Natuurgidsencursus Ooststellingwerf Westerveld

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Natuurgidsencursus Ooststellingwerf Westerveld"

Transcriptie

1 Natuurgidsencursus Ooststellingwerf Westerveld Opdrachten Diploma-eisen Om in aanmerking te komen voor het diploma van de natuurgidsencursus gelden de volgende voorwaarden 1. Er geldt een minimale aanwezigheidsnorm van 85 procent 2. We verwachten dat je actief meedoen 3. Je levert bijdragen leveren aan het cursuslogboek 4. Je hebt minimaal een keer een biologisch moment verzorgd 5. Je heb een proefexcursie (mini-excursie) uitgevoerd 6. Je hebt de opdracht voor het adoptieterrein uitgevoerd en een verslag ingeleverd dat voldoende is beoordeeld. 7. Je hebt stage gelopen en een stage verslag ingeleverd De stage is voldoende beoordeeld. 8. Je hebt een eindpresentatie gehouden dat voldoende is beoordeeld. Mentor Als cursist ben je lid van een IVN-afdeling (dat is verplicht). Bij die afdeling is er een mentor voor je beschikbaar die je begeleidt tijdens de cursus. De mentor kan je wegwijs maken in de afdeling: introduceren bij werkgroepen, activiteiten. Een mentor kan een rol spelen bij: - Keuze en uitvoering van opdrachten in het adoptieterrein - Keuze en uitvoering van de stage - Ondersteuning tijdens de cursus Met die mentor heb je regelmatig contact. Je kunt zelf contact opnemen. Hij of zij kan ook met jou contact opnemen. 1. Aanwezigheid Aanwezigheid tijdens cursusbijeenkomsten is verplicht. Om in aanmerking te komen voor het diploma, moet je minimaal 85 procent van binnen- en buitenlessen bijwonen. Het cursusteam houdt een presentielijst bij. Mocht je te vaak afwezig zijn, dan treedt het cursusteam met je in overleg. Ben je verhinderd? Meldt dit vooraf met reden van afwezigheid op 2. Actief meedoen We verwachten dat elke cursist actief meedoet tijdens de cursus. Alleen luisteren tijdens lesavonden is niet voldoende. Docenten zullen een beroep doen op je inbreng, geven opdrachten. Je zult zelf soms iets moeten doen: iets vertellen voor de groep, meedoen in een rollenspel. En je kunt je voorbereiden op een lesavond door vooraf de theorie te bestuderen. Actief meedoen zorgt ervoor dat je meer leert tijdens de cursus. William Glasser, psychiater en onderzoeker, zegt iets over hoe je het meest leert. Je leert: - 90 procent van wat je zelf aan anderen uitlegt - 80 procent van wat we doen, - 70 van wat we met anderen bespreken, - 50 procent van wat we zien en horen, - 30 procent van wat we zien, - 20 procent van wat we horen, - 10 procent van wat we lezen - 1 -

2 Tijdens de cursus geven we je veel gelegenheid om dingen te doen, zaken met anderen te bespreken, dingen uit te leggen. We verwachten ook dat je dat doet. Sommige cursisten hebben door opleiding of werkervaring kennis en vaardigheden waarmee ze medecursisten kunnen helpen: kennis over bomen, planten, vogels. Of ervaring in het uitleggen van dingen, kinderen enthousiasmeren Actief meedoen betekent ook dat je je medecursisten helpt tijdens de cursus. 3. Cursuslogboek Van elke bijeenkomst wordt een kort verslag gemaakt. Dit verslag is bedoeld voor jezelf, medecursisten docenten en cursusteam. Doe van het verslag is enerzijds een opfrisser: waar ging de cursusbijeenkomst over? Wat is er behandeld? Welke informatiebronnen zijn er gebruikt? Daarnaast is het verslag bedoeld voor diegenen die er niet bij konden zijn: docenten (die voor andere onderdelen zijn ingedeeld), cursusteamleden of cursisten die verhinderd waren. Het verslag is openbaar, wordt geplaatst op natuurgidsenscursus.blogspot.com. Het verslag lever je zo spoedig mogelijk (voor de volgende cursusbijeenkomst) in door het te sturen naar het adres; 4. Biologisch Moment Alle cursisten verzorgen tijdens de cursus een biologisch moment (BM). Dit onderdeel duurt maximaal 10 minuten (inclusief feedback). Een beschrijving van een biologisch moment vind je in het werkvormenhandboek (p 69-71). Een slang voelt warm en zacht, nat veenmos kan heel veel water bevatten Als je zoiets voor het eerst ontdekt, ben je verrast. Tijdens een biologisch moment roep je zulke ervaringen op, laat je deelnemers iets ontdekken. Het biologisch moment is kort moment (5 10 minuten) waarin je samen ervaringen deelt aan de hand van biologisch materiaal. Je kunt materiaal meenemen dat je kunt uitdelen, rondlaten gaan of laten zien. Deelnemers kunnen zich verwonderen over kleuren, kunnen voelen, ruiken, horen, tegen het licht houden. Je wisselt ervaringen uit, bespreekt met elkaar wat je gezien hebt. Wanneer je een biologisch moment verzorgt, zorg je dat ervaringen uitgewisseld worden: je bent gespreksleider. De manier waarop je het biologisch moment invult, hangt van jezelf af. Elke gids heeft zijn eigen stijl van leren en presenteren. Een presentatie die bij je past, die authentiek is, raakt mensen eerder dan een imitatie van iemand anders. Je kunt een biologisch moment ondersteunen met audiovisuele middelen, maar dat hoeft niet. Tijdens een excursie doe je dat ook niet. Maar soms kun je niet anders, bijvoorbeeld omdat je een biologisch moment wilt opbouwen aan de hand van foto s. Doel van het biologische moment: - inspiratie en verwondering delen (allen) - het oefenen met spreken voor de groep (de spreker) - leren over flora, fauna, landschap, ecologie (de toehoorders) - natuurbeleving als gezamenlijke start van een lesavond (allen) Zelf leer je ook zoals: - presenteren - organiseren van een presentatie - structuren, - creativiteit inzetten Een biologisch moment gaan we niet beoordelen. Wel blikken we terug: ben je tevreden? Ging het goed? Wat was moeilijk? Wat had beter gekund? - 2 -

3 Daarnaast observeren drie medecursisten op verschillende aspecten: Inhoud - Is duidelijk wat het onderwerp is? Is er een structuur? - Spreekt de inhoud aan? Is het inspirerend? - Wat leer je van de presentatie? Presentatie: - Hoe is het contact met de toehoorders? Is er oogcontact? Is er interactie? - Hoe is de sfeer? Ontspannen, of juist gespannen? - Is de presentatie levendig? Is het een echte presentatie, of wordt het voorgelezen? - Is er een pakkende opening? Een duidelijke afsluiting? - Verstaanbaarheid? Hoe zit het met stemvolume? Articulatie? Organisatie - Wat zijn de hulpmiddelen? - Was de voorbereiding goed? Zijn er voldoende materialen of hulpmiddelen? - Tijdsduur: past het binnen de tijd? 5. Mini-excursies Mini-excursie Opdracht voor de mini-excursie: Je verzorgt een korte excursie van 10 minuten voor een groep van zes deelnemers (medecursisten). De mini-excursies houden we op zaterdagen 7 (Lheebroekerzand) en 14 juli (Aekingerzand). Na afloop van de excursie is er een korte nabespreking met je deelnemers. Van hen krijg je feedback Je maakt van de excursie en de nabespreking een kort verslag. Dit verslag lever je een week na afloop in, samen met het excursieformulier Toelichting De gidsencursus is een aanzet tot het ontwikkelen tot natuurgids. Een goede gids wordt je niet in een keer, de vaardigheden onder de knie krijgen is een proces van enkele jaren. Elke keer dat je een excursie geeft, wordt je meer ervaren. Elke excursie is een leerproces. Reflectie is een belangrijk onderdeel van dit leerproces. Bij reflecteren, het terugkijken op de geleverde prestatie, kan het gaan om vragen als: - Wat ging goed? - Wat kan ik verbeteren? - Welke vaardigheden kan ik toepassen? Je kunt zelf reflecteren, heel leerzaam is ook de reflectie van anderen, je deelnemers. Je kunt de waarde van hun feedback versterken door vooraf aan te geven waarop ze moeten letten. Voor de voorbereiding is het goed hoofdstuk 1 van het werkvormenboek te raadplegen. Het werkvormenboek noemt een aantal aandachtspunten bij wandelingen en excursies op pagina 30 en verder. Maar het aantal aandachtspunten is wel heel veel voor een mini-excursie. Omdat je in een mini-excursie niet alles kunt, en dit een eerste excursie is, moet je je bij de voorbereiding beperken qua werkvorm en thema en doelgroep. Belangrijke aandachtspunten voor een (eerste) mini-excursie zijn: : - Omgang met de groep (dialoog: luister- en gesprekstructuren) - Balans tussen overdracht kennis, natuurbeleving en de beginsituatie van de deelnemers.(kennis en leeftijd) - Richt je op feiten. Laat opvattingen terzijde. Vermijd duidelijke stellingname die discussie oproept. - Spreekvaardigheid / presentatie - Tijdsbewaking (pas je route aan als je ziet dat de planning niet goed is) - Laat zien dat je vertrouwd bent met het terrein - 3 -

4 - Leerproces: formuleer je persoonlijke leerdoelen (Dit is belangrijk voor reflectie, vraag een of twee excursieleden specifiek te letten op je persoonlijke leerdoelen) Voor de voorbereiding is het goed na te denken over: - De werkvorm. - De doelgroep. We raden je aan je te richten op een algemeen publiek. Misschien wil je op basis van je persoonlijke ervaring richten op bijvoorbeeld jongeren, specialisten - Het thema:: algemeen, natuurbeleving, planten, vogels - Formuleer een doel van je excursie - Beschrijf je eigen rol als excursieleider Uitvoering We verdelen alle cursisten over 5 groepen, van elk 6 deelnemers. 3 deelnemers verzorgen een miniexcursie voor deze groep op de eerste zaterdag, de volgende 3 deelnemers doen het op de tweede zaterdag. Het gebied is nieuw voor jullie, het is voor niemand een adoptieterrein. We beginnen de ochtend met een korte wandeling door het gebied onder leiding van een van de cursusteamleden, zodat je een beeld krijgt van het gebied. Daarna krijg je een half uur om de mini-excursie voor te bereiden, dit doe je samen met een van je groepsleden. De voorbereiding gebeurt dus per groep in drie tweetallen. Na de voorbereiding zijn er drie excursierondes. Direct na de excursie vindt een nabespreking plaats. Benoem twee van de excursiedeelnemers als observerder. Vertel hen ook waar ze op moeten letten. Tijdschema rondwandeling onder leiding van cursusteam, verkenning van het gebeid voorbereiding van de mini-excursie (in tweetallen eerste excursie nabespreking excursie tweede excursie nabespreking excursie derde excursie nabespreking excursie plenaire nabespreking Aandachtspunten voor voorbereiding - Wat het doel is van de excursie? Wat is het thema? En wie is de doelgroep? - Wat is de excursiestijl. Welke werkvorm hanteer je? Wat doe je als gids? Hoe is je taakverdeling? Wat laat je de deelnemers doen? - Waarop moeten observeerders letten? Wat zijn je persoonlijke leerdoelen? - Vul het voorbereidingsformulier in (iedereen zelf een formulier invullen). - Loop de excursie voor. Evaluatie Direct na de mini-excursie vindt een nabespreking plaats (10 minuten). Met onder andere de volgende aandachtspunten: - Hoe was de tijdsplanning? - Was het doel van de excursie duidelijk? - Welke werkvorm werd gehanteerd? - Hoe voerde de gids de rol uit? Was er aandacht voor de groep? Was het verstaanbaar? - Geef feedback op de persoonlijke leerdoelen? Wat ging goed? Heb je suggesties voor verbetering? 6. Adoptieterrein - 4 -

5 Als cursist krijg je de opdracht, aan het begin van de cursus, een eigen terrein uit te zoeken. Dit terrein het adoptieterrein volg je gedurende vier seizoenen. Je brengt zo n 10 tot 30 bezoeken aan dit terrein Kennis en de je tijdens de cursusblokken opdoet, toets je op dit terrein. Als er lessen zijn over bodemopbouw, toets je dat op dit terrein: - Je doet veldkennis op - Je voert inventarisaties uit - Je bestudeert een klein ecosysteem - Je leert beheeraspecten kennen - Je bestudeert seizoensveranderingen - Je brengt theoretische kennis in de praktijk Wat leer je er? - Je leert observeren - Je leert zelf een onderzoekje uit te voeren - Je leert informatie verzamelen, te ordenen en te verwerken - Je leert hoe je je voorbereid op een excursies - Je leert samenwerken in een groepje - Je ontdekt wat het natuur voor je kan betekenen voor je werk als IVN er - Je kunt je sterke kanten als IVN er ontdekken - Je raakt betrokken bij een gebied, het kan uitgroeien in zorg, beheer Een adoptieterrein is niet te groot, niet te klein. Er moet voldoende variatie zijn, maar het moet ook behapbaar zijn. En belangrijk het is niet te ver van waar je woont. Je kunt een terrein alleen onder je hoede nemen, maar makkelijker is het om in een klein groepje van twee tot vier personen te werken. Opdrachten Maak een keuze voor een terrein. Welk gebied is dit? Waar ligt het. Motiveer je keuze. Waarom kies je dit gebied? Waar ligt het? Hoe groot is het? Wat spreek je aan? Wat hoop je er te leren? Met wie ga je samenwerken? 2. Verzamel informatie over de flora en fauna. Maak een inventarisatie. Wat groeit er? Welke vlinders, paddenstoelen, vogels, zoogdieren, planten (kruiden, struiken, bomen)? Inventariseer gedurende een jaar zodat je alle seizoenen meeneemt. Kun je uitleggen wat de samenhang is tussen flora, fauna, biotoop en het beheer. (Neem geen soorten over uit rapporten, maar alleen wat je zelf gezien hebt.) Uitvoering Je maakt een verzamellijst van alle soorten die je tegengekomen bent. Noteer ook datum van de waarneming. Deze lijst kun je samen maken Maak individueel een beschrijving van twee aansprekende soorten naar eigen keuze. Van die soorten zoek je informatie op die interessant kan zijn om in een educatieve activiteit te gebruiken. 3. Maak een bodemprofiel. Deze opdracht sluit aan op blok 3.1. en 3.2 (22 en 31 maart 2012). Kies twee plekken in je adoptieterrein die zoveel mogelijk van elkaar verschillen. Let daarbij op de vegetaties. Is het verschil in vegetatie ook terug te vinden in de bodemopbouw. Uitvoering: Beschrijf dit, maak een tekening (of foto) en beschrijf de opbouw van de bodem. 4. Maak een gebiedsbeschrijving: Verzamel informatie over het beheer door een beheerder te interviewen. Maak een beschrijving van het beheer en besteed ook aandacht aan ontwikkelingen in de toekomst: plannen, doel van het beheer Verzamel informatie over de historie van het gebied, denk aan cultuurhistorie, geologie, ontstaan, eigenaars, functie van het gebied, verhalen. In de beschrijving moeten de volgende zaken aan de orde komen: Eigendom, ligging, plattegrond van het terrein (inclusief een duidelijke kaart) Beschrijving van de belangrijkste kenmerken Ontstaansgeschiedenis, bodemgesteldheid en waterhuishouding Natuurwaarden, cultuurwaarden Hoe wordt het terrein gebruikt? Hoe wordt het terrein beheerd? - 5 -

6 Uitvoering: Overleg hoe je dit als groep aanpakt. Maak een werkverdeling. Iedereen moet zijn bijdrage leveren. Spreek met elkaar af wanneer elk deel klaar is. Zorg dat je tijd hebt om de onderdelen samen te voegen zodat het een samenhangend geheel wordt. 5. Geef een proefexcursie. Elke cursist geeft een mini-excursie van ongeveer 10 minuten in het adoptieterrein. Gebruik hierbij de informatie die je verzamel hebt bij de vorige opdrachten. Gebruik het werkvormenboek bij je voorbereiding (hoofdstuk 1: Wandelingen en hoofdstuk 2: Paden). Maak een duidelijke keuze voor je doelgroep (*kinderen, volwassen, school etc). Wat zijn je doelen? Wat wil je bereiken? Welke werkvorm kies je? Wat wil je zelf leren? Waarop moet degene letten die observeert? Zet dit vooraf op papier, hou dit voor jezelf Uitvoering van de proefexcursie: De proefexcursies staan gepland in de zomer van 2012 (miniexcursies). Je mentor is hierbij aanwezig. Tijdens de excursie observeert iemand. Je eigen voorbereiding is leidraad bij de nabespreking. Iemand anders maakt een verslag van de nabespreking. Tenslotte maak je een verslag van de proefexcursies: hoe ging het? Wat heb je geleerd en lever dit in. Met je mentor kun je bespreken hoe je die opdrachten uitvoert. Mochten er onderdelen lastig zijn, om wat voor reden dan ook, dan kun je in overleg met je mentor andere keuzes maken. Natuurlijk beargumenteer je die keuzes. Enkele praktische handreikingen voor de keuze van je adoptieterrein: - Zorg dat het adoptieterrein dicht bij je woonplaats is: Je moet er makkelijk en regelmatig naar toe kunnen. - Het moet niet te groot zijn. Een stukje bos, een park, veentje, stukje van een beek, weide. - Variatie is belangrijk. Het terrein moet mogelijkheden bieden voor diverse waarnemingen: flora, fauna,a- biotische factoren. - Natuurlijke processen moeten ongestoord plaats vinden. Er moet een beperkte invloed van de mens zijn Wat lever je in? Van elke deelopdracht maak je een verslag:. 1. Keuze van het gebied. Beschrijf kort waarom je dit gebied hebt gekozen? Wat spreekt je aan? Wat fascineert je? Wat wil je uitzoeken? Dit lever je in uiterlijk december Individueel: beschrijving van twee aansprekende soorten: inleveren: dec 2012 Groep; Verzamellijst van alle soorten. Inleveren dec Beschrijving bodemprofiel. Inleveren juni Gebiedsbeschrijving.. Inleveren juni Proefexcursies: Uitvoering in de zomer van 2012 Het cursistenteam beoordeelt het verslag en let op de volgende criteria: - Zijn alle opdrachten uitgewerkt? - Is de uitgewerkte tekst origineel? (Lever geen teksten van internet in, geen kopie van je medegroepsgenoten. Schrijf het op je eigen bewoordingen.) - Is er voldoende informatie uit de cursus verwerkt? (Flora, fauna, ecologie, onderlinge samenhang, samenhang met bodem, milieuomstandigheden) - Is er achtergrondinformatie over het gebied verzameld (historie, beheer) - Is er een verslag van proefexcursie en is er voldoende uitgewerkt? 7. Stage Kennismaking met de eigen afdeling maakt onderdeel uit van de Natuurgidsencursus. Dat doe je door daadwerkelijk deel te nemen aan NME-activiteiten van de afdeling. Die stage bestaat uit het deelnemen aan twee à drie bijeenkomsten van een werkgroep of het bestuur van de IVN-afdeling. Het doel ervan is dat je de afdeling en actieve leden, waarmee je mogelijk gaat samenwerken, beter leert kennen. Daarnaast leer je hoe de werkgroep omgaat met NME-activiteiten. De NME-activiteiten in een IVN-afdeling worden georganiseerd door een of meer werkgroepen. Tijdens de cursus presenteren deze werkgroepen zich aan de deelnemers of krijg je op zijn minst te horen wat de werkgroepen van de afdeling doen. Na deze presentatie heb je een indruk welke werkgroep zich bezighoudt met activiteiten waar jij je het meest bij thuis voelt, of die je het belangrijkst - 6 -

7 vindt. In ieder geval wordt van je verwacht dat je zelf kiest bij welke werkgroep je de stageopdracht wilt uitvoeren. Die keuze bespreek je met het cursusteam en je mentor. Je opdracht bestaat, uit het actief deelnemen aan twee à drie bijeenkomsten van de werkgroep die je hebt gekozen. Van je stage maak je een verslag waarin je vermeldt: - Naam van de werkgroep en samenstelling; - Taak van de werkgroep in de NME-werkzaamheden van afdeling; - Doel van de werkgroep (of activiteit) is; - Educatieve doelen de (werk)groep zich stelt; - Welke knelpunten de (werk)groep ervaart om haar doelen te bereiken. - Welke positieve punten heb je ervaren? Wat heb je geleerd? In overleg met de cursusleiding is het mogelijk om de stageopdracht ruimer in te vullen. Van die stage maak je een verslag (min 500 tekens incl. spaties: ongeveer 1 A-4). Het cursusteam beoordeelt of je de stage voldoende hebt uitgevoerd: - Aan de hand van het verslag - Aan de hand van de rapportage van je mentor, afdelingsbestuur, werkgroep Vragenlijst voor mentor / stagebegeleider / werkgroep - Heeft de cursist kennisgemaakt met de afdeling? Weet hij/zij wat de afdeling doet? Welke werkgroepen er zijn? - Heeft hij/zij voldoende inzicht gekregen in het werk van de werkgroep/ activiteit? - Heeft hij/zij tijdens de stage een actieve bijdrage geleverd? - Stelt hij/zij vragen? - Toont hij/zij initiatief? NB: Zorg dat je als cursist een goed contact hebt met je mentor. Bespreek met hem of haar wat goed gaat, wat je aan het doen bent De mentor heeft een rol in de beoordeling van de stage. Wanneer de mentor niets weet, kan hij ook geen oordeel geven. 8. Educatief werkstuk Alle cursisten verzorgen voor afsluiting van de cursus een presentatie van hun Educatief Eindwerkstuk. In die presentatie laat je als cursist zien welke kennis en vaardigheden je beheerst op gebied van natuureducatie. Doelen van de gidsencursus zijn 1. Cursisten hebben inzicht met IVN-activiteiten in het algemeen en van de afdelingen in het bijzonder. 2. Cursisten ontwikkelen vaardigheden om samen te werken. Het gaat om samenwerking tussen cursisten onderling, tussen cursusteam en cursisten en tussen de afdelingsleden en cursisten 3. De cursisten ontwikkelen een bewuste houding ten aanzien van natuur en milieu. 4. Cursisten ontwikkelen vaardigheden in het organiseren en uitvoeren van IVN-activiteiten. Ze kunnen met diverse doelgroepen omgaan en kunnen diverse werkvormen hanteren. 5. Cursisten ontwikkelen kennis over veldbiologie, ecologie, landschap, ontwikkelingen in de eigen streek en daarmee samenhangende natuur- en milieuproblematiek. Ze zijn in staat relevante informatie te raadplegen uit literatuur of andere informatiebronnen.. Al deze aspecten komen op de een of andere manier in je educatief werkstuk naar voren. Je laat dus niet alleen zien hoeveel je van natuur weet, welke planten je kent, of welke vogels je hoort, maar je doet meer. Je laat zien hoe je publiek een doelgroep buiten het IVN warm maakt voor natuur. Je laat je didactische kwaliteiten zien. Je organisatorische kwaliteiten komen aan bod. Uitwerking Het werkstuk is een educatieve activiteit. Er zijn veel mogelijkheden - 7 -

8 Educatief pad (voor fiets of wandelaar, paaltjesroute, gps) - Begeleide wandelingen of fietstocht, - Korte cursus - Leskisten - Werkbladen - Korte cursus - Werkgroep - Educatieve website (Kijk ook in het werkvormenboek voor mogelijkheden). Je kunt je richten op verschillende doelgroepen: - Jeugd & jongeren, - Ouderen, - Allochtonen, - mensen met een lichamelijke beperking, - mensen met een geestelijke beperking, Adoptieterrein Het ligt voor de hand dat het adoptieterrein onderdeel vorm van het excursiegebied: dat heb je uitgebreid onderzocht en beschreven. In dat geval is je educatief werkstuk een uitbreiding van de opdracht voor je adoptieterrein. De opdracht voor het adoptieterrein loopt van januari tot december 2012, het educatief werkstuk voer je uit in de eerste helft van In feite verleng je zo je onderzoek voor het adoptieterrein met bijna twee seizoenen. Afhankelijk van de keuze van je educatief werkstuk kan aanvullend onderzoek in je adoptieterrein nodig zijn. Het hangt bijvoorbeeld de focus van je werkstuk. Iets met eetbare planten, of met paddestoelen? Dan moet je daar tijdens je inventarisatie op letten. Het kan ook afhangen van je doelgroep De uitwerking voor je educatie werkstuk kan dus verder gaan dan je opdracht voor het adoptieterrein. Daarom moet je daar bij het begin van je adoptieterrein opdracht al rekening houden met je ideeën voor je eindwerkstuk. de adoptieterreinen. Denk aan: mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking, allochtonen, jeugd & jongeren, ouderen, enz. Je kun er ook voor kiezen educatief werkstuk niet aan te laten sluiten bij je adoptieterrein. Bijvoorbeeld het samenstellen van een gps-workshop, een korte cursus grassen, een natuurles voor basisonderwijs, een jeugdontdekpad of een route langs monumentale bomen. Resultaat Het resultaat van het educatief werkstuk is een presentatie (de uitvoering van je educatief werkstuk) en een verslag. Eindpresentatie Alle cursisten verzorgen voor afsluiting van de cursus een eindpresentatie. In die presentatie laat je als cursist zien welke kennis en vaardigheden je beheerst op gebied van natuureducatie. Doelen van de gidsencursus zijn 1. Cursisten hebben inzicht met IVN-activiteiten in het algemeen en van de afdelingen in het bijzonder. 2. Cursisten ontwikkelen vaardigheden om samen te werken. Het gaat om samenwerking tussen cursisten onderling, tussen cursusteam en cursisten en tussen de afdelingsleden en cursisten 3. De cursisten ontwikkelen een bewuste houding ten aanzien van natuur en milieu. 4. Cursisten ontwikkelen vaardigheden in het organiseren en uitvoeren van IVN-activiteiten. Ze kunnen met diverse doelgroepen omgaan en kunnen diverse werkvormen hanteren. 5. Cursisten ontwikkelen kennis over veldbiologie, ecologie, landschap, ontwikkelingen in de eigen streek en daarmee samenhangende natuur- en milieuproblematiek. Ze zijn in staat relevante informatie te raadplegen uit literatuur of andere informatiebronnen.. Al deze aspecten komen op de een of andere manier in je eindpresentatie naar voren. Je laat dus niet alleen zien hoeveel je van natuur weet, welke planten je kent, of welke vogels je hoort, maar je doet - 8 -

9 meer. Je laat zien hoe je publiek een doelgroep buiten het IVN warm maakt voor natuur. Je laat je didactische kwaliteiten zien. Je organisatorische kwaliteiten komen aan bod. Wat laat je zien tijdens je eindpresentatie: Je eindproduct Het proces; hoe ben je tot dit product gekomen De uitvoering: hoe werkt je werktusk in de praktijk Reflectie Eindproduct Tijdens de eindpresentatie die twintig minuten duurt laat je zien wat je gemaakt hebt, je eindproduct. Dat kan een wandeling zijn, een leskist, een excursie, of een lesbundel, brochure, artikelen, website. Proces Daarnaast geef je ook inzicht in het proces belangrijk. Hoe ben je tot je werkstuk gekomen? Welke leerdoelen heb je jezelf gesteld? Wat heb je uitgezocht? Enige houvast voor het proces zijn de vijf w s en drie h s zoals Bernadette Haverkort die tijdens de les van 18 oktober heeft toegelicht: 1. Waarom: Waarom heb je gekozen voor dit onderwerp. Wat is je drijfveer? Wat wil je leren? 2. Wat: Wat is het? Een boekje, instructie, rondleiding met paaltjes of leskist bijvorobeeld? Een cursus? 3. Wie: Voor wie is het bedoeld? Wat is je doelgroep? 4. Waarover: Waarover gaat je werkstuk? Wat is het onderwerp? Stinzenplanten? Schedeltjes? Mieren 5. Welke werkvorm: Wordt het een begleidde wandeling? Of een wandeling die mensen zelfstandig uitvoeren? Een handleiding die mensen kunnen downloaden? Of een leskist die je meeneemt naar een locatie binnen? De 3 H s: 1. Hoofd: Wat is de kennis? Wat moeten je doelgroep weten? Wil je werken aan een meer bewuste houding ten aanzien van natuur en milieu? 2. Hart: Hoe zorg je dat je doelgroep enthousiast wordt? Hoe raak je ze? Wat wil je bereiken? 3. Handen: Wat laat je ze doen? Uitvoering Een belangrijk onderdeel is dat je test of je werkstuk ook werkt? Bereik je je doelen? Kunnen de mensen er mee uit de voeten. Je voert het werkstuk een keer uit. De tijd tijdens je eindpresentatie is hiervoor te beperkt en te krap. Je zult dat eerder moeten doen. Betrek bij de uitvoering anderen die je feedback kunnen geven. Dat kunnen opdrachtgevers zijn: mensen die er belang bij hebben: bestuursleden van een afdeling, terreinbeheerders of - 9 -

10 terreineigenaren Dat kan ook je mentor zijn. Geef hen vooraf duidelijk opdracht waarop je feedback wil. Tip: laat hen foto s maken die je kunt gebruiken bij je eindpresentatie. Mogelijk pas je je werkstuk aan na je uitvoering. Reflectie Je kijkt terug op het proces. Wat heb je geleerd? Wat ging goed? Wat was lasttig? Op welke punten heb je je aanpak of de vorm van je product bijgesteld? Betrek hierbij ook de feedback van diegenen die de uitvoering van je werkstuk hebben bijgewoond. Daarnaast maak je een verslag van je werkstuk: 1. Omschrijving van je educatieve activiteit: wat is het voor activiteit? Hoe voer je het uit? Hoe lang duurt het? 2. Doel: wat wil je bereiken met de activiteit? 3. Doelgroep: Voor wie is de activiteit bedoeld? 4. Onderzoek: Wat heb je onderzocht voor deze activiteit? Wat heb je geinventariseerd? Wiie heb je gesproken? Welke bronnen? 5. Uitwerking van je educatief werkstuk: hoe pak je je activiteit aan? Hoe enthousiasmeer je deelnemers? Hoe bereik je je doelen. Aanvullend kan een product ook een uitwerking zijn: leskist, cursushandleiding, routebeschrijving 6. Je eigen leerdoelen: Wat wil je leren? Waar moeten de beoordelaars op letten? 7. Evaluatie van de presentatie: Hoe kijk je zelf terug op de eindpresentatie? Wat kwam uit de feedback van anderen. De eerste zes onderdelen rond je uiterlijk een week voor je eindpresentatie af. Ze zijn ook van belang bij de beoordeling van je presentatie. Na afloop van de presentatie vul je het aan met de evaluatie. - e: i:

Welkom op de informatieavond van de IVN Natuurgidsencursus

Welkom op de informatieavond van de IVN Natuurgidsencursus Welkom op de informatieavond van de IVN Natuurgidsencursus Informatieavond IVN Natuurgidsencursus Programma van deze avond 20.00 Welkom 20.05 Wat is het IVN? 20.15 Doel en opzet van de cursus Vragen? 20:45

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016 Sectorwerkstuk Theoretische Leerweg Klas 4 TL/M 2015-2016 Naam leerling Naam mentor/begeleider Inleiding Met het maken van dit sectorwerkstuk oefen je vaardigheden die je als leerling van het VMBO nodig

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal Introductie Deze lesmodule is geschreven voor een project van 5 bijeenkomsten van elk 60 minuten, waarvan de laatste bijeenkomst het werkelijke Voorleesontbijt is. Het aantal, de duur en inhoud van de

Nadere informatie

READER STUDENTENCOACH EERSTEJAARS

READER STUDENTENCOACH EERSTEJAARS READER STUDENTENCOACH EERSTEJAARS MBO 1 Inleiding Voor jullie ligt de reader die hoort bij het project studentencoach(het coachen van eerstejaars studenten door ouderejaars). In deze reader vind je veel

Nadere informatie

Porfolio. Politie Vormingscentrum

Porfolio. Politie Vormingscentrum Porfolio 1. Inleiding 2. Wat is een portfolio? Hoe gebruik je het portfolio Reflectieverslagen Persoonlijke leerdoelen formuleren Werkwijze en denkmodel om opgaven/problemen op te lossen 1. INLEIDING Ligt

Nadere informatie

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen geschiedenis Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Introduceren thema Oorlog:

Nadere informatie

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties Presenteren vmbo-4 Presenteren is aan de ene kant een kunst de één is er beter in dan de ander maar aan de andere kant valt of staat elke presentatie met een goede voorbereiding en veel oefening. Bij presenteren

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt Instructie 1 De relatie met je cliënt Heb jij je voelsprieten uitstaan? Met behulp van dit werkblad onderzoek je of je je voelsprieten hebt uitstaan naar de cliënt. Kies een cliënt en vul met die cliënt

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

ken je plaats! Wat leer je in deze opdracht? Inleiding

ken je plaats! Wat leer je in deze opdracht? Inleiding Copyright 2007, Uitgeverij Edu'Actief b.v. ken je plaats! Wat leer je in deze opdracht? In deze opdracht leer je: je eigen woonplaats kennen hoe je informatie kunt verzamelen hoe een leuke wandelroute

Nadere informatie

WikiKids Atlas. Lerarenhandleiding Project WikiKids Atlas

WikiKids Atlas. Lerarenhandleiding Project WikiKids Atlas WikiKids Atlas Lerarenhandleiding Project WikiKids Atlas 1. Inhoudsopgave. 1. Inhoudsopgave. p. 43 2. Inleiding. p. 44 3. Uitleg en kerndoelen WikiKids Atlas. p. 46 3.1. Inleiding. p. 46 3.2. Uitleg WikiKids.

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Stageverslag klas 9 Parcival College 2013 Inhoudsopgave Stages Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Tijdens je stage Doel van de stage Stageprogramma Voorbereiding en afsluiting Waar moet je op letten

Nadere informatie

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid Leg het fundament Crebonummer 91370 Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL EXAMENBANK PROVE2MOVE 2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Opdrachten

Nadere informatie

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment MBO en HBO studenten 3 de en 4 de jaars, HBO studenten verkorte opleiding en cursisten vervolgopleidingen Jeroen Bosch Ziekenhuis 1 Juni 2014, Jeroen

Nadere informatie

Introduceren thema Indeling planten- en dierenrijk. fauna in de wereld. Thema: Indeling planten- en dierenrijk. Dierenrijk.

Introduceren thema Indeling planten- en dierenrijk. fauna in de wereld. Thema: Indeling planten- en dierenrijk. Dierenrijk. Natuur & Techniek indeling planten- en dierenrijk Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Indeling planten- en dierenrijk Introduceren thema Indeling planten- en dierenrijk

Nadere informatie

OPLEIDING PERSOONLIJK BEGELEIDER SPECIFIEKE DOELGROEPEN OPLEIDING PERSOONLIJK BEGELEIDER GEHANDICAPTENZORG

OPLEIDING PERSOONLIJK BEGELEIDER SPECIFIEKE DOELGROEPEN OPLEIDING PERSOONLIJK BEGELEIDER GEHANDICAPTENZORG OPLEIDING PERSOONLIJK BEGELEIDER SPECIFIEKE DOELGROEPEN OPLEIDING PERSOONLIJK BEGELEIDER GEHANDICAPTENZORG BPV WERKBOEK, LEERJAAR 1 BOL SCHOOLJAAR 2015-2016 Summacollege Cluster Welzijn, Cultuur & Onderwijs

Nadere informatie

Stichtse Vrije School

Stichtse Vrije School Studiewijzer Eindwerkstuk Stichtse Vrije School Klas 11A / 11B Schooljaar 2014-2015 Algemeen Je sluit je vrijeschooltijd af door een eindwerkstuk te maken. Je bent vrij in de keuze van de vorm en inhoud

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Evalueren kan je leren Stagewandeling Natuurgidscursus. Opdracht. Evaluatie 26/11/2013

Evalueren kan je leren Stagewandeling Natuurgidscursus. Opdracht. Evaluatie 26/11/2013 26/11/2013 Evalueren kan je leren Stagewandeling Natuurgidscursus Oefening Competenties natuurgids en beoordeling Wat doe je op de dag zelf en achteraf? Vragen? Opdracht Beoordeel het filmfragment aan

Nadere informatie

kempelscan P2-fase Studentversie

kempelscan P2-fase Studentversie kempelscan P2-fase Studentversie Pedagogische competentie Kern 2.1 Pedagogisch competent Pedagogisch handelen Je draagt bij aan een veilige leef- en leeromgeving in de groep O M V G Je bent consistent

Nadere informatie

Respectvol reageren op gevoelens

Respectvol reageren op gevoelens OPDRACHTFORMULIER Respectvol reageren op gevoelens Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Samenwerkend leren - Taakgericht werken 1 Samenwerkingsstructuren Check

Nadere informatie

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. OPDRACHTFORMULIER Gesprekken voeren 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. 2 Kijk in de bronnen welke informatie

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 MAVO

Beroepenwerkstuk 3 MAVO Beroepenwerkstuk 3 MAVO 2015 2016 1 INLEIDING Het beroepenwerkstuk: Een van de onderdelen van het programma beroepenoriëntatie in 3 mavo is het maken van een beroepenwerkstuk en het presenteren hiervan

Nadere informatie

Methodiek 2 20-3-2012. Overzicht les. Soorten excursies. Doelgroepen. Cursus Natuurgids. Soort excursie. Doelgroep. Werkvormen

Methodiek 2 20-3-2012. Overzicht les. Soorten excursies. Doelgroepen. Cursus Natuurgids. Soort excursie. Doelgroep. Werkvormen Overzicht les Methodiek 2 Cursus Natuurgids Soorten excursies Doelgroepen Werkvormen Leren inspelen op je publiek Methodiek 2 Cursus Natuurgids 2 Soorten excursies Doelgroepen Soort excursie Kalenderexcursie

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk april 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De tijdlijn 3. De verschillende fasen 4. Onderwerp zoeken 5. Informatie zoeken 6. Nog 10 tips 7. De beoordeling

Nadere informatie

Culturele hoofdstad van Europa

Culturele hoofdstad van Europa Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Het initiatief Het Europese Parlement roept jaarlijks 1 of 2 Europese steden uit tot culturele hoofdstad. Het is bedoeld om zowel de

Nadere informatie

EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal. Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Duaal

EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal. Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Duaal EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal Gegevens Student: Naam student: Liesbeth Goderie Studentnummer: 2372762 E-mailadres: liesbeth@gastyling.nl Studiejaar+ Klas: Docent

Nadere informatie

Advies en verkoopvaardigheden

Advies en verkoopvaardigheden Advies en verkoopvaardigheden en 1/6 Voorbereidingsopdracht bijeenkomst 1 Wat versta jij onder verkoop? Bewust worden wat verkopen in de apotheek is. Voorafgaand aan de eerste bijeenkomst oriënteer je

Nadere informatie

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal.

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal. & OHHUOLQJHQKDQGOHLGLQJ LQOHLGLQJ Het sectorwerkstuk staat voor de deur. Misschien heb je er al slapeloze nachten van, misschien lijkt het je de leukste opdracht van je hele opleiding. Eindelijk iets leren

Nadere informatie

Handleiding maatschappelijke stage

Handleiding maatschappelijke stage Handleiding maatschappelijke stage Christiaan Huygens College Broodberglaan Voorwoord Het 3e jaar ga je een maatschappelijke stage lopen. Dat is een andere stage dan de arbeidsoriëntatie stage, waar je

Nadere informatie

BPV Styling Design 1e jaars 2009 2010

BPV Styling Design 1e jaars 2009 2010 BPV Styling Design 1 e jaars 2009 2010 BPV STYLING DESIGN 2009-2010 Voor je ligt het werkboek voor de eerste BPV-periode van het eerste jaar. De volgende afspraken gelden voor deze stage: Per week loop

Nadere informatie

Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 2 Nationaal Park Lauwersmeer

Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 2 Nationaal Park Lauwersmeer Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 2 Nationaal Park Lauwersmeer Inhoudsopgave Deel 2: programma Nationaal Park Lauwersmeer 1. Planning en organisatie 1.1. Voordat u begint 1.2.

Nadere informatie

Een spannend project!

Een spannend project! Een spannend project! 1hv blok 3 Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding op het project 3 Opdrachten 4 Planning 9 1hv blok 3 Pagina 2 Een spannend project Inleiding op het project Tijdens dit mini-project werk

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk Praktijkkern c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema Praktijkkern 12. Het vinden

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Sport & spel Een mondelinge instructie begrijpen Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een mondelinge instructie begrijpen Thema: Sport & spel Leerstijlvariant:

Nadere informatie

Link je kennis nu ook op het internet! Ga naar de website: www.linkjekennis.nl. Inhoudsopgave

Link je kennis nu ook op het internet! Ga naar de website: www.linkjekennis.nl. Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. De Inleiding... 2 Hoe zit het PORTFOLIO in elkaar?... 3 2. Persoonsgegevens... 4 3. Persoonlijke ontwikkeling... 8 4. Verrijking... 13 5. LINKT... 14 6. Projecten... 16 (Werk)overzicht

Nadere informatie

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2009-2010 Versie: 3 Fase: Gevorderd 1 Naam Student:.

Nadere informatie

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal:

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal: Natuur & Techniek het broeikaseffect Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Broeikaseffect In deze les staan de volgende hogere- orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou je het broeikaseffect kunnen

Nadere informatie

Handleiding Mbo-hbo doorstroomassessment jij en het hbo ..een succesvolle combinatie?

Handleiding Mbo-hbo doorstroomassessment jij en het hbo ..een succesvolle combinatie? Handleiding jij en het hbo..een succesvolle combinatie? Inhoudsopgave Leeswijzer 3 Inleiding 4 1. Het portfolio 5 1.1 Kwaliteitseisen 5 1.2 Samenstelling van het portfolio 5 1.3 Inleveren portfolio 6 1.4

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE Naam: Klas: Bedrijf: Stageperiode: Maak een inhoudsopgave zoals hieronder is afgebeeld. Indien nodig je eigen onderdelen tussen voegen en uiteindelijk de inhoudsopgave

Nadere informatie

Handleiding voor praktijkbegeleiders van niveau 2 en 3 cursisten

Handleiding voor praktijkbegeleiders van niveau 2 en 3 cursisten Handleiding voor praktijkbegeleiders van niveau 2 en 3 cursisten Inhoud: Inleiding... 3 Kerntaken van een praktijkbegeleider... 3 Voorbereidend gesprek met de cursist... 4 Feedback geven... 4 Begeleiden

Nadere informatie

Docentenhandleiding. CP20 klantencontacten. dh20-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Docentenhandleiding. CP20 klantencontacten. dh20-v2.0. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Docentenhandleiding CP20 klantencontacten dh20-v2.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Techniek Klantcontacten CP20 Waar gaat het over? Introductie

Nadere informatie

LOGBOEK Werkweek 24 t/m 28 juni

LOGBOEK Werkweek 24 t/m 28 juni LOGBOEK Werkweek 24 t/m 28 juni Leerlingen: 1.) 2.) 3.) 4.) 5.) Coach: Groepsnaam: 1 LOGBOEK WERKWEEK Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Planning... 3 De opdrachten... 4 Reisplan... 5 Stap

Nadere informatie

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl

Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs Socrateslaan 24 3703 GL Zeist Telefoon: 030-2040290 mail: post@svszeist.nl Klas 9 STAGE 2015/2016 Stageboekje van : Klas : Stagebegeleider : Winkelstageplaats bij Naam instelling : Straat : Plaats : Telefoonnummer : Stagebegeleider : Stichtse Vrije School Voortgezet onderwijs

Nadere informatie

ONDERZOEK EEN ONDERZOEKER

ONDERZOEK EEN ONDERZOEKER PRAKTISCHE OPDRACHT Vak Schoolsoort Titel Soort opdracht Presentatievorm Organisatievorm Studielasturen Hulpmiddelen Logboek Weging ANW vwo ONDERZOEK EEN ONDERZOEKER informatieverwerving en -verwerking

Nadere informatie

Sport en Gezondheid Hoe fit ben ik? Inleiding

Sport en Gezondheid Hoe fit ben ik? Inleiding Inleiding Dat bewegen gezond is, dat weten we. Maar wat is gezonde beweging voor je? Hoeveel beweging heb je nodig? Om antwoord te krijgen op deze vragen en te ontdekken hoe fit je bent, is er de Fitkit.

Nadere informatie

Aanmelden vooreen cursus Ik meld me aan voor een (wijk)activiteit, bijvoorbeeld een cursus, feest of bijeenkomst.

Aanmelden vooreen cursus Ik meld me aan voor een (wijk)activiteit, bijvoorbeeld een cursus, feest of bijeenkomst. DOCENTENHANDLEIDING Les 13 Gezondheidsbevordering gezond afvallen Taal en inburgering Deze les behandelt onderdelen van taalverwerving en woordenschat rondom het thema gezondheid - afvallen. De les heeft

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Wat is leercoaching?

Wat is leercoaching? Wat is leercoaching? 2 zelfstandig sturen Leercoaching is een programma dat als doel heeft leren en ontwikkelen te stimuleren. Diegene die leert, wordt begeleid door een coach. De coach onderzoekt samen

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Portfolio Cursus Godsdienstige en Pedagogische Vorming W E T E N & B E L I J D E N

Portfolio Cursus Godsdienstige en Pedagogische Vorming W E T E N & B E L I J D E N Portfolio Cursus Godsdienstige en Pedagogische Vorming W E T E N & B E L I J D E N Voor docenten in het reformatorisch voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs naam: school: cursusjaren: Portfolio

Nadere informatie

Het voeren van een begeleidend gesprek met een zorgvrager

Het voeren van een begeleidend gesprek met een zorgvrager OPDRACHTFORMULIER Het voeren van een begeleidend gesprek met een zorgvrager Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier bij deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten

Nadere informatie

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema 1 Introles De leerling oriënteert zich op

Nadere informatie

Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 1 Algemeen

Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 1 Algemeen Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 1 Algemeen Inhoudsopgave Deel 1 Inleiding 1 Algemene informatie 1.1 Doelgroep 1.2 Doel van het programma Woordvoerders van de Natuur 1.3 Opzet

Nadere informatie

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier 2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier Naam docent: Onderwerp van de les/training/ workshop: Aantal deelnemende studenten: Datum: Presenteren Beginsituatie: Groep kent elkaar nu al redelijk goed. Er

Nadere informatie

Het beste idee van Nederland

Het beste idee van Nederland Het beste idee van Nederland H O&O-Manon Vos-Vlamings (opleiding Human Technology) O&O-KEUZE COLLEGE PROJECT Industrieel product ontwerpen INFORMATIE VOOR DE LEERLINGEN Dit jaar najaar start op t.v. het

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE STAGE 2014-2015

MAATSCHAPPELIJKE STAGE 2014-2015 MAATSCHAPPELIJKE STAGE 2014-2015 WAT GA JE DOEN? De maatschappelijke stage is een stage waarin jij vrijwilligerswerk gaat doen. Dat vrijwilligerswerk kan er op heel veel verschillende manieren uitzien.

Nadere informatie

Maatschappelijke Stages

Maatschappelijke Stages Maatschappelijke Stages Inhoudsopgave 3 4 4 6 7 8 11 12 13 15 Inleiding Wat is een Maatschappelijke Stage? De stage Overzicht belangrijke data Hulp bij het zoeken naar stageplekken De eindopdracht en de

Nadere informatie

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1

HANDLEIDING SECTORWERKSTUK. Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 HANDLEIDING SECTORWERKSTUK Naam: Klas: Begeleider: Sectorwerkstuk 2015 2016 Pagina 1 1 - INHOUDSOPGAVE - -------------------- Uitleg & Theorie -------------------- Stappenplan sectorwerkstuk 3 FASE 1:

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Maatschappelijke Stages

Maatschappelijke Stages Maatschappelijke Stages Gerrit van der Veen College Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is een Maatschappelijke Stage? 4 De stage 4 Overzicht belangrijke data 6 Hulp bij het zoeken naar stageplekken 7 De eindopdracht

Nadere informatie

Korte of lange opdrachten die gericht zijn op beheersing van de stof.

Korte of lange opdrachten die gericht zijn op beheersing van de stof. Samenwerkend leren bij taakgericht werken 1 Samenwerkingsstructuren Check in duo's Elke leerling werkt eerst individueel aan de opdracht. Daarna vergelijkt elke leerling zijn eigen antwoorden met die van

Nadere informatie

Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2012

Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2012 Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2012 Doelgroep: Midden- en Bovenbouw Basisonderwijs: groep 5-8 jaargetijde: Voorjaar, zomer, herfst plaats: Bij school, in een park, in een

Nadere informatie

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Kees van Dusseldorp - Schildwolde, juni 2015 Leuk dat je met deze belijdeniscursus aan het werk gaat! Graag praat ik je even bij over de achterliggende

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING...

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... 1 Gegevens leerling Naam Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Telefoon Afdeling/leerweg Gegevens school Naam Schoolbegeleider Adres Plaats Telefoon

Nadere informatie

kempelscan K1-fase Eerste semester

kempelscan K1-fase Eerste semester kempelscan K1-fase Eerste semester Kempelscan K1-fase eerste semester 1/6 Didactische competentie Kern 3.1 Didactisch competent Adaptief omgaan met leerlijnen De student bereidt systematisch lessen/leeractiviteiten

Nadere informatie

READER STUDENTENCOACH

READER STUDENTENCOACH READER STUDENTENCOACH VO Reader studentencoch VO 1 Inleiding Voor jullie ligt de reader die hoort bij het project studentencoach (het coachen van jongerejaars studenten door ouderejaars). In deze reader

Nadere informatie

1. Denken-delen-uitwisselen

1. Denken-delen-uitwisselen Vijf basiswerkvormen voor activerend leren 1. Denken-delen-uitwisselen 2. Check-in-duo s 3. Genummerde-hoofden-tezamen 4. Experts 5. Drie-stappen-interview 1. Denken-delen-uitwisselen - De docent stelt

Nadere informatie

EVALUATIE EN PLANNING

EVALUATIE EN PLANNING EVALUATIE EN PLANNING Introductie Versie januari 2001 Docentendeel HUISARTS- OPLEIDING Algemene gegevens Dit onderwijsprogramma is ontwikkeld door de staf van de afdeling Huisartsopleiding van de Vrije

Nadere informatie

Interpersoonlijk competent

Interpersoonlijk competent Inhoudsopgave Inhoudsopgave...0 Inleiding...1 Interpersoonlijk competent...2 Pedagogisch competent...3 Vakinhoudelijk & didactisch competent...4 Organisatorisch competent...5 Competent in samenwerken met

Nadere informatie

Herinrichting Schoolplein mavo 3

Herinrichting Schoolplein mavo 3 Herinrichting Schoolplein mavo 3 Pagina 1 van 7 Inleiding Binnenkort ga je aan de slag met het project Herinrichting van het schoolplein. Alle leerlingen van het derde leerjaar gaan ervoor zorgen dat ons

Nadere informatie

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: : Thema 1 1. Introles De leerling vertelt ervaringen over het bijwonen van een leuke activiteit VOx Sociale competentie

Nadere informatie

Het Sectorwerkstuk 2015-2016

Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Inhoud Inleiding... 3 Het Sectorwerkstuk... 4 De opbouw... 4 De voorbereiding... 5 Het onderzoek... 6 De verwerking... 7 De presentatie... 7 Het filmpje... 7 Het werkstuk...

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren voor technische professionals 20 juni 2013 Jullie doelen? Workshop Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORWERKSTUK VOOR 4 VMBO Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

Vooroordelen, waar komen die vandaan?

Vooroordelen, waar komen die vandaan? HANDLEIDING Vooroordelen, waar komen die vandaan? Korte omschrijving werkvorm Vooroordelen, iedereen heeft ze, maar waarom eigenlijk? En wanneer is het erg, wanneer hebben jij of anderen er last van? Met

Nadere informatie

www.keiinde maatschappij.nl

www.keiinde maatschappij.nl LOGBOEK MAATSCHAPPELIJKE STAGE www.keiinde maatschappij.nl Inleiding Wat is het verschil tussen stagelopen en maatschappelijke stage? Een gewone stage bereidt je voor op een beroep of beroepskeuze. Maatschappelijke

Nadere informatie

Introduceren thema 80 jarige oorlog. Thema: 80 jarige oorlog. centraal: 2. Maak een nieuw eigentijds volkslied.

Introduceren thema 80 jarige oorlog. Thema: 80 jarige oorlog. centraal: 2. Maak een nieuw eigentijds volkslied. Geschiedenis 80 jarige oorlog Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: 80 jarige oorlog In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou Nederland eruit zien als Nederland

Nadere informatie

Samenspraak Examen Nederlands Spreken en Gesprekken voeren 3F

Samenspraak Examen Nederlands Spreken en Gesprekken voeren 3F Samenspraak Examen Nederlands Spreken en Gesprekken voeren 3F Inhoudsopgave Informatie voor alle betrokkenen... 2 Examenboekje voor de kandidaat... 4 Bijlage 1. Input voor Student 1... 7 Bijlage 2. Input

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Nr. HANDLEIDING PORTFOLIO GROEPSLESDOCENT INFORMATIE VOOR DE CURSIST / EXAMENKANDIDAAT

Nr. HANDLEIDING PORTFOLIO GROEPSLESDOCENT INFORMATIE VOOR DE CURSIST / EXAMENKANDIDAAT Nr. HANDLEIDING PORTFOLIO GROEPSLESDOCENT INFORMATIE VOOR DE CURSIST / EXAMENKANDIDAAT Stappenplan Proeve van Bekwaamheid Fit!vak Groepslesdocent Portfolio Groepslesdocent Fit!vak Deelopdrachten 1: Het

Nadere informatie

Onderhandelen en afspraken maken

Onderhandelen en afspraken maken OPDRACHTFORMULIER Onderhandelen en afspraken maken Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

Nadere informatie

Introduceren thema Het menselijk lichaam. Thema: Het (menselijk) lichaam. centraal: 1. Maak een vergelijking tussen het menselijk lichaam en het

Introduceren thema Het menselijk lichaam. Thema: Het (menselijk) lichaam. centraal: 1. Maak een vergelijking tussen het menselijk lichaam en het Natuur & Techniek Het (menselijk) lichaam Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Het (menselijk) lichaam Introduceren thema Het menselijk lichaam In deze lessen staan

Nadere informatie

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB 1 Inleiding Een van de onderdelen van het schoolexamen van de gemengde en theoretische leerweg is het sectorwerkstuk. Hiermee kun je laten zien dat je in

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

Begeleiden van een groep zorgvragers bij vrijetijdsbesteding

Begeleiden van een groep zorgvragers bij vrijetijdsbesteding OPDRACHTFORMULIER Begeleiden van een groep zorgvragers bij vrijetijdsbesteding Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opdrachten. Bespreek deze samen

Nadere informatie

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent BPV-praktijkboek Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent Crebocode 90440, dossier 2013-2014 Bedrijfsnaam :. Naam Student : Cohort :.. Wat is een BPV werkboek Dit BPV werkboek maakt onderdeel uit van de Opleiding

Nadere informatie

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Doelgroep: Midden- en bovenbouw basisonderwijs: groep 5-8 Jaargetijde: Herfst, winter, lente en een stukje zomer. Plaats:

Nadere informatie

stageboekje STAGE sector economie administratief 3 e klas Handel en Administratie Naam: Klas: (administratief)

stageboekje STAGE sector economie administratief 3 e klas Handel en Administratie Naam: Klas: (administratief) 3 e klas Handel en Administratie stageboekje (administratief) Naam: Klas: stage klas 3 HA (administratief) herzien 2011 1 VOORWOORD Wanneer je net begonnen bent op een nieuwe werkplek zul je aan veel dingen

Nadere informatie