Enkele jaartallen uit de museumgeschiedenis

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Enkele jaartallen uit de museumgeschiedenis"

Transcriptie

1 Enkele jaartallen uit de museumgeschiedenis Samengesteld door Peter van Mensch ca 1800 vchr Ten behoeve van het onderwijs wordt een verzameling kopieën van historische inscripties aangelegd in Larsa, de oude hoofdstad van Babylonië. ca 1425 vchr Farao Toetmosis III ( vchr) brengt een verzameling (levende) planten en dieren bijeen tijdens zijn veldtochten. ca 550 vchr Koning Nabonidus ( vchr) van Babylonië laat een oude tempel van Koning Burnaburiash ( vchr) te Larsa opgraven en restaureren. Een belangrijk object in deze tempel is een herontdekte inscriptie van Koning Hammurabi ( vchr). Het eerste gedocumenteerde initiatief een historisch monument te restaureren en te beschermen. ca 540 vchr Prinses En-nigaldi-Nanna, dochter van Koning Nabonidus van Babylonië, sticht een "schoolmuseum" in de hoofdstad Ur. De verzameling bestaat uit historische voorwerpen en kopieën van oude inscripties. 477 vchr Het huis van de Chinese wijsgeer K ung-fu-tzu, bij ons beter bekend als Confucius ( vchr), te Qufu (= Ch ü-fu) wordt verbouwd tot een aan hem gewijde tempel. In de tempel worden zijn kleren, hoeden, muziekinstrumenten, e.d. bewaard en tentoongesteld. De tempel kan beschouwd worden als het oudste nog bestaande museum. 295 vchr Ptolomeus I Sotor geeft Demotrius van Phakros (ca ca 280 vchr) opdracht tot het stichten van het Mouseion te Alexandrië (Egypte). De instelling wordt verwoest in 48 vchr tijdens een beleg ten tijde van Julius Caesar. Een dochterbibliotheek wordt gesticht, welke wordt verwoest tijdens onlusten in het jaar 270 nchr. ca 130 vchr Keizer Wu-ti (156-87/86 vchr) sticht een keizerlijke academie waar hij uit alle delen van China de meest beroemde schilderingen en kalligrafieën bijeen brengt. 32 vchr Keizer Augustus laat de Colonnade van Metellus op de Campus Martius te Rome verbouwen tot bibliotheek en 'museum' (Porticus Octaviae). ca 600 Keizer Wen Ti ( ) van de Sui Dynastie (China) brengt in een van zijn paleizen twee verzamelingen onder: een verzameling kalligrafieën en een verzameling schilderingen De Japanse keizer Shomu laat in Nara een boeddhistische tempel (Todai Tempel) bouwen. Een van de nog bewaard gebleven gebouwen is het Shoso Huis, een schathuis, waarin een grote verzameling

2 2 voorwerpen uit de Nara-periode ( ) opgeslagen wordt. Het schathuis is bewaard gebleven, maar de collectie is nu in moderne brandvrije depots ondergebracht. Elke herfst wordt een selectie tentoongesteld. Tempelcomplex te Nara met links het Shoso schathuis De senaat van Rome besluit dat de Zuil van Trajanus als historisch monument beschermd dient te worden. Eerst bekende poging tot bescherming van een historisch monument in post-romeins Europa De schenking van drie panters door Keizer Frederik II aan Koning Jan I van Engeland leidt tot het ontstaan van een menagerie in de Tower te Londen. In 1251 wordt de dierenverzameling verrijkt door een ijsbeer, een schenking van de koning van Noorwegen, en in 1254 door een olifant, een schenking van de koning van Frankrijk Term museum gebruikt voor de verzameling van Lorenzo de' Medici, il Magnifico (Florence, Italië) in een inventaris opgemaakt bij zijn overlijden ('museo dei codici e cimeli artistici'). De eerste vermelding van het woord museum in de betekenis van verzameling. ca 1520 Ontstaan van het Museum Jovianum van Paolo Giovio ( ) te Como (Italië). Portrettengalerij als historisch museum ('Sanctissimo tempio dell'immortal virtu sede sacrata'), aangevuld met een bibliotheek, een collectie penningen en wapen. Als zodanig eerste historische museum. Gewijd aan studie en genoegen ('studium et otium') en open voor vrienden De Franse koning François I ( ) geeft opdracht tot het vervaardigen van een kopie van een klassiek beeld op ware grootte. Deze marmeren kopie van de in 1506 opgegraven Laocoon groep is de eerste van zijn soort na de Klassieke Oudheid. De paus, eigenaar van het origineel, vindt de kopie echter zo mooi, dat hij besluit hem te houden. Pas in 1540 lukt het de koning een kopie van een klassiek beeld te verwerven (een bronzen kopie van de 'Spinario') Eerste tentoonstelling van eigentijdse kunst (een verkooptentoonstelling), georganiseerd door een groep schilders in Antwerpen François I geeft zijn hofkunstenaar Francesco Primaticcio opdracht afgietsels te maken van de meest bekende klassieke beeldhouwwerken in Rome. Op deze manier ontstaat de eerste verzameling kopieën (in 1543 samengebracht in de Galerie François I te Fontainebleau).

3 Inrichting eerste botanische tuin door de universiteit van Padua, Italië. De tuin wordt in 1997 geselecteerd als World Heritage site Inrichting van het Museo Mediceo door Cristofano dell'altissimo in opdracht van Cosimo I de Medici. De collectie van 280 portretten is gekopieerd van het Museum Jovianum te Como. Het museum is tot aan de Tweede Wereldoorlog ondergebracht in de gang tussen het Uffizi en het Palazzo Pitti (Florence) Eerste bekende beschrijving van het prepareren van (vogel)huiden door Pierre Belon ( ) De Florentijnse humanist Gabriel Siméoni richt een museum in voor Antoine Duprat, provoost te Parijs, in zijn huis te Vanves. De eerste maal dat in Frankrijk de term museum wordt gebruikt ('Musée de Vanves') Ulisse Aldrovandi, hoogleraar aan de universiteit van Bologna (Italië), legt een van de eerst bekende herbaria aan. Een herbarium is een verzameling geconserveerde (gedroogde) planten Hertog Albrecht V van Beieren bouwt naast de oude residentie te München een apart gebouw voor zijn bibliotheek en Kunstkammer. Architect Wilhelm Egkl. Het eerste aparte museumgebouw. In 1809 in gebruik genomen als Munt (vandaar de huidige naam Münzhof). Links: Münzhof, München. Rechts: portret van Samuel Quiccheberg en de titelpagina van zijn boek Samuel Quiccheberg: Theatrum sapientiae - Inscriptiones vel tituli theatri amplissimi, complectentis rerum universitatis singulas materias et imagines eximias (München). Eerste bekende poging tot een theorie van het verzamelen en presenteren, gebaseerd op het geheugensysteem (Theatrum mundi) van de Italiaan Giulio Camillo (rond ). De Vlaming Quiccheberg ( ) is medicus aan het hof van Hertog Albrecht V van Beieren en beheerder van diens verzamelingen. Door zijn overlijden is Quiccheberg niet meer in staat zijn theorie toe te passen bij de inrichting van het nieuwe museumgebouw ( Münzhof ) Konrad von Gesner publiceert een catalogus van de verzameling van Johann Kentmann (Dresden). De eerste catalogus.

4 Hertog Albrecht V van Beieren sticht het Antiquarium in zijn nieuwe residentie te München. Het is de eerste verzameling antieke sculpturen ten noorden van de Alpen. De verzameling is gebaseerd op Italiaanse voorbeelden. De zaal (gebouwd tussen 1569 en 1571) wordt in 1586 in gebruik genomen als balzaal Unterschloss speciaal gebouwd voor de verzameling van Aartshertog Ferdinand II van Tirol ( ) in het Schloss Ambras bij Innsbruck. Het Unterschloss bestaat uit vijf zalen: drie voor de Rüstkammer, een voor de Kunstkammer en een voor de bibliotheek. In 1806 worden de collecties overgebracht naar Wenen. In 1973 is de oude opstelling volgens een boedelbeschrijving van 1596 gereconstrueerd Bouw "antiquarium" bij Casino del Giardino (Sabbioneta) in opdracht van Vespasiano Gonzaga, hertog van Sabbioneta. Oudste nog bestaande museumgebouw in Italië. De decoraties (voltooid in 1590) vormen als het ware een toelichting op de collectie (antieke beeldhouwkunst). In 1774 wordt de collectie naar Mantua overgebracht Inrichting van het in gebouwde Uffizi-paleis te Florence als museum door Francesco I de Medici ( ). In 1584 wordt de octagonale ruimte (de Tribuna), ontworpen door Bernardo Buontalenti, ingericht. In 1677 wordt deze ruimte omgevormd tot een hoogtepuntenzaal met klassieke beelden en aan de wanden schilderijen van Titiaan, Raphaël, Rubens, enz Keizer Rudolf II ( ) bouwt in Wenen een paleis, voorzien van een menagerie en een naturalien-kabinet Stichting Hortus Botanicus te Leiden. Vooral tot bloei gekomen onder directeur (sinds 1593) Carolus Clusius. In 1599 door hoogleraar-directeur Pieter Pauw voorzien van een 'ambulacrum' ten behoeve van de collectie naturalia en etnografica Gabriel Kaltemarckt: Bedencken wie eine Kunst-Cammer aufzurichten seijn möchte. Opgedragen aan Keurvorst Christiaan I van Saksen. Bepleit het verzamelen van afgietsels ter aanvulling Inrichting van een anatomisch theater (Theatrum Anatomicum) in Leiden (in de Faliede Bagijnkerk aan het Rapenburg schuin tegenover het Academiegebouw). Hier ontstaat een voor het publiek toegankelijke verzameling anatomische preparaten, naturalia en etnografica. In 1771 vindt er een

5 5 grondige opruiming plaats in de rariteitenverzameling en blijft het (nu nog bestaande) Anatomisch Museum over. ca 1630 Opening van het Musaeum Tradescantianum (ook wel bekend als the Ark ) van John Tradescant de Oudere ( ) en John Tradescant de Jongere ( ) in South Lambeth, Londen. Een catalogus wordt gedrukt in De collectie wordt in 1659 verworven door Elias Ashmole ( ). Deze schenkt de collectie, samen met zijn eigen collectie, in 1677 aan de universiteit van Oxford (Ashmolean Museum) Veiling van het kabinet van Berent ten Broecke, beter bekend als Bernardus Paludanus ( ). Vroegst bekende openbare verkoping van een verzameling in Nederland. Het kabinet van Paludanus is het eerste rariteitenkabinet van betekenis in Nederland. De collectie komt uiteindelijk in 1651 (grotendeels) in bezit van hertog Frederik III van Sleeswijk-Holstein-Gottorf ( ). De voorwerpen worden ondergebracht in het slot Gottorf (bij Sleeswijk) en worden de kern van de Gottorfische Kunstkammer. In 1712 wordt Sleeswijk veroverd door Denemarken. De collecties worden naar Kopenhagen afgevoerd. Daar bevinden ze zich voor een deel nog in het Nationaal Museum Oprichting Académie Royale de Peinture et Sculptures te Parijs, op initiatief van Charles Le Brun (1795 Institut National des Sciences et des Arts; 1830 Académie des Beaux-Arts). Organiseert vanaf 1667 tentoonstellingen van leden en professoren, eerst in de Grande Galerie van het Louvre, later in de Salon Carée (van 1699 tot 1855). Vanaf 1793 worden deze tentoonstellingen jaarlijks georganiseerd. Vanaf 1746 is er een jury, aanvankelijk om toe te zien op het morele, religieuze en politieke karakter van het tentoongestelde werk, later op de artistieke kwaliteit. ca 1650 Inrichting van een Kunstkammer door koning Frederik III van Denemarken. De Kunstkammer blijft intact tot De collectie vormt daarna de basis van het Nationaal Museum te Kopenhagen Verschijnen van de catalogus van het kabinet van de Deense verzamelaar Ole Worm ( ): Musei Wormiani Historia (Leiden). Meest geraadpleegde catalogus bij Nederlandse kabinetbezitters in de 17de eeuw. Wanneer de catalogus verschijnt is Worm al overleden. Zijn verzameling wordt opgenomen in de Kunstkammer van koning Frederik III van Denemarken. Een belangrijk deel bevindt zich nu in het Nationaal Museum te Kopenhagen.

6 6 Links: portret Paludanus (collectie Frans Hals Museum, Haarlem). Midden: titelpagina van de catalogus van de verzameling van Ole Worm (1655). Rechts: titelpagina Theatrum Pictorium Verschijnen van de geïllustreerde catalogus van de schilderijenverzameling van Aartshertog Leopold Wilhelm van Oostenrijk ( ) in zijn paleis te Brussel: Theatrum Pictorium (uitgegeven te Antwerpen). De illustraties zijn van hofschilder David Teniers ( ), conservator van de collectie van Eerste (?) geïllustreerde catalogus van een kunstverzameling. Model voor latere catalogi De stad Bazel koopt op een veiling het Amerbach-kabinet, een collectie kunstwerken bijeengebracht door de familie Amerbach, vanaf Johannes Amerbach ( ) en zijn zoon Bonafacius ( ). De collectie wordt geschonken aan de universiteit van Bazel, die haar onderbrengt in een gebouw nabij de kathedraal. Hieruit ontstaat het Kunstmuseum Basel. In 1849 wordt het museum losgekoppeld van de universiteit Frederik Ruysch ( ) richt naast zijn woonhuis aan de Nieuwezijds Achterburgwal in Amsterdam een zogenaamde 'anatomiekamer' in die men tegen betaling kan bezichtigen. In 1685 verhuist Ruysch naar de Bloemgracht, waar ook de verzameling wordt ondergebracht. De collectie beslaat uiteindelijk vijf kamers. In 1716 wordt de complete collectie verkocht aan de Russische tsaar Peter de Grote. Meteen begint Ruysch met het aanleggen van een nieuwe verzameling. Na zijn dood wordt een groot deel van deze nieuwe verzameling verkocht aan Friedrich August, keurvorst van Saksen en koning van Polen Johann Daniel Major: Unvorgreiffliches Bedencken von Kunst- und Naturalien-Kammern insgemein (Kiel). Formulering van museologie als wetenschap (door Major "Tactica conclavium" genoemd) Begin van een traditie van het tentoonstellen van oude en nieuwe kunst ter gelegenheid van de feestdag van St. Lucas, georganiseerd door de Accademia del Designo te Florence. De tentoonstellingen worden gehouden in de aan St Lucas gewijde kapel van het klooster S.Annunziata Jan Berentsz Westerhof (genaamd Blaauw Jan) richt een menagerie in op de binnenplaats achter zijn herberg aan de Kloveniersburgwal te Amsterdam. In 1784 wordt de menagerie opgeheven. De collectie (of een deel ervan) wordt overgenomen door de dierenhandelaar Anthony van Aken die er in Rotterdam ("in de Kerklaan op de Cingel, bij de Binnewegsche poort, even buiten Rotterdam") een menagerie mee inricht. Deze menagerie wordt gesloten in Begin van een traditie van het tentoonstellen van oude en nieuwe kunst in het klooster S.Salvatore in

7 7 Lauro te Rome ter herdenking van de overkomst van het Heilige Huis van Nazareth naar Loreto. Het initiatief wordt genomen door Kardinaal Decio Azzolino; de organisatie is in handen van Giuseppe Ghezzi. De tentoonstelling wordt ieder jaar gehouden op 10 en 11 december. 1683, 21 mei Opening Ashmolean Museum te Oxford. Eerste openbare instelling die zichzelf museum noemt. Ontstaan uit de collectie van Elias Ashmole ( ), wiens collectie gedeeltelijk gebaseerd was op het Musaeum Tradescantianum van John Tradescant de Oudere ( ) en John Tradescant de Jongere ( ) uit South Lambeth, Londen. Ashmole schenkt zijn collectie in 1677 aan de universiteit op voorwaarde dat de universiteit zal zorgdragen voor een apart gebouw. Dit in gebouwde gebouw is het eerste "echte" museumgebouw. Het gebouw heeft drie verdiepingen (tien kamers) met een laboratorium op de benedenverdieping, natuurhistorische objecten op de eerste verdieping en curiosa op de tweede. Het museum is toegankelijk voor iedereen; de toegangsprijs wordt bepaald naar de duur van het bezoek. Oude gebouw van het Ashmolean Museum. Links: huidige situatie. Midden: exterieur 19 de eeuw. Rechts: interieur De Duitse pedagoog August Hermann Francke ( ) sticht ten behoeve van het onderwijs een kunst- en naturalienkabinet. Dit kabinet van het weeshuis van de Franckesche Stiftungen (Halle an der Saale) is het eerst bekende schoolmuseum. De uit 1740 daterende inrichting van het kabinet, op de zolderverdieping van het hoofdgebouw, wordt in 1995 gerestaureerd. Het is de oudste nog ingerichte museumruimte in Duitsland Eerste 'Salon', tentoonstelling van de leden van de Académie Royale te Parijs Publicatie van Musei Museorum door Michael Bernard Valentin ( ). Europese museumgids (5 december) Oprichting Society of Antiquaries of London. Eerste oudheidkundig genootschap. In de notulen van de eerste vergadering werd vastgesteld dat de aanwezigen "Agreed that the Business of the Society shall be limited to the object of Antiquities; and more particularly to such things as may Illustrate or Relate to the History of Great Britain" De Russische tsaar Peter de Grote stelt zijn verzameling anatomische preparaten, naturalia en etnografica open voor het publiek (aanvankelijk in het Zomerpaleis te St. Petersburg). In 1716 koopt hij het complete kabinet van Albert Seba (naturalia en etnografica). Een paar maanden later koopt de tsaar ook de complete collectie van Frederik Ruysch (anatomische preparaten en naturalia). Het museum wordt ondergebracht in een eigen gebouw, de Kunstkamera (op Vasilevsky Eiland), voor het publiek geopend in 1728.

8 Inrichting van het Palazzo Mancini, onderkomen van de Franse Academie te Rome, als eerste kopieënmuseum. Model voor vele andere Caspar Friedrich Neickelius: Museographie oder Anleitung zum rechten Begriff und nutzlicher Anlegung der Museorum oder Raritätenkammern (Leipzig-Breslau). Eerste bekende gebruik van de term museografie De landdrost van Drenthe vaardigt een resolutie uit ter bescherming van de hunebedden. Hunebedden worden beschouwd als "dienstbaar aan Wetenschap en Geschiedkunde, onschatbare en algemeene bezittingen". Zij worden bedreigd door de dringende behoefte van de kustprovincies aan steen ter versteviging van de zeedijken. De resolutie wordt in 1790, 1809 en 1818 herhaald Stichting Museo Capitolino door Paus Clemens XII. Bestaande uit de collectie antieke beeldhouwkunst van Kardinaal Albani ( ) die dreigde verkocht te worden naar het buitenland. In 1838 wordt het beheer van het museum overgedragen aan de staat Verschijnen van eerste druk van Carolus Linnaeus' Systema naturae, waarin de grondslag wordt gelegd voor een rationeel classificatiesysteem voor planten en dieren. De uit Uppsala (Zweden) afkomstige geleerde Carolus Linnaeus = Carl von Linné ( ) doet zijn kennis op bij het beschrijven van naturalienkabinetten in Zweden en Nederland De laatste telg van de De' Medici-familie (Anna Maria Ludovica) wijst Francesco di Lorena aan als universeel erfgenaam, maar schenkt de collecties van De' Medicis (in het Uffizi en het Palazzo Pitti) aan Toscane "per ornamento dello Stato, per utilità del pubblico e per attirare la curiosità de' Forastieri". De schenking wordt geëffectueerd bij haar overlijden in In 1790 wordt de eerste directeur benoemd en wordt een reglement voor werknemers, kopiisten en bezoekers opgesteld. In 1795 worden naambordjes op de schilderijen bevestigd Inrichting openbare tentoonstelling van schilderijen uit het bezit van de Franse koning in het Palais du Luxembourg (tot 1785).

9 9 c 1750 Picaul, werkzaam te Versailles, ontwikkelt een methode voor verdoeken Eerste aankoop voor het natuurhistorisch kabinet van Prins Willem V. De collectie wordt aanvankelijk ondergebracht in het stadhouderlijk verblijf aan het Binnenhof (Den Haag). In 1756 wordt Arnout Vosmaer ( ) aangesteld als directeur Inrichting eerste moderne dierentuin door Keizer Franz I bij het paleis Schönbrunn te Wenen. In 1765 voor het publiek geopend Oprichting Hollandsche Maatschappij der Weetenschappen te Haarlem. Eerste geleerde genootschap in Nederland. De Maatschappij besluit in 1759 een natuurhistorisch kabinet in te richten. Aanleiding is de schenking van enige naturalia door de Zierikzeese arts Job Baster ( ). Het kabinet wordt voor het publiek geopend in Besluit van het Britse parlement om de verzameling van wijlen Sir Hans Sloane ( ) aan te kopen ten behoeve van de inrichting van een openbaar museum to be kept intire, and maintained for the Use and Benefit of the Public. Het museum wordt op 15 januari 1759 voor het publiek geopend in Montagu House aan Great Russell Street te Londen. Het British Museum is het eerste nationale museum. British Museum (Montagu House). Links: exterieur Rechts: entreehal Een particulier initiatief toont schilderijen 'per school' (Düsseldorf) Oprichting Society for the Encouragement of Arts, Manufactures and Commerce te Londen (1846: Society of Arts; 1908: Royal Society of Arts). Gesticht door William Shipley to embolden enterprise, enlarge science, refine art, improve our manufactures and extend our commerce. Organiseert in 1760 de eerste tentoonstelling van eigentijdse kunst in Engeland en in 1761 de eerste tentoonstelling van industriële producten Johann Joachim Winckelmann ( ) publiceert zijn Geschichte der Kunst des Altertums. De door hem ontwikkelde visie op de ontwikkeling van de antieke beeldhouwkunst legt de grondslag voor de moderne kunstgeschiedenis, en geeft ook het basisprincipe voor de inrichting van archeologische musea en tot op zekere hoogte ook die van kunstmusea.

10 In een artikel over het Louvre in zijn Encyclopédie (vol. IX) werkt Diderot een voorstel uit om het Louvre te veranderen in zoiets als het Mouseion van Alexandrië. Als Tempel voor Kunst en Wetenschap zou het Louvre onderdak moeten bieden aan de kunstcollectie van de koning, maar ook het natuurhistorische kabinet, de koninklijke bibliotheek en de verschillende academies Stadhouder Prins Willem V brengt zijn natuurhistorische collectie onder in een huis op de hoek Buitenhof-Kneuterdijk. De collectie kan van maandag tot en met vrijdag bezocht worden (van 12 tot 1 uur, maar tegen betaling van drie gulden ook op andere uren). De collectie wordt in 1795 grotendeels naar Parijs gevoerd en daar opgenomen in het Muséum National d Histoire Naturelle. Slechts een klein deel keert terug Oprichting Zeeuwsch Genootschap der Weetenschappen te Vlissingen. Begint spoedig met het verzamelen van oudheden en naturaliën. In 1801 overgebracht naar Middelburg. Verzameling vormt de kern van het in 1972 opgerichte Zeeuws Museum Opening Fridericianum te Kassel. Gebouwd in opdracht van Landgraf Friedrich II van Hessen door Simon du Ry. Eerste openbare museum in Duitsland in een speciaal daarvoor gebouwd gebouw Oprichting Royal Academy te Londen Philippe Guillaume Mathé Curtius ( ) richt een Salon de Cire (wassenbeeldenkabinet) in aan de Boulevard du Temple 20, Parijs. In 1784 wordt een dependance ingericht in Palais Royal (Galerie de Montpensier 7-8). Bij Curtius overlijden komt de Salon de Cire in bezit van zijn nicht en medewerkster Anne Marie Gosholtz ( ), na haar huwelijk met François Tussaud in 1795, gewoonlijk Madame Tussaud genoemd. In 1795 gaat een deel van de collectie reizen in Engeland; in 1802 gaat Madame Tussaud zelf naar Engeland. Na een reizend bestaan wordt het museum in 1835 definitief gevestigd in New Bond Street (Londen) en vanaf 1884 aan Marylebone Road (Londen) Sir Ashton Lever ( ) koopt Leicester House aan Leicester Square (Londen) aan ten behoeve van zijn collectie naturalia. Het museum ( Holophusikon ) is vanaf 1775 dagelijks voor het publiek geopend. De entree bedraagt 5s3d. Het museum wordt in 1786 overgenomen door James Parkinson ( ) die de collectie in 1787 verhuist naar Rotunda, Albion Street. In 1806 wordt de collectie geveild Opening Kabinet van Naturalien van de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem. Eerste openbare museum in Nederland. Van 1777 tot zijn dood is Martinus van Marum ( ) directeur. In 1783 worden afspraken gemaakt over taakverdeling met Teylers Museum (waarvan Van Marum ook directeur is). Het kabinet wordt opgeheven in De collectie wordt opgenomen in het zoologisch museum van Artis Opening Museo Pio-Clementino te Rome (door Paus Clemens XIV). Dit museum bevat het grootste deel van de Vaticaanse collecties. De architectuur (van Michelangelo Simonetti) verwijst naar de oorspronkelijke contexten van de klassieke beeldhouwkunst. De ordening van de beeldhouwwerken (ontwikkeld door Giovanni Battista Visconti) is thematisch.

11 Edward Cross sticht een particuliere dierentuin in Exeter Change aan Strand, ter hoogte van de huidige Burleigh Street (Londen). De Cross Menagerie wordt in 1832 verkocht aan het Surrey Literary, Scientific and Zoological Institution en verhuist naar Penton Place (Elephant & Castle). De dierentuin wordt gesloten in Stichting Charleston Museum te Charleston (South Carolina, USA). Eerste museum in de USA Stadhouder Prins Willem V stelt drie dagen per week (van 11 tot 1 uur) zijn schilderijengalerij aan het Buitenhof open voor het algemene publiek. Gesloten in 1822, heropend 1977 als dependance van het Mauritshuis (ingericht in 18de eeuwse stijl) Inrichting Schloss Belvedere als Kaiserlich-Königliche Bildergalerie (Wenen). Aanvankelijk door Rosa, daarna door Chretien de Mechel. Mechel re-organiseert de galerij volgens chronologie en groepeert de schilderijen naar meesters en scholen. Als zodanig de eerste kunsthistorische inrichting. Geopend in In 1891 overgebracht naar het Kunsthistorisches Museum aan de Burgring Mammés-Claude Pahin de la Blancherie ( ) organiseert tentoonstellingen in de Salon de la Correspondance van werk van kunstenaars die geen lid zijn van de Académie Royale of van werk dat voor opname in de officiële Salons geweigerd is. Pahin organiseert in 1783 de eerste retrospectieve tentoonstelling van een kunstenaar (Joseph Vernet) Opening Ovalen Zaal van Teylers Museum te Haarlem. Het museum werd in 1778 gesticht volgens testamentaire beschikking van Pieter Teyler van der Hulst ( ). De zaal, gebouwd achter het voormalige woonhuis van Teyler in de Damstraat, is het oudste museumgebouw dat als zodanig in Nederland is gebouwd. Architect is Leendert Viervant ( ) die in 1779 de opdracht kreeg toegewezen. In 1798 wordt het museumgebouw uitgebreid met het "Nieuwe Museum". Links: Portret van Pieter Teyler van der Hulst ( ). Midden: de Ovalen Zaal. Rechts: museumdirecteur Martinus van Marum ( ) Inrichting 'modellenkabinet' in het Diaconiehuis te Haarlem door de Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel. Verzameling van voorwerpen, stalen en monsters van nijverheid, alsmede van allerlei soorten werktuigen die door de maatschappij bekroond waren. In 1824 voor een algemeen publiek geopend.

12 Charles Wilson Peale ( ) opent een museum in Philadelphia (U.S.A.). In 1802 wordt het museum ondergebracht in Independence Hall. In 1846 wordt het museum gesloten Stichting Musaeum Medioburgense te Middelburg. Gesticht door Johan Adriaen van de Perre als huisvesting van verschillende organisaties van wetenschap en kunst, waaronder de Middelburgse afdeling van het Zeeuws Genootschap (in 1769 opgericht te Vlissingen). Er is ook een kabinet van naturalia ondergebracht. In 1801 verhuist het Zeeuws Genootschap met zijn collectie naar dit pand (27 september) Besluit Nationale Conventie tot inrichting van een museum in het Louvre. In 1793 wordt het Musée de la Republique in het Louvre geopend. (Van gesloten, daarna heropend als Musée Central des Arts; van bekend als Musée Napoléon). In de zelfde periode worden behalve het nationale kunstmuseum ook het Muséum d'histoire Naturelle (1793) en het Conservatoire des Arts et Métiers (1794) gesticht. Het laatstgenoemde museum is te beschouwen als het eerste openbare technische museum Robert Barker open op de hoek van Leicester Square Leicester Place een panorama. De exploitatie wordt later overgenomen door zijn leerling John Burford, opgevolgd door diens zoon Robert. In de jaren 60 van de 19 de eeuw wordt het panorama gesloten. Het gebouw wordt als kerk in gebruik genomen. Links: Barkers panorama. Rechts: Bullock s Museum (21 oktober) Opening van het Musée des monuments français, sinds 1790 ondergebracht in het klooster van de Petits Augustins, ingericht door Alexandre Lenoir. Opgeheven in William Bullock's Museum geopend te Sheffield. Verhuist in 1801 naar Liverpool en in 1809 naar Londen. In 1812 wordt de collectie gehuisvest in de Egyptian Hall aan Leicester Square (arch. Peter Frederick Robinson). In 1819 wordt de collectie verkocht. De Egyptian Hall wordt gebruikt als tentoonstellingsruimte totdat hij in 1905 wordt afgebroken Oprichting Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel te Haarlem. Verzelfstandiging van de in 1777 opgerichte Oeconomische Tak van de Hollandsche Maatschappij der Weetenschappen. Initiatiefnemer van een aantal nationale kunstnijverheidstentoonstellingen (1847: Utrecht, 1852:

13 13 Arnhem, 1861: Haarlem, 1888: Den Haag) en van het Koloniaal Museum (1865) en het Museum voor Kunstnijverheid (1877) (juli) Omdat er niet genoeg geld is voor de inrichting van een afdeling antiquiteiten, worden voorwerpen uit de collectie van het Louvre geveild. Het eerste geval van afstoting? 1798 (17-21 september) Nationale kunstnijverheidstentoonstelling op het Champ de Mars te Parijs op initiatief van François de Neufchâteau, minister van Binnenlandse Zaken, t.g.v. de viering van de verjaardag van de Republiek. In de periode worden nog negen soortgelijke tentoonstellingen georganiseerd In opdracht van Lord Elgin worden beelden van het Parthenon te Athene overgebracht naar Engeland. In 1816 worden deze beelden aangekocht door de Britse staat en overgebracht naar het British Museum (31 mei) Opening Nationale Konst-Gallery op het Huis ten Bosch. Eerste rijksmuseum. Gesticht op initiatief van de Agent van Financien Alexander Gogel. Besluit van het Uitvoerend Bewind van de Bataafse Republiek op 19 november Samengesteld uit stadhouderlijke verzamelingen die niet naar Frankrijk weggevoerd waren. Vanaf 1805 op het Buitenhof in Den Haag. Vanaf 1808 opgenomen in het Koninklijk Museum te Amsterdam. Aanvankelijk in het paleis op de Dam, van 1816 tot 1885 in het Trippenhuis te Amsterdam. Daarna opgenomen in het Rijksmuseum (2 september) De Zaanse kastelein Jan Anthonie Bulsing koopt het huisje waar Czaar Peter de Grote in augustus 1697 gedurende een week logeerde, met het doel het als historisch monument te behouden en ter bezichtiging open te stellen voor reizigers. Via Koning Willem I (die het huisje in 1818 van Bulsing koopt) komt het huisje in handen van de Romanov familie, die het uiteindelijk in 1948 aan de Staat der Nederlanden schenkt. In 1971 draagt het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk het beheer over aan de gemeente Zaandam. De huidige ombouw dateert van (arch. A. Salm) Baron Dominique Vivant Denon ( ) directeur van Musée du Louvre Oprichting British Institute for Promoting the Fine Arts in the United Kingdom (= British Gallery). Organiseert in haar onderkomen aan Pall Mall (Londen) afwisselend tentoonstellingen van oude meesters en eigentijdse kunst, vanaf 1815 alleen oude meesters (uit particulier bezit). In 1870 wordt de tentoonstellingstraditie overgenomen door de Royal Academy (in Burlington House) (april) Openbare tentoonstelling van de voortbrengselen der volksvlijt in het Stads-Erfhuis-kantoor aan de Mariaplaats te Utrecht. Eerste kunstnijverheidstentoonstelling in Nederland, georganiseerd op instigatie van koning Lodewijk Napoleon naar voorbeeld van de Parijse tentoonstelling van In 1809 volgt een soortgelijke tentoonstelling in Amsterdam. Van het oorspronkelijke plan om eens in de twee jaar een kunstnijverheidstentoonstelling te organiseren komt door het gedwongen vertrek van Lodewijk Napoleon in 1810 niets terecht. Onder koning Willem I wordt besloten om eens in de vijf jaar een nationale kunstnijverheidstentoonstelling te houden, afwisselend in de Zuidelijke en de Noordelijke Nederlanden (1820: Gent, 1825: Haarlem, 1830: Brussel). Aan deze reeks komt een einde door de afscheiding van België (in 1830).

14 Opening Dulwich Picture Gallery het oudste particuliere kunstmuseum in Engeland. Het museum gaat terug op de particuliere verzameling van Edward Alleyn, stichter van Dulwich College (1616), een school voor arme kinderen. De schenking (in 1811) van een collectie van 371 schilderijen van Sir Francis Bourgeois aan het college leidt tot het ontstaan van het museum. De architect Sir John Soane krijgt van het college een geschikt gebouw te ontwerpen. Het is het eerste als kunstmuseum gebouwde gebouw in Engeland Opening Peale's Museum te Baltimore USA. Eerste museumgebouw in USA, gebouwd voor het Rembrandt Peale's Museum. In 1830 verkocht aan de gemeente, waarna het gebouw in gebruik wordt genomen als stadhuis (tot 1876). Nu in gebruik bij het Municipal Museum of the City of Baltimore Nederland vordert de door de Fransen meegenomen stadhouderlijke collecties terug. Brugmans en Apostool worden naar Parijs gestuurd, resp. om de natuurhistorische en de kunstcollecties terug te halen. Zij hebben beperkt succes (9 augustus) Stichting Rijksmuseum van Natuurlijke Historie te Leiden, samengesteld uit 's Lands Kabinet van Natuurlijke Historie (Amsterdam), de natuurhistorische verzamelingen van de Universiteit van Leiden, en de particuliere collectie van C.J. Temminck (Amsterdam). Directeur Coenraad Jacob Temminck ( ) In Kunst und Altertum lanceert Goethe het idee van het bipartite museum. Het zelfde idee wordt later (in 1853) gepropageerd door Charles Eastlake, directeur van de National Gallery (Londen) in de London Times. Voor het eerste gerealiseerd in de nieuwbouw van het Natural History Museum te Londen ( ) (4 augustus) Veiling van 46 schilderijen uit de collectie van het Rijksmuseum (Amsterdam) en 64 schilderijen van het Koninklijk Kabinet van Schilderijen (Den Haag). Eerste geval van afstoting in Nederland. De opbrengst ( gulden voor het schilderijen van het Rijksmuseum en voor die van het Koninklijk Kabinet van Schilderijen) is bedoeld voor nieuwe aanwinsten. Koning Willem I besluit echter al het geld te besteden aan één schilderij: Rembrandt's Anatomische les van Nicolaas Tulp. Het schilderij wordt naar wens van de koning in het Koninklijk Kabinet van Schilderijen (= Mauritshuis) geplaatst Nieuwbouw van het British Museum te Londen. Architect Sir Robert Smirke ( ) De Engelse staat verwerft de collectie van John Julius Angerstein (38 schilderijen). Dit is het begin van de National Gallery of Art. Het besluit van het parlement betekent de stichting van het eerste nationale kunstmuseum dat niet uit een vorstelijke collectie is ontstaan Opening eerste openbare dierentuin in Regent's Park, Londen, voortgekomen uit de in 1826 opgerichte Zoological Society of London Oprichting Rijksherbarium op initiatief van C.L. Blume die de eerste directeur wordt. De basis is de

15 15 eigen collectie van Blume. Het Herbarium is gevestigd in Brussel. Tijdens de Belgische opstand wordt de collectie "gered" door Philipp von Siebold en naar Leiden gebracht. 1830, 3 augustus Opening Altes Museum te Berlijn. Gebouwd ; architect Karl Friedrich Schinkel. Eerste museum ingericht als "een kunstgeschiedenis in voorbeelden". Links: Altes Museum (Berlijn). Rechts: Glyptothek (München) Opening Glyptothek te München. Architect Leo von Klenze Philipp von Siebold ( ) stelt zijn verzameling Japanse kunst- en gebruiksvoorwerpen open voor een algemeen publiek in zijn huis Rapenburg 19 te Leiden. Von Siebold had deze collectie verzameld gedurende zijn verblijf op Deshima ( ). De door hem verzamelde planten en dieren worden opgenomen in de collecties van het Rijksherbarium en het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie. Het huis wordt in mei 2000 geopend als Japans Cultureel Centrum, Het SieboldHuis Het rijk koopt de verzameling Japanse kunst- en gebruiksvoorwerpen van Philipp von Siebold. Dit is het begin van het latere Rijksmuseum voor Volkenkunde (1847 Japansch Museum; 1859 's Rijks Japansch Museum Von Siebold; 1864 's Rijks Ethnografisch Museum; 1937 Rijksmuseum voor Volkenkunde). Als zodanig het eerste gespecialiseerde volkenkundige museum Opening van het nieuwe gebouw van de National Gallery aan Trafalgar Square, Londen. Gebouwd ; architect William Wilkins. Het in 1824 gestichte museum was aanvankelijk ondergebracht in een woonhuis aan Pall Mall (1 mei) Oprichting Genootschap Artis Natura Magistra te Amsterdam door J.J.Wijsmuller (klokkenmaker), J.W.H.Werlemann (commissionair) en G.F.Westerman (boekhandelaar). R.W.Draak wordt in oktober de eerste directeur, maar wordt al in februari 1840 ontslagen. Opgevolgd door G.F.Westerman Opening van het Paviljoen Welgelegen te Haarlem als museum voor moderne kunst (in gevolge een besluit van 1828). De collectie wordt in 1885 opgenomen in het Rijksmuseum Amsterdam Opening van het American Museum (Broadway/Ann Street, New York), opgericht door Phineas Taylor Barnum. In 1865 brandt het museum af, waarna Barnum vanaf 1871 een rondreizend circus exploiteert (The Barnum and Bailey Greatest Show on Earth).

16 Opening Musée Cluny, ontstaan uit de collectie van Alexandre du Sommerard, overgenomen door de gemeente Parijs De National Gallery (Londen) is het eerste museum dat een luchtverversingsinstallatie aanlegt met bevochtiger Museums Act in U.K. Geeft toestemming aan lokale overheden om bepaald percentage van het gemeentelijke budget (van gemeentes van meer dan inwoners) te besteden aan musea voor 'the instruction and amusement' Stichting Smithsonian Institution (USA) ter beheer van het legaat van James Smithson ( ) nagelaten aan de Amerikaanse staat Great Exhibition of the Industry of All Nations te Londen. Eerste wereldtentoonstelling. Geopend op 1 mei, gesloten 11 oktober. Organisator Sir Henry Cole ( ). Gebouw: Crystal Palace (naam verzonnen door Douglas Jerrold, redacteur van Punch). Meer dan objecten. In totaal bezoekers Reinwardt formuleert ten behoeve van de Hollandse Maatschappij der Weetenschappen een plan voor een educatief geologisch museum, ingericht met originelen, kopieën en didactische modellen Opening van de Nieuwe Hermitage te Sint Petersburg. De door architect Leo von Klenze als museum ontworpen toevoeging aan het Winterpaleis betekent het begin van de geleidelijke musealisering van dit paleis als nationaal museum. In 1918 wordt besloten het Winterpaleis bij het museum te betrekken, maar pas in 1958 krijgt het hele gebouw een museale bestemming ( State Hermitage ) Hans Freiherr von und zu Aufsess sticht het Germanische Nationalmuseum te Nürnberg. Nadat in 1848 de Duitse eenwording was mislukt wil men de eenheid van het Duits sprekende deel van Europa documenteren. In 1871 wordt het museum het officiële Nationalmuseum deutscher Kunst und Kultur. In 1855 sticht Koning Maximilian II van Beieren in München een Bayerisches Nationalmuseum Oprichting Kabinet van Friesche Oudheden te Leeuwarden. Initiatief van J.H. Halbertsma ( ). Eerste volkskundige museum in Nederland Oprichting Mount Vernon Ladies' Association, o.a. op initiatief van Anne Pamela Cunningham, voor de aankoop en het beheer van het woonhuis van George Washington in Virginia. Het begin van een nationale beweging voor monumentenzorg in de Verenigde Staten. In 1859 wordt het huis geopend als eerste 'historic house museum' in de Verenigde Staten Ontstaan van wat later zou gaan heten Circulation Department, een speciale organisatie voor het samenstellen van reizende tentoonstellingen, voornamelijk ten behoeve van het onderwijs. Later ondergebracht bij het Victoria & Albert Museum (Londen).

17 Enquête van het Britse parlement onder de grote werkgevers in Londen naar het bezoek van hun werknemers aan de National Gallery en het British Museum Opening South Kensington Museum, Londen. Directeur Sir Henry Cole. Voortgekomen uit Great Exhibition. Samengesteld uit Patent Museum, Education Museum, Museum of Construction, Architectural Museum, Museum of Animal Products, Food Museum, en Museum of Ornamental Art John Sheepshanks ( ) schenkt een grote collectie Engelse schilderijen aan de Engelse staat met de bedoeling de stichting van een National Gallery of British Art te bevorderen. De collectie wordt ondergebracht bij het South Kensington Museum. Er worden vier zalen met bovenlicht gebouwd (Sheepshanks Gallery). Omdat zowel Sheepshanks als Cole de werkende klasse de kans wil geven het museum te bezoeken, wordt kunstlicht aangelegd (gaslicht) om avondopenstelling mogelijk te maken. Dit is de eerste maal dat kunstlicht in een museum wordt toegepast Concept van het educatieve museum geformuleerd door John Ruskin ( ) in een voorstel aan het Britse parlement om musea aandacht te laten besteden aan de verheffing van de arbeidersklasse Oprichting Koninklijk Oudheidkundig Genootschap. Streeft naar keurcollectie op gebied van kunstnijverheid, sinds 1885 ondergebracht als bruikleen bij het Rijksmuseum te Amsterdam Opening van het Museum voor Land- en Volkenkunde op het terrein van Artis. In 1911 opgeheven. De collectie ( voorwerpen) wordt overgedragen aan het Koloniaal Museum te Haarlem (15 mei) Salon des Refuses, een eenmalige, door keizer Napoleon III zelf gedecreteerde tentoonstelling van werken die door de officiële Salon-jury waren afgewezen ("contre-exposition"). Het publiek zou zo zelf kunnen oordelen over het beleid van de jury. Naast veel middelmatige kunst hangt er o.a. ook Manet's 'Déjeuner sur l'herbe' (16 februari) Brand in Schielandshuis te Rotterdam, sinds 1849 in gebruik als museum. Door de brand gaat een groot gedeelte van de collectie Boijmans verloren (16 augustus) Opening Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam als tentoonstellingsgebouw t.b.v. nijverheidstentoonstellingen. Gebouwd in opdracht van de Vereniging voor Volksvlijt (opgericht in 1852) op initiatief van Dr S. Sarphati. Het plan wordt geformuleerd in 1853 naar voorbeeld van de Great Exhibition van De architect is C. Outshoorn. De bouw duurt van In 1929 wordt het gebouw door brand verwoest Verkoop van het oxaal van de St Jan van Den Bosch aan het South Kensington Museum te Londen. Aanleiding voor het artikel "Holland op zijn smalst" van Victor de Stuers (1873) Internationale overeenkomst inzake de ruilhandel van reproducties van nationale kunstvoorwerpen t.b.v. musea op initiatief van Engeland. In 1878 sluit Nederland zich hierbij aan nadat in 1875 een bedrag op de rijksbegroting is vrijgemaakt om een aanvang te maken met het afgieten van Hollandse

18 18 beeldhouwwerken. Deze afgietsels worden ondergebracht in het Museum voor Geschiedenis en Kunst te Den Haag en later in het Rijksmuseum te Amsterdam. Daartoe wordt een Rijkscommissie voor de vervaardiging en ruiling van reproducties van kunstvoorwerpen ingesteld. De commissie wordt opgeheven in De collectie gipsafgietsels wordt in 1928 uit het Rijksmuseum verwijderd Opening drie 'refreshment rooms' in het South Kensington Museum te Londen (eerste museumrestaurant). Ontworpen door museumarchitect Cpt. Francis Fowke, gedecoreerd door Sir Edward Poynter en William Morris. Ter vervanging van een apart gebouw (1863 voor dat doel neergezet) naast de oprijlaan tot het museum Eerste "moderne" museum in China, gesticht door Franse missionarissen: Xujiahui Museum, Shanghai (15 augustus 15 october) In de Gemäldegalerie te Dresden wordt een tentoonstelling gehouden over Holbein en zijn tijdgenoten. Het is de eerste tentoonstelling in een kunstmuseum die wordt ingericht op initiatief van kunsthistorici. Het is ook de eerste tentoonstelling met buitenlandse bruiklenen. Een belangrijk doel van de tentoonstelling is het vergelijken van twee versies van een schilderij van Holbein. Het werk van Holbein wordt daarnaast ook uitgebreid gedocumenteerd met foto s van werk dat niet geleend kon worden Opening Koloniaal Museum in Paviljoen Welgelegen te Haarlem. Directeur is Frederik Willem van Eeden. Het museum ontstond uit een initiatief (1864) van de Nederlandsche Maatschappij voor Handel en Nijverheid. In 1926 verhuist het museum naar nieuwbouw aan de Mauritskade te Amsterdam. Het museum krijgt in 1949 zijn huidige naam: Tropenmuseum Stichting Nordiska Museet te Stockholm door Artur Hazelius ( ). Eerste nationale museum voor regionale materiële cultuur (volkskunde). Links: portret Artur Hazelius. Midden: exterieur Nordiska Museet Rechts: interieur Victor de Stuers: Holland op zijn smalst. De Gids, jaargang 37, 3e serie, jaargang 11, deel 3 (november 1873), blz (15 april) Tentoonstelling van de Société anonyme des artistes peintres, sculpteurs, graveurs, etc. in een oude studio van de fotograaf Nadar aan de Boulevard des Capucines (Parijs). Er worden 165 werken getoond, van een dertigtal schilders wier werk geweigerd is door de Salon (zoals Monet, Pissarro, Cezanne, Renoir, Sisley, Degas, Morisot, enz.). Naar aanleiding van een van de tentoongestelde werken van Monet ('Impressie. Zonsopgang') introduceert de criticus Louis Leroy de benaming

19 19 'impressionisten'. Deze naam wordt door de schilders als geuzenaam overgenomen. Na 1874 worden nog zeven tentoonstellingen georganiseerd (de laatste in 1886) Instelling Commissie van Adviseurs voor de Monumenten van Geschiedenis en Kunst. Voorzitter: C. Fock (burgemeester van Amsterdam en oud-minister van Binnenlandse Zaken), secretaris: V. de Stuers, leden: C. Leemans (directeur Rijksmuseum van Oudheden), P.J.H. Cuypers (architect) en C. Vosmaer (publicist). De commissie wordt in 1879 opgeheven Oprichting Vereeniging tot het vormen van eene openbare verzameling van hedendaagsche kunst te Amsterdam Instelling Afdeling Kunsten en Wetenschappen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Het hoofd is V. de Stuers (tot 1901) Historische Tentoonstelling. Oude Manhuispoort, Amsterdam. Ingericht door P.J.H. Cuypers Oprichting Deutsche Schulmuseum te Berlijn (Blumenstrasse 63a). Eerste (?) museum opgericht ter ondersteuning van het aanschouwelijk onderwijs. Het museum, opgericht door de Berliner Lehrerverein, wordt in 1908 opgeheven. 1877, 21 juni t/m 17 oktober Historische Tentoonstelling van Friesland (in Stadhouderlijke Hof te Leeuwarden). Eerste volkskundige tentoonstelling in Nederland, georganiseerd ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het Fries Genootschap. Ingericht door C.H.F.A. Corbelijn Battaerd naar voorbeeld van de Historische Tentoonstelling van Amsterdam Eerste jaargang Zeitschrift fur allgemeine Museologie und verwandte Wissenschaften, na een nummer omgedoopt in Zeitschrift fur Museologie und Antiquitatenkunde. Redaktie: J.G.Th.Graesse, directeur van het Grüne Gewölbe, Dresden ( ). Gestopt in Stichting Ecole du Louvre. Eerste officiële museumopleiding Firma Durand-Ruel (Parijs) introduceert de eenmanstentoonstelling van levende schilders (als eerste exposeerde Monet) Oprichting Vereniging Rembrandt mede op initiatief van Victor de Stuers. Het doel is "te beletten dat de kunstschatten, die zich alsnog binnen het land bevinden, naar het buitenland verkocht worden" Henry Hugh Higgins (honorair conservator van het Liverpool Museum) voert het eerst bekende systematische publieksonderzoek uit. De resultaten van het onderzoek worden niet gepubliceerd (13 juli) Opening Rijksmuseum te Amsterdam. Het eerste onder verantwoordelijkheid van de nationale overheid gebouwde museum in Nederland.

20 Oprichting Gemeinschaft der Museumsfreunde te Hamburg. Eerste vriendenvereniging Inrichting eerste conserveringslaboratorium aan het Staatliche Museum te Berlijn (= het huidige Rathgen Forschungs Labor). 1889, juni Oprichting Museums Association in het Yorkshire Museum (York, U.K.). Eerste nationale museumvereniging Stichting Skansen te Stockholm door Artur Hazelius ( ). Eerste openluchtmuseum Kaiser Friedrich Museum Verein opgericht door Wilhelm Bode Oprichting Société des Amis du Louvre De publicatie van de voordracht van T.D.A.Cockerell over 'Entomological ethics' voor de 10th Meeting of Economic Entomologists of the USA kan beschouwd worden als de eerste publicatie betreffende museale ethiek Oprichting "Verband von Museums-Beamten zur Abwehr von Falschungen und unlauterem Geschäftsgebahren" op initiatief van Justus Brinckmann, directeur van het Museum für Kunst und Gewerbe, Hamburg. De vereniging, ook wel aangeduid als Verband von Museumsbeamten, was de eerste vereniging van museumprofessionals. Het was een internationale vereniging met o.a. een jaarlijkse bijeenkomst in Amsterdam (1905). De laatste jaarvergadering werd gehouden in Oprichting Nederlandsche Oudheidkundige Bond, op initiatief van mr.dr. J.C.Overvoorde, gemeentearchivaris van Dordrecht. De Bond is bedoeld als overlegorgaan van archivarissen, museumdirecteuren en oudheidkundigen om te komen tot een beter beheer en behoud van roerende en onroerende monumenten Tentoonstelling van 124 schilderijen van Rembrandt (waaronder de Nachtwacht) in het Stedelijk Museum Amsterdam. Eerste oeuvre-tentoonstelling van een Oude Meester in Nederland Stichting Brooklyn Children's Museum, New York USA. Het eerste kindermuseum. 1899, 7 januari Oprichting van de Nederlandse Oudheidkundige Bond (vanaf 1949 Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond). Opgericht als eerste landelijk functionerende organisatie, die zich op het behoud van het culturele erfgoed richtte. De Bond ging niet alleen ijveren voor het behoud van monumenten, voor een betere regelgeving en voor de formulering van restauratie-beginselen. Ook de organisatie van het museale bestel, het erfgoed over zee en de problematiek van de archeologie en de archieven kregen veel aandacht.

21 Eerste jaargang Museums Journal, tijdschrift van de Museums Association (UK) Inrichting dierentuin van Carl Hagenbeck te Stellingen, Hamburg. De dierentuin is vooral bekend door de toepassing van de Freianlagen die meer ruimte gaf aan de dieren. De apenrots is min of meer tot karikatuur van deze vorm van presenteren geworden. Hagenbeck is ook bekend (voor velen berucht) geworden door zijn mensenshows Stichting Museum Folkwang. Eerste museum voor moderne eigentijdse kunst Congres "Die Museen als Volksbildungsstätten" te Mannheim; 12e congres van de Centralstelle für Arbeiter-Wohlfahrtseinrichtungen, o.a. met bijdrage van Alfred Lichtwark Opening Deutsches Museum von Meisterwerke der Naturwissenschaft und Technik. Initiatiefnemer: Oskar von Miller ( ). Eerste technische museum waarbij ook aandacht wordt besteed aan de principes van de exacte natuurwetenschappen David Murray: Museums, their history and their use (Glasgow). Eerste moderne historische overzicht van musea (exclusief kunstmusea!) met een eerste bibliografisch overzicht Eerste door een Chinees zelf opgezet museum in China: Nantong Museum te Nantong (door Zhang Jian). Een eerder initiatief van Zhang Jian om, naar voorbeeld van het Keizerlijke Museum in Japan, een keizerlijk museum in Beijing op te zetten, wordt door de keizer afgewezen Oprichting American Association of Museums 1909 Formulering van het begrip "Heimatmuseum" door H.Eidmann in Heimatmuseum, Schule und Volksbildung (Leipzig) Eerste Futuristisch Manifest (Marinetti), waarin o.a. opgeroepen wordt alle musea en bibliotheken te verbranden, gepubliceerd op de voorpagina van Le Figaro van 20 februari John Cotton Dana ( ) directeur van The Newark Museum, New Jersey (USA). Het museum wordt door hem zelf gesticht in 1909 als onderdeel van de Newark Free Public Library, waar hij sinds 1902 directeur was. Dana was een van de grondleggers van de "modern museum movement".

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- )

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Oprichting In 1768 werd het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen officieel opgericht. De aanleiding vormde een initiatief uit Vlissingen tot

Nadere informatie

Een Egyptische collectie in Leiden

Een Egyptische collectie in Leiden Een Egyptische collectie in Leiden Naam: Klas:.. Het Rijksmuseum van Oudheden, de naam zegt het al, toont voorwerpen uit oude tijden. De collectie bestaat uit objecten van beschavingen die vandaag de dag

Nadere informatie

Den Haag Scheveningen Delft

Den Haag Scheveningen Delft Den Haag Scheveningen Delft Zaterdag en zondag 21 en 22 juni 2008 met bezoek aan Mauritshuis Museum Beelden aan zee Vermeercentrum V.V.A. afdeling Brussel G. Gilsonstraat 55, 1090 Brussel tel. 02-479.32.32

Nadere informatie

Koningsstraat 20. Brussel

Koningsstraat 20. Brussel Koningsstraat 20 Brussel De Koningsstraat nr. 20 is gelegen in de nabijheid van het Koninklijk Paleis en het Parlement in Brussel. Hier zijn de Directie en enkele afdelingen van de bank gevestigd en op

Nadere informatie

Wenen. Wenen. Belvedere

Wenen. Wenen. Belvedere Wenen Belvedere Het Belvedere is een prachtig paleiscomplex in Wenen. Twee barokke paleizen, het Unteres en Oberes Belvedere, staan tegenover elkaar aan weerzijden van een hellend park met formele Franse

Nadere informatie

Voorstelling van een universiteitsmuseum UGent. Danny Segers Museum voor de Geschiedenis van de Wetenschappen

Voorstelling van een universiteitsmuseum UGent. Danny Segers Museum voor de Geschiedenis van de Wetenschappen Voorstelling van een universiteitsmuseum UGent Danny Segers Museum voor de Geschiedenis van de Wetenschappen 21 september 1815: Willem I wordt koning der Nederlanden 1816: oprichting van 3 universiteiten

Nadere informatie

DE ACADEMIA BELGICA 1939-2009 1

DE ACADEMIA BELGICA 1939-2009 1 171 DE ACADEMIA BELGICA 1939-2009 1 Luc Vandamme In 1939 stichtte de Belgische Staat de Academia Belgica. Aanleiding was het huwelijk van prinses Marie-José met de Italiaanse kroonprins Umberto. Medaille

Nadere informatie

BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat.

BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat. BERLIJN Toen ik student was ben ik in 1963 voor het eerst in Berlijn geweest. Er was nog geen muur maar om naar Oost-Berlijn te gaan moest je langs de Vopo s die het geweer op de mensen hielden. Geen prettig

Nadere informatie

Kunstwerken Rembrandt-Caravaggio. Proloog

Kunstwerken Rembrandt-Caravaggio. Proloog Kunstwerken - Proloog De heilige Andreas aan het kruis, ca. 1607 Cleveland, The Cleveland Museum of Art, Leonard C. Hanna Jr. Fund, 1976.2 202.5 x 152.7 cm Hendrick ter Brugghen De ongelovige Thomas, ca.

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum Verzoek van Tweede Kamer omtrent twee huwelijksportretten

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum Verzoek van Tweede Kamer omtrent twee huwelijksportretten >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Media en Creatieve Industrie Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

N 4. JACQUES NÈVE Horloger d Art + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net LÉPINE PRECISIE-TAFELKLOK

N 4. JACQUES NÈVE Horloger d Art + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net LÉPINE PRECISIE-TAFELKLOK N 4 JACQUES NÈVE Horloger d Art + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net LÉPINE PRECISIE-TAFELKLOK Louis-Philippe Periode Gesigneerd LÉPINE A PARIS et genummerd 12381 H. 43 cm B. 25

Nadere informatie

RKD explore. Rkd Explore http://rkd.nl/ Adriaen Backer

RKD explore. Rkd Explore http://rkd.nl/ Adriaen Backer Rkd Explore http://rkd.nl/ RKD explore 11377 Adriaen Backer Anatomische les van Prof. Frederik Ruysch, 1670 gedateerd Amsterdam, Amsterdam useum, inv./cat.nr. SA 2000 Download Download Download Object

Nadere informatie

Architectuur van de negentiende eeuw: BERGDOLL: HOOFDSTUK 6. Historicisme en nieuwe gebouwtypes

Architectuur van de negentiende eeuw: BERGDOLL: HOOFDSTUK 6. Historicisme en nieuwe gebouwtypes Architectuur van de negentiende eeuw: BERGDOLL: HOOFDSTUK 6 Historicisme en nieuwe gebouwtypes 1 L. Duc, Colonne de Julliet, Place de la Bastille, Parijs 1840 2 Félix Louis J. Duban, École des Beaux-Arts,

Nadere informatie

De BankGiro Loterij maakt je rijker

De BankGiro Loterij maakt je rijker De BankGiro Loterij maakt je rijker Gemiddeld 1 op de 5 wint in de BankGiro Loterij! Door mee te spelen maakt u niet alleen kans op de ruim 150.000 maandelijkse prijzen met de helft van uw inleg steunt

Nadere informatie

Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie

Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie AMSTERDAM Praag Parijs Sydney Ben Kom met ons mee! Binkie Juwelen van steden de mooiste steden van de wereld 3 e verdieping Schiet op, Binkie! Parijs Bewaar het

Nadere informatie

Archiefnummer 0273. Inventaris van het RKD-archief van de AFDELING TEKENINGEN 1968-1992. Marcia Zaaijer / Ramses van Bragt

Archiefnummer 0273. Inventaris van het RKD-archief van de AFDELING TEKENINGEN 1968-1992. Marcia Zaaijer / Ramses van Bragt Archiefnummer 0273 Inventaris van het RKD-archief van de AFDELING TEKENINGEN 1968-1992 Marcia Zaaijer / Ramses van Bragt Den Haag 2000 / 2008 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Plaatsingslijst 4 2 1. Inleiding Onder

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2016. Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum

Beleidsplan 2013-2016. Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Beleidsplan 2013-2016 Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Beleidsplan Vereniging van Vrienden van het Allard Pierson Museum Inleiding... 3 Activiteiten... 3 Organisatie en financiën...

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 De Kerk Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 2 1. Geschiedenis De grote bevolkingsgroei in de tweede helft van de 14de eeuw maakte het noodzakelijk nieuwe kerken

Nadere informatie

Bezienswaardigheden Parijs. Parijs. Paleis van Versailles

Bezienswaardigheden Parijs. Parijs. Paleis van Versailles Parijs Paleis van Versailles Het indrukwekkende Château de Versailles getuigd van de extravagantie ten tijde van de zonnekoning. Het rijkelijk versierde paleis en de al even prachtige formele tuin werd

Nadere informatie

Les 12 Agendapunt: welk museum?

Les 12 Agendapunt: welk museum? Les 12 Agendapunt: welk museum? Presentatieopdracht 1 Het Van Goghmuseum Geef aan mensen die nog nooit in het van Goghmuseum zijn geweest in een presentatie van 5 minuten een goede indruk van het Van Goghmuseum.

Nadere informatie

Uw brief van. 8 maart 2007

Uw brief van. 8 maart 2007 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Den Haag Ons kenmerk 1 mei 2007 DCE/07/12175 Uw brief van 8 maart 2007 Uw kenmerk 206070906 Onderwerp Kamervragen

Nadere informatie

Column. De heropening in 2014 Bij de start van de bouw is genoemd dat het museum medio 2014 zou worden heropend. Eind december is de openingsdatum

Column. De heropening in 2014 Bij de start van de bouw is genoemd dat het museum medio 2014 zou worden heropend. Eind december is de openingsdatum Berichten Column Victor Moussault Het Mauritshuis bouwt aan de toekomst De heropening in 2014 Bij de start van de bouw is genoemd dat het museum medio 2014 zou worden heropend. Eind december is de openingsdatum

Nadere informatie

PERSBERICHT 16 januari 2015

PERSBERICHT 16 januari 2015 Van: Carina Blokzijl Museum Gouda [Carina.Blokzijl@museumgouda.nl] Verzonden: vrijdag 16 januari 2015 12:36 Onderwerp: van Michel tot Israels Bijlagen: GeorgesMichel_Gezicht_op_de_heuvel_van_Montmartre.jpg;

Nadere informatie

Persbericht. Rubens: schetsen en zilverwerk! 25 september 2014

Persbericht. Rubens: schetsen en zilverwerk! 25 september 2014 Persbericht 25 september 2014 Rubens: schetsen en zilverwerk! De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België verwelkomen twee uitzonderlijke zilverstukken geïnspireerd door Rubens. Deze bruikleen

Nadere informatie

Archiefnummer 0354. Inventaris van het archief/de collectie van. A. Greebe (1915-1993) Kunstenaar en verzamelaar 1917-1979.

Archiefnummer 0354. Inventaris van het archief/de collectie van. A. Greebe (1915-1993) Kunstenaar en verzamelaar 1917-1979. Archiefnummer 0354 Inventaris van het archief/de collectie van A. Greebe (1915-1993) Kunstenaar en verzamelaar 1917-1979 Lidy Visser Den Haag 2002/2009 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Inventaris 4 2.1. Correspondentie

Nadere informatie

ART HISTORY. de negentiende eeuw. H5 Les1. Inleiding Ontstaan van de moderne samenleving

ART HISTORY. de negentiende eeuw. H5 Les1. Inleiding Ontstaan van de moderne samenleving ART HISTORY de negentiende eeuw H5 Les1. Inleiding Ontstaan van de moderne samenleving Tijdlijn Invloeden vanuit de achttiende eeuw: Neoclassicisme Opkomst van de burgerij Technische en wetenschappelijke

Nadere informatie

blz. 1 Alkmaar. Feestlokaal-Paardenmarkt. 19/08/1862 Amsterdam? 's Gravenhage? Paris?. 13/08/1846 Antwerpen,-Palais de l' industrie, des arts et du commerce. 26/07/1890 Antwerpen-Palais de l'industrie,

Nadere informatie

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma // dat BeWaRen We! docenten // // handleiding Introductie Het museum Museum De Lakenhal, het stedelijk museum van Leiden, dankt zijn naam aan de voormalige Laecken-halle uit 1640, waar ooit het beroemde

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

Werk in uitvoering De ateliercollectie Kunstwerkplaatsen Esser Weert Drs. John van Cauteren Conservator Gemeentemuseum Weert (Nederland) Gemeentemuseum Weert Gemeentemuseum de Tiendschuur, lokale historie

Nadere informatie

Architectenwoning. te Borgerhout. Cruyslei 1b (hoek Joos Robijnslei) Architect : Albert Barentsen (1915 1985)

Architectenwoning. te Borgerhout. Cruyslei 1b (hoek Joos Robijnslei) Architect : Albert Barentsen (1915 1985) Architectenwoning te Borgerhout Cruyslei 1b (hoek Joos Robijnslei) Ontworpen in het expo-jaar 1958 Gebouwd in 1959 Architect : Albert Barentsen (1915 1985) Huis Cruyslei 1b - Architect Albert Barentsen

Nadere informatie

Figuur 3: Achterkant paneel Filips de Schone, 24x15 cm (inclusief lijst 31 x 22 cm), Huis Bergh, s- Heerenberg.

Figuur 3: Achterkant paneel Filips de Schone, 24x15 cm (inclusief lijst 31 x 22 cm), Huis Bergh, s- Heerenberg. Afbeeldingen Figuur 1: Toegeschreven aan atelier van de Meester van de Magdalena Legende, Portret van Filips de Schone, Olieverf op paneel, 24x15 cm, Huis Bergh, s-heerenberg. Figuur 2: Toeschreven aan

Nadere informatie

ART HISTORY. V4 Renaissance 1400-1530

ART HISTORY. V4 Renaissance 1400-1530 ART HISTORY V4 Renaissance 1400-1530 Tijdlijn Renaissance = wedergeboorte van de klassieke cultuur De klassieken zijn het grote voorbeeld. Het aardse leven is belangrijk. De mens bepaalt het eigen lot.

Nadere informatie

Italië Florence Florence Palazzo Medici Riccardi Pagina 1

Italië Florence Florence Palazzo Medici Riccardi Pagina 1 Florence Palazzo Medici Riccardi Pagina 1 Palazzo Medici Riccardi > Medici-paleis Gedurende meer dan een eeuw was het Palazzo Medici Riccardi de hoofdverblijfplaats van de machtige Medici familie die over

Nadere informatie

Het licht gaat weer aan in het Fundatiehuis

Het licht gaat weer aan in het Fundatiehuis Het licht gaat weer aan in het Fundatiehuis 1 2 3 4 5 Het belangrijkste bezit van het museum is immaterieel en heeft geen inventarisnummer. Het zijn de idealen van de Verlichting. Het licht gaat weer aan

Nadere informatie

Rubens, Van Dyck & Jordaens Vlaamse schilders uit de Hermitage. Dit werkboekje is van:

Rubens, Van Dyck & Jordaens Vlaamse schilders uit de Hermitage. Dit werkboekje is van: Rubens, Van Dyck & Jordaens Vlaamse schilders uit de Hermitage Dit werkboekje is van: Hallo! Je gaat binnenkort op bezoek in het museum Hermitage Amsterdam. Het woord Hermitage spreek je uit als hermitaasje.

Nadere informatie

Aan de raad, Beslispunt: Waar gaat dit voorstel over?

Aan de raad, Beslispunt: Waar gaat dit voorstel over? Agendapunt : 5. Voorstelnummer : 05-027 Raadsvergadering : 12 mei 2011 Naam opsteller : Astrid van Mierlo Informatie op te vragen bij : Astrid van Mierlo Portefeuillehouders : Hetty Hafkamp Onderwerp:

Nadere informatie

De juiste zorg een zorg minder

De juiste zorg een zorg minder Collectiewacht Gelderland De juiste zorg een zorg minder Collectiewacht Gelderland Andere tijden Tentoonstellingen, registratie, klimaatbeheersing, publieksverbreding, recepties, educatieve projecten;

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-15.30 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 67 punten

Nadere informatie

VERENIGING VAN NEDERLANDSE BEELDENDE KUNSTENAARS DE BRUG. Inventaris van het archief van (1945-) 1951, 1960-1996 (-1998)

VERENIGING VAN NEDERLANDSE BEELDENDE KUNSTENAARS DE BRUG. Inventaris van het archief van (1945-) 1951, 1960-1996 (-1998) Inventaris van het archief van VERENIGING VAN NEDERLANDSE BEELDENDE KUNSTENAARS DE BRUG (1945-) 1951, 1960-1996 (-1998) Tiny de Boer / Ramses van Bragt Den Haag 2001 / 2007 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Inventaris

Nadere informatie

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 De eerste gedachten die in mij opkomen bij Toyin Loye zijn: warm, sympathiek, hoffelijk, bescheiden en trots. Een Nigeriaanse kunstenaar met een aristocratische

Nadere informatie

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 [1]

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 [1] Door wjvanderzanden[2]op zo, 10/21/2012-23:17 Tags:reizen

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-15.30 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een kleurenbijlage. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

tentoonstellingen Herman Scholten: ruimte voor textiel Mondriaanhuis, Amersfoort

tentoonstellingen Herman Scholten: ruimte voor textiel Mondriaanhuis, Amersfoort tentoonstellingen 2010 : ruimte voor textiel Mondriaanhuis, Amersfoort Een mooi ding Ambacht, vormgeving, kunst 1890-2010 Museum Hilversum, Hilversum 2008 Palimpsest I Museum Waterland, Purmerend Benno

Nadere informatie

Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844

Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844 Nummer Toegang: 2.25.69.05 Inventaris van het archief van de Nederlandsche Bank N.V., president Willem Ferdinand Mogge Muilman, 1835-1844 De Nederlandsche Bank N.V. De Nederlandsche Bank: Olaf Borgers

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

150 jaar Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas (K.O.K.W.)

150 jaar Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas (K.O.K.W.) 150 jaar Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas (K.O.K.W.) 1861-2011 1 2 3 4 WERKING VAN DE K.O.K.W. 1861: oprichting K.O.K.W. is op één na oudste geschiedkundige vereniging van Vlaanderen

Nadere informatie

25 jaar PAN Amsterdam

25 jaar PAN Amsterdam 25 jaar PAN Amsterdam PAN Amsterdam bestaat dit jaar 25 jaar en is de belangrijkste n voor kunst, antiek en design. Jaarlijks laten inmiddels meer dan kunstliefhebbers, van beginnende tot de meest ervaren

Nadere informatie

NAKIJKBLAD Opdracht 1 Benelux Lux

NAKIJKBLAD Opdracht 1 Benelux Lux NAKIJKBLAD Opdracht 1 De eerste opdracht gaat over bezienswaardigheden die je kunt vinden, of leuke dingen die je kunt doen, in de drie landen van de Benelux: België, Nederland en Luxemburg. De namen in

Nadere informatie

u u R RAA De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap De heer drs. H. Zijlstra Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

u u R RAA De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap De heer drs. H. Zijlstra Postbus 16375 2500 BJ Den Haag C R.J. Schimrnelpennincklaan 3 RAA 2517 JN Den Haag Postbus 61243 2506 AE Den Haag L t 070 3106686 f070 3614727 info@cultuur.nl www.cultuur.nl 0 u u R De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - II

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - II Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In 1792 begon de eerste Coalitieoorlog. 1p 1 Welk politiek doel streefde Oostenrijk met de strijd tegen Frankrijk na? Gebruik

Nadere informatie

Afb. 1 Coenraet Waumans, portret van David Bailly (naar schilderij van David Bailly), 1649, gravure, 168 x 118 mm, Rijksprentenkabinet Amsterdam.

Afb. 1 Coenraet Waumans, portret van David Bailly (naar schilderij van David Bailly), 1649, gravure, 168 x 118 mm, Rijksprentenkabinet Amsterdam. Afbeeldingen Afb. 1 Coenraet Waumans, portret van David Bailly (naar schilderij van David Bailly), 1649, gravure, 168 x 118 mm, Rijksprentenkabinet Amsterdam. Afb. 2 Pieter Claesz., Vanitasstilleven met

Nadere informatie

NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET

NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET museabrugge.be MUSEA BRUGGE PERSDOSSIER indrukwekkend NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET OUDE MEESTERS ARENTSHUIS MODERNE GRAFIEK GROENINGEMUSEUM 31.10.2015-14.02.2016 SELECTIE 1 05.03.2016-19.06.2016

Nadere informatie

Giovanni Bosco. Becchi 1815 - Turijn 1888

Giovanni Bosco. Becchi 1815 - Turijn 1888 Giovanni Bosco Becchi 1815 - Turijn 1888 Chronologie van het leven van Don Bosco met vermelding van de voornaamste politieke, sociale en culturele gebeurtenissen in zijn tijd. samen DON BOSCO zijn plaats

Nadere informatie

Door : Roelof, Rohied & Seyit. Klas: 8A & 8B. Plusgroep van mr. Karel. St. Carolusschool. Den Haag.

Door : Roelof, Rohied & Seyit. Klas: 8A & 8B. Plusgroep van mr. Karel. St. Carolusschool. Den Haag. Door : Roelof, Rohied & Seyit. Klas: 8A & 8B. Plusgroep van mr. Karel. St. Carolusschool. Den Haag. 1 Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Naturalis 3. De Burcht 4. Pieterskerk + lunch 5. Hortus botanicus 6.

Nadere informatie

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst. Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst. Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.3 Wetenschap en kunst De bijzondere plaats in staatskundig opzicht en de bloei in economische en cultureel opzicht van de Nederlandse republiek. De wetenschappelijke revolutie Onderzoeksvraag: Welke ontwikkelingen in de Republiek

Nadere informatie

Archivalia P.A. Blaisse

Archivalia P.A. Blaisse Plaatsingslijst Archivalia P.A. Blaisse Archiefnummer: 784 Archiefnaam: BLAI Sector: Politiek Soort archief: Archivalia van persoon Datering: 1935-1979 Katholiek Documentatie Centrum 2011 1 Verslag van

Nadere informatie

Viering 25-jarig bestaan van het Belgisch Museum voor Radiologie

Viering 25-jarig bestaan van het Belgisch Museum voor Radiologie Viering 25-jarig bestaan van het Belgisch Museum voor Radiologie 9 oktober 2015 Frans Zonneveld Door enorme inspanning van de zijde van curator René van Tiggelen, het Militair Ziekenhuis Koningin Astrid

Nadere informatie

Pedagogische Bibliotheek van Vilvoorde ([ ]-[ ]) Inventaris van het archief (1888-1958)

Pedagogische Bibliotheek van Vilvoorde ([ ]-[ ]) Inventaris van het archief (1888-1958) Pedagogische Bibliotheek van Vilvoorde ([ ]-[ ]) Inventaris van het archief (1888-1958) Opvragen en citeren: Liberaal Archief, Archief van de Pedagogische Bibliotheek van Vilvoorde, gevolgd door het inventarisnummer.

Nadere informatie

Publiek en bezoek 2013

Publiek en bezoek 2013 Publiek en bezoek 203 Internationale bezoekers uit 67 verschillende landen 98.862 Portugese Synagoge Totaal aantal bezoekers JCK 277.3 30.679 Joods Historisch Museum en JHM Kindermuseum VS Top 0 landen

Nadere informatie

1. VAN OUDHEID TOT MIDDELEEUWEN 13. 1.1. Egypte 15 1.2. Griekenland 17 1.3. Rome 21 1.4. De romaanse tijd 23 1.5. De gotiek 27

1. VAN OUDHEID TOT MIDDELEEUWEN 13. 1.1. Egypte 15 1.2. Griekenland 17 1.3. Rome 21 1.4. De romaanse tijd 23 1.5. De gotiek 27 INHOUDSOPGAVE HET MEUBELBOEK 1. VAN OUDHEID TOT MIDDELEEUWEN 13 1.1. Egypte 15 1.2. Griekenland 17 1.3. Rome 21 1.4. De romaanse tijd 23 1.5. De gotiek 27 2. VAN RENAISSANCE TOT BAROK 37 2.1. Italië 39

Nadere informatie

RUBRIEKSINDELING. Instituut Kunstgeschiedenis

RUBRIEKSINDELING. Instituut Kunstgeschiedenis RUBRIEKSINDELING K.IN Instituut Kunstgeschiedenis Januari 2013 VOORWOORD Deze VOLLEDIG UITGESCHREVEN VERSIE van de indeling van de bibliotheek heeft de bedoeling om -in combinatie met een eveneens aanwezige

Nadere informatie

G E M E E N T E A R C H I E F S C H I E D A M INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE COMMISSIE VOOR, DE CONSERVATOR EN DE VERENIGING VAN VRIENDEN

G E M E E N T E A R C H I E F S C H I E D A M INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE COMMISSIE VOOR, DE CONSERVATOR EN DE VERENIGING VAN VRIENDEN G E M E E N T E A R C H I E F S C H I E D A M TOEGANGSNUMMER 128 INVENTARIS VAN HET ARCHIEF VAN DE COMMISSIE VOOR, DE CONSERVATOR EN DE VERENIGING VAN VRIENDEN VAN HET STEDELIJK MUSEUM 1899-1982 DOOR J.M.M.

Nadere informatie

Kunstenaarmemo. Een inspirerende reis door de wereld van de kunst...

Kunstenaarmemo. Een inspirerende reis door de wereld van de kunst... Kunstenaarmemo Inspirerende reis door de wereld van de kunst: Schilderijen van beroemde impressionisten en expressionisten als klassiek memoriespel. Spelsoort: Spelers: Inhoud: Memo spel 1-4 spelers 28

Nadere informatie

Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld

Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld Ruimtelijke context Achter het Clara Fey klooster bevindt zich een hellingbos, waarin een Lourdesgrot, een vervallen kapel, 14 kruiswegstaties

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit examen zijn maximaal punten

Nadere informatie

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p.

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020 Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2 Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. 2 Hoofdstuk 3 Visie en Missie p. 3 Hoofdstuk 4 Ambities p. 4 Hoofdstuk 5 Stappenplan p. 5 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

De Gouden Eeuw van Twente 100 topstukken uit de collectie van Rijksmuseum Twenthe

De Gouden Eeuw van Twente 100 topstukken uit de collectie van Rijksmuseum Twenthe Huis van Heek, tentoonstellingen in Rijksmuseum Twenthe en Huis Bergh Persbericht Rijksmuseum Twenthe, 12 februari 2015 De Gouden Eeuw van Twente 100 topstukken uit de collectie van Rijksmuseum Twenthe

Nadere informatie

LIJST MICROFILMS AFKOMSTIG UIT VREEMDE BIBLIOTHEKEN

LIJST MICROFILMS AFKOMSTIG UIT VREEMDE BIBLIOTHEKEN 1 LIJST MICROFILMS AFKOMSTIG UIT VREEMDE BIBLIOTHEKEN BELGIË Brugge, Memling-Museum H.S. Legenda Aurea (pos.) film Brugge, Memling-Museum H.S. Legenda Aurea (neg.) Brugge, Stadsbibliotheek Hs. 127/5 1

Nadere informatie

Op bezoek in de Sint Bavo Basiliek aan de Leidsevaart.

Op bezoek in de Sint Bavo Basiliek aan de Leidsevaart. Op bezoek in de Sint Bavo Basiliek aan de Leidsevaart. Via de Nederlandse Genealogische Vereniging, afd. Kennemerland zijn we in de gelegenheid gesteld om een rondleiding in de Sint Bavo Basiliek bij te

Nadere informatie

Galerie Oscar De Vos +32 (0)9 281 11 70. B-9830 Sint-Martens-Latem Belgium www.oscardevos.be

Galerie Oscar De Vos +32 (0)9 281 11 70. B-9830 Sint-Martens-Latem Belgium www.oscardevos.be PERSINFORMATIE GALERIE OSCAR DE VOS BRAFA 2016 Galerie Oscar De Vos toont een uitzonderlijke selectie van Belgische Kunst, exclusief ter gelegenheid van BRAFA 2016. De kunstwerken zijn van bijzondere artistieke

Nadere informatie

nazaten Pieter Teyler van der Hulst jagen op een miljoenenerfenis Teylers Museum is het best bewaarde geheim van Europa,

nazaten Pieter Teyler van der Hulst jagen op een miljoenenerfenis Teylers Museum is het best bewaarde geheim van Europa, # 86 Spaarne 16, Haarlem BEUREN MOT IK, (GELD) BEUREN!. DE VERMEENDE ERFGENA- MEN VAN ZIJDEHANDELAAR PIETER TEYLER VAN DER HULST LATEN ER IN 1956 GEEN MISVERSTAND OVER BESTAAN. HON- DERDEN NAZATEN AZEN

Nadere informatie

Huygens Institute - Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW)

Huygens Institute - Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) Huygens Institute - Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW) Citation: J. Bruyn, Levensbericht R.A. d' Hulst, in: Levensberichten en herdenkingen, 1997, Amsterdam, pp. 15-18 This PDF was made

Nadere informatie

Versteende boeken in Artis Bibliotheek

Versteende boeken in Artis Bibliotheek Versteende boeken in Artis Bibliotheek Stap de Artis Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam binnen en je treedt binnen in het jaar 1868, het jaar dat de bibliotheek zijn plek kreeg in een eclectisch

Nadere informatie

N 20. JACQUES NÈVE Horloger d Art + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net KLEINE KARTELKLOK IN VERGULD BRONS

N 20. JACQUES NÈVE Horloger d Art + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net KLEINE KARTELKLOK IN VERGULD BRONS N 20 JACQUES NÈVE Horloger d Art + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net LEPAUTE HORLOGER DU ROI Jean-André LEPAUTE (1720-1789) en Jean-Baptiste LEPAUTE (1727-1802) KLEINE KARTELKLOK

Nadere informatie

Stichting Cultuur Inventarisatie Activiteiten 2012 Bestuursverslag

Stichting Cultuur Inventarisatie Activiteiten 2012 Bestuursverslag Stichting Cultuur Inventarisatie Activiteiten 2012 Bestuursverslag Stichting Cultuur Inventarisatie, SCI, heeft ook in 2012 aan haar doelstellingen beantwoord met de voorbereiding van de tentoonstelling

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Lesbrief ter voorbereiding van bezoek aan Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs middenbouw groep 3-5 Inhoud lespakket:

Nadere informatie

Kasteel Genbroek. Samenvatting. Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK

Kasteel Genbroek. Samenvatting. Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK Kasteel Genbroek Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK Samenvatting Zeer representatieve kantoorruimte in een authentiek kasteel op nog geen 5 minuten afstand van Maastricht- Aken Airport. De helft van dit

Nadere informatie

eportretteerd Bert Sliggers

eportretteerd Bert Sliggers "fjjggg: eportretteerd Bert Sliggers Teylers Museum is het oudste museum van Nederland, ontstaan uit de nalatenschap van Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778). Deze doopsgezinde koopman liet in 1756,

Nadere informatie

B E L E I D S P L A N S T I C H T I N G J A C O B S P I N 2 0 1 3 2 0 1 5. De schoenerbrik Jan Freseman in 1860

B E L E I D S P L A N S T I C H T I N G J A C O B S P I N 2 0 1 3 2 0 1 5. De schoenerbrik Jan Freseman in 1860 B E L E I D S P L A N S T I C H T I N G J A C O B S P I N 2 0 1 3 2 0 1 5 De schoenerbrik Jan Freseman in 1860 INHOUD Voorwoord.. 3 Inleiding.. 4 Doelstellingen.. 5 Missie... 6 Beleid en beheer... 7 Gegevens

Nadere informatie

Afb.1 De twee verschillende stempels van het Postmuseum. De maandag en dinsdag waren in hun geheel bestemd voor bezoek aan:

Afb.1 De twee verschillende stempels van het Postmuseum. De maandag en dinsdag waren in hun geheel bestemd voor bezoek aan: Het mooie Zweden In het voorjaar werd door vier "NOVIOPOST"-leden te weten: H.A.J.J. Egberts, H.Janssen, J.Rutten en P.G.M. Gerrits besloten om gezamenlijk een bezoek te brengen aan de Internationale Postzegeltentoonstelling

Nadere informatie

Londen 2015. 22 juni t/m 25 juni

Londen 2015. 22 juni t/m 25 juni Londen 2015 22 juni t/m 25 juni Algemeen coördinator: De heer D. Brugman Begeleiders: mw. Erdogan, mw. Ringersma, mw. Hobbelt, mw. Dellbrügge, dhr. van Staaveren, dhr. Ceben, dhr. ten Katen, dhr. van Rooijen,

Nadere informatie

132.313. 458 artikelen of

132.313. 458 artikelen of Publiek en bezoek 2014 Toeristen uit 132.313 96.739 Joods Historisch Museum en JHM Kindermuseum Portugese Synagoge Totaal aantal bezoekers JCK 91 Canada 69 verschillende landen Duitsland België 8 Frankrijk

Nadere informatie

Factsheet over het educatieve aanbod

Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Solomon R. Guggenheim Museum in New York, in 2012 Photo: David Heald Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Cobra Museum Het Cobra Museum brengt van 5

Nadere informatie

Tiemen Hooiberg (1809-1897) zandgraf 92, vak E Onderwijzer, tekenaar, lithograaf en amanuensis

Tiemen Hooiberg (1809-1897) zandgraf 92, vak E Onderwijzer, tekenaar, lithograaf en amanuensis Tiemen Hooiberg (1809-1897) zandgraf 92, vak E Onderwijzer, tekenaar, lithograaf en amanuensis Personalia Geboren: 4 oktober 1809 te Harderwijk Zoon van: Cornelis Hooiberg en Grietjen Steppers Gehuwd met

Nadere informatie

Archiefnummer 0662. Inventaris van het archief van. Anna Bergman. (leefjaren onbekend) 1932-1939, 1942, 1944-1949, 1954-1956.

Archiefnummer 0662. Inventaris van het archief van. Anna Bergman. (leefjaren onbekend) 1932-1939, 1942, 1944-1949, 1954-1956. Archiefnummer 0662 Inventaris van het archief van Anna Bergman (leefjaren onbekend) 1932-1939, 1942, 1944-1949, 1954-1956 Wietse Coppes Den Haag 2008 INHOUD 1. Inleiding 2 2. Inventaris 2.1. Correspondentie

Nadere informatie

Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 PB 1

Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 PB 1 Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 1 zhuang hong yi Preview zaterdag 11 januari van 14.00 17.00 uur Opening zondag 12 januari van 14.00 17.00 uur, in aanwezigheid van Zhuang Hong Yi Expositie

Nadere informatie

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1]

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://www.wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1] Door wjvanderzanden [2] op za, 10/20/2012-22:50 Tags:

Nadere informatie

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668 Onderwerp Uitvoering motie 249, Nationaal Historisch

Nadere informatie

HERMENEVS. 24 e JAARGANG, AFL. 8 15 April 1953

HERMENEVS. 24 e JAARGANG, AFL. 8 15 April 1953 HERMENEVS 24 e JAARGANG, AFL. 8 15 April 1953 183 Antieke munten Onder de ons door de Oudheid nagelaten monumenten nemen de munten door hun belang, hun schoonheid en hun talrijkheid een zeer belangrijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 820 Nieuwe visie cultuurbeleid Nr. 180 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Beantwoording vragen inzake overdracht van archiefmateriaal. Aan de Raad der gemeente Haarlem

Beantwoording vragen inzake overdracht van archiefmateriaal. Aan de Raad der gemeente Haarlem Raadsstuk B&W datum Sector/Afd Reg.nr(s) Onderwerp 39/2008 5 februari 2008 SBA 2008/123996 Beantwoording vragen inzake overdracht van archiefmateriaal Aan de Raad der gemeente Haarlem Ingevolge het bepaalde

Nadere informatie

T00456. Inventaris van het archief van de Waalse. Hervormde Gemeente te Vianen, 1725-1823

T00456. Inventaris van het archief van de Waalse. Hervormde Gemeente te Vianen, 1725-1823 T00456 Inventaris van het archief van de Waalse Hervormde Gemeente te Vianen, 1725-1823 T.L.H. van de Sande, 2010 H.J. Postema, september 2014 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 INVENTARIS... 5 1 STUKKEN VAN

Nadere informatie

Jaarverslag 1949. Stichting Het Nederlands Belastingmuseum"

Jaarverslag 1949. Stichting Het Nederlands Belastingmuseum Jaarverslag 1949 /'2 - a -icy y// 3' Stichting Het Nederlands Belastingmuseum" E 17 Directeur: Prof. Dr J. van der Poel, Conservator voor het fiscaal zegel: C. Eeltjes, Geestbrugweg 114, Rijswijk. Archivaris:

Nadere informatie

DE FAMILIE VAN LOON 130 _

DE FAMILIE VAN LOON 130 _ DE FAMILIE VAN LOON Mooi idee: je familie en huis jarenlang laten portretteren door schilders en fotografen. De roemrijke familie Van Loon uit Amsterdam deed dat. De indrukwekkende stapel familieportretten

Nadere informatie

De apostel Paulus tekening van Jan Toorop en Museum Het Valkhof. Symposium Herkomst Helder Centraal Museum Utrecht Maandag 6 september 2010

De apostel Paulus tekening van Jan Toorop en Museum Het Valkhof. Symposium Herkomst Helder Centraal Museum Utrecht Maandag 6 september 2010 De apostel Paulus tekening van Jan Toorop en Symposium Herkomst Helder Centraal Museum Utrecht Maandag 6 september 2010 De apostel Paulus tekening van Jan Toorop en Claim Russell Advocaten namens de erven

Nadere informatie