RAILFORUM

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL"

Transcriptie

1 APRIL 2015 # 91 3 NIEUWE BESTUURS- LEDEN Het Railforum bestuur heeft er drie kersverse leden bij. Wat beweegt hen, wat is hun ambitie en hoe zien zij jongeren in de sector? 12 IT S THE END OF OV AS WE KNOW IT Tijdens Rail-Tech 2015 presenteerden de Jonge Veranderaars hun visie op de toekomst van openbaar vervoer. Lees hier die visie. 7 WIE WINT DE BLIJE REIZIGERS PRIJS 2015? De Blije Reizigers Prijs krijgt een vervolg, dit jaar een iets andere opzet. Op 15 juni is de kick-off, waarna de initiatieven weer ingezonden kunnen worden! 14 MIX2MEET: TIJD VOOR NIEUWE INZICHTEN Tijd voor mooie, onverwachte en verrassende nieuwe inzichten. De Mix2Meet van Railforum, de Jonge Veranderaars en Seats2Meet was de aftrap van een nieuw concept. 9 ALLESOVERHETSPOOR.NL De nieuwe website waar je het spreekbeurtpakket en opleidingenoverzicht kunt vinden! 18 CO 2 VISIE 2050 Er zijn behoorlijke stappen gemaakt zoals te zien is in de CO 2 footprint van De uitstoot van het reizigersvervoer is met maar liefst 9% gedaald! RAILFORUM

2 DE RAMEN MOGEN LEKKER OPEN! CORINA DE JONGH Op het Railforum kantoor hebben we de voorjaarsschoonmaak achter de rug. Oude dingen zijn opgeruimd, lopende zaken in concrete acties uitgezet om af te ronden en zo is er ruimte gemaakt voor nieuwe ambities. Dat geeft inspiratie en volop energie. Terugkijkend op de oude dossiers constateer ik dat er achter de schermen hard gewerkt is aan beter spoorvervoer en zien we daar steeds meer positieve resultaten van terug. Het lijkt alsof de oude cultuur wordt weggepoetst en er een nieuwe frisse wind waait. De oude taboes zijn verdwenen en alles wordt open en transparant besproken. Railforum kan steeds vaker onderwerpen agenderen die voorheen te gevoelig lagen en steeds meer informatie wordt door onze leden onderling gedeeld. CORINA DE JONGH HET LIJKT ALSOF DE OUDE CULTUUR WORDT WEGGEPOETST EN ER EEN NIEUWE FRISSE WIND WAAIT COLOFON HET RELATIEBLAD VAN RAILFORUM VERSCHIJNT IN EEN OPLAGE VAN 2500 EXEMPLAREN. EINDREDACTIE BREGJE TEPPEMA VORMGEVING BREGJE TEPPEMA ADRES MOREELSEPARK 65 POSTBUS 1409, 3500 BK UTRECHT DRUK MULTICOPY UTRECHT RAILFORUM BESTAAT SINDS 1992 EN IS HET ONAFHANKELIJKE KENNISNETWERK VAN RUIM 100 BEDRIJVEN EN ORGANISATIES DIE ACTIEF ZIJN IN DE BREDE RAILSECTOR. CENTRAAL IN DE VERENIGING STAAT HET UITWISSELEN VAN KENNIS EN ERVARINGEN, OM ZO HET MAATSCHAPPELIJK EN ECONOMISCH RENDEMENT VAN SPOORVERVOER TE VERGROTEN. ACCENT LIGT OP HET VERSNELLEN VAN (PROCES) INNOVATIES. RAILFORUM BIEDT DAARBIJ HAAR DIENSTEN AAN EN ZORGT VOOR AFSTEMMING MET ANDERE SECTOREN, DE POLITIEK EN WETENSCHAP. Bij de verkenning van de Toekomstbeelden levert deze openheid direct resultaten op. Door ambities en de bedenkingen daarbij met elkaar te delen komen er nieuwe vergezichten en oplossingen binnen handbereik. En dan is het heel mooi om te zien dat iedereen met het resultaat aan de slag gaat. Opvallend daarbij is dat de definities van openbaar vervoer, collectief vervoer, individueel vervoer, vervoer op maat et cetera vervagen. Voor reizigers zijn het gewoon diverse diensten voor dezelfde behoefte, namelijk comfortabel en snel van A naar B komen. Maatschappelijk gezien verandert de mobiliteitsmarkt enorm en dit roept nieuwe vragen op. Hoe ziet de mobiliteitsmarkt er over 5 jaar uit? Is de Wet Personenvervoer 2000 dan nog wel te gebruiken? Hoe gaan zelfsturende eenheden en collectieve infrastructuur zich tot elkaar verhouden? Hoe blijft mobiliteit voor iedereen betaalbaar? Gelukkig is er bij Railforum ruimte voor dit soort thema s en kunnen we onze leden uitnodigen om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Hopelijk zijn ook zij klaar met hun interne voorjaarsschoonmaak en is er ruimte om anderen (leveranciers en klanten) daarbij te betrekken. De ramen mogen lekker open! 2 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

3 NIEUWE BESTUURSLEDEN RAILFORUM HEEFT ER DRIE NIEUWE BESTUURSLEDEN BIJ. SINDS DECEMBER 2014 ZIJN HUGO THOMASSEN (DIRECTEUR VERVOER EN DIENSTREGELING BIJ PRORAIL), HANS VAN GRIEKEN (VP BUSINESS INNOVATION, CAPGEMINI) EN ALEXANDRA VAN HUFFELEN (ALGEMEEN DIRECTEUR, GVB) TOEGETREDEN TOT HET RAILFORUM BESTUUR. WAT BEWEEGT HEN OM EEN BESTUURSFUNCTIE TE BEKLEDEN BIJ RAILFORUM, WAT ZIJN HUN DROMEN EN HOE ZIEN ZIJ JONGEREN IN DE SECTOR? EEN INTERVIEW MET DEZE DRIE NIEUWE BESTUURSLEDEN. ONTWIKKELINGEN Hugo Thomassen, ziet op (middel)lange termijn de voorsprong in duurzaamheid en efficiënt ruimtegebruik van het OV kleiner worden. De betaalbaarheid van het OV zal onder druk komen te staan. Meer dan ooit moeten we de concurrentie met weg en water aangaan en ten aanzien van de belastingmiddelen met andere maatschappelijke sectoren. Railforum is een platform waarin we met elkaar kunnen discussiëren en werken aan oplossingen. Net als zoveel andere sectoren, is ook de railsector extreem gevoelig voor digitalisering van de infrastructuur, van het rollend materiaal, van processen, van klant-interacties et cetera. De massieve overgang van analoge naar digitale bronnen, gegevens, processen zal een aantal veranderingen faciliteren, afhankelijk van de mate waarin de sector ze begrijpt en omarmt. aldus Hans van Grieken. Het belang van datagegevens en informatie zal exponentieel toenemen, in alle dimensies van het spoorbedrijf. De vraag is hoe de spoorsector hiermee omgaat. 100 % TEVREDEN KLANTEN Alexandra: Natuurlijk wil je maximale klanttevredenheid, maar ik ben het erg eens met de voormalig burgemeester van de Colombiaanse stad Bogota, Enrique Peñalosa. Hij stelde dat een ontwikkelde stad niet is waar zelfs de armsten autorijden, maar eerder waar de rijken openbaar vervoer gebruiken. Wat dat betreft hebben we in Nederland nog een weg te gaan. Meer investeringen in hoogwaardig en hoogfrequent OV is echt nodig om de stelling van Peñalosa waar te maken. Hans: Ik wil geen 100% tevreden klanten, want dat is een illusie. Wat ik wil zijn reizigers die 100% tevreden zijn over de wijze waarop de railsector met hem/haar communiceert, vooral wanneer er verstoringen zijn. Volgens Hugo kun je dit bereiken door dag in, dag uit, uur in, uur uit heel hard te werken aan een perfecte uitvoering. Zodat het gat tussen wat we beloven in de dienstregeling en wat we daadwerkelijk leveren aan onze reizigers en verladers kleiner wordt. Het gat is nu eenvoudigweg te groot. JONGE VERANDERAARS Alexandra: De OV-sector vergrijst snel, jongeren zijn hard nodig om het OV in de benen te houden. Maar ze zijn ook nodig om de samenwerking tussen vervoerders te verbeteren. Jongeren hebben meer oog voor bedrijfsoverstijgende belangen, hierdoor ontstaan eerder innovatieve concepten. Die focus moeten we koesteren. Ook Hugo vindt jongeren erg belangrijk. Als nieuw bestuurslid die zich bezig gaat houden met de Jonge Veranderaars zegt hij: De Jonge Veranderaars kunnen de sector de ogen laten openen voor nieuwe ontwikkelingen in de maatschappij, bij onze klanten en toeleveranciers. Met veel energie, toewijding en talent dragen zij bij aan verbeteringen in het spoorproduct. Overigens zou ik alle leden hiertoe willen uitnodigen. VERNIEUWINGEN Alexandra zou graag een integrale mobiliteits-app introduceren waarmee reizigers altijd op elke plek de snelste en/of makkelijkste reis van deur tot deur kunnen plannen en checken. Lopen, fietsen, bus, tram, metro, trein, taxi. Een reisplanner die alle vormen van mobiliteit aanbiedt van deur tot deur. Hans weet er een heleboel op te noemen, maar een van de dingen is een gezamenlijk IT rail kenniscentrum. Deze zou ik willen vormgeven voor de nieuwe generatie ICT oplossingen die eraan zit te komen waar zowel de railsector, de academia en de ICT sector in participeren. BIJDRAGE RAILFORUM Hans: Op 3 maart heb ik een druk bezette workshop mogen leiden waarin vertegenwoordigers vanuit de ICT functie binnen spoorsector samen met collega s vanuit de ICT aanbieders RAILFORUM APRIL # 91 3

4 NIEUWE BESTUURSLEDEN HANS VAN GRIEKEN ALEXANDRA VAN HUFFELEN HUGO THOMASSEN een inventarisatie hebben gemaakt. Wat zijn de kansen en bedreigingen van de toepassing van moderne informatie technologie in het spoorbedrijf? Daarbij is ook nadrukkelijk stilgestaan bij de risico s van toepassing van ICT. Uit deze open en constructieve gedachtewisseling is een imposante lijst van initiatieven, kansen én pijnpunten gekomen die ik samen met het team van Railforum nader zal analyseren. Hugo zal naast zijn inbreng die hij voor ProRail levert, het komende jaar extra aandacht besteden aan de Jonge Veranderaars. Alexandra heeft ook andere ideeën; Ik zal me onder andere gaan inzetten voor meer en betere samenwerking in de sector om het OV verder te verduurzamen. denken: machinist! HET IDEALE OV VAN DE TOEKOMST Voor Hans is dat gemak, goed geïnformeerd en veilig reizen. Dat is een OV-systeem zonder drempels, waarin ook reizigers die maar een enkele keer met het OV gaan, zich welkom voelen en zonder zorgen het OV binnenstappen. Aldus Hugo. AMBITIE 2015 Alexandra: Als CEO van GVB is het mijn persoonlijke ambitie om het thema gastvrijheid nog nadrukkelijker op de kaart te zetten. GVB-ers zijn de gastheren- en vrouwen van Amsterdam. Die rol kunnen we nog beter vastpakken, want de stad krijgt alleen maar meer bezoekers en meer reizigers. ANDERE FUNCTIE BEKLEDEN Hugo: Dat is lastig, het OV heeft zoveel fascinerende plekken om te werken, of het nu gaat om de verbouwing van een nieuw station als Rotterdam CS, een geoliede busverbinding elke dag neerzetten voor de duizenden forensen tussen Purmerend en Amsterdam, of de ontsluiting van de Tweede Maasvlakte om de Rotterdamse haven extra concurrerend te laten zijn. Diep in mijn hart spreekt één dag machinist van de Thalys van Amsterdam naar Parijs te zijn mij toch het meest aan. Zowel Hans als Alexandra hoeven er niet lang over na te Voor Hans is een goede work-life balance creëren de ambitie voor Hugo: Mijn persoonlijke ambitie ligt toch bij de nieuwe concessie van ProRail. Grotere transparantie, intensief samenspel met vervoerders en alle stakeholders, hogere betrouwbaarheid en Beter en Meer. Een hele kluif waar ik mijn schouders onder wil zetten. 4 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

5 IT-AGENDA IT-AGENDA: TSUNAMI AAN DATA We maken ons op voor een tsunami aan data door internet of trains. Doordat steeds meer assets, sensoren, personeel en reizigers via internet data opleveren zien we een versnipperde, sterk groeiende stroom aan data. Zowel binnen als tussen de bedrijven onderzoekt men welke data van goede kwaliteit en van belang zijn. Daarbij speelt ook de mogelijke samenhang van de diverse data een rol. Welke data deel je met elkaar en hoe gaan we om met eigenaarschap van data? In andere sectoren zien we hiervoor clearing houses ontstaan, een organisatie die voor haar leden een soort onafhankelijk verdeelpunt vormt. We kennen dit al bij Trans Link Systems, een joint venture voor de verrekening van de opbrengsten uit de OV-chipkaart. Standaardisatie, liefst op Europese schaal, is een andere voorwaarde om de diverse data optimaal te kunnen benutten. Gezien de Europese markt en de daar opererende spelers duurt dit nog jaren en ondertussen kunnen we niet stilzitten. Vervoersbedrijven, infrabeheerders, IT bedrijven en consultants willen graag binnen Railforum verder verkennen of er meer modulair of met interfaces gewerkt kan worden. Eén van de prioriteiten daarbij kan zijn hoe we met elkaar de dienstuitvoering weer op orde krijgen na een verstoring. Uiteraard vraagt dit grote mate van flexibiliteit van de organisatie en het personeel. Het thema verbetering van de reisinformatie van deur-tot-deur, juist bij verstoringen, scoort ook hoog. Aandachtspunt bij vraag gestuurde informatie blijft natuurlijk wel de privacy. De beveiliging van data van materieel en infrastructuur en cybersecurity zijn andere genoemde thema s. Natuurlijk is er ook volop aandacht voor het creëren van nieuwe mogelijkheden om innovaties sneller door te voeren. De time to market van nieuwe IT toepassingen in onze sector is nog veel te lang. Wellicht kunnen praktijkgerichte, bij klanten uitgezette pilots hier versnelling in brengen. Iets dat het imago van onze sector op innovatiegebied versterkt. Dit is nodig om aantrekkelijke werkgevers te blijven voor de nieuwe generatie IT specialisten die ons moeten helpen de tsunami op de juiste manieren in te zetten. Een mooi startpunt voor Railforum, hèt kennisplatform voor de brede railsector, waar professionals elkaar ontmoeten, kennis en inzichten delen om zo tot verbetering van de operations en dienstverlening voor klanten te komen. RAILFORUM APRIL # 91 5

6 COMMUNICATIEKANALEN VOOR (VAK) JOURNALISTEN COMMUNICATIEKANALEN VOOR (VAK) JOURNALISTEN: TRANSPARANTIE OF TABOES? Door de nieuwe media zijn er nieuwe rechtstreekse communicatiekanalen voor journalisten bij gekomen. Via mail, Twitter, Instagram en Facebook krijgen zij dagelijks informatie over alle aspecten van onze sector. En natuurlijk roepen sommige berichten bij deze journalisten en hun lezers vragen op. Tijdens een Mix2Meet kwam dit onderwerp aan de orde. Uitgangspunt is de code voor journalistiek: Een betrouwbare en pluriforme journalistiek is van het grootste belang voor de democratische samenleving. Deze kan niet goed functioneren zonder geïnformeerde burgers en een vrije uitwisseling van ideeën. In die open samenleving komt de journalist het recht op vrije nieuwsgaring toe, én de verantwoordelijkheid het nieuws waarheidsgetrouw, onafhankelijk, fair en met open vizier te brengen. In een ideale situatie worden er op algemene vragen via de voorlichters heldere en duidelijke antwoorden gegeven binnen een redelijke termijn, zonder dat er onderwerpen taboe zijn. Voor meer inhoudelijke vragen moet er direct contact met de deskundigen mogelijk zijn, zodat er een inhoudelijk goed artikel geschreven kan worden. Dan ontstaat er geen ruis en hoeft men niet meer met anonieme bronnen te werken. Uiteraard vraagt dit van de journalist wel om een feitelijke check. Bij de in de railsector actieve vakmedia zien we dit gelukkig al vaak. Ook zien we steeds meer transparantie en minder taboes, wat uiteindelijk de beeldvorming ten goede komt. De overige journalisten nemen de informatie vanuit de vakmedia over, dus deze informatie dient volledig en goed te zijn. RET is daarvan een goed voorbeeld, korte lijnen en snel met duidelijke antwoorden komen zodat er waarheidsgetrouw over openbaar vervoer wordt gepubliceerd. Dat wil toch iedereen? Railforum is voornemens om dit najaar weer een journalistendebat te organiseren. Suggesties kun je mailen naar COMMUNICATIESEMINAR Wat doet een HR-afdeling op het gebied van werving en reputatie? En wat doet een communicatieafdeling op het gebied van reputatie? Een goede reputatie is cruciaal voor het aantrekken van nieuwe mensen. Hoe kun je deze twee werelden met elkaar verbinden? Op maandag 18 mei staan onder andere deze vragen centraal. Bij de Kenniskring Boeien & Binden van Railforum zitten vaak de HR-mensen aan tafel. Zij geven aan dat ze graag tijdens deze bijeenkomsten in gesprek gaan met communicatie-afdelingen. Je kunt juist van elkaar leren en iets voor elkaar betekenen op het gebied van reputatie. Communicatie heeft het grote reputatie vraagstuk, en het HR-vraagstuk hierbij is hoe krijg je mensen enthousiast voor de sector? Vanuit HR merkt men dat mensen trots zijn om in de sector te werken. Maar hoe straal je dit trotse gevoel ook uit? Zijn dit pareltjes die we in de communicatie laten liggen? Door een betere samenwerking tussen de HR- en Communicatie-afdelingen kun je wellicht een andere beeldvorming van het OV creëren. Deze middag komt een reputatiedeskundige aan het woord en wordt er op interactieve wijze gezocht naar de verbinding tussen HR- en Communicatieafdelingen. Heb je hier ideeën over? Neem dan contact met ons op via of loop bij ons binnen. 6 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

7 BLIJE REIZIGERSPRIJS 2015 WIE WINT DE BLIJE REIZIGERS PRIJS 2015? VERANDERINGEN RAILFORUM TEAM Ieder jaar reikt Railforum de Blije Reizigers Prijs uit voor verbeteringen in het openbaar vervoer die het voor de reizigers plezieriger maken. De afgelopen jaren gingen de prijzen naar betere informatie door handige apps, het reizen op rekening en het ov-diploma voor basisscholieren van Veilig Verkeer Nederland. Met de prijsuitreiking willen we deze initiatieven landelijke bekendheid geven en op grotere schaal laten uitrollen. Daarnaast hopen we dat dit ieder jaar leidt tot meer merkbare verbeteringen voor reizigers. Op 15 juni is de kick-off en vanaf dan kan iedereen initiatieven indienen. Alle facetten die een reis aangenamer maken mogen meedoen. Van grootse projecten tot kleine (regionale) initiatieven zoals de piano s in stationshallen. De criteria zijn: initiatieven moeten daadwerkelijk uitgevoerd zijn het moet door reizigers als een merkbare verbetering worden ervaren Dit jaar wordt er geen vakjury samengesteld. Op 1 oktober presenteren we tijdens het jaarcongres een longlist aan onze leden. Zij geven hun voorkeuren aan zodat er een shortlist ontstaat. De initiatieven van deze shortlist publiceren we zodat het publiek daarop kan stemmen. De reiziger bepaalt dus zelf wat hij de beste verbetering vindt! In oktober en november geven we landelijke bekendheid aan deze verbeteringen en dragen zo ook bij aan een beter imago van het openbaar vervoer. Op 30 november vindt de uitreiking plaats. Dit gebeurt in combinatie met een seminar over de verbeteringen. Schrijf deze data dus vast op in je agenda! Daarnaast heeft Railfoum sinds februari nieuwe versterking van Anique Haaring. Anique is onze communicatiemedewerkster en medeverantwoordelijk voor alle communicatiemiddelen die Railforum gebruikt om haar leden en andere geïnteresseerden te bereiken. Ze is een net afgestudeerde Media en Entertainmentmanager. Na het behalen van haar diploma is dit haar eerste baan! Haar passie ligt bij organiseren. Naast haar liefde voor organiseren heeft ze ook affiniteit met nieuwe media en zal ze het beheer van de websites en social mediaaccounts onder haar hoede nemen. Na 2 jaar werkzaam geweest te zijn bij Railforum neemt Martijn Altenburg afscheid. Hij heeft zich de afgelopen jaren bezig gehouden met Duurzaamheid en was secretaris van de Jonge Veranderaars. We danken Martijn voor zijn inzet en zullen zijn vrolijke persoonlijkheid missen! RAILFORUM APRIL # 91 7

8 MOREELSE TAFEL WAT LEERT DE MOREELSE TAFEL VAN ZWITSERLAND WAT LEERT DE MOREELSE TAFEL VAN ZWITSERLAND? Veertien leden van de Moreelse Tafel reisden gezamenlijk af naar Zwitserland om inspiratie op te doen voor de toekomstige spoorplanning in Nederland. Men bezocht er diverse locaties; de SBB, het Ministerie en adviesbureaus. Zwitserland is qua oppervlakte ongeveer even groot als Nederland, maar heeft maar de helft van ons aantal inwoners. De lengte van het spoornet is ook even groot, en er worden 25% meer treinkilometers gereden. Men vervoert ongeveer even veel reizigers als in Nederland, maar de Zwitsers vervoeren wel drie maal zoveel goederen over het spoor. Ook in infrastructuur is Zwitserland beduidend complexer, met tweemaal zoveel wissels en zelfs driemaal zoveel seinen. Het aantal stations is ook tweemaal zoveel als in Nederland. Deze flexibiliteit, in combinatie met veel lucht in de dienstregeling, zorgt voor een punctualiteit die 4 procent punt hoger ligt dan bij ons. Het tariefstelsel wijkt ook erg af. Losse kaartjes zijn tweemaal zo duur als in Nederland, abonnementen zijn juist tweemaal zo goedkoop. Mede hierdoor heeft 50% van alle Zwitsers een kortingskaart. En zelfs met zo n 140(!) verschillende openbaar vervoerbedrijven werkt het toch met 1 ticket systeem. Het Zwitserse knopenmodel, waarbij alle treinen in hetzelfde tijdsblok op een station zijn en maximale overstapmogelijkheden het uitgangspunt zijn, gaat wel ten koste van snelheid en de reistijd van doorgaande reizigers. Daarnaast vraagt dit om veel perroncapaciteit terwijl de stedelijke ruimte steeds schaarser wordt. Op baanvakken met hogere frequenties wordt het belang van een overstap van minder belang geacht gelet op de kortere wachttijden. In de klassieke aanpak van spoorplanning kijkt men voor de langere termijn naar de vraag en baseert hierop de infrastructuur. Deze vraag is vervolgens een gegeven voor de planning, dienstregeling en service aan de klanten. Deze aanpak is te verklaren vanuit de zeer lange besluitvorming en levenscycli van infrastructuur. In een dicht spoornetwerk kunnen aanpassingen in de railinfra steeds vaker kleinere investeringen betreffen zoals extra bogen, wissels en dergelijke. Hierdoor zien we steeds meer de aanpak verschuiven. De lange termijn vervoersvraag wordt dan eerst vertaald in een gewenste dienstregeling en daarop wordt de infrastructuur (zowel hardware- als softwarematig) aangepast. Meer en sneller vraag gestuurd dus. In Zwitserland is de bijdrage vanuit de overheid vele malen groter, waardoor er ook een grotere reservecapaciteit is van treinen, die bij calamiteiten snel ingezet kan worden. Daarnaast kunnen de treinen in Zwitserland verlengd worden tot maximaal 400 meter, in Nederland is dat nu 320 meter in verband met maximale perronlengtes. Kortom; het spoorvervoer in Zwitserland laat vele verbetermogelijkheden zien, maar daar wordt dan ook veel extra geld voor betaald. Het jaarlijks budget voor beheer, onderhoud en exploitatie is ongeveer tweemaal zo hoog als in Nederland. Daarom komen de Zwitsers graag bij ons leren hoe het spoorvervoer financieel gezien efficiënter kan. 8 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

9 KENNISKRING BOEIEN EN BINDEN ALLES OVER HET SPOOR Elke dag reizen meer dan een miljoen mensen met de trein door Nederland! Wat komt er allemaal kijken bij reizen over het spoor? Wie werkt er aan het spoor? En hoe zit het met techniek en veiligheid? Ontdek het op deze klikplaat en de themakaarten! Welke trein? Met de Reisplanner van bijvoorbeeld 9292 kun je snel zien welke trein je moet hebben! Boeien en Binden is het tijd om de Voor de Kenniskring ALLES OVER HET SPOOR.NL lopende acties af te ronden. Het spreekbeurtpakket en het opleidingsschema zijn klaar! Op de nieuwe website zie je het eindresultaat van een jaar lang hard werken door de werkgroep Arbeidsmarktcommunicatie. van een bedrijf. Voor de stagiairs kan een bevlogenhet spoor bijs De trein vertrek stagebegeleider het verschil maken bij de uiteindelijke ehh, B? Waar v Informatieschermen keuze voor de spoorsector. Deze mensen die jonge mensen Op deze informatieschermen inspireren en binnenhalen zijn daarom voor de sector heel zie je welke treinen vertrekken, waardevol. Railforum vindt dat zij nog onvoldoende zichtbaar op welk spoor en hoe laat. zijn. In dit blad een voorproefje van de nieuwe website. Jonge Tijd om deze mensen eens in het zonnetje te zetten! mensen die op het punt staan een keuze te maken Naar aanleiding van een brainstorm wordt er een dag voor vervolgonderwijs op MBO-, HBO- of WO-niveau GOEDE REIS! kunnen in het opleidingsschema zien welke opleidingen Op reis zijn, over het men spoor er eigenlijk waarmee in onze mooie sector Klikdeop dekan. themakaarten aan slag Met het spreekbeurtpakket kunnen voor meer informatie! Railrunn Bij een N georganiseerd die in het teken staat van stagebegeleiders. kun je da OV-chipk Of een ra Houd de website in de gaten voor meer informatie! basisschoolleerlingen van groep 5 tot en met 8 aan de slag om hun collega s in de klas kennis te laten maken met Welkom op het station! de spoorsector. Bezoek de website, ga met je muis over In- ofvan uitchecken de plaat van het opleidingsschema en de klikplaat het In- van of uitchecken Van trekschuit tot spreekbeurtpakket en ontdek de mooie wereld het hogesnelheidstrein spoor. doe je met je OVchipkaart Wathetrijdt er opvan hetdespoor? Met lanceren website en het opleidingengebouw is de Kenniskring Boeien en Binden nog niet klaar. Het Het spoor techniek als aantrekkelijke werkgever imago van de & spoorsector kan nog beter. Wat zijn de beweegredenen om ergens te Overwerken? de grens gaan Een enthousiaste stagebegeleider kan, door zijn bevlogenheid voor zijn vak, daarbij een grote rol Beroepen aan het spoor spelen. Deze mensen zijn cruciaal bij het aantrekken van jonge, enthousiaste mensen. Ze zijn tevens het visitekaartje Tips voor je spreekbeurt goederentrein RAILFORUM APRIL # 91 Reizen met de trein Om te reizen met de trein, heb je een een OV-Chipkaart nodig 9

10 OPLEIDINGEN 10 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

11 OPLEIDINGEN Dit is de afbeelding van het opleidingen overzicht. Op de website vind je deze interactieve plaat. Ontdek hier welke mogelijkheden en opleidingen er op verschillende vlakken zijn in onze sector. Heb je aanvullingen hier op? Laat het ons dan weten via RAILFORUM APRIL # 91 11

12 IT S THE END OF OV AS WE KNOW IT JONGE VERANDERAARS Tijdens Rail-Tech 2015, in aanwezigheid van politici en andere genodigden, presenteerden de Jonge Veranderaars hun visie op de toekomst van openbaar vervoer. Dit is die visie. Anno 2015 bevinden we ons in een overgangssituatie; van analoog naar digitaal, van het oude werken naar het nieuwe, van modaliteit naar mobiliteit. Deze ontwikkelingen zorgen voor meer gemak in onze levens, maar tegelijkertijd brengen ze aarzelingen met zich mee. En de schijn van instabiliteit in de Europese Unie biedt daarvoor geen houvast. Ook in deze tijd moeten we, ook in onze sector, de vraag blijven stellen: Hoe ziet onze toekomst eruit? JV stelt dat de reiziger centraal moet staan en vindt dat die zo gemakkelijk en probleemloos mogelijk haar of zijn reis moet kunnen maken. Welke modaliteit wordt gebruikt is irrelevant; mobiliteit is de kern, flexibel en gepersonaliseerd reizen de norm. Nu vechten modaliteiten tegen elkaar om reizigers te werven (auto versus trein, bus versus fiets) en we vrezen de komst van nieuwe spelers op de markt (Uber, IC Bus, et cetera). Waar oudere generaties wellicht nog denken in vervoersmiddelen, zijn jongeren al gewend aan denken in hele reizen. Wij pakken niet of de bus, of de trein, of de fiets. Wij pakken de beste combinatie van vervoersmiddelen voor de reis die wij op dit moment willen maken. In de toekomst wordt dit de gangbare manier van reizen, mobiliteit is een combinatie van alle middelen. En naast de eigen middelen en het ov komen ook de zelfrijdende auto s en bussen eraan. Bovendien, zo blijkt, wordt de deeleconomie steeds belangrijker en bezit steeds minder aantrekkelijk. Het is aan de markt om daar op aan te sluiten. De nieuwe spelers en technologieën zorgen overigens voor veel onrust, maar waarom eigenlijk? Is onze sector te laks geweest, hebben we deze ontwikkelingen niet voorzien? De deeleconomie en de participatiemaatschappij zijn hot issues in de politiek en in de markt. Maar is openbaar vervoer, met meer dan 175 jaar ervaring, niet al de grootste speler? MOBILITEIT IS DE KERN We moeten niet bang zijn voor onze positie binnen de sector, want uiteindelijk kunnen we in de huidige structuren niet voortbestaan. We moeten juist de nieuwe technologische ontwikkelingen zoals de zelfrijdende bus of auto omarmen. Deze nieuwe middelen zijn de perfecte aanvulling op de bestaande ov-infrastructuur. Zo zouden streekvervoerders hun grote nog wel eens leeg door het land rijdende bussen kunnen vervangen voor kleinere exemplaren die op aanvraag de reiziger vervoeren wanneer dat nodig is. Wij van JV vinden ook dat we onze kennis met elkaar moeten delen om samen vooruit te komen. 12 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

13 Natuurlijk, dit kan betekenen dat de verhoudingen in de markt veranderen. Maar een betrouwbare dienst voor de reiziger en een gezonde financiële basis rechtvaardigen deze veranderingen. Bovendien is ruimte voor kleinere spelers essentieel voor een gezonde markt. Dit alles kan zolang er maar naadloos wordt afgestemd tussen de partijen. De markt moet zich voorbereiden op een situatie waarbij autoriteiten de kaders neerzetten waarbinnen de markt kan opereren. Beleid is niet langer een kwestie van concessies verlenen en subsidies beschikbaar stellen, maar van perfecte regelgeving ontwikkelen. Aanbieders van (zelfrijdend) vervoer moeten met elkaar samenwerken en open netwerken en protocollen gebruiken zodat alle informatie voor de reiziger beschikbaar is. Datzelfde geldt ook voor betalingssystemen. De reiziger accepteert een opgeknipt chipkaartsysteem slechts één keer. In welke vorm dan ook, de berekening van tarieven moet eenduidig, helder en transparant zijn. En dat geldt uiteraard niet alleen tot aan de landsgrenzen. De komende tijd ondergaat het openbaar vervoer een metamorfose. Het idee dat de reiziger onderscheid maakt tussen openbaar en eigen vervoer vervaagt. De reiziger zal flexibeler worden en ad hoc keuzes maken op basis van snelheid, beschikbaarheid, comfort en kosten. Hier moet de markt op inspelen. Binnen tien jaar houdt openbaar vervoer in zijn huidige vorm op te bestaan. Openbaar vervoer zal gewoon vervoer heten, het is mobiliteit. Of het vervoersmiddel nu van jezelf is of gehuurd en of het bestuurd wordt door jezelf, door iemand anders of door een systeem, het maakt niet uit. Door de alsmaar verbeterende informatievoorziening is de keuze reuze, de overstap naar een ander mobiliteit vanzelfsprekend en de lijnennetkaart zo groot als het hele land. Update JV-bestuur Zoals oud-leden weten, een Jonge Veranderaar ben je tot je 35ste. Deze regel geldt voor alle leden, dus ook voor bestuursleden. Mede daardoor is het bestuur altijd aan verandering onderhevig, het vernieuwt zichzelf. Afgelopen tijd zijn Virgil Grot, Betty Haubrich, Martijn Altenburg en Tania Rademaker vertrokken. Meer dan genoeg ruimte dus om andere JV-leden aan het bestuur toe te voegen. Na een selectieprocedure zijn Joost de Bonte (penningmeester/samenwerking), Nick Knoester (jaarcongres/studiereis) en Daan Bos (communicatie) de gelukkigen. Samen met voorzitter David Kramer en secretaris Bregje Teppema vormen zij nu het bestuur van de Jonge Veranderaars. RAILFORUM APRIL # 91 13

14 ZP-ERS AAN HET WOORD HENK WALING HENK HEEFT EEN TECHNISCH/OPERATIONELE ACHTERGROND EN IS OP DIT MOMENT DIRECTIE-ADVISEUR BIJ DIENST METRO IN AMSTERDAM. NA DE OPRICHTING VAN DE DIENST IN 2012 WAS HIJ INTERIM-MANAGER MET ALS PORTEFEUILLE ASSETS, DE INFRA VAN TRAM EN METRO DUS. HENK HEEFT 24 JAAR ERVARING BINNEN HET OV, DAARVOOR IN DE LEVENSMIDDELENINDUSTRIE. ZIJN LOOPBAAN IN HET OV BEGON BIJ DE VROEGERE STREEKVERVOERDER NZH, DAARNA VOORTGEZET ALS DIRECTIELID BIJ HET AMSTERDAMSE GVB. WAAROM Ik ben daarmee begonnen in 2004, ingehuurd door de HTM als projectdirecteur voor Randstadrail. Daarna werd ik in Amsterdam betrokken bij voorbereiding van de exploitatie van de Noord-Zuid-lijn. ZP er worden was geen doel op zich, maar er deden zich interessante klussen voor. Het is een manier van werken die me ligt. Aan de andere kant ben ik geen typische ZP er, want ik doe altijd langlopende opdrachten. Als ZP er ben je betrokken, maar heb je ook een zekere afstand. BOEIEND Samenwerken, en dan het liefst om iets fysiek tastbaars te realiseren en praktische oplossingen te bedenken. Er ligt een link met de kwaliteit van een organisatie en mijn manier van leiding geven, waarbij ik zoveel mogelijk ruimte geef en mensen zelf verantwoordelijk laat zijn. OV blijft me boeien. Er komt zo veel bij elkaar: geld, techniek, markt, verschillende ruimtelijke schaalniveaus, de maatschappelijke omgeving. Bij Railforum zit ik in de stuurgroep Ligt Rail. Light Rail heeft een ruimtelijk structurerende werking, dit zie je bij de Ringlijn in Amsterdam die ver boven de prognoses zit. MOOISTE OV Er is zoveel moois! Maar ik ben onder de indruk van hoe in Duitsland het stadsgewestelijk OV is georganiseerd. En ik ben trots op Randstadrail. Trots ben ik bijvoorbeeld ook op de 150 Combinotrams van het GVB, en de Amsterdamse waterstofbussen als eerste stap op weg naar deze duurzame technologie, projecten waar ik destijds verantwoordelijk voor was. INSPIREREND Ik heb de leiderschapscursus Comenius gevolgd aan zeven verschillende Europese universiteiten. Zoiets inspireert me om anders naar zaken en mensen te kijken. En sommige leiders kunnen inspirerend zijn als ze precies passen op de opgave waar een organisatie op een bepaald moment voor staat. André Testa in de toenmalige situatie van het GVB is daar een voorbeeld van. MOOISTE WERKPLEK? Je zou denken het Scheepvaarthuis waar het GVB vroeger zijn hoofdkantoor had, maar daar vielen veel werkruimtes tegen. Voor mij is dat de oude Van Nellefabriek in Rotterdam, waar ik mijn eerste baan had. MIX2MEET TIJD VOOR NIEUWE INZICHTEN Tijd voor mooie, onverwachte en verrassende nieuwe inzichten. De Mix2Meet Nieuwjaarsborrel van Railforum, de Jonge Veranderaars en Seats2Meet was de aftrap van een nieuw concept, en gelijk een goede manier om 2015 te beginnen. Railforum organiseert in 2015 bijna iedere maandag een Mix2Meet, een open inloop waar je inspiratie kunt halen en brengen. Raadpleeg voor actueel programma onze website. De eerste keer gaf Saskia van den Muijsenberg van BiomimicryNL ons inspiratie. Biomimicry is het bewust leren en nastreven van strategieën uit de natuur. Zij laat ons zien dat de natuur inspiratie biedt, niet alleen voor de vorm van dingen, maar ook voor het proces. Zo heeft de natuur efficiënte manieren gevonden om bloed in het menselijk lichaam of vloeistof in bomen te transporteren. Dit geeft wellicht inzichten in efficiëntere doorstroom van verkeer. 14 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

15 ZP-ER AAN HET WOORD PIET GEURTS PIET IS SINDS 2009 BUSINESS COACH EN WERKTE DAARVOOR IN DIVERSE BANEN, MEESTAL IN COMMERCIE EN BUSINESS DEVELOPMENT IN DE ENERGIE- EN DE SPOORSECTOR. ZIJN LAATSTE POSITIE VOOR HIJ ZELFSTANDIG WERD WAS DIRECTEUR VAN NS STATIONS. HIJ WERKT NU ALS EXTERN BUSINESS COACH, IN OPDRACHTEN DIE VARIËREN VAN ENKELE DAGEN TOT ENKELE MAANDEN. WAAROM Het ZP er zijn is op zich voor mij niet zo relevant. In mijn werk zijn drie dingen belangrijk: wat is de uitdaging waar een organisatie voor staat, met welk team ga ik aan de slag en wat kunnen wij (de mensen in de organisatie en ik) leren, waar kunnen wij ons verder op ontwikkelen? ZP er zijn heeft in de praktijk twee grote plussen. Je bent veel minder energie kwijt aan intern gedoe in organisaties. Daarnaast maakt een tijdelijke positie je ook onafhankelijker en autonomer, waardoor je effectiever kunt zijn. BOEIEND Vaak zijn de inhoudelijke vraagstukken waar een organisatie voor staat in de kern minder ingewikkeld. De antwoorden op veel vragen zijn meestal in de organisatie wel bekend. Maar die kennis blijft te vaak impliciet. De uitdaging voor mij als coach is dan om een proces te ontwerpen en te begeleiden om die kennis expliciet en tot gedeelde kennis te maken. STERKE PUNTEN Ik heb welbewust gekozen voor een rol als coach, begeleider. Als coach ontwerp ik samen met een team in de organisatie een werkproces en begeleid de uitvoering daarvan. Mijn kracht is dat ik goed in staat ben overzicht te creëren in complexe inhoudelijke vraagstukken en bij ingewikkelde relaties en processen binnen en tussen organisaties. INSPIREREND Oprecht leiderschap bij mensen. Dat is voor mij het leiderschap dat dienstbaar is aan waar een organisatie voor staat. Mensen die bij tegenslag vooraan gaan staan, om de klappen op te vangen. Mensen die bij succes royaal zijn, en de credits aan hun collega s geven. Samenwerken met die mensen, dat inspireert mij en geeft mij energie. MOOISTE OV Enkele jaren geleden was er een vraag van het OV-bureau Randstad. De acht regionale overheden in de Randstad wilden meer zeggenschap krijgen over de stoptreinen op het hoofdrailnet. Dit moest vorm krijgen in een bijlage van de concessie die IenM aan NS zou verlenen. Een strijd om de macht met IenM en NS dreigde. Door praktijkcasussen te ontrafelen kreeg men inzicht in wanneer en hoe het in het verleden lukte om succesvol invloed te nemen, en wat de belemmeringen waren wanneer dat niet lukte. Het resultaat was een langdurige basis voor veel constructievere samenwerking De natuur werkt met simpele regels, zoals blijf altijd dicht bij elkaar dan ben je minder kwetsbaar of beweeg altijd in dezelfde richting. Lessen waar wij allemaal iets aan kunnen hebben. De presentatie is terug te vinden op Of kijk eens op voor meer natuurlessen. Na deze inspirerende natuur oplossingen verliezen we ook de toekomst niet uit het oog. De toekomst verandert snel en zorgt soms voor een generatie kloof. Het Future Lab van Seats2Meet probeert die kloof te verkleinen. In dit lab zijn de Googleglass, een 360 graden camera, een 3D printer en nog veel meer nieuwe snufjes te vinden. Nog niet zo bekend met deze nieuwe snufjes? Dan leiden Jurjen en Samir je graag rond. De Mix2Meet is een leuke manier om mensen van diverse disciplines bij elkaar te krijgen en te laten mixen met elkaar. Op die manier kan men elkaar inspireren, kennis delen en de verbinding vinden. De Mix2Meet is daardoor een prima ontmoetingsplaats. Deze Mix2Meet gemist? Railforum biedt genoeg kansen tijdens de Mix2Meet, bijna elke maandag vanaf uur. Zie onze website voor een actueel programma. RAILFORUM APRIL # 91 15

16 DUURZAAM SPOOR FOOTPRINT 2013 GREEN DEAL DUURZAAM SPOOR PRESENTEERT: FOOTPRINT 2013 TWEE JAAR GELEDEN WAS ER EEN PRESENTATIE OP EEN BIJEENKOMST VAN HET KENNISPLATFORM DUURZAAM SPOOR. ENKELE JONG PROFESSIONALS DEDEN ZICH VOOR ALS DE DIRECTEUREN VAN VERSCHILLENDE SPOORBEDRIJVEN IN ZE VIERDEN VOL TROTS DE REALISATIE VAN EEN CO 2 NEUTRAAL SPOOR IN BELANGRIJKSTE SUCCESFACTOR IN DIT FICTIEVE VERHAAL WAS HET FEIT DAT DE SECTOR GEWOON BEGONNEN IS EN ZICH IS GAAN RICHTEN OP EEN CO 2 NEUTRAAL SPOOR IN 2050, ALS STIP OP DE HORIZON. DIT WAS DE AANLEIDING VOOR FRANS SLATS (NS), THIJS CLOOSTERMAN (PRORAIL) EN MARTIJN ALTENBURG (RAILFORUM) OM HIER VERDER AAN TE WERKEN. VANUIT DE MJA 3 PARTIJEN WERD SAMEN MET DE ONDERSTEUNING VAN HUB COX, EVERT VAN DE LAAR (RIJKSWATERSTAAT) EN DAVID DIK (MINISTERIE I&M) DE HULP VAN ANTON VAN HIMBERGEN (LLOYDS REGISTER RAIL) INGEROEPEN EN DAARMEE WAS HET KERNTEAM VOOR DE CO 2 VISIE COMPLEET. FOOTPRINT 2013 De sector was klaar voor het proces om een CO 2 visie 2050 op te stellen. Parallel aan het proces rondom het opstellen van de CO 2 visie is er een nieuwe CO 2 footprint opgesteld. De vorige footprint stamt alweer uit 2009 en is een goed startpunt geweest voor de sector om aan duurzaamheid te werken. De footprint van 2013 is het beginpunt voor de CO 2 visie Deze footprint geeft inzicht waar de grootste uitdagingen liggen en geeft de prioriteiten voor de komende Figuur 1. De absolute CO 2 uitstoot in Kton CO 2 in 2013 per systeem onderdeel onderverdeeld in de scopes van het GHG. R-trein: Reizigerstrein, G-trein: Goederentrein. jaren aan. Daarnaast is dit de basis waarop men tot 2050 regelmatig de CO 2 footprint kan vernieuwen. Zo kan men zien waar de sector staat en of de tussendoelen uit de CO 2 visie zijn behaald. Sinds 2009 zijn er enorme stappen gemaakt in de sector. Iedereen is bewust bezig met het terugdringen van CO 2 uitstoot. Soms is dat door energie te besparen of soms door duurzame inkoop van producten. Hierdoor is het inzicht in de CO 2 uitstoot gestegen en zijn er meer gegevens bekend voor het maken van een vollediger CO 2 footprint. De scope van de footprint uit 2013 is dan ook breder dan die van 2009, omdat er simpelweg meer informatie beschikbaar is. Daarnaast is er voor gekozen de footprint van het goederenvervoer ook in beeld te brengen. Dit is een belangrijk onderdeel van de sector en ook hier worden stappen gemaakt om te verduurzamen. Het nadeel hiervan is dat de veranderde scope een directe vergelijking met de footprint uit 2009 moeilijk maakt. Toch vergelijken we de resultaten met die van 16 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

17 DUURZAAM SPOOR FOOTPRINT om te kijken wat de voortgang is. Wat is er bereikt met alle aandacht voor CO 2 uitstoot de afgelopen jaren? In 2013 is er in de spoorsector in totaal 984 kton (1 kton is 1000 ton) CO 2 uitgestoten. Hier is 838 kton toe te schrijven aan het reizigersvervoer en 146 kton aan het goederenvervoer. Dit komt neer op 47,4 gram per reizigerskm en 11,2 gram per tonkm. De absolute footprint voor reizigersvervoer op het hoofdspoor in Nederland is sinds 2009 gedaald met 11%. De relatieve footprint reductie is met 14% gedaald ten op zichtte van 2009 (van 54,2/rkm naar 47,4 gram/rkm). Dit komt doordat het aantal reizigerskilometers wel is toegenomen sinds GREEN HOUSE GASS PROTOCOL (GHG) GHG is de internationale standaard voor rapportage van CO 2 -footprint. GHG onderscheid de CO 2 uitstoot in 3 onderdelen. Dit worden scopes genoemd. Scope 1 is de uitstoot in het eigen bedrijfsproces, scope 2 is de uitstoot van ingekochte stroom en brandstoffen en scope 3 is de uitstoot die in de keten ontstaat, dus de uitstoot van ingekochte materialen. EEN TON CO 2? HOEVEEL IS DAT EIGENLIJK? Tabel 1. De absolute CO2-uitstoot in 2013 in Kton CO2 per systeemonderdeel en de reductie t.o.v In de tabel zie je de absolute getallen verdeeld in de systeemdelen infra, stations, reizigers treinen en de goederentreinen. Houd er hierbij rekening mee dat er in de footprint van 2013 meer is meegenomen dan in de footprint van De percentages zijn dan ook wat er minimaal bespaard is. De CO 2 footprint is gepresenteerd op de Rail-Tech en het rapport is binnenkort te vinden op Hier kun je nog een keer rustig alles doorlezen. Een gemiddeld huishouden in Nederland stoot per jaar 23 ton CO 2 uit daarbij is 8 ton directe uitstoot door vervoer, gas en electra (scope 2) en 15 ton indirect door onder andere voeding, kleren en huis inrichting (scope 3). Om 1 ton CO 2 te compenseren moeten 50 bomen een jaar lang groeien. 1 ton CO 2 is ongeveer zo groot als een bubbel van 10 meter doorsnee. Met 1 ton CO 2 kun je 319 liter diesel verbranden, daarmee kun je 6578 km rijden. Hierbij is de CO 2 -uitstoot van de productie van de auto of van de infrastructuur voor de auto nog niet meegenomen. Bron: Milieucentraal.nl bereken je CO 2 -uitstoot uit 2015 & Stream rapport van CE Delft uit RAILFORUM APRIL # 91 17

18 DUURZAAM SPOOR CO 2 VISIE 2050 KENNISPLATFORM DUURZAAM SPOOR PRESENTEERT: CO 2 VISIE 2050 Sinds de start van Duurzaam Spoor en het opstellen van de eerste CO 2 footprint in 2009 is het verminderen van de CO 2 uitstoot altijd het doel geweest. De afgelopen jaren zijn er behoorlijke stappen gemaakt zoals te zien is in de CO 2 footprint van De uitstoot van het reizigersvervoer is met maar liefst 9% gedaald! De ambitie is nu een footprint te bereiken van 0 gram CO 2 in Niet alleen die stip op de horizon, maar ook de stappen er naar toe zijn een proces van samenwerking. Dit plan moet met de hele sector worden opgesteld en iedereen moet zich eigenaar voelen. Een CO 2 visie voor en door de sector. Dat is het uitgangspunt voor de CO 2 visie Er is een proces opgesteld waarbij geleidelijk alle partijen aan bod kwamen. Gestart is met interviews in de sector over het nut en noodzaak van de CO 2 visie. Hier is vooral gesproken met de opdracht gevende partijen. Zij kunnen de impulsen geven zodat de markt daar creatief op kan inspelen en met oplossingen en innovaties komt. Precies zoals is gebleken met het succes met de CO 2 prestatieladder. Vervolgens zijn er verschillende workshops georganiseerd om de bouwstenen van de visie te benoemen en in te vullen, te beginnen met twee workshops met vervoerders, ProRail en de beheerders van de stations. Op basis hiervan is het eerste concept opgesteld. Dit concept is vervolgens besproken met regionale concessieverleners en belanghebbende partijen zoals Natuur & Milieu en Hier klimaatbureau. Zij zorgen voor een bredere blik op de sector binnen de maatschappij en leggen meer accent op het perspectief van de reiziger. Begin december is in een laatste workshop bij het LEF Future Center gesproken over het concept van de CO 2 visie met de marktpartijen. De visie richt zich op vier pijlers: CO 2 -emissie, energieverbruik, modal shift en afval. Voor elk van de pijlers zijn er doelstellingen. Zo is voor de pijler CO 2 -emissie het doel 0 gram CO 2 in Hiervoor is duurzame energie noodzakelijk. Het afgelopen jaar is daar een grote stap in gemaakt. Met het afsluiten van een energiecontract dat 100% groene stroom garandeert in 2018 is de uitstoot van de sector enorm gereduceerd. Toch willen we tot 2050 steeds minder stroom gebruiken. Zo kunnen ook andere sectoren de groene stroom die opgewekt wordt gaan gebruiken. Dit komt terug in de pijler energieverbruik. In de pijler modal shift komt terug dat de sector verantwoordelijkheid wil nemen in het verduurzamen van het voor- en natransport; een duurzame reis van deur tot deur. Daarnaast is het reizen met de trein een duurzame keuze voor vervoer. Hoe meer mensen reizen met de trein, hoe minder CO 2 we uitstoten. Inzetten op modal shift komt ook terug in deze pijler. Ten slotte is er de pijler afval. Afval uit de bedrijfsvoering in de sector is onderdeel van de CO 2 - emissie doelstelling. Het reizigers gebonden afval komt daar echter niet in terug. Samen met de retailsector formuleert de railsector doelstellingen voor recycling en reductie van afval EN VERDER? In de CO 2 -visie 2050 wordt een plan van aanpak voor vervolg opgesteld. Hiervoor is draagvlak nodig bij de belangrijkste spelers in de spoorsector. Commitment door een handtekening onder de visie met daarmee de verplichting tot deelname aan de uitvoering van het plan van aanpak. In de komende maanden zal het kernteam de belangrijkste opdrachtgevers en spelers van de Nederlandse railsector uitnodigen hun handtekeningen onder deze visie te zetten. Daarnaast is er vanuit het SER energie akkoord een actieagenda opgesteld voor de spoorsector. Hierin wordt de CO 2 visie ook genoemd. Er wordt gezorgd voor een goede afstemming tussen beiden zodat het elkaar versterkt! 18 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

19 NIEUW LID DUAL INVENTIVE NIEUW LID DUAL INVENTIVE Dual Inventive heeft zich als nieuw lid aangesloten bij Railforum. Dit bedrijf gelooft sterk in de verdere ontwikkeling en benutting van het spoor als duurzame en aantrekkelijke vervoermodaliteit voor de toekomst. Dual Inventive ontwikkelt en produceert technologische systemen die het werken aan het spoor veiliger en efficiënter maken, de spoorcapaciteit voor vervoerders optimaliseert en de betrouwbaarheid van de railinfrastructuur verbetert. Daarbij worden structurele samenwerkingsverbanden aangegaan met (inter)nationale partners in de ontwikkeling van innovatieve technologie. De marktkansen voor de innovaties zijn een afgeleide van de trends en ontwikkelingen die voor de railsector breed van toepassing zijn, en die op hun beurt worden gevoed door enkele fundamentele maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Geïnspireerd op de ontwikkelingen binnen de railinfra markt is de visie van Dual Inventive als volgt: RAIL CAPACITY BY INSTANT SAFETY Het spoor beter benutten door geen tijd meer te verliezen bij het implementatie proces van werkplekbeveiliging door de human factor te verruilen voor systemen en het volledig In Control zijn middels services te leveren in informatietechnologie aan beslissers. positie van morgen binnen de markt. Er wordt heel veel over innovatie gesproken en overlegd in de Nederlandse spoorsector. Hierbij moet de aandacht meer uitgaan naar implementatie van bestaande innovaties. Zo bereiken we dat werkplekbeveiligers niet meer in minder veilige situaties inefficiënt hoeven te werken, terwijl er innovatieve oplossingen zijn om dit te vermijden. Wij zien hierbij vaak twee rollen weggelegd om succesvol te innoveren; 1. de rol van ontwikkelaar 2. de rol van implementator. Samenwerking tussen beiden is noodzakelijk, apart zorgt ieder voor mislukking. Als je deze rollen toedeelt zie je dat de eerste rol prima bij het MKB kan worden weggelegd doordat innovaties hier snel ontwikkeld worden. De tweede rol past meer bij de grote bedrijven doordat zij meer impact hebben in de markt. Partnerships waarbij beide rollen erkend worden zijn dan ook van belang om tot succes te komen. Innoveren doe je samen! Lex van der Poel, directeur: Bij ons is er de afgelopen jaren veel veranderd, we hebben een groei doorgemaakt en proberen nog verder uit te breiden. Ik zoek vanuit Railforum meer contact met beslissers van capaciteit op het spoor. Dus ook met de vervoerders. Wij hebben veel baat bij deelname aan discussies die gaan over het verhogen van spoorcapaciteit met de huidige en toekomstige technologie. Ook als dit iets betekent voor je LEX VAN DER POEL, DIRECTEUR DUAL INVENTIVE RAILFORUM APRIL # 91 19

20 ZIE VOOR HET ACTUELE PROGRAMMA 21 APRIL LEDENVERGADERING 23 APRIL RAILTRONICS, VERGROTEN VOORSPELBAARHEID FAALKANS ELEKTRONICA IN RAILMATERIEEL 18 MEI COMMUNICATIESEMINAR 1 T/M 4 JUNI SPOORCOLLEGES 1 OKTOBER JAARCONGRES GEEN RELATIEBLAD PER POST MEER ONTVANGEN? MAIL DAN NAAR DIT RELATIEBLAD IS OOK ONLINE VERKRIJGBAAR VIA LEDEN VAN RAILFORUM ADSE CONSULTANCY & ENGINEERING 365 B.V. ALOM B.V. ADSE CONSULTANCY & ENGINEERING ALSTOM TRANSPORT B.V. AGENTSCHAP-NL APPM MANAGEMENT CONSULTANTS ALOM B.V. ARCADIS N.V. ALSTOM TRANSPORT B.V. ARRIVA PERSONENVERVOER NEDERLAND B.V. APPM MANAGEMENT CONSULTANTS ASSET RAIL B.V. ARCADIS N.V. AT OSBORNE B.V. ARN ATOS ARRIVA OPENBAAR VERVOER N.V. BAM INFRA RAIL B.V. ASSET RAIL B.V. BEMO RAIL B.V. AT KEARNEY B.V. BOER&CROON AT OSBORNE B.V. BOMBARDIER TRANSPORTATION ATOS BONDER RECYCLING EN OVERSLAG B.V. BAM RAIL B.V. BROUWER TECHNOLOGY B.V. BEMO RAIL B.V. BRUNEL INTERNATIONAL N.V. BESTUUR REGIO UTRECHT CAPGEMINI NEDERLAND B.V. BOER & CROON RUIMT. INVESTERINGEN B.V. CONNEXXION BOMBARDIER TRANSPORTATION DEKRA RAIL BRUNEL INTERNATIONAL N.V. DELTARES BURDOCK BOUW EN INFRA B.V. DUAL INVENTIVE CAPGEMINI NEDERLAND B.V. DURA VERMEER RAILINFRA B.V. CONNEXXION EDILON)(SEDRA CQM EURAILSCOUT INSPECTION & ANALYSIS B.V. DELTARAIL B.V. GEMEENTE ROTTERDAM, INGENIEURSBUREAU DELTARES GOUDAPPEL COFFENG B.V. DIENST METRO GEMEENTE AMSTERDAM GRONTMIJ NEDERLAND B.V. DURA VERMEER RAILINFRA B.V. GVB EDILON)(SEDRA HEIJMANS N.V. EURAILSCOUT INSPECTION & ANALYSIS B.V. HP NEDERLAND B.V. FUJITSU TECHNOLOGY SOLUTIONS B.V. HTM PERSONENVERVOER GEMEENTEWERKEN ROTTERDAM HUMAN COMPANY GEZAMENLIJKE RANDSTADPROVINCIES IBM NEDERLAND B.V. GOUDAPPEL COFFENG B.V. IMTECH TRAFFIC & INFRA B.V. GRONTMIJ NEDERLAND B.V. INFRASPEED MAINTENANCE B.V. GVB INNO-V HAVEN AMSTERDAM INSPECTIE LEEFOMGEVING EN TRANSPORT HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. INTRAFFIC HEIJMANS N.V. JOULZ ENERGY SOLUTIONS B.V. HP NEDERLAND B.V. KEYRAIL HTM PERSONENVERVOER KPN ZAKELIJKE MARKT HUMAN COMPANY LLOYD S REGISTER RAIL EUROPE B.V. METRO EN TRAM, GEMEENTE AMSTERDAM IBM NEDERLAND B.V. METROPOOLREGIO ROTTERDAM DEN HAAG IMTECH TRAFFIC & INFRA B.V. MINISTERIE VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU INFRASPEED MAINTENANCE B.V. MOTT MACDONALD NL B.V. INNO-V MOVARES INSPECTIE LEEFOMGEVING EN TRANSPORT NS GROEP JOULZ B.V. ORDINA KEMA N.V. PANTEIA/NEA KEYRAIL PILZ NEDERLAND LLOYD S REGISTER RAIL EUROPE B.V. PON LOGISTICS B.V. LOGICA PRORAIL B.V. MAX BÖGL NEDERLAND B.V. PROVINCIE GELDERLAND MINISTERIE VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU PROVINCIE NOORD-BRABANT MOBILIS B.V. PROVINCIE UTRECHT MOTT MACDONALD NL B.V. PROVINCIE ZUID-HOLLAND MOVARES PWC NPC RAIL PARTNER HOLLAND B.V. NS RAILINFRA OPLEIDINGEN PANTEIA/NEA RAILINFRA SOLUTIONS PILZ NEDERLAND RET N.V. PON LOGISTIEK B.V. RIJKSWATERSTAAT PRORAIL B.V. ROYAL HASKONINGDHV PROVINCIE GELDERLAND SCHIPHOL AMSTERDAM AIRPORT PROVINCIE NOORD-BRABANT SHELL PROVINCIE ZUID-HOLLAND SIEMENS NEDERLAND N.V. PWC SOGETI NEDERLAND B.V. RAILINFRA OPLEIDINGEN SPITZKE SPOORBOUW B.V. RAILINFRA SOLUTIONS STADLER NETHERLANDS B.V. RET N.V. STADSREGIO ARNHEM NIJMEGEN RIJKSWATERSTAAT STICHTING BODEMSANERING NS ROYAL HASKONINGDHV STORK TECHNICAL SERVICES NEDERLAND SCHIPHOL AMSTERDAM AIRPORT STRABAG RAIL GMBH SIEMENS NEDERLAND N.V. STRUKTON RAIL B.V. SPITZKE SPOORBOUW B.V. SWIETELSKY RAIL BENELUX B.V. STADSGEWEST HAAGLANDEN SYNTUS STADSREGIO ARNHEM NIJMEGEN THALES NEDERLAND B.V. STICHTING BODEMSANERING NS TNO STORK TECHNICAL SERVICES TRIBASE STRABAG RAIL GMBH VEOLIA TRANSPORT RAIL B.V. STRUKTON RAIL B.V. VEREBUS ENGINEERING SWIETELSKY RAIL BENELUX B.V. VOESTALPINE RAILPRO SYNTUS B.V. VOLKERRAIL NEDERLAND B.V. THALES NEDERLAND B.V. ZORG VAN DE ZAAK PARTNERS IN KENNIS TNO TRANSTEC ADVISEURS B.V. TRIBASE AUTORITEIT CONSUMENT & MARKT TWYNSTRA BOUWEND NEDERLAND GUDDE VEOLIATRANSPORT CIVOM NEDERLAND B.V. VEREBUS/TUV CONNEKT NORD B.V. VIALIS CROW KPVV B.V. VOESTALPINE DE BOUWCAMPUS RAILPRO VOITH DINALOG RAILSERVICES B.V. VOLKERRAIL EUROPOINT B.V. NEDERLAND B.V. PARTNERS FIETSERSBOND IN KENNIS BOUWEND HOLLAND RAIL NEDERLAND INDUSTRY CIVOM INFRASITE CONNEKT IRSE DUTCH SECTION DELFT KIVI NIRIA TOPTECH DINALOG KONINKLIJK NEDERLANDS VERVOER EUROPOINT MAATSCHAPPIJ B.V. VOOR BETER OV FIETSERSBOND MOVINNIO HOLLAND NATUUR & RAIL MILIEU INDUSTRY INFRASITE NEDERLANDS INSTITUUT VOOR LASTECHNIEK KENNISPLATFORM NEERLANDS DIEP VERKEER EN VERVOER KENNIS NEXT GENERATION IN HET GROOT INFRASTRUCTURES (KING) KIVI NL INGENIEURS NIRIA KONINKLIJK NVDO NEDERLANDS VERVOER MAATSCHAPPIJ PROMEDIA GROUP VOOR BETER OV MIJN-OV RAIL CARGO INFORMATION NETHERLANDS MOVINNIO ROVC TECHNISCHE OPLEIDINGEN NHTV ROVERINTERNATIONALE HOGESCHOOL BREDA NL STC-GROUP INGENIEURS NMA STICHTING HOLLAND SPOOR NVDO STICHTING RAILALERT PROMEDIA TRAIL RESEARCH GROUPSCHOOL RAIL TREINREISWINKEL CARGO INFORMATION BV NETHERLANDS ROVER TREINREIZIGER SKVV VEILIG VERKEER NEDERLAND STICHTING VERENIGING RAILALERT DO LIGHTRAIL STICHTING VNO-NCW RAILCOLLEGE TRAIL RESEARCH SCHOOL TREINREIZIGER.NL VEILIG VERKEER NEDERLAND VERNIEUWING BOUW VNO-NCW 20 RAILFORUM APRIL 2015 # 91

RailfoRum Het kennisnetwerk Het RailfoRum team v.l.n.r. op de foto

RailfoRum Het kennisnetwerk Het RailfoRum team v.l.n.r. op de foto Railforum Het kennisnetwerk Railforum bestaat sinds 1992 en is het onafhankelijke kennisnetwerk van ruim 175 bedrijven en organisaties die actief zijn in de brede railsector. Centraal in de vereniging

Nadere informatie

Energiegebruik 2013. van de Nederlandse spoorsector

Energiegebruik 2013. van de Nederlandse spoorsector Energiegebruik 2013 van de Nederlandse spoorsector COLOFON: Auteurs: Neel van Hoesel (Ricardo Rail), neel.vanhoesel@ricardo.com Anton van Himbergen (Ricardo Rail), anton.vanhimbergen@ricardo. com Versie:

Nadere informatie

Samen naar een klimaatneutraal spoor. Frans Slats Thijs Cloosterman

Samen naar een klimaatneutraal spoor. Frans Slats Thijs Cloosterman Samen naar een klimaatneutraal spoor Frans Slats Thijs Cloosterman Samen? Vervoerders en infrabeheerders moeten samenwerken voor optimale CO 2 reductie 1+1=3 Samen naar een klimaatneutraal spoor 1 2 De

Nadere informatie

RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL

RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL juli 2014 # 88 3 blije reizigersprijs 4 over de grens 6 green deal remenergie De prijs voor de meest spraakmakende verbetering in het OV wordt weer uitgereikt. 8 Iets met ethiek Het CVS bestaat al 40 jaar.

Nadere informatie

RAILFORUM 023-5624131 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL

RAILFORUM 023-5624131 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL JANUARI 2014 # 86 3 JAARPROGRAMMA 2014 6 TOEKOMSTBEELDEN 8 3000 VOLT LOONT DE MOEITE Railforum presenteerde op de ledenvergadering het nieuwe jaarprogramma. Onder regie van Maurits Schaafsma stelden de

Nadere informatie

CO2 prestatieladder. Belanghebbenden en communicatieplan 2015

CO2 prestatieladder. Belanghebbenden en communicatieplan 2015 CO2 prestatieladder Belanghebbenden en communicatieplan 2015 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 28-02-2011 Marije de Vreeze Opzet structuur 0.2 02-03-2012 Marije de Vreeze Consistentie

Nadere informatie

Een eenvoudig, robuust en duurzaam spoorsysteem. Jan Koning, 6 november 2013, KIVI NIRIA Jaarcongres, TU Eindhoven

Een eenvoudig, robuust en duurzaam spoorsysteem. Jan Koning, 6 november 2013, KIVI NIRIA Jaarcongres, TU Eindhoven Een eenvoudig, robuust en duurzaam spoorsysteem Jan Koning, 6 november 2013, KIVI NIRIA Jaarcongres, TU Eindhoven Spoor als ruggengraat voor duurzaam transport Mooie groeikansen voor spoor Ondanks crisis

Nadere informatie

40% Samen realiseren we een CO 2. -neutraal spoor Visie van de Nederlandse spoorsector voor 2050. energie-efficiëntie TAXI

40% Samen realiseren we een CO 2. -neutraal spoor Visie van de Nederlandse spoorsector voor 2050. energie-efficiëntie TAXI 40% 0 energie-efficiëntie hergebruik TAXI Samen realiseren we een CO 2 -neutraal spoor Visie van de Nederlandse spoorsector voor 2050 2 Dit is een uitgave van: 3 Samen realiseren we een CO2-neutraal spoor

Nadere informatie

Bruggen bouwen voor het spoor van de toekomst 29 januari 2013

Bruggen bouwen voor het spoor van de toekomst 29 januari 2013 Bruggen bouwen voor het spoor van de toekomst 29 januari 2013 Joke van Veen Manager Business Development NS Reizigers Dimitri Kruik Manager Veranderprogramma 2012-2015 ProRail De NS strategie De NS strategie

Nadere informatie

Ketenanalyse woon-werkverkeer

Ketenanalyse woon-werkverkeer Ketenanalyse woon-werkverkeer Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Datum: 9 februari Referentie: 90005/033/vdG Versie: 1.0 Status: definitief Logitech B.V. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About?

Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? Overzicht van vragen 1. Waarom dit project? 2. Waarom de samenwerking met Go About? 3. Wat houdt het project in? 4. Hoe werkt het? Hoe kan ik gebruik maken van de reisplanner? 5. Wat is mijn rol als werkgever?

Nadere informatie

RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL

RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL JANUARI 2016 # 94 4 JV DENKT MEE GELUKKIG NIEUWJAAR! 6 OV Next Step Hoe ziet het ov er in de toekomst uit? Een poging tot scenario s voor de toekomst van onze maatschappij, economie, techniek, mobiliteit

Nadere informatie

Een simpel en robuust spoorsysteem. Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor

Een simpel en robuust spoorsysteem. Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor Een simpel en robuust spoorsysteem Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor Grote groei transport verwacht in de hele Europese Unie Europa staat voor grote uitdagingen op het gebied van transport:

Nadere informatie

Nieuwe leiderschapsvormen. gewenst voor reputatie spoor. voorzitter Cees Tommel: Jaarcongres Prestatie en reputatie. Jaarbericht

Nieuwe leiderschapsvormen. gewenst voor reputatie spoor. voorzitter Cees Tommel: Jaarcongres Prestatie en reputatie. Jaarbericht Jaarbericht voorzitter Cees Tommel: Nieuwe leiderschapsvormen 2011 gewenst voor reputatie spoor Een spannend nieuw jaar. Dit jaar nam ik, als bestuurder van Railforum, de voorzittershamer over van Ton

Nadere informatie

10 Innovatielessen uit de praktijk 1

10 Innovatielessen uit de praktijk 1 10 Innovatielessen uit de praktijk 1 Geslaagde gastoudermeeting levert veel ideeën op voor innovatie! Wat versta ik onder innoveren? Innoveren is hot. Er zijn vele definities van in omloop. Goed om even

Nadere informatie

Welkom bij. voestalpine Railpro BV

Welkom bij. voestalpine Railpro BV Welkom bij www.voestalpine.com/railpro Programma 14.00 uur Ontvangst; 14.30 uur Inleiding door Erwin Veldman; 14:45 uur Presentatie door Mark de Vries; 15.30 uur Rondleiding (2 groepen); 16.30 uur ALV

Nadere informatie

OV-Café: Betalen in het OV 3.0

OV-Café: Betalen in het OV 3.0 Programmaboekje OV-Café: Betalen in het OV 3.0 Hoe gaan we in de toekomst betalen in het OV? Datum: Vrijdag 26 september 2014 13.45-17.00 Locatie: Hotel Haarhuis, Stationsplein 1, Arnhem Programma 13:15

Nadere informatie

Intentieverklaring. Platform voor Overleg, Samenwerking en Besluitvorming. OV-Chipkaart

Intentieverklaring. Platform voor Overleg, Samenwerking en Besluitvorming. OV-Chipkaart Intentieverklaring Platform voor Overleg, Samenwerking en Besluitvorming OV-Chipkaart 1. De minister van Infrastructuur en Milieu, handelend als bestuursorgaan; 2. De gedeputeerde staten van de provincies

Nadere informatie

DUURZAME INITIATIEVEN

DUURZAME INITIATIEVEN DUURZAME INITIATIEVEN Onder duurzame initiatieven verstaat Arcadis technische innovaties die direct of indirect leiden tot energiebesparende oplossingen. Daarnaast initiatieven die de maatschappelijke

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Ketenanalyse woon-werkverkeer

Ketenanalyse woon-werkverkeer Ketenanalyse woon-werkverkeer Opgesteld volgens de eisen van ISO 14064-1 en het Greenhouse Gas Protocol Datum: 29 januari 2015 Opsteller: Merel van de Geer Controle: Martin Vos Referentie: 90005/033/vdG

Nadere informatie

september 2014 # 89 SPeciale editie RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL

september 2014 # 89 SPeciale editie RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL september 2014 # 89 SPeciale editie RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL Corina de Jongh Verjaardag Als klein kind had ik een duidelijk beeld van het vieren van een verjaardag. De

Nadere informatie

Communicatieplan Croon CO2 Footprint

Communicatieplan Croon CO2 Footprint Croon Elektrotechniek B.V. Marketing & Business Development Hoofdkantoor Rotterdam Schiemond 20-22 3024 EE Rotterdam Postbus 6073 3002 AB Rotterdam Telefoon 088-923 33 44 www.croon.nl Communicatieplan

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Emissie-inventarisrapport

Emissie-inventarisrapport Emissie-inventarisrapport CO 2 -prestatieladder MVO medewerker Naam: S. Gorter Algemeen directeur Naam: M. van Vuuren-Sanders Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Cofely Energy & Infra BV Kamer van

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf. Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 18-03-2010

COMMUNICATIEPLAN VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf. Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 18-03-2010 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 18-03-2010 Autorisatie: M. van Leeuwen Directeur beton- en funderingswerken 18-03-2010 Dit

Nadere informatie

CO 2 -footprint 2013. van de Nederlandse spoorsector

CO 2 -footprint 2013. van de Nederlandse spoorsector CO 2 -footprint 2013 van de Nederlandse spoorsector Colofon Auteurs: Anton van Himbergen (Lloyd s Register Rail Europe), Martijn Altenburg (Railforum) Versie: 1.2 Datum: 20 mei 2015 Kenmerk: 564462 Wijzigingsbeheer:

Nadere informatie

Lange termijn spooragenda

Lange termijn spooragenda BEDRIJFSVERTROUWELIJK CONCEPT Lange termijn spooragenda VHS bijeenkomst 25 februari 2014 1 Aanleiding Masterplan NS en ProRail 03-02-2012 : nieuwe, zware winterdag op het spoor 16-02-2012 : Commissie Kuiken

Nadere informatie

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Corridor Amsterdam - Alkmaar

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Corridor Amsterdam - Alkmaar Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Corridor Amsterdam - Alkmaar Gemeenteraad Castricum 25 juni 2014 Robert de Jong (IenM) Inhoud presentatie Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Maatregelen

Nadere informatie

2011 (Q2) Rapportage CO2 footprint. Swietelsky Rail Benelux. Opgesteld door: Swietelsky. Versie: 1.1. Datum: 20 juli 2011. Status: definitief

2011 (Q2) Rapportage CO2 footprint. Swietelsky Rail Benelux. Opgesteld door: Swietelsky. Versie: 1.1. Datum: 20 juli 2011. Status: definitief 2011 (Q2) Rapportage CO2 footprint Swietelsky Rail Benelux Opgesteld door: Swietelsky Versie: 1.1 Datum: 20 juli 2011 Status: definitief 1 CO 2 footprint Swietelsky Rail Benelux 1.1 Referentiejaar Het

Nadere informatie

VERSIEBEHEER. Aangepast Omschrijving

VERSIEBEHEER. Aangepast Omschrijving VERSIEBEHEER Versie Datum Aangepast door Omschrijving 1.2 18/5/215 KMe Tabel 1 geactualiseerd i.v.m. nieuwe uitstootgegevens 214 1.1 12/5/214 KMe Tabel 1 geactualiseerd i.v.m. Eemland 1. 12/7/213 CBl/KMe

Nadere informatie

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

CO2 prestatieladder. Belanghebbenden en communicatieplan

CO2 prestatieladder. Belanghebbenden en communicatieplan CO2 prestatieladder Belanghebbenden en plan Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 28/02/2011 Marije de Vreeze Opzet structuur 0.2 02/03/2012 Marije de Vreeze Consistentie plan met InTraffic

Nadere informatie

Voortgang CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1

Voortgang CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Voortgang CO2 reductiedoelstellingen Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2. Voortgang

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

ERTMS en Duurzaamheid Eric Mink. Duurzaamheid, ERTMS en LTSA

ERTMS en Duurzaamheid Eric Mink. Duurzaamheid, ERTMS en LTSA ERTMS en Duurzaamheid Eric Mink Duurzaamheid, ERTMS en LTSA 1 Duurzaamheid, ERTMS en LTSA Korte vs. lange termijn Ambitie vs. feiten 28 mei 2014 Agenda 1. Duurzaamheid en het OV: feiten 2. Korte termijn

Nadere informatie

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Hoe duurzaam is het spoor nu? 70% 60% 50% 40% Opsplitsing CO 2 -voetafdruk studie Railforum 2011 Energie

Nadere informatie

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares

Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Wanneer haalt de auto de trein in qua duurzaamheid? Rail-Tech 19 maart 2013 Diederik Verheul, Movares Hoe duurzaam is het spoor nu? 70% 60% 50% 40% Opsplitsing CO 2 -voetafdruk studie Railforum 2011 Energie

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016. GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016. GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek Inhoudsopgave 1. Inleiding pag. 03 2. Onderzoek naar sector- en keteninitiatieven pag. 04 2.1 Initiatieven bespreken

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder plan CO 2 -prestatieladder T.b.v. certificering CO 2 -prestatieladder (nr 3.C.1) U vindt in dit document de communicatiedoelstellingen, de interne en externe doelgroepen, de interne en externe communicatiemiddelen

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiedoelstellingen Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2. Voortgang subdoelstelling

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL

RAILFORUM 030-303 54 70 INFO@RAILFORUM.NL WWW.RAILFORUM.NL ss SEPTEMBER 2015 # 93 3 THE EYE OPENER Op 1 oktober 2015 vindt er een bijzondere belevenis plaats in EYE, Amsterdam. Raak geïnspireerd, sta stil bij de veranderende samenleving en ervaar wat jouw rol

Nadere informatie

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu 2012 16 november / 28 november Arriva / Veolia / Connexxion 10 december / 11 december Nederlandse Vereniging voor Duurzame Biobrandstoffen Koninklijke Luchtvaart

Nadere informatie

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV

CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV CO2 REDUCTIEMAATREGELEN & ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN 2015 SOGETI NEDERLAND BV Auteur René Speelman Versie V2.2 Plaats Vianen Kenmerk Versie informatie VERSIE INFORMATIE Versie Datum Bijzonderheden Auteur

Nadere informatie

Memo. extern. Beste belanghebbende,

Memo. extern. Beste belanghebbende, Van Spijker Infrabouw B.V. Aan: Alle belanghebbende van Van Spijker Infrabouw B.V. Van: Ester van Spijker / Gerrit Plaggenmars CC: Datum: 10 april 2014 Betreft: Voortgangsrapportage CO 2-prestatieladder,

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken 111

Het Nieuwe Werken 111 Het Nieuwe Werken 111 Inleiding Het Nieuwe Werken De laatste jaren heeft Het Nieuwe Werken zich sterk ontwikkeld en veel bekendheid gekregen. Maatschappelijke ontwikkelingen als files, de balans tussen

Nadere informatie

PHS corridor Alkmaar Amsterdam Opstellen Sprinter materieel

PHS corridor Alkmaar Amsterdam Opstellen Sprinter materieel PHS corridor Alkmaar Amsterdam Opstellen Sprinter materieel 19:00 19:15 Presentatie IenM 19:15 20:00 Presentatie ProRail 20:00 21:00 Informatie markt 21:00 Gelegenheid tot plenair aandragen zorgen en belangen

Nadere informatie

Lean and Green Personal Mobility

Lean and Green Personal Mobility Lean and Green Personal Mobility Connekt heeft in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Milieu het programma Lean and Green ontwikkeld voor duurzame mobiliteit. Sinds de introductie in

Nadere informatie

Security congres. Gerben Nelemans 8 oktober 2008

Security congres. Gerben Nelemans 8 oktober 2008 Security congres Gerben Nelemans 8 oktober 2008 Trans Link Systems Opgericht door de 5 grootste OV-bedrijven (vertegenwoordigen ruim 80% van de OV-markt). Samenwerking met alle andere OV-bedrijven. Elektronisch

Nadere informatie

OV-chipkaart maakt reizen duurder!

OV-chipkaart maakt reizen duurder! OV-chipkaart maakt reizen duurder! Farshad Bashir, SP Tweede Kamerlid verkeer, vervoer en infrastructuur Jurgen van der Sloot, beleidsmedewerker verkeer, vervoer en infrastructuur november 2013 OV-chipkaart

Nadere informatie

Kernboodschap aangepaste dienstregeling op dinsdag 12 maart 2013.

Kernboodschap aangepaste dienstregeling op dinsdag 12 maart 2013. Kernboodschap aangepaste dienstregeling op dinsdag 12 maart 2013. NB de kernboodschap is de inhoudelijke basisboodschap waaruit alle disciplines hun informatie halen die voor hun proces van belang is.

Nadere informatie

Radiuz deelname aan de Prijsvraag ideemobiel 2012 Verbeter de Knooppunten in de ketenmobiliteit. RADIUZ KNOOPPUNTEN onderweg van A naar B

Radiuz deelname aan de Prijsvraag ideemobiel 2012 Verbeter de Knooppunten in de ketenmobiliteit. RADIUZ KNOOPPUNTEN onderweg van A naar B Radiuz deelname aan de Prijsvraag ideemobiel 2012 Verbeter de Knooppunten in de ketenmobiliteit RADIUZ KNOOPPUNTEN onderweg van A naar B Wat is Radiuz? Radiuz is hét mobiliteitssysteem voor zakelijk Nederland.

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN CO 2 PRESTATIELADDER. VERSIE 2, 2015 Attero, afdeling Communicatie

COMMUNICATIEPLAN CO 2 PRESTATIELADDER. VERSIE 2, 2015 Attero, afdeling Communicatie COMMUNICATIEPLAN CO 2 PRESTATIELADDER VERSIE 2, 2015 Attero, afdeling Communicatie Inleiding CO 2 -prestatieladder 1.0 Doel prestatieladder 3 2.0 Transparantie 3 3.0 Organisatie 3 4.0 Communicatiestrategie

Nadere informatie

Co-creating Urban Sustainable Mobility!

Co-creating Urban Sustainable Mobility! Co-creating Urban Sustainable Mobility! Haagse Hogeschool Delft 26 november 2014 Jan-Kees Verrest Senior Adviseur Verkeer en Vervoer Gemeente Delft 1 Co-creatie Wat is co-creatie? Visie van Prahalad en

Nadere informatie

Project Realisatie Training 3.0. Ik, Wij, Het. Voor teams die vernieuwende projecten realiseren

Project Realisatie Training 3.0. Ik, Wij, Het. Voor teams die vernieuwende projecten realiseren Project Realisatie Training 3.0 Ik, Wij, Het Voor teams die vernieuwende projecten realiseren Management Teams, Project Teams, Sales Teams, ICT Implementatie, Afdelingen Uit studies blijkt dat slechts

Nadere informatie

CO 2 Footprint 2014 1 e half jaar Goudappel Groep

CO 2 Footprint 2014 1 e half jaar Goudappel Groep CO 2 Footprint 2014 1 e half jaar Goudappel Groep Zienergie BV Dokter Stolteweg 2 8025 AV Zwolle Postbus 10055 8000 GB Zwolle Tel: 038-8531395 E-mail: d.vandewoestijne@zienergie.nl Versie Datum Opgesteld

Nadere informatie

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014 CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014 Verheij Infra b.v. Prisma 89 3364 DJ Sliedrecht Tel : 0184-433095 Getekend: Email Site : info@verheijsliedrecht.nl : www.verheijsliedrecht.nl

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr.

Nadere informatie

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Asset Management is duurzaam 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Traduco bedrijfsvestigingen Traduco vestiging noordwest Heerhugowaard Traduco vestiging oost i/o Traduco vestiging

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

ERTMS. De toekomst! Esmé Kalshoven 27 februari 2013. Pilot ERTMS Asd - Ut

ERTMS. De toekomst! Esmé Kalshoven 27 februari 2013. Pilot ERTMS Asd - Ut ERTMS De toekomst! Esmé Kalshoven 27 februari 2013 Voorwoord ATB ERTMS Van Dijk, in 1920: Wanneer het seinwezen alleen oog zou hebben voor de veiligheid van het verkeer, dan zou het zijn taak al heel onvoldoende

Nadere informatie

3 Verbinden als rode draad Twee nieuwe bestuursleden Railforum. 6 Wissel op de toekomst Interview met Attje Kuiken

3 Verbinden als rode draad Twee nieuwe bestuursleden Railforum. 6 Wissel op de toekomst Interview met Attje Kuiken Nr.81 mei 2012 3 Verbinden als rode draad Twee nieuwe bestuursleden Railforum 6 Wissel op de toekomst Interview met Attje Kuiken 5 Nieuw lid stelt zich voor: Fujitsu 11 Denderende banen Projectmanager

Nadere informatie

P & R Naar een gezamenlijke strategie Projectplan

P & R Naar een gezamenlijke strategie Projectplan P & R Naar een gezamenlijke strategie Projectplan Datum 26 mei 2010 dsfgsdfgasdfg Kantoorgebouw Leeuwensteyn Jaarbeursplein 15, 3521 AM Utrecht Postbus 24051, 3502 MB Utrecht T 030 291 82 20 E secretariaat@ov-bureaurandstad.nl

Nadere informatie

Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V.

Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V. Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V. Energieverbruik en CO 2 emissies juni 2015 Opgesteld door: M. Kelger Rapportage 2014 Energieverbruik en CO2 emissies Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Energieverbruik

Nadere informatie

7 Februari 2013 Paul Rooijmans. 4e Practical Knowledge Café

7 Februari 2013 Paul Rooijmans. 4e Practical Knowledge Café 7 Februari 2013 Paul Rooijmans 4e Practical Knowledge Café Stellingen voor vanmiddag Hoe kan OV-chipkaart informatie tot nut zijn? Waarom zijn jaarkaarten en leaseauto s dramatisch? Waarom is het nu anders

Nadere informatie

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Case study ProRail Maart 2014 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Pagina 2/5 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer

Nadere informatie

Communicatieplan. Auteur(s): Guido Hartkamp Trudi Bunt-Esveld. Versie 3.1 8 maart 2016 Definitief rapport

Communicatieplan. Auteur(s): Guido Hartkamp Trudi Bunt-Esveld. Versie 3.1 8 maart 2016 Definitief rapport Communicatieplan Auteur(s): Guido Hartkamp Trudi Bunt-Esveld Versie 3.1 8 maart 2016 Definitief rapport 1. Introductie Voor u ligt het communicatieplan in het kader van certificering op de CO 2 -prestatieladder

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Scope 3 CO 2- emissies

Voortgangsrapportage. Scope 3 CO 2- emissies Voortgangsrapportage Scope 3 CO 2- emissies 2014 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 24-02-2015 P.P. Lamers Eerste versie 0.2 05-03-2015 K. de Waard Tabellen aangepast 0.3 10-03-2015 P.P.

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Ketenanalyse Transport

Ketenanalyse Transport 2015 Ketenanalyse Transport Rapportage: KAS 2015 Datum: 21 augustus 2015 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.2 Identificeren van partners

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

Gastenlijst' The Eyeopener' 1 oktober 2015 Edwin Aerts Directeur Alom b.v. Peter Appelhof Team Manager Ricardo Nederland B.V. Max van Asch van Wijck

Gastenlijst' The Eyeopener' 1 oktober 2015 Edwin Aerts Directeur Alom b.v. Peter Appelhof Team Manager Ricardo Nederland B.V. Max van Asch van Wijck Gastenlijst' The Eyeopener' 1 oktober 2015 Edwin Aerts Directeur Alom b.v. Peter Appelhof Team Manager Ricardo Nederland B.V. Max van Asch van Wijck Directeur XXCalibur BV Philip van Beek Adviseur Procurement

Nadere informatie

Camiel Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat en Bas Verkerk, regiobestuurder van het Stadsgewest Haaglanden

Camiel Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat en Bas Verkerk, regiobestuurder van het Stadsgewest Haaglanden Capaciteitsuitbreiding spoor Den Haag - Rotterdam Doel Baanvak Den Haag Rotterdam geschikt maken om te voldoen aan de toenemende vraag naar spoorvervoer en tegelijkertijd het aanbod aan openbaar vervoer

Nadere informatie

Sector en keteninitiatieven

Sector en keteninitiatieven Sector en keteninitiatieven Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Auteur(s) Marco Vermeulen Kenmerk 1.D.1_1, 3.D.1_1, 3.D.1_2 en 3.D.2_1 Sector en keteninitiatieven Datum 13 maart 2015 Versie

Nadere informatie

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart Auto van de hand dankzij OV-jaarkaart Bij ons kunnen medewerkers zonder leasauto kiezen tussen gebruik van de eigen auto voor woonwerkverkeer óf het OV. De OV-jaarkaart die we hun bieden is in heel Nederland

Nadere informatie

Rapportage 2015 S1 Swietelsky Rail Benelux B.V.

Rapportage 2015 S1 Swietelsky Rail Benelux B.V. Rapportage 2015 S1 Swietelsky Rail Benelux B.V. Energieverbruik en CO 2 emissies december 2015 Opgesteld door: E. Goudvis Rapportage 2015 S1 Energieverbruik en CO2 emissies Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Energieverbruik

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven ETI BV Auteur: John Nannings Autorisatiedatum: 16-02-2016 Versie: 1.0 Handtekening autoriserend verantwoordelijke manager: Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 INVENTARISATIE SECTOR-

Nadere informatie

Overstapinformatie in voertuigen Aanpak probleem 1 PvA Ketenintegratie. 21 december 2009

Overstapinformatie in voertuigen Aanpak probleem 1 PvA Ketenintegratie. 21 december 2009 Overstapinformatie in voertuigen Aanpak probleem 1 PvA Ketenintegratie 21 december 2009 .. Colofon Opgesteld door: Betty Haubrich Datum: 21 december 2009 Status: Definitief Versienummer: 1.2 2 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Welkom. Investeren in talent loont

Welkom. Investeren in talent loont Welkom Investeren in talent loont Symposium Investeren in talent loont Uw gastheer: Chris van Bokkum TechniekTalent.nu Investeren in talent Hans van der Spek Manager Kenniscentrum HRM / Berenschot Actuele

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2531 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2531 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2531 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. PUK Benelux B.V. Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van

Communicatieplan. Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. PUK Benelux B.V. Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van Communicatieplan Conform 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2 Gedocumenteerd intern en extern communicatieplan van PUK Benelux B.V. Auteur(s): Mevr. Giezen-van Laarhoven, CO 2-functionaris Dhr. D. Slothouber,

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Communicatieplan Certificering op CO 2 -prestatieladder

Communicatieplan Certificering op CO 2 -prestatieladder Communicatieplan Certificering op CO 2 -prestatieladder CO2-prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): De heer W. de Vries De heer H. Kosse (extern adviseur Nedcon Organisatieadvies B.V.) 26 mei 2014 Definitief

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken www.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! MANAGEMENT GAME HET NIEUWE WERKEN Inleiding Think too Organisatieadviseurs

Nadere informatie

Nudge Finance Leadership Challenge

Nudge Finance Leadership Challenge Nudge Finance Leadership Challenge Extra informatie Wat is de Nudge Finance Leadership Challenge? De Nudge Finance Leadership Challenge is een ontwikkeltraject met een competitie voor de jonge leiders

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

Sector en keteninitiatieven

Sector en keteninitiatieven Sector en keteninitiatieven Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 3.D.1_1 Overzicht deelname sector en keteninitiatieven 1/11 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoek naar sector- en keteninitiatieven

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Samen zorgen voor minder CO2. Johan van Dalen, ProRail Symposium Duurzame Infrastructuur, RWS 28 april 2011

Samen zorgen voor minder CO2. Johan van Dalen, ProRail Symposium Duurzame Infrastructuur, RWS 28 april 2011 Samen zorgen voor minder CO2 Johan van Dalen, ProRail Symposium Duurzame Infrastructuur, RWS 28 april 2011 5 Agenda Waarom de CO2 Prestatieladder Kernpunten van de ladder Praktijkervaringen Prestatieladder

Nadere informatie

datum status naam Functie paraaf 15 maart 2013 gecontroleerd G.T. Plaggenmars KAM-coördinator

datum status naam Functie paraaf 15 maart 2013 gecontroleerd G.T. Plaggenmars KAM-coördinator projectnaam CO 2-prestatieladder Van Spijker Infrabouw B.V. projectonderdeel T.b.v. het CO 2 beleid status Definitief datum 15 maart 2013 P. Mastebroekweg 4 7942 JZ Meppel Postbus 247 7940 AE Meppel T

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst. Informatie duurzaam digitaal toegankelijk

Verslag van de bijeenkomst. Informatie duurzaam digitaal toegankelijk Verslag van de bijeenkomst Informatie duurzaam digitaal toegankelijk 10 oktober 2011 Informatie duurzaam digitaal toegankelijk Verslag van de bijeenkomst voor de verantwoordelijken voor de informatievoorziening

Nadere informatie