24Maart2006 ProjectverslagIO2AUT/IO Oplage:9 38Bladzijden8Bijlagen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "24Maart2006 ProjectverslagIO2AUT/IO-12.12-05-24.03.06 Oplage:9 38Bladzijden8Bijlagen"

Transcriptie

1 24Maart2006 ProjectverslagIO2AUT/IO Oplage:9 38Bladzijden8Bijlagen SP NCER UniversiteitTwente OpleidingIndustrieelOntwerpen Postbus AEEnschede Tel Projectgroep9 LaraBlokker LeonvanDijk MorganGeeraets WouterHoogstra Blokker,L. Dijk,L.van Geeraets,M.L.R. Hoogstra,W. S S S S PascalRamaekers JorisRoetersvanLennep MichaelThomas Ramaekers,P. RoetersvanLennep,J Thomas,M.F. S S S Tutor:MaartenBonnema

2 1 Samenvatting In het volgende verslag is te lezen hoe de overgang gemaakt is van idee naar een werkend product. Dit wordt gedaan in opvolging van project IO2A, waarin een concept is opgesteld met een daar bijbehorende technische werking. Allereerst zal aan de hand van een evaluatie van het concept uit IO2A gekeken worden naar de gebreken in het gekozen concept. Aan de hand van de conclusies van deze evaluatie zijn een aantal verbeteringen doorgevoerd, welke ook verder doorgevoerd worden in het uiteindelijke product. Bij aanvang van het project deel B is ook een nieuwe planning en werkverdeling opgesteld. Aan de hand van deze planning is in het project gewerkt. De eerste mijlpaal in de planning is het product. Deze zal dan ook als eerste besproken worden. Het product zal besproken worden aan de hand van vormgeving, technische werking en materiaalkeuze. Tot slot zal er ook wat gezegd worden over het plan voor serieproductie en zal er gekeken worden naar de kosten van productie. Het is ons niet gegeven het product daadwerkelijk te produceren. Om toch te weten of het product zal functioneren is er een prototype gemaakt. In het hoofdstuk prototype zal verder ingegaan worden op waarom er een prototype gemaakt is. Vervolgens zal er worden behandeld op welke punten het prototype verschilt van het product. Verder zal ingegaan worden op hoe het prototype gemaakt is. Aansluitend wordt de marketingstrategie behorende bij het product besproken. Hier zal ingegaan worden op de te volgen strategie en zal een uitwerking van dit beleid in de vorm van de stand en poster aanwezig zijn. Verder is er een evaluatie van zowel het product als het prototype uitgevoerd. Deze zullen ook kort besproken worden. Tot slot zijn er ook een aantal conclusies en aanbevelingen opgesteld voor het gehele project. Projectgroep 9 Project IO2A 2

3 2 Inhoudsopgave 1 Samenvatting Inhoudsopgave Inleiding Reflectie project IO2A Projectaanpak Planning Werkverdeling Product Vormgeving Verbeteringen t.o.v. project IO2a Technische werking product Materiaalkeuze Plan voor serieproductie Productprijsanalyse Prototype Doel Prototype Vormgeving Technische werking Materiaalkeuze Productietechnieken Technische tekeningen Werkplaatsvoorbereidingen Marketing Salesmanagement Opzet stand Plan voor poster Evaluatie Evaluatie Product Evaluatie Prototype Conclusies en aanbevelingen Literatuurlijst Bijlagen Bijlage I Aandachtspunten Milestonemeeting Bijlage II Groepslogboek Bijlage III Exploded View product Bijlage IV Productstructuur Bijlage V Technische uitwerking schoepenrad Bijlage VI Nieuwe ergonomische maten Bijlage VII werkvoorbereiding Bijlage VIII werkplaatstekeningen

4 3 Inleiding Drieëntwintig weken verder met een hoop vallen en opstaan, stress en plezier en nu het einde in zicht. Met de succesvolle afsluiting van het ontwerpproces in deelproject IO2a, hadden wij de afgelopen vijftien weken de mogelijkheid om het door ons bedachte product om te zetten naar een te realiseren prototype. In dit verslag zullen wij proberen u duidelijk te maken hoe wij deze overgang gemaakt hebben. Wij zullen de productie van het door ons bedachte prototype aan u presenteren en u enthousiast maken voor dit prototype en de manier waarop deze tot stand is gekomen. Eerst gaan we terug naar project IO2a, om de punten waar kritiek op was te behandelen. Vervolgens zullen wij het product verder uitwerken en voor dit product een productieplan schrijven. Hierna nemen we u mee door de vertaalslag van dit product naar ons prototype en de productie van dit prototype. Hierna onthullen we onze marketingstrategie en presentatietechnieken. Tot slot evalueren wij dit hele leerproces. We trekken hier conclusies over het project en maken aan de hand van die conclusies een aantal aanbevelingen voor een volgend project. 4

5 4 Reflectie project IO2A Naar aanleiding van het verslag over project IO2A en de daarbij behorende Milestonemeeting is ons zowel lof als opbouwende kritiek ten deel gevallen. Om helder te krijgen wat er verbeterd, aangevuld of weggelaten moet worden tijdens het tweede deel van het project, zijn de aandachtspunten opgeschreven en netjes op een rijtje gezet. Dit document is terug te vinden in de bijlage (bijlage I). Hier zal een korte samenvatting gegeven worden. Tijdens de meeting is het vertrouwen in de haalbaarheid van het product gegroeid. Zowel de vorm als het technisch concept werden als uitdagend beschouwd. Punt van opbouwende kritiek was echter dat de gemaakte keuzes niet of nauwelijks nader waren toegelicht. Relaties tussen verschillende onderdelen van het project zijn weinig gelegd en een vergelijkend warenonderzoek is nergens opgenomen in de verslaglegging. Ook is er kritisch gekeken naar de relevantie van delen van het gebruiksonderzoek, wat lang niet altijd betrekking had op het te maken product. Aanvullend werden enkele zaken aangehaald die in het komende projectdeel nog goed bekeken moesten worden. Het ging o.a. om het klepje voor het bijvullen van de compartimenten, de tandheugel i.c.m. het schoepenrad, de geleiding van de compartimenten als om het scheiden van functies. Het klepje moet goed sluitend zijn i.v.m. de geleiding en eisen betreffende de koffiesmaak, dit kan voor problemen zorgen. De tandheugel/schoepenrad combinatie is een erg lastige oplossing. Hier moet iets beters op gevonden kunnen worden. De geleiding van de compartimenten op enkel het oppervlak van het voetstuk gaat niet werken omdat er te veel weerstand is. Gekeken moet worden naar oplossingen die de weerstand verminderen. Het laatste punt was het scheiden van functies. Hiermee wordt het verwisselen van de compartimenten bedoeld. Dit is momenteel nog (vrijwel) dezelfde handeling als het dispenseren. Dit zal op een andere manier moeten om niet voor verwarring te zorgen bij de gebruiker. Naar aanleiding van de werkverdeling, de verslaglegging en de voorbereiding op zowel de Milestonemeeting als op overige onderdelen van het projectcollege is er het volgende geconcludeerd: De interne communicatie moet beter De werkverdeling moet aangehouden worden voor een evenwichtige urenverdeling De planning moet ook daadwerkelijk gevolgd worden om te voorkomen dat belangrijke beslissingen te laat moeten worden genomen en om een evenwichtige werkdruk te houden tijdens het lopen van het project. Met deze punten in het achterhoofd is begonnen met het tweede deel van project IO2. Technische verbeteringen ten overstaande met het eerste deel van het project zijn te vinden in het hoofdstuk Product. 5

6 5 Projectaanpak 5.1 Planning Bij het plannen van het tweede deel van het project is, net zoals in het eerste deel, gebruik gemaakt van een Pert en een Gannt-chart. Een toelichting op de planning wordt hier echter gegeven. Pert chart Na de Kickoff van project 2B is er meteen begonnen met het maken van een Pert-chart. In deze planning stonden de grote richtlijnen voor het project. De punten die er in stonden waren zo overgenomen van de reader. Na de eerste vergadering kwam al snel naar voren dat de Pert-chart nog veel verder uitgewerkt moest worden. Dit is gedaan door een eerst een checklist te maken en daaruit, een per onderdeel weergegeven, overzichtelijke planning van te maken. In de Pert-chart staan geen werkuren, omdat in de eerste Pert-chart al globaal de uren en het aantal personen staan die nodig waren voor de Gannt-planning. Gannt chart De Gannt planning (zie afbeelding 5.1) is opgesteld aan de hand van de deadlines. Deze zijn vaak wat vervroegd om er zeker van te zijn dat alles op tijd af is. De uitwerking van het product vindt als eerste plaats. Vooraf hieraan zal eerst nog het staartje van het werk van IO2A uitgewerkt worden. Vervolgens wordt er gewerkt aan het prototype, waarin gekeken wordt hoe het product het beste benaderd kan worden met de beschikbare middelen. Dit omdat het prototype vaak afwijkt van het uiteindelijke product maar wel zo representatief mogelijk moet blijven. Dit heeft voornamelijk te maken met het productieproces van het prototype waarbij niet alle productietechnieken voorhanden zijn. De technische uitwerking van het product is ook in de vakantie gepland omdat dit nog niet helemaal klaar was. Direct na de vakantie is dan het moment om een definitieve technische werking op papier te hebben. Misschien dat er later nog kleine aanpassingen worden gedaan, maar de vroege deadline is gesteld om op tijd te kunnen beginnen aan het ontwikkelen van het prototype. Na het ontwikkelen van het prototype zal deze ook geproduceerd moeten worden. Dit zal gebeuren in de door de opleiding daarvoor geplande weken. Materiaal aanschaffen is direct gepland achter technische uitwerking prototype om op tijd eventuele bestellingen te kunnen doorgeven. Er is dan al veel informatie verzameld en kunnen we beginnen aan de poster en de brochure. Dit is op tijd gepland zodat we aan het eind genoeg tijd over hebben voor het groepsverslag, beeldverslag en de presentatie. Het groepsverslag zal doorlopend worden bijgehouden zodat er niet aan het eind van een periode nog veel werk in te halen of alsnog te maken is. Presentatie en stand zijn ongeveer twee weken van te voren gepland zodat we er een mooie stand van kunnen 6

7 maken. Ook kan er nu extra tijd in de milestonemeeting gestoken worden. De tijden die gegeven staan bij elke onderdeel van de planning zijn deels gebaseerd op project IO2a. Daarin hebben we gezien dat er vaak meer tijd gaat zitten in de werkplaats dan vooraf ingecalculeerd is. Daarom is het goed overdenken van de tekeningen voor de werkplaats een belangrijk punt omdat efficiënt werken in de werkplaats zeker nodig zal zijn. 7

8 afbeelding 5.1 Gantt chart 8

9 5.2 Werkverdeling In het geval van de werkverdeling dit project, is lang niet alles van te voren gepland. Gaandeweg het project zijn taken verdeeld en is iedereen verantwoordelijk gesteld voor een deel van het project en later ook het verslag. Voor deze aanpak gekozen om het makkelijker te maken om personen verantwoordelijk te stellen voor zaken die niet of niet goed zijn gedaan. Deze verantwoordelijkheden zijn nodig omdat in project IO2A is gebleken dat het niet vanzelf sprekend was dat iedereen zich aan de afspraken hield en was er onduidelijkheid over de verdeelde taken. Voor de groepsactiviteiten zal er een groepslogboek bijgehouden worden als indicatie van de besteedde uren (zie bijlage II). Hieronder een overzicht van de verantwoordelijkheden als afgesproken in de eerste vergadering van project IO2B: Addendum aan de notulen van om 15:30 uur in lokaal 2.11 (Horst) Na de vergadering zijn er nog verantwoordelijken aangesteld voor 7 verschillende delen van het project. Deze zullen dan de projectmanagers vervangen Naam Joris Wouter Pascal Morgan Lara Leon Michael Verantwoordelijk voor Verslag Planning Presentatie Product Prototype Werkplaats Stand 9

10 6 Product 6.1 Vormgeving In de vormgeving van het uiteindelijke product komt de strakke vormgeving tot uiting door zowel de ronde vormen van zowel de draaiende compartimenten als de ronde ondersteuning. De dynamiek komt tot uiting in de middels een hendel aangedreven rotatie en de manier van dispenseren. Tevens is gekozen voor een (semi)transparante behuizing zodat de technische werking goed zichtbaar is. Dit zal zowel bijdragen aan de dynamische uitstraling als de moderne uitstraling. Omdat het geheel volgens de ergonomische maten relatief smal wordt, is er gekozen in eerste instantie gekozen voor strakke hoeken in het ontwerp. Zonder de dynamiek helemaal weg te halen, zorgt dat voor een robuustere en stabielere uitstraling. Na extra onderzoek en een nieuwe kijk op de ergonomische maten is toch afgezien van deze strakke hoeken. Dit o.a. na het maken van een schaalmodel, enige tests en een herziening van ergonomische maten (zie bijlage VI). 6.2 Verbeteringen t.o.v. project IO2a In de milestone-meeting van het eerste deel van het project waren een aantal opmerkingen gemaakt over onderdelen van het product waar nog nader naar moest worden gekeken. Het ging hier om de volgende punten: Het bijvullen van de compartimenten De tandheugel in combinatie met het schoepenrad Het scheiden van functies i.v.m. op elkaar lijkende handelingen De geleiding van de compartimenten op het onderstuk Hieronder zal per onderdeel worden beschreven hoe het systeem aan het einde van IO2a werkte en waar we voor gekozen hebben als vervanging. De technische werking zal hier niet aan bod komen. Deze is te vinden in het technische werking onderdeel van het product hoofdstuk. Het bijvullen van de compartimenten Aan het einde van IO2a was er geen vaststaande oplossing voor dit onderdeel. Er was mogelijk nog sprake van zo in de handel liggende compartimenten die dan in het product werden geklikt. Dus in de vorm van weggooicompartimenten; als het leeg is wordt er een nieuwe aangeschaft. Uiteindelijk is dit idee verworpen om praktische redenen. Hierna is er sprake geweest van verschillende oplossingen. Een klepje zoals in een afstandsbediening is lang een optie geweest voor aan de kappen. Er is uiteindelijk gekozen voor een soort tankdop (zie afbeelding 6..). afbeelding 6.1 Navulknop 10

11 De tandheugel in combinatie met het schoepenrad Het dispenseermechanisme in IO2a bestond uit een verticaal schoepenrad dat hangt in één van de compartimenten. Aan de as van het rad zit ook een tandwiel. Deze zit in een dubbele wand van de kap. Dit tandwiel wordt aangedreven door een kleiner tandwiel, dat weer is verbonden met een tandheugel (zie afbeelding 6..). De tandheugel zit vast aan het onderliggende middenstuk. Door de connecties zal bij het naar voren trekken van het compartiment de tandwielen over de heugel gaan bewegen wat het schoepenrad zal ronddraaien.. afbeelding 6.2 Schoepenrad Het commentaar bij de milestone-meeting was dat deze combinatie van tandwielen, rad en heugel te lastig was en dat er een makkelijkere oplossing voor kan worden gevonden. Het eerste dat we hebben gedaan is het schoepenrad horizontaal gebruiken in plaats van verticaal, dit loste al een aantal probleempjes op. Verder is er nu sprake van beweging van het schoepenrad door middel van een pin en een gleuf in het rad zelf in plaats van de tandwielen en de heugel. Het scheiden van functies in verband met op elkaar lijkende handelingen Het probleem hierbij was dat de handeling voor het draaien van het bovenstuk en de handeling voor het dispenseren zelf, teveel op elkaar leek. Dit kon verwarrend worden voor de gebruiker. Deze twee moesten dus uit elkaar gehaald worden. Er is gekozen om dit op te lossen door middel van een hendel die met behulp van tandwielen en een paar rollers, met voldoende wrijving, de compartimenten zal gaan draaien.. afbeelding 6.3 Ondersteuning Zo is nu dus de ene functie, het draaien, aan te drijven door aan een hendel te trekken of duwen en de andere is nog steeds een kwestie van trekken aan de bovenste kap. 11

12 De geleiding van de compartimenten op het onderstuk Aan het einde van IO2a hadden we behalve het gewone oppervlak van de ondersteuning niks op bedacht. Het commentaar was dat dit te veel wrijving zou opleveren bij het draaien. Dit was namelijk gewoon een kwestie van het bovenstuk grijpen en hem door de rails draaien totdat het blokkeringknopje klik deed. Ook hiervoor zijn een paar oplossingen langsgekomen. Zo is er sprake geweest van wieltjes (denk aan de wieltjes in een computermuis die met bal werkt) en geleidingsstrips (denk aan de gladde onderkant bij ook b.v. een muis). Uiteindelijk is dit samengevallen met het gelijke handelingen probleem. Door de rollers in de oplossing van dat probleem te gebruiken als oplegging voor de compartimenten waren we meteen van het geleidingsprobleem af. De rollers waren nu immers de geleiding van de compartimenten. 6.3 Technische werking product. Hier zal de technische werking van het product a.d.h.v. plaatjes uitgelegd worden. Voor een overzicht van het product is er een productstructuur en een exploded view opgenomen in de bijlagen (zie bijlage III). Schoepenrad Nadat er besloten is het schoepenrad in plaats van verticaal, horizontaal te plaatsen, zijn de nodige berekeningen uitgevoerd. Begonnen is met te meten hoeveel koffie (qua volume) een lekker kopje koffie maakt. Dit bepaald door middel van testen met een gewoon -koffiezetapparaat en enkele testpersonen. Bij het type koffiezetapparaat en koffieschepje dat gebruikt is voor deze test bleek dat er voor een middelgrote mok koffie 1 schep koffiepoeder nodig is. Deze schep bestond uit 12 cm3 Nadat is gebleken dat een lekkere kop koffie dus uit ongeveer 12 cm3 koffiepoeder met heet water bestaat is dit vertaald naar de inhoud van de uitsparing in het schoepenrad. Daar kwam uit dat een uitsparing van een half rondje met een straal van 20 mm op de buitendiameter van het schoepenrad en een hoogte van 22 mm precies goed was. Omdat de diameter van het rad niet meer dan 55mm mocht bedragen (al vastgelegd) waardoor de hoogte op 22 mm gesteld werd. afbeelding 6.4 Maten cirkels Dit is aan de buitenkant afgeschaafd met een hoek van 12 afbeelding 6.5 afronding rad

13 8 graden omdat zonder deze afschuining het schoepenrad door zijn hoogte door de behuizing aan de voorkant van de dispenser zou komen (zie afbeelding 6.5.). 20 mm 25 mm 16,3 mm (inclusief cirkels met diameter 4 mm) 5 mm α. Hoek is 22,5 graden (de kleine cirkels hebben alledrie een diameter van 4 mm) Hierna hebben we de nodige berekeningen gemaakt voor het bepalen van de maten van het nieuwe systeem. Dit is gebaseerd op een pin in een gleuf. Deze pin blijft staan terwijl het asje van het rad beweegt. Hierdoor beweegt de pin door de gleuf en gaat het rad roteren. afbeelding 6.6 maten rad Voor een goede doorstroming van de koffie moest er een rotatie bereikt worden van tenminste 130 graden en het liefst 180. Het beste mogelijk bleek echter 135 graden. Dit is van een halve stand t.o.v. de rest van de dispenser in het begin, naar een stand precies in het midden boven het gat in de onderkant van het middenstuk, aan het einde van de rotatie. Deze maten zijn met behulp van een tekening (afbeelding 6.6.) berekend. Uit de berekening komt dat de hoek tussen de middenlijn van de schoep en de pingeleidende gleuf 157,5 wordt. ( ,5). Verder wordt de gleuf 16,5 mm lang wat ook uit de tekening naar voren kwam. Hieruit kwam ook dat het hele compartiment 37 mm moet uitschuiven om de schoep precies boven de koffieopening te krijgen. Dit wordt gerealiseerd door de klikverbinding een horizontale bewegingsvrijheid te geven van 37 mm en tegelijkertijd door de lengte van de gleuf op 16,5 mm te stellen. Zo wordt het compartiment precies op het goede punt geblokkeerd, namelijk daar afbeelding 6.7 Middenstuk waar de opening in het rad exact boven de opening in het middenstuk zit. Dit is in SolidWorks uitgewerkt in een samenstelling gezet samen met het middenstuk en daaruit blijkt dat de berekeningen kloppen en het systeem in theorie werkt. 13

14 Kap op schoepenrad en veersysteem Om ervoor te zorgen dat de koffie op de juiste manier uit de dispenser komt is het van belang dat het schoepenrad ingesloten wordt om te voorkomen dat er meer dan één portie koffie tegelijk uit de dispenser komt. De kap zorgt voor een betere aanvoer naar het schoepenrad en sluit uit dat het koffiepoeder in uitgeschoven stand door kan lopen door de opening. Naast deze functies is een belangrijke functie het beperken van de verticale bewegingen van het schoepenrad en het vormen van de behuizing van het veersysteem. afbeelding 6.8 Kap Het veersysteem heeft een dubbele werking: Het in de juiste stand houden van het schoepenrad als de compartimenten losgekoppeld worden en Voorkomen dat de compartimenten, als niet in gebruikt maar wel gevuld met koffiepoeder, onder invloed van de lichte hoek waaronder deze staan, vanzelf gaan schuiven. Bijkomend voordeel is dat de beweging terug naar de beginstand na het dispenseren door deze veer een stuk lichter zal gaan. Belangrijke variabelen bij het berekenen en bepalen van de juiste veer zijn: -Gewicht van reservoir met én zonder koffiepoeder -De hoek waaronder de afschuiving plaats vindt -De sleuf in het schoepenrad omdat door de schuifbeweging de arm steeds kleiner wordt en de kracht dus evenredig toeneemt. Op basis van de tijdens Elementaire Functies geleerde formules (zie bijlage V), Technische uitwerking veersysteem ) is de volgende veer gekozen als beste optie voor dit systeem: => Torsieveer met een diameter van 0,76 mm en 20 ¼ windingen. Koppeling middenstuk en basis De bovenkant van de dispenser bestaat uit 2 reservoirs die identiek zijn aan elkaar. Een reservoir bestaat uit een kap in de vorm van een halve cirkel met aan onderkant een vlak middenstuk. Op dit middenstuk zitten de, zoals hierboven reeds besproken, pin en as van het schoepenrad alsmede het schoepenrad zelf. Om er voor te zorgen dat de beide reservoirs op aan elkaar vast blijven zitten en alleen bewegingsvrijheid hebben in de x richting, zit er op het middenstuk een kliksysteem van 2 knoppen (zie afbeelding 6..) die aangrijpt in het andere middenstuk en vice versa. Door de knoppen aan beide kanten van het reservoir tegelijk in te drukken en dit bij beide reservoirs tegelijk, zijn de reservoirs lost te koppelen van elkaar. Het kliksysteem is meteen de geleidende factor die alleen een bewegingsvrijheid van 37 mm in de x-richting toestaat. 14

15 afbeelding 6.9 Middenstuk afbeelding 6.10 samenstelling De 2 aan elkaar gekoppelde reservoirs vormen samen een cirkel die op een basis staat met een uitsparing in dezelfde vorm en geleiding aan de zijkanten (zie afbeelding 6.10.). Door de cirkelvorm zijn de reservoirs wel ingesloten maar toch losneembaar. De geleiding zal gebeuren door 2 rollers in de basis. Één van de rollers wordt aangedreven door een hendel, de ander zit er voor de balans. De zijkant van de basis sluit de reservoirs op in alle richtingen. Alleen de baan van de cirkel is vrij. Op deze zijkanten zullen supergladde strips komen die slijtvast zijn. Hierbij moet gedacht worden aan de speciaal gladde vlakken aan de onderkant van een computermuis. Hendel en knop en bijvulopening middenstuk De hendel bevindt zich aan de rechterkant van de dispenser. Op basis van het scheiden van functies, een punt van kritiek tijdens de Milestonemeeting, is er besloten om een hendel aan het product te maken die zorgt voor het verwisselen van de reservoir en dus de verschillende soorten koffie. De hendel (zie afbeelding 6.11.) is verbonden d.m.v. tandwielen met de aangedreven roller met een overbrengingsverhouding van 1:2 t.o.v. de compartimenten als cirkel. Dit houdt in afbeelding 6.11 Hendel 15

16 dat een kwartslag draaien aan de hendel een halve slag betekend voor de reservoir, wat betekent dat zich nu een ander reservoir aan de bovenkant van de dispenser bevind. De hendel staat onder een hoek van 45 graden t.o.v. de verticale loodlijn en kan naar voren en naar achter bewogen worden onder een hoek van 90 graden (kwartslag dus), al naar gelang het soort koffie dat de gebruiker wenst. Zie volgende pagina voor details bij Technische werking ronddraaiende compartimenten. afbeelding 6.12 Blokkering. Voordat er van koffiesoort gewisseld kan worden moeten de reservoirs echter eerst ontgrendeld worden. Dit om te voorkomen dat de reservoirs bewegen tijdens het dispenseren. Ontgrendelen kan door de knop (zie afbeelding 6.12.) aan de voorkant van de dispenser naar benenden te schuiven. De pin verbonden aan deze knop zal uit een daarvoor bestemde verzinking in het reservoir komen en de reservoirs bewegingsvrijheid geven in alleen de richting van de cirkelvorm. Om de reservoirs bij te vullen als deze leeg zijn is er in het middenstuk een bijvulopening aangebracht. Hierbij is de vooral belangrijk geweest dat de vorm behouden bleef en de opening niet voor problemen zou zorgen bij de geleiding. Om bij te vullen moeten de reservoirs losgekoppeld worden en dan kunnen beide reservoirs bijgevuld worden door de ronde klep (zie afbeelding 6.13) een kwartslag te draaien en uit de met rubber rand afgesloten opening te draaien. De bijvulopening is door de krappe afbeelding 6.13 navulknop behuizing wat klein uitgevallen maar is wel absoluut luchtdicht en sluitend te maken zonder dat er kans is dat de klep open gaat. Technische werking ronddraaien compartimenten Aan de buitenkant van het voetstuk is een hendel (groen) bevestigd. Via deze hendel wordt een tandwiel (linker grijze cirkel) aangedreven met 40 tanden. Als de hendel een kwartslag draait, maakt het tandwiel een even grote slag. Dit tandwiel (linker grijze cirkel) drijft weer een tweede tandwieltje (kleine grijze cirkel, bovenop grote cirkel) aan, deze met 10 tanden. Dit tweede tandwiel maakt een hele slag, als het eerste tandwiel een kwartslag maakt. Op dezelfde as zit een tandwiel (grote grijze cirkel) met 60 tanden, waardoor deze ook een hele slag maakt. Deze drijft een tandwiel (grijze cirkel rechts op rode gedeelte) aan met 15 tanden, die vier slagen maakt. Dit laatste tandwiel is via een as verbonden met een roller waarvan de diameter zo is dat vier slagen overeen komen met een halve slag van het bovenstuk. De roller (rood rechts, onder grijze cirkel) drijft het bovenstuk aan met wrijving. Dit kan omdat het bovenstuk rust op de roller. 16

17 afbeelding 6.14 Tandradraderen 6.4 Materiaalkeuze Voor het product is er in eerste instantie gekozen voor 3 verschillende materialen: Doorzichtig plastic voor de kap Aluminium voor het onderstel Een te spuitgieten kunststof Na verder onderzoek op o.a. internet, bij het bekijken van bestaande producten en gebruikmakend van computerprogramma s ( CES ) alsmede boeken over industriële productie, is er besloten om toch af te stappen van het aluminium onderstel. Ten eerste is het lage gewicht van aluminium tegenstrijdig aan de benodigde stabiliteit van het onderstel en ten tweede is aluminium een relatief dure oplossing. Daar de doorzichtige kap en de andere onderdelen toch al een kunststof werden is uit praktisch oogpunt ook gekozen voor een kunststof onderstel, dat dan (eventueel d.m.v. verzwaring) door goed spuitwerk alsnog een solide uitstraling moet krijgen. Bij het kiezen van een duurzame kunststof die veel voorhanden was en goed te spuitgieten was, is ABS als beste optie uit de bus gekomen. ABS (zie afbeelding 6.15.) is relatief duurder dan de tweede keuze, PS (zoals in bijvoorbeeld wegwerpbekers), maar is optisch een stuk strakker, wat belangrijk is voor de uitstraling van de dispenser. Deze materialen zijn overgebleven uit een selectie kunststoffen die in CES zijn gefilterd door een aantal eisen aan het kunststof te stellen. Dit houdt in dat er een hoge sterkte, een hele lage statische lading (i.v.m. het blijven plakken van koffiepoeder) en een lage prijs van het materiaal verwacht wordt. Ook moest het materiaal goed te recyclen zijn en het moest minstens het eigen gewicht van de dispenser plus het gewicht van de koffie in de dispenser kunnen dragen. Daarom is er een afbeelding 6.15 ABS 17

18 diagram gemaakt waar de kunststoffen gerangschikt zijn op sterkte en prijs. Hierna maakten we een diagram waar de kunststoffen gerangschikt werden op statische lading en prijs. Tot slot is er een diagram gemaakt waar de kunststoffen gerangschikt zijn op recyclebaarheid en prijs. Alle onderdelen, op de tandwielen en rollers na, zullen van ABS gemaakt worden. De tandwielen (samen met assen uit één stuk) zullen uit gewoon werkplaatsijzer gemaakt worden. De rollers zullen van een rubber composiet met stalen kern (ook direct als as fungerend) gemaakt worden, ruw genoeg om niet te slippen bij het aandrijven maar tegelijk niet zo hard dat de reservoirs beschadigd raken. 6.5 Plan voor serieproductie Voor het produceren van de koffiedispensers zullen er een aantal dingen moeten worden ingekocht en uitbesteedt aan andere bedrijven. Hieronder een opsomming van de verschillende stappen die moeten worden doorlopen voordat de productie kan beginnen: Het grootste deel van de onderdelen moet worden spuitgegoten. De mallen zullen speciaal hiervoor moeten worden ontworpen en geproduceerd. In totaal zijn er 10 spuitgiet-mallen nodig, we rekenen op zo n 15 tot 20 duizend euro per mal, waarbij kleine onderdelen van hetzelfde volume en wellicht samen in één mal kunnen worden gemaakt. Het navulklepje en het schoepenrad hebben bijvoorbeeld ongeveer hetzelfde volume waardoor ze best uit één mal te halen zijn. Deze methode kost dan alleen wat meer nabehandelingen bij het uit elkaar halen. Dit komt dan neer op 8 mallen met een prijs van 15 tot 20duizend euro. Uitgerekend is dit een prijsrange van 120 tot 160duizend euro. Bij de gereedschapskosten is de educated guess dan ook Het spuitgieten zelf wordt uitbesteed aan een ander bedrijf dat de beschikking heeft over spuitgietmachines. Dit zal dus niet worden gedaan door het bedrijf dat de dispensers maakt. Het is met koffiedispensers niet de moeite en het geld waard om zelf zo n machine aan te schaffen. De benodigde spuitgiet mallen zijn voor: Onderstuk uit 4 delen De linkerwand (zie afbeelding 6.16.) is lossend, vrijwel overal dezelfde dikte en de assen worden mee spuitgegoten. De voorkant (zie afbeelding 6.17.) is ook lossend en zorgt ervoor dat de schuifkop uit één deel gemaakt kan afbeelding 6.17 voorkant afbeelding 6.16 linkerwand 18

19 worden. De Middenwand (zie afbeelding ) met doorlopende gaten voor de assen die moeten aangrijpen. De buitenwand (zie afbeelding 6.19.) met blokkeringpunten voor de hendel afbeelding 6.18 Middenwand Middenstuk uit 2 delen Deel b van het middenstuk (zie afbeelding 6.21.) is lossend daar de knop (de twee uitstekende delen) flexibel zijn. Hierdoor kunnen ze 3 mm naar binnen gedrukt worden en zijn ze zowel voor de mal als in het product lossend. afbeelding 6.19 Rechterwand afbeelding 6.20 deel A middenstuk Kap afbeelding 6.21 deel B middenstuk De inham aan de voorkant van de kap (zie afbeelding 6..) voor de schuifknop zorgt ervoor dat de mal uit 2 delen moet bestaan om dit deel lossend te maken. afbeelding 6.22 Kap 19

20 Overkapping schoepenrad De overkapping van het schoepenrad afbeelding 6.. (zie afbeelding 6..) zorgt voor de goede koffietoevoer van het schoepenrad. Schuifknop afbeelding 6.23 Overkapping knop zorgt. De schuifknop kan uit één deel spuitgegoten worden omdat de linker wand voor de insluiting van de Hendel afbeelding 6.24 Blokkering Navul dop De hendel (zie afbeelding 6.25) met de inkepingen voor de blokkering op 90 graden.. De navul dop (afbeelding 6.26.) met vrijwel gelijke wanddikte en goed lossend door de mal een stuk te draaien na het spuitgieten. Schoepenrad afbeelding 6.25 Hendel Het schoepenrad met vrijwel gelijke wanddikte voor een goed spuitgiet resultaat. De uitholling zou door de hoge toleranties in het product geen problemen moeten geven met het koffiepoeder. Verder zullen de verschillende delen door werknemers in elkaar worden afbeelding 6.26 Navuldop afbeelding 6.27 Schoepenrad gezet op een assembly lijn. Hiervoor moet van tevoren goed worden bekeken wat de snelste volgorde van assembleren is. Een efficiënte methode zou 20

21 bijvoorbeeld zijn om 2 verschillende lijnen op te zetten.eén voor het voetstuk en één voor het reservoir. Het product zou namelijk prima in onderdelen geleverd kunnen worden aan de klant omdat de reservoirs toch frequent bijgevuld en schoongemaakt moeten worden, waarvoor ze ook los moeten van het voetstuk. Het onderstuk is d.m.v. click-on systemen snel in elkaar te zetten, alleen de tandwielen moeten nauwkeurig gezet worden en er moet op de positie van de hendel t.o.v. de compartimenten gelet worden. Het reservoir is eenvoudig: De kap met overkapping wordt op het middenstuk gelijmd nadat er een rubberen rand is bevestigd en het schoepenrad met de veer op zijn plaats is gezet. Het navuldopje kan er dan ook op. 6.6 Productprijsanalyse Nu alles van het product bepaald is, kan gekeken worden naar de kosten. Allereerst is hier van belang in welke oplage het product gemaakt wordt. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn er in Nederland 2,2 miljoen starters, ofwel mensen in de leeftijd van 20 tm 30 jaar. Uit ons marktonderzoek uit project IO2A is gebleken dat 81% van de ondervraagden koffie drinkt, dit komt dus neer op 1,8 miljoen starters die onder onze doelgroep vallen. We maken een educated guess dat 5% van de 1,8 miljoen starters uit onze doelgroep ons product in huis zal halen. Het te produceren aantal dispensers zal dan bedragen. Materiaalkosten Naast de oplage moet gekeken worden naar de materiaal- en productiekosten. Uit gegevens van CES en metingen aan ons product in SolidWorks, volgt dat we de volgende hoeveelheden en materialen nodig hebben voor de bouw van één dispenser: Assen en tandwielen : FE360 staal; 8,63294*10^-5 m³ dichtheid =7900 kg/m³, massa ~ 0,69 kg, prijs = 0,6513 / kg Behuizing: ABS/PA (unfilled), 5,18891*10^-4 m³ dichtheid =1070 kg/m³, massa ~ 0,55 kg, prijs = 4,437 / kg Tabel Educated Guess Aantal Bedrag per eenheid Totaal bedrag Doelgroep Starters Materiaalkosten FE-360 Staal 0,69 kg ABS/PA 0, , (massa * prijs/kg) , ,56 Machinekosten 3,33 / stuk ,- Directe 5 minuten à 10,- / uur ,- Arbeidskosten 5 werknemers 4,17 / dispenser Gereedschapskosten ,- 21

22 Totaal 10, ,29 20,- / stuk , ,71 13,63 / stuk , ,29 10,- / stuk , Toelichting tabel Blauw staat voor de kosten die gemaakt worden. Dit verdeeld in totale kosten en kosten per te fabriceren product. Oranje staat voor de opbrengsten bij een verkoopsprijs van 20,-,ons streefbedrag. Groen en rood staan voor de winst respectievelijk verlies die per product en in totaal gemaakt wordt. In het geval van een verkoopprijs van 20,- bij stuks zal er dus een winst gemaakt worden van meer dan euro. Break even ongeveer bij 13,63 en een verlies van ruim euro bij een verkoopprijs van 10,-. Machinekosten De machinekosten voor één bewerking aan een productonderdeel is vastgesteld door de cyclustijd van de bewerking te vermenigvuldigen met het machine-uurtarief. We maken een educated guess, de cyclustijd vereist voor het produceren van één dispenser zal rond de 5 minuten liggen. Als het machine-uurtarief gemiddeld op ongeveer 40,- ligt, zullen de machinekosten voor één dispenser dus 3,33 zijn. Gereedschapskosten Na het vergelijken van verschillende gereedschappen en hun aanschafprijzen, maken we een educated guess van , over het gehele productie-tijdsbestek gezien. Onderdeel hiervan zijn onder andere de acht spuitgietmallen. Arbeidskosten Wederom moeten we hier een educated guess maken. Als een fabriekswerknemer 10,- per uur verdient, en de gemiddelde productietijd per dispenser eerder gesteld is op 5 minuten (5 werknemers), zal het produceren van de totale hoeveelheid dispensers ongeveer ,- aan arbeidskosten gaan bedragen. Conclusie productprijsanalyse Door de hoge eisen die gesteld zijn voor het materiaal, wat de duurzaamheid van het product positief beïnvloedt, en de complexiteit van sommige onderdelen, zal de kostprijs tussen de 10 en 15 euro bedragen bij een productieaantal van rond de stuks. Dit heeft tot gevolg dat een product rond de 40 euro gaat kosten om het rendabel te houden. In het Salesmanagementplan zal hier nog verder op ingegaan worden. Verpakking Bij het Programma van Eisen in project IO2A is als eis gesteld bij de distributie van onze koffiedispenser dat de productverpakking (met product) stapelbaar moet zijn tot minimaal vijf producten in de hoogte. 22

23 De hoogte van onze koffiedispensers is 225 mm, de breedte 96 mm en de lengte is 200 mm. Aangezien verpakkingen tegenwoordig niet veel groter dan het product gemaakt hoeven worden, kunnwn deze de afmetingen van de koffiedispenser + 10 mm aannemen.de afmetingen van de verpakking worden dan 235 mm hoog, 106 mm breed en 210 mm lang. De opvulling zal van gerecyclede papier/karton-pulp gemaakt worden via het vormpersen en niet met piepschuim zoals wel vaker bij breekbare producten het geval is. Dit met oog op de natuur waarbij piepschuim een stuk meer milieubelastend is. De papier/karton-pulp versterking is slechts nodig voor krassen en als extra versteviging bij het stapelen daar het product op zichzelf al sterk genoeg is om stapelbaar te zijn. Dit betekent dat qua stapeling van de verpakking makkelijk de eis van minimaal vijf producten op elkaar behaald wordt als het gaat om de ruimte. Als alle verpakkingen op elkaar gestapeld worden in de breedte, dan is dit voor vijf producten bijvoorbeeld nog maar 505 mm. Er kunnen wel 19 producten gestapeld worden binnen 2 meter in de hoogte. Dit houdt in dat onderste dispenser met de (versterkende) verpakking een kracht van 560 Newton aan moet kunnen. Dit nadat is aangenomen dat de verpakking i.c.m. de dispenser niet meer dan 3 kg weegt, waarbij het product maximaal 2 kg (berekend op 1,25 kg) en de verpakking maximaal 1 kg is. De verpakking moet naast de beschermende factor echter ook een verkooptechnische factor hebben. De uitstraling van de verpakking moet laten zien wat er binnenin zit. Dit moet op een zo aantrekkelijk mogelijke manier. Dit zal gerealiseerd worden door de verpakking zo te maken dat deze ook op een vernuftige manier geopend kan worden. Hierbij moet gedacht worden aan een verpakking die aan de bovenkant met de ronding van de dispenser meegaat, op een vlak stukje na voor als er ook op deze kant gestapeld moet worden. Aan de bovenkant zal een losscheurstrip schuin over de zijkant van de ronde vorm ervoor zorgen dat de kap open kan klappen. Zo kan het product ook netjes in de verpakking gepresenteerd worden mocht dit nodig zijn. Op de buitenkant zal een strak design aangehouden worden waarbij het product 1:1 zal worden laten zien. Alles buiten dit 1:1 plaatje zal in de stijl komen als ook op de poster te zien is.op de onderkant zullen de nodige technische specificaties e.d. komen en de productnaam komt op de zijkanten. 23

24 7 Prototype 7.1 Doel Prototype Het doel met dit prototype is voornamelijk om te laten zien dat het systeem werkt. Dit wordt gedaan met behoud van de vorm. In project IO2A is na een bepaalde tijd besloten eerder vorm concessies te maken, dan de werking te veranderen of te versimpelen, maar aan het begin van IO2B is besloten tot behoud van vorm. Hier is dus de koers gewijzigd van Form follows function tot Function follows form. Onderweg is gebleken dat verandering in vorm ook vrijwel niet nodig zou zijn; de techniek is goed te realiseren binnen de productvorm met behoud van de functie. De enige concessie die gedaan is, bestaat uit de hendel zoals eerder beschreven bij het product. 7.2 Vormgeving Zoals hier boven al aangegeven, is er aan de buitenkant qua vorm weinig veranderd. Wel zijn er bij sommige onderdelen veranderingen doorgevoerd omdat bijvoorbeeld een vorm voor ons onmogelijk te maken was in de werkplaats. Deze worden hieronder genoemd: Middenstuk Het middenstuk bestaat in het prototype uit 2 hoofddelen met een pin, een as en een knopgedeelte uit 3 delen (zie afbeelding 7.1). In het product zijn dit er maar twee delen in totaal (zie afbeelding 7.2). De asjes en pinnetjes voor het schoepenrad die aan het middenstuk vast zitten zijn in ons prototype van werkplaatsijzer gemaakt. In het product worden ze gewoon mee spuitgegoten uit ABS. Ook hebben we het middenstuk minder dik gemaakt dan in het product. Dit omdat het makkelijker te maken was (uit twee 5 mm platen plastic), maar dan wel solide en niet met een uniforme dikte van 3 mm voor het beste spuitgegoten resultaat als in het product. De knop op het middenstuk bestaat in het prototype uit een losse U-vorm met 4 componenten die erop gelijmd worden en daarna door de 2 delen van het middenstuk gaan (zie afbeelding 7.5). Verder bestaat de bijvulknop in het prototype uit 3 plakken kunststof terwijl dit in het product gewoon uit één deel wordt spuitgegoten. Het schoepenrad is in het prototype van massieve kunststof gemaakt, wat met de productversie niet mogelijk is, omdat qua materiaalbesparing en afkoeltijd kleine wanddikten zonder grote verschillen in dikte aangehouden worden bij het spuitgieten. 24

25 Afbeelding 7.1 Prototype en product middenstuk Hendel Zoals verwacht, zal ook de hendel uit één stuk spuitgegoten worden in het product (zie afbeelding 7.4), wat natuurlijk niet mogelijk is in de werkplaats. Daarom is de hendel van het prototype vervaardigd van 5 mm plastic plaat die aan de bovenkant bij de bolvorm dubbel zo dik wordt (zie afbeelding 7.3). De kromming wordt met warm omvormen gerealiseerd. Epoxi-hars moet voor een soepele overgang zorgen van het 5 mm gedeelte naar het 10 mm deel. Afbeelding 7.2 Prototype Afbeelding 7.3 Product Ondersteuning De ondersteuning in het prototype is een solide blok MDF bestaande uit 2 delen en 2 delen plastic plaat. In het product is dit een holle ruimte bestaande uit 3 delen (zie hoofdstuk 6, Product ), dus alleen aan de buitenkant van een gelijke dikte (zie afbeelding 7.6). Het blok is in het prototype solide, omdat het hol maken van dit onderdeel te veel werk zou zijn en ook nog eens niet nuttig. De tandwielen zitten in het prototype nog niet aan de assen vast. In het product zullen de assen gewoon onderdeel zijn van het tandwiel. 7.3 Technische werking 25

26 De technische werking van het prototype verschilt qua principe niet veel van het product. Hieronder is per belangrijk onderdeel van het prototype weergegeven wat er in technisch opzich wél verschilt van het product. Dispensermechanisme Afbeelding 7.4 Middenstuk geassembleerd Afbeelding 7.5 Knop middenstuk Het systeem in het schoepenrad met de pin en de gleuf in het rad zelf is niet veranderd voor het prototype (zie afbeelding 7.4). Wel hebben we in het prototype een onderdeel weggelaten dat te moeilijk was om ook hierin te bewerkstelligen. Het gaat hier over de veer in het schoepenrad. Deze is bedoeld om het schoepenrad in de juiste plaats te houden, ook als de kap op z n kop hangt of deze van elkaar af zijn gehaald. De veer was te moeilijk om nog goed passend in de overkapping te krijgen en de bevestiging te lastig. Ondersteuning Ten opzichte van het product is hier vrij veel veranderd. Omdat de tandwielen die we hadden besteld achteraf de verkeerde grootte bleken te hebben, de tandwielen zijn op straal besteld i.p.v. op diameter. Hierdoor is het hele tandwielensysteem een factor 2 kleiner geworden en dus op schaal van 1:2 gebouwd. De overbrengingsverhouding is nog steeds hetzelfde, ook zoals in het product, maar het gevolg is wel dat de assen en tandwielen op een andere plek zitten dan in het product. Er zijn dan ook in de werkplaats nog aanpassingen gedaan om de assen op de goede plaats te krijgen. Dit was gelukkig nog goed mogelijk. Afbeelding 7.6 Onderstuk 26

27 Het enige echte nadeel is dat het aangrijpingspunt van de hendel niet meer in het midden van de zijkant zit waardoor de tandwielen óf niet zullen werken óf dat de hendel asymmetrisch zit t.o.v de rest van het onderstuk. Hier is echter niets aan te veraderen, omdat de aangedreven roller al op een vaste positie zit. Middenstuk Het middenstuk heeft qua werking niks aan waarde ingeboet. Het systeem van de afnemen werkt hetzelfde als in het product, hier is dus ook geen verschil in. 7.4 Materiaalkeuze kappen Nagenoeg elk onderdeel in ons prototype is van een ander materiaal gemaakt dan in het product het geval zal zijn. In het product is veel van ABS gemaakt, dit materiaal is niet aanwezig in de werkplaats en ook de productietechnieken om dit ABS te verwerken zijn voor ons niet te gebruiken. Hieronder wordt per belangrijk stuk uitgelegd waar onze materiaalkeuze op gebaseerd is. Bovenstuk prototype samengevat Voor de schoepenraderen is gekozen voor een massief blok kunststof. Onze eerste keuze was gevallen op MDF, maar op advies van het werkplaatspersoneel is er voor kunststof gekozen, omdat dat makkelijker te bewerken is in de draai- en freesbank en minder handelingen vereist, omdat het niet eerst gelijmd hoeft te worden. Ook had het MDF- die in aanraking komt met de raderen. De pin en vezeltjes kunnen achterlaten in de koffie de as van het schoepenrad zijn van werkplaatsijzer, in het product zijn deze, zoals al eerder aangegeven, mee spuitgegoten met het middenstuk. De kappen worden in het product gemaakt van spuitgegoten ABS. Hier geldt dat de gekozen productietechniek een bepaald materiaal met zich mee brengt. Bij het vacuüm vormen horen nu eenmaal plastic platen. Gekozen is voor doorzichtige platen zodat het schoepenrad en de hoeveelheid koffie zichtbaar is. De overkapping over de schoepenraderen is gemaakt uit MDF. Dit omdat dit onderdeel uit een solide blok materiaal moet worden gemaakt en er vreemde vormen uit moeten worden gehaald (conus, afrondingen). MDF werkt hier prettig mee. Hier is echter wel de mogelijkheid dat het MDF vezeltjes gaat achterlaten in de koffie. Om dit te voorkomen zal het onderdeel in de product geïmpregneerd en gelakt worden. De twee middenstukken zijn in het prototype van doorzichtig plastic plaat. De voornamelijke reden hiervoor is dat dit materiaal laser kan worden gesneden. De vorm van het middenstuk is vrij complex en daarom is de mogelijkheid tot lasersnijden belangrijk genoeg om hier een compatibel materiaal voor te kiezen. Ook is het geen 27

28 probleem dit materiaal onder de freesbank te bewerken. Doorzichtig is hier een mooie bijkomstigheid, omdat het wat meer laat zien van de techniek die in het prototype is verwerkt. De navulopening die is verzonken in het middenstuk zal in het product een rubberen rand hebben voor eventueel lekken van koffie. In het prototype is dit geen optie. Ook zal de draaiklep/knop die in de opening past in het product een schuine zijde aan de onderkant hebben waardoor deze zelf-klemmend is bij het draaien. Onderstuk prototype samengevat Alle tandwielen zijn besteld en zullen ook voor het product ingekocht worden en niet zelf gemaakt. Deze onderdelen verschillen dan ook niet in materiaal. De assen zullen één geheel vormen met de tandwielen, wat de stabiliteit van de constructie ten goede komt. De assen door de rubberen rollers zijn wel hetzelfde als de assen in het prototype. Alleen i. p.v rubber is hier kunststof gebruikt met schuurpapier om de oppervlakteruwheid te vergroten. De wanden die de tandwielen insluiten zijn in het prototype gemaakt van doorzichtig plastic plaat van een bepaalde dikte. Hiervoor was eerst MDF een optie, maar er werd door de heer Bonnema en door het werkplaatspersoneel gewaarschuwd dat dit niet sterk genoeg zou zijn om de krachten op te vangen. Leuke bijkomstigheid is dat het doorzichtige plastic handiger is voor het prototype, omdat nu de technische aspecten van het draaien zichtbaar zijn voor mogelijke klanten. Zo kunnen zij makkelijker begrijpen hoe dit deel van het prototype/product in elkaar zit. De ondersteuning is gemaakt van MDF omdat het een solide blok en goed te bewerken materiaal moest zijn. Voor het blokkeringsknopje op de voorkant van de ondersteuning geldt ook dat het makkelijk te bewerken (schuren) moet zijn. Hierbij zijn echter ook een stukje staaldraad en een pinnetje van werkplaatsstaal gebruikt. De rollers zijn gemaakt van kunststofcilinders. Voor de roller die voldoende wrijving moet hebben met de kappen is er als oplossing bedacht om hier een laag licht schuurpapier overheen te lijmen. Wel zou het kunnen gaan krassen op de kap als de kap zou gaan glijden. De andere roller heeft geen wrijving nodig, deze heeft dus geen verdere behandeling gekregen. 7.5 Productietechnieken Zoals hierboven al gezegd, zijn veel onderdelen van ABS gemaakt in ons product. De productietechniek die in het product voor deze onderdelen zal worden gebruikt, namelijk spuitgieten, is voor het prototype te duur en niet beschikbaar in de werkplaats. De onderdelen die in het product spuitgegoten werden zijn in het product laser gesneden(de middenstukken), vacuümgevormd (de kappen), of uit plastic of MDF vervaardigd door middel van lijmen, draaien en schuren, (de wanden). Veel van deze technieken zijn 28

29 gebruikt op aanraden en met hulp van werkplaatspersoneel. Lasersnijden is bijvoorbeeld, zomogelijk, handiger dan schuren en frezen. Vacuüm vormen is in dit geval voor de kappen goed te gebruiken, omdat je door middel van de her te gebruiken mal vrij zeker weet dat de stukken goed op elkaar gaan passen. Ook is de vrij lastige vorm en de holle binnenkant met vacuüm vormen te bereiken. Uiteraard zijn er veel machines gebruikt, omdat het nou eenmaal makkelijker is dan met de hand. Beter is om niet een hele overkapping met schuurpapier in de juiste vorm te schuren als er schuurband machines en freesbanken ter beschikking staan. 7.6 Technische tekeningen Voordat de technische tekeningen gemaakt zijn, is er eerst een productstructuur opgesteld. Hierbij zijn alle onderdelen van het prototype gestructureerd op een rij gezet (zie bijlage IV). De onderdelen zijn onderverdeeld in de compartimenten en het onderstuk. De onderdelen die bij de kappen horen, beginnen met een B, de onderdelen uit het onderstuk met een A. Zo zijn alle onderdelen van het prototype verdeeld en genummerd. Voor de werkplaats zijn er wel 30 technische tekeningen geproduceerd. Onderweg zijn er nog delen licht veranderd aan het prototype, omdat er tijdens het fabriceren problemen ontstonden, zoals het verkeerd inkopen van de tandwielen. Hierdoor moesten asjes anders gepositioneerd worden op verschillende tekeningen en ook nog eens verder worden afgedraaid. Er zijn dus veel verschillende versies van onderdelen door onze handen gegaan. De uiteindelijke versies van de technische tekeningen zijn wederom te vinden in de bijlagen (zie bijlage VIII). 7.7 Werkplaatsvoorbereidingen In het kader van werkplaatsvoorbereiding zijn een aantal cursusdagen inleiding werkplaats gevolgd. Dit om de kennis van materiaal en machines op het benodigde niveau te krijgen voor de vervaardiging van het prototype. Aan de hand van de ervaringen, opgedaan tijdens deze cursus, en op advies van werkplaatspersoneel zijn er werkvoorbereidingen opgesteld. Deze zijn terug te vinden in de bijlage waar ook een korte beschrijving te vinden is van de behandelde onderdelen in de werkplaats tijdens deze cursus (zie bijlage VII). 29

Engineering ideeën. Plaat en profiel toelevering RVS en Staal

Engineering ideeën. Plaat en profiel toelevering RVS en Staal Engineering ideeën Plaat en profiel toelevering RVS en Staal Ruimtelijke constructies Dit boekje geeft inzicht in het ontwerpen en fabriceren van ruimtelijke constructies. Laat u inspireren door de innovatieve

Nadere informatie

1 HEMA ontwerpwedstrijd 2013 Inzending van H 2013 3285

1 HEMA ontwerpwedstrijd 2013 Inzending van H 2013 3285 1 2 Pittig Potje Met de vele verschillende dozen en bakjes van de HEMA kan iedereen gemakkelijk zijn spulletjes ordenen. Behalve het kruidenrekje. Hiervoor heeft de HEMA (nog) geen handige bakjes, waardoor

Nadere informatie

Thema Massaproductie. De Reciprozaag. Maurice Mulder

Thema Massaproductie. De Reciprozaag. Maurice Mulder Thema Massaproductie De Reciprozaag Maurice Mulder Thema Massaproduct Technisch Product Dossier Maurice Mulder Den Haag september 2010 De Haagse Hogeschool Inhoudsopgave Verklarende woordenlijst...4 1.

Nadere informatie

De constructie van de mallen

De constructie van de mallen TECHNISCHE FICHE 3: De constructie van de mallen De buitenkant van de wagen zou uit koolstofvezel composietmateriaal gemaakt worden omwille van de extreme combinatie van licht gewicht en hoge sterkte die

Nadere informatie

P R O J E C T B U R E A U STOEL

P R O J E C T B U R E A U STOEL P R O J E C T B U R E A U STOEL EI NDOPDRACHT 3 D MOD E L LER EN Student: Nikki den Hollander Student nr.: 14071479 Datum: 27 januari 2015 Docent: Dhr. L.J.M. Koeleman Vak: 3D Modelleren Versie: 1 e 1

Nadere informatie

M O N T A G E - I N S T R U C T I E S D E U R E N

M O N T A G E - I N S T R U C T I E S D E U R E N MONTAGE-INSTRUCTIES DEUREN Inhoudsopgave Inleiding. Inleiding. Voorbereiding voor montage. Waterpas zetten. Vlakke deuren en paneeldeuren Deuren monteren Deuren stellen Paneeldeurrand verstellen Paneeldeuren

Nadere informatie

Rondje Koffie. Op weg naar een koffie dispenser. Projectgroep 9

Rondje Koffie. Op weg naar een koffie dispenser. Projectgroep 9 1 december 2005 Project verslag IO2A UT/IO-09.1-01.12.05 Oplage: 9 28 Bladzijden 9 Bijlagen Rondje Koffie Op weg naar een koffie dispenser Universiteit Twente Opleiding Industrieel Ontwerpen Postbus 217

Nadere informatie

Scheidingswanden. Nummer 21

Scheidingswanden. Nummer 21 Nummer 21 Art.nr. 910260 In deze KlusZo beschrijven we stapsgewijs waar u allemaal rekening mee moet houden als scheidingswanden gaat plaatsen. We geven eerst een beschrijving van scheidingswanden. Daarna

Nadere informatie

Instellen en gebruiken van een lintzaagmachine

Instellen en gebruiken van een lintzaagmachine 1 Instellen en gebruiken van een lintzaagmachine Een lintzaagmachine is een bijzonder nuttig apparaat voor zowel het zagen van ronde als rechte vormen. Het zaaglint van een lintzaagmachine loopt in een

Nadere informatie

Pak Long Cheung 4283937 Lars Jansen 4216938 Martijn Stolk 4304640

Pak Long Cheung 4283937 Lars Jansen 4216938 Martijn Stolk 4304640 Pak Long Cheung 4283937 Lars Jansen 4216938 Martijn Stolk 4304640 Analyse gebruik Gebruik De bolderkar kan gereed worden gemaakt door enkele onderdelen in elkaar te zetten/plaatsen. Vervolgens wordt de

Nadere informatie

Maken van een helix voor n-spoor... 1. Bepalen van de maten... 2. voorbereiden en testen... 3. Zagen, in elkaar zetten EN sporen leggen...

Maken van een helix voor n-spoor... 1. Bepalen van de maten... 2. voorbereiden en testen... 3. Zagen, in elkaar zetten EN sporen leggen... MAKEN VAN EEN HELIX VOOR N-SPOOR Zoals de meesten van jullie wel hebben ondervonden is het gebruik van een helix aan te raden om hoogtes te overwinnen. Dit is soms een lastige klus om dit te ontwerpen.

Nadere informatie

NC Features biedt een unieke en uiterst snelle manier om korte NC programma s te maken. De mens is altijd slimmer dan een computer.

NC Features biedt een unieke en uiterst snelle manier om korte NC programma s te maken. De mens is altijd slimmer dan een computer. Reduceer uw programmeertijd om 90% Vector NC-Features! Bijna alle produkten worden tegenwoordig met 3D CAD systemen ontwikkeld. Als produktiebedrijf krijgt u de bestanden 3D aangeleverd, maar vaak zijn

Nadere informatie

PADDY. Alternatief. www.kitepassion.nl Jan van Leeuwen

PADDY. Alternatief. www.kitepassion.nl Jan van Leeuwen PADDY Alternatief PADDY Deze markante vlieger is ontworpen door Willy Koch. Deze Duitse kunstenaar heeft al menige mooie vlieger ontworpen. In zijn ontwerpen gebruikt hij vaak het zo bekende vlechtwerk.

Nadere informatie

Handleiding: Montage tristand pannendak Auteur: Carolien Hoppenbrouwers Datum: februari 2013 Benodigdheden: - Rolmaat / lang meetlint - Potlood - Schroefmachine met kruiskop, Torx T40, Imbus 3 & 5 - Spaanplaatschroeven

Nadere informatie

Montage. handleiding. Maak de verpakking(en) per meubel open en sorteer de onderdelen. In de verpakking vindt u:

Montage. handleiding. Maak de verpakking(en) per meubel open en sorteer de onderdelen. In de verpakking vindt u: Montage handleiding Verpakking Naast de referentie van het meubel staat soms nog een getal op het verpakkingslabel. Dit betekent dat het gaat om één meubel wat is verpakt in meerdere pakketten, tezamen

Nadere informatie

MANCAVE Hij heeft een ruimte. Hij heeft tijd. En niemand houdt hem tegen.

MANCAVE Hij heeft een ruimte. Hij heeft tijd. En niemand houdt hem tegen. Woudloopsimulator bouwen MANCAVE Hij heeft een ruimte. Hij heeft tijd. En niemand houdt hem tegen. Een orgineel. Boslooptrommel. Fotorolgordijn. Geuraggregaat. Standaard. Standaard Wandelement (multiplex,

Nadere informatie

1. Opdrachtomschrijving. 2. Probleemstelling / Doelstelling. 3. Uitwerkingen van de vragen: Bijlagen: Inhoudsopgave: 1.

1. Opdrachtomschrijving. 2. Probleemstelling / Doelstelling. 3. Uitwerkingen van de vragen: Bijlagen: Inhoudsopgave: 1. Inhoudsopgave: 1. Opdrachtomschrijving 1.1 Het Project 2. Probleemstelling / Doelstelling 2.1 Probleemstelling 2.2 Doelstelling 2.3 Eisen 3. Uitwerkingen van de vragen: 3.1 Welke coördinaten moeten worden

Nadere informatie

Deze omzendbrief is bestemd voor de overheden die over een brandweerkorps beschikken.

Deze omzendbrief is bestemd voor de overheden die over een brandweerkorps beschikken. MINISTERIËLE OMZENDBRIEF VAN 8 APRIL 2008 BETREFFENDE DE STANDAARDISERING VAN DE CONTAINERSLEDES DIE BESTEMD ZIJN VOOR DE OPENBARE BRANDWEER EN DE CIVIELE BESCHERMING. (B.S. 11.06.2008) Federale Overheidsdienst

Nadere informatie

Solflex Zonwering shutter techniek

Solflex Zonwering shutter techniek Solflex Zonwering shutter techniek Over onze shutters Voordelen Product overzicht Meetinstructies Montage Houten shutters vs Kunststof shutters Voordelen Houten shutters Geverfde en gekleurde afwerking

Nadere informatie

hülsta-homeoffice Programmabeschrijving hülsta-homeoffice

hülsta-homeoffice Programmabeschrijving hülsta-homeoffice hülsta-homeoffce Programmabeschrijving hülsta-homeoffce Het design van hülsta-homeoffce wordt gekenmerkt door een strakke lijnvoering, eenvoudige maar innovatieve vormgeving en de focussering op functionele

Nadere informatie

Na plaatsing en beglazing kan het nodig zijn dat het raam nagesteld dient te worden. Raadpleeg hiervoor de G.U.-handleiding met instelmogelijkheden.

Na plaatsing en beglazing kan het nodig zijn dat het raam nagesteld dient te worden. Raadpleeg hiervoor de G.U.-handleiding met instelmogelijkheden. Kozijn waterpas en te lood plaatsen. Na plaatsing en beglazing kan het nodig zijn dat het raam nagesteld dient te worden. Raadpleeg hiervoor de G.U.-handleiding met instelmogelijkheden. Raam, kozijn en

Nadere informatie

THE PROCESS PERFECTION PEOPLE

THE PROCESS PERFECTION PEOPLE THE PROCESS PERFECTION PEOPLE UW IDEALE LOGISTIEKE PARTNER Budi is de ideale logistieke partner in lasersnijden, watersnijden en CNC-kanten. Bij Budi wordt uw tevredenheid gegarandeerd. Door onze process

Nadere informatie

Bereken de oppervlakte van de donkere gedeelten in de tekeningen hieronder.

Bereken de oppervlakte van de donkere gedeelten in de tekeningen hieronder. Oefenopgaven oppervlakte en inhoud 1. Bereken de oppervlakte van de driehoeken en parallellogrammen hieronder. 2. Bereken de oppervlakte van de donkere gedeelten in de tekeningen hieronder. 3. A. Bereken

Nadere informatie

3.3 Behuizing 1, 2 & 3 (Jeroen)

3.3 Behuizing 1, 2 & 3 (Jeroen) 3.3 Behuizing 1, 2 & 3 (Jeroen) 3.3.1 Inleiding: In deze paragraaf wordt besproken hoe deze onderdelen van de lijmklem tot stand zijn gekomen, bijvoorbeeld het verwerkingsproces. Hoe krijgt het onderdeel

Nadere informatie

Demontage-en scheidingsplan voor de hobby dremel

Demontage-en scheidingsplan voor de hobby dremel Demontage-en scheidingsplan voor de hobby dremel Kevin Hasper WP12A2 4 Demontage-en scheidingsplan voor de hobby dremel Kevin Hasper Zoetermeer. November 2010 5 Voorwoord Dit rapport heb ik geschreven

Nadere informatie

Handleiding bij de constructie van de Hydraulische machines uitgereikt ter gelegenheid van techniek toernooi 2009

Handleiding bij de constructie van de Hydraulische machines uitgereikt ter gelegenheid van techniek toernooi 2009 Handleiding bij de constructie van de Hydraulische machines uitgereikt ter gelegenheid van techniek toernooi 2009 Vertaling en bewerking Ad van den Brand, Veghel Weet je wat hydraulisch betekent? Dat betekent

Nadere informatie

Omvalbeveiliging. Naam: Wouter Plak Studie: ace mechanical designer Naam begeleider: R. Boeklagen

Omvalbeveiliging. Naam: Wouter Plak Studie: ace mechanical designer Naam begeleider: R. Boeklagen Omvalbeveiliging 1 Omvalbeveiliging Naam: Wouter Plak Studie: ace mechanical designer Naam begeleider: R. Boeklagen 2 Voorwoord: Dit verslag gaat over misschien wel het grootste probleem van iedereen die

Nadere informatie

Voortgangsverslag 1.4

Voortgangsverslag 1.4 Voortgangsverslag 1.4 Leon van Luijk Koudekerk a/d Rijn mei 2012 Haagse Hoge School Voorwoord In het kader van de HBO opleiding werktuigbouwkunde duaal is dit het voortgangsverslag van het vierde blok

Nadere informatie

Plaats een vinger en een duim in de gaten en trek de binnenste doos uit de buitenste doos.

Plaats een vinger en een duim in de gaten en trek de binnenste doos uit de buitenste doos. Bouwhandleiding Galileoscope Open om te beginnen de zijkanten van de buitenste doos om bij de binnenste doos te komen. Onder een van de flappen vindt u twee gaten, zoals te zien op de afbeelding hieronder.

Nadere informatie

Montage instructies set van 3 zonnepanelen, 210 Wp Schuin dak

Montage instructies set van 3 zonnepanelen, 210 Wp Schuin dak Montage instructies set van 3 zonnepanelen, 210 Wp Schuin dak Voorbereiding Veiligheid Het is mogelijk de zonnepanelen alleen te installeren, maar met hulp is het een stuk makkelijker en veiliger. De panelen

Nadere informatie

Verwerkingsinstructie

Verwerkingsinstructie Verwerkingsinstructie Vescom akoestisch wandsysteem November 2013 Voor de verwerking van het akoestisch wandsysteem is een speciale instructie noodzakelijk. De volgende stappen moeten gevolgd worden: 1.

Nadere informatie

14 inch Dobson. enkele technische details. paul.hellings@groept.be

14 inch Dobson. enkele technische details. paul.hellings@groept.be 14 inch Dobson enkele technische details paul.hellings@groept.be 1 ENIGE TECHNISCHE DETAILS Hoe bepaalde onderdelen gemaakt werden of aan elkaar bevestigd werden. Secundaire kooi Bestaat uit twee houten

Nadere informatie

Practicum algemeen. 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag

Practicum algemeen. 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag Practicum algemeen 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag 1 Diagrammen maken Onafhankelijke grootheid en afhankelijke grootheid In veel experimenten wordt

Nadere informatie

De Compobok Door Jeroen Vogels en Simon Verlinden TWOPC Fontys Hogeschool Techniek en Logistiek 25-06-2010

De Compobok Door Jeroen Vogels en Simon Verlinden TWOPC Fontys Hogeschool Techniek en Logistiek 25-06-2010 De Door en TWOPC Fontys Hogeschool Techniek en Logistiek 25-06-2010 P a g i n a 2 Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding... 4 1. Oriëntatiefase... 5 2. Analyse fase... 6 2.1 Programma van eisen... 6 2.1 Concepten...

Nadere informatie

Rolhekken, rolluiken en schaarhekken

Rolhekken, rolluiken en schaarhekken Rolhekken, rolluiken en schaarhekken Rolluiken, rolhekken en schaarhekken kunnen een goed middel zijn om gevels te beschermen tegen vandalisme en inbraak. Door de vele verschillende soorten die er zijn

Nadere informatie

Productie Machinale perfectie i.p.v. handwerk Fabrieksmatige bewerkingen t.b.v. montage i.p.v. bewerkingen op de bouwlocatie gerealiseerd

Productie Machinale perfectie i.p.v. handwerk Fabrieksmatige bewerkingen t.b.v. montage i.p.v. bewerkingen op de bouwlocatie gerealiseerd MONTAGE MET PROSYS: P R O S Y S = TOTAALONTZORGING De montage, die wij u aanbieden, maakt onderdeel uit van een concept waarbij u op alle relevante aandachtsgebieden wordt ontzorgd. Naast het ontzorgen

Nadere informatie

Tablethouder Praktijkopdracht

Tablethouder Praktijkopdracht Tablethouder c n o C t p e In deze praktijkopdracht ga je een houder maken voor een tablet of ipad. Misschien voor je eigen tablet, of voor iemand die je kent. De houder maak je van hardhout. In overleg

Nadere informatie

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand:

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand: Lespakket wrijving Inleiding Wrijving is een natuurkundig begrip dat de weerstandskracht aanduidt, die ontstaat als twee oppervlakken langs elkaar schuiven, terwijl ze tegen elkaar aan gedrukt worden.

Nadere informatie

oppervlakte grondvlak hoogte oppervlakte grondvlak hoogte

oppervlakte grondvlak hoogte oppervlakte grondvlak hoogte Examen Wiskunde VMBO-GL en TL 2007 wiskunde CSE GL GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 83 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Examen VBO-MAVO-C. Wiskunde

Examen VBO-MAVO-C. Wiskunde Wiskunde Examen VBO-MAVO-C Voorbereidend Beroeps Onderwijs Middelbaar Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 6 mei 13.30 15.30 uur 0 00 Dit examen bestaat uit 3 vragen. Voor elk vraagnummer is

Nadere informatie

Fietsenstalling. Eigenschappen voor Polycarbonaat. Maximale gebruikstemperatuur. Lineaire uitzettingscoëfficiënt. Brandgedrag

Fietsenstalling. Eigenschappen voor Polycarbonaat. Maximale gebruikstemperatuur. Lineaire uitzettingscoëfficiënt. Brandgedrag Fietsenstalling De lasafdeling krijgt een bestelling voor 10 fietsenstallingen. Er moet heel wat gerekend en beslist worden om een prijsofferte te kunnen maken en om het materiaal te kunnen bestellen.

Nadere informatie

Checklist toestellen Commissie Agility, Raad van Beheer 1

Checklist toestellen Commissie Agility, Raad van Beheer 1 Hoogtesprong Vleugels De staander moet tenminste 100cm hoog zijn. Het begin van de vleugel begint op tenminste 75 cm hoogte op de staander. De breedte van de vleugel is 40 tot 60 cm. Het mag niet mogelijk

Nadere informatie

Handleiding Turtle Case

Handleiding Turtle Case Handleiding Turtle Case Index 2 Handleiding Turtle Case 3 Hoofdstuk 1. Het inpakken van de Turtle Case 3 1.1 Het openen van de Turtle Case 5 1.2 De hoogte van de steunen vaststellen 5 1.2.1. Methode 1

Nadere informatie

Een vergelijking van hydraulische en elektrisch aangedreven spuitgietmachines: Wanneer is produceren met een elektrische machine voordeliger?

Een vergelijking van hydraulische en elektrisch aangedreven spuitgietmachines: Wanneer is produceren met een elektrische machine voordeliger? Een vergelijking van hydraulische en elektrisch aangedreven spuitgietmachines: Wanneer is produceren met een elektrische machine voordeliger? Dit artikel is eerder gepubliceerd in Sprint Innovatief 2010,

Nadere informatie

Patroon Een bijzonder mooie tas

Patroon Een bijzonder mooie tas Patroon Een bijzonder mooie tas Ik heb deze tas gemaakt met een combinatie van Kimara van Adriafil en Catania. Van de Kimara had ik 5 bollen nodig, van de Catania 4 bollen. Verder gebruikte ik 4 ringen

Nadere informatie

Handleiding. Tilly Light fietsendrager

Handleiding. Tilly Light fietsendrager Handleiding Tilly Light fietsendrager mei 2015 Tilly Light BV Inhoudsopgave Algemeen 4 Onderdelen 5 Stekker aansluiting 10 Eerste gebruik 11 Op de auto plaatsen 15 Fietsen plaatsen 18 Rijden 23 Fietsen

Nadere informatie

Hoe moet je een prachtige presentatie maken?

Hoe moet je een prachtige presentatie maken? Hoe moet je een prachtige presentatie maken? www.meestermichael.nl Geef de presentatie een titel. Klik dit vak aan om jouw presentatie een ondertitel te geven. Hier kun je je presentatie een titel geven

Nadere informatie

Switch. Handleiding 200.106.110117

Switch. Handleiding 200.106.110117 Switch Handleiding 200.106.110117 Hartelijk dank voor uw aanschaf van deze uitbreiding van uw Plugwise systeem. Met de Switch kunt u draadloos de elektrische stroom naar de apparaten in uw Plugwise netwerk

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

ONZICHTBARE SCHARNIEREN SOSS serie

ONZICHTBARE SCHARNIEREN SOSS serie ONZICHTBARE SCHARNIEREN SOSS serie www.dulimex.nl Scharnieren en paumelles Een goede oplossing voor hedendaagse trends Scharnieren zijn er in tal van variaties, maar veel scharnieren hebben als nadeel

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Offsetdrukken 3 Printmaster. Papier in-, door- en uitvoer DR-05-03-01

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Offsetdrukken 3 Printmaster. Papier in-, door- en uitvoer DR-05-03-01 OPDRACHTKAART DR-05-03-01 Papier in-, door- en uitvoer De Printmaster moet eerst op het papier worden afgesteld. Pas dan kun je gaan drukken. Om de vellen papier goed in te kunnen voeren moet je de inleg

Nadere informatie

HET IS EEN PRISMA, OF TOCH NIET...

HET IS EEN PRISMA, OF TOCH NIET... In dit artikel laten we zien hoe je een kubus, een rombendodecaëder en een afgeknotte octaëder kunt omvormen tot een. Om de constructie zelf uit te voeren, heb je de bouwtekeningen nodig die bij dit artikel

Nadere informatie

Spijkermotor. Dit moet hem worden:

Spijkermotor. Dit moet hem worden: Spijkermotor Dit moet hem worden: Dit heb je nodig: materialen blok hout (15 bij 15 bij 1,8 cm) twee hoekijzers 18 m koperdraad (gelakt, 0,5) 4 spijkers (65 mm) 1 spijkers (90 mm) 2 spijkers (80 mm) 6

Nadere informatie

De Tentoonstellingskooi van de NGC-DBS.

De Tentoonstellingskooi van de NGC-DBS. De Tentoonstellingskooi van de NGC-DBS. Tijdens de Clubshow in september 2011, viel het enkele leden van Technische Commissie en het bestuur op, dat er ondanks jarenlange promotie van de W.B.O. standaard

Nadere informatie

Oranje: Rot Blauw : Hard maar heeft aandacht nodig. Bestuurderszijde Samengevat bestuurders zijde. Samengevat bijrijders zijde

Oranje: Rot Blauw : Hard maar heeft aandacht nodig. Bestuurderszijde Samengevat bestuurders zijde. Samengevat bijrijders zijde Oranje: Rot Blauw : Hard maar heeft aandacht nodig Bestuurderszijde Samengevat bestuurders zijde Samengevat bijrijders zijde Samengevat voorkant Samengevat dak Samengevat achterkant Overzicht materialen

Nadere informatie

Touchscreen iphone 3G / 3GS Installatie handleiding

Touchscreen iphone 3G / 3GS Installatie handleiding 1. Verwijder de twee kleine schroeven van de dock-aansluiting onderaan de iphone. Let op: ga voorzichtig te werk bij het openen van de iphone, zodat de kabels onder het scherm niet kapot gaan! 2. Er zit

Nadere informatie

Montage instructies PLOKK caliber1 versie 5.9

Montage instructies PLOKK caliber1 versie 5.9 Montage instructies PLOKK caliber1 versie 5.9 Benodigdheden voor de montage - 4 muntjes van 50 cent. -Keukenweegschaal om het gewicht van de fles met inhoud te bepalen. -Gewicht Voor het gewicht kan een

Nadere informatie

Steiger Installatie Handleiding. 1. Installeren van de kubussen P.2. 2. Installeren van de korte pen P.2. 3. Installeren van de lange pen P.

Steiger Installatie Handleiding. 1. Installeren van de kubussen P.2. 2. Installeren van de korte pen P.2. 3. Installeren van de lange pen P. Steiger Installatie Handleiding....................................... Installeren van de kubussen P.2...................................... 2. Installeren van de korte pen P.2......................................

Nadere informatie

Cursus KeyCreator. Oefening 3D: Spiltrap

Cursus KeyCreator. Oefening 3D: Spiltrap Cursus KeyCreator Oefening 3D: Spiltrap Tekenen van een spiltrap. Het tekenen van een spiltrap bestaat uit verschillende delen en bewerkingen. In het kort kan men zeggen dat volgende bewerkingen uitgevoerd

Nadere informatie

Project 3 Beheersen van 3D software

Project 3 Beheersen van 3D software Project 3 Beheersen van 3D software Wat ga je doen? Bij 3D printen komt meer kijken dan alleen het printen zelf. Het allerbelangrijkste is dat de leerlingen om leren gaan met de 3D software. Zonder 3D

Nadere informatie

Writing collectie Woorden in beweging. Een tijdloze set instrumenten om grip te krijgen op de nooit stilstaande werkelijkheid, om indrukken te

Writing collectie Woorden in beweging. Een tijdloze set instrumenten om grip te krijgen op de nooit stilstaande werkelijkheid, om indrukken te Writing collectie Woorden in beweging. Een tijdloze set instrumenten om grip te krijgen op de nooit stilstaande werkelijkheid, om indrukken te noteren en op papier vast te leggen. Producttabel Writing

Nadere informatie

Checklist toestellen 2016 Commissie Agility, Raad van Beheer 1

Checklist toestellen 2016 Commissie Agility, Raad van Beheer 1 Hoogtesprong Hoogte L: 55-60 cm, M: 35-40 cm, S: 25-30 cm Vleugels De staander moet tenminste 100cm hoog zijn. Het begin van de vleugel begint op tenminste 75 cm hoogte op de staander. De breedte van de

Nadere informatie

Bijlage 1. Module Kunststof

Bijlage 1. Module Kunststof Bijlage 1 Module Kunststof GLASHELDER Je hebt al geleerd wat kunststof is. In deze opdracht ga je een fotolijstje maken. Je krijgt glashelder Acrylaat. Om het helder te houden moet je de beschermfolie

Nadere informatie

Opbouwbeschrijving Brighton

Opbouwbeschrijving Brighton Opbouwbeschrijving Brighton 1: Vóór u begint 1. Ondergrond Deze moet vlak zijn, bijvoorbeeld bestraat of een houten raamwerk met daarop een beplating (bijv. OSB). Zorg er voor dat de ondergrond de vloer

Nadere informatie

START WISKUNDE-ESTAFETTE RU 2007 Je hebt 60 minuten voor 20 opgaven. Het totaal aantal te behalen punten is 600.

START WISKUNDE-ESTAFETTE RU 2007 Je hebt 60 minuten voor 20 opgaven. Het totaal aantal te behalen punten is 600. START WISKUNDE-ESTAFETTE RU 2007 Je hebt 60 minuten voor 20 opgaven. Het totaal aantal te behalen punten is 600. Estafette-opgave 1 (20 punten, rest 580 punten) Vier bij vier. In een schema van vier maal

Nadere informatie

Voorzetapparatuur. Vanaf heden is de vernieuwde website online voor de recentste informatie www.behor.eu

Voorzetapparatuur. Vanaf heden is de vernieuwde website online voor de recentste informatie www.behor.eu Voorzetapparatuur Vanaf heden is de vernieuwde website online voor de recentste informatie www.behor.eu Vermijd lekke banden! Permanente magneet Verwijdert ijzer- en staal-afval van de werkvloer, in magazijnen,

Nadere informatie

HANDLEIDING SLOTKASTFREESMACHINE 171

HANDLEIDING SLOTKASTFREESMACHINE 171 HANDLEIDING SLOTKASTFREESMACHINE 171 ALGEMENE BESCHRIJVING De slotkastfreesmachine 171 bestaat uit: Slotkastfreesmachine 171 Montagegereedschap ( sleutels ) Een vierdelige, losneembare hoogteaanslag met

Nadere informatie

Fabsheet: Vinylsnijder

Fabsheet: Vinylsnijder Fabsheet: Vinylsnijder Met de vinylsnijder kun je stickers en papier snijden. Het FabLab heeft zelfklevend vinyl op voorraad in diverse kleuren. Zelf folie meenemen kan natuurlijk ook, houd er wel rekening

Nadere informatie

Lichte inhaak arm (type CL) Geboute arm (type CB) Zware inhaak arm (type CH) Geklemde arm (type CP)

Lichte inhaak arm (type CL) Geboute arm (type CB) Zware inhaak arm (type CH) Geklemde arm (type CP) Montagehandleiding draagarmstellingen Type: Lichte inhaak arm (type CL) Geboute arm (type CB) Zware inhaak arm (type CH) Geklemde arm (type CP) Geachte klant, Bij de ontwikkeling van deze draagarmstelling

Nadere informatie

oppervlakte grondvlak hoogte

oppervlakte grondvlak hoogte OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = π diameter oppervlakte cirkel = π straal 2 inhoud prisma = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud kegel = 1 3 oppervlakte

Nadere informatie

SketchUp L. 2.1 2D tekenen

SketchUp L. 2.1 2D tekenen 2.1 2D tekenen Inmiddels kunnen we ons zelf bewegen in SketchUp. De volgende stap is dat we wel iets in SketchUp moeten hebben om ons rond te bewegen. We moeten dus iets gaan tekenen. Voordat je ook maar

Nadere informatie

Detector installatie. Detector bouw A.P.L.S. de Laat, J.G. Oldenziel. HiSPARC. 1 Detector bouw handleiding. 2 Materiaal lijst

Detector installatie. Detector bouw A.P.L.S. de Laat, J.G. Oldenziel. HiSPARC. 1 Detector bouw handleiding. 2 Materiaal lijst Detector installatie HiSPARC Detector bouw A.P.L.S. de Laat, J.G. Oldenziel 1 Detector bouw handleiding Dit document beschrijft de stappen die nodig zijn bij het maken van een HiSPARC detector. Een detector

Nadere informatie

Het verwijderen van een portierslot * FORD FOCUS BOUWJAAR 2000 *

Het verwijderen van een portierslot * FORD FOCUS BOUWJAAR 2000 * Het verwijderen van een portierslot * FORD FOCUS BOUWJAAR 2000 * Verwijder het afdekdopje achter het portierhendel door er een kleine schroevendraaier achter te zettten en het dopje omhoog te wippen. Datum:

Nadere informatie

Rollover. Tafel Applicator. The Art of Laminating. www.rollover.no

Rollover. Tafel Applicator. The Art of Laminating. www.rollover.no Rollover Tafel Applicator The Art of Laminating www.rollover.no Rollover Tafel Applicator De innovatieve Aplicator van Rollover biedt een uitstekende oplossing voor de dagelijkse productie-uitdagingen

Nadere informatie

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop.

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop. Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop. Les 1: Witte rand om de foto m.b.v. canvasgrootte. 1. Open de foto in Photoshop. 2. Klik in menu AFBEELDING op CANVASGROOTTE 3. Zorg dat in het vakje

Nadere informatie

Identificatielabels voor elektrische toepassingen

Identificatielabels voor elektrische toepassingen 70 ETIKETTEN & TAGS Identificatielabels voor elektrische toepassingen Kies uw kleuren uit het assortiment bijbehorende materiaal KABEL-ETIKETTEN MET INKEPINGEN Gravoply 1 1,5 mm (1/16") dik Afmeting 150

Nadere informatie

Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys

Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys Werkbanken Er is altijd een oplossing! Wij doen nog aan ouderwetse service! 2 Hefkolommen

Nadere informatie

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht Wetenschap Energie omzetting Energie overbrenging Krachten en beweging Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Verbeteringen door technisch design Onderdelen aan elkaar monteren Evalueren Mechanismen

Nadere informatie

HepcoMotion. Nr. 2 Installatie details

HepcoMotion. Nr. 2 Installatie details Dit datasheet behoort bij de PRT2 catalogus PRT2 Catalogus 40-41 HepcoMotion Nr. 2 Installatie details HepcoMotion precisie ringen en rondgeleidingssystemen worden gemaakt volgens hoge kwaliteitseisen

Nadere informatie

bott vario De bedrijfswageninrichting voor uw Peugeot Bipper Partner Expert Boxer

bott vario De bedrijfswageninrichting voor uw Peugeot Bipper Partner Expert Boxer bott vario De bedrijfswageninrichting voor uw Peugeot Bipper Partner Expert Boxer bott vario Thuis in uw Peugeot 2 www.bottvario.nl U heeft gekozen voor een Peugeot. Met deze keuze heeft u een goede basis

Nadere informatie

BROERSMA SYSTEEMBOUW B.V. OPPERKOATSTERWEI 6, 9288 GK. KOOTSTERTILLE, TEL. 0511-542698 FAX. 0511-542060

BROERSMA SYSTEEMBOUW B.V. OPPERKOATSTERWEI 6, 9288 GK. KOOTSTERTILLE, TEL. 0511-542698 FAX. 0511-542060 BROERSMA IJZERSTERK IN HOUTCONSTRUCTIE Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd, door middel van fotokopie of gereproduceerd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Broersma Systeembouw

Nadere informatie

BADLIFTEN. Prijs basisset: 899,95 (incl. 21 % btw) BADLIFT BELLAVITA

BADLIFTEN. Prijs basisset: 899,95 (incl. 21 % btw) BADLIFT BELLAVITA BADLIFT BELLAVITA Prijs basisset: 899,95 (incl. 21 % btw) - Volledig in kunststof - Lichtgewicht - Werking met batterijlader op lage spanning - Rug: inclineerbaar in elke gewenste positie - Voetjes: voorzien

Nadere informatie

zwaartekracht (N of kn) Dus moeten we Fz bepalen dat kan alleen als we de massa weten. Want

zwaartekracht (N of kn) Dus moeten we Fz bepalen dat kan alleen als we de massa weten. Want Sterkteberekening Dissel berekenen op afschuiving. Uitleg over de methode Om de dissel te berekenen op afschuiving moet men weten welke kracht de trekker kan uitoefenen op de bloemkoolmachine. Daarvoor

Nadere informatie

Hepco- Extreme Hitte. Vervuiling. Extreme Koude. Slagtrillingen

Hepco- Extreme Hitte. Vervuiling. Extreme Koude. Slagtrillingen Hepco- HET TERKTE INEIRE/ROTERENDE GER Vervuiling Etreme Hitte lagtrillingen Etreme Koude Uitwisselbaar met kogelbussen in metrische maat Zelfsmerend Temperatuurbereik -2 tot +2 C Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B. tijdvak 2 woensdag 22 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde B. tijdvak 2 woensdag 22 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HAVO 20 tijdvak 2 woensdag 22 juni 3.30-6.30 uur wiskunde B Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 9 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

Programma van Eisen en Wensen BBT Testbaan

Programma van Eisen en Wensen BBT Testbaan Programma van en en Wensen BBT Testbaan 1. BBT Testbaan Medewerkers van de brandweer worden periodiek medisch en fysiek gekeurd. Dit Periodiek Preventief Medisch Onderzoek (PPMO) bestaat uit de volgende

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. kolom

Gebruikershandleiding. kolom NL NL Gebruikershandleiding ValkBox 1 First set - voor het eerste paneel in een rij/ kolom ValkBox Next set - voor elk volgend paneel in een rij/kolom Gefeliciteerd met de aanschaf van het ValkBox montagesysteem.

Nadere informatie

26.08.2004 14:26:06 Uhr. De TWIK. N.B. De Opitec bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. N101773#1

26.08.2004 14:26:06 Uhr. De TWIK. N.B. De Opitec bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. N101773#1 .0.00 1::0 Uhr 1 0 1. 3 De TWIK N.B. De Opitec bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 .0.00 1::0 Uhr 1. Technische informatie: Artikel: Te gebruiken voor: Bouwpakket model van hout (karretje) Techniek

Nadere informatie

VLAKBANKBEVEILIGING MET PARALLELGELEIDING 1972 Blz. 1

VLAKBANKBEVEILIGING MET PARALLELGELEIDING 1972 Blz. 1 Blz. 1 1. INLEIDING Bij het werken aan niet of onvoldoend beveiligde vlakbanken vinden in Nederland jaarlijks vele ongevallen plaats door het in aanraking komen met de sneldraaiende beitels. Dit kan zich

Nadere informatie

FICHE 12: GRAFISCHE DOCUMENTEN INPAKKEN

FICHE 12: GRAFISCHE DOCUMENTEN INPAKKEN FICHE 12: GRAFISCHE DOCUMENTEN INPAKKEN Welke verpakkingsmethode u kiest, hangt af van de aard en het formaat van het werk, van het budget, enz. De materialen die u gebruikt, moeten chemisch inert zijn.

Nadere informatie

Postbus 58 4200 AB GORINCHEM. Lange Kleiweg 5 Postbus 1090 2280 BC RIJSWIJK. Notified Body Nr.: 1234. Niet-dragende wand met Attema hollewanddozen

Postbus 58 4200 AB GORINCHEM. Lange Kleiweg 5 Postbus 1090 2280 BC RIJSWIJK. Notified Body Nr.: 1234. Niet-dragende wand met Attema hollewanddozen CLASSIFICATIE VAN DE BRANDWERENDHEID VOLGENS EN 13501-2:2007+A1:2009 VAN EEN NIET-DRAGENDE WANDCONSTRUCTIE VOORZIEN VAN HOLLEWANDDOZEN MET VERSCHILLENDE TYPEN BEDRADING Opdrachtgever: Attema B.V. Postbus

Nadere informatie

~ ~ Just SEW It! Knoopsgaten

~ ~ Just SEW It! Knoopsgaten ~ ~ Just SEW It! Knoopsgaten Knoopsgaten Knoopsgaten zitten in bijna alle naaiprojecten, zowel in kleding als in decoratieve projecten en zijn in de meeste gevallen de finishing touch van uw project. Ze

Nadere informatie

Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 3

Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 3 Uitwerkingen oefeningen hoofdstuk 3 3.4.1 Basis Tijd meten 1 Juli heeft 31 dagen. Wanneer 25 juli op zaterdag valt, valt 31 juli dus op een vrijdag. Augustus heeft ook 31 dagen. 1 augustus valt dus op

Nadere informatie

Ontwerp je eigen prefabhuis

Ontwerp je eigen prefabhuis Ontwerp je eigen prefabhuis Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Wist jij dat er in Nederland iets meer dan 7 miljoen huizen staan? Tegenwoordig worden de meeste

Nadere informatie

BOUWEN VAN EEN ZEEPKIST

BOUWEN VAN EEN ZEEPKIST www.detitanen.be Sint-Denijs BOUWEN VAN EEN ZEEPKIST Hoe bouw ik een zeepkist? * Ook nu is een nostalgische zelfgemaakte zeepkist voor kinderen nog altijd felbegeerd speelgoed. Het stuurwiel is slechts

Nadere informatie

e l Hout B R I C O F I C H E

e l Hout B R I C O F I C H E 5043676 r u e Een d en s t a a l p t u o H E H I C F C O I B R Hout B R I C O F I C H E Inleiding Als u een deur zoekt, dan vindt u een ruim aanbod in de meest uiteenlopende en fijnste houtsoorten. De

Nadere informatie

intersectoraal CSPE BB technologie en commercie Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en digitale bestanden.

intersectoraal CSPE BB technologie en commercie Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en digitale bestanden. Examen VMBO-BB 2015 gedurende 365 minuten intersectoraal CSPE BB technologie en commercie Bij dit examen horen bijlagen, uitwerkbijlagen en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 11 opdrachten. Voor

Nadere informatie

Pagina 1 van 4 KNK CYNOPHILIA

Pagina 1 van 4 KNK CYNOPHILIA sprong Muur Breedtesprong Slalom Vleugels De staander moet tenminste 100cm hoog zijn. Het begin van de vleugel begint op tenminste 75 cm hoogte op de staander. De breedte van de vleugel is 40 tot 60 cm.

Nadere informatie

Zweefbrug. Tussenrapport 1. Beroepsproduct: Tussenrapport 1. Periode: Blok 2

Zweefbrug. Tussenrapport 1. Beroepsproduct: Tussenrapport 1. Periode: Blok 2 Tussenrapport 1 Zweefbrug Module (vakcode): Thema Enkelstukproduct WPV1.2 Beroepsproduct: Tussenrapport 1 Groep: Bridge Club Periode: Blok 2 Ingeleverd op: Vrijdag 7 December Projectleden: Gijs Druif 12050377

Nadere informatie