?

Checklist. Hoe kan het PO zorgen voor een goede voorbereiding op het VO? Checklist Hoe kan het PO zorgen voor een goede voorbereiding op het VO? Voorbereiding op onderwijs VO Huiswerk in groep 8 Huiswerkbeleid schoolbreed invoeren. Huiswerk opgeven: werk dat thuis gemaakt moet

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema s, is het belangrijk om aan de volgende 4 niveaus aandacht

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus Voortgezet Onderwijs 19 februari 2016 Inhoud Algemeen Meer maatwerk voor leerlingen Overgang po-vo Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie Rekenresultaten 2015 per school Scholen aan de slag

Nadere informatie

In rood de vragen die we bij de tweede meeting niet meer hebben gesteld. GPL = gepersonaliseerd leren. Vragenlijst docententeam gepersonaliseerd leren

In rood de vragen die we bij de tweede meeting niet meer hebben gesteld. GPL = gepersonaliseerd leren. Vragenlijst docententeam gepersonaliseerd leren Vragenlijst docententeam gepersonaliseerd leren In rood de vragen die we bij de tweede meeting niet meer hebben gesteld. GPL = gepersonaliseerd leren 5 punts Likertschaal 1. Ik ben een goede GPL docent

Nadere informatie

Onderwijs2032. Uw feedback op het advies!

Onderwijs2032. Uw feedback op het advies! Onderwijs2032 Uw feedback op het advies! Doel van deze bijeenkomst Ophalen van feedback vanuit schoolbestuurders en schoolleiders op het hoofdlijn advies van het platform Onderwijs2032 tbv de reactie van

Nadere informatie

Toptechniek in Bedrijf Programmalijn 1

Toptechniek in Bedrijf Programmalijn 1 Toptechniek in Bedrijf Programmalijn 1 Samenwerking van vijf Gelderse ROC s Organisatiestructuur Overlegstructuur Prestatie indicatoren 1 oktober 2012 Organisatiestructuur RxH Functie: Stuurgroep/klankbord

Nadere informatie

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl

Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek Abtslaan 15 4844 SL Terheijden 076 5938218 www.obsdewindhoek.nl Openbare basisschool De Windhoek: een kleine school met een groot karakter! Een school kiezen voor uw kind

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 031 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van

Nadere informatie

Digitale geletterdheid en de lerarenopleidingen, een ontwikkelplan

Digitale geletterdheid en de lerarenopleidingen, een ontwikkelplan Digitale geletterdheid en de lerarenopleidingen, een ontwikkelplan SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling VELON conferentie Brussel, 4 februari 2016 Petra Fisser, Monique van der Hoeven, Sigrid

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

historischcentrumoverijssel

historischcentrumoverijssel Met de klas... Educatief aanbod voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs Eikenstraat 20 8021 WX Zwolle T 038 426 63 00 twitter: @HCOverijssel educatie@.nl volg ons! Met de klas... Educatie bij het

Nadere informatie

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT Utrecht, maart 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding en probleemstelling 5 2 Resultaten basisonderwijs 7 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

Opwegnaarschool.nl. Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket

Opwegnaarschool.nl. Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket Opwegnaarschool.nl Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket Winnaar Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2010 Opwegnaarschool.nl Een verkeersveilige schoolomgeving en een veilige schoolroute.

Nadere informatie

OPRICHTING 21/12/2012 2013-2014 OPSTART 2015: OVERGANGSJAAR. Financiering Minister Gatz & Minister Crevits

OPRICHTING 21/12/2012 2013-2014 OPSTART 2015: OVERGANGSJAAR. Financiering Minister Gatz & Minister Crevits OPRICHTING 21/12/2012 2013-2014 OPSTART 2015: OVERGANGSJAAR Financiering Minister Gatz & Minister Crevits VIAA: FOCUS EN MODEL DIGITALISEREN INTERACTIE ARCHIVEREN Nog 500.000 uur te digitaliseren in de

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

Havenplan Juli Havenplan Kinderen maken kennis met de haven van Schiedam

Havenplan Juli Havenplan Kinderen maken kennis met de haven van Schiedam Havenplan Kinderen maken kennis met de haven van Schiedam 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Doelstellingen... 4 Doelgroep... 4 Opzet project... 4 PR en communicatie... 6 Financiering... 6 Ambities voor de

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Aanbevelingen en Actieprogramma. Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht

Aanbevelingen en Actieprogramma. Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht Aanbevelingen en Actieprogramma Naar versterking van het VMBO; Bedrijfsleven over VMBO beroepsgericht 2 Aanbevelingen ter verbetering van (de aantrekkelijkheid van) het VMBO naar aanleiding van het VMBO

Nadere informatie

Rotterdam, 22 februari 2013 DIIIIM RAINBOW CITY GD1 01.03.2013 0013. Betreft: subsidie voorlichting. Geachte raadsleden,

Rotterdam, 22 februari 2013 DIIIIM RAINBOW CITY GD1 01.03.2013 0013. Betreft: subsidie voorlichting. Geachte raadsleden, Rotterdam, 22 februari 2013 DIIIIM RAINBOW CITY Betreft: subsidie voorlichting MPQD1 GD1 01.03.2013 0013 ROTTERDAM Geachte raadsleden, Voorlichting is noodzakelijk. Daar heeft de landelijke overheid zich

Nadere informatie

Even voorstellen. Wie zijn wij, wie ben jij?

Even voorstellen. Wie zijn wij, wie ben jij? Even voorstellen Wie zijn wij, wie ben jij? Ontdek de mogelijkheden van een doorlopende leerlijn mediaeducatie In deze deelsessie worden deelnemers meegenomen via de mediawijsheidcirkel naar een concrete

Nadere informatie

Product en prijzen schooljaar 2015-2016

Product en prijzen schooljaar 2015-2016 Product en prijzen schooljaar 2015-2016 1 * Dit betreft de kosten per leerling. Er worden ook kosten per school en per docent in rekening gebracht. Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Maak kennis met Social

Nadere informatie

Voor een sterke basis. Wet- en regelgeving voor positieve ontwikkeling in opvang en onderwijs

Voor een sterke basis. Wet- en regelgeving voor positieve ontwikkeling in opvang en onderwijs Voor een sterke basis Wet- en regelgeving voor positieve ontwikkeling in opvang en onderwijs Overzicht wettelijke verplichtingen in jeugd, onderwijs en opvang Gemeenten zijn uitvoerders van overheidsbeleid;

Nadere informatie

Het Nibud Spaarbiggetje lesbrief en prijsvraag

Het Nibud Spaarbiggetje lesbrief en prijsvraag Het Nibud Spaarbiggetje lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS LESPROGRAMMA SCHOOLSEIZOEN

VOORTGEZET ONDERWIJS LESPROGRAMMA SCHOOLSEIZOEN VOORTGEZET ONDERWIJS LESPROGRAMMA SCHOOLSEIZOEN 2017-2018 Bezoek aan een dierentuin maakt over het algemeen geen deel uit van de belevingswereld van veel jongeren. Te meer een reden om Diergaarde Blijdorp

Nadere informatie

Presentatie Peet van de Wiel & Ignas van Schaick

Presentatie Peet van de Wiel & Ignas van Schaick Presentatie Peet van de Wiel & Ignas van Schaick Peet van de Wiel (Podium) Ignas van Schaick (EMS FILMS) Trailer De Nieuwe Wildernis De Nieuwe Wildernis, het merk De waarde en de impact van het medium

Nadere informatie

Regelgeving referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen versie 1.2

Regelgeving referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen versie 1.2 Regelgeving referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen versie 1.2 Op 29 april 2010 is de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen vastgesteld. De wet legt het kader vast voor de lagere, meer

Nadere informatie

Voorstel taal- en rekenbeleid [school]

Voorstel taal- en rekenbeleid [school] Inleiding Landelijk Op 27 april 2010 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel 'Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen' aangenomen. Het wetsvoorstel treedt op 1 augustus 2010 in werking. De kern van

Nadere informatie

Informatie groep / 2018

Informatie groep / 2018 Informatie groep 8 2017 / 2018 Afgelopen dinsdag kwamen meneer Spetter en meneer Beene van het voortgezet onderwijs vertellen over de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs (VO). Deze

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 20 december 2016 dyslexieverklaringen

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 20 december 2016 dyslexieverklaringen >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Opdracht 4.2 Profielwiel; hulpmiddel voor het schrijven van een profielschets internationalisering

Opdracht 4.2 Profielwiel; hulpmiddel voor het schrijven van een profielschets internationalisering Opdracht 4.2 Profielwiel; hulpmiddel voor het schrijven van een profielschets internationalisering Beantwoord de zes sleutelvragen en vul deze in onderstaand format in. Welk ideaalbeeld hebben we van een

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Primair Onderwijs Onze referentie

Primair Onderwijs Onze referentie >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE DEN HAAG.. Primair Onderwijs IPC 2400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim 1. Definities schoolverzuim In de Leerplichtwet 1969 (hierna: de Leerplichtwet) worden verschillende soorten schoolverzuim onderscheiden: 1) Relatief verzuim.

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding Niveau mavo. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor Herkansbaar 10 handelingsdeel 1 handelingsdeel

Lichamelijke Opvoeding Niveau mavo. Jaar Toetsnaam Type Omschrijving Afnamemoment Weegfactor Herkansbaar 10 handelingsdeel 1 handelingsdeel Opvoeding Niveau mavo 1) Leerlingen die hun absentie niet op orde hebben dienen dit in te halen door lessen te volgen van andere klassen. Dit gaat in samenspraak met de betreffende docent. medische redenen,

Nadere informatie

Onderwijs met een hart. Strategische agenda

Onderwijs met een hart. Strategische agenda Onderwijs met een hart Strategische agenda 2014-2018 1 Strategische agenda 2014-2018 Inhoud Onze missie 4 Onze kernwaarden 5 Onze identiteit 5 Maatschappelijke ontwikkelingen 6 Professionalisering 6 Passend

Nadere informatie

Portfolio lesmateriaal Basisonderwijs Zwerfafval

Portfolio lesmateriaal Basisonderwijs Zwerfafval Portfolio lesmateriaal Basisonderwijs Zwerfafval Deze portfolio is in 2014 samengesteld door de werkgroep Zwerfafval van het Netwerk NME Diensten. In deze werkgroep zitten 24 NME centra die landelijk samenwerken

Nadere informatie

Met de rugzak naar school

Met de rugzak naar school leerlinggebonden F I N A N C I E R I N G Publicatie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Productie directie Voorlichting, Leo Wijnhoven Vormgeving Maarten Balyon, grafische vormgeving,

Nadere informatie

Leuk, praktisch en inspirerend W&T onderwijs. Professionaliseringstrajecten voor het primair onderwijs Mei 2014

Leuk, praktisch en inspirerend W&T onderwijs. Professionaliseringstrajecten voor het primair onderwijs Mei 2014 Leuk, praktisch en inspirerend W&T onderwijs Professionaliseringstrajecten voor het primair onderwijs Mei 2014 Professionalisering wetenschap en techniek in de klas Workshops Nascholingen Lezingen & Congressen

Nadere informatie

G ldwijs. Financiële educatie voor het basisonderwijs in de gemeente Barneveld

G ldwijs. Financiële educatie voor het basisonderwijs in de gemeente Barneveld G ldwijs 2015 2016 Financiële educatie voor het basisonderwijs in de gemeente Barneveld Geachte heer/mevrouw, Welzijn Barneveld biedt u, in opdracht van de gemeente, met genoegen het programma G ldwijs

Nadere informatie

LEARNING BY DOING ONDERWIJSINSTELLINGEN

LEARNING BY DOING ONDERWIJSINSTELLINGEN LEARNING BY DOING ONDERWIJSINSTELLINGEN ONDERN EGINT OP OOL EMERSCHAP ONDERNEMERSCHAP BEGINT OP SCHOOL Een eigen bedrijf beginnen? Andere Europeanen doen dat meer dan Nederlanders. Zowel grote als kleinere

Nadere informatie

Subsidiekader: Haagse aanpak (hoog)begaafdheid 2012 en 2013

Subsidiekader: Haagse aanpak (hoog)begaafdheid 2012 en 2013 Subsidiekader: Haagse aanpak (hoog)begaafdheid 2012 en 2013 1. Haagse aanpak (hoog)begaafdheid 1.1 Inleiding Alle kinderen en jongeren verdienen maximale kansen om het beste uit zich zelf te halen. Zo

Nadere informatie

SchoolActieplan Verkeer Raamwerk

SchoolActieplan Verkeer Raamwerk SchoolActieplan Verkeer Raamwerk SchoolActieplan Verkeer Naam en plaats school Looptijd plan Kinderen hebben recht op een veilige, zo zelfstandig mogelijke mobiliteit Passages tussen {} zijn optioneel

Nadere informatie

Samen in de klas. Voor iedereen die onderwijs assistent wil worden

Samen in de klas. Voor iedereen die onderwijs assistent wil worden Samen in de klas Voor iedereen die onderwijs assistent wil worden Samen in de klas Heb je altijd al met kinderen willen werken? Vind je het belangrijk dat elk kind de aandacht krijgt die het nodig heeft?

Nadere informatie

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu

PASSIE VOOR ONLINE LEREN. www.profijt.nu PASSIE VOOR ONLINE LEREN www.profijt.nu WAT IS PROFIJT? Het Praktijkonderwijs heeft behoefte aan een systeem waarin alle dagelijkse processen op een logische wijze en in één platform worden vastgelegd.

Nadere informatie

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking

Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Ambulante Onderwijskundige Begeleiding voor leerlingen en studenten met een visuele beperking Gewoon naar school, mét begeleiding Wat ziet mijn leerling en wat niet? Zijn er aanpassingen nodig in de klas?

Nadere informatie

ICT in het basis- en voortgezet onderwijs. Schooljaar

ICT in het basis- en voortgezet onderwijs. Schooljaar ICT in het basis- en voortgezet onderwijs Schooljaar 2007-2008 Technisch Rapport Versie 0.1 Maart 2008 Inspectie van het Onderwijs Afdeling Kennis Wietske Idema TR ICT Maart 2008.doc Pagina 1 van 21 Gemaakt

Nadere informatie