LEZING: Dag Hammarskjöld, een mysticus in de politiek (16 JULI 2009)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LEZING: Dag Hammarskjöld, een mysticus in de politiek (16 JULI 2009)"

Transcriptie

1 LEZING: Dag Hammarskjöld, een mysticus in de politiek (16 JULI 2009) De grote meerderheid van mystici was kloosterling, monnik, priester, zuster of begijn. Soms vraag je je af, of er ook gewone leken zijn geweest, die je als mystici kunt beschouwen. Die zijn er, en Dag Hammerskjöld is daar een prachtig voorbeeld van. Dat bleek uit de buitengewoon integere wijze waarop hij leefde en zich inzette in de politiek, met als hoogtepunt zijn functie van secretarisgeneraal van de Verenigde Naties. Het bleek ook uit een dagboek dat hij heeft nagelaten onder de titel Merkstenen. Hierin vinden we zijn diep-religieuze en tegelijk zeer praktische mystieke levenshouding verwoord. Zijn Jeugdjaren: Dag Hammarskjöld werd op 29 juli 1905 in de Zweedse stad Jönköping geboren als vierde zoon in een aristocratisch gezin. Zoals de overgrote meerderheid van de Zweden, behoorde het gezin tot de Lutherse kerk. Zijn vader was een belangrijk staatsman. Hij stamt uit een familie met veel militairen en hoge ambtenaren, en had grote belangstelling voor Internationaal recht. Hij diende zijn land o.m. als gouverneur van de provincie Upssala en vervulde tijdens de 1ste Wereldoorlog zelfs de functie van Minister-president van Zweden. Zijn moeder stamt uit een geslacht van wetenschappers en dominees en was een spirtueel begaafde vrouw. De bijbel en het psalmenboek werden door haar vaak ter hand genomen. Er kwamen nogal eens vooraanstaande mensen uit de culturele, wetenschappelijke en kerkelijke elite van Zweden in het gezin over de vloer en de ouders lieten hun kinderen daarin gaandeweg delen. Dag sprak met groot respect over de invloed van zijn ouders, o.a. tijdens een interview voor een radio programma in 1953, waarin hij zei: Van generaties soldaten en landbestuurders aan vaders kant heb ik het geloof meegekregen dat er niets in het leven méér voldoening geeft dan de onzelfzuchtige dienst aan je land - of aan de mensheid. Deze dienst eist het afzien van elk persoonlijk belang, maar ook de moed om onbuigzaam op te komen voor je overtuigingen. Van de wetenschappers en dominees uit de familie van mijn moeder heb ik het geloof meegekregen dat -volgens de radicale betekenis van de Evangelies- alle mensen als kinderen van God gelijk zijn en door ons tegemoet moeten worden getreden en behandeld als waren zij onze meesters in God. Daarmee verwoordde hij kernachtig de geestelijke en morele basis waarop hij zijn latere leven bouwde. Tijdens de 1 ste Wereldoorlog (waarbij Zweden neutraal was en dus buiten de gevechten bleef) verhuisde het gezin naar Uppsala dat in deze tijd het regeringscentrum was. Vader Hammarskjöld werd n.l. tot minister-president benoemd en het gezin bewoonde het kasteel dat door admiraal Vasa was gebouwd. Menig kind zou er jaloers op zijn. Toch was het ambt van hun vader voor de kinderen geen pretje: Als minister-president was hij n.l. o.a. verantwoordelijk voor de rantsoenering van voedsel. En gezien de schaarste wegens de oorlog, waren de rantsoenen niet groot. Vandaar dat vader de spotnaam Hongerskjöld kreeg en vaak zware kritiek van de media en politieke tegenstanders moest verduren. Zelfs de kinderen werden daar soms de dupe van en werden door andere kinderen geslagen. Oorvijgen leerde de jongen dat ze een hekel hadden aan de naam van zijn vader, schreef hij later in zijn dagboek. (Dag schreef bijna altijd in 2 de of 3 de persoon over zichzelf). Al vroeg ondervond hij dus dat een politieke carièrre niet alleen eer met zich meebrengt maar ook tegenstand oproept en offers vraagt. Zijn studententijd Na de middelbare school ging Dag Hammarskjöld studeren aan de Universiteit in zijn woonplaats Upssala: filosofie en talen, rechten en economie. Hij was een briljant student en studeerde in alle genoemde richtingen af. Naast zijn studie deed hij intensief aan sporten als athletiek, skieën en bergbeklimmen. Hij was een groot natuurliefhebber. Kortom Dag Hammerskjöld was een ouderwetse Universele Mens. Zijn grootste belangstelling ging echter uit naar de politieke economie. Daarop promoveerde hij in 1934, met een proefschrift over De conjunctuurspreiding. (= de wijze waarop de welvaart verdeeld moest worden). Hij gaf intussen ook al les aan de Universiteit van Stockholm. Het is in deze studentenperiode, dat hij een gelovige crisis doormaakte. Het nogal conservatieve geloof van zijn kinderjaren kwam in de modernistische studentenomgeving nogal onder vuur te liggen. De sfeer op de Universiteit was n.l. zeer liberaal: er heerste grote vrijheid van denken op alle gebied, ook moreel en filosofisch. Het christelijk geloof stond onder behoorlijke kritiek, b.v. t.a.z. van de starre leerstellingen en dogma s, de strikte morele regels, en de rol die Christenen gespeeld hadden in de geschiedenis. Men was agnostisch. Geloof en het bestaan van God mochten geen rol spelen in het wetenschappelijk denken en onderzoek. De sfeer in die academische kringen was ook zeer positivisties: er heerstte sterk de gedachte dat de mens tot grote dingen in staat was en de sociale problemen in wereld wel kon oplossen. Dat stond haaks op de traditionele Lutherse opvatting, dat de mens geneigd was tot het kwaad, en alleen God / Christus met zijn genade iets in de mens vermag. Door deze kritiek werd het geloof van Dag, dus danig op de proef gesteld. In deze periode heeft hij veel gehad aan de gesprekken die hij had met de toenmalige Lutherse aartsbisschop Nathan Söderblom, één van de latere oprichters van de Wereldraad van Kerken en Nobelprijswinnaar voor de vrede. Hammarskjöld werd actief lid van de sociale beweging die deze bisschop had opgezet in Upssala. Daardoor dacht hij er zelfs even over om theologie te gaan studeren.

2 Dankzij de gesprekken met aartsbisschop Söderblom, leerde hij inzien, dat het bij geloven uiteindelijk niet om leerstellingen en morele regels op zich gaat, maar om wat hij later noemt een toestand van de ziel of een feeling. Vandaar dat Dag Hammarskjöld liever te rade ging bij dichters en schrijvers, dan bij theologen en filosofen. De taal van de poëzie en mystiek maakte meer duidelijk over zijn persoonlijke band met God, dan het intelectuele filosoferen daarover. Hij had later ook persoonlijke vriendschap met schrijvers en dichters als T.S Eliot, Saint-John Perse en W.H. Auden. En hij was zeer gegrepen door de geschriften van de grote mystici, zoals Meister Eckhart en Johannes van het Kruis, waarover hij schreef:... het antwoord op de vraag, hoe de mens een leven kan leiden van actieve maatschappelijke dienstbaarheid in volledige harmonie met zichzelf als lid van de gemeenschap van de geest - vond ik in de geschriften van de grote middeleeuwse mystici. Zelfovergave is voor hen immers de weg naar zelfverwerkelijking geweest. Zij hebben in eenvoud van geest en in gerichtheid naar binnen de kracht gevonden om ja te zeggen tegen ieder appèl dat de behoeften van de naasten op hen deden. Om ook ja te zeggen tegen alles wat het leven voor hen met zich meebracht, wanneer ze de roep van hun plichtsbesef volgden. Hammarskjöld heeft veel contact gehad met Martin Buber. Diens boek Ich und Du maakte een geweldige indruk op hem, en verwoordde zijn gelovige gevoelens zodanig, dat hij tot vlak voor zijn dood bezig was om het te vertalen in het Zweeds. Grote bewondering had hij ook voor Albert Schweitzer, die door Bisschop Nathan Söderblom uitgenodigd was om in 1920 op de Universiteit van Uppsala te komen spreken. Schweitzer trachtte begrippen als 'liefde', 'toewijding', 'medelijden', en 'solidariteit' weer onder de aandacht te krijgen, om de mensheid te stimuleren tot leven op een hoger plan en bracht dat ook zelf in praktijk, door met zijn vrouw als arts te gaan werken in Lambarene in het straatarme Gabon. Die hoge morele levenshouding sprak Dag Hammarskjöld zeer aan en inspireerde hem tot een voortdurend schaven aan zichzelf. Hij spaarde zichzelf niet en eistte vanzichzelf absolute zuiverheid en geestelijke rijpheid. Uit zichzelf wist hij weet ik wat er in de mens is aan gemeenheid, begeerte, hoogmoed, afgunst en verlangen. Verlangen -, Ook naar het kruis. En: Vermenging van motieven. In een groot besluit speelt geheel ons wezen mee, onze gemeenheid evenzeer als onze goedheid. Welk deel heeft het andere bedrogen als we ons geconentreed weten op een handeling die we gaan verrichten? Hij gaat daarbij dieper dan een psychologisch zelfonderzoek. Dat vond hij te beperkt als het gaat om kennis over zichzelf. Hij schreef daarover: De heksenrit naar de duivelsburcht waar we niemand ontmoeten dan onszelf, onszelf, onszelf- En je kunt jezelf niet alleen uit het moeras trekken. Natuurlijk kent hij de nieuwste inzichten van de Psychologie, zoals die van Sigmund Freud, die religie een abberatie (afwijking) noemt, een vastklampen aan een ander, omdat je zelf niet je eigen verantwoordelijkheid durft te nemen. Hij schreef daarover: Wat een mogelijkheden verschaft de psychologie ons om het verontrustende onbekende af te schermen met een etiket waardoor het een plaats krijgt op de lijst van gewone abberaties Hammarskjold weet beslist, dat er ziekmakende kanten aan de religie kunnen zitten, ongezonde dweperij, of dwangneurose. Maar dat moet je niet als een excuus gebruiken om je geloof in God af te zweren. De uitdaging is, om de geloofsmotieven in jezelf te onderzoeken en uit te zuiveren. Om uiteindelijk te komen tot een authentieke overgave aan God. Wat je moet durven jezelf te zijn. Wat je zou kunnen verwerven dat de grootheid van het leven zich in je zou weerspiegelen naar de maat van je zuiverheid Dat is een levenslange opdracht, want een mens is nooit klaar met zichzelf en met God. Typerend was wat dat betreft zijn beroemde uitspraak: 'de langste reis is de reis naar binnen'. Over deze spirituele zoektocht schreef hij later: Het was een nooit opgegeven inspanning om op eerlijke en ondubbelzinnige wijze een persoonlijk geloof op te bouwen in het licht van concrete ervaringen en eerlijk nadenken. Dat eerlijk nadenken overe zichzelf, zijn motieven, en zijn band met God gaat bij hem tot op het bot. Die maken op mij de grootste indruk. Op zijn band met God kom ik nog terug. Zijn carièrre in Zweden ( ): Zoals al gezegd: nog terwijl hij studeerde voor zijn proefschrift, begon hij ook al les te geven op de Universiteit van Stockholm en te werken als ambtenaar. Eerst als econoom voor het Zweedse Ministerie van Financieën, daarna voor dat van Buitenlandse Zaken. Van was hij directeur van de Bank van Zweden. Hij was nauw betrokken bij het economisch herstel van Europa na WO II (het Marshallplan) en andere internationale kwesties. In 1952 leidde hij de Zweedse delegatie bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Verder zat hij in alle mogelijke culturele, maatschappelijke en natuurbeschermingsorganisaties. Hij beschikte blijkbaar over een grote energie en enorme werklust. Dag Hammarskjold is nooit getrouwd en had slechts enkele echte vrienden verspreid over de wereld. Hij heeft daardoor grote eenzaamheid gekend. Die heeft hij als een pijn ervaren. Maar ook als een mogelijkheid om spiritueel te groeien. Dat ging niet zonder strijd in zichzelf en spoorde zichzelf aan tot gebed: Bid dat je eenzaamheid de stimulans wordt om iets te vinden waar je voor kunt leven, groot genoeg om voor te sterven. Secretaris-generaal van de Verenigde Naties ( ): Dit gebed werd verhoord. In april 1953 werd Dag Hammarskjöld gekozen tot Secretaris Generaal van de Verenigde Naties. En

3 mensen die hem goed kenden zeiden, dat hij vanaf dat moment zichbaar anders werd, alsof hij zijn echte levensvervulling nu eindelijk gevonden had. Hij volgde de Noor Tryggve Lie op, die terugtrad omdat hij de grote problemen waar de Verenigde Naties zowel intern als extern mee te kampen had niet meer aankon. Typerend daarvoor is de uitspraak van Trygve Lie bij de overdracht van zijn taak aan Dag Hammarskjold: Je gaat de meest onmogelijke baan beginnen die er maar bestaat. Hammarskjöld was weinig bekend, en is waarschijnlijk vooral gekozen omdat hij uit een klein neutraal land kwam en makkelijk te manipuleren zou zijn (door de grote landen). Maar daarin vergiste men zich: Hammarsjöld trad meteen krachtig op. Het eerste wat hij deed was de logge organisatie van de VN effectief reorganiseren. De mensen die in dienst waren van de VN kregen een vrij strict contract te tekenen, waarin zij verantwoording schuldig waren aan de organisatie van de VN en niet langer aan hun land van oorsprong. Ook rechtspositioneel en salarieel werd hun job beter geregeld. Hij benadrukte steeds de verantwoordelijkheid van de supermachten om rekening te houden met de belangen en de rechten van de kleinere staten. Al spoedig kreeg Hammarskjöld naam door zijn toewijding en brede visie. Problemen trachtte hij op te lossen in een vroegtijdig stadium. Hij was er heilig van overtuigd dat uitstel de problemen alleen maar complexer en onoplosbaarder maakten. Van groot belang is zijn inzet geweest om te komen tot een neutrale VN-Vredesmacht. Dit gebeurde n.a.v. de oorlog in Korea, dat door China bezet was. Ook Nederland leverde indertijd soldaten aan deze Vredesmacht. Het leidde uiteindelijk tot een bestand en een verdeling in een Noord en Zuid-Korea. Dat het hem lukte zo n Vredesmacht op te zetten, kon hij, omdat hij zichzelf een houding van strikte neutraliteit had eigengemaakt. Daardoor won hij het vertrouwen van veel landen. Maar soms oordeelde Hammarsjöld het nuttiger om via stille diplomatie iets gedaan te krijgen. Daarmee wist hij in 1955 na geheim overleg met Tjsoe En-Lai 11 Amerikaanse piloten los te krijgen, die gevangen zaten in China. Overigens leerde hij zelfs deze overtuigde communist te zien als een werktuig in Gods hand. In zijn dagboek schreef hij over de ontmoeting met hem, als een intern dialoogje: Moet hij me nu leren hoe het moet! Waarom niet? Er is niemand van wie je niet iets zou kunnen leren. Voor de God die in allen spreekt zit je altijd in de eerste klas. In 1957 werd zijn mandaat -met een overweldigende steun van de meerderheid van de leden van de VN- verlengd. Hammarskjöld kreeg tijdens zijn mandaat te maken met grote wereldcrises: de oorlog om het Suezkanaal (1956), de Russische inval in Hongarije (1956), de gewelddadige conflicten in Libanon (1958) en in Laos (1959). Door zijn inspanningen werden de gevolgen van deze conflicten verzacht en enigszins in aanvaardbare banen geleid. Want hij was een groot idealist. Ondanks alle oorlogsdreigingen in de wereld bleef hij geloven in een vreedzame oplossing: Ik zal nooit iets doen dat tot oorlog zou kunnen leiden, maar ik zal alles doen om tot verzoening te komen. Toen er in 1960 een burgeroorlog uitbrak in de Congo, omdat Katanga zich wilde afsplitsen van de rest van Congo, trachtte hij heel direct persoonlijk te bemiddelen tussen de strijdende partijen en vloog daartoe verschillende malen naar het gebied en de omringende landen. Op 17 september 1961, tijdens een van deze missies, stortte het vliegtuig waarin hij reisde neer in een gebied dat nu tot Zambia behoort en kwam hij om het leven. Er bestaan sterke vermoedens van sabotage, maar de werkelijke oorzaak is nooit opgehelderd. Zijn lichaam werd overgebracht naar Zweden. Daar kreeg hij een Staatsbegrafenis in de Kathedraal van Upssala en is hij begraven in het familiegraf van de Hammarskjölds op de oude begraafplaats aldaar. Posthum werd hem de Nobelprijs voor de Vrede 1961 toegekend. Merkstenen: Na zijn dood werd in zijn appartement in Newe York zijn dagboek gevonden, samen met een brief aan zijn zijn vriend Leif Beltfrage waarin stond: Ik ben aan dit dagboek begonnen, zonder de gedachte dat iemend het ooit te zien zou krijgen. Maar door mijn latere lotgevallen, door alles wat er over mij gezegd en geschreven is, is de situatie veranderd Als je vindt dat deze aantekeningen het waard zijn om gedrukt te worden, heb je het recht dat te doen, als een soort witboek over mijn dialoog met mezelf en God. Aldus gebeurde en zo werd dit dagboek gepubliceerd onder de titel 'Merkstenen'. De titel verwijst naar de merkstenen waarmee paden in de bergen werden aangegeven. Het boek begint met het volgende gedicht van hem, waarin hij achteraf zijn spirituele weg verwoord: Verder word ik gedreven,een onbekend land in.de grond wordt harder,de lucht prikkelender, kouder. Aangeraakt door de wind vanuit mijn onbekende einder trillen de snaren in afwachting. Aldoor vragend zal ik aankomen, daar waar het leven wegklinkt - een klare zuivere toon in de stilte. Glimlachend, open, standvastig - het lichaam vrij en beheerst. Een man die werd wat hij kon, en was wat hij was - steeds bereid alles bijeen te brengen in een enkelvoudig offer. Morgen zien we elkaar, de dood en ik -.Hij zal zijn degen stoten in een wakend man. Maar hoe schrijnt de herinnering aan elk verspild uur. Hij zoekt dus de werkelijke zuiverheid in zijn leven. Want in die zuiverheid is God voor hem aanwezig. Dat vraagt dus telkens weer een uitzuivering van jezelf. Dat is voor ieder mens, en ook voor hem telkens weer een opgave, een worsteling met zichzelf. Zo schrijft hij bijvoorbeeld: Een gevoel van schaamte voor de dag van gisteren.voor de grote vergissing, de vervalsing van datgene in mij dat meer is dan ik in dociele aanpassing aan de eisen van buitenaf. Hieruit blijkt dat hij groot belang hechtte aan geestelijke rijpheid en daar zelf ook naar streefde. Want alleen dat kan de basis zijn van dienstbaarheid en moreel leiderschap. Hij schreef daarover: Rijpheid: Ook een nieuwe onbewustheid, die je pas zult bereiken, als je jezelf helemaal onverschillig geworden bent, door een absolute eaanvaarding van het lot. Wie zich aan God onderworpen heeft, staat vrij tegenover mensen: geheel open staat hij, omdat hij hun het recht geeft over hem te

4 oordelen. En: Rijpheid: ook dit niet je kracht verbergen, niet uit verlegenheid om hem te tonen onder de maat leven. Over zijn band met God schrijft o.a. over een natuurervaring die hem het besef geeft van het Goddelijke Mysterie: Maartzon. In de dunne schaduw, die de tengere berkeboom op de sneeuwkorst werpt, kristalliseert de bevroren stilte van de lucht. Dan plotseling de tastende lokroep van de merel, een werkelijkheid buiten je eigen werkelijkheid, het werkelijke. Plotseling: het paradijs, waar we door onze kennis buiten gesloten zijn. Over wat voor hem geloof is, schrijft hij: Geloof is een toestand van de ziel. In deze zin kunnen we de woorden van de Spaanse mysticus St. Jan van het Kruis verstaan: Geloof is de vereniging van de ziel met God. De taal van de godsdienst is een geheel van woorden die een fundamentele geestelijke ervaring uitdrukken. Deze taal mag niet beschouwd worden als een beschrijving - in termen die door de filosofie bepaald moeten worden - van de werkelijkheid die toegankelijk is voor onze zintuigen en die we kunnen analyseren met de werktuigen van de logica. Het duurde lang voor ik de betekenis hiervan begreep.... Soms reageert hij op gebeurtenissen in zijn carièrre. Op het moment dat hij gekozen wordt te S.G. van de V.N. schrijft hij: Komt hij niet, komt hij wel,de dag dat de vreugde groot wordt, de dag dat het verdriet klein wordt? (Zweedse dichter Gunnar Ekelöf). Hij kwam dus de dag dat het verdriet klein werd. Omdat de moeilijkheden die over me kwamen, onbeduidend waren tegenover de eisen die God stelde. Maar hoe moeilijk is het, te beseffen dat dit ook, en juist daarom, de dag was dat de vreugde groot werd. Hammarskjöld beleefde zijn verkiezing dus als een roeping. Hoewel hij succesvol is, ondervindt hij ook tegenstand. De Sovjet-Uni wil hem afzetten, na de dood van Loemoemba. Ze geven hem de schuld daarvan. Dat de weg van de roeping eindigt op het kruis weet ieder die zijn lot op zich genomen heeft ook al leidt het door het gejuich rond Genesareth of door de triomfpoort van Jeruzalem. Dat hij zo succesvol is, voelt hij overigens niet als zijn eigen verdienste, maar als Gods werking: Niet ik, maar God in mij. En weer ergens anders: Je bent niet de olie, je bent niet de lucht - Je bent slechts het punt van ontsteking, de luciferkop, waar de vlam ontstaat. Je bent slechts de lens waarop de lichtstraal valt. Als lens kun je het licht alleen maar ontvangen, in je opnemen en teruggeven. Ik besluit met een een gebed dat hij schreef, twee maanden voor zijn dood: Erbarm U over ons erbarm U over ons streven, dat wij onder uw ogen, in liefde en geloof, rechtvaardigheid en ootmoed, u mogen volgen, in zelftucht en trouw en moed, en U ontmoeten in stilte. Geef ons een zuiver gemoed, dat wij u mogen zien, een nederig gemoed, dat wij U mogen horen, een liefdevol gemoed, dat wij U mogen dienen, een gelovig gemoed, dat wij U mogen leven. U die ik niet ken Maar aan wie ik toebehoor. U, die ik niet begrijp Maar die mij heeft toegewijd Aan mijn eigen lot. U - LITERATUUR: De levensweg van Dag Hammarskjöld Geschreven door Monica Bouman. Uitgeverij Ten Have ISBN (bij De Slegte voor 6,99 te koop) Merkstenen Dag Hammarskjöld Uitgeverij Ten Have, ISBN Een kluizenaar in New York Geschreven door de Belgische Jezuiet Herwig Arts. Uitgever: De Nederlandse Boekhandel. ISBN (o.a. te verkrijgen via zijn website

5 Teksten van Dag Hammarskjöld ter bespreking: 1) Dag Hammarskjöld schrijft in Merkstenen over een drietal dromen, die hem inzicht gaven in de mystieke dimensie van zijn leven: In de eerste ziet hij grote vermoeide vogels rusten op een steile berwand. Het is diep in de nacht. Ze kijken stil naar het westen waar vuur is.hij ziet dit als een beeld van zijn eigen geestelijke nacht. En hij ervaart een verlangen naar het goddelijke, de verterende liefde van God. En ook, dat er door dat verlangen geen weg meer terug is. Vraag: herken je deze ervaring van geestelijke donkerte, en verlangen naar de liefde van God in je eigen leven of dat van anderen? 2) De tweede droom, die veel doet denken aan het boek van Johannes van het kruis De donkere nacht van het niets. Het verwoord Hammarskjölds eigen zoeken in de nacht. Totdat hij door iets buiten hem (stem van de vogel) getrokken wordt en hij zich overgeeft en binnengaat in het mysterie: Nacht. Voor mij loopt de weg voorbij. Achter mij de boog van het pad, naar het huis toe, als een schemering van licht onder de donkere zware bomen van het park. Wet dat daar mensen voorbijgaan, gehuld in duisternis. Weet dat er in het huis iets op mij wacht. Uit het duister van het park de roep van een eenzame vogel: en ik ga naar binnen Vraag: Geloven heeft soms ook iets van tasten in het duister, totdat er van binnen uit of buiten af iets iets aan je gezegd lijkt te worden, waardoor je een nieuwe stap zet die je dichter bij jezelf en bij het Goddelijke brengt. Ken je zo n moment in jouw leven? 3) De derde droom tenslotte: in poëtische taal verwoord hij hoe hij zich in het licht begeeft, als een nieuwe geboorte. Voor hem is dit een mystieke ervaring: Licht zonder zon, het bleke goud van een nieuwe dag. Zijdeachtie grijze zachte bladeren aan lage struiken, zilver van dauw. De koele roodheid van de rozenkransbloem, bloeiende over de heuvels. Het blauw van de horizon. Uit het lovegewelf van de beekravijn treed ik tevoorschijn op de wijde helling. Druppels glinsteren op mijn handen, het voorhoofd koel door de waterspatten van neerhangende takken, vervliegend in de zoele morgenwind. Vraag: heb jij ook wel eens n ervaring gehad waardoor je jezelf opgenomen voelde in een groter geheel, een allesomvattende liefde, God? 4) Voor Dag Hammarskjöld is er niet één duidelijk moment waarop hij zich in geloof overgaf aan iets of iemand. Het ging bijna onmerkbaar. Vanaf dat moment voelde hij dat het leven zinvol is en dat eigenlijk niets hem meer kan kwetsen of afgenomen kon worden. Hij schreef dat zo: Ik weet niet wie - of wat de vraag stelde. Ik weet niet wanneer zij gesteld werd. Ik herinner me niet dat ik antwoordde. Maar eens zei ik ja, tegen iemand of iets. Vanaf dat moment heb ik de zekerheid, dat het leven zinvol is en dat mijn leven in onderwerping een doel heeft. Vanaf dat moment heb ik geweten wat het wil zeggen niet om te zien, of zich niet te bekommeren om de dag van morgen. Vanaf dat moment had het woord moed voor mij zijn zin verloren, omdat niets me meer ontnomen kon worden. En op een andere plaats: Ja tegen God is: ja tegen het lot en ja tegen jezelf. Is dit werkelijkheid, dan kan je ziel wel gewond worden, maar heeft dan ook de kracht om te genezen. Vraag: Ken je nog andere mensen, die zich zo met God verbonden voelen of voelden, dat zij zich volledig en zonder schroom konden inzetten voor hun roeping in het leven? Heb je zelf ook wel eens een moment dat je je sterk voelt ondanks alle pijn en tegenstand? 5) Om bij je eigenheid te blijven, moet je je niet teveel laten verwarren of afleiden door alles wat stof doet opwaaien in de wereld. Hammarskjöld zegt het zo: De innerlijke stilte bewaren - midden in het lawaai. Open, stille, vochtige teelaarde blijven, in de vruchtbare duisternis waarin de regen valt en het graan rijpt - hoe velen er ook zijn die in het droge daglicht over de velden trekken,alles vertrappend in wervelend stof.

6 Vraag: van Hammarskjöld is bekend dat hij regelmatig geestelijke lectuur las, de natuur introk of mediteerde om de innerlijke stilte weer te hervinden. Kom jij toe aan rustmomenten? Op welke manier(en) hervind jij jezelf? 6) Dag Hammarskjöld heeft een hoge morele opvatting over zijn taken in het leven. Hoe klein of groot je rol in het maatschappelijk leven ook is: het is alleen geloofwaardig door een nederige houding. Zo schrijft hij: Succes ter ere van God of tot je eigen eer? Ter wille van de vrede onder de mensen of ter wille van je eigen vrede?het antwoord is beslissend voor de afloop van je sterven. En elders schrijft hij: Nederigheid is in even sterke mate de tegenhanger van zelfvernedering als van zelfverheffing. Nederigheid wil zeggen: zichzelf niet vergelijken. Rustend in zijn eigen werkelijkheid, is het ik niet beter en niet slechter, niet groter en niet kleiner - dan iets of iemand anders. Het ik is - niets, maar tegelijk één met alles. In die zin betekent nederigheid: totale wegcijfering van jezelf. In deze ootmoedige wegcijfering niets zijn en toch uit de kracht van de opdracht geheel de zwaarte en autoriteit van de opdracht belichamen - dat is de levenshouding van de geroepene. Ten overstaan van mensen, poëzie, kunst en werk alles geven wat het ik daarbij als medium tot stand kan brengen, en - eenvoudig. en vrij - alles aanvaarden, wat het daarbij te beurt valt krachtens innerlijke identiteit. Lof en kritiek, de winden van het succes en de tegenspoed, waaien over zo'n leven heen, zonder een spoor na te laten en zonder het evenwicht te verstoren. Daarbij helpe mij God. Vraag: Nederigheid is in onze tijd een moeilijke deugd. We willen juist aanwezig zijn en ons ont[plooien en manifesteren. Kun je toch iets met wat Dag Hammarskjöld over nederigheid zegt? 7) Hammarkjöld schrijft op meerdere plaatsen over barmhartigheid en vergeving, zoals: Vergeving is het antwoord op de kinderdroom, de droom over het wonder waardoor het beschadigde weer hersteld wordt en het bevlekte steeds rein is. In deze zin hebben wij vergeving nodig en moeten wij vergeving schenken. In onze Godservaring staat er niets tussen Hem en ons in de weg, is ons alles vergeven. Maar wij kunnen Hem niet ervaren, als wij toestaan dat er iets in de weg staat tussen ons en anderen. - lijd ons niet in bekoring,maar verlos ons van het kwaad: Laat alles in mij U dienen,en bevrijd mij zo van vrees. Vraag: Vergeving schenken: het klinkt mooi en is makkelijk gezegd. Maar moeilijk om te doen als je zwaar gekwetst bent. Wat is er nodig voor jij tot vergeving kan komen?

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Een huwelijk sluit je niet, maar een huwelijk open je.

Een huwelijk sluit je niet, maar een huwelijk open je. Een huwelijk sluit je niet, maar een huwelijk open je. Zo komt het dat een man zich losmaakt van zijn vader en moeder en zich hecht aan zijn vrouw, met wie hij één van lichaam wordt. - Genesis 2:24 samen_bw_v3.indd

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Ik weet niet of het u is opgevallen, maar het trof mij dat de lezingen van vandaag vol tegenstellingen zitten: het begint al bij Jesaja 41: mensen zijn

Nadere informatie

Reflectie I Het is druk in Jeruzalem

Reflectie I Het is druk in Jeruzalem Reflectie I Het is druk in Jeruzalem Vijftig dagen na de dood van Jezus, is het druk hier in Jeruzalem. Maar dat heeft met Jezus niets te maken. De meeste bezoekers van de stad weten niet eens dat hij

Nadere informatie

WANNEER, GOD, WANNEER?

WANNEER, GOD, WANNEER? INHOUDSOPGAVE Deel 1 Wanneer, God, wanneer? Inleiding...................................................... 7 1. Timing en vertrouwen...................................... 8 2. De juiste tijd................................................

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13

Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis. Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 Preekschets voor 26 mei 2013 Trinitatis Lezingen : Spreuken 8:22-31 en Johannes 3:1-13 De teksten gelezen De twee schriftlezingen geven twee manieren van kijken naar God : Spreuken (het lied van de wijsheid)

Nadere informatie

at maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden?

at maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden? Naam: Datum: at maakt mij gelukkig? Wie wil ik worden? W Evaluatie 1. Jezus heeft een droom van een wereld In de Bergrede noemt Jezus een aantal mensen op die bouwen aan het Rijk van God. Geef drie voorbeelden

Nadere informatie

Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer.

Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer. Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer. 2. We zijn hier bij elkaar om te vieren dat Hij goed is. En wij prijzen en aanbidden

Nadere informatie

Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen. Romeinen 9:24

Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen. Romeinen 9:24 Hen heeft Hij ook geroepen, namelijk ons, niet alleen uit de Joden, maar ook uit de heidenen. Romeinen 9:24 Zendingsreis naar China 07-06 t/m 16-06-2013 Geliefde broeders en zusters, Liefde, hoop, redding,

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help!

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Zondag 16 februari 2014 Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema Pianist en dirigent schoolkoor: dir. Adriaan Stuij Welkom -

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL!

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! Missie De missie van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten is de verkondiging van het eeuwig evangelie zoals verwoord in de drieengelenboodschap van Openbaring 14:6-12.

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

assie voor het leven Noteer voor jezelf een aantal opmerkingen en kernwoorden Lees de tekst nog eens door en bespreek met elkaar als groep

assie voor het leven Noteer voor jezelf een aantal opmerkingen en kernwoorden Lees de tekst nog eens door en bespreek met elkaar als groep Galaten 5: 13 en 14, 16 en 17, 22 tot 25 Broeders en zusters, u bent geroepen om vrij te zijn. Misbruik die vrijheid niet om uw eigen verlangens te bevredigen, maar dien elkaar in liefde, want de hele

Nadere informatie

Lieve mensen, jong en oud, gemeente van onze Heer Jezus Christus

Lieve mensen, jong en oud, gemeente van onze Heer Jezus Christus Lieve mensen, jong en oud, gemeente van onze Heer Jezus Christus Mensen vertellen elkaar verhalen, over wat ze meemaken in hun leven. Dat is ook de kracht van een verhaal: dat het je iets over het leven

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Zal ik mijn man nog tegenkomen na de dood? Zullen we elkaar herkennen? Dat vroeg een vrouw me, enkele weken geleden. De vraag klinkt niet voor

Nadere informatie

THEMA: EEN GEBED GAAT NOOIT VERLOREN.

THEMA: EEN GEBED GAAT NOOIT VERLOREN. THEMA: EEN GEBED GAAT NOOIT VERLOREN. Bijbellezing: Lucas 1 : 5 17 Aankondiging van de geboorte van Johannes 5 Toen Herodes koning van Judea was, leefde er een priester die Zacharias heette en tot de priesterafdeling

Nadere informatie

Moment, of monument voor Jan Gebaseerd op een eerdere dienst Lang zullen we leven : Gebed van de Ute (een Noord-Amerikaanse Indianenstam)

Moment, of monument voor Jan Gebaseerd op een eerdere dienst Lang zullen we leven : Gebed van de Ute (een Noord-Amerikaanse Indianenstam) Moment, of monument voor Jan Gebaseerd op een eerdere dienst Lang zullen we leven : Het verval van het lichaam is niet iets waar we graag aan denken. Ieder mens hoopt dat een lijdensweg hem bespaart blijft.

Nadere informatie

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE voor het doopsel van meerdere kinderen In dit boekje vind je een 15-tal voorbeelden van belofte-formules die je als ouders kan uitspreken tijdens de doopviering van je kind.

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ LIEDBUNDEL HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ De liedbundel is ook te vinden op de website: www.hervormdhoogblokland.nl

Nadere informatie

Gebed en zalving voor zieken Een handreiking voor de praktijk

Gebed en zalving voor zieken Een handreiking voor de praktijk Gebed en zalving voor zieken Een handreiking voor de praktijk Fonteinkerk Haarlem, september 2007 ds. Jos Douma Inleiding In deze notitie worden in de eerste plaats een aantal aandachtspunten aan de orde

Nadere informatie

Laten we alvast deze viering beginnen met een moment van inkeer. Laten we even vertoeven in de stilte van ons hart.

Laten we alvast deze viering beginnen met een moment van inkeer. Laten we even vertoeven in de stilte van ons hart. EMMAÜSVIERING 24 JUNI 2012 INLEIDING Welkom in de laatste Emmaüsviering van dit werkjaar. De vakantie wenkt. De lezingen van vandaag sluiten goed aan bij de komende zomertijd van onthaasting en verstilling.

Nadere informatie

Over de website en de boodschappen

Over de website en de boodschappen Over de website en de boodschappen De website De website is opgericht om een reeks goddelijke boodschappen te publiceren waarvan een getrouwde moeder van een jong gezin, woonachtig in Europa, zegt dat

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels Zoals de Vader mij zond, zend ik ook jullie. Jezus We houden van iemand wanneer we het goede voor hen zoeken als doel op zich. Dallas Willard

Nadere informatie

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente,

Preek verlamde man door het dak. Lieve Gemeente, Lieve Gemeente, Waar woont God? Waar is God thuis? Die vraag hebben we hier wel eens besproken n.a.v. ons mooie kerkgebouw. Een mooi huis van God is hier gebouwd. Maar zoals de eerste predikant van deze

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Opwekking 346: Opwekking 167:

Opwekking 346: Opwekking 167: Opwekking 346: Maak ons tot een stralend licht een stralend licht Tot de wereld ziet wie haar het leven geeft. Laat het schijnen door ons heen. Maak ons tot een woord van hoop een levend woord dat U verlossing

Nadere informatie

HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander

HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander Bevestiging Chris Smits als ouderling Liturgie Voorzang Opw 462 = EL 261 Stil gebed Votum Zegengroet Zingen: Ps 18,1.8.9 Gebed Lezen:

Nadere informatie

Eucharistie met ziekenzalving

Eucharistie met ziekenzalving Intredelied: Eucharistie met ziekenzalving Vrede voor jou, hierheen gekomen, zoekend met ons om mens te zijn. Jij maar alleen, jij met je vrienden, jij met je last, verborgen pijn: vrede, genade, God om

Nadere informatie

tussen haakjes voor bezinning en gebed Allerheiligen/Allerzielen 2010

tussen haakjes voor bezinning en gebed Allerheiligen/Allerzielen 2010 tussen haakjes voor bezinning en gebed Allerheiligen/Allerzielen 2010 Welkom en inleiding 1 Goede mensen, van harte welkom in deze gebedsviering naar aanleiding van het feest van Allerheiligen en Allerzielen.

Nadere informatie

Waar de hemel de aarde raakt daar wordt de mens bewogen...

Waar de hemel de aarde raakt daar wordt de mens bewogen... Waar de hemel de aarde raakt daar wordt de mens bewogen... Ton Schulten Woord vooraf Al van jongs af heeft Ton Schulten zich aangetrokken gevoeld tot schilderkunst en vormgeving. Op 53-jarige leeftijd

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

I. Het ontbreekt mij aan niets? Psalm 23 is een geliefde psalm van David. Hij is kort en krachtig. De eerste vers begint sterk:

I. Het ontbreekt mij aan niets? Psalm 23 is een geliefde psalm van David. Hij is kort en krachtig. De eerste vers begint sterk: Groot Nieuws 6 sep 2015 Ds. Stephen Overduin Psalm 23 Mij ontbreekt niets 231 Een psalm van David. De HEER is mijn herder, het ontbreekt mij aan niets. 2 Hij laat mij rusten in groene weiden en voert mij

Nadere informatie

Pentekostarion. Heer ik roep... zes stichieren, elk stichier wordt herhaald - 676 - De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden.

Pentekostarion. Heer ik roep... zes stichieren, elk stichier wordt herhaald - 676 - De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden. Pentekostarion tweede Vespers De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden. Na psalm 103 de vredeslitanie door de diaken, als die er is, anders door de priester: Laat ons in vrede bidden... en de

Nadere informatie

Het is van belang om eerst dank u te zeggen, om het positieve te gaan zien. Centrale vragen zijn:

Het is van belang om eerst dank u te zeggen, om het positieve te gaan zien. Centrale vragen zijn: Levensgebed Het levensgebed is een terugblik, een vorm van gebed met je eigen leven om je bewust te maken van de aanwezigheid van God in concrete gebeurtenissen, een aandachtsonderzoek. Het is opgebouwd

Nadere informatie

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde INHOUDSOPGAVE Inleiding................................................... 5 1. Jezus en de doop........................................ 7 2. Het werk van de Heilige Geest.......................... 11

Nadere informatie

Jezus volgen in de hectiek van het leven

Jezus volgen in de hectiek van het leven Jezus volgen in de hectiek van het leven Bestemd om vrucht te dragen Johannes 15:5: Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

Aan de vooravond van zijn lijden en sterven zijn Jezus en de leerlingen bijeen. Gewoon om de paasmaaltijd te houden.

Aan de vooravond van zijn lijden en sterven zijn Jezus en de leerlingen bijeen. Gewoon om de paasmaaltijd te houden. Preek 02-04-2015, Witte Donderdag, ds. Els de Clercq, 1 Preek 02-04-2015, Witte Donderdag, ds. Els de Clercq, Lieve mensen, Aan de vooravond van zijn lijden en sterven zijn Jezus en de leerlingen bijeen.

Nadere informatie

EUCHARISTIEVIERING GOUDEN JUBILEUM OKRA 27 APRIL 2010

EUCHARISTIEVIERING GOUDEN JUBILEUM OKRA 27 APRIL 2010 TREFPUNT WATOU EUCHARISTIEVIERING GOUDEN JUBILEUM OKRA 27 APRIL 2010 Orgelspel Verwelkoming: Hartelijk welkom allemaal. Okra Watou bestaat dit jaar 50 jaar. Vandaag willen we dit gouden jubileum samen

Nadere informatie

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen ijn lieve engel, bewaar en help mij altijd goed. God heeft U aan mij gegeven, als een helper in dit leven. Mocht ik verkeerde wegen gaan, haal me daar dan vlug vandaan. Leid mij veilig aan Uw hand, zodat

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons.

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons. Beste familieleden. Jullie kunnen de onderstaande teksten gebruiken om een eigen inbreng in de uitvaart te doen. Bespreek steeds vooraf met de voorganger (v/m) welke teksten jullie hebben gekozen of aangepast

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

Geloofsbelijdenis * (zie de drie voorbeelden) (Als de ouders een doopkaars hebben kan die nu worden aangestoken.)

Geloofsbelijdenis * (zie de drie voorbeelden) (Als de ouders een doopkaars hebben kan die nu worden aangestoken.) Overzicht van een doopviering, waarin de doop wordt gedaan door Nel Hogervorst van Kampen, pastoraal werker. Zij vindt het prettig als er niet zoveel tekst in het boekje staat, omdat zij dan kan improviseren.

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Gebedsmoment. Openingslied. Openingsgebed

Gebedsmoment. Openingslied. Openingsgebed Gebedsmoment Ondanks alles goed proberen zijn, goed proberen doen is een teken van Gods liefde. Doorheen het licht dat andere mensen voor ons betekenen en het licht dat wij voor andere mensen zijn, kunnen

Nadere informatie

Met medewerking van: Clarity o.l.v. Mario Riedijk De jongerengroep

Met medewerking van: Clarity o.l.v. Mario Riedijk De jongerengroep Voorganger: Organiste: Ds. A.G.E. Klap Mevr. de Jager - Boudeling Met medewerking van: Clarity o.l.v. Mario Riedijk De jongerengroep Welkom Aanvangspsalm: Psalm 103 : 1, 3 en 5 Zegen mijn ziel, de grote

Nadere informatie

Kom en prijs. Voor alle activiteiten in de dorpskerk : www.hervormdkatwijkrijn.nl. Thema: Make over

Kom en prijs. Voor alle activiteiten in de dorpskerk : www.hervormdkatwijkrijn.nl. Thema: Make over Fijn dat u deze dienst bij ons was. De volgende Kom- en Prijs -dienst is 31 mei 2015. De voorganger is dan onze wijkpredikant Ds. Jac. Jongejan. Wij hopen u/jullie dan weer te ontmoeten! Jong en oud is

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Chr. Geref. Kerk Ontswedde LITURGIE. voor de morgendienst op zondag 2 september 2012. in deze dienst zal. Julia Brugge.

Chr. Geref. Kerk Ontswedde LITURGIE. voor de morgendienst op zondag 2 september 2012. in deze dienst zal. Julia Brugge. Chr. Geref. Kerk Ontswedde LITURGIE voor de morgendienst op zondag 2 september 2012 in deze dienst zal Julia Brugge gedoopt worden thema: Zoals klei in de hand van de pottenbakker Voorganger: ds. J.J.

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN Een leerling van Hazrat Inayat Khan (Een kopie van de uitgave van) The Sufi International Headquarters Publishing Society 1 Liefde ontwikkelt zich tot harmonie en uit harmonie

Nadere informatie

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens Voorbede Na de homilie van de diaken of de priester volgt de Voorbede. In de Voorbede bidden we als geloofsgemeenschap voor de intenties die in ons hart zijn. Uiteraard gaan de beden in het geval van een

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13)

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13) (nav 1 Koningen 19: 12, 13) Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. En daar klonk een stem die sprak. t is nergens om mij heen echt stil terwijl ik liever anders wil heel het leven draait

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Noveen tot de H. Teresia van het kindje Jezus III

Noveen tot de H. Teresia van het kindje Jezus III Noveen tot de H. Teresia van het kindje Jezus III Bijgedragen door Johfrael Tuesday 14 April 2009 Laatst bijgewerkt op Tuesday 14 April 2009 in de Geest van Gebed Noveen tot de H. Teresia van het kindje

Nadere informatie

HC zd. 3 nr. 32. dia 1

HC zd. 3 nr. 32. dia 1 HC zd. 3 nr. 32 deze zondag verzet zich tegen fatalisme als grondtrek van veel menselijk denken fatalisme wil zeggen dat het gaat zoals de goden besloten hebben jij kunt daar niets aan veranderen dia 1

Nadere informatie

TIME 2 SING 16 JUNI 2013 OPSTANDINGSKERK 19.00 UUR THEMA: VOLG MIJ

TIME 2 SING 16 JUNI 2013 OPSTANDINGSKERK 19.00 UUR THEMA: VOLG MIJ TIME 2 SING 16 JUNI 2013 OPSTANDINGSKERK 19.00 UUR THEMA: VOLG MIJ LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opwekking 553) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht buigt voor

Nadere informatie

Eucharistieviering van 13 oktober 2013 Achtentwintigste zondag door het jaar (C) Nationale ziekendag

Eucharistieviering van 13 oktober 2013 Achtentwintigste zondag door het jaar (C) Nationale ziekendag Eucharistieviering van 13 oktober 2013 Achtentwintigste zondag door het jaar (C) Nationale ziekendag Intredelied: ZJ 585: Dankt, dankt nu allen God. Begroeting P. In de naam van de Vader, de Zoon en de

Nadere informatie

Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten

Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten Het sacrament van Het huwelijk Sacramenten Sacramenten IIn de Bijbel Deze geloofsboekjes gaan over de In het evangelie willen Farizeeën Jezus op de proef stellen zeven sacramenten. Sacramenten met een

Nadere informatie

CHE Band, Opwekking 761, 621 en Sela - U maakt ons een

CHE Band, Opwekking 761, 621 en Sela - U maakt ons een HOF VAN HEDEN DIENST Praisedienst 23 november 2014 18.30 uur Voorganger: ds. Dick Steenks Muzikale medwerking: CHE Live Band Ede *** Muziek voor de dienst CHE Band, Opwekking 761, 621 en Sela - U maakt

Nadere informatie

De kern van het christelijk geloof

De kern van het christelijk geloof De kern van het christelijk geloof 16 september 2006 28 oktober 2006 25 november 2006 6 januari 2007 24 februari 2007 24 maart 2007 21 april 2007 De Vader De Zoon De Heilige Geest Vrede met God Geloof

Nadere informatie

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige?

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? We leven in een wereld die zijn zekerheden gebouwd heeft op materialisme, positie, geld, macht, eer, eigenbelang, enz.

Nadere informatie

ORDE VAN DIENST voor de viering op Zondag 5 juli 2015 in de Dorpskerk aanvang: 10.00 uur

ORDE VAN DIENST voor de viering op Zondag 5 juli 2015 in de Dorpskerk aanvang: 10.00 uur ORDE VAN DIENST voor de viering op Zondag 5 juli 2015 in de Dorpskerk aanvang: 10.00 uur ~ 3 e Zondag van de Zomer ~ Voorganger Ouderling van dienst Diaken Lector Organist Kinderkring Crèche : Drs. Jan

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 18 mei 2014, themadienst Grenzen Over Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld Avondwake Mientje van Dijk - van Halteren Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld 1 2 Begroeting Tijdens begroeting steken zusjes van Mientje kaarsen aan: Nel, Joke, Corry, Marjan en

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd De wegloper belonen Sabbat Lees Lees Filemon 1 alvast door. Heb je er ooit over nagedacht van huis weg te lopen? Hoe zou dat zijn? Waar zou je naar toe gaan? Wat zou je kunnen doen? Onesimus bevond zich

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH, 23 november 2014 Openbaring 21 en 22

Ontmoetingskerk Laren NH, 23 november 2014 Openbaring 21 en 22 Ontmoetingskerk Laren NH, 23 november 2014 Openbaring 21 en 22 Het klinkt misschien vreemd, maar in de gevangenis heb ik op een diepere manier vrijheid gevoeld. Op die plaats heb ik een waarheid ervaren

Nadere informatie

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven.

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven. Doel B: Relatie met Jezus de Koning : studenten ontwikkelen zich, vanuit een persoonlijke overtuiging, als leerling, vertrouweling en toegewijde volgeling van Jezus op elk terrein van hun leven. Doel van

Nadere informatie

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie.

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Wat is bidden? Bidden is: In contact komen met de levende God, de Schepper van Hemel en Aarde In het Oude Testament bad de

Nadere informatie

Als de Samaritaanse : Woordviering bij het jaarthema

Als de Samaritaanse : Woordviering bij het jaarthema Als de Samaritaanse : Woordviering bij het jaarthema Openingswoord en kruisteken (allen staan op) Welkom in deze viering. Vandaag wil God tot ons komen in de Woorden van de Schrift. Hij wil tot ons spreken

Nadere informatie

Het sacrament van de ziekenzalving.

Het sacrament van de ziekenzalving. Het sacrament van de ziekenzalving. Vooraf rustige muziek. 1. Kruisteken en vredeswens door pater Gerard. In de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. Amen Vrede zij u allen en allen die u lief

Nadere informatie

OPENLUCHTDIENST 21 juni 2015. Thema: Laat iets van je horen. Mmv gospelkoor Inspiration uit Dordrecht

OPENLUCHTDIENST 21 juni 2015. Thema: Laat iets van je horen. Mmv gospelkoor Inspiration uit Dordrecht OPENLUCHTDIENST 21 juni 2015 Thema: Laat iets van je horen Mmv gospelkoor Inspiration uit Dordrecht Welkom bij deze Openluchtdienst, fijn dat u en jij er bent! Schilders: tijdens de dienst zullen een aantal

Nadere informatie

Wijkgemeente Ichthus Noordwijk EEN LIEFLIJKE. LEER HEM KENNEN 7, bewaarexemplaar. Ds. F. van Roest, zondag 26 januari

Wijkgemeente Ichthus Noordwijk EEN LIEFLIJKE. LEER HEM KENNEN 7, bewaarexemplaar. Ds. F. van Roest, zondag 26 januari LEER HEM KENNEN 7, bewaarexemplaar Wijkgemeente Ichthus Noordwijk EEN LIEFLIJKE NAAM 1 Ds. F. van Roest, zondag 26 januari Als God naar Zijn grote genade en in Zijn oneindige wijsheid geen middel en Middelaar

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

Pastoraat wat is dat?

Pastoraat wat is dat? Pastoraat wat is dat? Eigenlijk best een lastige vraag! Pastoraat daar zijn heel veel dikke boeken over geschreven. Maar na het lezen weet je het soms nog niet!? Daarom mogen jullie een paar minuten daar

Nadere informatie