IVN-krant. Inhoud. Nr. 1 februari e jaargang Nieuwsbrief Internationale Vereniging voor Neerlandistiek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IVN-krant. Inhoud. Nr. 1 februari 2009 14e jaargang www.ivnnl.com. Nieuwsbrief Internationale Vereniging voor Neerlandistiek"

Transcriptie

1 IVN-krant Nr. 1 februari e jaargang Nieuwsbrief Internationale Vereniging voor Neerlandistiek Inhoud 2 Komparative Niederlandistik / Comparatieve Neerlandistiek 2 Cultuur en literatuur op t web (4) Liselotte Hammond, Christine Hermann, en Susan Mahmody (Universiteit Wenen) 5 Nagasaki in januari - Jaap Grave 6 Overpeinzingen uit Leuven (15) - Joop van der Horst 7 Tentoonstellingenagenda 8 Congressen, colloquia, symposia 11 Digitaal 13 Van de IVN Van het bestuur Zeventiende Colloquium Neerlandicum 18 Berichten van buiten de muren 21 Berichten van binnen de muren 22 Bericht uit Woubrugge en Leiden Voor vacatures in de internationale neerlandistiek, zie: > vacatures.

2 Komparative Niederlandistik / Comparatieve Neerlandistiek Een unieke neerlandistische masteropleiding in Berlijn en Amsterdam Vanaf het academiejaar 2009/2010 bieden de vakgroepen Nederlands van de Freie Universität Berlin (FU) en de Universiteit van Amsterdam (UvA) samen de nieuwe masteropleiding Komparative Niederlandistik/Comparatieve Neerlandistiek aan. Uniek aan deze master is de internationale opzet. Een gedeelte van de studie vindt plaats in Berlijn en een gedeelte in Amsterdam. Na twee jaar studeren de deelnemers af met een double degree, een masterdiploma van de FU én van de UvA. Inhoudelijk staat in deze nieuwe onderzoeksmaster de comparatieve studie centraal van zowel de Nederlandse taal als de Nederlandse literatuur. Zo ligt in de colleges taalwetenschap het zwaartepunt bij onderwerpen als contrastieve taalkunde, meertaligheid en Europese taalpolitiek. De colleges letterkunde hebben onder meer intertekstualiteit en cultuurtransfer als thema. De masterstudie Komparative Niederlandistik/Comparatieve Neerlandistiek heeft tot doel specialisten in de neerlandistiek op te leiden en hen voor te bereiden op een internationale carrière. Meer informatie: Matthias Hüning in.de) Kroniek 4 Cultuur en literatuur op t web Liselotte Hammond, Christine Hermann, en Susan Mahmody (Universiteit Wenen) radioboeken.eu Hebt u ooit de wens gehad literatuur niet altijd maar op papier tegen te komen, maar door uw hoorzin op te nemen? Droomt u ervan een verhaal voorgelezen krijgen door zijn schepper? Bent u al eens op zoek geweest naar ongepubliceerde korte verhalen van bekende Nederlandse en Vlaamse auteurs? Zo ja, bezoek dan eens IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 2

3 Radioboeken is een gezamenlijk project van het Vlaams-Nederlandse Huis deburen, Radio Nederland Wereldomroep en de radiopartners KLARA en VPRO. Het werd in 2005 bedacht door de VRT (Vlaamse Radio- en Televisieomroep) met als doel de relatie tussen cultuur en de Vlaamse openbare of publieke omroep te intensiveren. Vooral de radio leek de VRT bijzonder geschikt voor de verspreiding van cultuur door het naar eigen zeggen creëren van unieke momenten. Het hoofddoel van Radioboeken is dan ook de luisteraar kennis te laten maken met literatuur om diens leeslust aan te sporen. Het concept dat achter dit doel zit, is even simpel als innovatief: auteurs lezen hun eigen verhalen voor die later via radio worden uitgezonden. Dit zijn echter niet de al bekende verhalen, maar originele korte verhalen van worden (25 à 30 minuten voorleestijd) die de betreffende auteurs speciaal voor Radioboeken schrijven. De verhalen worden één keer uitgezonden via radio maar zijn daarna gratis te downloaden van de website. Elk bij Radioboeken betrokken auteur verplicht zich de verhalen niet te publiceren in de vorm waarin ze werden voorgelezen. Tot nu toe hebben al 77 auteurs van Kader Abdolah tot Willem van Zadelhoff een bijdrage geleverd aan dit project. ook in het Frans, Engels, Spaans en Indonesisch Beschikbaarheid De radioboeken worden in Vlaanderen uitgezonden door cultuurzender Klara en in Nederland door Radio 6 (in het VPROprogramma De Avonden). De link uitzendschema belooft precies aan te geven wanneer welk radioboek wordt uitgezonden, maar de betreffende informatie ontbreekt helaas. Via RSS (bijvoorbeeld itunes) kunnen geïnteresseerden zich abonneren op Radioboeken en krijgen dan automatisch steeds de nieuwste aflevering toegestuurd zodat ze geen aflevering missen. Wie de radioboeken niet via radio of internet kan beluisteren, kan deze via deburen op CD kopen. Luisteraars kunnen de opnames van de radioboeken ook live bijwonen. Zoekfunctie en technische details Bezoekers van worden drie verschillende mogelijkheden aangeboden om naar opnames te zoeken: 1. via de link Radioboeken aan de linkerkant van de pagina: klikt men hierop dan wordt een lijstje geopend met alle opgeslagen titels per auteur (gerangschikt naar tijdstip van uitzending); 2. via de link Auteurs aan de linkerkant van de pagina: volgt men deze link dan krijgt men een alfabetische lijst (per beginletter van de voornaam gerangschikt) van alle auteurs die een tekst voor het project hebben voorgelezen; 3. door op de player te klikken die boven op de pagina te vinden is verschijnt een popup in de vorm van een grafisch radiotoestel, met behulp waarvan een auteur ofwel uit de naamlijst ofwel via de frequentie (elke frequentie staat voor een andere auteur) gekozen kan worden. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 3

4 De eerste twee opties zoeken naar radioboek of auteur zijn meer geschikt als men doelgericht wil zoeken. Wil men gewoon naar leuke verhalen luisteren, zonder enige voorkeur voor een bepaald auteur, is zeker de meer flexibele functie player aan te raden. De radioboeken zelf worden als podcast (in MP3-formaat) aangeboden en kunnen gemakkelijk beluisterd en/of gedownload worden. Beide opties functioneren probleemloos. Extra s In samenwerking met Radio Nederland Wereldomroep en met de steun van de Nederlandse Ambassade in Brussel en het Nederlands Literair Vertalingen- en Productiefonds, worden de radioboeken ook o.a. in het Frans, Engels, Spaans en Indonesisch vertaald en ingelezen. De vertaalde radioboeken worden wereldwijd uitgezonden door de Wereldomroep en zijn ook via beschikbaar. De pagina kan worden gelezen in het Nederlands, Engels, Frans en Spaans. In alle talen - behalve het Nederlands - is de informatie echter alleen gedeeltelijk beschikbaar. Van haast alle auteurs, van wie korte verhalen in de radioboeken zijn opgenomen, zijn ook interviews te beluisteren. Deze interviews zijn onderdeel van elk schrijversdossier. In samenwerking met TKunstenhuis nam deburen in de zomer 2008 voor het eerst radioboeken op voor kinderen van zes tot tien jaar. De verhalen (momenteel telkens een verhaal van twee Nederlandstalige en twee Franstalige auteurs) van vijftien minuten werden door de schrijvers voorgelezen in de oorspronkelijke taal en later nog een keer in vertaling naar het Frans respectievelijk het Nederlands. Deze verhalen kunnen worden opgeroepen via Radioboeken voor kinderen. Conclusie Radioboeken is een aanbevelenswaardig project voor iedereen die op zoek is naar een creatieve en onconventionele toegang tot literatuur. De Radioboeken zijn geschikt voor zowel iedereen die al heel goed thuis is in het literaire veld als voor iedereen die eerst kennis wil maken met de materie literatuur. Ook in het literatuuronderwijs (zowel lager als hoger onderwijs) zullen de radioboeken ingezet kunnen worden om de scholieren, studenten, e.d. vertrouwd te maken met literatuur en om bijvoorbeeld schrijversportretten te illustreren. Doordat elk auteur, die aan Radioboeken meewerkt, een geheel nieuw verhaal moet schrijven, wordt aan de luisteraars misschien een andere kant van de betreffende auteur getoond dan degene die in het openlijke discours al gevestigd is. Bovendien is het beluisteren en downloaden van de opgenomen verhalen gratis zodat iedereen, die geïnteresseerd is, toegang tot de teksten heeft. is een heel overzichtelijke en gebruikersvriendelijke pagina waar op verschillende plekken naar de opgeslagen opnames kan worden gezocht. Ondanks de kleine slordigheden (vooral het ontbreken van aangekondigde informatie), is het een opmerkelijk project dat de traditionele vorm van het vertellen met de technische mogelijkheden van het World Wide Web weet te verbinden. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 4

5 De vertalingen van de radioboeken naar o.a. het Frans, Engels, Spaans en Indonesisch maken Radioboeken tot een internationaal project dat in de toekomst misschien nog sterker weet te expanderen. Het is jammer dat er geen centrale aanspreekpartner voor het project bestaat. Alle partners, inclusief webpagina worden vermeld, maar een contactfunctie of een colofon bestaat er helaas niet. Nagasaki in januari Iedereen die buiten Europa college geeft over een deel van Europa, bijvoorbeeld over Nederland, heeft vermoedelijk dezelfde ervaring. Je groeit mee met de afstand tot je geboorteland en wordt een continent. Hier ben ik een Europeaan van wie studenten en collega s verwachten dat hij op alle vragen over Europa een antwoord heeft. Japanse studenten weten al veel over Europa veel meer dan de meeste Europeanen over Azië. Maar ze willen nog meer weten en reageren op sommige verklaringen met een langgerekt en steeds hoger wordend Oooooooo? Zelfs mijn meest eenvoudige antwoord krijgt zo een mooie verpakking. Dit jaar vraag ik alle studenten die aan mijn hoorcollege deelnemen om mij in de eerste week te komen bezoeken. Ik wil verhinderen dat er studenten komen die zoals vorig jaar het geval was geen Engels begrijpen. Maar een bijkomend voordeel is dat ik ze alles kan vragen wat ik graag wil weten. Ik leer veel van ze. Nooit vertellen ze genoeg. Ik wist niet dat ik zo nieuwsgierig kon zijn. Japanse studenten zijn erg modebewust. Ze kleden zich en hebben geen haar maar een kapsel. Vaak dragen ze T-shirts met Engelstalige teksten waarvan ik niet zeker weet of ze die wel begrijpen. Als ik eraan denk vraag ik ze of ik een foto van ze mag maken. Geduldig staan ze buiten mijn werkkamer in de zon te poseren. Hi, I m Margaret, zegt een van de Hi, I m Margaret studentes die mijn werkkamer binnenstapt. En ze zegt het met een breed Amerikaans accent. Mijn vraag of ze uit de Verenigde Staten komt, vindt ze vleiend maar ze komt uit China, zegt ze. De Chinezen krijgen van hun Amerikaanse docenten nieuwe namen. De Chinese namen zijn voor hen te moeilijk. Een landgenoot van haar die precies wilde weten aan welke voorwaarden hij moest voldoen om zijn tentamenbriefje te krijgen, heeft geen Engelse naam gekregen. Hij spreekt bijna geen Engels en verstaat het nauwelijks. Toch wil hij mijn college graag volgen en we spreken af dat we het proberen. Later hoor ik dat hij in een ander college niet werd toegelaten, is gaan vechten en zelfs de politie is gekomen. Ik heb hem niet meer gezien. Hij wilde naar Amerika, vertelde hij mij, om daar rijk te worden. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 5

6 Ik weet niet of het uitgerekend nu een geschikt tijdstip is om naar Amerika te gaan om er fortuin te vergaren. Chinese bedrijven zijn juist daar op zoek naar goed opgeleide managers. En het is vermoedelijk een kwestie van tijd tot de Chinese docenten hun Amerikaanse studenten Chinese namen geven. Een naam als Margaret is voor hen veel te moeilijk om uit te spreken. Jaap Grave Overpeinzingen uit Leuven (15) Uitstervende talen Vorige week heeft de Unesco een nieuwe en bijgewerkte atlas van bedreigde talen uitgebracht. Er zijn nu heel wat meer talen bedreigd dan in de eerste editie. Afhankelijk van de graad van bedreiging gaat het nu om tussen de 1000 en de 2000 talen. Sommige talen die eerst als bedreigd te boek stonden, zijn intussen al helemaal verdwenen. Veel kranten hebben erover geschreven. Ik word opgebeld door een of ander radioprogramma. Is het echt zo erg? Ik heb geen reden om te twijfelen aan het telwerk van de Unesco. En dat zeg ik dan maar aan de dame die me belt. Maar dat is niet wat de radio wil horen. Dat is toch vreselijk? Ik moet eerlijk bekennen dat ik het niet weet. Er zijn op dit moment ongeveer 6000 talen in deze wereld. Ik ga nu maar even voorbij aan het feit dat men het Nedersaksisch en het Limburgs ook meegenomen heeft in de telling. Laten we aannemen dat er elders in de wereld strenger geselecteerd is. Zesduizend, is dat schrikbarend weinig? Of is dat een onredelijk groot aantal, of is het precies gepast voor onze wereld? Kan iemand me dat zeggen? Ik volg die discussie al een poosje, en het valt me op dat niemand antwoord geeft op deze vraag. Toch lijkt een antwoord me van vitaal belang vooraleer we bezorgd danwel heel erg blij worden. Als 6000 er al heel lang veel te veel zouden zijn, een aantal dat op ons drukt als een loden last, dan is een zekere sanering en reductie gewoon een opluchting. Als 6000 precies gepast is, dan is een vermindering misschien zorgwekkend. En als we al eeuwen lang enige duizenden talen tekort komen, dan moeten we er eindelijk eens werk van maken om enkele schaamteloos grote talen in stukken te verdelen om het aantal op te krikken. Ik kan pas iets zeggen als ik zou weten hoeveel talen optimaal zijn voor de wereld van Ondertussen zijn er ook mensen die, ongeacht het optimale aantal, elke verloren taal een verlies te veel vinden. Waarom? Omdat elke taal een unieke schat aan wijsheid en wereldbeschouwing zou belichamen; elke verdwijnende taal is dan een verarming voor deze wereld. Dat lees je wel eens. Waar die wijsheid dan in zou bestaan, wordt nooit meegedeeld. Twee eeuwen geleden vond men dat elke taal een spiegel is van het volk dat die taal sprak, de hoorbare vorm van het karakter van een volk. Het is nooit duidelijk geworden waar die volksaard uit bestond of hoe dat karakter eruitzag. Niemand vroeg ernaar; het werd vanzelfsprekend gevonden. Soms bekruipt me de onaangename gedachte dat die hedendaagse unieke schatten die in elke taal verborgen liggen, verdacht veel lijken op die volksaard van twee eeuwen geleden. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 6

7 Misschien vergis ik mij. Misschien is er inderdaad reden om bezorgd te zijn, en om actie te ondernemen. Maar kan iemand me dan eerst even uitleggen wat het beste aantal voor onze wereld is, en in welke richting we die unieke schatten moeten zoeken? Zolang ik geen antwoord krijg, veroorloof ik me nog enige twijfel aan deze hype. Joop van der Horst Tentoonstellingenagenda In deze rubriek vindt u informatie over speciale tentoonstellingen in musea in Nederland en Vlaanderen. Alle in deze rubriek opgenomen tentoonstellingen hebben een relatie met de Lage Landen. Kijk ook eens op: en Amsterdam Van Gogh Museum tot en met 7 juni 2009 Kleuren van de nacht Vincent van Gogh wordt onder meer geassocieerd met verzengend zonlicht over Zuid-Franse zonnebloemvelden. Maar hij heeft in zijn œuvre ook vele nachtscènes geschilderd : van café-interieurs tot sterrenhemels en landschappen bij schemerlicht. De tentoonstelling van tweeëndertig schilderijen, negentien werken op papier en vijf schetsen in brieven, was eerder te zien in het New Yorkse Museum of Modern Art. Gent Kunsthal Sint-Pietersabdij www4.gent.be/spa/ tot 29 maart 2009 Vlaamse wandtapijten voor de Bourgondische hertogen, keizer Karel V en koning Filips II Het Vlaamse wandtapijt behoort tot de meest succesrijke exportproducten uit de Zuid-Nederlandse geschiedenis. Met ongeëvenaarde technische verfijning produceerden Vlaamse weefcentra als Brussel, Oudenaarde, M echelen, Brugge of Doornik de mooie tapijten, vaak ontworpen door beroemde De inname van Tunis kunstschilders. De Bourgondische, Spaanse en Habsburgse vorsten waren grote verzamelaars van deze in alle opzichten spectaculaire en kostbare weefsels. De tentoonstelling brengt een collectie wandtapijten uit de vijftiende en zestiende eeuw eenmalig bijeen. Tapijten uit het Patrimonio Nacional van Madrid, uit Spaanse kathedralen en uit beroemde Europese musea. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 7

8 Groningen Groninger Museum Van 14 maart tot en met 31 mei 2009 Whispering Waters Whispering Waters (2009) bestaat uit een serie onderwaterfoto s die Daniëlle Kwaaitaal (Bussum, 1964) maakte in samenwerking met modeontwerpster Mada van Gaans. In het werk speelt de betekenis van het vrouw zijn een belangrijke rol. Zij is gefascineerd door het schoonheidsideaal in menselijke maar ook in artistieke zin. Rotterdam Museum Boijmans van Beuningen tot eind 2010 De Collectie Twee In deze jubileumtentoonstelling toont Boijmans in meer dan vijftig zalen het mooiste uit de verzameling. Voor het eerst worden schilderijen en beelden gecombineerd met tekeningen en prenten uit het prentenkabinet van het museum. Bladen van bijvoorbeeld Dürer, Rubens en Rembrandt zijn direct naast schilderijen van dezelfde meesters te zien. Congressen, colloquia, symposia Standaardtalen in beweging Standaardisatie en destandaardisatie in Nederland, Vlaanderen en Zuid-Afrika Universiteit Leiden, augustus 2009 Organisatoren: Marijke van der Wal en Eep Francken Thema van het congres Op het symposium Standaardtalen in beweging staan drie invalshoeken centraal: het standaardisatieproces in het verleden, de-standaardisatie in de 21ste eeuw, de huidige en toekomstige positie van het Afrikaans en het Nederlands. Het standaardisatieproces in het verleden. Zowel het Afrikaans als het Nederlands hebben een lang standaardisatieproces doorgemaakt, maar wel met enkele eeuwen verschil in tijd, plaats en context. Voor het Nederlands begon de ontwikkeling naar een standaardtaal in de tweede helft van de zestiende eeuw, voor het Afrikaans aan het eind van de negentiende eeuw. Een interessante, niet eerder zo gestelde vraag is in hoeverre de Nederlandse en Afrikaanse standaardisatieprocessen parallellen dan wel verschillen vertonen. Wat is de invloed van een toch zeer verschillende context? IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 8

9 De-standaardisatie in de 21ste eeuw. Aan het begin van de 21ste eeuw trekken in beide taalgebieden variaties binnen de standaardtaal de aandacht. Luidt die variatie een begin van destandaardisatie in zoals sommige taalkundigen menen of ontwikkelen die varianten zich tot geaccepteerde standaardtaal? Zijn er overeenkomsten of juist verschillen op dit punt tussen het Nederlands en het Afrikaans? De huidige en toekomstige positie van het Afrikaans en het Nederlands. De positie van het Afrikaans als een van de twee officiële talen is na de Apartheid ingeruild voor een plaats naast tien andere, officieel gelijk-berechtigde talen, waarvan er een, het Engels, sterker is. In hoeverre kan deze positieverandering worden vergeleken met de toekomstige plaats van het Nederlands te midden van andere Europese talen in een zich verenigend Europa? Sprekers Sprekers zullen zijn: Hans den Besten (Universiteit van Amsterdam en Universiteit Stellenbosch), Cor van Bree (em. Universiteit Leiden), Jac Conradie (University of Johannesburg), Ana Deumert (University of Cape Town), Frans Hinskens (Meertens Instituut en Vrije Universiteit, Amsterdam), Joop van der Horst (KU Leuven), Jacques Van Keymeulen (Universiteit Gent), Ernst Kotzé (em. en navorsingsgenoot Nelson Mandela Metropolitan University, Port Elizabeth), Jan Noordegraaf (Vrije Universiteit, Amsterdam), Stanislaw Predota (Universiteit Wroclaw), Gijsbert Rutten (Universiteit Leiden), Gerald Stell (Vrije Universiteit, Brussel), Reinhild Vandekerckhove (Universiteit Antwerpen), Rik Vosters (Vrije Universiteit, Brussel), Marijke van der Wal (Universiteit Leiden), Vic Webb (keynote speaker, Universiteit van Pretoria). Praktische informatie De kosten voor het symposium bedragen 35 euro (incl. congresmateriaal, koffie en thee). Voor studenten (met vermelding van collegekaartnummer) is de bijdrage 20 euro. Nadere informatie over het symposium bij de organisatoren: Marijke van der Wal en Eep Francken Zie ook: Internationale en interdisciplinaire perspectieven van neerlandistisch onderzoek (Niederlandistisches Doktoranden - und Habilitanden-Kolloquium, Berlin, ) Call for Papers Het 'Doktoranden- und Habilitanden-Kolloquium' voor neerlandici vindt dit jaar plaats op 30 en 31 oktober 2009 aan de Freie Universität Berlin. Het colloquium bestaat inmiddels al meer dan tien jaar en het biedt universitaire neerlandici binnen het Duitse taalgebied de gelegenheid om hun onderzoek te presenteren zowel aan collega s van andere universitaire instellingen als aan taal- en letterkundige specialisten uit de intramurale IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 9

10 neerlandistiek. De formule van het DoHa-colloquium zal dit jaar op twee punten worden aangepast. Voor het eerst nodigen we dit jaar ook Europese neerlandici van buiten het Duitse taalgebied uit om aan het DoHa-colloquium mee te doen en om hun onderzoeksprojecten te presenteren. Ten tweede hebben we dit jaar gekozen voor een overkoepelende vraagstelling voor de bijdragen aan het colloquium. Interdisciplinariteit en internationalisering zijn centrale begrippen in wetenschap en onderzoek. Vooral voor een relatief klein vak als de neerlandistiek is een internationaal en interdisciplinair perspectief van onderzoek van cruciaal belang. Wij willen u vragen de presentatie van uw onderzoek toe te spitsen op de vraag op welke wijze u interdisciplinaire aansluiting zoekt en in hoeverre uw onderzoek internationaal relevant is. In welke internationale en/of de interdisciplinaire (werk -)verbanden vindt uw onderzoek plaats? Wat zijn de consequenties hiervan in methodologisch en inhoudelijk opzicht? Stuurt u uw abstracts van max. 400 woorden voor 15 maart 2009 naar: Mocht de belangstelling groter zijn dan het aantal mogelijke slots voor presentaties, dan zullen wij een selectieprocedure toepassen. Begin april zal de bevestiging van deelname volgen. Dankzij financiële ondersteuning van de Nederlandse Taalunie kunnen de reis- en verblijfkosten van deelnemers van buiten het Nederlandse taalgebied vergoed worden. Wij stellen deelname van promovendi en postdocs uit Nederland en Vlaanderen in hoge mate op prijs en hopen dat zij aanspraak kunnen m aken op andere subsidieregelingen dan die waarin wij kunnen voorzien. Saskia Schuster en Janneke Diepeveen Collaboration and resistance in Netherlandic literature december 2009, Philadelphia Call for Papers The MLA discussion group for Netherlandic language and literature invites papers on the topic of collaboration and resistance in Netherlandic literature. Writings on and of Dutch Indonesia and South America, the Spanish Netherlands, Nazi-occupied Holland in WWII and German-occupied Flanders in WWI. Flaminganten, NSBers, clandestine literature, compromised scholarship, reform and resistance movements real and imagined. Please send abstracts by March 15, 2009 to Peter J. Schwartz The next meeting of the MLA will be held December 2009, in Philadelphia. Zie ook > Congressen voor een volledig en actueel overzicht IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 10

11 Digitaal Eeuwenoude brieven geven eindelijk inhoud prijs Een brief met ingevouwen haarlok verzonden vanaf Sint Eustatius naar de geliefde thuis, lag eeuwenlang ongeopend in een Londens archief. Onlangs opende prof.dr. Marijke van der Wal deze gekaapte brief een van de bijna De activiteiten van haar onderzoeksprogramma zijn inmiddels online te volgen. Afbeelding: Een Nederlandse koopvaarder aangevallen door een Engelse kaper bij La Rochelle, Cornelis Claesz van Wieringen, 1616, National Maritime Museum, London. Pech De brief met haarlok was gericht aan een Engels adres en daarom zou hij eigenlijk opzij zijn gelegd, omdat het Van der Wal gaat om brieven geschreven in het Nederlands. Ze doet onderzoek naar de gewone omgangstaal uit de zeventiende en achttiende eeuw. Maar de brief was dikker dan normaal. Ik kon duidelijk voelen dat er iets inzat, vertelt ze. En de brief was nog nooit geopend, dat kon ik duidelijk zien. Toen was haar nieuwsgierigheid gewekt. De Engelse afzender uit 1781 had de pech dat zijn brief werd vervoerd door een Nederlands schip tijdens een van de oorlogen met Engeland. Het schip werd gekaapt en de brief maakte deel uit van de buit die naar Engeland werd gevoerd. Alledaagse taalgebruik De door Engelse kapers buitgemaakt post ligt in archiefdozen opgeslagen in de National Archives in Kew vlakbij Londen. Ook scheepsjournaals, ladingboekjes, kwitanties en nog veel meer waardevolle historische bronnen zijn daar te vinden. Bij een eerste inventarisatie van het materiaal in 2005 ontdekte de historicus Roelof van Gelder de verrassende omvang van de collectie sailing letters: zo n brieven, veel zakelijke post, maar ook privébrieven. Het zijn brieven van zeevarenden en Nederlanders in den vreemde aan het thuisfront en omgekeerd ook van de achterblijvers aan hun geliefden. Het bijzondere is dat alle lagen van de samenleving zijn vertegenwoordigd: mannen, vrouwen en zelfs kinderen uit lagere en middenklassen die verder weinig of geen sporen hebben achter gelaten. Daarmee biedt dit brievenmateriaal een uitzonderlijke kans om zicht te krijgen op het alledaagse taalgebruik uit het verleden. Metamorfoze IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 11

12 Het vijfjarig project Brieven als buit/letters as loot is op 1 september 2008 van start gegaan. Met haar team maakt Van der Wal twee dwarsdoorsneden van het materiaal: de eerste uit de periode (2e en 3e Engelse oorlog) en de tweede uit (4e Engelse oorlog en Amerikaanse Vrijheidsoorlog). Het interval van ruim honderd jaar biedt de mogelijkheid veranderingen in het alledaagse taalgebruik te achterhalen en te bestuderen. Vrijwilligers ondersteunen het onderzoek door mee te werken aan het voorbereidende project Wikiscripta Neerlandica. Zij maken transcripties van de brieven en inventariseren gegevens over de geadresseerde, de afzender en de onderwerpen in de brieven. Na een uitgebreide controle worden de gegevens in de speciaal ontworpen database opgenomen. De tekst van de brieven is dan beschikbaar voor taalkundig onderzoek. Online Aan het eind van de rit zal het project enkele dissertaties en een monografie opleveren, maar er is nu al veel belangstelling voor het unieke brievenmateriaal. Daarom besloten Van der Wal en haar researchteam om regelmatig resultaten online te presenteren: (met de brief van de maand en actuele bijzonderheden) (overgenomen uit Nieuwsbrief 3, Universiteit Leiden) Lutherse bijbelvertaling van 1648 door vrijwilligers gedigitaliseerd Vanaf 18 februari 2009 is de transcriptie van de Lutherse bijbelvertaling van 1648 voor iedereen digitaal beschikbaar. Dat laat dr. Nicoline van der Sijs (Leiden) weten. De uitgave is binnen een jaar tot stand gebracht door een team van zestig vrijwilligers, die de tekst hebben uitgetypt. De transcripties zijn te vinden op de websites van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl.nl), het Nederlands Bijbelgenootschap (bijbelsdigitaal.nl) en het Instituut voor Nederlandse Lexicografie (inl.nl). De uitgave van de Lutherse bijbelvertaling is gecoördineerd door de neerlandicus Hans Beelen, werkzaam aan de Universiteit van Oldenburg (Duitsland). Het project wordt ondersteund door de Nederlandse Taalunie. De Lutherse bijbelvertaling van 1648 neemt een bijzondere plaats in in het godsdienstig en cultureel leven van de zeventiende eeuw. Na 1637 stapten de gereformeerden, de doopsgezinden en de remonstranten over op de Statenvertaling. Maar voor de lutheranen was het Nederlands van de zeer tekstgetrouwe Statenvertaling te ongebruikelijk. Martin Luther stond in aanzien als de grote voorman, die de Bijbel virtuoos en vrij in het Duits had vertaald. De Lutherse bijbelvertaling ligt daarom dichter tegen het Duits aan dan zijn voorgangers. De Lutherse bijbelvertaling is het vierde product van het Bijbeldigitaliseringsproject, het grootste letterkundige vrijwilligersproject dat Nederland tot nu toe heeft gekend. Reeds IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 12

13 verschenen zijn de Statenvertaling van 1637, de Delftse Bijbel van 1477 en de Leuvense bijbel van In voorbereiding zijn vier andere historische bijbels. Voor wetenschappelijk onderzoek biedt de digitale verzameling Bijbels een schat aan materiaal, aldus dr. Nicoline van der Sijs, die aan het hoofd staat van het Bijbeldigitaliseringsproject. Meer informatie is te verkrijgen bij: drs. Hans Beelen; tel. (+49) (0) of (+49) (0) dr. Nicoline van der Sijs; tel. (+ 31) (0) Van de IVN Van het bestuur In bijna elke aflevering kan het bestuur wel iets positiefs melden. Het aantal verzendadressen voor deze IVN-krant is het laatste jaar verdubbeld. Hetzelfde geldt voor het aantal site-bezoekers. Hoe dit komt, vraagt u zich af? Dit komt door ons bureau waar onze directeur samen met haar vrijwilligers en medewerkers-voor-eenvriendelijk-tarief af en toe de werkzaamheden kon verdubbelen. Beschouw het maar als vooroefening voor ons XV!!e Colloquium. Af en toe valt er ook wel eens iets tegen. Wil iemand nog eens reageren op de Basisbibliotheek (http://www.ivnnl.com/basisboekenlijst-nieuw.php)? Af en toe is het ook wel zwaar. Alle betrokkenen doen hun werk naast een volle baan. Ter voorbereiding op de afgelopen bestuursvergadering heb ik als voorzitter 211 pagina s gelezen en 21 keer telefonisch overleg gehad. Vergaderen is een kapotte aardlekschakelaar voor onderwijs en onderzoek. Ja, ook een onjuiste metafoor kan communicatief zijn Maar er gaat ook heel veel heel goed. Een voorbeeld? De Nederlandse Taalunie heeft voor ons driejaarlijks Colloquium een bedrag toegezegd waarmee we zestig procent van de begrote uitgaven kunnen realiseren. Zo n toezegging kunnen we in deze economische crisis goed gebruiken om de resterende gelden bij elkaar te krijgen zodat de drempels laag blijven voor neerlandici uit economisch zwakke landen. Helaas kon de financiering van onze reguliere Meerjarenbegroting taken voorlopig slechts voor een deel worden toegezegd omdat het Comité van Ministers pas 20 april aanstaande weer bijeen kan komen. We wachten met gepast vertrouwen af: onze Meerjarenbegroting kreeg van externe accountants het predikaat zeer goed onderbouwd. Ik zal u verder niet vermoeien met dagindelingen of statuten of opvolgingen in de INredactie. Maar als u wilt meedenken met het bestuur, dan kunt u reageren op onze nieuwe publicatiestrategie. Na een discussie over de Handelingen van het vorige Colloquium waarbij de meningen van leden varieerden van fraai en vol statuur tot publicatiekerkhof komen we uit bij het voorstel tot een boekserie onder de titel Neerlandica ( te ouderwets?) of Grensoverschrijdende neerlandistiek (te lang?). In deel I zouden dan de (semi)plenaire IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 13

14 lezingen kunnen verschij nen. En de volgende delen zouden op initiatief van regio s of themagroepen kunnen worden ingevuld. In de toekomst kunnen dan alle initiatieven in zo n reeks een plaats krijgen. Andere mogelijkheden zijn: gereviewde publicaties op onze site en uiteraard aanbieding aan IN. Het bestuurscriterium voor het beoordelen van nieuwe suggesties is: Draagt publicatie bij aan de bloei van de neerlandistiek wereldwijd, van Leiden tot Casablanca, van Coïmbra tot Tblisi? Met de wens dat de neerlandistiek op uw werkplek verder tot bloei komt, groet uw voorzitter u namens uw bestuur. Tot ziens in Utrecht, eind augustus! Jan Renkema Zeventiende Colloquium Neerlandicum Een schematische weergave van het dynamische colloquiumprogramma met 16 (semi-)plenaire lezingen, 56 lezingen, 14 themabijeenkomsten en 38 postersessies staat op pagina's 16 en 17 Er wordt gewerkt aan een gedetailleerde weergave van het programma op ivnnl.com. Over de postersessies op het Zeventiende Colloquium Neerlandicum De 38 postersessies zijn verdeeld over drie dagen: maandag voor letterkunde, vertalen en cultuur, dinsdag voor taalkunde en donderdag voor didactiek. Gelet op de vragen die ons bereiken, lijkt het niet voor alle aanbieders duidelijk wat een postersessie inhoudt. Hieronder wat nadere informatie. De postersessies zijn thematisch gegroepeerd en gepland in de lunchpauzes van het colloquiumprogramma, van tot uur. De posters vinden plaats in de centrale hal, de gangen en enkele aanliggende zalen van de gebouwen van de Faculteit Geesteswetenschappen aan de Drift in Utrecht. In deze gebouwen vinden alle programma-onderdelen van het colloquium van maandag tot en met vrijdag plaats. Dat geldt ook voor de lunch. De inrichting van een postersessie is vrij, maar op verzoek geef ik hieronder graag wat mogelijke modellen : A. u wilt iets demonstreren (site, lesmateriaal) en u installeert zich met een computer en/of ander materiaal op de toegewezen plek en u blijft gedurende de hele lunchpauze beschikbaar voor belangstellenden die bij u langs kunnen komen; IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 14

15 B. u wilt iets vertellen over lopend onderzoek en u zet, om de belangstelling aan te wakkeren, enkele punten ervan op een of twee grote vellen papier die u bij de uw toegewezen plek ophangt en u blijft gedurende de hele lunchpauze beschikbaar voor belangstellenden; C. u besluit tot model A of B, maar u wilt op enig moment centraal een korte toelichting geven. Het tijdstip waarop u dat wilt doen, kondigt u aan op een van de vellen papier die u bij uw plaats ophangt (van tot uur geef ik een toelichting op.) Omdat we bij de toewijzing van de plaatsen rekening zullen houden met de plannen voor uw postersessie, zullen wij ruimschoots voor het Colloquium inventariseren wat uw posterbehoeften zijn. Alle abstracts en aankondigingen van lezingen, themabijeenkomsten en postersessies zullen zijn opgenomen in de bundel abstracts die aan de deelnemers zal worden uitgereikt. Ook zullen de abstracts ruim voor het colloquium te vinden zijn op de IVN-site. Reis- en verblijfkostenvergoeding Dankzij een substantiële subsidie van de Nederlandse Taalunie, waarmee 60% van de begroting gedekt is, een toegezegde subsidie van het Vlaams-Nederlands Comité voor Nederlandse taal en cultuur, kunnen wij binnenkort toezeggingen doen ten aanzien van de vergoedingsregeling. In afwachting van de resultaten van de lopende fondsenwerfactie, zullen er voorlopig maximaal 160 in het buitenland werkzame neerlandici toegelaten worden tot de vergoedingsregeling zoals gepubliceerd op ivnnl.com. Begin april krijgen alle deelnemers persoonlijk bericht. Spreker en deelnemer? Als we de lijst met sprekers naast de lijst met deelnemers leggen, valt het op dat nog niet alle sprekers zich hebben aangemeld als deelnemer. Zeker als u gebruik wilt maken van de geboden logies en de vergoedingsregeling is inschrijving als deelnemer een must. Inschrijven gaat snel via -17/inschrijven.php Marja Kristel IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 15

16 Programma Zeventiende Colloquium Neerlandicum augustus Utrecht (stand 25 februari 2009) Zondag 23 augustus Maandag 24 augustus Dinsdag 25 augustus Ochtend Centrale lezingen 1. Ton Naaijkens 2. Jaap de Jong Centrale lezingen 1. Vincent van Heuven en Hans Van de Velde 2. Herbert Van Uffelen Themabijeenkomsten 1. Vertalingenproject o.l.v. Lut Missinne 2. Taalbeheersing: taalgebruik en tekstkwaliteit o.l.v. Ted Sanders Themabijeenkomsten 1. De uitspraak van het Nederlands. Verwerving en didactiek o.l.v. Laurent Rasier 2 Interculturele neerlandistiek o.l.v. Emmeline Besamusca en Jan ten Thije Lezingen 1. Letterkunde 2. Cultuur Lezingen 1. Letterkunde 2. Taalkunde 3. Vertalen Opening Openingslezing Frits van Oostrom POSTERS in lunchpauze: Letterkunde, vertalen en cultuur Middag Themabijeenkomsten 1. Nederlandstalige literatuur in vertaling in Centraal-Europa o.l.v. Wilken Engelbrecht 2. Examinatorentraining CNavT Taalkunde Themabijeenkomsten 1. Contrastieve taalkunde o.l.v. Philippe Hiligsmann 2. Kwaliteitsbewaking in de literaire vertaling (Z.E.) o.l.v. Dolores Ross en Marleen Mertens Lezingen 1. Letterkunde 2. Taalkunde Lezingen 1. Letterkunde 2. Didactiek Centrale lezing(en) 1. Jan Baetens 2. Nog in te vullen Centrale lezingen 1. Matthias Hüning 2. Arie Pos Avond film + inleiding Marc Westermann IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 16

17 Vervolg programma Zeventiende Colloquium Neerlandicum augustus Utrecht (stand 25 februari 2009) Woensdag 26 augustus Donderdag 27 augustus Vrijdag 28 augustus Centrale lezingen 1. Carola Henn 2. Jerzy Koch en Pawel Zajas Themabijeenkomsten 1. Taal- en spaaktechnologie leermethodes ter bevordering van de interculturele dialoog o.l.v. Marketa Skrlantova et al. 2. Standaardtaal o.l.v. Joop van der Horst Ochtend Centrale lezingen 1. Widjajanti Dharmowijono 2. Ted Sanders Themabijeenkomsten 1. OER in de internationale neerlandistiek o.l.v. Vakgroep neerlandistiek Wenen. 2. Nederlandse partikelbeschrijving in extramuraal perspectief o.l.v. Ton van der Wouden en Johanneke Caspers Vergaderingen per taalgebied Algemene Vergadering Ledenvergadering IVN Lezingen 1. Letterkunde 2. Cultuur Cultureel keuzeprogramma Lezingen 1. Letterkunde 2. Cultuur POSTERS in lunchpauze: Didactiek Middag Themabijeenkomsten 1. De macht van satire o.l.v. Marijke Meijer Drees en Ivo Nieuwenhuis 2. Interactief taalonderwijs o.l.v. Alice van Kalsbeek et al. Slotzitting Lezingen 1. Letterkunde) 2. Vertalen Centrale lezingen 1. Jelica Novakovic 2. Nog in te vullen Avond film + inleiding Marc Westermann IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 17

18 Berichten van buiten de muren België Gepromoveerd! Frans Kellendonk ( ) Onlangs promoveerde aan de Université catholique de Louvain Matthieu Sergier op een proefschrift over Leesoefeningen in het onvermogen. Filiatiedynamiek en waarneming van de andersheid in Frans Kellendonks romans. Aan de hand van de vier romans van de Nederlandse auteur Frans Kellendonk ( ) werd ingegaan op de vraag in hoeverre een literaire tekst richtlijnen zou kunnen bevatten voor zijn eigen lectuur. Die vier romans zijn Bouwval (1977), De nietsnut. Een vertelling (1979), Letter en geest. Een spookverhaal (1982) en Mystiek lichaam. Een geschiedenis (1986). De manier waarop die romans het best gelezen worden, zou dus misschien in die romans zelf uitgezaaid liggen. Vandaar ook de vraag of er zoiets zou kunnen bestaan als een goede, een ethische lectuur waarvoor in de roman aanzetten te vinden zouden zijn. Deze vraag rechtvaardigde ook de keuze van de romans van Frans Kellendonk, die door sommige critici (zoals Arjan Peters) bestempeld wordt als een schrijver die vaak is misgelezen. Het proefschrift bestaat uit twee delen. Het eerste wordt besteed aan de macht van de vertegenwoordiging zoals die uitgevoerd en waargenomen wordt door de personages. Het tweede deel van het proefschrift gaat dieper in op de modaliteiten van a-topie, met als opeenvolgende invalshoeken: ironie (Linda Hutcheon, Paul de Man, Sébastien Rongier ), tragiek (Paul Ricoeur, Jean-Marie Domenach ), groteske (Mikhaïl Bakhtine, Dominique Iehl, Wolfgang Kayser, Jan Kott, Stéphanie Vanasten ) en een derridiaanse lectuur van het lacaniaanse concept entre-deux-morts ( tussen-twee-doden ). Op grond van deze studie worden acht regels voor een atopische waarneming van de andersheid voorgesteld. De ethische strekking van deze benadering wordt aangetoond aan de hand van drie concrete toepassingen. Zo komen een ethiek van de ontvangst van de andere aan bod, alsook een ethiek van de memorie en de Geschiedenis. In derde instantie werd de nadruk gelegd op een voorstel om de filiatiedynamiek in de romans van Kellendonk te beschouwen als een allegorie van de lectuur een lectuur die haar eigen onmacht (h)erkent. Een ethische lectuur zou uitgevoerd worden in het bewustzijn van haar eigen onvermogen, wat zou veronderstellen dat de romans van Kellendonk het relaas bevatten van hun eigen onleesbaarheid. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 18

19 Hongarije Maria von Habsburg als Hongarije en de Lage Landen De vakgroep Nederlands van de Universiteit Debrecen heeft op 14 november 2008 in het gebouw van de Debrecense Commissie van de Academie het congres Hongarije en de Lage Landen georganiseerd. Het congres werd geopend door Ronald Mollinger, ambassadeur van het Koninkrijk der Nederlanden. De deelnemers waren beroemde Hongaarse en buitenlandse onderzoekers die met hun lezingen de Hongaars-Nederlandse betrekkingen sinds de zeventiende eeuw tot heden vanuit verschillende invalshoeken presenteerden. In de ochtendsessie van het eendaagse congres gingen de lezingen over de Hongaars- Nederlandse betrekkingen van de middeleeuwen tot en met de negentiende eeuw. Er werd gesproken over middeleeuwse zakelijke betrekkingen, over Nederlandse humanisten die een kortere of langere periode in Hongarije hebben doorgebracht, over Hongaarse peregrini en over vertalingen van literaire werken van toen. s Middags was er ook een zestiendeeeuws onderwerp: Daarna passeerden twintigste-eeuwse onderwerpen de revue: de kindertreinen naar Nederland na de Tweede Wereldoorlog, het plan van de gemeenschappelijke Hongaars- Nederlandse gereformeerde missie in Nederlands-Indië, Hongaarse schrijvers die in Nederlands-Indië hebben gewerkt, de Huizinga-receptie van de Hongaarse historicus Lajos Gogolák, de zelfhulporganisatie van de Hongaarse beroepsleerlingen die in 1956 naar Nederland emigreerden en tot slot de theorieën van Nederlandse humaniorawetenschappers van wie het werk ook door Hongaarse literatuuronderzoekers wordt toegepast. Het congres is met een korte discussie afgerond. Emese Szabo bemiddelaar tussen culturen Marokko Casablanca Het heeft even geduurd, maar nu is er toch een docente Nederlands benoemd aan de Universiteit van Casablanca: Rebekka Van der Borght. Zij zal een begin maken met de studierichting Nederlands in Marokko. IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 19

20 Roemenië Gheorghe Nicolaescu gelauwerd Aan dr. Gheorghe Nicolaescu, docent Nederlands en Duits aan de Universiteit van Boekarest, is de NLPVF Vertalersprijs toegekend. Hij vertaalde onder meer werk van Bernlef, Louis Paul Boon, Hugo Claus, Arnong Grunberg, Marcel Möring, Harry Mulisch, Cees Nooteboom en Annelies Verbeke. Gheorghe Nicolaescu is ook nauw betrokken bij de opleiding van nieuwe vertalers Nederlands-Roemeens. Servië en Montenegro Universiteit Belgrado Paukenslag! is het tweetalige tijdschrift van de vakgroep neerlandistiek aan de Universiteit van Belgrado. Nummer vijf (eind 2008) heeft als centraal thema multiculturaliteit. Bijdragen over definities van multiculturaliteit versus multiculturalisme, over Multicultureel Nederland en Multicultureel Servië worden omlijst met teksten naar aanleiding van het overlijden van Hugo Claus, een verslag van de voorstelling isinghet ende weset vro van de Koninklijke Vlaamse Schouwburg in Brussel. Ene Confrére doet verslag van zijn (?) deelname aan de Zomercursus Nederlandse taal en cultuur in Woudschoten, Zeist. Over zijn taalvaardigheid kan hij tevreden zijn, maar wat het onderdeel rekenen betreft kan hij zich het best aansluiten bij die groep Nederlandse aspirant-onderwijzers die bijles krijgen! Zuid-Afrika Heinrich Grebe mede-professor Met ingang van 1 januari 2009 is Heinrich Grebe aan de Universiteit van Pretoria benoemd tot medeprofessor Afrikaanse en Nederlandse Taalkunde. Zijn adres veranderde recent: IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 20

21 Berichten van binnen de muren Dichter des Vaderlands Sinds 2000 kent ook Nederland een Dichter des Vaderlands. Als eerste trad Gerrit Komrij aan. In januari 2005 werd de Groningse Driek van Wissen verkozen. In januari 2009 vonden nieuwe verkiezingen plaats: geïnteresseerden konden via een website hun stem uitbrengen op: Tsead Bruinja, Joke van Leeuwen, Erik Menkveld, Ramsey Nasr of Hagar Peeters. Ramsey Nasr won deze verkiezing en accepteerde de benoeming (iets wat Rutger Kopland in 2000 niet deed). Hij was van 27 januari 2005 tot 26 januari 2006 al stadsdichter van Antwerpen. Ramsey Nasr (1974) is een Nederlandse dichter, essayist, acteur, regisseur van deels Palestijnse komaf. Hij woont in Antwerpen. (De Nederlandse schrijfster Joke van Leeuwen, die ook in Antwerpen woont, is momenteel stadsdichter van Antwerpen.) Er zijn ook stadsdichters in de Lage Landen! Om er een paar te noemen: Carla Gabriel in Hasselt, Frank van Pamelen in Tilburg, Marcel Van Passel in Diest en in Utrecht is onlangs Ingmar Heytze tot eerste, officiële stadsdichter verkozen. Gepromoveerd Elisa Diallo, werkzaam bij Dutch Studies aan de Universiteit Leiden, promoveerde op 27 januari 2009 op haar proefschrift getiteld: Moi qui vous parle. Identité et énonciation dans l écriture de Tierno Monémbo. Elisa is oudstudente van de opleiding Dutch Studies. Afbeelding: Tierno Monémbo IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 21

22 Bericht uit Woubrugge en Leiden Een Britse wetenschapper heeft na veel onderzoek berekend dat de derde maandag van januari de meest deprimerende dag van het jaar is. Dat was gisteren. Ik had eigenlijk nergens last van, maar ja, zo n onderzoek kun je toch niet zomaar naast je neerleggen. Het was wel grijs weer, niet dat dreigende antracietgrijs of dat hoopvolle blauwgrijs, maar gewoon: saaigrijs. En een beetje nat, een beetje koud, windkracht 5, kortom: van dat weer waar je het lang of kort over kunt hebben, vooral als je een fietstocht door de polder voor de boeg hebt. Maar ik hoefde niet op de fiets en al helemaal niet door de polder, ik hoefde zelfs niet naar buiten: het was mijn thuiswerkdag. De mail dan. Ik las over de sneeuwval in Madrid en dat die Madrilenen niet weten wat ze met de heersende kou aan moeten, in beide betekenissen van het woord. Ik kreeg een mooi begin van een Excel-bestand met het colloquiumprogramma toegestuurd: het is duidelijk dat het een roezemoezig vol programma wordt! Om het overzichtelijk te houden heeft iedere dag, en elke soort activiteit (lezing of poster of themabijeenkomst) een eigen kleur. Ook in de mail een eerste foto van Allert Jan, zoon van Johanna Roodzant: een blozende, gezonde baby. Om in aanmerking te komen voor die Britse depressie moest je geloof ik wel wat gedaan hebben. Veel te veel geld uitgegeven bijvoorbeeld aan het eind van het voorgaande jaar, waardoor je tegen die derde maandag te maken krijgt met weigerachtige pinautomaten. Of goede voornemens gemaakt die na de eerste weken van het nieuwe jaar verdampt zijn. Maar ik had geen goede voornemens gemaakt bij de jaarwisseling en de pinautomaten zijn in de noordelijke Lage Landen blijkbaar milder afgestemd dan aan de andere kant van de Noordzee. Inmiddels zijn er een paar weken verstreken en ik lees het voorgaande nog eens door. Depressief, neuh. Wel aangeslagen, als de mail het bericht brengt van een overleden docentenmoeder. En ik kan (heel erg) chagrijnig zijn, om niks. Uit mijn buurt blijven is dan het parool, alhoewel ik weer snel opkikker als ik in de mail het bericht vind van Rita Trampus Snel die oma is geworden van Caterina, een prachtige kleindochter, haar eerste. Of een subsidietoezegging voor het colloquium. Of een mooi artikel voor IN. Of als de pinautomaat mij het gevraagde bedrag uitkeert. Of als de weegschaal aangeeft dat ik geen goede voornemens hoef te maken! Marja Kristel IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 22

23 Colofon De IVN-krant is een uitgave van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek Van Dorthstraat XV Woubrugge, Nederland tel. ++ (31) , fax ++ (31) website (Dinsdag, woensdag en donderdag bereikbaar via de Universiteit Leiden (Nederlands/Dutch Studies), tel ; Eindredactie: Marja Kristel Correspondenten: Mona Arfs (Noord-Europa), Antoinet Brink (Zuid-Europa), Eliza Gustinelly en Yanna Parengkuan (Indonesië), Stefan Kiedron (Midden- en Oost-Europa), met de volgende lokale verslaggevers: Emese Szabó (Debrecen); Rinaldo Neels (Lublin), Agnieszka Smiertka (Warschau), Babara Kalla (Wroclaw); Henriette Louwerse (Verenigd Koninkrijk), Lut Missinne (Duitsland), Guy Janssens (Franstalig België), Laurent Réguer (Frankrijk). Deadline kopij voor de volgende editie: 2 april De IVN-krant verschijnt vijf maal per jaar in een elektronische editie. Voorgaande nummers, vanaf jaargang 7 (2002), zijn in te zien via > uitgaven > IVN-krant. Wilt u de IVN-krant niet meer ontvangen? Het is voldoende om een met die boodschap te sturen naar IVN-krant nr. 1 februari e jaargang 23

Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur

Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur Collectievormingsprofiel Engelse taal en cultuur Actuele relatie met O&O (specifieke opleidingen etc.) De collectie Engelse taal en cultuur richt zich met name op de studenten, docenten en onderzoekers

Nadere informatie

BIJDRAGEN TOT DE NEERLANDISTIEK DEBRECEN. Egodocumenten

BIJDRAGEN TOT DE NEERLANDISTIEK DEBRECEN. Egodocumenten ACTA NEERLANDICA BIJDRAGEN TOT DE NEERLANDISTIEK DEBRECEN Egodocumenten 4/2006 A DEBRECENI EGYETEM GERMANISZTIKAI INTÉZETÉNEK KIADVÁNYAI UITGAVE VAN HET INSTITUUT VOOR GERMANISTIEK VAN DE UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Hier leer je verschillende academische teksten lezen, schrijven en voordragen. Deze cursus dient ook als een soort voorbereiding op je scriptie.

Hier leer je verschillende academische teksten lezen, schrijven en voordragen. Deze cursus dient ook als een soort voorbereiding op je scriptie. 1 e Jaar Master (MA) Academisch schrijven Code: MHL 1011 hoorcollege Hier leer je verschillende academische teksten lezen, schrijven en voordragen. Deze cursus dient ook als een soort voorbereiding op

Nadere informatie

Junior College EEN INITIATIEF VAN

Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College is een initiatief van de KU Leuven en KU Leuven Kulak om wetenschap op hoog niveau tot in de klas te brengen. Modules rond wiskunde, geschiedenis en taal

Nadere informatie

Bachelorexamen Nederlands

Bachelorexamen Nederlands Bachelorexamen Nederlands 1. Richtlijnen Bachelorexamen Nederlands 1.1. Inleiding 1.2. Scriptie 1.3. Lectuurlijst 1.4. Literair essay 1.5. Map taalkunde 1.6. Map land en volk 1.7. Vertaling 1.8. Conclusie

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD)

GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD) N e d e r l a n d s I n s t i t u u t A t h e n e Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών Netherlands Institute at Athens NIA INTERUNIVERSITAIRE CURSUS GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD) Nederlands Instituut in

Nadere informatie

Verslag van de Algemene Ledenvergadering van 21 augustus 2015 te Leiden

Verslag van de Algemene Ledenvergadering van 21 augustus 2015 te Leiden Internationale Vereniging voor Neerlandistiek Postbus 90153 5000 LE Tilburg Nederland + 31 13 466 3571 bureau@ivnnl.com www.ivnnl.com Verslag van de Algemene Ledenvergadering van 21 augustus 2015 te Leiden

Nadere informatie

Vrijdag 1 april 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Officiële Opening Studio Alijn - Gent

Vrijdag 1 april 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Officiële Opening Studio Alijn - Gent Vrijdag 1 april 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Officiële Opening Studio Alijn - Gent Mijnheer de burgemeester, meneer de schepen, Dames en heren,

Nadere informatie

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 19 Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 32015 22 1843 2014 971 1840 Inhoudsopgave Algemene informatie 4 Lezingen 5 Workshops 6 Cursussen Cursus paleografie voor beginners 8 Inleiding Ook

Nadere informatie

Lesbrief nummer 23 december 2015

Lesbrief nummer 23 december 2015 Lesbrief nummer 23 december 2015 Wilt u laten weten wat u van deze TLPST vond? Hebt u tips voor de volgende aflevering? Mail ons: redactie@tlpst.nl. Hoe klink jij? Wat vinden andere mensen van hoe jij

Nadere informatie

> Het Interculturele Dossier in de Neerlandistiek

> Het Interculturele Dossier in de Neerlandistiek > Het Interculturele Dossier in de Neerlandistiek van BA begin van de studie Nederlands: einde van de studie Nederlands: Inhoud > Woord vooraf: Wat is het interculturele dossier? Opzet en doelstelling

Nadere informatie

Faculteit der Letteren aan de Masaryk Universiteit in Brno. Instituut voor Germanistiek, Nordistiek en Neerlandistiek

Faculteit der Letteren aan de Masaryk Universiteit in Brno. Instituut voor Germanistiek, Nordistiek en Neerlandistiek Faculteit der Letteren aan de Masaryk Universiteit in Brno Instituut voor Germanistiek, Nordistiek en Neerlandistiek INFORMATIE OVER DE SECTIE NEERLANDISTIEK Brno 2007 Inhoud Pagina 1 ALGEMENE INFORMATIE

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

De presentatie van Cultuurwijzer en Cultuurwijs

De presentatie van Cultuurwijzer en Cultuurwijs Inhoudsopgave Inleidend De presentatie van Cultuurwijzer en Cultuurwijs Collecties online via de Cultuurwijzer Jaarverslag EAD studiemiddag den website Aanmelden DEN-brief Wilt u automatisch op de hoogte

Nadere informatie

MYSTERIES VAN HET VENERABEL

MYSTERIES VAN HET VENERABEL MYSTERIES VAN HET VENERABEL Elke tweede donderdag na Pinksteren viert de Katholieke Kerk Sacramentsdag. Men herdenkt de instelling van de eucharistie, waarbij Jezus Christus zichzelf onder de gedaanten

Nadere informatie

OPROEP VOOR BIJDRAGE

OPROEP VOOR BIJDRAGE OPROEP VOOR BIJDRAGE 29 mei tot 31 mei 2013 Met groot genoegen nodigen we je uit om een voorstel tot bijdrage in te dienen voor de Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD 2013) met als thema Over-Waarderen.

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2000 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

JAARVERSLAG 2000 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL JAARVERSLAG 2000 STEUNPUNT NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL Steunpunt Nederlands als vreemde taal Faculteit der Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Spuistraat 210 1012 VT Amsterdam Tel +31 20 525

Nadere informatie

REGELS OMTRENT SUBSIDIEAANVRAGEN 2015-2016 STUDIEVERENIGINGEN

REGELS OMTRENT SUBSIDIEAANVRAGEN 2015-2016 STUDIEVERENIGINGEN REGELS OMTRENT SUBSIDIEAANVRAGEN 2015-2016 STUDIEVERENIGINGEN Met het tekenen van het de overeenkomst studieverenigingen 2015-2016 gaan de studieverenigingen ook akkoord met dit document. In het studiejaar

Nadere informatie

Voor wie? Omschrijving

Voor wie? Omschrijving Minor MOES Voor wie? Een opleidingsgebonden minor voor studenten Geschiedenis en tevens toegankelijk voor andere BA-studenten (bijvoorbeeld van de opleiding Internationale Betrekkingen en Internationale

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Ronde 3. Nvt Nt2: één pot nat? 1. Inleiding. 2. Context

Ronde 3. Nvt Nt2: één pot nat? 1. Inleiding. 2. Context . Nederlands als tweede taal Ronde 3 Hellmuth Van Berlo Taaluniecentrum NVT, Brussel Contact: hvanberlo@taaluniecentrum-nvt.org Nvt Nt2: één pot nat? 1. Inleiding Is de hele discussie over de vermeende

Nadere informatie

USE-IT ZOEKT: COÖRDINATOR

USE-IT ZOEKT: COÖRDINATOR USE-IT ZOEKT: COÖRDINATOR USE-IT is een toeristische dienst voor jongeren. De organisatie maakt drukwerk, houdt een infobalie open in Brussel, en runt een website. USE-IT is niet-commercieel en werkt zonder

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

TELEFONEREN NAAR DE BIBLIOTHEEK

TELEFONEREN NAAR DE BIBLIOTHEEK Patrick studeert aan de universiteit. Hij zoekt een rustige plaats om te studeren. Hij wil in de bibliotheek gaan studeren. In de bibliotheek kan je ook de computers. Hij weet niet wanneer de bibliotheek

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid History Christiane Simone Stadie Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid Herinneringen van mijne academiereis in 1843 (Abraham Des Amorie van der Hoeven Jr.) Seminar paper Christiane

Nadere informatie

NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET

NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET museabrugge.be MUSEA BRUGGE PERSDOSSIER indrukwekkend NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET OUDE MEESTERS ARENTSHUIS MODERNE GRAFIEK GROENINGEMUSEUM 31.10.2015-14.02.2016 SELECTIE 1 05.03.2016-19.06.2016

Nadere informatie

talencentrum Het Talencentrum helpt u verder

talencentrum Het Talencentrum helpt u verder Het Talencentrum helpt u verder 1 Het Talencentrum Succesvol communiceren begint met taal. Of u nu naar een congres in Atlanta gaat, een vergadering hebt in Beijing, op stage gaat in Rio de Janeiro of

Nadere informatie

Projectoproep / Commemoraties 1914-18

Projectoproep / Commemoraties 1914-18 1. Algemene Informatie 1.1 Context Herdenkingsplechtigheden Eerste Wereldoorlog (1914-18) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maakt zich op voor de herdenking van honderd

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Login eduroam. r0xxxxxx@student.kuleuven.be. (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord)

Login eduroam. r0xxxxxx@student.kuleuven.be. (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord) Login eduroam r0xxxxxx@student.kuleuven.be (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord) Onthaal 2015-2016 BACHELOR GESCHIEDENIS OPBOUW PROGRAMMA/MOTIVATIE Kennismaking Monitoren Charlotte Verrydt

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

DE KUNSTKRINGKRANT (nr.24) VOOR DE WAKKERE KUNSTENAAR. Nieuwsbrief voor leden Kunstkring Zeewolde. november 2015.

DE KUNSTKRINGKRANT (nr.24) VOOR DE WAKKERE KUNSTENAAR. Nieuwsbrief voor leden Kunstkring Zeewolde. november 2015. DE KUNSTKRINGKRANT (nr.24) VOOR DE WAKKERE KUNSTENAAR Nieuwsbrief voor leden Kunstkring Zeewolde. november 2015. Vereniging Kunstkring Zeewolde, nieuw bestuur. Foto: Klaas Bouma Op de foto het nieuwe bestuur

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij:

JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013. Mede mogelijk dankzij: JAARGANG 8 / NUMMER 3 NOVEMBER 2013 Partners: Mede mogelijk dankzij: VRAAG 1 Verwarrende werkwoorden Schrijfster Joke van Leeuwen heeft met haar boek Feest van het begin de AKO Literatuurprijs gewonnen.

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Informatie Architectuur Het hele jaar Lowlands. Neslihan Igdeli Studentnummer: 500532696 Klas: V1CMD5 Datum: 31 oktober 2011 Versienummer: 0,1

Informatie Architectuur Het hele jaar Lowlands. Neslihan Igdeli Studentnummer: 500532696 Klas: V1CMD5 Datum: 31 oktober 2011 Versienummer: 0,1 Informatie Architectuur Het hele jaar Lowlands Neslihan Igdeli Studentnummer: 500532696 Klas: V1CMD5 Datum: 31 oktober 2011 Versienummer: 0,1 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 Het concept...4 Beschrijving

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een poster (1848): Leve de! Weg met Willem. Hij is een bloedzuiger.

Nadere informatie

PROSODIE EN VREEMDETAALVERWERVING. ACCENTDISTRIBUTIE IN HET FRANS EN HET NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

PROSODIE EN VREEMDETAALVERWERVING. ACCENTDISTRIBUTIE IN HET FRANS EN HET NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL UNIVERSITÉ CATHOLIQUE DE LOUVAIN FACULTÉ DE PHILOSOPHIE ET LETTRES DÉPARTEMENT D ÉTUDES GERMANIQUES PROSODIE EN VREEMDETAALVERWERVING. ACCENTDISTRIBUTIE IN HET FRANS EN HET NEDERLANDS ALS VREEMDE TAAL

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Internationale Vereniging voor Neerlandistiek 2006 JAARVERSLAG 2006 INTERNATIONALE VERENIGING VOOR NEERLANDISTIEK

Internationale Vereniging voor Neerlandistiek 2006 JAARVERSLAG 2006 INTERNATIONALE VERENIGING VOOR NEERLANDISTIEK JAARVERSLAG 2006 INTERNATIONALE VERENIGING VOOR NEERLANDISTIEK 1 2 Inhoud...3 Voorwoord...5 Vereniging...7 Leden, buitengewone leden en donateurs Bestuur Raad van Advies Enquête en Meerjarenplan 2007 2011

Nadere informatie

RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven

RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven JOKE REICHARDT Werkstuk voor het vak Het meesterwerk. Sleutelwerken in de westerse kunst van de 20 e en de 21

Nadere informatie

HET ZOEKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR. Hans Bodlaender

HET ZOEKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR. Hans Bodlaender HET ZOEKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR Hans Bodlaender Deze presentatie 2 Wat voor soort literatuur bestaat er? Hoe wordt die gemaakt? Hoe vind je relevante literatuur? Gebruik bronnen 3 Voordat je

Nadere informatie

Procedure werving MR-ouderlid

Procedure werving MR-ouderlid Procedure werving MR-ouderlid 1. Opstellen wervingstekst voor Nieuwsslinger en Facebook 2. Verzamelen ingekomen reacties 3. Versturen bevestiging naar geïnteresseerden met daarin uitleg over de vervolgprocedure

Nadere informatie

Producten aangeboden door de Openbare Bibliotheek Rijssen-Holten aan het Voortgezet Onderwijs 2012-2013

Producten aangeboden door de Openbare Bibliotheek Rijssen-Holten aan het Voortgezet Onderwijs 2012-2013 Producten aangeboden door de Openbare Bibliotheek Rijssen-Holten aan het Voortgezet Onderwijs 2012-2013 Voorwoord Uw school besteedt het komend schooljaar natuurlijk veel aandacht aan mediawijsheid en

Nadere informatie

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p.

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020 Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2 Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. 2 Hoofdstuk 3 Visie en Missie p. 3 Hoofdstuk 4 Ambities p. 4 Hoofdstuk 5 Stappenplan p. 5 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

De Middlebrow schrijft terug. Nederlandse en Vlaamse literatuur in een spanningsveld, 1910-1968

De Middlebrow schrijft terug. Nederlandse en Vlaamse literatuur in een spanningsveld, 1910-1968 De Middlebrow schrijft terug. Nederlandse en Vlaamse literatuur in een spanningsveld, 1910-1968 Studietweedaagse Rijksuniversiteit Groningen, 25-26 november 2010 In het voorjaar van 2008 vatten wij vier

Nadere informatie

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit Donderdag 2 februari 2012 Welkomstwoord JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Ontmoeting Chinese minister van Cultuur Cai Wu - Errera, Brussel Zeer geachte collega, minister

Nadere informatie

Serieus ingevulde enquetes: 32 17 mannen, 15 vrouwen waaronder 15 voorlezers

Serieus ingevulde enquetes: 32 17 mannen, 15 vrouwen waaronder 15 voorlezers Serieus ingevulde enquetes: 32 17 mannen, 15 vrouwen waaronder 15 voorlezers Eerste indruk Wanneer vielen de lezingen uit de Naardense Bijbel u op 0 Ik heb er eigenlijk nooit iets van gemerkt 1 Ik had

Nadere informatie

Groningen Matthias Sulin K3a

Groningen Matthias Sulin K3a Groningen Matthias Sulin K3a Van onze school (Cs Vincent Van Gogh Salland) Zijn er ongeveer 60 leerlingen en docenten mee geweest naar een activiteit in Groningen genaamd De Rode Loper. Er waren Nederlandse

Nadere informatie

Vrijheid daar strijd je voor Symposium 21 Mei 2015 Van 14.00 17.00 uur Bredero College Amsterdam

Vrijheid daar strijd je voor Symposium 21 Mei 2015 Van 14.00 17.00 uur Bredero College Amsterdam Vrijheid daar strijd je voor Symposium 21 Mei 2015 Van 14.00 17.00 uur Bredero College Amsterdam Beste mensen, Uitnodiging Stichting Spanje 1936-1939 nodigt u uit om op donderdag 21 mei a.s. het Symposium

Nadere informatie

http://www.trouw.nl/cultuur/boeken/

http://www.trouw.nl/cultuur/boeken/ - Trouw 1 van 7 16/03/2009 09:26 16 maart 2009 We hebben niks meer met elkaar Een indrukwekkende rij intellectuelen sombert in een handvol boeken over onze samenleving. Volgens Willem Breedveld biedt de

Nadere informatie

Archivalia P.A. Blaisse

Archivalia P.A. Blaisse Plaatsingslijst Archivalia P.A. Blaisse Archiefnummer: 784 Archiefnaam: BLAI Sector: Politiek Soort archief: Archivalia van persoon Datering: 1935-1979 Katholiek Documentatie Centrum 2011 1 Verslag van

Nadere informatie

Handleiding Coördinator

Handleiding Coördinator Handleiding Coördinator 03-12-2009 Versie 1.1 http://www.scriptiedossier.nl/doc/scriptiedossier-handleiding-coordinator.pdf 1. Inleiding... 1 2. Inloggen... 1 3. Duur van de sessie... 2 4. opties submenu...

Nadere informatie

Bron afbeeldingen: http://web.uvic.ca/hcmc/clipart/

Bron afbeeldingen: http://web.uvic.ca/hcmc/clipart/ Digitale audiobestanden Inleiding In deze handleiding leert u de basisbegrippen rond audiobestanden: wat voor soorten bestanden ("formaten") zijn er, wat zijn de meest gebruikte players, hoe kunt u audiobestanden

Nadere informatie

Christelijke spiritualiteit

Christelijke spiritualiteit Christelijke spiritualiteit Cursus Het goede leven. Minor Franciscaanse spiritualiteit over duurzaamheid, zorg en leiderschap Het (FSC) doet wetenschappelijk onderzoek naar de levensoriëntatie zoals die

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Platform educatie NUMMER 116, 8 APRIL 2016. Vanzelfsprekend mooi

Platform educatie NUMMER 116, 8 APRIL 2016. Vanzelfsprekend mooi NUMMER 116, 8 APRIL 2016 IN DIT NUMMER Platform educatie - lees verder Platform borgen - lees verder Kijkje in de keuken - lees verder Subsidies Themafonds Digitalisering Collecties Groningen - lees verder

Nadere informatie

Nieuws om door te geven

Nieuws om door te geven 3 Nieuws om door te geven Info 151 (zomer 2014) Haarlem, 16 juni 2014 Inhoud 1. Prinses Beatrix op NBG-jubileumfeest 2. Nieuw boek over bijbelse uitdrukkingen 3. Jaarverslag van Nederlands Bijbelgenootschap

Nadere informatie

De richtprijs voor een lezing is 400,- excl. reiskosten. Voor een workshop zijn de kosten afhankelijk van de invulling van de workshop.

De richtprijs voor een lezing is 400,- excl. reiskosten. Voor een workshop zijn de kosten afhankelijk van de invulling van de workshop. Lezingen Een lezing duurt 45 minuten tot een uur, gevolgd door de mogelijkheid om vragen te stellen en te discussiëren. De lezingen worden op locatie gegeven. Workshops Meer dan tijdens een lezing zijn

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief

Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Archiefinstellingen aan het woord: Van Nelle s vormgevingsarchief Jantje Steenhuis, voorzitter BRAIN (Branchevereniging Archiefinstellingen Nederland) en directeur Gemeentearchief Rotterdam Die plaat voor

Nadere informatie

Rembrandt en de Bijbel

Rembrandt en de Bijbel Rembrandt en de Bijbel POSE CHRISTENDOM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST De profetie van Simeon aan Maria olieverf op paneel (55 44 cm) 1628 Kunsthalle, Hamburg - Duitsland 1 Wat gaan jullie doen? Als

Nadere informatie

Leerstoelenplan faculteit der Geesteswetenschappen

Leerstoelenplan faculteit der Geesteswetenschappen Leerstoelenplan faculteit der Geesteswetenschappen 1. Leiden Institute for Area Studies School of Middle Eastern Studies Hebreeuwse Taal- en Letterkunde Aramese taal en letterkunde T alen en geschiedenis

Nadere informatie

Factsheet over het educatieve aanbod

Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Solomon R. Guggenheim Museum in New York, in 2012 Photo: David Heald Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Cobra Museum Het Cobra Museum brengt van 5

Nadere informatie

De digitale vrijwilligersvacaturebank

De digitale vrijwilligersvacaturebank De digitale vrijwilligersvacaturebank Een handleiding Op onze website is het mogelijk dat vrijwilligersorganisaties in Apeldoorn vacatures en klussen kunnen plaatsen en vinden. In deze handleiding vindt

Nadere informatie

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015

Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Monitor Klik & Tik de Bibliotheek [voorbeeld] september 2014 augustus 2015 Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Dienstverlening en deelnemers in de Bibliotheek [voorbeeld]... 2 2.1 Dienstverlening... 2 2.2 Deelnemers...

Nadere informatie

Jules De Bruycker te gast bij Frank Brangwyn

Jules De Bruycker te gast bij Frank Brangwyn persinfo TENTOONSTELLING 11/10/ 13 > 12/01/ 14 Arentshuis, Dijver 16 I B- 8000 Brugge Jules De Bruycker liet zich in zijn etsen met sterke lichtcontrasten inspireren door het werk van Frank Brangwyn. Deze

Nadere informatie

Rona Jaffe Van alles het beste

Rona Jaffe Van alles het beste Van alles het beste Rona Jaffe Van alles het beste Vertaald door Petra C. van der Eerden Uitgeverij De Arbeiderspers Amsterdam Antwerpen Copyright 1958 Rona Jaffe Copyright Nederlandse vertaling 2011

Nadere informatie

werkbladen, telefoons en opnametoestel

werkbladen, telefoons en opnametoestel DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

Annelies Römer Wageningen, Clifford-herbarium

Annelies Römer Wageningen, Clifford-herbarium 2006-11-13 Den Nicolette van Neer stagiaire Bijeenkomst over Linnaeus 300 jaar, donderdag 2 november 2006 Aanwezig: Ambassadeur Hans Magnusson Lisa Leistra Gunilla Karlsson Carl Zydowski Nicolette van

Nadere informatie

WAT ALS... 5,95 DE GESCHIEDENIS ANDERS WAS GELOPEN? De wat als - zomerthrillers van Knack: een alternatieve. historische reeks. vanaf.

WAT ALS... 5,95 DE GESCHIEDENIS ANDERS WAS GELOPEN? De wat als - zomerthrillers van Knack: een alternatieve. historische reeks. vanaf. 5,95 per boek* WAT ALS... DE GESCHIEDENIS ANDERS WAS GELOPEN? De wat als - zomerthrillers van Knack: een alternatieve historische reeks ROBERT HARRIS - C.J. SANSOM - BRENDAN DUBOIS - MICHAEL CHABON - PHILIP

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdagen november 2015 Opbouw presentatie Inleiding Kenmerken van de opleiding De studie

Nadere informatie

Projectsubsidies cultureel erfgoed eerste ronde 2015

Projectsubsidies cultureel erfgoed eerste ronde 2015 Projectsubsidies cultureel eerste ronde 2015 Aanvrager Titel Korte omschrijving Toegekend bedrag Type project Design Museum Gent Tentoonstelling 'Design Derby België- Nederland 1815-2015' Design museum

Nadere informatie

Islam voor iedereen. Is de bijbel een openbaring van God. auteur: Shabir Ally. revisie: Abdul-Jabbar van de Ven. revisie: Yassien Abo Abdillah

Islam voor iedereen. Is de bijbel een openbaring van God. auteur: Shabir Ally. revisie: Abdul-Jabbar van de Ven. revisie: Yassien Abo Abdillah Is de bijbel een openbaring van God ] لونلدية - dutch [ nederlands - auteur: Shabir Ally revisie: Abdul-Jabbar van de Ven revisie: Yassien Abo Abdillah Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2013-1434 Islam

Nadere informatie

De geest creëert, voeding compenseert

De geest creëert, voeding compenseert De geest creëert, voeding compenseert Inhoud van deze nieuwsbrief Mededelingen De geest creëert, voeding compenseert Over mijn lijk Nieuw leven Oefenen Nieuw op mijn site Activiteiten Activiteiten van

Nadere informatie

1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen

1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen 1. Soorten wetenschappelijke informatiebronnen Wanneer je als student in het hoger onderwijs de opdracht krijgt om te zoeken naar wetenschappelijke informatie heb je de keuze uit verschillende informatiebronnen.

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5.

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen : UITNODIGING vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht Accreditatie FGzP: 6 punten Voorwoord Geachte collega, In het voorjaar van

Nadere informatie

Nieuws over MediaSpecs

Nieuws over MediaSpecs MediaSpecs News 24, 08/2010 Beste lezer, We wensen iedereen die keert van vakantie een frisse start toe, en voor iedereen die deze maand zijn koffers maakt een fijne reis! Vakantie of geen vakantie, veel

Nadere informatie

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO SAGAAM IN DE KLAS Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO 1 Hoe meer mensen worden aangezet tot schrijven hoe meer ze gaan lezen Adriaan van Dis Colofon Auteur: Tom Blok Huisstijl:

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het internet 3. Het World Wide Web MM-05-03-01. Voorkennis: Geen.

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het internet 3. Het World Wide Web MM-05-03-01. Voorkennis: Geen. OPDRACHTKAART MM-05-03-01 Het World Wide Web Voorkennis: Geen. Intro: Deze opdracht gaat over de belangrijkste mogelijkheid van het internet: het surfen op het World Wide Web. Deze opdracht beschrijft

Nadere informatie

congres taal in bedrijf 2011

congres taal in bedrijf 2011 Vlaams-Nederlands meerjarenprogramma voor Nederlandstalige taal- en spraaktechnologie uitnodiging congres taal in bedrijf 2011 Dinsdag 29 november 2011 Concert- en congresgebouw De Doelen Rotterdam congres

Nadere informatie

Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010

Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010 Stichting SQPN Jaarverslag voor 2010 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Activiteiten... 4 Publiciteit... 5 Externe Contacten... 5 Interne Organisatie... 5 Conclusies en aanbevelingen... 6 Stichting SQPN - Jaarverslag

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

Uitgeverij Intertaal Adressen Uitgeverij Intertaal Informatie voor docenten Klantenservice en bestelinformatie

Uitgeverij Intertaal Adressen Uitgeverij Intertaal Informatie voor docenten Klantenservice en bestelinformatie Inhoud IntertaaL Voor u ligt de catalogus van uitgeverij Intertaal. geeft taalstudie- producten uit voor het Nederlands taalgebied. Deze uitgaven kunnen worden gebruikt in het voortgezet onderwijs, middelbaar

Nadere informatie

BIJZONDERE REGELS FILATELISTISCHE LITERATUUR Pag. 1

BIJZONDERE REGELS FILATELISTISCHE LITERATUUR Pag. 1 BIJZONDERE REGELS FILATELISTISCHE LITERATUUR Pag. 1 Bijzondere regels voor de Beoordeling van Filatelistische literatuur op FIP-tentoonstellingen. (vertaling van de SREV=Special Regulations for the Evaluation

Nadere informatie

... Het voorschriftenrecht is nog geen feit. We wachten op publicatie in het Staatsblad en houden u verder op de hoogte.

... Het voorschriftenrecht is nog geen feit. We wachten op publicatie in het Staatsblad en houden u verder op de hoogte. Nieuwsbrief 25/2013 Beste VLOV-lid, Beste geïnteresseerde, Vele gezinnen leven in een examensfeer We wensen jullie een periode waar er ruimte kan gegeven worden aan onze studenten om zich in alle rust

Nadere informatie

UNIVERSITEITEN IN VLAANDEREN

UNIVERSITEITEN IN VLAANDEREN UNIVERSITEITEN IN VLAANDEREN In Vlaanderen is er een universiteit in elke provincie, maar je kan niet alle opleidingen aan elke universiteit volgen. Wat kan je waar studeren? Bron: www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Fonds René Carcan. Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier. René Carcan

Fonds René Carcan. Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier. René Carcan Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier René Carcan René Carcan was een Belgische graveur en aquarelschilder die in de jaren 80 internationale faam verwierf. Zijn werken

Nadere informatie

Hoe begin ik aan een scriptie? 1

Hoe begin ik aan een scriptie? 1 Hoe begin ik aan een scriptie? 1 VOORAF SCRIPTIESEMINAAR OVERZICHT 1. Hoe begin ik aan een scriptie? 2. Hoe is een scriptie opgebouwd? 3. Hoe verwerk ik literatuur in een scriptie? 4. Hoe verwijs ik naar

Nadere informatie

Worldschool Young European Specialists. Programma voor deelnemende leerlingen. YES! in het kort. YES! Young European Specialists

Worldschool Young European Specialists. Programma voor deelnemende leerlingen. YES! in het kort. YES! Young European Specialists Worldschool Young European Specialists YES! Young European Specialists Programma voor deelnemende leerlingen YES! is een speciaal onderwijsprogramma voor leerlingen van het VWO, vijfde leerjaar. Honderd

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan :

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : - het lezen van het boek Soldaat van Oranje en het maken van de

Nadere informatie

PRIKBORD 1TWEEWEKELIJKSE INFORMATIE VOOR OUDERS

PRIKBORD 1TWEEWEKELIJKSE INFORMATIE VOOR OUDERS Uden, 11 september 2015 Beste ouders, De kop is eraf, het nieuwe schooljaar is met een razende vaart begonnen. Afgelopen maandag zijn we enthousiast gestart met IPC en daar hoor ik al mooie geluiden over.

Nadere informatie

Jaarplan 2013 van Stichting Maasland Gilde Oss e.o.

Jaarplan 2013 van Stichting Maasland Gilde Oss e.o. Jaarplan 2013 van Stichting Maasland Gilde Oss e.o. Inhoudsopgave Pagina 1. Inleiding 1 2. Omschrijving Maasland Gilde 1 3. Wie zijn we en waar staan we voor 2 4. Doelstellingen die het Maasland Gilde

Nadere informatie