Meetjesland Waas. Gent Dender. Deinze. Aalst-Ninove. Oudenaarde-Ronse. Geraardsbergen- Zottegem. Regiodossier. Wonen in het Meetjesland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meetjesland Waas. Gent Dender. Deinze. Aalst-Ninove. Oudenaarde-Ronse. Geraardsbergen- Zottegem. Regiodossier. Wonen in het Meetjesland"

Transcriptie

1 Meetjesland Waas Gent Dender Deinze Aalst-Ninove Oudenaarde-Ronse Geraardsbergen- Zottegem Regiodossier Wonen in het Meetjesland

2 inhoud Voorwoord Freya 3 Inleiding 4 De Woonmarkt in het Meetjesland 5 - Bespreking van de prijsevoluties 5 - Verklaringen 6 - Aanbevelingen 6 De huurmarkt in het Meetjesland 7 - Bespreking van de cijfers 7 - Bovenlokale maatregelen 8 - Lokale maatregelen 9 - Tabel: sociaal objectief voor de gemeenten uit sp.a regio Meetjesland 10 - Tabel: huurpatrimonium verhuurd onder het sociaal huurstelsel 11 - Samenvattende tabel: de lokale woonmatrix Kwaliteitsvol wonen: energiepremies 14 - Het vinden van de informatie 14 - Beschikbare energiepremies op bovenlokaal niveau 15 - Beschikbare premies op lokaal niveau in het Meetjesland 16 - Je kan een premie krijgen, maar hoe betaal je de investering? 16 - Energiearmoede - betaalbaarheid van energie 17 - Energie en sociale economie 18 - Energie en sociale huisvesting 18 - Lokale acties 18 - Tabel: Gemeentelijke premies m.b.t. energiebesparende maatregelen en hernieuwbare energie - Meetjesland - Tabel: Energieverbruik per inwoner voor verwarming (MWh) 23 - Tabel: CO2-uitstoot per inwoner door gebouwenverwarming (ton) 23 - Tabel: Sociale leveringspunten - actieve en niet-actieve budgetmeter schorsingen Appendix Windmolens 26 Te verwachen dossiers - colofon 27

3 Beste partijgeno(o)t(e), Belofte maakt schuld. Zoveel is zeker. Op het provinciale congres van november 2010 is er me gevraagd geweest om in het kader van mijn bevoegdheden jullie zoveel mogelijk relevante achtergrondinformatie op te lijsten. Vandaag is het zover. Niet zonder enige trots, stel ik voor de regio Meetjesland het dossier Wonen en Energie voor. De gewoonte om met regiodossiers te werken hebben we onszelf al wat vroeger aangeleerd. Maar dit is tot nu toe- wel het lijvigste dossier. In dit bestek leveren we jullie de meest relevante cijfers aan mbt wonen en energiezuinig wonen. Onontbeerlijke informatie voor lokale acties, persberichten, interpellaties, mondelinge of schriftelijke vragen in de Gemeenteraad, artikels in de spots, pamfletten en wijkdebatten. We schetsen voor jullie op basis van objectieve statistische informatie de belangrijkste prijsontwikkelingen op de lokale woonmarkt. We brengen de verschillende trends in kaart, overlopen met jullie de voornaamste problemen op de huurmarkt en gaan we dieper in op de lokale betekenis van het Grond en Pandendecreet. Op het domein van energie hebben we per gemeente alle beschikbare premies in kaart gebracht, staan we langer stil bij het steeds groter wordende probleem van energie armoede, bekijken we hoe je lokale sociale economie initiatieven kunt voorstellen om huizen energiezuiniger te maken en geven we een overzicht van CO² uitstoot per inwoner en wat eraan te doen. Meer dan vroeger ooit het geval was, hebben lokale besturen een veel grotere impact op het dagelijkse leven van de mensen. Dat is op zich een positieve evolutie. Het vernauwt de kloof tussen de politici en de mensen en dat juichen we alleen maar toe. Het enige nadeel van deze evolutie is dat lokaal besturen een complexe aangelegenheid is geworden. Gemeentebesturen doen vandaag veel meer dan geboorten registeren, paspoorten valideren en rijbewijzen uitreiken. Dat betekent dat lokale mandatarissen zich in oneindig veel complexe materies moeten inwerken om hun rol (hetzij in de meerderheid-hetzij in de oppositie) naar behoren te vervullen. Met deze regiodossiers proberen we hen daarin te helpen door het juiste achtergrondkader op een overzichtelijk manier mee te geven. Met het ganse provinciale secretariaat wil ik deze weg verder met jullie inslaan. Ik hoop van harte dat jullie er wat aan hebben en ik sta ook heel graag open voor suggesties, aanvullingen, verbeteringen. Want een partij uitbouwen, dat doen we samen. Veel succes Freya Van den Bossche Provinciaal voorzitter sp.a Oost-Vlaanderen wonen in het Meetjesland 3

4 Inleiding Woonbeleid in Vlaanderen is in een historisch perspectief eigenlijk niet zo heel oud. Met de toenemende industrialisering (voornamelijk in de textielsector) kampte men vooral in onze steden met een steeds nijpender huisvestingsprobleem. In 1889 werd de eerste huisvestingswet van kracht. Deze wet voorzag in een kader voor de oprichting van op huur gerichte sociale huisvestingsmaatschappij. Maar de belangrijkste krachtlijn van de wet was toch gericht op eigendomsverwerving. Een belangrijke beleidslijn die in het latere huisvestingsbeleid steeds terugkomt en die ook in het partijprogramma van de sp.a voor de regionale verkiezingen van 2009 terug te vinden is. De eerste huisvestingsmaatschappijen zien pas het licht aan het begin van de 20 e eeuw, maar er werd toch voornamelijk blijvend ingezet op eigendomsverwerving (onder andere door goedkope sociale leningen en de invoering van een bouw en aankooppremie). Pas na WO II werden er volop sociale huurwoningen neergepoot. Ten eerste waren er tijdens de oorlog veel woningen vernield, maar de belangrijkste reden voor deze politiek was niet zozeer de bekommernis om een goede en gezonde huisvesting, maar deze bouwpolitiek werd vooral als een anticonjunctureel instrument gehanteerd. In de periode 1971 tot 1980 werden er in Vlaanderen meer dan sociale koop- en huurwoningen gerealiseerd. In de loop van de crisis in de jaren 80, de opeenvolgende besparingen zien we dat cijfers snel terugvallen. In 1993 kennen we met Domus Flandria opnieuw een opstoot van de bouw van nieuwe sociale koop en huurwoningen, die dan geleidelijk wat wegdeemsterde. Het verwerven van een eigen woning bleef wel een belangrijke aanmoediging in het beleid. Steve Stevaert noemde ooit het kopen van en eigen woning de beste vorm van pensioensparen. Zo steeg het aantal eigenaars van een woning in 1981 van 65.6 % van de bevolking tot bijna 75 % in Terwijl het aandeel van de sociale huurmarkt binnen de huurmarkt ongeveer een kwart bedraagt. 1 We willen in het bestek van dit regiodossier een globaal overzicht geven over de actuele woonsituatie in het Meetjesland en daaraan gekoppeld willen we met de sp.a regio Meetjesland een aantal acties voorstellen om zowel betaalbaarheid als de woonkwaliteit te verbeteren. Maar beginnen doen we met de bespreking van de prijsevoluties van de Meetjeslandse vastgoedmarkt. Die prijsevoluties zijn van enorm belang om zowel de problematiek van de huurmarkt als de problematiek van de woonkwaliteit te helpen verklaren. Verder willen we het woonthema breder trekken. Zonder elektriciteit en verwarming is het onmogelijk om er een aanvaardbare woonsituatie op na te houden. Meer en meer mensen hebben het steeds moeilijker om hun energiefactuur te betalen. De strijd tegen elke vorm van energiearmoede moet dan ook een prioriteit zijn en blijven van sp.a, van het lokale niveau tot in de Vlaamse Regering (waar zowel Freya Van den Bossche voor energie als Ingrid Lieten voor armoede bevoegdheden hebben). Daarnaast is iedereen zich steeds meer bewust van de strijd tegen de klimaatverandering. Het grootschalige energieverbruik gaat gepaard met de uitstoot van schadelijke stoffen, en dat laat zich op termijn voelen in ons klimaat. Europa lanceerde daarom zijn doelstellingen: tegen 2020 wil men 20% hernieuwbare energie, 20% minder verbruik, en 20% minder uitstoot van schadelijke stoffen. Voor ons land liggen de doelstellingen op het vlak van hernieuwbare energie (13%) en minder uitstoot (15%) iets lager; de vermindering wordt gemeten t.o.v. het referentiejaar Dit is een enorme uitdaging, en vergt inspanningen op het vlak van rationeel energiegebruik (energiebesparende investeringen) en hernieuwbare energie ( propere energie, die er ook voor zorgt dat we iets minder afhankelijk worden van energietoevoer vanuit het buitenland). Voor elk van de drie bovenvermelde aspecten (energiearmoede, rationeel energiegebruik, meer hernieuwbare energie) speelt ook het lokale niveau een belangrijke rol. Energiearmoede moet actief worden begeleid door de lokale OCMW s, rationeel energiegebruik kan worden ondersteund via gemeentelijke premies en andere initiatieven (bijv. een project binnen de sociale economie dat isolatiewerken gaat uitvoeren in woningen), en ook hernieuwbare energie kan via gemeentelijke premies een extra duwtje in de rug krijgen. 1 sociale staat van Vlaanderen 2009, Lieve Vanderleyden, e.a, (red.), pagina 207. wonen in het Meetjesland 4

5 A. De woonmarkt in het Meetjesland A1. Bespreking van de prijs evoluties. 2 JAAR HUIZEN VILLA'S APPARTEMENTEN BOUWGRONDEN /m² /m² /m² /m² Nb /m² /m² /m² /m² /m² /m² /m² 2 Bron: FOD Economie, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (cijfers tot Augustus 2010). 2 sociale staat van Vlaanderen 2009, Lieve Vanderleyden, e.a, (red.), pagina 206. We hebben in de bovenstaande tabel de gemiddelde prijzen voor 4 types vastgoed in het arrondissement Eeklo opgelijst. Als we deze gegevens in relatieve cijfer omzetten dan is de conclussie over duidelijk. Huizen en appartementen zijn in 2010 meer dan verdubbeld tegenover het jaar Volledigheidshalve moeten we wel vermelden dat de cijfers voor 2010 niet volledig zijn. Maar de trends die we vaststellen zijn overduidelijk. Ook de prijs van bouwgronden stijgt enorm. Zelfs verdriedubbeld als we de prijzen per vierkante meter beschouwen. De trend die we hier vaststellen is wel dat de stukken grond kleiner worden, waardoor de betaalbaarheid op het eerste gezicht niet onmiddellijk in het gedrang lijkt te komen. Het is trouwens een opvallende trend dat er ook kleiner wordt gebouwd: De gemiddelde bewoonbare oppervlakte van de nieuw begonnen woningen in Vlaanderen daalde van 140 m² in 1998 naar 105 m² in Voor de periode stijgen deze 3 types spectaculair. De financiële crisis van 2008 heeft wereldwijd voor een implosie van de vastgoedmarkt gezorgd. We refereren hierbij graag aan de nieuwsuitzendingen over de Amerikaanse vastgoedmarkt en dichter bij ons de Ierse. In Vlaanderen liep het allemaal zo een vaart niet. De crisis heeft zeker voor de nodige afkoeling van de markt gezorgd, maar in het arrondissement Eeklo blijven de prijzen toch stijgen. Een ander verhaal is toch het marktsegment van de villa s. De trend is ook duidelijk. Op een decennium tijd zijn ook de prijzen van de villa s en de bungalows gestegen, maar verre van spectaculair in vergelijking met de andere types vastgoed. Tabel met de relatieve stijgingen 3 wonen in het Meetjesland 5

6 Deze vaststellingen lopen min of meer gelijk met de vaststellingen die het sp.a-regiobestuur Waas begin dit jaar maakte voor de regio Waas 4. Toch zijn de stijgingen enkele punten lager dan in het Waasland. Eén en ander valt te verklaren door de eerder perifere ligging van het arrondissement Eeklo. Net buiten de Vlaamse Ruit (Antwerpen-Leuven-Brussel-Gent Antwerpen) en niet zo heel bereikbaar ontsloten. A2. Verklaringen De belangrijkste verklaring van oververhitting van de woonmarkt is de toenemende gezinsverdunning. Mensen gaan vaker uiteen en zoeken in het segment van de kleinere huizen een betaalbare woning. Dat verklaart ook meteen waarom appartementen zo populair zijn. Ze zijn vaak recent gebouwd en vrij comfortabel ingericht. Daarmee samenhangend is ook het nieuwe beleidsinzicht van de wooncarrière. We zien vaker dat mensen sneller van woontype veranderen, naargelang van hun persoonlijke leefsituatie. Zo kiezen jonge huishoudens er sneller voor om een eigen woning aan te schaffen, maar die is vaak kleiner of ze kiezen voor een appartement om dat dan in een later stadium weer te verkopen en een grotere meer definitievere woning aan te schaffen. Jonge gezinnen werden daarin ook aangemoedigd: Enerzijds kon men vrij goedkoop lenen, aan historisch lage interstvoeten, anderzijds voerde de overheid de meeneembaarheid van de registratierechten in waardoor jonge gezinnen hun recht op verminderd schrijfgeld steeds konden meenemen naar een volgende woonst. Deze verklaringen gaan zij het dan in omgekeerde richting- ook op voor zeer beperkte stijging van de prijzen van grotere types van woningen. Bungalows en landhuizen zijn in de afgelopen jaren meer op de markt gegooid, door onder meer de gezinsverdunning, terwijl de vraag ernaar ook door de gezinsverdunningdaalde. Daarnaast is het zo dat deze type woningen, die vaak in de jaren zestig en zeventig zijn gebouwd, vooral een vergrijzende bewoning kennen. Oudere eigenaars ruilen deze nogal dure woonvorm snel in voor een knusser appartement aan zee of in de centra. We kunnen besluiten dat we de sterke stijging van de aankoopprijzen interpreteren als een krapte op de woningmarkt. Vooral de vraag naar voldoende en betaalbare woningen voor éénoudergezinnen, met een afdoende comfort is groot. Dat geldt ook voor woningen voor jonge gezinnen. In de marge van de bespreking van deze cijfers, moet ook worden opgemerkt dat heel wat oudere mensen blijven wonen in hun (vaak veel te grote) woning. Naast het probleem van deze onderbenutting stelt deze situatie vooral uitdagingen op sociaal vlak. We stippen in dat verband het probleem van de vereenzaming aan. Het zorgt bovendien voor grote uitdagingen op het vlak van de lokale zorg. OCMW s moeten bijvoorbeeld meer en meer thuismaaltijden bezorgen. In dit verband vinden we het buitengewoon jammer dat er in Vlaanderen geen woonregister bestaat dat toelaat om een relatie te kunnen leggen tussen enerzijds de woongelegenheden en anderzijds de domicilies van de huishoudens zoals opgenomen in het Rijksregister. Zo hebben we dus ook geen accuraat zicht op de al dan niet bestaande krapte op de woonmarkt. A3. Aanbevelingen De oververhitting van de woonmarkt in het Meetjesland is een enorm probleem. De woonmarkt is nog te veel op het type van de eengezinswoning gefocust terwijl we toch moeten vaststellen dat de gezinsverdunning een belangrijk maatschappelijk fenomeen is waar het lokale beleid meer en adequater op moet inspelen. Een inhaalbeweging voor de bouw van meer sociale woningen is een absolute prioriteit, maar intussen moeten we oplossingen vinden om de woonkrapte op een snelle manier te ondervangen. Een oplossing zou erin kunnen bestaan om te stimuleren om van bungalows en/of landhuizen meer gezinswoningen te maken. Dat fenomeen bestaat al langer in de stad. Veel oude herenhuizen werden vaak omgetoverd tot goede en gezellige studio s of appartementen. Ook een Vlaams woonregister zou helpen om op zijn minst het probleem in kaart te brengen en de discussie te objectiveren. 4 sp.a Regio Waas, Wonen in het Waasland,. wonen in het Meetjesland 6

7 B. De huurmarkt in het Meetjesland B1. Bespreking van de cijfers Een kwart van de woningen in het Meetjesland wordt verhuurd. Een vijfde daarvan gebeurt via de sociale verhuur. Die cijfers liggen in de lijn van het Vlaamse gemiddelde. Als we de cijfers in een grafiek plaatsen, krijgen we het volgende beeld: Zoals in het vorige stuk al deels aangegeven verwerven steeds meer mensen een eigen woning. 65 % van de inwoners in Vlaanderen hadden in 1981 een eigen woning. In 2005 was dat aantal gestegen tot bijna 75 %. Nergens in de wereld is dit cijfer zo hoog en dat ondanks de sterk stijgende prijzen. Een aantal factoren verklaren deze schijnbare paradox: 1. In de periode 80/90/00 gingen meer en meer mensen met twee uit werken, wat het gezinsinkomen vergrootte en waardoor mensen meer gingen lenen om een eigen huis te kopen; 2. De interestvoeten waren van halfweg de jaren negentig tot in 2008 historisch laag. Geld lenen was bijna gratis waardoor mensen dus ook meer en langer gingen lenen; 3. De politiek van eigendomsverwerving werd door allerlei maatregelen van overheidswege gestimuleerd, zoals fiscale aftrek van schuld en interesten, verlaagde inschrijvingsrechten Op zich juichen we dit als socialisten toe, maar tegelijkertijd zijn we niet blind voor de negatieve effecten van deze trend. - Ten eerste onstaat er een toenemende ongelijkheid tussen de eigenaar en de huurder : De eigenaar blijkt vooral de blanke tweeverdiener uit de middenklasse te zijn; Hogeropgeleiden hebben meer kans om eigenaar te worden van een woning dan laaggeschoolden; Werklozen, invaliden, nieuwe Vlamingen doen veel minder zaken op de koopmarkt. - Ten tweede komt de fiscale politiek vooral die mensen ten goede die fiscaal ook iets kunnen dragen. Zodoende wordt de ongelijksheidskloof nog eens uitgediept. - Ten derde leidde de grotere eigendomsstructuur op de woonmarkt tot een feitelijke krapte op de huurmarkt. Een krimpende huurmarkt leidt op zijn beurt dan weer tot 2 andere ongewenste effecten: 1. Stijging van de huurprijzen; 2. Kwaliteitsarme huurwoningen worden langer in de markt gehouden. Het gevolg van de hierboven beschreven effecten uit zich in de vraag naar meer sociale woningen. Als we een blik werpen op het jaarverslag van de VMSW van 2007 (laatst beschikbare) dan zien in de verschillende gemeenten in het Meetjesland een toenemende vraag. wonen in het Meetjesland 7

8 B2. Bovenlokale maatregelen Om de druk van de huurmarkt weg te nemen voert het Vlaamse Gewest een beleid op verschillende fronten. In willekeurige volgorde wenst Vlaanderen de volgende doelstellingen te realiseren: 1. De woonkwaliteit verbeteren (met inbegrip van het woonomgeving); 2. De beschikbaarheid van woningen verhogen; 3. De betaalbaarheid van woningen garanderen; 4. Meer woonzekerheid voorzien. Deze doelstellingen liggen verankerd in de Vlaamse Wooncode (art. 3 Vlaamse Wooncode) en geeft eigenlijk uitvoering aan de Grondwet die duidelijk stelt dat iedereen recht heeft op een behoorlijke huisvesting. Sinds de Wooncode zijn er dan ook verschillende beleidsinstrumenten ontworpen die uitvoering aan de voormelde 4 principes moeten geven. Naast de klassieke subsidies aan huisvestingsmaatschappijen en de fiscale maatregelen, is de Vlaamse Regering in de loop van de jaren negentig stelselmatig beginnen te investeren in de huursector. Zo werd begin de jaren 2000 een systeem van huursubsidies in het leven geroepen. In de onderstaande tabel staat het aantal tussenkomsten in de huurprijs terug per gemeente in het Meetjesland. Zoals we uit de tabel kunnen afleiden, heeft deze maatregel geen al te diepe impact op de marktwerking vooral omdat die eigenlijk beschouwd wordt als een tijdelijke oplossing tot de huurder een nieuwe woonst heeft gevonden (vaak in de sociale huursector). Tussenkomst in de huurprijs in de gemeenten van het Meetjesland Gemeenten Aantal inwoners Aantal huishoudens in de gemeente Gemiddeld aantal personen per huishouden Aanvragen 2007 Aanvragen 2008 Aanvragen 2009 Aanvragen t.o.v. huishoudens van 2001 tot 2009 Assenede , ,08 Eeklo , ,34 Kaprijke , ,06 Maldegem , ,56 Sint Laureins , ,47 Zelzate , ,70 Aalter , ,11 Knesselare , ,01 Lovendegem , ,53 Waarschoot , ,19 Zomergem , , , ,355 wonen in het Meetjesland 8

9 Verder kregen sociale verhuurkantoren en huurdersbonden van het Vlaamse Gewest een formele erkenning. De Vlaamse Wooncode voorzag ook in een aantal kwaliteitscriteria die de woonkwaliteit omhoog moest krikken. De Vlaamse renovatiepremie blijft ondanks de hervorming in november 2009 een voornaam instrument om de woonkwaliteit van de Vlaamse huizen te verbeteren, zowel voor eigenaars als huurders. Toch kunnen we niet helemaal een doorgedreven woonbeleid voeren. Belangrijk obstakel zit hem in het feit dat de huurwetwetgeving nog steeds een federale aangelegenheid is. Dat compliceert de zaken nodeloos. De sp.a is steeds vragende partij geweest om de huurwetgeving te regionaliseren. Pas als we over een eigen Vlaamse huurwetgeving beschikken, is Vlaanderen in staat een eigen doorgedreven beleid op poten te zetten. Op het vlak van het verbeteren van de woonkwaliteit, is niet alleen de renovatiepremie van tel. Het lokale bestuur kan eveneens een belangrijke inspanning leveren om de woonkwaliteit in de gemeente op te krikken. (zie punt: kwaliteitsvol wonen). Om de betaalbaarheid van wonen verder te garanderen heeft het Vlaams Parlement het Gronden Pandendecreet in het leven geroepen. Centraal in dit decreet staat de betaalbaarheid van wonen. Het Grond- en Pandendecreet voorziet een belangrijk injectie in de woonmarkt: extra sociale woningen waarvan via de klassieke kanalen van SHM s en 6000 via de SVK s tegen 2020; bijkomende sociale koopwoningen, sociale kavels en bescheiden woningen tegen Per gemeente werd op basis van een formule uit het decreet uitgerekend over hoeveel woningen het gaat. In de onderstaande tabel zien we het objectief terug per gemeente uit het Meetjesland. Gemeenten kunnen nu ook zelf beginnen wegen op de lokale woonmarkt. Door het gemeentelijk reglement Sociaal Wonen en gemeentelijke verordening Bescheiden Wonen kunnen gemeenten zelf initiatieven ontwikkelen om het wonen in hun gemeente betaalbaar te maken/te houden. We zullen later dieper op de lokale actie ingaan. B3. Lokale maatregelen In de volgende tabel (zie volgende pagina 10) hebben we een goed zicht op wat het sociaal objectief inhoudt voor de gemeenten uit het Meetjesland. Bron kolom 1-4: nulmeting die als bijlage bij het decreet betreffende het grond- en pandenbeleid gevoegd is (p ) Bron kolom 5-9: berekening van het sociaal objectief en de inhaalbeweging volgens art van het decreet betreffende het grond- en pandenbeleid Bron kolom 10-11: eigen berekening van totale inspanning Bron kolom 12 en 14: prognose van het aantal huishoudens dat uitgaat van een zwakke resp. sterke gezinsverdunning (bron: Studiedienst van de Vlaamse Regering, Bevolkingskubussen) Bron kolom 13 en 15: eigen berekening van het aandeel sociale huurwoningen in 2025 op basis van de prognose van kolom 12 resp. 14 * Sociale huurwoningen volgens nulmeting = aantal sociale huurwoningen van SHM s op sociale huurwoningen SVK op ** De gemeenten in die met de verplichte toenameregeling (art , 1) de 9% zouden overschrijden, kregen conform art , 3 een aangepast objectief, zodat ze in % sociale huurwoningen hebben in verhouding tot het aantal huishoudens op Zo kan een gemeentelijk mandataris goed afleiden wat het decreet voor de eigen gemeente inhoudt. Toch een kleine verduidelijking: De prognose van de studiedienst van de Vlaamse Regering i.v.m. de gezinsverdunning zijn natuurlijk voor een stuk speculatief en gebaseerd op de cijfers van de laatste jaren. In elk geval is de gezinsverdunning in Vlaanderen wel een feit. We zien ook dat 6 van de 11 gemeenten uit het Meetjesland een dwingende inspanning zullen moeten leveren om het aantal sociale huurwoningen in hun gemeenten dringend omhoog te krijgen. Enkel Zelzate hoeft geen inspanningen meer te leveren om de 9% doelstelling te halen. Dat betekent evenwel niet dat de gemeente sociale woningen hoeft bij te bouwen. Via een convenant met Vlaanderen (meer bepaald met de VMSW) zal Zelzate nog steeds in staat zijn om sociale huurwoningen bij te bouwen. We mogen immers niet vergeten dat het halen van de doelstelling op zich zou betekenen dat het probleem dan opgelost zou blijken. Zo statisch is het ook niet. Er worden namelijk elk jaar nieuwe woningen bijgebouwd. Een gemeente die niets zou doen, ziet dan ook haar aandeel sociale huurwoningen zakken. wonen in het Meetjesland 9

10 tabel: sociaal objectief voor de gemeenten uit sp.a regio Meetjesland gemeente Privé huishoudens op soc. huurwon. volgens nulmeting SVKwoningen % soc. huurwon. volgens nulmeting* 9% aftopping tot 9% door art , 3** bindend sociaal objectief inhaalbeweging (< 3% soc. huurwon., art , 2) inhaalbeweging Totaal te realiseren aandeel soc. huurwon. in 2025 t.a.v. huishoudens prognose huishoudens 2025 (zwakke verdunning) aandeel soc. huurwon. in 2025 t.a.v. huishoudens prognose 2025 (zwakke verdunning) prognose huishoudens 2025 (sterke verdunning) Aandeel soc. huurwon. in 2025 t.a.v. huishoudens prognose 2025 (sterke verdunning) AALTER ,30% 124,27 ja 14,20 138,47 4,03% ,88% ,82% ASSENEDE ,13% 93,76 ja 14,10 107,86 3,92% ,78% ,69% EEKLO ,22% ja 69,33 69,33 8,52% ,09% ,87% KAPRIJKE ,87% 40,97 ja 8,13 49,10 3,74% ,68% ,60% KNESSELARE ,35% 55,37 55,37 5,87% ,58% ,40% LOVENDEGEM ,05% 63,12 ja 10,63 73,74 4,00% ,83% ,78% MALDEGEM ,86% 153,23 ja 30,41 183,65 3,65% ,48% ,40% SINT-LAUREINS ,59% 45,31 ja 18,80 64,11 2,72% ,54% ,46% WAARSCHOOT ,63% ja 44,00 44,00 8,94% ,42% ,17% ZELZATE ,81% Ja 0,00 0,00 14,81% ,25% ,97% ZOMERGEM ,35% 53,75 53,75 6,89% ,75% ,62% Totaal spreiding + inhaalbeweging ,45% , ,27 839,38 0,58% ,94% ,80% Te realiseren met soc. woonbeleidsconv. (art , 2e lid) -743,11 Totaal (spreiding + inhaalbeweging + convenanten) 0,00 96,27 96,27 0,45% ,66% ,55% wonen in het Meetjesland 10

11 In de volgende tabel geven we een overzicht van het aantal huurwoningen dat onder het geheel van het sociaal huurstelsel op de markt in het Meetjesland wordt aangeboden. In de tabel zijn ook de gerealiseerde sociale woningen in 2008 en 2009 opgenomen. Die tellen al mee voor het te behalen doel in Op basis van deze gegevens kunnen we snel uitreken hoe de gemeente er bijkomend moet plaatsen. Daar kan dan eventueel een actie aan gekoppeld worden. Huurpatrimonium verhuurd onder het sociaal huurstelsel Huishoudens op 1/1/2008 Nulmeting op 31/12/2 007 Bindend Sociaal Objectief sociale huurwoningen Gerealiseerde sociale huurwoningen in 2008 Gerealiseerde sociale huurwoningen in 2009 Sociale huurwoningen SHM 31/12/2 009 Huurwoningen SVK 31/12/2 008 Huurwoningen SVK 31/12/ 2009 Woningen verhuurd onder sociaal huurstelsel door gemeente Woningen verhuurd onder sociaal huurstelsel door OCMW Huurwoningen Vl. Woningfonds Totaal sociale huurwoningen 2009 % sociale huurwoningen 2007 (nulmeting) % sociale huurwoningen 2009 gemeente Aalter , ,3 2,82 Assenede , ,13 2,82 Eeklo , ,22 8,39 Kaprijke , ,87 1,87 Knesselare , ,35 4,47 Lovendegem , ,05 2,13 Maldegem , ,86 2,00 Sint Laureins , ,59 0,55 Waarschoot , ,63 8,28 Zelzate , ,81 15,29 Zomergem , ,35 5,01 totaal Meetjesland ,65 5,13 wonen in het Meetjesland 11

12 B4. Samenvattende tabel: de lokale woonmatrix Wat? Ac'e Aalter Assenede Eeklo Kaprijke Knesselare Lovendegem Maldegem St Laureins Waarschoot Zelzate Zomergem Gemeentelijke beleidsvisie Sociale woningen bouwen Bescheiden woningen bouwen Onbebouwde percelen ac'veren Leegstaande woningen ac'veren Lokaal woonoverleg organiseren Vraag en aanbod in kaart brengen planning opmaken woonplan? ja ja ja Gemeentelijk reglement sociaal wonen opmaken nee nee nee nee Ja nee nee nee nee nee nee Planning opmaken voor realiseren bindend sociaal objec?ef in de gemeente met aandacht voor woonwensen van iedereen lokaal woonoverleg organiseren Ac?eprogramma onbebouwde percelen van Vlaamse besturen en Vlaamse semipublieke afgeto instan?es (25% sociale pt geen woningbouw) nee nee BSO nee nee nee nee nee afgetopt BSO BSO nee Gemeentelijke verordening bescheiden woonaanbod opmaken nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee Register op onbebouwde percelen bijhouden??? Ja??? ja? ja? Ac?veringsheffing invoeren Leegstandsregister bijhouden? ja ja Ja? ja ja ja? ja? Gemeentelijk leegstandreglement? ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja Gemeentelijk leegstandsreglement met heffing nee ja ja Ja ja ja ja ja nee ja nee wonen in het Meetjesland 12

13 Wat? Ac'e Aalter Assenede Eeklo Kaprijke Knesselare Lovendegem Maldegem St Laureins Waarschoot Zelzate Zomergem Klantvriendelijke dienstverlening Verbeteren van woonsitua'e op de private huurmarkt Duurzaam (ver)bouwen s'muleren Basisinforma?e aan burgers geven over tegemoetkomingen, huren, sociaal wonen, verbouwen Begeleiding van mensen die moeilijk een betaalbare en kwaliteitsvolle woning kunnen vinden Sociaal verhuurkantoor mee oprichten of erin par?ciperen VerkroSng bestrijden geschiktheidsonderzoeken Deze taak wordt opgenomen door het wooncentrum Meetjesland SVK Meetjesland nee SVK Meetjesland nee laten uitvoeren ja ja ja Ja Ja ja ja ja ja ja Ja Administra?eve boete als huurprijs niet geafficheerd wordt Energiescans laten uitvoeren + energiezuinige maatregelen s?muleren Advies energiezuinige maatregelen en levenslang wonen bij verbouwingen SVK Meetjesland wonen in het Meetjesland 13

14 C. Kwaliteitsvol wonen: energiepremies Een woning is één zaak, een kwaliteitsvolle een andere. Met een kwaliteitsvolle woning bedoelen we een energiezuinige en voldoende verluchte woning, waar het aangenaam en gezond wonen is, zowel voor de bewoners als voor het leefmilieu. Om die reden worden energiebesparende investeringen en investeringen in hernieuwbare energie door de overheid financieel gestimuleerd via premies en belastingsvoordelen. Zowel de federale overheid als de Vlaamse overheid zijn toonaangevend (respectievelijk via belastingsverminderingen en stevige premies). Distributienetbeheerder Eandis geeft ook tal van premies, en heel wat gemeenten voeren een complementair premiebeleid. Eeklo, Kaprijke, Knesselare, Maldegem, Sint-Laureins, Waarschoot en Zomergem. De Woonwijzer heeft zitdagen in elk van deze gemeenten, en heeft ook een eigen website: Ondertussen zijn er via het internet twee handige tools beschikbaar om de premiejacht te organiseren: en C1. Het vinden van de informatie Op zich is de stimulering via premies uiteraard toe te juichen. Anderzijds is het zo dat de wirwar aan voorhanden zijnde premies het soms moeilijk maakt om te weten op welke premies iemand nu precies recht heeft, wat de voorwaarden zijn en hoe en wanneer je ze kan aanvragen. Op Vlaams niveau onderzoekt Freya Van den Bossche hoe de uitbouw van lokale energieloketten gerealiseerd kan worden. Deze zouden geïntegreerd kunnen worden in bestaande woonloketten, zodat inwoners op één plaats terecht kunnen voor alle vragen en adviezen m.b.t. wonen en energiebesparende investeringen aan de woning. Een vergelijkbaar initiatief gaat sinds vorig jaar uit van Eandis, waarbij Eandis aan gemeenten het aanbod doet om gemeentelijke premies en Eandispremies via één loket te verwerken (in de praktijk gebeurt dit via de Eandisklantenkantoren). Tot op heden maakt amper een 25-tal Vlaamse gemeenten gebruik van deze mogelijkheid. Los van de initiatieven van Vlaanderen en Eandis kunnen we lokaal nu al pleiten dat lokale woonloketten (woonwinkels) zich ook ten volle richten op het aspect energie en kunnen we ondersteuning bieden op het vlak van informatie en administratie bij de premieaanvragen. In het Meetjesland hebben we de Woonwijzer Meetjesland, een organisatie die gespecialiseerd is in het thema wonen en die inwoners verder op weg helpt, ook op het vlak van (energie) premies. De Woonwijzer is actief via de gemeentebesturen en OCMW s van Aalter, Assenede, geeft een antwoord op de vraag op welke premies en steunmaatregelen iemand recht heeft bij de gemeente, de provincie, het gewest, de federale overheid of andere instellingen, en dit voor een uiteenlopende reeks werken (dus niet alleen op het vlak van energie). Op basis van de specifieke situatie van de aanvrager (woonplaats, gezinssamenstelling, inkomen ) krijg je een lijst van relevante premies met de bijhorende praktische informatie (bij wie aanvragen, wanneer aanvragen, voorwaarden ). Met kan je specifiek op zoek naar premies m.b.t. rationeel energiegebruik en hernieuwbare energie, zowel voor nieuwbouw als renovatie. Beschikbare informatie heeft betrekking op premies voor isolatie van dak, vloer en muren, lageenergiewoningen, verwarming, glas, warmtepompen, zonneboilers, zonnepanelen en het uitvoeren van een energieaudit. wonen in het Meetjesland 14

15 C2. Beschikbare energiepremies op bovenlokaal niveau Onderstaand overzicht, verkregen via www. premiezoeker.be, geeft een beeld van de werken waarvoor vandaag premies beschikbaar zijn. Dit overzicht is beperkt tot de premies die bovenlokaal worden uitgekeerd, wat concreet wil zeggen dat het gaat over stimuli van de federale overheid (veelal via de belastingen), de Vlaamse overheid (meestal via premies, maar ook via bijvoorbeeld kortingen op de Onroerende Voorheffing), de provincie Oost- Vlaanderen en netbeheerder Eandis. - Algemeen: Oost-Vlaamse aanvullende lening; Sociale lening bij de VMSW wanneer je je woning wil renoveren; Sociale lening bij erkende kredietmaatschappij lid van vzw Sociaal Woonkrediet wanneer je een woning wil te behouden of verbouwen; Sociale lening bij het Vlaams Woningfonds wanneer je een woning wil renoveren; Sociale lening met Gewestwaarborg bij aankoop, bouwen en/of verbouwen van een woning; Vlaamse verzekering gewaarborgd wonen. - Energie en/of water besparen BTW-tarief van 6% voor de renovatie van woningen ouder dan 5 jaar; Vlaamse korting op onroerende voorheffing voor woningen met een E-peil van Aardgaswasdroger Netbeheerder Eandispremie voor een aardgaswasdroger. - Domoticasysteem Netbeheerder Eandispremie voor een domoticasysteem. - Fotovoltaïsche zonnepanelen Federale belastingvermindering voor de plaatsing van fotovoltaïsche zonnepanelen; Vlaamse groenestroomcertificaten. - Windmolens Vlaamse groenestroomcertificaten. - Buitenzonnewering Netbeheerder Eandispremie voor buitenzonnewering. - Dakisolatie Federale belastingvermindering voor de plaatsing van dakisolatie: Netbeheerder Eandispremie voor dakisolatie; Vlaams Energieagentschap - aanvullende premie voor dakisolatie ( ); Vlaamse verbeteringspremie voor dakisolatie. - Muurisolatie Federale belastingvermindering voor de plaatsing van muurisolatie; Netbeheerder Eandispremie voor buitenmuurisolatie - Vloerisolatie Federale belastingvermindering voor de plaatsing van vloerisolatie. - Hoogrendementsglas Federale belastingvermindering voor de plaatsing van hoogrendementsbeglazing; Netbeheerder Eandispremie voor superisolerende beglazing. - Hoogrendementscondensatieketel Federale belastingvermindering voor de vervanging van oude stookketels; Netbeheerder Eandispremie voor een condensatieketel op aardgas; Vlaamse verbeteringspremie. - Combiwarmtepomp Federale belastingvermindering voor de vervanging van oude stookketels. - Warmtepomp Federale belastingvermindering voor de plaatsing van een geothermische warmtepomp; Federale belastingvermindering voor de vervanging van oude stookketels; Netbeheerder Eandispremie voor een warmtepomp van het type bodem/water of water/water. - Zonneboiler Federale belastingvermindering voor de plaatsing van een zonneboiler; 5 Het E-peil is een maat voor de energieprestatie van een woning en de vaste installaties ervan in standaardomstandigheden. Hoe lager het E-peil, hoe energiezuiniger de woning is. Het E-peil hangt af van: de compactheid, de thermische isolatie, de luchtdichtheid, de ventilatie, de verwarmingsinstallatie en het systeem voor warmwatervoorziening, de oriëntatie en bezonning, de koelinstallatie, de verlichtingsinstallatie (enkel bij kantoren en scholen). wonen in het Meetjesland 15

16 Netbeheerder Eandispremie voor een zonneboiler. - Kamerthermostaat Federale belastingvermindering voor de plaatsing van thermostatische kranen of een kamerthermostaat. - Ventilatiesysteem met warmterecuperatie Netbeheerder Eandispremie voor ventilatiesystemen met warmterecuperatie. - Vervanging van een verwarmingstoestel Federale belastingvermindering voor de vervanging van oude stookketels. - Stookketel op hout/pelletkachel Federale belastingsvermindering voor vervanging oude stookketel - Micro WKK Federale belastingsvermindering voor vervanging oude stookketel. - Energiezuinige woning passiefhuis nulenergie woning Federale belastingsvermindering; Vlaamse korting op de OV voor woningen met een E-peil van Thermostatische kranen Federale belastingsvermindering; Netbeheerder Eandis. - Energie-audit Federale belastingsvermindering. - Toestellen met A-label Netbeheerder Eandiskortingsbon voor energiezuinige koelkast of wasmachine, enkel voor beschermde afnemers. C3. Beschikbare premies op lokaal niveau in het Meetjesland Het is interessant om vast te stellen hoe de verschillende gemeenten elk een eigen lokaal premiebeleid voeren. Specifiek voor het Meetjesland stellen we vast dat de gemeentelijke premies zich vooral richten tot zonenboilers en zonnepanelen, de aanleg van een groendak, isolatie, en verbeteringswerken aan de woning. Sommige gemeenten voeren helemaal géén premiebeleid. Andere gemeenten komen dan weer origineel uit de hoek, bijvoorbeeld met premies die een vermindering in energiegebruik belonen (met een zogenaamde energiebonus ) of premies die lage-energiewoningen en passiefwoningen stimuleren. De tabel in bijlage 1 geeft een overzichtelijke blik op de lokale premies op het vlak van rationeel energiegebruik en hernieuwbare energie (de gemeentelijke reglementen m.b.t. deze premies zijn op aanvraag beschikbaar). Lovendegem, Maldegem en Sint-Laureins hebben geen gemeentelijke premies voor energiebesparende investeringen. Waarschoot houdt het enkel bij een premie voor groendaken. De tabel laat toe om de verschillen tussen de premies van de verschillende gemeenten in het Meetjesland in een oogopslag waar te nemen. C4. Je kan een premie krijgen, maar hoe betaal je de investering? Er mogen dan al heel wat premies beschikbaar zijn, je moet als particulier nog steeds de centen op tafel leggen om de investering in één keer te betalen. Voor mensen met een beperkt inkomen is dat niet evident. De federale overheid heeft daarom het zogenaamde FRGE opgericht (www.frge.be). Dit Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost verstrekt goedkope leningen, bestemd voor structurele energiebesparende maatregelen, aan particulieren. Dit gebeurt via lokale entiteiten die zijn aangeduid door steden en gemeenten in overleg met het OCMW. Momenteel zijn er 15 lokale entiteiten erkend of in oprichting in Vlaanderen. De Vlaamse overheid ondersteunt dit initiatief door het invoeren van een Vlaamse waarborgregeling tot 95%, zodat de lokale entiteiten nagenoeg volledig zijn ingedekt voor de verstrekte leningen. Deze waarborgregeling is evenwel niet van toepassing op investeringen in zonnepanelen (wegens de al beschikbare en relatief hoge subsidiëring ervan). Hierdoor valt voor de gemeenten ook elk argument weg om geen lokale entiteit op te richten. In het Meetjesland is een lokale entiteit momenteel in oprichting, via de dienstverlenende intercommunale wonen in het Meetjesland 16

17 VENECO (www.veneco.be). De bedoeling is dat men in het voorjaar 2011 start met de lokale entiteit. C5. Energiearmoede betaalbaarheid van energie Energie wordt er niet goedkoper op en steeds meer gezinnen ondervinden betaalproblemen. Diverse maatregelen garanderen echter dat gezinnen niet zomaar zonder energie kunnen komen te zitten. Om mensen bewuster te maken van de kostprijs van hun energie zijn er ook initiatieven om de mensen hierover maximaal te informeren. 5.1 Bestaande maatregelen om energiearmoede te bestrijden Vooreerst zorgt Vlaanderen ervoor dat elk gezin recht heeft op 100 kwh gratis energie, plus 100 kwh per gezinslid. Deze maatregel is echter nog niet door iedereen goed gekend: 68% van alle gezinnen en amper 58% van de gezinnen met de laagste inkomens weet dat ze hierop recht heeft. Om zeker te zijn dat de energieleverancier de gratis energie correct heeft toegekend moet men bovendien zelf de factuur uitpluizen. Als er geen gratis elektriciteit op de afrekening is toegekend, kan dit bijvoorbeeld te wijten zijn aan het feit dat de energieleverancier geen gegevens in verband met de gezinsgrootte heeft ontvangen. Ook bij een verhuis is het uitkijken geblazen (in dat geval moet de energieleverancier die op 1 april de energie levert ook de gratis energie verrekenen). Mensen die in betaalmoeilijkheden komen riskeren door hun energieleverancier gedropt te worden: De energielevering wordt met andere woorden opgezegd. Als dat gebeurt voorziet de Vlaamse regelgeving dat Eandis de energielevering overneemt. Men heeft de garantie om niet zomaar zonder energie te worden gezet. In dit verband zegt men ook dat Eandis (de werkmaatschappij van de Vlaamse gemengde distributienetbeheerders) optreedt als sociale leverancier. In Tabel 3 kunnen we per gemeente in het Meetjesland aflezen hoeveel klanten Eandis als sociale leverancier heeft. We stellen vast dat het aantal sociale klanten jaar na jaar toeneemt, met enkel Zomergem als uitzondering (lichte daling van 2009 naar 2010, met dien verstande dat de cijfers van 2010 niet op hele het jaar betrekking hebben). Deze stijgende trend geeft aan dat steeds meer gezinnen geconfronteerd worden met energie-armoede. Als er dan betaalmoeilijkheden zijn, kunnen die via zogenaamde budgetmeters beter beheerst worden. Een budgetmeter laat toe om energieverbruiken via een systeem van voorafbetalingen op te volgen. Het systeem werkt met een betaalkaart die de klant eerst voor een bepaald bedrag moet opladen en vervolgens kan hij dan voor het opgeladen bedrag energie verbruiken. Op die manier probeert men ook te vermijden dat er een nieuwe energieschuld wordt opgebouwd. Als men wegens wanbetaling wordt gedropt door een commerciële leverancier en de openstaande rekeningen niet binnen een bepaalde termijn worden betaald, dan is men verplicht om dergelijke budgetmeter te laten installeren. In Tabel 3 kan men per gemeente in het Meetjesland aflezen hoeveel budgetmeters er staan opgesteld, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen actieve en niet-actieve meters (een budgetmeter kan op nonactief worden geplaatst als de woning bijvoorbeeld door iemand anders wordt bewoond). Ook op het vlak van actieve budgetmeters is een stijgende trend waar te nemen. Als men ondanks het gebruik van de budgetmeter toch nieuwe energieschulden maakt dreigt niet de onmiddellijke afsluiting, maar voorziet de Vlaamse regelgeving een minimumlevering van elektriciteit (10 ampère). Om technische redenen is een minimumlevering van aardgas niet mogelijk, maar hier heeft Freya Van den Bossche ervoor gezorgd dat het afsluiten van aardgas in de winterperiode onmogelijk is (geen enkel gezin komt met andere woorden in de kou te staan door energiearmoede). Budgetmeters kunnen ook gebruikt worden om opgebouwde schulden af te betalen. Een deel van het opgeladen bedrag wordt dan afgetrokken om te schuld te verlagen en met de rest van het bedrag kan wonen in het Meetjesland 17

18 energie gekocht worden. In extreme gevallen kan de energietoevoer toch afgesloten worden (bijvoorbeeld als men weigert om een budgetmeter te laten plaatsen en afsluiten kan dan pas na advies van een Lokale Adviescommissie). Uit Tabel 3 blijkt dat deze in aantal relatief beperkt zijn, maar hoe dan ook is dit te vermijden. C6. Energie en sociale economie Energiebesparende maatregelen uitvoeren en sociale economie kunnen hand in hand gaan: Een lokaal bedrijf uit de sociale economie kan bij mensen thuis energiebesparende werken (zoals isolatie van dak, vloer en muren) uitvoeren. Op die manier heb je twee keer winst: Je zet mensen aan het werk en je bent bezig met rationeel energiegebruik. Men spreekt vaak van een energiesnoeibedrijf. In het Meetjesland is in dit verband de Woonwijzer Meetjesland actief (zie be/onderneming/2628). Via de Woonwijzer kan je een energiescan laten uitvoeren, wat neerkomt op een analyse van hoe je thuis met kleine maatregelen zuiniger met energie kan omgaan. Het gaat zowel om voorstellen inzake infrastructuur (bijv. isolatie plaatsen achter radiatoren) als om gedragswijzigingen (elektrische apparaten niet in standby laten staan, maar volledig afzetten). C7. Energie en sociale huisvesting Huurders van de sociale huisvestingsmaatschappij behoren bijna per definitie tot de groep van mensen die het meeste baat hebben bij een energiezuinige woning: Hoe minder energieverbruik, hoe minder uitgaven, en dus hoe betaalbaarder het wonen. Lokale huisvestingsmaatschappijen moeten aangemoedigd worden om hun patrimonium optimaal te isoleren. Ze kunnen in 1 e instantie gebruik maken van de energiescans (uitgevoerd door de Woonwijzer Meetjesland), om vervolgens op maat werken uit te voeren. De Vlaamse overheid voorziet heel wat ondersteuning voor de huisvestingsmaatschappijen: Voor de energierenovatie van het sociaal huurpatrimonium wordt in 2011 maar liefst 128 miljoen euro vrijgemaakt. Verder heeft Eandis een dakisolatieproject gestart, specifiek gericht op dakisolatie bij huisvestingsmaatschappijen (2300 daken in 2010). Sociale Verhuurkantoren (SVK Meetjesland, overal actief behalve in Lovendegem en Zelzate), krijgen 100% subsidie voor energiebesparende maatregelen die worden uitgevoerd aan woningen in beheer van het SVK. C8. Lokale acties De sp.a-afdelingen in het Meetjesland alsook het regiobestuur kunnen (al dan niet in onderling overleg) van het woonbeleid in hun gemeenten en bij uitbreiding in hun regio hun speerpunt maken. Naast de strijd om wonen betaalbaar te houden, kan er ook sterk ingezet worden op het verbeteren van de woonkwaliteit. In de bijlage hebben de actie in een matrix samengevat: - De sp.a-afdelingen in het Meetjesland zetten sterk in op de implementatie van het Gronden pandendecreet: Heeft de gemeente een gemeentelijke beleidsvisie ontwikkeld? Is de gemeente op schema wat betreft het behalen van het sociaal objectief? Activeren de gemeentebesturen uit het Meetjesland de onbebouwde percelen en de leegstaande woningen? Bestrijdt de gemeente de verkrotting in bepaalde wijken of buurten? - Daarnaast is het een pleidooi van de sp.a Meetjesland dat de gemeenten werk moeten maken van een klantvriendelijke dienstverlening. Er moet voldoende basisinformatie zijn voor de burgers over huren, sociaal wonen, verbouwen. - sp.a Meetjesland wil ook dat de gemeentebesturen de woonsituatie van de huurders op de private huurmarkt verbetert. - sp.a Meetjesland kan een uniformer premiebeleid voorstellen, waarbij de tabel in bijlage als leidraad wordt gebruikt. wonen in het Meetjesland 18

19 - Wil men eerder de diverse afdelingen in beeld brengen, dan kan elke afdeling een actie opzetten rond het eigen gemeentelijke premiebeleid en de tabel in bijlage gebruiken als inspiratiebron om een vernieuwend premiebeleid voor te stellen. - Sommige gemeentelijke premies zijn vandaag irrelevant geworden. Dat geldt in het bijzonder voor de premie voor zonnepanelen: De gemeentelijke premie (die in het Meetjesland hoogstens 500 euro bedraagt) weegt totaal niet op tegen het federale belastingsvoordeel (40% van de investering, te spreiden over vier jaar) en de Vlaamse financiële steun via de groene stroomcertificaten (momenteel 350 euro per 1000 kwh geproduceerde energie, per jaar, en dat voor 20 jaar lang). Je kan voorstellen om die premie af te schaffen en te vervangen door een nieuwe premie (bijvoorbeeld om nog meer in te zetten op isolatie of om lage-energiewoningen en passiefwoningen te stimuleren). - Als je als afdeling of regio een ander premiebeleid voorstelt, kan je je ook laten inspireren door het Vlaamse Energierenovatieprogramma Tegen 2020 moet elke Vlaming een energiezuinige woning hebben (= dubbel glas, geïsoleerd dak, energiezuinige verwarming). Het gemeentelijk premiebeleid kan daar dan ook op afgestemd en/of versterkt worden. - De Woonwijzer Meetjesland organiseert zitdagen in de verschillende gemeenten van de regio, behalve in Lovendegem en Zelzate, die buiten het werkingsgebied vallen van de Woonwijzer. Men kan voorstellen dat ook Lovendegem en Zelzate instappen in het project. Men kan pleiten voor betere uren voor de zitdagen van de woonwinkel. Enkel in Knesselare kan men na 18u nog terecht voor informatie over wonen en energiebesparende maatregelen. Voor de werkende mens is dit allesbehalve evident; men is eigenlijk verplicht om deels vrijaf te nemen om een zitdag te kunnen bezoeken. - De afdelingen kunnen hun gemeentebestuur wijzen op het éénloketaanbod van Eandis, om premies van zowel de gemeente als van Eandis via één loket aan te vragen en te verwerken. Voor het Meetjesland zou dit concreet kunnen gebeuren via het Eandisklantenkantoor in Eeklo (Molenstraat 58). Vooral voor Eeklo lijkt dit een goed voorstel; de andere gemeenten moeten in dergelijk scenario rekening houden met de afstand tot het klantenkantoor. - Je kan de tabellen in bijlage 2 gebruiken om aan te geven dat de initiatieven van de overheid hun effect niet missen. De tabellen hebben betrekking op het energieverbruik (per inwoner) voor verwarming, en op de CO2-uitstoot (per inwoner) ten gevolge van gebouwenverwarming. Het is duidelijk dat extra investeringen in isolatie en hoogrendementsglas deze cijfers nog verder kunnen doen dalen. - Hoe meer je aankoopt, hoe lager de prijs. Onder dit motto kan elke afdeling meedoen aan de actie samenaankoop (groene) energie. Dat hierdoor effectief een serieuze prijsverlaging kan worden verkregen bewijzen eerdere acties. In de provincie Antwerpen stapten recent ruim gezinnen in de samenaankoop, met een gemiddelde besparing van 200 euro per gezin (per jaar) tot gevolg. Elke lokale afdeling kan zich met dit project sterk profileren (door de organisatie van infoavonden, het verdelen van flyers, persberichten ). Een voordeel is dat de afwikkeling grotendeels via internet gebeurt, waardoor de werklast voor de afdeling tot een minimum is beperkt. - Lokale afdelingen kunnen hun leden en inwoners ook ondersteunen bij het veranderen van energieleverancier. Wie immers vindt dat zijn/haar energierekening te hoog oploopt kan overwegen om van leverancier te veranderen. De VREG (de Vlaamse Regulator voor Energie en Gas) stelt op haar website de V-test beschikbaar. Met de V-test kan je nagaan welke de goedkoopste leverancier is in jouw buurt; de besparing kan jaarlijks oplopen tot enkele honderden euro! Ook hiervoor kan je infoavonden organiseren en kan je de mensen administratief helpen door de nodige formulieren ter beschikking te stellen en te helpen invullen. - Veel verder dan het opmaken van zo n aanbevelingsrapport gaat de Woonwijzer echter niet. Er is met andere woorden geen verdere wonen in het Meetjesland 19

20 opvolging en er worden behalve de premies geen stimuli aangereikt om de voorgestelde energiebesparende maatregelen daadwerkelijk uit te voeren. In verschillende gemeenten en regio s wordt dit aangepakt door een lokaal energiesnoeibedrijf op te richten. Via dit energiesnoeibedrijf kunnen bijvoorbeeld eenvoudige isolatiewerken worden uitgevoerd in woningen. In dit verband kan eventueel een link worden gelegd met de PWA s uit het Meetjesland. De Plaatselijke Werkgelegenheidsagentschappen beschikken over reserves die aangesproken zouden kunnen worden om initiatieven rond energie te nemen (zoals een lokaal energiesnoeibedrijf). Onderstaande tabel geeft een overzicht van de netto beschikbare reserves, d.w.z. na aftrek van het sociaal passief. Voor de hele regio gaat het om bijna 1,5 miljoen euro. - Per gemeente kan worden opgevraagd in welke mate het sociaal huurpatrimonium, zowel via het SVK als via de huisvestingsmaatschappijen, is voorzien van goede isolatie. Vanuit elke afdeling kan worden gevraagd om een isolatieplan op te stellen, dat maximaal gebruik maakt van de overheidssteun. Niet alleen de energiebesparing is hier van belang, ook de impact op de factuur voor de sociale huurder mag niet uit het oog worden verloren. - Gemeenten kunnen ook financiële steun geven aan de huisvestingsmaatschappij die op hun grondgebied actief is, bijvoorbeeld in de vorm van extra gemeentelijke subsidies. Als een inhaalbeweging inzake isolatie nodig is, kan sp.a hiervoor pleiten. Gemeente PWA reserve Aalter Assenede 0 Eeklo Kaprijke 0 Knesselare Lovendegem 0 Maldegem 0 Sint Laureins 0 Waarschoot Zelzate Zomergem wonen in het Meetjesland 20

Meetjesland Waas. Gent Dender. Deinze. Aalst-Ninove. Oudenaarde-Ronse. Geraardsbergen- Zottegem. Regiodossier. Wonen in de rand van Gent

Meetjesland Waas. Gent Dender. Deinze. Aalst-Ninove. Oudenaarde-Ronse. Geraardsbergen- Zottegem. Regiodossier. Wonen in de rand van Gent Meetjesland Waas Gent Dender Deinze Aalst-Ninove Oudenaarde-Ronse Geraardsbergen- Zottegem Regiodossier Wonen in de rand van Gent inhoud Voorwoord 3 Inleiding 4 Betaalbaar kopen in de rand rond Gent 5

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop:

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop: Dames en heren Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Wie enkel naar de prijzen van woningen en gronden, zal geneigd zijn om neen te antwoorden. Maar de betaalbaarheid van wonen is niet enkel een kwestie van

Nadere informatie

REG-premies 2011. REG-premies? Stimuleren Rationeel EnergieGebruik. Verkleinen. Meerdere premies voor éénzelfde investering. Soms maak je winst!

REG-premies 2011. REG-premies? Stimuleren Rationeel EnergieGebruik. Verkleinen. Meerdere premies voor éénzelfde investering. Soms maak je winst! REG-premies 2011 Dries Bruyneel Duurzaamheidsambtenaar Stad Deinze Infoavond V.T.I. Deinze 06.10.2011 REG-premies? Stimuleren Rationeel EnergieGebruik Verkleinen Investering Terugverdientijd Meerdere premies

Nadere informatie

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom

Luc Maes, Schepen voor Energiebeleid, Beveren. Welkom Welkom 2. Beleggen in energiebesparing en alternatieve energie Een rendabele uitdaging Luc Maes, schepen van energiebeleid Gemeente Beveren Programma 1. Introductie 2. Overzicht fiscale aftrekken en premies

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

de woonkantoren van de stad Antwerpen

de woonkantoren van de stad Antwerpen de woonkantoren van de stad Antwerpen Woonkantoor stad Antwerpen A. Wie zijn wij? B. Wie is onze klant? C. Wat doen wij? D. de Groene Lening E. verbouwingspremies voor eigenaar-bewoner F. verbouwingspremies

Nadere informatie

Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012

Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012 Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012 Resultaten warmtescan door Mario Verhellen Toelichting door Bruno Tuybens, burgemeester Zwalm en federaal sp.a volksvertegenwoordiger Toelichting

Nadere informatie

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u!

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Stap 1 : Vraag snel een gratis energiescan aan. Stap 2 : Isoleer het dak van een private huurwoning en geniet van een extra hoge premie van 23 euro per m 2. Bekijk

Nadere informatie

Woonfiche KNOKKE-HEIST

Woonfiche KNOKKE-HEIST Woonfiche KNOKKE-HEIST B O D E M G E B R U I K W O O N G E L E G E N H E D E N S O C I A L E H U I S V E S T I N G V A S T G O E D P R IJ Z E N P R E M I E S ENERGIEARMOEDE p.1 p.2 p.3 p.4 p.5 p.6 B O

Nadere informatie

Woonbeleid Vlaams-Brabant

Woonbeleid Vlaams-Brabant Woonbeleid Vlaams-Brabant Inhoud 1. Twee uitdagingen 2. Ondersteuning particulieren 3. Ondersteuning huisvestingsinitiatieven 4. Ondersteuning lokaal woonbeleid 1. Twee uitdagingen Betaalbaarheid Duurzaam

Nadere informatie

Deel I. Overzicht. tegemoetkoming in de huurprijs lagere huurprijs door vermindering onroerende voorheffing tussenkomst huurwaarborg huurpremie

Deel I. Overzicht. tegemoetkoming in de huurprijs lagere huurprijs door vermindering onroerende voorheffing tussenkomst huurwaarborg huurpremie PREMIES 133 Deel I. Overzicht Op de onderscheiden niveaus zijn de volgende premies beschikbaar: Federaal belastingvermindering-belastingkrediet dakisolatie belastingvermindering inbraak- en brandpreventie

Nadere informatie

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete ZORGELOOS VERHUREN Premies en steunmaatregelen voor verhuurders Katja Calsyn projectcoördinator 9 oktober 2014 CC De Kruisboog Sint-Jorisplein20, 3300 Tienen Premies en Steunmaatregelen Particulier verhuurder

Nadere informatie

Premies voor energiebesparende investeringen in 2014

Premies voor energiebesparende investeringen in 2014 Premies voor energiebesparende investeringen in 2014 Inhoud Premies voor energiebesparende investeringen in 2014... Een overzicht van de premies die sinds 1 januari van kracht zijn.... Nieuw in 2014...

Nadere informatie

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS LOKALE REGIE MOGELIJK MAKEN AALTER 214 Sociaal wonen is bij uitstek een lokale aangelegenheid en onderwerp van de regisserende gemeente.

Nadere informatie

WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid

WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid voorstelling WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid Molenstraat 30 Wie zijn wij : Woonwinkel trefpunt Sociaal Verhuurkantoor Woningkwaliteit Inventarisatiecel vzw BEA (Beheer Energie Aalst)

Nadere informatie

Energiepremies en energieleningen. Seminarie CIB - Ecohuis 26 april 2013

Energiepremies en energieleningen. Seminarie CIB - Ecohuis 26 april 2013 Energiepremies en energieleningen Seminarie CIB - Ecohuis 26 april 2013 Overzicht - Doelstelling - Knelpunten - Ondersteuning door de stad Antwerpen - Premies - Leningen - Voorbeelden 2 Doelstelling -

Nadere informatie

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS LOKALE REGIE MOGELIJK MAKEN WAARSCHOOT 214 Sociaal wonen is bij uitstek een lokale aangelegenheid en onderwerp van de regisserende gemeente.

Nadere informatie

De nieuwe energiepremies

De nieuwe energiepremies De nieuwe energiepremies PERSBERICHT 23/1/2012 VLAANDEREN VERNIEUWT PREMIEAANBOD De Vlaamse regering heeft op 1 januari nieuwe premies ingevoerd voor energiebesparende investeringen in woningen. Dankzij

Nadere informatie

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS LOKALE REGIE MOGELIJK MAKEN ASSENEDE 214 Sociaal wonen is bij uitstek een lokale aangelegenheid en onderwerp van de regisserende gemeente.

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen?

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans Universiteit Hasselt Studiedag De energiekwaliteit van het Vlaamse woningenpark,

Nadere informatie

Infonamiddag Wonen en Energie Workshop energiepremies

Infonamiddag Wonen en Energie Workshop energiepremies 12 maart 2015 Infonamiddag Wonen en Energie Workshop energiepremies Inhoud Wie zijn we, hoe zijn we georganiseerd? Energiebeleid, premies Wat hebben jullie (clienteel) nodig? Wonen in de Stadsregio IGS

Nadere informatie

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS LOKALE REGIE MOGELIJK MAKEN NEVELE 214 Sociaal wonen is bij uitstek een lokale aangelegenheid en onderwerp van de regisserende gemeente.

Nadere informatie

Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012

Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012 Na-isolatie van spouwmuren premies en communicatie 2012 7 februari 2012 Geert Flipts Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur Premies 2011 bestaande woningen Ruim 60.000 dakisolatiepremies

Nadere informatie

Welkom. Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT

Welkom. Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT Welkom Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT Agenda REG-premies focus op beschermde afnemers Huishoudelijke energiescans Nieuwe doelgroep Nieuwe inhoud Sociaal dakisolatieproject

Nadere informatie

Infofiche wonen. Hoogrendementsbeglazing

Infofiche wonen. Hoogrendementsbeglazing Infofiche wonen Hoogrendementsbeglazing Inhoud 1. Een woordje uitleg 2. Premies 3. FRGE-lening 4. Contactgegevens 1. Een woordje uitleg Hoogrendementsglas isoleert vijf maal beter dan enkel glas en twee

Nadere informatie

Warmer wonen. Werkgroep premies. 20 juni 2013

Warmer wonen. Werkgroep premies. 20 juni 2013 Warmer wonen Werkgroep premies 20 juni 2013 Uitgenodigd Isabel Tremerie ; Ciska Vereecke; david debosschere; Daevy Debeuf ; Catherine.Christiaens; christof libbrecht; pieter Decruynaere; Fien Vandeghinste;

Nadere informatie

668-2. Brussel, 20 februari 2006. Mijnheer de minister-president,

668-2. Brussel, 20 februari 2006. Mijnheer de minister-president, 668-2 Brussel, 20 februari 2006 Mijnheer de minister-president, Wij hebben de eer U ten behoeve van de Vlaamse Regering ingesloten de motie van aanbeveling op de maatschappelijke beleidsnota Energiearmoede,

Nadere informatie

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar ANDERS-WACHTEBEKE RESULTATEN WONEN-ENQUETE 2008 1) Gezinssituatie * gehuwd of samenwonend 80,51% * alleenstaand 15,25% * alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen 4,24% * alleenstaande moeder of

Nadere informatie

Woonfiche BLANKENBERGE

Woonfiche BLANKENBERGE Woonfiche BLANKENBERGE INLEIDING W O O N G E L E G E N H E D E N S O C I A L E H U I S V E S T I N G V A S T G O E D P R IJ Z E N P R E M I E S E N E R G I E A R M O E D E p.1 p.1 p.3 p.4 p.5 p.5 INLEIDING

Nadere informatie

Energiepremies 2012 Gemeente Dilbeek

Energiepremies 2012 Gemeente Dilbeek Energiepremies 2012 Gemeente Dilbeek Zoals goedgekeurd door de Gemeenteraad van 22 november 2011 Premie voor fotovoltaïsche zonnepanelen Voor het plaatsen van fotovoltaïsche zonnepanelen kan u van de gemeente

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Eloi Glorieux, Koen Helsen, Robert Voorhamme en Jos Bex

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Eloi Glorieux, Koen Helsen, Robert Voorhamme en Jos Bex Stuk 1753 (2002-2003) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2002-2003 13 juni 2003 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heren Eloi Glorieux, Koen Helsen, Robert Voorhamme en Jos Bex betreffende energiebesparende maatregelen

Nadere informatie

Omzendbrief RWO/WO/2014/03

Omzendbrief RWO/WO/2014/03 Omzendbrief RWO/WO/2014/03 Omzendbrief vrijwillige toepassing KSH Aan: lokale besturen die hun huurpatrimonium onder het sociaal huurstelsel willen brengen Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en

Nadere informatie

LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015

LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015 LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015 Beweging.net - 25 april 2015 Schepen van wonen (Meise) Sonja BECQ LOKALE UITDAGINGEN UITDAGINGEN MIDDELEN 2 UITDAGINGEN UITDAGINGEN Vergrijzing van de bevolking: 4 UITDAGINGEN

Nadere informatie

VLAAMSE ENERGIELENING

VLAAMSE ENERGIELENING VLAAMSE ENERGIELENING Jeroen Verbeke Energiedeskundige 04/12/2015 WVI www.wvi.be BARON RUZETTELAAN 35 8310 BRUGGE T +32 50 36 71 71 E wvi@wvi.be voormalig federaal Fonds FRGE(Fonds ter Reductie van de

Nadere informatie

SUBSIDIES PREMIES BELASTINGVOORDELEN

SUBSIDIES PREMIES BELASTINGVOORDELEN SUBSIDIES PREMIES BELASTINGVOORDELEN RENOVEREN ENERGIEZUINIG MAKEN AANPASSEN Fiscaal voordeel Verbeterings- en aanpassingspremie Renovatiepremie Vlaamse dakisolatiepremie Infrax-premies Fiscaal voordeel

Nadere informatie

Bedrijfsvoering Dienst Communicatie

Bedrijfsvoering Dienst Communicatie Bedrijfsvoering Dienst Communicatie PERSBERICHT 27/04/2016 16/0246 Nieuwe energiepremies van de Stad Gent zetten Gentenaars aan om meer te isoleren Op 1 september worden de nieuwe energiepremies van de

Nadere informatie

Brus sel, 21 april 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent,

Brus sel, 21 april 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, 1593 Brus sel, 21 april 2008 Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, Wij heb ben de eer U ten be hoeve van de Vlaamse Re ge ring in ge slo ten de resolutie tot besluit van de opvolging van de werkzaamheden

Nadere informatie

INFORMATIE lenen en verzekeren 2013

INFORMATIE lenen en verzekeren 2013 INFORMATIE lenen en verzekeren 2013 Premies lenen en verzekeren Vooraf U vindt in deze brochure informatie rond lenen en verzekeren. Onze woonwinkelaars maken u graag wegwijs in deze brochure en zoeken

Nadere informatie

Beste wensen voor 2014!

Beste wensen voor 2014! Regionaal Woonbeleid Noord-Pajottenland Interlokale vereniging Affligem, Liedekerke, Roosdaal & Ternat p/a Gemeentehuis Opperstraat 31 1770 Liedekerke Tel. 053 64 55 57 E-mail: wonen@liedekerke.be Nieuwsbrief

Nadere informatie

De energiekwaliteit van het bestaande woningenpark

De energiekwaliteit van het bestaande woningenpark De energiekwaliteit van het bestaande woningenpark Prof. dr. ir. arch. Griet Verbeeck Faculteit Architectuur & Kunst, Universiteit Hasselt Jaarvergadering BMP-PMC, Brussel, 1 oktober 2015 We zijn op de

Nadere informatie

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Energie voor iedereen! met steun van de Koning Boudewijnstichting Inhoud Samenwerkingsverband Dakisolatie waarom? Probleemstelling Project Troeven, uitdagingen

Nadere informatie

Zitting van de gemeenteraad

Zitting van de gemeenteraad 1 zvvegeni Zitting van de gemeenteraad ZITTING VAN 23 NOVEMBER 2009 Agendapunt: Onderwerp: Aanpassing van het subsidiereglement inzake de gemeentelijke renovatieprem ie De Raad, Overwegende dat een actief

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds.

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds. Heeft u vragen? Nood aan bijkomende info? Mail naar onze frontdesk via vraag@mi-is.be Of bel naar 02 508 85 85 Aan de dames en heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Datum:

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2009 (aanslagjaar 2010) Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2009 (aanslagjaar 2010) Federale Overheidsdienst FINANCIEN Energiebesparende uitgaven Groene lening Inkomsten 2009 (aanslagjaar 2010) L UNION FAIT LA FORCE - EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN Milieuvriendelijke belastingen De laatste jaren

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT ? WOONWINKEL REGIO TIELT NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Resultaten Provinciale Groepsaankoop Groene Energie & Gas Er zijn maar liefst 63.139

Nadere informatie

Energiepremies 2014. Energiepremies 2014. De drie bedragcategorieën voor de energiepremies. A - Energiestudies. B - Isolatie en verluchting

Energiepremies 2014. Energiepremies 2014. De drie bedragcategorieën voor de energiepremies. A - Energiestudies. B - Isolatie en verluchting De drie bedragcategorieën voor de energiepremies Energiepremies 2014 A - basispremie: voor alle types aanvragers B - premie "gemiddeld inkomen": voor gezinnen met een inkomen tussen 30.000/jaar en 60.000/jaar

Nadere informatie

De eerste prioriteit ligt bij isoleren en luchtdicht bouwen

De eerste prioriteit ligt bij isoleren en luchtdicht bouwen De eerste prioriteit ligt bij isoleren en luchtdicht bouwen In goed isoleren ligt een belangrijke sleutel voor het behalen van de 2020-doelstellingen van Europa. Hoever staan we vandaag in het behalen

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening

Energiebesparende uitgaven Groene lening JAAR 2013 (AANSLAGJAAR 2014): a. Belastingvermindering voor uitgaven = overdracht van het vorige jaar: Saldo vorig jaar: 190 Maximumbedrag van de vermindering is niet bereikt: 3 810 Geen saldo meer b.

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON18 zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 28 april 2011 2 Commissievergadering nr. C214 WON18 (2010-2011)

Nadere informatie

VCB Roadshow 12 januari 2016

VCB Roadshow 12 januari 2016 VCB Roadshow 12 januari 2016 Agenda REG-Premies Premies: facts en figures Waar staan we nu? Waar loopt het fout bij premie-aanvraag? Wat brengt de toekomst? REG-Premies REG-Premies Vóór 1 juli 2016 zal

Nadere informatie

Energiebesparende investeringen. Inkomsten 2008 (aanslagjaar 2009) Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Energiebesparende investeringen. Inkomsten 2008 (aanslagjaar 2009) Federale Overheidsdienst FINANCIEN Energiebesparende investeringen Inkomsten 2008 (aanslagjaar 2009) L UNION FAIT LA FORCE - EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN Milieuvriendelijke belastingen De laatste jaren worden

Nadere informatie

Module Grond- en pandenbeleid

Module Grond- en pandenbeleid Module Grond- en pandenbeleid Voor het onderdeel grond-en pandenbeleid over het sociaal wonen in de gemeente zijn er administratieve data beschikbaar en deze zullen hier dus niet bevraagd worden. De vragen

Nadere informatie

Een eerlijke energiefactuur

Een eerlijke energiefactuur Een eerlijke energiefactuur Samenvatting: De energiefactuur van de Vlamingen is een tweede belastingbrief geworden. De Vlaamse regering kiest er onder het mom van besparingen steeds vaker voor beleidsmaatregelen

Nadere informatie

SOCIALE ACCENTEN IN HET REG-beleid

SOCIALE ACCENTEN IN HET REG-beleid - workshop- SOCIALE ACCENTEN IN HET REG-beleid 26/11/2010 VEA - Brussel Situering Consumptie, mobiliteit, voeding, werk,, maar zeker ook wonen vragen ENERGIE aangeboden via vrije markt energiearmoede =

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek?

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Sien Winters KU Leuven - HIVA Studiedag Wonen in Vlaanderen anno 2013. Wat leert ons het Grote Woononderzoek 2013 Brussel, Vlaams Parlement,

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Stimuli en hinderpalen voor doeltreffende renovaties Leefmilieu Brussel Het systeem van de premies in het BHG en andere klassieke financieringsmechanismen Patrick HERREGODS STADSWINKEL

Nadere informatie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C251 WON23 zittingsjaar 2011-2012 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 31 mei 2012 2 Commissievergadering nr. C251 WON23 (2011-2012) 31

Nadere informatie

Woonplatform. 20 november 2012

Woonplatform. 20 november 2012 Woonplatform 20 november 2012 1. Voortgangstoets Meting voortgang realisatie bindend sociaal objectief opgelegd door Vlaamse Gewest Sociaal objectief = aantal te realiseren sociale woningen periode 2009

Nadere informatie

NATIONAAL. Particulier : Belastingsvermindering van 30% van de uitgaven met een max. = 750 Mogelijk voor zowel eigenaar als huurder VLAANDEREN

NATIONAAL. Particulier : Belastingsvermindering van 30% van de uitgaven met een max. = 750 Mogelijk voor zowel eigenaar als huurder VLAANDEREN Bij plaatsing inbraakwerende beglazing NATIONAAL Particulier : Belastingsvermindering van 30% van de uitgaven met een max. = 750 Mogelijk voor zowel eigenaar als huurder Ondernemer : Bijkomende aftrek

Nadere informatie

controle over je energiekosten by IZEN energy systems

controle over je energiekosten by IZEN energy systems h controle over je energiekosten by IZEN energy systems Wie zijn we? energy systems EcoHome is het totaalconcept van IZEN energy systems om bestaande woningen op een comfortabele manier energiezuiniger

Nadere informatie

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2011 (aangifte 2012) Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Energiebesparende uitgaven Groene lening. Inkomsten 2011 (aangifte 2012) Federale Overheidsdienst FINANCIEN Energiebesparende uitgaven Groene lening Inkomsten 2011 (aangifte 2012) L UNION FAIT LA FORCE - EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN Milieuvriendelijke belastingen De laatste jaren

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING. van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux

MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING. van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux Zitting 2005-2006 3 februari 2006 MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux Zie: 668 (2005-2006) Nr. 1: Maatschappelijke beleidsnota

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER ENERGIELENING

AANVRAAGFORMULIER ENERGIELENING AANVRAAGFORMULIER ENERGIELENING Gegevens van de kredietaanvrager Persoonlijke gegevens Aanspreking: Dhr. Mvr. Naam:... Voornaam:... Postcode:... Stad / gemeente:... Rijksregisternummer: Telefoon:... Gsm:...

Nadere informatie

INHOUD ALGEMEEN. 1. Lokale besturen en wonen 1.1 Opbouw handboek 1.2 Hoe kwam het handboek tot stand? 1.3 U hebt een reactie over het handboek?

INHOUD ALGEMEEN. 1. Lokale besturen en wonen 1.1 Opbouw handboek 1.2 Hoe kwam het handboek tot stand? 1.3 U hebt een reactie over het handboek? INHOUD ALGEMEEN 1. Lokale besturen en wonen 1.1 Opbouw handboek 1.2 Hoe kwam het handboek tot stand? 1.3 U hebt een reactie over het handboek? 2. Relevante wetten en decreten 2.1 De Belgische Grondwet

Nadere informatie

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!»

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» PERSCONFERENTIE 17 JANUARI 2007 Evelyne Huytebroeck Brusselse Minister van Leefmilieu en Energie Nieuwe Energiepremies 2007 «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» 1 Context

Nadere informatie

houdende de invoering van een afbraak- en herbouwpremie in het Vlaamse Gewest

houdende de invoering van een afbraak- en herbouwpremie in het Vlaamse Gewest stuk ingediend op 2283 (2013-2014) Nr. 1 14 november 2013 (2013-2014) Voorstel van decreet van de heer Felix Strackx houdende de invoering van een afbraak- en herbouwpremie in het Vlaamse Gewest verzendcode:

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een harmonisatie in de sociale kredietsector

Voorstel van resolutie. betreffende een harmonisatie in de sociale kredietsector stuk ingediend op 548 (2009-2010) Nr. 1 20 mei 2010 (2009-2010) Voorstel van resolutie van mevrouw Mercedes Van Volcem, de heer Filip Anthuenis, de dames Irina De Knop en Vera Van der Borght en de heer

Nadere informatie

Opleidingscyclus/debat voor maatschappelijke werkers

Opleidingscyclus/debat voor maatschappelijke werkers Opleidingscyclus/debat voor maatschappelijke werkers Perfectioneringsmodule 04 Werkdocument Caroline GRÉGOIRE Financiële hulp en financieringen Tr@me bvba Doelstellingen De bestaande financiële hulp voorstellen

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

Dakwerken (geen isolatie)

Dakwerken (geen isolatie) Dakwerken (geen isolatie) - Draagstructuur - Dakbedekking - Goten & randaansluitingen - Dak(vlak)ramen - Werken uitgevoerd door aannemer - Verhuurders: 57.460 (verhoging met 1.500 per persoon ten laste)

Nadere informatie

vergadering C248 WON19 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

vergadering C248 WON19 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C248 WON19 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 3 juni 2010 2 Commissievergadering nr. C248 WON19 (2009-2010) 3

Nadere informatie

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S W O N E N Editie 2011

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S W O N E N Editie 2011 Gemeente Kortessem Welkom op de startpagina van de lijke fiches wonen! De lijke fiches wonen bevatten een basisdatafiche en een fiche. Basisdatafiche Indicatorfiche Basisdatafiche Kortessem WONINGEN Evolutie

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen stuk ingediend op 1687 (2011-2012) Nr. 1 21 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de dames Mieke Vogels en Elisabeth Meuleman en de heren Filip Watteeuw en Dirk Peeters betreffende het afschaffen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen 1 Kenmerken Vlaams woningenbestand Overgrote meerderheid individuele woningen, elke woning quasi anders. Oud met slechte energieprestatie.

Nadere informatie

De woningmarkt in Vlaanderen

De woningmarkt in Vlaanderen De woningmarkt in Vlaanderen Een blik op de betaalbaarheid, woningkwaliteit en subsidies Kristof Heylen HIVA - KU Leuven www.steunpuntwonen.be Woonsituatie: evolutie 1976-2005 Aandeel huurders van 33%

Nadere informatie

BETAALBAARHEID WONEN

BETAALBAARHEID WONEN BETAALBAARHEID WONEN 113 Deel I. Socio-economische gegevens Haaltert Haaltert gemiddeld inkomen per inwoner gemiddelde verkoopprijs woonhuizen 27.300 22.300 17.300 12.300 7.300 192.000 172.000 152.000

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Het bindend sociaal objectief halen na de arresten van het Grondwettelijk Hof kansen en knelpunten. Jeroen Schreurs Tom Nulens Jeroen Van Pottelberge

Het bindend sociaal objectief halen na de arresten van het Grondwettelijk Hof kansen en knelpunten. Jeroen Schreurs Tom Nulens Jeroen Van Pottelberge Het bindend sociaal objectief halen na de arresten van het Grondwettelijk Hof kansen en knelpunten Jeroen Schreurs Tom Nulens Jeroen Van Pottelberge Inleiding en situering Arrest nr. 145/2013 van het Grondwettelijk

Nadere informatie

CIJFERKORF KLIMAAT EDITIE 2011

CIJFERKORF KLIMAAT EDITIE 2011 CIJFERKORF KLIMAAT EDITIE 2011 DE BELANGRIJKSTE VASTSTELLINGEN De cijferkorf bestaat uit een 50-tal gebruiksvriendelijk ontsloten cijfers die gebruikt kunnen worden voor omgevingsanalyses in functie van

Nadere informatie

Werken aan woonkwaliteit vanuit energieperspectief Studiedag Boeverbos Beter wonen voor iedereen Inge Vervaecke, Stafmedewerker Welzijnsconsortium vzw Zuid-West-Vlaanderen Valerie Vanhoutte, Energiesnoeiers

Nadere informatie

betreffende de bestrijding van energiearmoede

betreffende de bestrijding van energiearmoede stuk ingediend op 738 (2010-2011) Nr. 1 25 oktober 2010 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Else De Wachter en Cindy Franssen, de heer

Nadere informatie

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM)

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) -Bouwen woningen -Langlopend contract -Bij inschrijving onderaan de lijst -Huurprijs gekoppeld aan inkomen 2 SVK s SHM s Sociaal Verhuurkantoor -Huurt

Nadere informatie

Betaalbaar wonen Voorstellen voor mogelijke acties Eerste honderd dagen februari - maart 2007 Lut Verbeeck, stafmedewerker sociale huisvesting Xavier Buijs, stafmedewerker ruimtelijke ordening en huisvesting

Nadere informatie

BETAALBAARHEID WONEN

BETAALBAARHEID WONEN BETAALBAARHEID WONEN 112 Deel I. Socio-economische gegevens gemiddeld inkomen per inwoner gemiddelde verkoopprijs woonhuizen 28.100 23.100 18.100 13.100 8.100 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Editie januari - februari 2014

Nieuwsbrief. Editie januari - februari 2014 Regionaal Woonbeleid Noord-Pajottenland Interlokale vereniging Affligem, Liedekerke, Roosdaal & Ternat p/a Gemeentehuis Opperstraat 31 1770 Liedekerke Tel. 053 64 55 17 E-mail: wonen@liedekerke.be Nieuwsbrief

Nadere informatie

Goed wonen en bouwen in Wevelgem

Goed wonen en bouwen in Wevelgem Goed wonen en bouwen in Wevelgem Contactmoment Woonmarkt Gemeente als regisseur van het woonbeleid 5 jaar ontvoogding Leefbaar en betaalbaar wonen Woonprogrammatie Woonmarkt Goed wonen en bouwen in Wevelgem

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

Speeddating met je nieuwe thuis tijdens de ERA Open Huizen Dag op zaterdag 26 maart

Speeddating met je nieuwe thuis tijdens de ERA Open Huizen Dag op zaterdag 26 maart ERA Open Huizen Dag op 26 maart. Wat is de gemiddelde prijs van een woning bij u in de buurt? Voor welke premies komt u in aanmerking Al aan een groene lening gedacht? ERA Koper Garantie Plan Speeddating

Nadere informatie

Energiepremies die u geld blijven opbrengen

Energiepremies die u geld blijven opbrengen Energiepremies die u geld blijven opbrengen Spaar energie, geld en het milieu De stad en uw netbeheerder helpen u energie sparen in 2011 1 verantwoordelijke uitgever: Patricia De Somer, Grote Markt 1 2000

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Overheden

Hoofdstuk 1. Overheden INTERNE ANALYSE 7 Hoofdstuk 1. Overheden 1. Vlaamse overheid Het beleidsdomein Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed is één van de 13 beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid. Het bestaat

Nadere informatie