Beheerplan kunstwerken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beheerplan kunstwerken 2014-2017"

Transcriptie

1 Beheerplan kunstwerken Afdeling Openbare Werken Team beheer 19 november 2013 Status: Definitief

2 Samenvatting Dit beheerplan kunstwerken is opgesteld voor de periode tot en met In dit beheerplan kunstwerken is ingegaan op het beheer en onderhoud van de kunstwerken die in beheer zijn van de gemeente: bruggen, tunnels, oever - en geluidsvoorzieningen, aquaduct, sluis, bootoverhaal, botenhelling, steigers en de balkenlijn in de Noorderplas. De keuzes die gemaakt zijn voor het beheer en onderhoud van de kunstwerken komen voort uit de beleidskaders, het gekozen kwaliteitsniveau en de daarbij horende onderhoudsmaatregelen en de huidige kwaliteit. De in de strategische beheervisie beschreven taakstellende bezuiniging van ,- vanaf 2015 is in dit beheerplan verwerkt. Ook het collegevoorstel bij de Programmabegroting 2014 om de taakstelling al in 2014 te behalen en de voorgestelde besparing op het sluisbeheer zijn reeds in dit beheerplan verwerkt. Doel van dit beheerplan is het bevorderen en in stand houden van de kwaliteit van de kunstwerken. Met dit beheerplan is inzichtelijk gemaakt hoe en wanneer het beheer en onderhoud aan alle kunstwerken plaats dient te vinden. De hoe en wanneer zijn omgezet in onderhoudsmaatregelen die vertaald zijn in een kostenoverzicht waarbij drie kwaliteitsniveaus zijn doorgerekend: kwaliteitsniveau B, C en A. In dit beheerplan is onderscheid gemaakt tussen regulier onderhoud, groot onderhoud, storingsonderhoud, vervangingen en areaalmanagement en inspectie. Op deze manier zijn de onderhoudsmaatregelen en financiële overzichten ook verdeeld. Samen met dit beheerplan kunstwerken wordt het beheerplan waterwerken aangeboden. In de huidige begroting wordt zowel voor kunstwerken als voor waterwerken voor groot onderhoud gebruik gemaakt van dezelfde kostenplaats, namelijk: waterhuishouding. Vanuit de begroting zijn net niet voldoende financiële middelen om het gehele areaal op een kwaliteitsniveau B te kunnen onderhouden. Dit komt overeen met de uitgangspunten in het uitwerkingsplan van de strategische beheervisie waarin is aangegeven dat de huidige financiën voor een kleine teruggang in kwaliteitsniveau zullen zorgen, op de middellange termijn.. Gemeente Langedijk 2

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding Kaders uit strategische beheervisie Aanleiding Doel Leeswijzer Werkwijze De openbare ruimte van Langedijk Wat is openbare ruimte Beheerareaal Areaalomvang Beheer en beleid Wat is beheer Kaders Beleidspunten Beheer en kwaliteit Inleiding Kwaliteitsniveaus Keuzevrijheid en nuances in praktijk Huidige beeldkwaliteit Beheer en begroting Inleiding Onderhoudsmaatregelen Strategische keuze in kwaliteitsniveau Financiën Conclusie, aanbevelingen en risico s Bijlagen Bijlage 1: overzichtstekening kunstwerken Bijlage 2 Kwaliteitsniveau A +, A, B, C en D Gemeente Langedijk 3

4 1. Inleiding 1.1. Kaders uit strategische beheervisie Beheerplan kunstwerken Dit beheerplan valt onder de strategische beheervisie zoals in Figuur 1 is aangegeven. Figuur 1 - Kaders strategische beheervisie Doel van strategische beheervisie De strategische beheervisie zet in op een integrale kwaliteitsbenadering van het beheer van de openbare ruimte in de gemeente Langedijk. De strategische beheervisie dient als basis om over de gemeentelijke kwaliteitsambitie discussie te kunnen voeren en om de kwaliteitsambitie vervolgens vast te kunnen stellen. Welke kwaliteit wil de gemeente waar hebben en wat zijn de financiële consequenties hiervan? Het gaat hierbij om een kwaliteitskeuze over de technische staat en de verzorging van de openbare ruimte. Anderzijds geeft de beheervisie de kaders ofwel de speelruimte aan waarbinnen het beheer van de openbare ruimte uitgevoerd kan worden. Hierbij geldt dat maatwerk en nuances in kwaliteit binnen beheerarealen en bepaalde gebieden altijd mogelijk zijn. Naast de handvatten voor de gemeenteraad met betrekking tot het maken van kwaliteitskeuzes biedt de strategische beheervisie ook inzicht in de bijbehorende financiële consequenties. Elk jaar wordt er een uitwerkingsplan tegelijk met de kadernota aangeboden aan de raad. Nieuw beleid wordt dus elk jaar opnieuw vastgesteld door de raad, maar de beheerplannen worden door het college vastgesteld en gaan ter kennisname naar de raad. Gemeente Langedijk 4

5 Beleidsdoelstelling Binnen de gemeente zijn bij het beheer van de openbare ruimte drie beleidsdoelen van zeer groot belang, namelijk: veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Veiligheid Veiligheid staat binnen de gemeente Langedijk voorop. Dit wordt onder meer ingegeven door wet en regelgeving en daaruit voortvloeiende verplichtingen. In het nieuw Burgerlijk Wetboek is geregeld dat de gemeentelijke overheid als beheerder wettelijk aansprakelijk is voor schade, indien deze schade veroorzaakt is door gebreken aan de openbare ruimte. Er is sprake van een gebrek aan de openbare ruimte als niet wordt voldaan aan de eisen die men onder gegeven omstandigheden aan de openbare ruimte mag stellen en waardoor een gevaarlijke situatie ontstaat. De gemeente heeft dus als beheerder een algemene zorgplicht voor een veilige openbare ruimte. Veiligheid kan nog opgesplitst worden in drie vormen, namelijk: fysieke basisveiligheid, verkeersveiligheid en sociale veiligheid. - Fysieke basisveiligheid Met de fysieke basisveiligheid wordt de veiligheid bedoeld die rechtstreeks wordt bepaald door de technische staat van het kunstwerk. Door middel van inspecties wordt deze fysieke basisveiligheid getest. Tijdens inspecties wordt een kunstwerk getest of het niet instort en zodoende voldoende veiligheid kan waarborgen. Door middel van inspecties kunnen de kunstwerken in stand gehouden worden. - Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid wordt verkregen door voldoende uitzicht bij bijvoorbeeld een brug. Zijn er stoplichten en/of slagbomen geplaatst bij een beweegbare brug, etc. - Sociale veiligheid Is een tunnel slecht verlicht? Is er veel graffiti op een brug te zien? Ligt er veel zwerfafval bij de brug? Als dit het geval is, k an de sociale veiligheid in het geding komen. De burger zal zich niet op het gemak voelen als hij door een slecht verlichte tunnel moet fietsen. Leefbaarheid De manier waarop de openbare ruimte is ingericht en wordt beheerd, heeft direct invloed op de beleving van gebruikers van die ruimte. Leefbaarheid is gelieerd aan veiligheid maar ook aan de volledigheid en esthetiek van de openbare ruimte. Bereikbaarheid Bereikbaarheid is tevens een belangrijke beleidsdoelstelling van de gemeente Langedijk. Voor een groot deel gaat het om de beschikbaarheid van infrastructuur, immers een afgesloten brug of weg maakt doorgaans onderdelen van de gemeente moeilijker bereikbaar. Een goede coördinatie van het onderhoud van infrastructuur helpt de bereikbaarheid te waarborgen en hinder te beperken. Verder moeten de ontsluitingswegen binnen de gemeente zoveel mogelijk toegankelijk zijn voor weggebruikers. Hierbij is goede afstemming van werkzaamheden met buurtgemeenten essentieel. Deze beleidsdoelstellingen zijn vertaald naar drie kerntaken, zie paragraaf Integrale aanpak Financieel gezien is het vaak voordeliger om een project integraal op te pakken. Dit houdt in dat de weg en het groen ook meegenomen wordt als bijvoorbeeld de riolering vervangen moet worden in een straat of in een hele wijk. Gemeente Langedijk 5

6 Interactief samenwerken Binnen het beleid van de openbare ruimte staat de beleving van de gebruiker, de burger, centraal. Waar mogelijk neemt de gemeente Langedijk daarom bij belangrijke en invloedrijke keuzemomenten de wensen van de gebruiker mee. Hierbij is interactief werken met de dorpsbewoners essentieel. Om daar concreet invulling aan te geven werkt de gemeente Langedijk samen met professionele instellingen, bewoners en ondernemers binnen de zogenaamde dorpsplatforms Duurzaam onderhouden en duurzaam uitbreiden van de openbare ruimte Duurzaam onderhouden betekent het in stand houden van de openbare ruimte op het afgesproken kwaliteitsniveau met een lage milieubelasting en tegen zo laag mogelijke kosten (kortweg: efficiënt en doelmatig beheer). Hierbij worden kapitaalvernietiging en onveilige situaties te allen tijde voorkomen. Duurzaamheid en milieubelasting komen met name aan de orde bij de verdere uitwerking van het gekozen kwaliteitsniveau naar concrete onderhoudsmaatregelen, zie paragraaf 5.2. Ter illustratie de volgende keuzemogelijkheden bij onderhoud: bij vervangen van brugleuning kan gekozen worden voor FSC-hardhout, lokale houtsoorten of kunststof Kwaliteit openbare ruimte Het beheer en onderhoud heeft een grote en direct zichtbare invloed op het beeld en de kwaliteit van de openbare ruimte. Dit heeft effect op de manier waarop het beheer en onderhoud gedaan wordt. Door middel van het verrichten van adequa at onderhoud kunnen financiële middelen doelmatig en efficiënt gebruikt worden. Door de burger wordt de openbare ruimte in zijn geheel beoordeeld en niet per onderdeel. Om de kwaliteit van de openbare ruimte te kunnen definiëren, meten en te beoordelen, wordt binnen de gemeente Langedijk gebruik gemaakt van één beoordelingsmethodiek, namelijk de CROW publicatie 323 Kwaliteitscatalogus Openbare ruimte. Voor wegen, groen en water wordt gebruik gemaakt van kwaliteitsniveaus zoals beschreven in de CROW publicatie 323. Er zijn vijf kwaliteitsniveaus, namelijk: A +, A, B, C en D. Er worden drie kwaliteitsniveaus (A, B en C) uitgewerkt en financieel doorgereke nd. Het is mogelijk om op een kwaliteitsniveau A + te onderhouden echter is dit niet wenselijk vanwege de financiële consequenties. Zodoende wordt dit kwaliteitsniveau niet doorgerekend. Op kwaliteitsniveau D kan worden onderhouden, echter komt de veiligheid van de openbare ruimte in het geding waardoor dit kwaliteitsniveau niet wenselijk wordt geacht Verantwoording en vaststelling Het financiële hoofdstuk in dit beheerplan wordt vergeleken met de uitgangspunten uit het uitwerkingsplan van de strategische beheervisie. Grote verschillen hierin worden toegelicht. Eventueel nieuw beleid in dit beheerplan wordt in het jaarlijks uitwerkingsplan opgenomen en door de raad vastgesteld. Investeringen worden ook opgenomen in het jaarlijkse uitwerkingsplan waarna de raad nut en noodzaak kan vaststellen om eventueel investeringen op het MIP (meerjaren investeringsplan) te zetten. Beheerplannen worden vastgesteld door het college en de raad blijft sturen op hoofdlijnen. Gemeente Langedijk 6

7 1.2. Aanleiding In de gemeente Langedijk is een groot aantal kunst werken aanwezig. Om al deze kunstwerken op een goede manier te onderhouden, wordt er elke vier jaar een beheerplan opgesteld Doel Dit beheerplan is geschreven voor de periode 2014 tot en met De omvang van de arealen wordt beschreven, de kwaliteit en leeftijd van de diverse onderdelen en de kosten die nodig zijn om de onderdelen op de gewenste kwaliteit te houden. Juli 2012 is door de raad van de Gemeente Langedijk de strategische beheervisie vastgesteld, waarin de huidige kwaliteitsniveaus beschreven worden en welke keuzen hierin gemaakt kunnen worden om in verband met bezuinigingen goed overwogen keuzen te kunnen maken. Bij de strategische beheervisie wordt jaarlijks een uitwerkingsplan geschreven waarin een voorstel wordt gedaan voor nieuw beleid. Tevens worden de effecten van financiële wijziging op de openbare ruimte beschreven. Voor kunstwerken is in het uitwerkingsplan 2012 een bezuiniging voorgesteld. In dit plan is beschreven hoe de achteruitgang in kwaliteit acceptabel is om de taakstellende bezuiniging te behalen Leeswijzer Voor dit rapport wordt dezelfde opbouw gebruikt die voor de strategische beheervisie is toegepast. Dit houdt in dat in hoofdstuk 2 de onderdelen van de arealen worden beschreven: welke kunstwerken zijn er binnen Langedijk en in welke hoeveelheden. Alle kunstwerken (wordt nader uitgelegd in hoofdstuk 2) zijn geïnspecteerd en opgenomen in het beheerprogramma. Hoofdstuk 3is gewijd aan beheer en wat de belangrijke kaders en beleidspunten zijn. Een brug wordt onder andere geïnspecteerd op veiligheid, functionaliteit en uiterlijk. Echter door inwoners wordt een brug voornamelijk op zijn uiterlijk beoordeeld. In hoofdstuk 4 zijn de kwaliteitsniveaus weergegeven zoals vermeld in de CROW publicatie 323 Kwaliteitscatalogus openbare ruimte. Tevens wordt in dit hoofdstuk de kwaliteit van de diverse onderdelen beschreven en wat de consequenties zijn van het kiezen voor een ander kwaliteitsniveau. Het onderhouden van de beheerarealen op het gekozen kwaliteitsniveau heeft invloed op het onderhoudsbudget, dit wordt beschreven in hoofdstuk Werkwijze Het beheerplan kunstwerken is tot stand gekomen in een aantal stappen, namelijk: 1 Uitvoeren inspectie constructieve veiligheid 22 betonnen bruggen; 2 Uitvoeren inspectie constructieve veiligheid 17 kademuren; 3 Uitvoeren inspectie van de Broekersluis; 4 Uitvoeren inventarisatie kwaliteitsniveaus bruggen; 5 Analyse actueel beleid en vertalen nieuw beleid in een visie op beheer; 6 Berekenen benodigd budget voor drie kwaliteitsniveaus op basis van normen en kengetallen 7 Actualiseren technisch beheer, kwaliteitssysteem en beheerdoelen; 8 Opstellen inspectieplan, dotatie - en onttrekkingsplan; 9 Actualiseren meerjarenplanning. Gemeente Langedijk 7

8 2. De openbare ruimte van Langedijk 2.1. Wat is openbare ruimte In de strategische beheervisie is de definitie voor openbare ruimte vertaald voor de gemeente Langedijk: Onder de openbare ruimte wordt verstaan alle ruimtes en werken welke in eigendom en/of beheer zijn van de gemeente en welke direct of indirect invloed hebben op de leefomgeving. Het betreft hier zowel vrij toegankelijke als niet toegankelijke ruimtes en werken Beheerareaal In dit beheerplan worden kunstwerken beschreven die in de openbare ruimte zijn opgenomen binnen de gemeentegrenzen van Langedijk. Onder kunstwerken vallen de volgende objecten: - Bruggen (beweegbaar, vaste brug hout, vaste brug beton, vaste brug s taal, metselwerk, vaarduikers en rechthoekige duikers); - Geluidswerende voorzieningen (geluidswal); - Tunnels; - Oevervoorzieningen (betonnen, houten, metselwerk, schanskorf en stalen kade); - Specials (vleermuizenverblijf, oeverzwaluwwand, ijsvogelwand); - Aquaduct; - Sluis; - Bootoverhaal; - Botenhelling; - Steigers; - Balkenlijn. In bijlage 1 is op kaart aangegeven waar alle kunstwerken zich bevinden. Zoals al beschreven in de inleiding, is voor dit rapport een aantal bronnen gebruikt: - Inspecties van bruggen, tunnels en oevervoorzieningen (opgenomen in het beheersysteem); - Inspectie broekersluis (2012); Tegelijkertijd met dit beheerplan wordt het beheerplan waterwerken opgesteld en aangeboden aan het college. Dit beheerplan wordt tegelijkertijd aangeleverd omdat kunstwerken en waterwerken met elkaar zijn verbonden en meerdere raakvlakken heeft. Onder het beheerplan waterwerken vallen de volgende objecten en werkzaamheden: - Ronde duikers (de vaarduikers en rechthoekige duikers vallen wel onder kunstwerken); Het verschil is dat een vaarduiker gebruikt kan worden door recreatievaart en een ronde duiker niet. - Beschoeiingen; - het baggeren van het buitengebied; - het schouwonderhoud van het buitengebied. Gemeente Langedijk 8

9 2.3. Areaalomvang Bovenstaande objecten zijn in Tabel 1 weergegeven met het aantal objecten of het aantal meter (kades). Tevens is voor de bruggen aangegeven welke functie de brug heeft, namelijk: voor voetgangers, fietsers of auto s. Bij de objecten die in meters worden weergegeven is tussen haakjes het aantal weergegeven. Tabel 1 - Areaalomvang Areaal Rubriek Type Aantal Grijs Bruggen Beweegbaar 2 Vast hout 72 Vast beton 56 Vast staal 20 Metselwerk 4 Vaarduikers 4 Totaal bruggen 158 Duikers Rechthoekige duikers 31 Geluidswerende voorzieningen Geluidswal (2) 329 m Tunnel Fietstunnel 1* Oevervoorzieningen Betonnen kade (2) 471 m Houten kade (2) 105 m Metselwerk kade (10) 375 m Schanskorf kade (2) 62 m Stalen kade (3) 142 m Totaal kade (19) m Specials Vleermuizenverblijf 1 Oeverzwaluwwand 1 IJsvogelwand 2 Aquaduct 1 Sluis 1 Bootoverhaal 1 Botenhelling 3 Kano overstapplaats 1 Steiger 31 Balkenlijn (1) 155 m *Er zijn binnen de gemeente drie tunnels, echter wordt maar één tunnel (Wagenweg)door de gemeente onderhouden, de andere tunnels worden door de provincie onderhouden. Tabel 2 - Functie bruggen Functie bruggen Aantal Voetgangers 48 Fietsers 54 Auto 56 Totaal 158 Dit beheerplan is voor de komende vier jaar geschreven, echter om een goed inzicht te krijgen in de investeringen die de komende jaren plaats gaan vinden, is hier een inzicht in gemaakt voor de komende tien jaar. Voor het gehele areaal is in Tabel 3 weergegeven hoeveel kunstwerken gebouwd zijn in een periode van telkens tien jaar. Het grootste deel van de kunstwerken is gebouwd tussen 1980 en Gemeente Langedijk 9

10 Tabel 3 - Bouwjaar alle kunstwerken per 10 jaar Bouwjaar Aantal Totaal 254 Door middel van het beheersysteem en de theoretische levensduur van de verschillende kunstwerken zijn de verwachte vervangingen bepaald, beginnend in 2013 en eindigend in In deze circa 80 jaar zal het gehele areaal vervangen worden. In Tabel 4 is de technische theoretische levensduur per type kunstwerk weergegeven. Tabel 4 - Theoretische levensduur Kunstwerk Theoretische levensduur Beweegbare brug 80 jaar Houten brug 40 jaar Betonnen brug 80 jaar Stalen brug 60 jaar Metselwerk brug 80 jaar Vaarduiker 80 jaar Fietstunnel 80 jaar Houten kade 40 jaar Betonnen kade 80 jaar Sluis 80 jaar Bootoverhaal 70 jaar Houten steiger 40 jaar Om een goed overzicht te krijgen, is voor elke tien jaar in Tabel 5 weergegeven wat de totale vervangingskosten zijn. De vervangingskosten komen uit het beheersysteem; deze bedragen zijn inclusief VAT (voorbereiding, administratie en toezicht houden) à 17% en inclusief winst en risico (à 12%). Het vervangen van de sluis is hier nog niet in opgenomen, hier wordt een aparte paragraaf aan besteed, zowel in dit hoofdstuk als in hoofdstuk 5. Tabel 5 - Jaar van vervangen en vervangingswaarde Vervangen in Vervangingskosten Totale vervangingswaarde Gemeente Langedijk 10

11 Sluis De Broekersluis (zie Figuur ), gelegen aan de Sluiskade in Broek op Langedijk is de enige sluis in de gemeente die binnen het beheer en onderhoud valt van de gemeente. De schutsluis is rond 1940 gebouwd en heeft een t heoretische levensduur van circa 100 jaar. Figuur 2 - Broekersluis In 2011 en 2012 is de sluis geïnspecteerd. Deze inspecties hebben aangetoond dat er een aantal gebreken zijn aan de sluis, zowel technisch, functioneel als constructief. Met name de constructieve gebreken, een schimmelaantasting/bacterie in de houten funderingspalen, is een punt van aandacht. In 2006 is deze aantasting voor het eerst aangetroffen. De resultaten van het schimmelonderzoek van 2011 geven geen aanleiding tot directe maatregelen. Om de ontwikkeling van deze aantasting goed in beeld te brengen, en zo de risico s in oog te houden, zal er over een aantal jaren (2016/2017) opnieuw een onderzoek worden uitgevoerd. De uitkomsten van dit onderzoek zullen uitwijzen of een diepgaand houtonderzoek noodzakelijk is. In de inspectie van 2012 zijn een aantal technische gebreken aan het licht gekomen. Met name problemen met de bediening van de deuren zorgt voor problemen en een verhoogd uitvalpercentage. De waargenomen gebreken zijn in het onderhoudsprogramma van 2012 en 2013 opgenomen en zullen worden opgelost. Naast de technische en constructieve gebreken is ook geconstateerd dat er een veiligheidsrisico is als gevolg van te korte trappen in de kolken. Binnen het onderhoudsprogramma van 2013 is gezocht naar een passende oplossing. Dit risico is eind 2013 verholpen. De inspectie van 2012 geeft als algemeen beeld dat de sluis in matige staat verkeerd. Als de gebreken die geconstateerd zijn, worden opgelost in de onderhoudsprogramma s, is de inschatting dat de sluis nog een restlevensduur heeft van jaar. Het grootste risico is de schimmelinfectie/bacterie van de houten fundering. De resultaten van de nog uit te voeren schimmelonderzoeken kunnen aanleiding zijn om deze ingeschatte restlevensduur naar beneden bij te stellen. Gemeente Langedijk 11

12 3. Beheer en beleid 3.1. Wat is beheer Beheer is de permanente zorg voor het langdurig in stand houden en het aanpassen aan zich geleidelijk wijzigende omstandigheden van een bepaald areaal. Hierbij vormen wet - en regelgeving, beleidsdoelstellingen en andere overwegingen het kader waarbinnen het beheer uitgevoerd moet worden Kaders Kerntaken van beheer In de strategische beheervisie worden de kerntaken van beheer beschreven: - Beheerbaar uitbreiden van de openbare ruimte. Dit houdt in dat de openbare ruimte op een dusdanige manier uitgebreid dient te worden zodat het beheer goed plaats kan vinden. Door de gemeente worden er onder andere beheereisen en beheervoorwaarden gesteld aan uitbreidingen van de openbare ruimte; - In stand houden van de openbare ruimte, de kapitaalgoederen. Door het plegen van doelmatig en efficiënt onderhoud kunnen de onderdelen van de openbare ruimte op het gewenste kwaliteitsniveau (zie hoofdstuk 4) gehouden worden. Als er te weinig onderhoud wordt gepleegd aan bijvoorbeeld een brug, kan het voorkomen dat de geplande levensduur niet gehaald wordt. Dit betekend dat er sprake is van kapitaalsvernietiging, wat uiteraard voorkomen moet worden ; - Reguleren van het gebruik van de openbare ruimte. De openbare ruimte is niet iets wat vast staat, maar door de jaren heen flink verandert. Deze veranderingen kunnen ontstaan door aanpassingen van de functie van de openbare ruimte, wijzigingen in wet en regelgeving, richtlijnen, beleid en kwaliteitseisen Beheer en kwaliteit van de leefomgeving De manier waarop het beheer en onderhoud plaats vindt, heeft een directe invloed op de beeldkwaliteit van een kunstwerk. Door middel van het verrichten van adequaat onderhoud kunnen financiële middelen doelmatig en efficiënt gebruikt worden. Zoals in de inleiding kort is toegelicht, is een aantal inspecties en inventarisaties gedaan. Door middel van deze inspecties en inventarisaties is de staat en kwaliteit van de kustwerken in kaart gebracht. De inspecties en inventarisaties van de bruggen, tunnels en oevervoorzieningen, het aquaduct en de steigers zijn opgenomen in het beheerprogramma en zijn leidend voor het opstellen van de onderhoudswerkzaamheden voor deze onderdelen. Op de huidige kwaliteit en de uitkomsten van de diverse inspecties wordt in paragraaf 4.4 ingegaan. Inwoners en bezoekers van Langedijk zullen de diverse kunstwerken ook beoordelen, echter op een andere manier dan de inspecties soms zullen uitwijzen. Een tunnel kan bijvoorbeeld nog goed uit de inspecties komen op veiligheid en functionaliteit, maar door graffiti door de inwoners als onprettig worden ervaren. Als er op kunstwerken bezuinigd gaat worden, zal het betekenen dat er vaker klachten zullen ko men en dat bewoners zich op sommige plekken wellicht minder prettig gaan voelen. Gemeente Langedijk 12

13 3.3. Beleidspunten Duurzaam onderhouden Duurzaam onderhouden betekent niet alleen bijvoorbeeld de toepassing van FSC hout. Door middel van efficiënt en doelmatig gericht onderhouden, kan er ook gesproken worden van duurzaam onderhouden. Als er voldoende onderhoud gepleegd wordt, kan de bedoelde levensduur van een kunstwerk gehaald worden. Als er te weinig onderhoud wordt gepleegd, zal het kunstwerk minder lang meegaan. De speerpunten die de gemeente op energiegebied hanteert zijn duurzaam bouwen bij nieuwbouw, energiebesparing bij bestaande bouw en de voorbeeldfunctie van de gemeente (milieubeleidsplan) Interactief werken Interactief werken door middel van de dorpsplatforms is van toepassing in dit beheerplan. De vier dorpsplatforms in Langedijk mogen prioriteren voor een gedeel te van het onderhoudsbudget. Gemeente Langedijk 13

14 4. Beheer en kwaliteit 4.1. Inleiding Kwaliteitsniveaus worden gebruikt om voor (een deel van) de openbare ruimte de kwaliteit te beschrijven. In de CROW publicatie 323 Kwaliteitscatalogus Openbare ruimte worden vijf verschillende kwaliteitsniveaus gebruikt: A +, A, B, C en D. Tabel 6 Omschrijving en indicatie kwaliteitsniveaus Kwaliteitsniveau Omschrijving Indicatie kwaliteit A + Zeer goed Nagenoeg ongeschonden A Goed Mooi en comfortabel B Voldoende Functioneel C Matig Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder D Slecht Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid De uitwerking van de beschreven (beeld)kwaliteitsniveaus is onderdeel van dit beheerplan. Dit geschiedt voor het grootste deel op basis van de technische kwaliteit van de verhardingen. De technische kwaliteit beïnvloed in beperkte mate de beeldkwaliteit maar is voornamelijk belangrijk om te voldoen aan de kerntaken veiligheid, bereikbaarheid en duurzaamheid. Daarnaast speelt de technische kwaliteit een belangrijke rol in de keuze van de meest efficiënte maatregel Kwaliteitsniveaus Voor de inspecties van kunstwerken wordt gebruik gemaakt van de hierboven beschreven (beeld)kwaliteitsniveaus. De kwaliteitsniveaus worden nader toegelicht in bijlage 2 aan de hand van tabellen en foto s uit Langedijk. In de tabellen wordt dezelfde opzet toegepast als in de beleidsdoelstelling gebruikt: veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid Keuzevrijheid en nuances in praktijk In bijlage 2 zijn de vijf kwaliteitsniveaus toegelicht die voor onderdelen van de openbare ruimte, toegespitst op kunstwerken, van toepassing zijn. Voor het onderhouden van kunstwerken kan gekozen worden voor kwaliteitsniveau A +, A, B en C. Voor kwaliteitsniveau D kan gekozen worden echter is dit geen wenselijk kwaliteitsniveau omdat er niet voldoende veiligheid gewaarborgd kan worden. De keuze voor een kwaliteitsniveau hangt van een aantal zaken af. Wat zijn de effecten op de openbare ruimte van het gekozen kwaliteitsniveau en welke financiële middelen moeten hiervoor worden aangewend. Als er wordt gekozen voor een kwaliteitsniveau, kan het kwaliteitsniveau per locatie verschillen. Bijvoorbeeld op de doorgaande routes een hoger niveau dan de kunstwerken aan de randen van de gemeente Huidige beeldkwaliteit In de strategische beheervisie is beschreven dat het gemiddelde kwaliteitsniveau is ingeschat op B. Dit is een gemiddeld kwaliteitsniveau en betekent dat er ook kunstwerken op een A en C niveau zijn. Om een beter beeld te krijgen van het kwaliteitsniveau van de kunstwerken, is er eind 2012 een inventarisatie gedaan naar het kwaliteitsniveau van alle bruggen. Deze kwaliteitsniveaus zijn bepaald aan de hand van Gemeente Langedijk 14

15 de schaalbalken zoals beschreven in de publicatie 323 CROW kwaliteitskatalogus openbare ruimte. Er is voor gekozen om dit jaar alleen een inventarisa tie te laten maken van het kwaliteitsniveau van de bruggen, omdat hiermee het grootste deel van het areaal kunstwerken is geïnventariseerd. Van de158 bruggen bevind 22% van de bruggen zich op A + niveau, 51% op A niveau, 24% op B niveau en 2% op C niveau en 1% op D niveau (brug bij het Oxhoofdpad in Broek op Langedijk). Omdat meer dan 50% van de bruggen zich op A niveau bevind, is het gemiddelde kwaliteitsniveau van de bruggen A. Er is ingeschat dat de overige kunstwerken zich gemiddeld op een kwaliteitsn iveau B bevinden. Het is een aanbeveling om het beeldkwaliteitsniveau van de overige kunstwerken ook te inventariseren. De huidige kwaliteit is momenteel zo hoog omdat er in de afgelopen 20 jaar veel nieuwe kunstwerken zijn toegevoegd aan het areaal of bestaande bruggen zijn vernieuwd. Deze kunstwerken bevinden zich daarom op een hoog niveau. Tevens is er een quickscan gedaan naar de constructieve veiligheid van 22 betonnen bruggen. Voor zover zichtbaar verkeren alle bruggen in een redelijke tot goede sta at van onderhoud. De schadebeelden bij alle bruggen zijn in het algemeen beperkt en betreffen met name kleine betonschades en lokaal uitspoeling van het talud bij/naast de landhoofden. Er zijn geen tekenen waargenomen tijdens de inspecties die duiden op overbelasting Naast de quickscan voor 22 betonnen bruggen zijn 17 kademuren constructief geïnspecteerd. Hieruit is naar voren gekomen dat de kademuur bij de Allemanskerk (metselwerk) en de Handelskade (metselwerk) aandacht vereist. Bij de Allemanskerk is kantelen van de kademuren geconstateerd. Daarnaast zijn er diverse scheuren waargenomen in het metselwerk evenals ontbrekende stenen. De kades zijn niet onder water geïnspecteerd waardoor het niet bekend is of er onder water ook schades aanwezig zijn. De algemene indruk over de onderhoudsstaat van deze twee kademuren is erg slecht. Bij de kademuur bij de Handelskade zijn meerdere scheuren waargenomen in het metselwerk, vermoedelijk het gevolg van ongelijkmatige zettingen. Beide kademuren vormen een risico waarmee rekening gehouden moet worden. De aanbeveling voor de kademuren worden in de conclusie verder uitgewerkt. Tevens worden deze twee kademuren opgenomen in het onderhoudsprogramma van 2013 /2014. Gemeente Langedijk 15

16 5. Beheer en begroting 5.1. Inleiding In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de begroting en financiën omtrent het beheer van de openbare ruimte van Langedijk. In dit hoofdstuk worden de onderhoudswerkzaamheden opgesplitst in vier onderdelen zoals ook in de begroting voor het areaal kuns twerken is gedaan. Dit wordt verder toegelicht in paragraaf 5.2. In verband met de taakstellende bezuinigingen zijn er keuzen gemaakt, die invloed hebben op het beheer en onderhoud van de kunstwerken. Hierop wordt dieper ingegaan in paragraaf 5.3. In paragraaf 5.4 worden de financiële consequenties toegelicht van de taakstellende bezuiniging en wordt er een inzicht gegeven op de invloed van een hoger of lager kwaliteitsniveau Onderhoudsmaatregelen Inleiding Door middel van inspecties wordt inzichtelijk gemaakt wat voor onderhoud er aan de kunstwerken gedaan moet worden. Voor het beheren en opstellen van onderhoudswerkzaamheden van alle kunstwerken wordt gebruik gemaakt van het beheerprogramma en onderhoudstabellen. Door middel van dit beheerprogramma kan inzichtelijk gemaakt worden in welk jaar er welke onderhoudswerkzaamheden moeten plaatsvinden aan een kunstwerk. De onderhoudswerkzaamheden zijn opgesplitst in vijf vormen, namelijk: - Areaalmanagement en inspectie; - Storingsonderhoud; - Regulier onderhoud; - Groot onderhoud; - Facilitair en overig; - Vervanging Areaalmanagement en inspectie Areaalmanagement en inspectie omvat de veiligheids-, functionele-, technische- en constructieve inspecties, aanvullend onderzoek en het actueel houden van het beheersysteem. Tevens betreft dit het opstellen van beheerplannen, jaarplannen en integrale onderhoudsplannen. Hoewel er zo veel mogelijk naar gestreefd wordt om de verschillende in beheer zijnde objecten in orde te houden, kunnen door gebruik en veroudering gebreken ontstaan, die tot een gevaarlijke situatie of functieverlies leiden. Om dit soort tekortkomingen vroegtijdig op te sporen is er een inspectieprogramma opgesteld. In het inspectieprogramma is aangegeven welke aspecten geïnspecteerd moeten worden en met welke frequentie. Voor kunstwerken bestaat het inspectieprogramma uit vier onderdelen, elk met een eigen frequentie, namelijk: Gemeente Langedijk 16

17 Tabel 7 - Frequentie inspecties Veiligheidsinspectie Functionele inspectie Technische inspectie Constructieve inspectie Frequentie 2x per jaar 1x per 2 jaar 1x per 10 jaar Geen vaste frequentie De constructieve inspectie heeft geen vaste frequentie en is afhankelijk van de resultaten van de functionele inspectie. De verschillende inspectiesoorten kennen elk hun eigen doel en resultaat, zoals hieronder toegelicht. Veiligheidsinspectie Deze inspectie is erop gericht om schades en onrechtmatigheden aan kunstwerken op te sporen die een gevaar kunnen opleveren voor de gebruikers van de openbare ruimte. Dit wordt geregistreerd en dient op korte termijn gerepareerd te worden. Deze inspectie kan uitgevoerd worden door een derde partij of door medewerkers van de eigen dienst. Kort gezegd, wordt tijdens een veiligheidsinspectie het gehele kunstwerken gecheckt op zichtbare schades en tekortkomingen. Het resultaat is een lijst van de geïnspecteerde kunstwerken waarop staat aangegeven op welke datum de inspectie heeft plaatsgevonden, wie de inspectie heeft uitgevoerd en of er schade is geconstateerd en zo ja, aan wie deze is doorgegeven. Ook als er geen schades zijn geconstateerd, moet dit gerapporteerd worden. Daarnaast moet aangegeven zijn wat de weersomstandigheden waren op het moment van de inspectie. Functionele inspectie De functionele inspectie heeft als doel om ernstige schade in kleine omvang te rapporteren zodat deze, los van het groot onderhoud aan de kunstwerken, gerepareerd kan worden. Het gaat hierbij om schade die niet direct ee n gevaar veroorzaakt voor de gebruikers maar die wel voor overlast zorgen of die het beeld van de openbare ruimte negatief beïnvloed. Het resultaat is een rapportage bestaande uit foto s en tekst waarbij elke gerapporteerde schade is gefotografeerd en voorzien van een plaatsbeschrijvin g en een beschrijving van de geconstateerde schade. Technische inspectie De technische inspectie heeft als doel om op een relatief snelle en goedkope manier een beeld te creëren van de algemene onderhoudstoestand van de kunstwerken in de gemeente. Door de zichtbare schade te rapporteren en deze gegevens in te voeren in d e beheersoftware is het mogelijk om een voorspelling te doen van noodzakelijk onderhoud in de korte termijn (1-2 jaar). Vervolgens is het mogelijk om, aan de hand van de geconstateerde schades, gegevens met betrekking tot aanleg en uitgevoerd onderhoud uit het verleden een voorspelling te doen van schadeontwikkeling waardoor de mogelijkheid ontstaat om noodzakelijke onderhoudsmaatregelen voor de middellange termijn (3-5 jaar) op te stellen. Het resultaat van de technische inspectie is een rapportage met schadebeelden. Constructieve inspectie Als er nader onderzoek gewenst is na een functionele inspectie kan er een constructie ve inspectie plaats vinden. Het doel van een constructieve inspec tie, meestal in combinatie met een nader onderzoek als betonboringen en bijvoorbeeld een houtonderzoek, is om een nauwkeurige uitspraak te kunnen doen over de restlevensduur. Het resultaat van de constructieve inspectie is een rapport met een beschrijving van de constructie van het kunstwerk, een restlevensduurverwachting en een maatregelvoorstel. Gemeente Langedijk 17

18 Storingsonderhoud Onder het storingsonderhoud valt het onderhoud dat van tevoren niet voorzien was zoals het oplossen van schade door vandalisme en het verwij deren van (aanstootgevende) graffiti. Jaarlijks wordt hiervoor een vast bedrag opgenomen in de begroting Regulier onderhoud Regulier onderhoud is het kleinere onderhoud dat eens in het jaar, eens in de twee, vijf of tien jaar plaatsvindt. Onder regulier onderhoud vallen de volgende onderhoudswerkzaamheden: - Reinigen van het kunstwerk; - Graffiti verwijderen; - Conservering houten onderdelen; - Conservering staaloppervlak bijwerken; - Conservering leuning staal bijwerken; - Conserveren betonoppervlak; - Conservering staaloppervlak vervangen; - Conservering stalen onderdelen vervangen; - Conservering stalen leuning vervangen; - Voegovergang, rubber vervangen; - Kitvoegafdichting vervangen; - Slijtlaag op houten dek/staal/kunststof vervangen; - Asfaltlaag op betonnen dek, bijwerken. Onder het regulier onderhoud vallen onder andere klachten en meldingen en ad hoc onderhoud. Ook wordt de onderhoudsbijdrage aan Prorail voor de spoorbrug in Sint Pancras bij het regulier onderhoud opgenomen Groot onderhoud Naast regulier onderhoud wordt er groot onderhoud uitgevoerd. Het groot onderhoud bestaat uit de onderhoudswerkzaamheden die over het algemeen een lagere frequentie hebben. Onder groot onderhoud vallen de volgende onderhoudswerkzaamheden: - Vervangen afvoerbuizen; - Voegwerk van het metselwerk geheel vervangen; - Houten leuning vervangen; - Houten beplanking (dek) vervangen; - Remmingswerk vervangen; - Wrijfgording vervangen; - Houten liggers vervangen; - Stalen leuning vervangen; - Slijtlaag op beton vervangen; - Asfaltlaag op betonnen dek vervangen Facilitair en overig Onder facilitair en overig vallen de onderdelen die niet onder de andere werkzaamheden vallen. Dit betreft de kosten voor: - De inhuur van de havenmeester/sluiswachter; - De opbrengsten van de haven- en schutgelden; - Kantoorkosten havenmeester; - Telefoniekosten van de havenmeester; - De elektriciteitskosten van de bootoverhaal. Gemeente Langedijk 18

19 Vervanging Als een kunstwerk geheel vervangen wordt, wordt gesproken over een investering. Als een functiewijziging optreedt, wordt ook gesproken over een investering. Hiervan is sprake als bijvoorbeeld een fietsbrug wordt aangepast naar een brug waarvan ook auto s gebruik kunnen maken. Het regulier en groot onderhoud wordt betaald vanuit het onderhoudsbudget. Vervangingen moeten opgevoerd worden op het Meerjaren Investerings Plan als een investering. Voor de komende tien jaar wordt verwacht dat er twee kunstwerken: een houten brug (vervangingskosten circa ,-) en een houten steiger (vervangingskosten circa ,-) vervangen moet worden, rond Dit valt buiten de periode van vier jaar waarvoor dit beheerplan is opgesteld Strategische keuze in kwaliteitsniveau Taakstellende bezuiniging Zoals al kort is toegelicht in de inleiding (paragraaf 1.3) is in juli 2012 de strategische beheervisie vastgesteld. Naast de strategische beheervisie is ook een uitwerkingsplan opgesteld. In dit uitwerkingsplan is de aanname gemaakt dat er vanaf 2015 jaarlijks ,- structureel bezuinigd moet worden. In het door het college aangeboden voorstel voor de Programmabegroting 2014 is voorgesteld ,- extra te bezuinigen op het onderhoud van de openbare ruimte. Met dit voorstel wordt de taakstelling van 2015 vervroegd naar 2014, zodat voor het areaal Kunstwerken vanaf al 2014 jaarlijks ,- structureel bezuinigd moet worden. Ook is voorgesteld de begroting voor het sluisbeheer met , - te verlagen, omdat ook de kosten met datzelfde bedrag worden bijgesteld. Deze voorgestelde taakstellende bezuinigingen wordt in onderstaande paragrafen verder uitgewerkt Keuze kwaliteitsniveau De verwachting over bovenstaande taakstellende bezuiniging is dat deze wordt behaald en dat dit effect heeft dat het kwaliteitsniveau B blijft. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat niet het gehele areaal meer op kwaliteitsniveau B onderhouden kan worden Beheertoets Een beheertoets is een belangrijk instrument bij de aanpassing of uitbreiding van de openbare ruimte. Een beheertoets kent twee invalshoeken, de financiële en de functionele. Functionele beheertoets Bij het ontwerpen van nieuwe infrastructuur is het van belang dat gekeken wordt naar mogelijke beperkingen in de beheerfase die een ontwerp teweeg kan brengen. Betrokkenheid van de toekomstig beheerder vanaf de start van het ontwerpproces is hierbij zeer wenselijk. Daarnaast is het belangrijk dat de ontwerper beschikt over een programma van eisen van de beheerder. In het technisch programma van eisen voor de openbare ruimte worden eisen gegeven voor aanpassingen of uitbreidingen aan de openbare ruimte. Als hiervan wordt afgeweken, moet dit goed onderbouwd worden. Hierdoor is vooraf duidelijk aan welke eisen het ontwerp dient te voldoen om adequaat en efficiënt beheer mogelijk te maken. Financiële beheertoets In het ontwerptraject van nieuwe infrastructuur is het van belang dat de kosten voor beheer en onderhoud van deze infrastructuur bekend zijn. Elke keuze in het Gemeente Langedijk 19

20 ontwerpproces, van materiaalgebruik tot inrichting, heef t invloed op de beheerkosten. Het is in elke fase van het ontwerptraject van belang dat de keuzes die gemaakt worden, weloverwogen zijn, ook op het gebied van beheerkosten. Dit is de reden waarom team beheer al voordat het voorlopig ontwerp is vastgesteld, sterk betrokken wil worden Financiën Inleiding In dit hoofdstuk worden de financiën besproken die horen bij het beheren en onderhouden van alle kunstwerken. Door middel van goed beheer en onderhoud kan een kunstwerk zijn gehele levensduur volwaardig gebruikt worden. In onderstaande paragrafen zullen de financiën toegelicht worden voor drie kwaliteitsniveaus, namelijk kwaliteitsniveau A, B en C. Gemiddeld bevinden de kunstwerken zich op een kwaliteitsniveau B. Als er (onder andere) met een lagere frequentie wordt onderhouden, kan een bezuiniging gerealiseerd worden, maar zal de kwaliteit hierdoor afnemen richting een C niveau. Als er (onder andere) met een hogere frequentie onderhoud gepleegd wordt, zal de kwaliteit hoogstwaarschijnlijk toenemen richting een A niveau. Aan de financiën omtrent de vervanging van de Broekersluis wordt een apart paragraaf gewijd. In de paragrafen voor de doorrekening van de drie kwaliteitsniveaus zijn wel de onderhoudskosten voor de sluis meegenomen. Er is vanuit gegaan dat de sluis de komende vier jaar nog niet vervangen wordt naar aanleiding van de inspectie van de sluis van In onderstaand overzicht worden de budgetten uit de begroting van 2014 op een rijtje gezet. Totaal uit Kunstwerken ,- Waarvan voor onderhoud algemeen ,- Totaal uit Waterhuishouding ,- Waarvan voor groot onderhoud kunstwerken ,- Totaal uit Recreatieve Voorzieningen ,- Waarvan voor onderhoud ,- Waarvan opbrengst haven- en schutgeld minus ,- Totaal uit Sluis ,- Waarvan voor onderhoud 7.335,- Waarvan voor facilitair en overig ,- Besparing sluisbeheer minus ,- In totaal is er vanaf 2014 jaarlijks ,- voor het gehele areaal kunstwerken beschikbaar Onderhoudscycli kwaliteitsniveau A, B en C In de volgende paragrafen wordt door het aanpassen van de onderhoudsfrequenties bij bepaalde onderhoudsmaatregelen een voorstel gedaan voor de kwaliteitsniveaus A, B en C. Het grootste deel van de kunstwerken bestaat uit bruggen. Als eerste opzet is er daarom voor gekozen om de drie kwaliteitsniveaus door te rekenen door middel van het variëren in onderhoudsmaatregelen bij de in totaal 158 bruggen. Voor deze opzet zijn drie onderhoudsmaatregelen (vallen binnen het regulier onderhoud) gebruikt die gelden als een beeldbepalende maatregel en in mindere mate als een technische maatregel, zie Tabel 8. Deze onderhoudsmaatregelen hebben zodoende een kleinere invloed op de staat van het kunstwerk. Gemeente Langedijk 20

21 Tabel 8 - Frequenties onderhoudsmaatregelen per kwaliteitsniveau Onderhoudsmaatregel Niveau A Niveau B Niveau C Reinigen object 1x per jaar 1x per jaar 1x per 2 jaar Conservering staaloppervlak bijwerken 1x per 2 jaar 1x per 5 jaar 1x per 10 jaar Conservering leuning staal bijwerken 1x per 2 jaar 1x per 5 jaar 1x per 10 jaar In Tabel 9 is voor de drie kwaliteitsniveaus A, B en C weergegeven wa t de financiële consequenties zijn. Kwaliteitsniveau B is door de raad gekozen als niveau waarop onderhouden dient te worden. In onderstaande paragrafen worden de financiële verschillen tussen de niveaus A, B en C toegelicht en wordt er bekeken of er onderhouden kan worden op het kwaliteitsniveau B met de huidige en toekomstige financiële middelen. De jaarlijks benodigd financiële middelen zijn berekend door de gehele levenscyclus van de divers typen kunstwerken te bekijken en terug te rekenen naar een jaarlijks benodigd budget. Regulier onderhoud en groot onderhoud zijn opgebouwd uit de kosten die uit het beheersysteem zijn gegenereerd. Het verschil tussen kwaliteitsniveau B en A is een verhoging van circa 18% in het jaarlijks benodigd budget. Dit verschil is verkregen door gebruik te maken van de verschillende frequenties zoals genoemd in Tabel 8. Het verschil tussen kwaliteitsniveau B en C is een verlaging van circa 15% in het jaarlijks benodigd budget. Tabel 9 Verschillen kwaliteitsniveau A, B en C Begroting Kwaliteitsniveau A Jaarlijks benodigd Kwaliteitsniveau B Jaarlijks benodigd Kwaliteitsniveau C Jaarlijks benodigd In Tabel 10 is voor de komende vier jaar aangegeven welke financiën benodigd zijn. In 2014 zijn meer financiële middelen benodigd dan in 2015 en Er is een groot verschil tussen 2014 en Als alle onderhoudsmaatregelen elk jaar plaats vinden, zijn de jaarlijks onderhoudskosten elk jaar hetzelfde. Bij kunstwerken zijn nauwelijks jaarlijks terugkerende onderhoudsmaatregelen, waardoor de financiële verschillen per jaar groot kunnen zijn, zoals te zien is in tabel 10. In 2013 is nog een inhaalslag gemaakt (hoofdzakelijk groot onderhoud) en in 2014 wordt de locatie Allemanskerk (Oudkarspel) aangepakt. Bij de Allemanskerk zijn de kademuur en de twee bruggen toe aan groot onderhoud. Omdat nu nog niet gedetailleerd bekend is hoeveel hiervoor gereserveerd moet worden, is rekening gehouden met ,-. Bij het regulier onderhoud is ook rekening gehouden met een vergoeding van 9.000,- aan Prorail voor het onderhoud van de spoorbrug in Sint Pancras. Tabel 10 Financieel overzicht kunstwerken komende vier jaar (excl. sluis) A&I Storingsonderhoud Regulier onderhoud Groot onderhoud Facilitair en overig Totaal Gemeente Langedijk 21

22 In Tabel 11 zijn de kosten weergegeven voor het areaalmanagement en de inspecties voor de komende vier jaar. In 2014 en 2016 worden weer functionele inspecties uitgevoerd bij alle kunstwerken. Na de inspecties en het bijwerken van het beheersysteem moet het volgende beheerplan ( ) opgesteld worden. Tabel 11 - Financiën areaalmanagement en inspecties Jaar Veiligheidsinspectie bruggen en steigers Abonnement beheerpakket KIOS Functionele inspecties Bijwerken beheersysteem Beheerplan opstellen Herberekeningen betonnen bruggen Totaal kosten In tabel 12 zijn de facilitaire en overige kosten weergegeven. Tabel 12 - Financiën Facilitair en overige Jaar Inhuur personeel Elektriciteit Telefonie Overige kosten Opbrengst sluis- en liggeld -/ / / / Totaal kosten Financiën voor het kwaliteitsniveau A Momenteel bevinden de kunstwerken zich gemiddeld op een kwaliteitsniveau B. De kunstwerken zien er over het algemeen goed uit; echter als de kunstwerken op een hoger niveau onderhouden moeten worden, heeft dit financiële gevolgen. Om alle kunstwerken te kunnen onderhouden op een kwaliteitsniveau A, is er jaarlijks ,- benodigd. Dit is een langjarig gemiddelde over de gehele levenscyclus van alle kunstwerken Financiën voor het kwaliteitsniveau B Uit bovenstaande tabel kan geconcludeerd worden dat jaarlijks ,- benodigd is om alle kunstwerken op een niveau B te kunnen onderhouden. Jaarlijks is er ,- beschikbaar voor het verrichten van onderhoud aan de kunstwerk en. Als alle kunstwerken op een kwaliteitsniveau B onderhouden moeten worden, betekent dit dat vanaf 2015 een tekort is van ,-. In het uitwerkingsplan van de strategische beheer visie is aangegeven dat de bezuiniging gehaald kan worden. Dit heeft echter tot gevolg dat niet het gehele areaal op een kwaliteitsniveau B onderhouden kan worden Financiën voor het kwaliteitsniveau C Voor het kwaliteitsniveau C is jaarlijks ,- benodigd. Dit betekent dat er door te kiezen voor een kwaliteitsniveau C per jaar structureel ,- bezuinigd kan worden. De kunstwerken zullen er over het algemeen slechter uit gaan zien. Als na een aantal jaar de kwaliteit weer terug gebracht moet worden naar B, moet rekening gehouden worden met kosten die ten opzichte van de eerder behaalde be zuiniging gemiddeld twee keer zo hoog zijn. Gemeente Langedijk 22

23 Financiën sluis en haven Onderstaande onderhoudskosten (Tabel 13) zijn meegenomen in de doorrekening van de kwaliteitsniveaus B, C en A. Tabel 13 - Onderhoudskosten Broekersluis A&I Regulier onderhoud Groot onderhoud Totaal De bediening van de sluis en het havenmeesterschap wordt uitgevoerd door derden. In de begroting is hiervoor een bedrag opgenomen van ,00. Ook is in de begroting rekening gehouden met een opbrengst van ,00 voor de vergoeding voor het liggeld in de haven en het schutten van de sluis. De overige facilitaire kosten bedragen 2.000,00. Deze kosten zijn opgenomen in tabel 10. In paragraaf is beschreven dat de sluis tegen zijn einde levensduur loopt. De verwachting is dat de sluis voor 2042 vervangen moet worden. Dit hangt nog af van een volgend onderzoek in 2016/2017 naar de restlevensduur van de houten funderingspalen. Eind 2012 is een raming gemaakt voor het vervangen van de sluis. De vervangingskosten voor de sluis bedragen circa ,- (prijspeil 2013). Voor de vervangingsinvesteringen van delen van de elektromechanische installaties is in benodigd. In 2016 is dat en in Deze bedragen moeten in het Meerjaren InvesteringsProgramma (MIP) worden opgenomen. Gemeente Langedijk 23

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00403913. Onderwerp: beleidsplannen onderhoud wegen, groen en gebouwen 2014

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00403913. Onderwerp: beleidsplannen onderhoud wegen, groen en gebouwen 2014 Onderwerp: beleidsplannen onderhoud wegen, groen en gebouwen 2014 Collegevoorstel Zaaknummer: 00403913 Feitelijke informatie Bijgaand treft u het raadsvoorstel aan tot vaststelling van de beleidsplannen

Nadere informatie

g. OW BIJ beleidsplan Onderhoud Gebouwen 2014-O.docx

g. OW BIJ beleidsplan Onderhoud Gebouwen 2014-O.docx g. OW BIJ beleidsplan Onderhoud Gebouwen 2014-O.docx Versie 18-09-2014 Openbare Werken Beleidsplan wegen Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1 Inleiding... 2 2 Bestaande situatie gemeentelijke gebouwen...

Nadere informatie

Strategische beheervisie openbare ruimte Uitwerkingsplan: keuze 2013-2017

Strategische beheervisie openbare ruimte Uitwerkingsplan: keuze 2013-2017 Strategische beheervisie openbare ruimte Uitwerkingsplan: keuze 2013-2017 Afdeling Openbare Werken Team beheer 16 apr 2013 Versie 1.0 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Aanleiding... 3 1.2. Doel... 3

Nadere informatie

Concept-Raadsvoorstel, gewijzigd.

Concept-Raadsvoorstel, gewijzigd. Concept-Raadsvoorstel, gewijzigd. Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Agendapunt: Sliedrecht, 19 augustus 2008 Onderwerp: Verhardingsbeheer 2008-2012 in Sliedrecht. Samenvatting: We constateren met

Nadere informatie

Beheerplan Civiele Kunstwerken 2014-2018

Beheerplan Civiele Kunstwerken 2014-2018 Beheerplan Civiele Kunstwerken 2014-2018 Bas Moerkerke Hans van Oudheusden Gemeente Ridderkerk Afdeling Beheer & Uitvoering December 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Terugblik beheerplan 2009-2013

Nadere informatie

STRATEGISCHE BEHEERVISIE OPENBARE RUIMTE WELOVERWOGEN KIEZEN IN KWALITEIT

STRATEGISCHE BEHEERVISIE OPENBARE RUIMTE WELOVERWOGEN KIEZEN IN KWALITEIT STRATEGISCHE BEHEERVISIE OPENBARE RUIMTE WELOVERWOGEN KIEZEN IN KWALITEIT GEMEENTE LANGEDIJK 10 mei 2012 1 Inhoud 1 Inleiding 1 1.1 Aanleiding 4 1.2 Doel 4 1.3 Leeswijzer 5 2 De openbare ruimte van Langedijk

Nadere informatie

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 *ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-26406/DV.14-396, afdeling Ruimte. Sellingen, 11 december 2014 Onderwerp: Vaststellen Nota OOR (Onderhoud van de Openbare

Nadere informatie

f. OW BIJ beleidsplan Onderhoud Groen 2014-O.docx Grip op groen.veilig en heel

f. OW BIJ beleidsplan Onderhoud Groen 2014-O.docx Grip op groen.veilig en heel f. OW BIJ beleidsplan Onderhoud Groen 2014-O.docx Grip op groen.veilig en heel Versie 24-09-2014 Openbare Werken Beleidsplan wegen Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1 Inleiding... 2 2 Situatie gemeentelijk

Nadere informatie

Voorstel raad. Onderhoud en vervanging van bruggen 25 april 2013

Voorstel raad. Onderhoud en vervanging van bruggen 25 april 2013 Onderwerp Vergadering van Onderhoud en vervanging van bruggen 25 april 2013 Portefeuillehouder Nummer Lia Franken 10 Contact en vragen via Technischevragen@hollandskroon.nl Voorstel 1) de bestemmingsreserve

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 1. Aanleiding

Raadsvoorstel. 1. Aanleiding Raadsvoorstel Aan : Raad van Geertruidenberg Raadsvergadering : 27 november 2014 Agendanummer : 09 Datum collegebesluit : 9 september 2014 Onderwerp : Evaluatie beleidsuitgangspunten en vervangingsplannen

Nadere informatie

11.3. Onderhoud kapitaalgoederen

11.3. Onderhoud kapitaalgoederen 11.3. Onderhoud kapitaalgoederen Introductie en doelstelling De paragraaf Kapitaalgoederen gaat in op de manier waarop het op duurzame wijze in stand houden van kapitaalgoederen (de fysieke gemeentelijke

Nadere informatie

3.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

3.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN 3.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen heeft betrekking op het onderhoud en beheer van de gemeentelijke bezittingen. Het bespreekt het beleid en uitgaven aan de kapitaalgoederen

Nadere informatie

1. Openbare ruimte en de kapitaalsgoederen in de openbare ruimte.

1. Openbare ruimte en de kapitaalsgoederen in de openbare ruimte. Inhoud 1. Openbare ruimte en de kapitaalsgoederen in de openbare ruimte.... 3 De Openbare ruimte... 3 Kapitaalsgoederen... 3 De kapitaalgoederen openbare ruimte... 3 Het belang en de waarde van de kapitaalgoederen

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Kunstwerken. Noordhollandsch Kanaal

Meerjarenprogramma Kunstwerken. Noordhollandsch Kanaal Meerjarenprogramma Kunstwerken Noordhollandsch Kanaal Directie Beheer en Uitvoering April 2006 1 Meerjarenonderhoudsprogramma kunstwerken Noordhollandsch kanaal Inhoudsopgave 1. Samenvatting 3 2. Inleiding

Nadere informatie

Herziening van de huidige definitie van de Maatregeltoets

Herziening van de huidige definitie van de Maatregeltoets Herziening van de huidige definitie van de Maatregeltoets ing. E.H.L. van Wissen Grontmij Nederland B.V. R. Gravesteijn Grontmij Nederland B.V. ir. L. van Hoogevest Grontmij Nederland B.V. Samenvatting

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726

Raadsstuk. Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726 Raadsstuk Onderwerp: Herziening kwaliteitsambitie Openbare Ruimte BBV nr: 2014/340726 1. Inleiding In de Visie en strategie beheer en onderhoud (2012/398572) ligt vast welke kwaliteitsambitie de gemeente

Nadere informatie

2. Overall scope Bouwkundig Versterken 250 Schadegevallen

2. Overall scope Bouwkundig Versterken 250 Schadegevallen NOTITIE AANPAK BOUWKUNDIG VERSTERKEN URGENTE SCHADEGEVALLEN 1. Inleiding In deze notitie wordt de scope en de aanpak van het bouwkundig versterken van 250 schadegevallen op hoofdlijnen toegelicht. In paragraaf

Nadere informatie

Raadsvergadering, 27 oktober 2009. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Reconstructie Brug Singel.

Raadsvergadering, 27 oktober 2009. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Reconstructie Brug Singel. Raadsvergadering, 27 oktober 2009 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Reconstructie Brug Singel. Onderdeel raadsprogramma: 2. Werken en Mobiliteit Portefeuillehouder: Henk Muis Voorgesteld besluit Nr: 332

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 t/m 2023. Bruggen

Beleidsplan 2014 t/m 2023. Bruggen Beleidsplan 2014 t/m 2023 Bruggen Gemeente De Marne, september 2012 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... 3 SAMENVATTING... 4 1 INLEIDING... 5 1.1 Aanleiding... 5 1.2 Van beleid- tot uitvoeringplan... 5 1.3 Leeswijzer...

Nadere informatie

STRATEGISCHE BEHEERVISIE OPENBARE RUIMTE UITWERKINGSPLAN: KEUZE 2012-2016 GEMEENTE LANGEDIJK

STRATEGISCHE BEHEERVISIE OPENBARE RUIMTE UITWERKINGSPLAN: KEUZE 2012-2016 GEMEENTE LANGEDIJK STRATEGISCHE BEHEERVISIE OPENBARE RUIMTE UITWERKINGSPLAN: KEUZE 2012-2016 GEMEENTE LANGEDIJK 15 mei 2012 1 Strategische beheervisie openbare ruimteeen weloverwogen keuze in kwaliteit Inhoud 1 Inleiding

Nadere informatie

РЖЗФКСЧЖХТОГР ЗГЧЦСПГЦЛХЗЗФЖЗ НЧРХЦЩЗФНЗР ЗЗОТОГРШГРКЗЦ РЖЗФКСЧЖХТОГР ГЦЦЗРИФГХЦФЧЕЦЧЧФ X Storing 1 Inspectie 2 Telemetrie 3 Medewerker onderhoud Registreren storing 4 Medewerker onderhoud

Nadere informatie

Herijking onderhoudsbeleidkaders 2013. Provinsje Fryslân November 2013

Herijking onderhoudsbeleidkaders 2013. Provinsje Fryslân November 2013 Herijking onderhoudsbeleidkaders 2013 Provinsje Fryslân November 2013 Samenvatting De provincie Fryslân heeft een groot areaal aan infrastructuur in beheer en/of eigendom. Al deze wegen, vaarwegen en kunstwerken

Nadere informatie

Meerjarenonderhoudsplan

Meerjarenonderhoudsplan Meerjarenonderhoudsplan BRUG2010-01 Spoorbrug Hanzeboog 1 INLEIDING Iedere organisatie die bruggen, sluizen, tunnels, etc. beheert weet dat onderhoud een belangrijk aspect van het beheren is. Ieder bouwdeel

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille.

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille. gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 12BST02184 Beslisdatum B&W Dossiernummer RaadsvoorstelMeerjaren Investeringsprogramma 2013 na MKBA Inleiding De gemeente Eindhoven wil blijvend investeren in

Nadere informatie

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed.

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed. Vastgoed Plan van Aanpak Plan van aanpak: Vastgoed Bestuurlijk L. van Rekom opdrachtgever L. Mourik opdrachtgever Naam projectleider L. van Hassel Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-

Nadere informatie

Openbare ruimte in Zaanstad

Openbare ruimte in Zaanstad Openbare ruimte in Zaanstad Achterstallig onderhoud in beeld maart 2008 Rekenkamer Zaanstad Rekenkamer Zaanstad Openbare ruimte in Zaanstad Achterstallig onderhoud in beeld Eindrapport Maart 2008 Inhoud

Nadere informatie

20 14-378. Nieuwegein. Datum 23 oktober 2014 Portefeuillehouder P.W.M. Snoeren

20 14-378. Nieuwegein. Datum 23 oktober 2014 Portefeuillehouder P.W.M. Snoeren Nieuwegein 20 14-378 Aan De raad van de gemeente Nieuwegein Onderwerp Beantwoording brief ex art. 42 RvO van de fractie VVD dd 24-07-2014 inzake civiele kunstwerken (zie 2014-270) Afdeling Griffie Datum

Nadere informatie

GROENBEHEERPLAN GEMEENTE BEUNINGEN

GROENBEHEERPLAN GEMEENTE BEUNINGEN GROENBEHEERPLAN GEMEENTE BEUNINGEN In Beuningen is naar verhouding veel groen aanwezig. Deze groene inrichting draagt bij aan een gezonde, fraaie, plezierige woon- en werkomgeving. Als gemeente zijn we

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Kunstwerken (MJPK-2) 2015-2017. Beheer in balans

Meerjarenprogramma Kunstwerken (MJPK-2) 2015-2017. Beheer in balans Meerjarenprogramma Kunstwerken (MJPK-2) 2015-2017 Beheer in balans Opsteller : DSB/R&W Concept : versie 6 januari 2015 1 Inhoudsopgave Samenvatting 1. Inleiding 2. Terugblik MJPK-1 3. Programma 4. Financiering

Nadere informatie

BEHEERPLAN GEMEENTELIJKE OPENBARE VERLICHTING 2013-2016

BEHEERPLAN GEMEENTELIJKE OPENBARE VERLICHTING 2013-2016 BEHEERPLAN GEMEENTELIJKE OPENBARE VERLICHTING 2013-2016 INHOUDSOPGAVE PAGINA 1. SAMENVATTING 1 2. INLEIDING 3 2.1. Aanleiding 3 2.1. Strategische beheervisie 3 3. DE OPENBARE RUIMTE VAN LANGEDIJK 4 3.1.

Nadere informatie

Raadsvoorstel en besluit

Raadsvoorstel en besluit Raadsvoorstel en besluit 2014-12276 Herzien Toezicht en handhaving verkeerd gestalde fietsen en weesfietsen16 oktober 2014 7 oktober 2014 Aan de leden van de raad, Het college van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : lll Nr. : 10/27.14 Onderwerp : Vaststellen wegenbeheerplan 2014-2018. Ferwert, 22 mei 2014

AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : lll Nr. : 10/27.14 Onderwerp : Vaststellen wegenbeheerplan 2014-2018. Ferwert, 22 mei 2014 AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : lll Nr. : 10/27.14 Onderwerp : Vaststellen wegenbeheerplan 2014-2018 Ferwert, 22 mei 2014 Op 6 juni 2013 heeft uw raad besloten om een krediet van 11.800,-

Nadere informatie

OPENBAAR. Extra vergadering commissie Burger d.d. 13 november 2006. Raadsvergadering d.d. 20 november 2006. Voorstel nr.: 132/06.

OPENBAAR. Extra vergadering commissie Burger d.d. 13 november 2006. Raadsvergadering d.d. 20 november 2006. Voorstel nr.: 132/06. OPENBAAR Opsteller: GGZ/VROM/AH/751 Extra vergadering commissie Burger d.d. 13 november 2006 Raadsvergadering d.d. 20 november 2006 Voorstel nr.: 132/06 Onderwerp: Bestuursovereenkomst Leiden-Oegstgeest

Nadere informatie

Voorgesteld raadsbesluit

Voorgesteld raadsbesluit Voorgesteld raadsbesluit Gemeenteraad Docman Inzake: Bestedingscriteria inzet reserve schoner, heler en veiliger Invullen door raadsgriffie De raad van de Gemeente Almere RV-56/2008 Datum-- Gezien het

Nadere informatie

GEMEENTE DEN HELDER. Beheerplan civiele kunstwerken 2013-2017

GEMEENTE DEN HELDER. Beheerplan civiele kunstwerken 2013-2017 GEMEENTE DEN HELDER Beheerplan civiele kunstwerken 2013-2017. INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1 1.1 ALGEMEEN 1 1.2 DOEL BEHEERPLAN 1 1.3 VERPLICHTINGEN, WET EN REGELGEVING 1 1.3.1 Preventief kader. 2 1.3.2

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2013-119)

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2013-119) Onderwerp: Nota verkeerslichten 2013 Portefeuillehouder: Wethouder Drenth Datum: 24 oktober 2013 Aanleiding voor de mededeling Doetinchem werkt hard aan het verbeteren van haar bereikbaarheid. Het is daarbij

Nadere informatie

ARUP studie Groningen 2013

ARUP studie Groningen 2013 ARUP studie Groningen 2013 Strategie voor structurele versteviging van gebouwen Nederlandse samenvatting Issue 17 januari 2014 Nederlandse samenvatting 1 Inleiding Dit rapport omvat een samenvatting van

Nadere informatie

Routekaart: tijdplanning

Routekaart: tijdplanning Procesnota ontwikkeling beheer en onderhoud van wegen en vaarwegen HB 1207857 Aanleiding Het doel van deze nota is om het proces te beschrijven voor de stappen en activiteiten die nodig zijn, teneinde

Nadere informatie

Doetinchem, 2 juli 2008 ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008. Visie op dienstverlening

Doetinchem, 2 juli 2008 ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008. Visie op dienstverlening Aan de raad AGENDAPUNT 7k ALDUS VASTSTELD 10 JULI 2008 Visie op dienstverlening Voorstel: 1. Vaststellen visie op dienstverlening voor de periode 2008-2015: Wij als organisatie spelen constant in op een

Nadere informatie

Praktijkonderwijs Eemsdeltacollege te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

Praktijkonderwijs Eemsdeltacollege te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Praktijkonderwijs Eemsdeltacollege te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 17 november 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg

Nadere informatie

Budget voor uitvoeren amendement openstellen Duikeendtunnel

Budget voor uitvoeren amendement openstellen Duikeendtunnel Nieuwegein m Gemeenteraad % c r- - :. - -. r$ Q 2 013-302 Onderwerp Openstellen Duikeendtunnel Datum 13 september 2013 Raadsvoorstel Afdeling Portefeuillehouder A.J. Adfiani 1 Onderwerp Budget voor uitvoeren

Nadere informatie

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Opdrachtgever:

Nadere informatie

Samenwerken. In de ondergrondse infra

Samenwerken. In de ondergrondse infra Samenwerken In de ondergrondse infra Mede mogelijk gemaakt door: Resultaat van het Cross-over project Kabels en Leidingen in samenwerking met de WENb Richard Advocaat - Oasen Mehmet Duran - Vitens Laura

Nadere informatie

Betreffende beantwoording schriftelijke vragen van de heer Maxim van Luttikhuizen (SP) inzake Deregulering in het fysieke domein.

Betreffende beantwoording schriftelijke vragen van de heer Maxim van Luttikhuizen (SP) inzake Deregulering in het fysieke domein. Corsanummer: 1400276623 Op 16 oktober 2014 zijn bij de raadsgriffie vragen binnen gekomen van de heer Maxim van Luttikhuizen van de fractie SP gericht aan de voorzitter van de Raad op grond van ex artikel

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp Beleidsplan Openbare Verlichting 2012-2015

Raadsvoorstel. Onderwerp Beleidsplan Openbare Verlichting 2012-2015 Raadsvoorstel Agendapunt: 08 Onderwerp Beleidsplan Openbare Verlichting 2012-2015 Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 30 december 2011 31 januari 2012 Beleidsplan Openbare Verlichting

Nadere informatie

: kredietaanvraag restauratie Wetsingerzijl

: kredietaanvraag restauratie Wetsingerzijl A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 6 juli 2011 Agendapunt: 12 Onderwerp : kredietaanvraag restauratie Wetsingerzijl KORTE SAMENVATTING: De Wetsingerzijl, gelegen in het Wetsingermaar (gemeente

Nadere informatie

CBS De Zaaier te Delfzijl

CBS De Zaaier te Delfzijl CBS De Zaaier te Delfzijl Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 23 oktober 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2 9723 JH Groningen

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT * M ï. ft f N RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Agendanummer 11-08 Registratienummer raad 606186 Behorend bij het B&W-advies met registratienummer 606186 Moet in elk geval behandeld zijn in de raadsvergadering

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. Relevante kaders - Waterwet - Verordening voor de Fysieke Leefomgeving Flevoland (VFL) Lelystad, 21 maart 2013

ALGEMENE VERGADERING. Relevante kaders - Waterwet - Verordening voor de Fysieke Leefomgeving Flevoland (VFL) Lelystad, 21 maart 2013 VERGADERDATUM 23 april 2013 SSO SECTOR/AFDELING STUKDATUM NAAM STELLER 3 april 2013 R.J.E. Peeters ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT 12 Voorstel Kennisnemen van het projectplan voor Waterbeheerplan 3 waarin

Nadere informatie

Onderhoudsplan en begroting wegen 2014 2025. Gemeente Schiermonnikoog. 11 06 2013.

Onderhoudsplan en begroting wegen 2014 2025. Gemeente Schiermonnikoog. 11 06 2013. Onderhoudsplan en begroting wegen 2014 2025 Gemeente Schiermonnikoog. 11 06 2013. 1. Inleiding. Adequaat onderhoud van de wegen is een taak van de gemeente. Goed onderhouden wegen zijn comfortabel te gebruiken

Nadere informatie

Uitvoeringsnotitie Meerjaren Onderhoudsprogramma Verhardingen 2012-2015 (MJOP 2012-2015)

Uitvoeringsnotitie Meerjaren Onderhoudsprogramma Verhardingen 2012-2015 (MJOP 2012-2015) Versie 12 april 2013 Uitvoeringsnotitie Meerjaren Onderhoudsprogramma Verhardingen 2012-2015 (MJOP 2012-2015) Definitief Directie Fysiek Domein Inhoud Inleiding 4 1 Herinrichtingsprojecten. 5 1.1 Planning.

Nadere informatie

KENNISNEMEN VAN De stand van zaken van het project Eemplein/Eemhuis en de daaruit voortvloeiende actualisatie van de risico s en kostenramingen.

KENNISNEMEN VAN De stand van zaken van het project Eemplein/Eemhuis en de daaruit voortvloeiende actualisatie van de risico s en kostenramingen. RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4405978 Aan : Gemeenteraad Datum : 18 juni 2013 : Wethouder P. van den Berg Portefeuillehouder TITEL Stand van zaken Eemplein/Eemhuis KENNISNEMEN

Nadere informatie

Beheerplan openbare ruimte. Bijeenkomst Dorpsraden

Beheerplan openbare ruimte. Bijeenkomst Dorpsraden Beheerplan openbare ruimte Bijeenkomst Dorpsraden Inleiding Welkom Beheerplan openbare ruimte met nadruk op groen/wegen/speeltoestellen/bruggen Inleiding 21 februari vastgesteld door gemeenteraad Informeren

Nadere informatie

Business case modelcasus

Business case modelcasus 1/5 Modelcasus Van Bleek fabriek - Business Case Business case modelcasus Inleiding De Business case geeft antwoord op de vraag of het financiële resultaat over de gehele levensduur van het project voldoende

Nadere informatie

Raadsvoorstel Nummer: 245277

Raadsvoorstel Nummer: 245277 Raadsvoorstel Nummer: 245277 Datum: 31 maart 2015 Hoort bij collegeadvies nummer: 246415 Datum raadsvergadering: 21 mei 2015 Portefeuillehouder: A. Dragt Onderwerp Toekomst zwembad Octopus Voorgesteld

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Noordoost Fryslân

Rekenkamercommissie Noordoost Fryslân Kollumerland c.a. Rekenkamercommissie Noordoost Fryslân Aan de raad van de Gemeente Kollumerland c.a. Postbus 13 9290 AA KOLLUM Afdeling : GRIF Behandeld door : P.J.A. Praat Doorkiesnummer : (0511) 548228

Nadere informatie

Onkruid & Bestuur Beheer Bewoner

Onkruid & Bestuur Beheer Bewoner Onkruid & Bestuur Beheer Bewoner Week van het Onkruid 2015 Presentatie Antea Group Marc de Jong Sr. adviseur Een verwondering Vraag Wie is er groenbeheerder? Wie is er verantwoordelijk voor onkruidbestrijding

Nadere informatie

CBS De Noordkaap/NBS De Sterren te Uithuizermeeden Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

CBS De Noordkaap/NBS De Sterren te Uithuizermeeden Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen CBS De Noordkaap/NBS De Sterren te Uithuizermeeden Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 1 december 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg

Nadere informatie

Collegevoorstel 151/2003. Registratienummer 3.51605. Opgesteld door, telefoonnummer Guus Cornelissen, 9753. Programma Mobiliteit

Collegevoorstel 151/2003. Registratienummer 3.51605. Opgesteld door, telefoonnummer Guus Cornelissen, 9753. Programma Mobiliteit Collegevoorstel 151/2003 Registratienummer 3.51605 Opgesteld door, telefoonnummer Guus Cornelissen, 9753 Programma Mobiliteit Portefeuillehouder A.J.F.M. Hirdes Onderwerp van het voorstel behandeling motie

Nadere informatie

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management?

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management? Inleiding Stand van zaken Nederland? Groeiende druk op de buitenruimte Veeleisende burgers Krimpende budgetten en Risico management Planmatig en weinig flexibiliteit en creativiteit; Beheer en onderhoud

Nadere informatie

Richtlijn begrotingswijzigingen

Richtlijn begrotingswijzigingen Richtlijn begrotingswijzigingen Richtlijn begrotingswijzigingen... 1 Inleiding... 1 Wanneer vindt een aanpassing van de programmabegroting plaats... 1 Procesgang begrotingswijziging... 1 Procesbeschrijving

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

Wegonderzoek volgens de Wegenscanners

Wegonderzoek volgens de Wegenscanners Wegonderzoek volgens de Wegenscanners De Wegenscanners willen informatie over de weg verbeteren. Daarbij maken we gebruik van onze visie: onderzoek van globaal naar detailniveau en koppel daarbij puntinformatie

Nadere informatie

Kindcentrum Olingertil te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

Kindcentrum Olingertil te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Kindcentrum Olingertil te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 17 november 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2

Nadere informatie

Onderwerp: Meerjaren Investerings- en Onderhoudsplanning (MIOP) sport 2011-2020

Onderwerp: Meerjaren Investerings- en Onderhoudsplanning (MIOP) sport 2011-2020 AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE TEN BOER Raadsvergadering: 27 april 2011 Registratienummer: TB 11.2588267 Agendapunt: 8 Onderwerp: Meerjaren Investerings- en Onderhoudsplanning (MIOP) sport 2011-2020 Voorstel:

Nadere informatie

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding

Collegevoorstel Inleiding: Feitelijke informatie: Terugdringen chemiegebruik onkruidbestrijding Collegevoorstel Inleiding: De gemeente Heusden wil de chemische onkruidbestrijding terugdringen en op termijn zelfs totaal afschaffen, uit milieuoverwegingen, maar ook omdat de gemeente een groene gemeente

Nadere informatie

Uitbesteden van beheer en onderhoud? Bezint eer ge begint!

Uitbesteden van beheer en onderhoud? Bezint eer ge begint! Uitbesteden van beheer en onderhoud? Bezint eer ge begint! Even voorstellen Jan Spoelstra Clustercoördinator Techniek wegendistricten Noord en Zuid, afdeling Beheer en Onderhoud Wegen Vanuit functie: contractmanager

Nadere informatie

CBS De Akker te Zuidwolde Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

CBS De Akker te Zuidwolde Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen CBS De Akker te Zuidwolde Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 11 september 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2 9723 JH Groningen

Nadere informatie

Onderhoud onderbouwd. Beheer en onderhoud kunstwerken. Provincie Noord-Holland

Onderhoud onderbouwd. Beheer en onderhoud kunstwerken. Provincie Noord-Holland Onderhoud onderbouwd Beheer en onderhoud kunstwerken Provincie Noord-Holland Amsterdam, juni 2009 Voorwoord Voor u ligt het onderzoek van de Randstedelijke Rekenkamer naar het beheer en onderhoud van

Nadere informatie

De uitgangspunten die bij deze berekening gehanteerd zijn voor het berekenen van de kosten van het beheer van Poelgeest:

De uitgangspunten die bij deze berekening gehanteerd zijn voor het berekenen van de kosten van het beheer van Poelgeest: Beheerkosten Poelgeest 2005 Begin 2002 heeft Oranjewoud de beheerkosten voor Poelgeest berekend met behulp van de levensduurbenadering. De wijk Morsebel is hierbij als uitgangspunt genomen, aangezien de

Nadere informatie

Kindcentrum OPwierde te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

Kindcentrum OPwierde te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Kindcentrum OPwierde te Appingedam Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 17 november 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2 9723

Nadere informatie

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Wijk bij Duurstede, 6 maart 2012 Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Memo Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Aan: Leden van de

Nadere informatie

Service Level Agreement (SLA) Bedrijventerrein Overdie/Laanenderweg

Service Level Agreement (SLA) Bedrijventerrein Overdie/Laanenderweg Service Level Agreement (SLA) Bedrijventerrein Overdie/Laanenderweg Algemeen dagelijks onderhoud gemeente Alkmaar De gemeente draagt zorg voor de inrichting, het beheer en het onderhoud van de gehele openbare

Nadere informatie

Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken 2013-2017. Versie d.d. 16 april 2013

Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken 2013-2017. Versie d.d. 16 april 2013 Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken 2013-2017 Vastgesteld door het College van B&W d.d. 14 mei 2013 Versie d.d. 16 april 2013 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING, CONCLUSIES EN BESLISPUNTEN... 3 SAMENVATTING...

Nadere informatie

Ongeluk bij kanaal Utrecht

Ongeluk bij kanaal Utrecht Informatiebehoefte beheerorganisatie Aan de hand van een aantal actuele thema s Aansprakelijkheid Bezuinigingen Integraal aanbesteding Aangeven waar beheerinformatie kan ondersteunen Ongeluk bij kanaal

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad,

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad, Raadsvoorstel Griffiersnummer: B26. Onderwerp: Vervangende nieuwbouw basisschool 't Vossenhol Datum B&W-vergadering: 1 mei 2012 Datum raadsvergadering: 31 mei 2012 Datum carrousel: 31 mei 2012 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel GEMEENTE SCHERPENZEEL Raadsvoorstel Datum voorstel : 18 augustus 2015 Raadsvergadering : 29 september 2015 Agendapunt : Bijlage(n) : 8 Kenmerk : Portefeuille : wethouder H.J.C. Vreeswijk Behandeld door:

Nadere informatie

Bijlage 3. Spoorboekje Planmatig Beheer en Onderhoud Verhardingen

Bijlage 3. Spoorboekje Planmatig Beheer en Onderhoud Verhardingen Bijlage 3 Spoorboekje Planmatig Beheer en Onderhoud Verhardingen INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 STATION 0...4 Komen tot een nulmeting... 4 STATION 1...5 Opstellen plancyclus groot onderhoud...

Nadere informatie

23 augustus 2016 1 2016/AH/098. Onderzoeksopzet vervolgonderzoek onderhoud Wegen en Kunstwerken

23 augustus 2016 1 2016/AH/098. Onderzoeksopzet vervolgonderzoek onderhoud Wegen en Kunstwerken Provinciale Staten van de provincie Flevoland Mevrouw A. Kost, Statengriffier Datum Bijlage Uw kenmerk Ons kenmerk 23 augustus 2016 1 2016/AH/098 Onderwerp Onderzoeksopzet vervolgonderzoek onderhoud Wegen

Nadere informatie

Per vaarweg komen deze partijen elkaar steeds tegen bij de afstemming van werkzaamheden aan oever of bodem.

Per vaarweg komen deze partijen elkaar steeds tegen bij de afstemming van werkzaamheden aan oever of bodem. Inleiding De afgelopen jaren is er door de overheden veel geld gestoken in het opwaarderen van de Friese vaarwegen. Ook de komende jaren wordt er nog veel geïnvesteerd. De uitdaging is om dit prachtige

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard Aan de raad van de gemeente Lingewaard *15RDS00222* 15RDS00222 Onderwerp Beleidsplan Verkeersvoorzieningen 2015-2020 1 Beslispunten 1. In te stemmen met het beleidsplan verkeersvoorzieningen 2015-2020;

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

: Revitalisering bedrijventerrein 't Heen

: Revitalisering bedrijventerrein 't Heen Aan de gemeenteraad Zaaknummer : 2012-014348 Programma : Wonen en ruimte Onderwerp : Revitalisering bedrijventerrein 't Heen Katwijk, 17 juli 2012. Inleiding In 2009 is voor bedrijventerrein t Heen de

Nadere informatie

Beslisdocument en plan van aanpak

Beslisdocument en plan van aanpak Beslisdocument en plan van aanpak TIENDEVEEN Inleiding In oktober 2006 heeft de gemeenteraad ingestemd met het plan van aanpak Woningbouw dorpen. Het project bestaat uit drie fasen. Deze fasen worden telkens

Nadere informatie

OBS Roodschoul te Roodeschool Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

OBS Roodschoul te Roodeschool Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen OBS Roodschoul te Roodeschool Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 1 december 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2 9723 JH

Nadere informatie

Beheerplan onderhoud wegen

Beheerplan onderhoud wegen Beheerplan onderhoud wegen 1. Areaal verhardingen Het areaal verhardingen dat de gemeente Sluis in beheer heeft ligt voor het grootste deel binnen de bebouwde kom. Uit de database van het beheerprogramma

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Vergadering: 7 oktober 2013

Aan de gemeenteraad Vergadering: 7 oktober 2013 Aan de gemeenteraad Vergadering: 7 oktober 2013 Nummer: 9A Tubbergen, 27 september 2013 Onderwerp: Vaststellen van het beleidskader voor de toepassing van de Kwaliteitsimpuls groene omgeving KGO. Samenvatting

Nadere informatie

Bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering. Gemeenteraad van de gemeente Oostzaan. P. Flens

Bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering. Gemeenteraad van de gemeente Oostzaan. P. Flens Gemeenteraad van de gemeente Oostzaan Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1530 AA Wormer Telefoon 075 651 2100 Fax 075 651 2244 E-mail antwoord@over-gemeenten.nl

Nadere informatie

OBS De Waarborg te Wagenborgen Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

OBS De Waarborg te Wagenborgen Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen OBS De Waarborg te Wagenborgen Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 23 oktober 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2 9723 JH

Nadere informatie

INFORMATIE Resultaatgericht Vastgoedonderhoud (RGVO)

INFORMATIE Resultaatgericht Vastgoedonderhoud (RGVO) INFORMATIE Resultaatgericht Vastgoedonderhoud (RGVO) O n d e r h o u d e n d g o e d NVT Onderhoudsgroep BV Hoefsmid 5-7 2631 RH Nootdorp Telefoon (015) 310 83 32 Fax (015) 310 56 23 www.onderhoudendgoed.nl

Nadere informatie

Ik beoog dat door dit resultaat het mogelijk wordt het onderhoud aan onze kunstwerken

Ik beoog dat door dit resultaat het mogelijk wordt het onderhoud aan onze kunstwerken gemeente Aan de leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Contactpersoon H.C.M. Koning Doorkiesnummer

Nadere informatie

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Treasury 2014 Gemeente Lingewaard 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Structureel / incidenteel 3 3. Opdrachtgever 3 4. Opdrachtnemer 3 5. Relevante wet- en regelgeving 3 6. Rapportage 4 7.

Nadere informatie

Onderzoek elektratechnische installaties bij ondernemers

Onderzoek elektratechnische installaties bij ondernemers Onderzoek elektratechnische installaties bij ondernemers Inleiding Deze rapportage beschrijft de resultaten en conclusies van de uitgevoerde inspecties van de elektrotechnische installatie bij een groep

Nadere informatie

Collegeonderzoek Beheerplannen Openbare Ruimte

Collegeonderzoek Beheerplannen Openbare Ruimte College Onderwerp: V200701018 Collegeonderzoek Beheerplannen Openbare Ruimte Samenvatting: Inleiding: In het programma 2007 voor collegeonderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid staat voor 2007 onder

Nadere informatie

OBS De Schutsluis te Oldenzijl Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen

OBS De Schutsluis te Oldenzijl Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen OBS De Schutsluis te Oldenzijl Samenvatting voorlopig ontwerp bouwkundig versterken schoolgebouwen Nederlandse Aardolie Maatschappij 1 december 2015 definitief BD5879.74064 VIIA Hammerfestweg 2 9723 JH

Nadere informatie

Ons kenmerk G500/4.28672. Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk G500/4.28672. Aantal bijlagen 1 Directie Grondgebied Openbare Ruimte Raad van de gemeente Nijmegen Stationsplein 13 6512 AB Nijmegen Telefoon (024) 329 94 44 Telefax (024) 323 93 34 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105

Nadere informatie