Kadernota Afdeling bedrijfsvoering Team financiën Ad Schoenmakers

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kadernota Afdeling bedrijfsvoering Team financiën Ad Schoenmakers"

Transcriptie

1 Kadernota 2014 Afdeling bedrijfsvoering Team financiën Ad Schoenmakers Versie 1.1 van 29 mei 2013

2 2

3 Inhoudsopgave: Blz. 1. Algemeen Inleiding Opbouw begroting Proces opstellen begroting / afbakening bevoegdheden raad en college Beleidsmatige en technische uitgangspunten 5 2. Beleidsmatige uitgangspunten Vastgestelde begroting 2013 en meerjarenbegroting Structureel sluitende begroting Nieuwe exploitatieposten Nieuwe investeringen 7 3. Technische uitgangspunten 8 Lasten Loonindexering Prijsindexering Rente investeringen Afschrijving investeringen Onvoorziene uitgaven 9 Baten Belastingen Rechten en leges Verhuur sportaccommodaties Overige inkomsten Rente reserves Overige relevante aspecten Beschikking reserves en voorzieningen Aantal wooneenheden/inwoners Algemene uitkering Vervolg proces begroting

4 1. Algemeen 1.1 Inleiding Met uw raad is afgesproken dat u van ons college de Kadernota 2014 één maand eerder ontvangt dan voorgaande jaren. Behandeling is gepland in de raadsvergadering van mei In de werkgroep planning & control is afgesproken dat, evenals vorig jaar, gekozen wordt voor een beleidsarme Kadernota. Door alle politieke ontwikkelingen op rijksniveau constateren we dat er geen zicht is op de financiële gevolgen van alle mogelijke akkoorden voor de gemeenten. Akkoorden die elkaar in sneltreinvaart opvolgen, de gevolgen van het ene akkoord zijn nog maar nauwelijks enigszins duidelijk of het volgende wordt al afgesloten. Uit diverse vakbladen blijkt in toenemende mate de vrees dat het opstellen van een begroting 2014 bij gemeenten feitelijk een onmogelijk taak dreigt te worden. Ook de mei circulaire zal naar verwachting de dringend noodzakelijke duidelijkheid niet gaan geven. Ook binnen onze eigen organisatie lopen nu verschillende processen waarvan de uitkomsten direct invloed hebben op de begroting De resultaten daarvan zijn nu nog niet bekend en kunnen we daardoor niet meenemen in deze Kadernota. Dit in tegenstelling tot de Kadernota 2013 waarin we wel de doorwerking van de jaarrekening en de 1 e burap hebben meegenomen. Daardoor bevat deze Kadernota inhoudelijk feitelijk weinig informatie. U neemt kennis van de beleidsmatige en technische uitgangspunten die ons college op 1 mei heeft vastgesteld. Daarnaast nemen wij u mee in de vervolgstappen die gezet moeten worden om te komen tot een concept begroting 2014 en meerjarenbegroting Opbouw begroting Iedere gemeente heeft een begroting die bestaat uit een aantal programma s. Het aantal programma s is per gemeente verschillend. Vanaf de begroting 2012 kennen we in Oirschot tien programma s. Ieder programma kent meerdere beleidstaken. Een beleidstaak kent meerdere producten. Tot slot is een product opgebouwd uit één of meerdere uitgavensoorten en één of meerdere inkomstensoorten Afbakening bevoegdheden raad en college Om te komen tot een programmabegroting zijn een aantal stappen nodig. Ons college heeft op 1 mei 2013 de uitgangspunten vastgesteld. Op basis daarvan wordt door ons college een concept begroting 2014 en meerjarenbegroting opgesteld. Op basis van dit concept besluit uw raad tot het vaststellen van de programmabegroting. Daarbij stelt zij op programmaniveau gelden beschikbaar (het autorisatierecht van de raad). Wettelijk moet de raad de begroting vóór 15 november van het jaar voorafgaande aan het jaar waar de begroting betrekking op 4

5 heeft vaststellen. Als deze datum overschreden wordt komt de gemeente onder preventief toezicht van de provincie te staan. 1.4 Beleidsmatige en technische uitgangspunten De uitgangspunten die ons college heeft vastgesteld zijn gesplitst in beleidsmatige uitgangspunten (hoofdstuk 2) en technische uitgangspunten (hoofdstuk 3). Beleidsmatige uitgangspunten zijn algemene kaders die van belang zijn voor de begroting als totaal. Technische uitgangspunten zien op specifieke onderdelen van de begroting, bijvoorbeeld loonkosten of kapitaallasten. 5

6 2. Beleidsmatige uitgangspunten 2.1 Vastgestelde begroting 2013 en meerjarenbegroting Bij de begroting 2012 hebben we een bezuinigingstraject doorlopen met als resultaat ingrijpende bezuinigingen die ook zijn weerslag hebben in de jaren daarna tot en met Na vaststelling van de begroting en daarop volgende begrotingswijzigingen bedragen de saldi voor de jaren 2013 tot en met 2016: (nadelig) (nadelig) (nadelig) Voor 2014 en volgende jaren is de vastgestelde begroting het vertrekpunt, oftewel het bestaand beleid. Met bestaand beleid bedoelen we de jaarlijks terugkerende begrotingsposten van de exploitatie. De hierin geraamde lasten en baten zijn voor 2014 en volgende jaren in principe de ramingen voor de budgethouders. In deze ramingen zijn de geplande bezuinigingen vanuit het bezuinigingstraject 2012 volledig verwerkt. Het bestaande beleid voeren we bij de begroting 2014 door t/m Structureel sluitende begroting Eén van de doelen van het bestuur is (zie coalitieakkoord) het herstellen van de financiële balans. Voorwaarde hiervoor is dat de begroting structureel in evenwicht is. Concreet betekent dit dat de inkomsten minimaal gelijk zijn aan de uitgaven. Een structureel sluitende begroting én een tijdige aanlevering van de stukken resulteert in repressief toezicht door de provincie. Wanneer aan één of beide voorwaarden niet wordt voldaan dan geldt er preventief toezicht. Het gevolg hiervan is dat de begroting en de begrotingswijzigingen eerst moeten worden goedgekeurd door de provincie voordat tot uitvoering mag worden overgegaan. Het zal duidelijk zijn dat wij streven naar repressief toezicht. Opgemerkt wordt dat de huidige begroting 2013 en meerjarenbegroting naar het oordeel van de provincie structureel sluitend is. 2.3 Nieuwe exploitatieposten Zoals aangegeven baseren we de begroting op het bestaande beleid (incl. bezuinigingen vanuit de bezuinigingsoperatie 2012). Meer nog dan voorheen is de financiële armslag in de komende jaren beperkt. Desondanks kan het voorkomen dat sprake is van nieuwe ontwikkelingen waarvoor (structureel) gelden in de begroting opgenomen moeten worden. Bijvoorbeeld vanwege nieuwe wettelijke taken. Deze bedragen nemen wij bij de begroting op als een aparte bijlage nieuwe exploitatiekosten, zodat de raad een integrale afweging kan maken ten opzichte van de bedragen voor bestaand beleid. 6

7 2.4 Nieuwe investeringen Hetzelfde geldt voor nieuwe investeringen dan wel vervangingsinvesteringen. Ook daarvan maken we een apart overzicht zodat de raad een integrale keuze kan maken. Daarnaast hanteren we sinds 2012 als uitgangspunt dat een investering / krediet niet automatisch beschikbaar wordt gesteld door het vaststellen van de begroting door de raad. In de begroting nemen we wel de lasten van de investering op, maar de raad krijgt voor iedere investering nog een apart kredietvoorstel voorgelegd. Uitzonderingen betreffen investeringen voor onderwijs en riolering. Voor deze taakvelden stelt de raad deze kredieten tegelijk met het vaststellen van de begroting beschikbaar. 7

8 3. Technische uitgangspunten Lasten 3.1 Loonindexering We gaan uit van een jaarlijkse loonindex van 0% Toelichting Voor de ramingen van de salarissen van het ambtelijke personeel vormen de salarissen en de CAOafspraken het uitgangspunt. De afdeling P&O van de GRSK levert de staat van personele kosten aan voor de situatie per 1 januari 2014 (inclusief een inschatting van procentuele salarisstijging tot en met 1 januari 2014 evenals eventuele hogere werkgeverslasten, zoals een mogelijke stijging van de pensioenpremie van het ABP om de financiële positie/dekkingsgraad te verbeteren). Voor 2014 gaat zij uit van gelijkblijvende ramingen als in Voor de situatie vanaf 1 januari 2015 kunnen we niet anders dan uitgaan van inschattingen. Hierbij gaan we ervan uit dat de CAO-stijging de komende jaren nihil zal zijn. 3.2 Prijsindexering We gaan uit van een jaarlijkse prijsindex van 1,75%, die wordt toegevoegd aan een specifieke stelpost. De index die beschikbaar is voor de budgethouders stellen we jaarlijks op 0% Een aantal uitgaven (bijvoorbeeld leveranties en diensten van derden) zijn aan prijsstijgingen onderhevig als gevolg van inflatie-invloeden. We verwachten op basis van de gegeven uit de septembercirculaire 2012) dat de inflatie de komende jaren licht zal stijgen en gaan daarom voor de algemene prijsstijging voor 2014 en volgende jaren uit van 1,75% per jaar. De algemene prijsstijging verwerken we als één stelpost binnen de begroting, de budgetten / nieuwe ramingen 2014 (excel-bestand) hebben we niet verhoogd maar gelijk gehouden ten opzichte van de begroting Prijsstijgingen moeten budgethouders daardoor opvangen binnen hun eigen bedragen. Pas als een budgethouder daartoe aantoonbaar niet in staat is kan vanuit de stelpost worden bijgesprongen. 3.3 Rente investeringen We gaan uit van een rentepercentage van 3,46%. Bij nieuwe investeringen wordt het eerste jaar geen rente berekend. Net als bij de begroting 2013 stellen we ook dit jaar voor uit te gaan van de marktrentepercentages voor langlopende geldleningen 25 jaar vaste rente met lineaire aflossing, waarbij we het gemiddelde percentage over 2012 hebben berekend. Dit percentage bedraagt 3,46% (vorige begroting nog 3,75%). Dit percentage hanteren we bij de begroting 2014 en volgende jaren voor de volgende soorten uitgaven: -afgesloten investeringen / kredieten die nog een boekwaarde hebben -lopende investeringen /kredieten inclusief grondexploitaties; 8

9 -nieuwe investeringen / kredieten; -financieringstekort; Bij nieuwe investeringen wordt het eerste jaar geen rente berekend. De rente wordt namelijk berekend over de boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Bij nieuwe investeringen is die boekwaarde nul. 3.4 Afschrijving investeringen Afschrijving vindt plaats op basis van de Financiële verordening gemeente Oirschot. Bij nieuwe investeringen wordt het eerste jaar een half jaar afschrijving meegenomen. Bij investeringen worden kapitaallasten toegerekend aan de exploitatie. Deze kapitaallasten bestaan uit een afschrijvingsbedrag en een rentebedrag. De afschrijvingskosten worden berekend naar gelang de economische levensduur van de betreffende investering. De wijze van afschrijven blijft (op basis van constante gedragslijn) per investering ieder jaar hetzelfde. De afschrijvingen nemen we op volgens de door de raad in de vergadering van 21 december 2010 vastgestelde Financiële verordening gemeente Oirschot. Bij nieuwe investeringen blijven de kapitaallasten voor het eerste jaar beperkt tot ½ jaar afschrijving. Vanaf het tweede jaar nemen we de volledige rente- en afschrijvingslasten in de begroting op. 3.5 Onvoorziene uitgaven Het bedrag voor onvoorziene uitgaven wordt jaarlijks bepaald op 5,-- per inwoner, gerekend naar het aantal geprognosticeerde inwoners per 1 januari van het betreffende jaar. Op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is het verplicht om een stelpost voor onvoorziene uitgaven op te nemen. Onvoorzien wordt geraamd over het geheel van de begroting en niet per thema/beleidsveld. Onvoorzien wordt uitsluitend gebruikt voor incidentele uitgaven (geen investeringen). Er kan een beroep op onvoorzien worden gedaan wanneer er sprake is van onvoorzienbare, onuitstelbare en/of onvermijdbare uitgaven. Andere gevallen worden als nieuw beleid meegenomen in de voorbereiding van de begroting van het volgende jaar. In de begroting nemen we jaarlijks een bedrag voor onvoorzien op van 5 per inwoner. Dat is per jaar circa

10 Baten 3.6 Belastingen Voor de belastingen met een algemeen karakter geldt een jaarlijkse stijging van 1,75%. Voor de jaren 2014 en 2015 vindt daarnaast een jaarlijkse extra verhoging plaats van 2% voor de OZB en 5% voor de forensenbelasting en de toeristen belasting. Voor de algemene belastingen gaan we in de begroting 2014 en de meerjarenbegroting uit van de volgende verhogingen: Soort belasting OZB 1,75% 1,75% (2% extra) 1,75% 1,75% Forensenbelasting 6,75% (5% extra) 6,75% (5% extra) 1,75% 1,75% Toeristenbelasting 6,75% (5% extra) 6,75% (5% extra) 1,75% 1,75% Het percentage van 1,75% is gelijk aan de prijsindex genoemd onder 3.2. De extra verhogingen in 2014 en 2015 volgen uit de bezuinigingsoperatie 2012, die moet worden gerealiseerd in de jaren 2012 t/m In de tarieven OZB 2013 en 2014 is het door de raad amendement verwerkt waarbij de extra verhoging met 2% in 2014 en 2015 vervalt. 3.7 Rechten en leges Voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges is uitgangspunt 100% kostendekking. De tarieven van de hiervoor genoemde bestemmingsheffingen worden zodanig berekend dat sprake is van 100% kostendekking. Bij de afvalstoffenheffing worden alle vaste kosten toegerekend aan het vast recht, de variabele kosten aan het aantal ledigingen. 3.8 Verhuur sportaccommodaties Voor verhuur van sportaccommodaties geldt een jaarlijkse verhoging van 3% Specifiek voor het verhuur en accommodatiebeleid geldt een jaarlijkse verhoging van 3%, ongeacht de werkelijke prijsindex volgens CBS, CPB etc. 3.9 Overige inkomsten Voor overige inkomsten / bijdragen van derden geldt een jaarlijkse algemene prijsstijging van 1,75%. Analoog aan het gestelde bij 3.2 hanteren wij voor bedragen die door ons aan derden in rekening worden gebracht anders dan wegens belasting of rechten - het algemene indexcijfers van 1,75%. Betreft alle privaatrechtelijke dienstverlening die is opgenomen in de algemene tarievenverordening, zoals bijvoorbeeld de marktgelden en havengelden. 10

11 3.10 Rente reserves We gaan uit van een percentage van 0,30% Reserves worden gebruikt als intern financieringsmiddel. Als we deze middelen zouden wegzetten bij een bank ontvangen we een (lage) creditrente. Op basis van informatie van onze huisbankier is in de huidige geld-en kapitaalmarkt een percentage van 0,30% reëel. Dit percentage is gebaseerd op de gemiddelde rente 2012 uitgezette gelden op deposito voor één jaar. Dit percentage wordt gehanteerd als bate / inkomst bij alle reserves, te weten: -algemene reserve en risicoreserve; -egalisatiereserves afvalstoffenheffing, rioolheffing en omgevingsvergunning; -bestemmingsreserves algemene dienst; -bestemmingsreserves grondexploitatie. -financieringsoverschot. 11

12 4 Overige relevante aspecten 4.1. Beschikking reserves en voorzieningen Voor de begroting 2014 en volgende houden we al rekening met de nog vast te stellen actualisatie van de nota reserves en voorzieningen waarover door de raad op 28 mei 2013 moet worden besloten. Vanuit de voorschriften is het verplicht dat we alle mutaties in de reserves in de begroting van baten en lasten ramen (rechtstreeks boeken op reserves is dus niet toegestaan). Voor alle uitgaven ten laste van reserves (ongeacht welke) moet vooraf in de begroting een raming worden opgenomen. Dit geldt ook voor de voorzieningen (onderhoudsfondsen) die we hebben voor de diverse gebouwen en bezittingen (gemeentelijke gebouwen, sportaccommodaties, scholen, sportvelden etc.). 4.2 Aantal wooneenheden/inwoners Voor een aantal ramingen (o.a. voor de algemene uitkering) is de ontwikkeling van de aantallen inwoners en woonruimten van belang. De aantallen te bouwen woningen zijn gebaseerd op (een voorzichtige inschatting van) de te bouwen woningen volgens het Woningbouwprogramma dat in april 2012 is vastgesteld. Voor wat betreft de ontwikkeling van het aantal inwoners gaan we (op basis van de ervaringen in de afgelopen jaren) uit van een stijging van het aantal inwoners met 1 per gereedgekomen woning / woonruimte per jaar. Peildatum Inwoners Totaal aantal woonruimten Algemene uitkering De algemene uitkering is veruit de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Bij het opstellen van de begroting gaan we in eerste instantie uit van de december-circulaire Zodra de mei circulaire 2013 bekend is rekenen we de financiële gevolgen voor Oirschot door en nemen die mee bij de verdere uitwerking / besluitvorming over de begroting De laatste circulaires gaven helaas weinig duidelijkheid en gevreesd moet worden dat ook de komende mei circulaire ons niet wezenlijk verder helpt. Met name voor de drie grote decentralisaties nemen we uit oogpunt van voorzichtigheid stelposten op. 12

13 5 Vervolg proces begroting 2014 Medio mei verwachten wij de resultaten van de volgende onderdelen van de jaarlijkse planning & control cyclus beschikbaar te hebben: De doorwerking van de jaarrekening 2012 voor de begroting 2014 / meerjarenbegroting ; De herziening / actualisatie van de begroting 2013 die uw raad bij de vaststelling van genoemde begroting is toegezegd; De doorwerking van de 1 e burap 2013 voor de begroting 2014 / meerjarenbegroting ; De (financiële) begroting 2014 en meerjarenbegroting , op basis van de uitgangspunten die ons college heeft vastgesteld. Dit alles comprimeren we tot een (nieuw) te verwachten saldo meerjarenbegroting Afhankelijk van het saldo zullen in meer of mindere mate keuzes gemaakt moeten worden dan wel aanvullende middelen gezocht moeten worden. Die keuzes en aanvullende middelen verwerken we in het dekkingsplan. Wij nemen uw raad in dit proces mee. Daarbij maken wij graag gebruik van de raadswerkgroep planning & control die op 21 mei bij elkaar komt. Na laatstgenoemde bijeenkomst wordt de totale raad op de hoogte gebracht via een raadsinformatiebrief. 13

Inhoudsopgave. 1 Inleiding... 5

Inhoudsopgave. 1 Inleiding... 5 Kadernota 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding.... 5 2 Financieel perspectief 2015-2018... 6 2.1 Inleiding... 6 2.2 Algemene uitgangspunten voor de begroting.... 6 2.3 Meerjarig perspectief, bestaand beleid....

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Kadernota begroting

Kadernota begroting Kadernota begroting 2010-2013. Doel. Voor u ligt de allereerste kadernota van de gemeente Leerdam. Deze nota geeft de uitgangspunten en de kaders weer die bepalend zijn voor de laatste begroting voor de

Nadere informatie

Inhoudsopgave. I Inleiding 3. II Kaders begroting III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4

Inhoudsopgave. I Inleiding 3. II Kaders begroting III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4 Perspectiefnota 2014 Inhoudsopgave blz. I Inleiding 3 II Kaders begroting 2014 3 III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4 Bijlagen: begrotingscirculaire 2014-2017 provincie Groningen

Nadere informatie

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Financiële kadernota 2017-2020 Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Nr. Onderwerp i/s 2017 2018 2019 2020 401 Minder opbrengst precario S 40.000

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Onderwerp Scenario's dekkingsplan begroting 2015-2018 Voorstel

Nadere informatie

Portefeuillehouder: H.J. van Schaik

Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Nota voor : vergadering algemeen bestuur Datum : 18 december 2013 Onderwerp : uitgangspunten begroting 2015 Agendapunt : 4b Kenmerk : AB/1328b Bijlage: 1 Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Inleiding Conform

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Beleidsmatige uitgangspunten. R b Bijlage: nota van uitgangspunten begroting 2015

1. Inleiding. 2. Beleidsmatige uitgangspunten. R b Bijlage: nota van uitgangspunten begroting 2015 R2014.015b Bijlage: nota van uitgangspunten begroting 2015 1. Inleiding In het kader van het opstellen van de begroting 2015 en de meerjarenraming 2016 tot en met 2018 is het gebruikelijk dat er vooraf

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren:

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren: Nota voor : vergadering Algemeen Bestuur Datum : 19 december 2012 Onderwerp : Uitgangspunten begroting 2014 en planning besluitvorming Agendapunt : 5 Kenmerk : AB/1224 Bijlage: Planning en controlcyclus

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting 2016-2019 1 Inleiding Voor de begroting 2016 worden in deze notitie de beleidskaders en uitgangspunten genoemd. 1. De gemeente streeft naar een materieel sluitende

Nadere informatie

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders.

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders. Riedsútstel Ried : 2 februari 2012 Status : Besluitvormend Agindapunt : 11 Portefúljehâlder : K. Antuma Amtner : E. Plantinga Taheakke : Conceptraadsbesluit Op besjen : - Underwerp Uitgangspunten voor

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Algemeen Bestuur SK Dagelijks Bestuur SK Betreft: Kadernota Begroting 2016 en Meerjarenraming Datum: 5 maart 2015

Algemeen Bestuur SK Dagelijks Bestuur SK Betreft: Kadernota Begroting 2016 en Meerjarenraming Datum: 5 maart 2015 Aan: Van: Algemeen Bestuur SK Dagelijks Bestuur SK Betreft: Kadernota Begroting 2016 en Meerjarenraming 2017-2019 Datum: 5 maart 2015 Inleiding Met deze nota worden de uitgangspunten van de begroting 2016

Nadere informatie

loonstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 1,6% prijsstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 2,25% inflatiecorrectie tarieven: 1,08% 1,08%

loonstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 1,6% prijsstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 2,25% inflatiecorrectie tarieven: 1,08% 1,08% Bijlage 1 Begrotingsrichtlijnen voor de begroting 2014-2017 Samenvattend gelden de volgende financieel-technische uitgangspunten voor de begroting 2014-2017 : 1. Nominale ontwikkelingen 2014 2015-2017

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017

Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017 Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017 Portefeuillehouder Zoetendal Datum collegebesluit 4 oktober 2016 Opsteller A. de Boer Registratie GF16.20071 Agendapunt 3/4 Voorstel 1. Vaststellen van

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE BEGROTING 2016

UITGANGSPUNTEN VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE BEGROTING 2016 UITGANGSPUNTEN VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE BEGROTING 2016 A. CIJFERMATIG (AANTALLEN / PERCENTAGES / BEDRAGEN EN DATA) 1 Personeelslasten 1.1 Voor de begroting 2016 wordt uitgegaan van 1% salarisverbetering

Nadere informatie

J. Goossens raad november 2013

J. Goossens raad november 2013 Agendapunt commissie: steller telefoonnummer email J. Goossens 040 2083571 jgo@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp Programmabegroting 2014-2017. 13raad00542 7 november 2013

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

4.2. Financiële positie en toelichting

4.2. Financiële positie en toelichting 4.2. Financiële positie en toelichting De paragraaf financiële positie geeft een integraal beeld van de gemeentelijke financiën (vermogen, exploitatie en risico s) voor het begrotingsjaar en verdere jaren.

Nadere informatie

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus Postregistratienummer: 2009i01003 Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 Onderwerp: discussiememo p&c cyclus Naam auteur: Yvonne van Halem Memo Postregistratienummer: 2009i00628

Nadere informatie

Inhoudsopgave blz. 3. Kadernota blz. 5. Algemene uitgangspunten.blz. 7. Raadsbesluit.blz. 9. Meerjarenperspectief.blz. 11

Inhoudsopgave blz. 3. Kadernota blz. 5. Algemene uitgangspunten.blz. 7. Raadsbesluit.blz. 9. Meerjarenperspectief.blz. 11 Kadernota 2013-2016 Gemeente Pekela; 1 2 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave blz. 3 Kadernota blz. 5 Algemene uitgangspunten.blz. 7 Raadsbesluit.blz. 9 Meerjarenperspectief.blz. 11 Rijksbezuinigingen en algemene

Nadere informatie

Actuele financiële en vermogenspositie

Actuele financiële en vermogenspositie Actuele financiële en vermogenspositie werk aan de winkel Presentatie voor Auditcommissie 5 maart 2012 Actuele financiële positie (1) Nr. Ontwikkeling Mutatie 2012 2013 2014 2015 Saldo na besluitvorming

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard

Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard Kadernota rentebeleid en rentetoerekening 2013 gemeente Heerhugowaard 1. Inleiding Het begrip rente speelt een belangrijke rol in het gemeentelijk huishoudboekje en kent binnen de gemeentefinanciën een

Nadere informatie

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: 6 Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting Aan de gemeenteraad,

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: 6 Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting Aan de gemeenteraad, Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: 6 Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting 2006 Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting en Advies van het raadsvoorstel Conform het

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

: 12 december : wethouder B. Bonnema

: 12 december : wethouder B. Bonnema R16.00048 E bprrv Littenseradiel : 12 december 2016 : Gemeentelijke belastingen, heffingen en tarieven : wethouder B. Bonnema : De raad besluit : 1. de belastingen, de heffingen en de tarieven overeenkomstig

Nadere informatie

7. PARAGRAAF BELASTINGEN EN TARIEVEN

7. PARAGRAAF BELASTINGEN EN TARIEVEN 7. PARAGRAAF BELASTINGEN EN TARIEVEN 7.1 Tarieven belastingen en heffingen Algemeen Bij de behandeling van de Kadernota 2015-2018 is besloten het indexcijfer 2015 voor de gemeentelijke belastingen, heffingen

Nadere informatie

Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende op te merken:

Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende op te merken: Bezoekadres Huis der Provincie Markt 11 6811 CG Arnhem Postadres Postbus 9090 6800 GX Arnhem De Raad van de gemeente Hattem Postbus 93 8050 AB HATTEM telefoonnummer (026) 359 91 11 telefaxnummer (026)

Nadere informatie

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 4. Bijlage(n): Najaarsrapportage 2016

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 4. Bijlage(n): Najaarsrapportage 2016 College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel DATUM 13-9-2016 NUMMER PS PS2016PS17 AFDELING MAO COMMISSIE BEM STELLER Leo Donker DOORKIESNUMMER 0646994683 DOCUMENTUMNUMMER 818ACAEO PORTEFEUILLEHOUDER

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Nummer Onderwerp : B-2.14.2006 : Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Korte inhoud : Voor de voorjaarsnota moet de begrote algemene uitkering worden verhoogd met 144.637 en de

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Programmabegroting 2009, posten voorjaarsnota. Aan Provinciale Staten,

PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Programmabegroting 2009, posten voorjaarsnota. Aan Provinciale Staten, PS2008BEM32-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 7 oktober 2008 Nummer PS : PS2008BEM32 Afdeling : Financiën Commissie : alle Registratienummer : 2008INT228103 Portefeuillehouder

Nadere informatie

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM l lllllll llll lllll llll llllll 111111111111111111111111111111111 815-023068 NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015 1. INLEIDING.""""""""""""""""""""""""""""""""""

Nadere informatie

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Inleiding In de fusieraad van 30 juni 2014 is gesproken over een consolidatie van de drie begrotingen en om inzicht te krijgen in

Nadere informatie

Visiedocument Financieel Beleid

Visiedocument Financieel Beleid 1. Financieel beleid Grip Om grip te houden op de gemeentefinanciën voert de gemeente financieel beleid uit. Enerzijds betreft dit wettelijke taken, zoals het opstellen van een begroting en een jaarrekening,

Nadere informatie

raadsvoorstel Aan de raad,

raadsvoorstel Aan de raad, raadsvoorstel Agendapunt 2016, nr Te behandelen door wethouder Te Gronde onderwerp Aan de raad, Inleiding Gedurende een begrotingsjaar doen zich situaties voor die niet zijn/niet konden worden voorzien

Nadere informatie

Betreft Raadsvoorstel inzake vaststelling belastingverordeningen voor 2015

Betreft Raadsvoorstel inzake vaststelling belastingverordeningen voor 2015 Betreft Raadsvoorstel inzake vaststelling belastingverordeningen voor 2015 Vergaderdatum 6 november 2014 Gemeenteblad 2014 / 69 Agendapunt 3 Aan de Raad Voorstel De gemeenteraad wordt voorgesteld de navolgende

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

12. Financiële positie

12. Financiële positie 12. Financiële positie In dit hoofdstuk zal (meerjarig) inzicht worden verschaft in: 1) reserves en voorzieningen 2) incidentele baten en lasten 3) financiële uitgangspunten 1) Reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Financiële begroting 2016

Financiële begroting 2016 Financiële begroting 2016 113 114 Voor een overzicht van de baten en lasten per programma wordt verwezen naar het overzicht opgenomen onder Begroting van Baten en Lasten in het begin van deze begroting.

Nadere informatie

Korte toets. kostentoerekening riool- en afvalstoffenheffing Blaricum

Korte toets. kostentoerekening riool- en afvalstoffenheffing Blaricum Rapportage Korte toets kostentoerekening riool- en afvalstoffenheffing Blaricum In opdracht van: Opdrachtnemer : Haute Equipe B.V. Domineeslaan 91 1161 BW Zwanenburg Telefoonnummer: 020 407 20 00 Faxnummer:

Nadere informatie

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Portefeuillehouder: mevrouw J.A. de Vries Baten en lasten Bedragen x 1.000 Realisatie 2011 2012 2013 2014 2015 2016 - Baten 10.1 Provinciefonds

Nadere informatie

AAN DE AGENDACOMMISSIE

AAN DE AGENDACOMMISSIE AAN DE AGENDACOMMISSIE Agenda: 8-6-2017 Franeker, 18-4-2017 Onderwerp Concept begroting 2018 Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân (Dienst) Portefeuillehouder Wethouder T. Twerda Doel

Nadere informatie

Algemene uitkering Gemeentefonds

Algemene uitkering Gemeentefonds Monnickendam, 20 september 2011 Nummer: 100-62 en 221-1 Portefeuillehouder: Contactpersoon: Tj. Hoekstra F. Schreutelkamp Aan de Raad Onderwerp Vaststellen 2 e IBU 2011 en begroting 2012 Inleiding Op grond

Nadere informatie

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties.

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties. Collegevoorstel onder verantwoordelijkheid van Onderwerp Programma : wethouder mw. W.J.F. van der Rijt-van der Kruis : financiële kaders grondexploitaties : Wonen Voorstelnummer : 16.30 Info bij afdelingshoofd

Nadere informatie

Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting

Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting Inleiding In de raadsvergadering van 3 december 2014 is een nieuwe Planning & Control Cyclus vastgesteld. Met deze vaststelling zijn de 1 e

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

VOORJAARSNOTA

VOORJAARSNOTA VOORJAARSNOTA 2015 2018 1. Inleiding De situatie ten tijde van het opstellen van deze voorjaarsnota kan opnieuw onzeker worden genoemd. Hoewel de eerste tekenen van een voorzichtig economisch herstel zich

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

Gemeente Westvoorne. 3. Niet over reserves beschikken als een voorstel niet voldoet aan de 3 O s.

Gemeente Westvoorne. 3. Niet over reserves beschikken als een voorstel niet voldoet aan de 3 O s. Gemeente Westvoorne AAN BURGEMEESTER & WETHOUDERS Datum: 14 maart 2013 Sector: Middelen Team : Ingekomen d.d. Adviesnr. 74060 Voorliggend zaaknr. Verseon Ontworpen door: M. Kleingeld Akkoord met advies

Nadere informatie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Aan de raad. Inleiding Op 5 juli heeft een eerste bespreking

Nadere informatie

BIEO Begroting in één oogopslag

BIEO Begroting in één oogopslag BIEO 2017 Begroting in één oogopslag INLEIDING Voor u ligt de begroting in één oogopslag (BIEO) 2017 van de gemeente Wierden. Naast het begrotingsjaar 2017 wordt er aandacht geschonken aan de ontwikkeling

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief B&W vergadering 22 november 2011

Raadsinformatiebrief B&W vergadering 22 november 2011 Raadsinformatiebrief B&W vergadering 22 november 2011 Steller : G.A. Beumer Telefoonnummer: (0343) 565600 E-mailadres : info@heuvelrug.nl Onderwerp : 2 e Bestuurlijk Financiële rapportage, peildatum 15

Nadere informatie

Raadsnota Raadsvergadering d.d. 19 december 2016 Agenda nr. Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting 2016

Raadsnota Raadsvergadering d.d. 19 december 2016 Agenda nr. Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting 2016 Raadsnota Raadsvergadering d.d. 19 december 2016 Agenda nr. Onderwerp: Tweede algehele bijstelling begroting 2016 Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting en Advies van het raadsvoorstel Conform het

Nadere informatie

Herziening grondexploitaties per 1 januari 2011

Herziening grondexploitaties per 1 januari 2011 Casenummer 10G201949 Registratienr. 395792 / 395792 Herziening grondexploitaties per 1 januari 2011 Toe te passen grondslagen 3 december 2010 Sector Personeel en Financiën Afdeling Grondzaken Inleiding

Nadere informatie

De begroting 2014 en hierin opgenomen meerjarenraming naar 2015 en verder is opgenomen in bijlage 1.

De begroting 2014 en hierin opgenomen meerjarenraming naar 2015 en verder is opgenomen in bijlage 1. Casus aanbesteding P&C software Vraagstelling: Werk deze casus uit met als uitgangspunten: Zoveel mogelijk geautomatiseerd binnen de door u geoffreerde software; Zo min mogelijke handmatige handelingen;

Nadere informatie

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Commissie Bestuur (Coördinerende) Portefeuilles Financiën en personeel Afdeling(en) Concernstaf, Middelen en Services Programmadoelstelling (missie) Werken

Nadere informatie

HOLLAND. Voordracht aan Provinciale Staten. van Gedeputeerde Staten

HOLLAND. Voordracht aan Provinciale Staten. van Gedeputeerde Staten Voordracht aan Provinciale Staten HOLLAND van Gedeputeerde Staten Onderwerp Meerjarenprogramma Provinciale Infrastructuur (MP!) 2015 t/m 2029 en Meerjarenprogramma Onderhoud Infrastructuur (MPO) 2015 t/m

Nadere informatie

T.J. Kolsteren raad oktober 2012

T.J. Kolsteren raad oktober 2012 Agendapunt commissie: steller telefoonnummer email T.J. Kolsteren 040-2083563 tko@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp Bestuursrapportage 2012 (begrotingswijziging) 12raad00592

Nadere informatie

Zaaknummer : Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie :

Zaaknummer : Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie : Zaaknummer : 94335 Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie : Onderwerp : Begroting 2015 Collegevergadering : Agendapunt : Portefeuillehouder : Wethouder J.B. Boer Meer informatie bij : Eric Gussekloo

Nadere informatie

B&W Informatieavond 11 oktober Gericht investeren in de toekomst

B&W Informatieavond 11 oktober Gericht investeren in de toekomst B&W Informatieavond 11 oktober 2017 Gericht investeren in de toekomst Programma B&W infoavond Opening Toelichting Grondexploitatie & Vastgoedexploitatie 2017 Toelichting Begroting 2018 Slotwoord Einde

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren INHOUDSOPGAVE I. Inleiding II. Voorjaarsnota 2014 III. Uitgangspunten voor de begroting 2015 IV. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren 4.1. Uitgangspositie 4.2. Toelichting op de mutaties 4.3. Overige

Nadere informatie

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk)

5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) 5.1.2 Woonlasten (lokale lastendruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, rioolrechten en afvalstoffenheffing. De woonlasten vormen het grootste deel van de opbrengst uit de gemeentelijke heffingen

Nadere informatie

HJAM Hendriks en FWT Jetten. Telefoonnummer: Managementrapportage Begrotingswijzigingen

HJAM Hendriks en FWT Jetten. Telefoonnummer: Managementrapportage Begrotingswijzigingen Raadsvergadering 13 december 2016 Volgnummer 116-2016 Onderwerp Programmanummer Alle programma's Registratienummer 2016-36907 Collegevergadering 15-11-2016 Portefeuillehouder Organisatieonderdeel Wethouder

Nadere informatie

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven.

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Inleiding Beleidskader Lokaal belastingbeleid Vaststelling tarieven 2012

Inleiding Beleidskader Lokaal belastingbeleid Vaststelling tarieven 2012 Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf bevat informatie en voorstellen over de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en gaat in op de consequenties daarvan voor de inwoners. Eerst krijgen de

Nadere informatie

GEMEENTE ROERMOND. Agendapuntno.: Portefeuille: Raadsvoorstelno. 2012/059/1 Datum 14 mei Onderwerp: Financiële kaders begroting 2013

GEMEENTE ROERMOND. Agendapuntno.: Portefeuille: Raadsvoorstelno. 2012/059/1 Datum 14 mei Onderwerp: Financiële kaders begroting 2013 gemeente Roermond GEMEENTE ROERMOND Raadsvoorstelno. 2012/059/1 Datum 14 mei 2012 Agendapuntno.: Portefeuille: BM Onderwerp: Financiële kaders begroting 2013 Aan de Gemeenteraad 1 SAMENVATTING Onderliggend

Nadere informatie

Cursus Financiën voor raadsleden

Cursus Financiën voor raadsleden Cursus Financiën voor raadsleden René de Bonte Teamleider Financiën Maandag 22 juni 2015 19:00 21:00 uur Programma Inleiding Planning en control cyclus Evaluatie p&c Kaders gemeentefinanciën Algemene begrippen

Nadere informatie

Richtlijnen en uitgangspunten samenstelling begroting 2012 en de meerjarenramingen

Richtlijnen en uitgangspunten samenstelling begroting 2012 en de meerjarenramingen Richtlijnen en uitgangspunten samenstelling begroting 2012 en de meerjarenramingen 2013-2015 1 Doel Het doel is het vroegtijdig positioneren van de gemeenteraad in zijn kaderstellende taak. Hierdoor wordt

Nadere informatie

Bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering. Gemeenteraad van de gemeente Oostzaan. P. Flens

Bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering. Gemeenteraad van de gemeente Oostzaan. P. Flens Gemeenteraad van de gemeente Oostzaan Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1530 AA Wormer Telefoon 075 651 2100 Fax 075 651 2244 E-mail antwoord@over-gemeenten.nl

Nadere informatie

BEGROTINGSCIRCULAIRE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN

BEGROTINGSCIRCULAIRE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Inhoud BEGROTINGSCIRCULAIRE GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Inleiding...2 1. Proces Financieel toezicht in aanloop naar uw begroting 2018...3 2. Wij bepalen de vorm van toezicht...4 We houden repressief

Nadere informatie

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 28 mei 2013 Corr. nr.:

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 28 mei 2013 Corr. nr.: Preadvies Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 28 mei 2013 Corr. nr.: 2013.08474 Onderwerp : Voorstel inzake jaarstukken 2012 en begroting 2014 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Nadere informatie

Memo van het College van B&W

Memo van het College van B&W Aanleiding In de commissie Ruimte van 22 mei 2014 zijn vragen gesteld over het risicoprofiel van de parkeerexploitatie gerelateerd aan het project Waterfront. In deze commissie is het voorstel van administratieve

Nadere informatie

Kadernota Gemeente Doesburg

Kadernota Gemeente Doesburg Kadernota 2018 2 Gemeente Doesburg 3 Gemeente Doesburg 4 Gemeente Doesburg Inhoudsopgave Kadernota 2018...2 Inhoudsopgave...5 Inleiding...6 Algemene technische uitgangspunten...7 Financieel perspectief...11

Nadere informatie

MEMO van college aan de raad

MEMO van college aan de raad MEMO van college aan de raad datum : 27 november 2008 aan : Gemeenteraad van : College onderwerp : Beantwoording vraag vanuit de raadsvergadering van 4 november j.l. over de ontstane rentevoordelen na

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

IBML Financieel technische vragen begroting 2017

IBML Financieel technische vragen begroting 2017 IBML Financieel technische vragen begroting 2017 Pag. 3 Herprioritering van groot onderhoud levert op korte termijn niet voldoende investeringsruimte op. Vraag 1: Welk bedrag is wel op korte termijn beschikbaar?

Nadere informatie

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Onder dit hoofdstuk vallen de baten en lasten die samenhangen met: lokale heffingen (OZB), besteding niet gebonden; algemene uitkering / deelfonds sociaal domein dividend nutsbedrijven

Nadere informatie

Financieel toezicht in Gelderland

Financieel toezicht in Gelderland Financieel toezicht in Gelderland Wat houdt financieel toezicht in? en Hoe staat uw gemeente ervoor? Gemeente Neerijnen 14 mei 2014 Gerrit Scholten - Provincie Gelderland Even voorstellen Gerrit Scholten

Nadere informatie

provincie GELDERLAND Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 14ink18939

provincie GELDERLAND Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 14ink18939 Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 provincie 14ink18939 De Raad van de gemeente Oude IJsselstreek Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN Bezoekadres Huis der Provincie Markt 11 6811 CG Arnhem telefoonnummer

Nadere informatie

Notitie financiële positie gemeente Pekela

Notitie financiële positie gemeente Pekela Notitie financiële positie gemeente Pekela De laatste jaren is er sprake van krappe begrotingen en overschotten bij rekeningen vooral als gevolg van het incidenteel zijn van verschillende meevallers. In

Nadere informatie

Bespreeknota wijziging Besluit Begroting en Verantwoording

Bespreeknota wijziging Besluit Begroting en Verantwoording Bespreeknota wijziging Besluit Begroting en Verantwoording Inleiding Met ingang van de begroting 2017 gaat er het nodige veranderen in het Besluit Begroting en Verantwoording en daarmee in onze begroting.

Nadere informatie

Datum Agendapunt Documentnummer. 20 september 2016 R10S005/z

Datum Agendapunt Documentnummer. 20 september 2016 R10S005/z Datum Agendapunt Documentnummer R10S005/z160036313 Onderwerp Programmabegroting 2017-2020 Raadsvoorstel Zeewolde Beoogd effect Realisatie van vastgestelde programma s en taken op basis van een sluitend

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting 2015-2018 1 Inleiding Ten behoeve van de begroting 2015 worden hierbij de beleidskaders en uitgangspunten genoemd. 1. De gemeente streeft naar een materieel sluitende

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

a \ Q í p B en W voorstel 13int02211 Onderwerp 1e wijziging begroting

a \ Q í p B en W voorstel 13int02211 Onderwerp 1e wijziging begroting B en W voorstel 13int02211 Onderwerp 1e wijziging begroting 2014-2017 Samenvatting voorstel De raad wordt voorgesteld de eerste wijziging van de begroting 2014-2017 vast te stellen. In dit voorstel zijn

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 24-06-2014. Michel Tromp

Bestuursrapportage 2014 24-06-2014. Michel Tromp Bestuursrapportage 2014 24-06-2014 Michel Tromp Agenda 1. Opzet 2. Realisatie beleid en voortgang projecten 3. Nieuwe ontwikkelingen 4. Financiële ontwikkelingen 5. Risico s 1. Opzet Opzet - Waarom? Tussentijds

Nadere informatie

Tweede begrotingswijziging 2017

Tweede begrotingswijziging 2017 Tweede begrotingswijziging 2017 Colofon Uitgave Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant Datum januari 2017 Adresgegevens Spoorlaan 181 5038 CB Tilburg Telefoon (013) 206 01 00 www.omwb.nl info@omwb.nl

Nadere informatie

B ' Provincie Noord-Brabont. De raad van de gemeente Bergen op Zoom Postbus AA BERGEN OP ZOOM. Begroting Geachte raadsleden,

B ' Provincie Noord-Brabont. De raad van de gemeente Bergen op Zoom Postbus AA BERGEN OP ZOOM. Begroting Geachte raadsleden, ' Provincie Noord-Brabont B17-007508 Brabantiaan 1 Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch De raad van de gemeente Bergen op Zoom Postbus 35 4600 AA BERGEN OP ZOOM Telefoon 1073) 681 28 12 Fax (073) 614

Nadere informatie

Saldo Kadernota 2015-2018 3.390 V 65.853 V 110.658 V 51.475 V

Saldo Kadernota 2015-2018 3.390 V 65.853 V 110.658 V 51.475 V Verschillen met Kadernota 2015-2018 In onderstaande tabel worden de saldi van de Kadernota 2015-2018 en de Programmabegroting 2015-2018 met elkaar vergeleken. De belangrijkste verschillen worden nader

Nadere informatie

www.pwc.nl Onderzoek huidige financiële positie Gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek 21 november 2012

www.pwc.nl Onderzoek huidige financiële positie Gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek 21 november 2012 www.pwc.nl Onderzoek huidige financiële positie Gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek Achtergrond en aanleiding Mogelijke fusie tussen gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek Kwaliteit

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING

PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING 2016-2019 Paragraaf 1 : Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Leiderdorp geheven belastingen, heffingen en leges. De paragraaf geeft

Nadere informatie

provincie limburg 1 9 OEL 2016 De raad van de gemeente Nederweert Postbus AA NEDERWEERT Cluster FIN Behandeld.

provincie limburg 1 9 OEL 2016 De raad van de gemeente Nederweert Postbus AA NEDERWEERT Cluster FIN Behandeld. INGEKOîvîEf\! Gemeente Nederweer provincie limburg 1 9 OEL 2016 De raad van de gemeente Nederweert Postbus 2728 6030 AA NEDERWEERT Cluster FIN Behandeld. E-mail Telefoon Ons kenmerk 2016/99503 Uw kenmerk

Nadere informatie