Afkortingen. De afkortingen van genen zijn na te zoeken op 7

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Afkortingen. De afkortingen van genen zijn na te zoeken op 7 www.genenames.org."

Transcriptie

1 257 Afkortingen De afkortingen van genen zijn na te zoeken op 7 ACE AJCC AL ALK ALL APC BCG BI BIA BI-RADS BMI BOB BTA CA125 CAPOX CD CDH CDK CEA CHART CHOP CIS CLL CML CMR COPD CRAB CRC CRITICS CT CTLA CTV CVA CVP DGOG DLBCL DNA DPD EBRT EBV ECE angiotensineconverterend enzym American Joint Committee on Cancer lichteketen-amyloïd anaplastisch-lymfoomreceptortyrosinekinase acute lymfatische leukemie adenomateuze polyposis coli Bacillus Calmette-Guérin betrouwbaarheidsinterval bio-elektrische impedantieanalyse Breast Imaging Reporting and Data System body mass index bevolkingsonderzoek borstkanker blaastumorantigeen cancer antigen-125 capecitabine, oxaliplatine cluster of differentiation cadherine cyclineafhankelijk kinase carcino-embryonaal antigeen continuous hyperfractionated accelerated radiotherapy cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine, prednison carcinoma in situ chronische lymfatische leukemie chronische myeloïde leukemie continue morbiditeitsregistratie chronische obstructieve longziekte hypercalciëmie, renale problematiek, anemie of botaantasting colorectaal carcinoom chemoradiotherapy after induction chemotherapy in cancer of the stomach computertomografie cytotoxisch-t-lymfocytantigeen clinical target volume cerebrovasculair accident cyclofosfamide, vincristine, prednison Dutch Gynaecology Oncology Group diffuus grootcellig B-cellymfoom desoxyribonucleïnezuur dihydropyrimidinedehydrogenase external beam radiotherapy epstein-barrvirus epirubicine, cisplatine, capecitabine L. Bröker, J. Eekhof (Red.), Ontwikkelingen in de oncologie, Huisarts en Wetenschap, DOI / , 2014 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media BV

2 258 Afkortingen ECF EGFR EMEA EMR EPA EpCAM EPD EPO ER ESD ESMO EUS FAMMM FAP FC FCC FDA FDG-PET FGF FIGO FL FLIPI FOBT FOLFOX FRAX FU G-CSF GIST GnRH GTV HDL HDM HDR HER HHPCC HIFU HIPEC HLA HNPCC HOVON HPV HR ICPC IFN IGRT IKNL IMiD IMRT epirubicine, cisplatine, 5-fluorouracil epidermale groeifactorreceptor European Medicines Agency endoscopische mucosale resectie eicosapentaeenzuur epitheliaal cellulair adhesiemolecuul elektronisch patiëntendossier erytropoëtine oestrogeenreceptor endoscopische submucosale dissectie European Society for Medical Oncology endoscopische ultrasonografie familial atypical multiple mole melanoma familiaire adenomateuze polyposis fludarabine, cyclofosfamide familiair colorectaal carcinoom US Food and Drug Administration fluorodeoxyglucosepositronemissietomografie fibroblastgroeifactor Fédération Internationale de Gynécologie et d Obstétrique. folliculair lymfoom follicular lymphoma international prognostic index fecaaloccultbloedtest 5-fluorouracil, oxaliplatine Fracture Assessment Tool fluorouracil granulocyte-colony-stimulating factor gastro-intestinale stromaceltumor gonadotropine-releasing hormoon gross tumor volume high-density lipoprotein hoge dosis melfalan high dose rate humane epidermale receptor hoofd-halsplaveiselcelcarcinoom high-intensity focused ultrasound hypertherme intraperitoneale chemotherapie humaan leukocytenantigeen hereditair non-poliposis colorectaal carcinoom Hemato-Oncologie voor Volwassenen Nederland humaan papillomavirus hazard ratio International Classification of Primary Care interferon image-guided radiotherapy Integraal Kankercentrum Nederland immuunmodulerend middel intensity-modulated radiotherapy

3 Afkortingen 259 IPI LATER LDH LDR LHRH LINH LRCB LV LVEF MAb MAGIC MALT MAP MAP-kinase MGUS MLC MMR MP MRI MSLT MVAC NABON NBI NF NHL NSAID NSCLC NVDV PAD PalHAG PALGA PARP PCI PD PDD PDGF PDGFR PDR PET PI3K PPI PR PSA PTV QR-code RFA RMI international prognostic index LAnge TERmijn effecten na kinderkanker lactaatdehydrogenase low dose rate luteïniserend hormoon-releasing hormoon Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg Landelijk Referentiecentrum voor Bevolkingsonderzoek leukovorine linkerventrikelejectiefractie monoklonaal antilichaam Medical Research Council Adjuvant Gastric Cancer Infusional Chemotherapy mucosageassocieerd lymfoïde weefsel MUTYH-geassocieerde polyposis mitogeengeactiveerd proteïnekinase monoclonal gammopathy of undetermined significance multileaf collimator mismatch repair melfalan, prednison magnetic resonance imaging Multicenter Selective Lymphadenectomy Trial methotrexaat, vinblastine, doxorubicine, cisplatine Nationaal Borstkanker Overleg Nederland narrow band imaging nuclear factor non-hodgkinlymfoom niet-steroïdale ontstekingsremmer niet-kleincellig longcarcinoom Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie bortezomib, adriamycine, dexamethason kaderhuisartsen palliatieve zorg pathologisch-anatomisch landelijk geautomatiseerd archief poly-adp-ribosepolymerase peritoneal cancer index programmed cell death protein fotodynamische diagnostiek platelet-derived groeifactor platelet-derived groeifactorreceptor pulsed dose rate positronemissietomografie fosfo-inositide-3-kinase protonpompremmer progesteronreceptor prostaatspecifiek antigeen planning target volume quick response-code radiofrequentieablatie risk of malignancy index

4 260 Afkortingen RNA RPLS RR SCT SUSTENT THO TIA TKI TLH TNF TNM TTO TURP TURT UFT VAD VCD VEGF VEGFR ribonucleïnezuur reversibel posterieur leuko-encefalopathiesyndroom relatief risico stamceltransplantatie Surgical gastrojejunostomy or endoscopic duodenal stent placement for the palliation of malignant gastric outlet obstruction transhiatale oesofagectomie transient ischemic attack tyrosinekinaseremmer totale laparoscopische hysterectomie tumornecrosefactor tumorgrootte, lymfeklieren (nodes) en metastasen transthoracale oesofagectomie transurethrale resectie van de prostaat transurethrale resectie van de blaastumor capecitabine en uracil/tegafur vincristine, adriamycine, dexamethason bortezomib, cyclofosfamide, dexamethason vasculaire endotheliale groeifactor vasculaire endotheliale groeifactorreceptor

5 261 Over de auteurs prof. dr. C.J. van Asperen klinisch geneticus, afdeling Klinische Genetica, LUMC, Leiden prof. dr. R.J. Baatenburg de Jong kno-arts, afdeling Keel-neus-oorheelkunde, Erasmus MC, Rotterdam drs. F. Baboe internist-hematoloog, afdeling Hematologie, Erasmus MC, Rotterdam dr. L.B. Been chirurg, afdeling Chirurgische oncologie, UMC Groningen dr. S. Beijer diëtist, epidemioloog, Sector Onderzoek, Integraal Kankercentrum Zuid, Eindhoven dr. A.J. Berendsen huisarts, afdeling Huisartsgeneeskunde, UMC Groningen drs. R.M. Bijlsma arts in opleiding tot medisch oncoloog, afdeling Medische oncologie, UMC Utrecht prof. dr. J.J. van Binsbergen bijzonder hoogleraar Voedingsleer en Huisartsgeneeskunde, afdeling Eerstelijnsgeneeskunde, UMC St Radboud, Nijmegen drs. H. Boer arts-onderzoeker, afdeling Medische Oncologie, UMC Groningen prof. dr. E. Boven medisch oncoloog, afdeling Medische Oncologie, VUmc, Amsterdam dr. M.J.M Broeders epidemioloog, coördinator wetenschappelijk onderzoek, afdeling Epidemiologie, Biostatistiek en HTA, UMC St Radboud, Nijmegen dr. L.E. Bröker redactielid van Huisarts en Wetenschap en huisarts in Cuijk S. Bunskoek verpleegkundig specialist, afdeling Medische Oncologie, UMC Groningen drs. K.A. Burghout dermatoloog in opleiding, afdeling Dermatologie/venereologie/allergologie, UMC Utrecht dr. S. Coenraad kno-arts, afdeling Keel-neus-oorheelkunde, Erasmus MC, Rotterdam L. Bröker, J. Eekhof (Red.), Ontwikkelingen in de oncologie, Huisarts en Wetenschap, DOI / , 2014 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media BV

6 262 Over de auteurs dr. N.W.C.J. van de Donk hematoloog, afdeling Hematologie, UMC Utrecht dr. J.A.H. Eekhof hoofdredacteur van Huisarts en Wetenschap en huisarts in Leiden, senior staflid-epidemioloog bij de afdeling Public health & Eerstelijnsgeneeskunde, LUMC, Leiden dr. G.A. Donker projectleider CMR Peilstations, NIVEL, Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg, Utrecht prof. dr. J.A Gietema medisch oncoloog, afdeling Medische Oncologie, UMC Groningen dr. T. van Gorp gynaecoloog-oncoloog, afdeling Gynaecologie, MUMC, Maastricht drs. E.H.J. Hamoen arts-onderzoeker urologie/radiologie; afdeling Urologie, UMC St. Radboud, Nijmegen prof. dr. G.J. den Heeten hoogleraar Radiologie, directeur Landelijk Referentie Centrum voor Bevolkingsonderzoek drs. M.J. Heins onderzoeker, NIVEL, Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg, Utrecht drs. P.H.J. Hemmer chirurg, afdeling Chirurgische oncologie, UMC Groningen dr. F.J. Hes klinisch geneticus, afdeling Klinische Genetica, LUMC, Leiden prof. dr. R. van Hillegersberg chirurg, afdeling Chirurgie, UMC Utrecht prof. dr. H.J. Hoekstra chirurg, afdeling Chirurgische oncologie, UMC Groningen drs. M.W. van de Kamp MD Msc uroloog in opleiding, afdeling Urologie, AMC, Amsterdam drs. C. Kestens arts-onderzoeker, afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten, UMC Utrecht dr. M. Koopman medisch oncoloog, afdeling Medische Oncologie, UMC Utrecht dr. J.C. Korevaar programmaleider Huisartsgeneeskundige zorg, NIVEL, Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg, Utrecht

7 Over de auteurs 263 dr. W.H.J. Kruit internist-oncoloog, Daniel den Hoed Oncologisch Centrum, Erasmus MC, Rotterdam prof. dr. R.F.P.M. Kruitwagen gynaecoloog-oncoloog, afdeling Gynaecologie, MUMC, Maastricht dr. B.L. van Leeuwen chirurg-oncoloog, afdeling Chirurgische oncologie, UMC Groningen dr. C.A.R. Lok gynaecoloog, Centrum voor Gynaecologische Oncologie en VUmc, Amsterdam dr. P.J. Lugtenburg internist-hematoloog, afdeling Hematologie, Erasmus MC, Rotterdam dr. J. Nuver medisch oncoloog, afdeling Medische Oncologie, UMC Groningen prof. dr. G.J. Ossenkoppele hematoloog, afdeling Hematologie, VUmc, Amsterdam dr. T.P. Potjer arts in opleiding tot klinisch geneticus, afdeling Klinische Genetica, LUMC, Leiden dr. Th.M. de Reijke MD PhD FEBU uroloog, afdeling Urologie, AMC, Amsterdam dr. P.M. Rijken programmaleider Zorgvraag van chronisch zieken & gehandicapten, NIVEL, Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg, Utrecht prof. dr. F.G. Schellevis hoogleraar Huisartsgeneeskunde, EMGO Instituut voor onderzoek naar gezondheid en zorg, VUmc, Amsterdam. hoofd onderzoeksafdeling Huisartsgeneekundige zorg, NIVEL, Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg, Utrecht prof. dr. P.D. Siersema MDL-arts, afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten, UMC Utrecht dr. S. Siesling hoofd onderzoek, Integraal Kankercentrum Nederland, Enschede dr. V. Sigurdsson dermatoloog, afdeling Dermatologie/venereologie/allergologie, UMC Utrecht prof. dr. E.F. Smit longarts, afdeling Longziekten, VUmc, Amsterdam dr. E. van der Spek hematoloog, afdeling Interne Geneeskunde, Ziekenhuis Rijnstate, Arnhem

8 264 Over de auteurs dr. L.J.A. Stalpers radiotherapeut, afdeling Radiotherapie, AMC, Universiteit van Amsterdam dr. J.M.H Timmers wetenschappelijk onderzoeker, afdeling Epidemiologie, Biostatistiek en HTA, UMC St Radboud, Nijmegen dr. J. Toonstra dermatoloog, afdeling Dermatologie/venereologie/allergologie, UMC Utrecht dr. J.W. Trum gynaecologisch oncoloog, Centrum voor Gynaecologische Oncologie en VUmc Cancer Center, Amsterdam prof. dr. A.L.M. Verbeek hoogleraar klinische epidemiologie, afdeling Epidemiologie, Biostatistiek en HTA, UMC St Radboud, Nijmegen dr. J.J.C. Verhoeff radiotherapeut in opleiding, afdeling Radiotherapie, AMC, Universiteit van Amsterdam prof. dr. E. van der Wall medisch oncoloog, afdeling Medische oncologie, UMC Utrecht prof. dr. H.C.P.M. van Weert hoogleraar Huisartsgeneeskunde, AMC, Amsterdam drs. K.P. Wevers arts-onderzoeker, afdeling Chirurgische oncologie, UMC Groningen prof. dr. N.J. de Wit hoogleraar Huisartsgeneeskunde, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns geneeskunde, UMC Utrecht prof. dr. J.A. Witjes uroloog, afdeling Urologie, UMC St. Radboud, Nijmegen dr. A.J. Witkamp oncologisch chirurg, afdeling Heelkunde, UMC Utrecht dr. H.M. Zonderland radioloog, afdeling Radiologie, AMC, Universiteit van Amsterdam

9 265 Register L. Bröker, J. Eekhof (Red.), Ontwikkelingen in de oncologie, Huisarts en Wetenschap, DOI / , 2014 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media BV

10 266 Register A achloorhydrie 221 actinische keratose 201 active surveillance 110 adenocarcinoom 208, 232 adjuvante therapie 94 adnexextirpatie 161 afatinib 121 allogene stamceltransplantatie 153 angiogenese 62, 141 Ann-Arbor-classificatie 151 anticonceptiva 23 antracyclines 245 aromataseremmers 247 aromatische aminen 208 atherosclerose 246 autologe stamceltransplantatie (auto-sct) 140, 153 autosomaal dominante overerving 20 B barrettoesofagus 232 basaalcelcarcinoom 200, 202 BCG-vaccin 211 bcl bendamustine 152 bevacizumab 63, 95, 104 bevolkingsonderzoek 2 borstkanker 24, 48 colorectaal carcinoom 40 hoofd-halstumoren 133 beweging 36 big five 4 biomarkers 42 BI-RADS 50 blaascarcinoom 208 blaasvervangende therapie 211 bloedverlies 170 body mass index (BMI) 34 borstkanker 90 bevolkingsonderzoek 48 bij mannen 91 borstsparende operatie 92 bortezomib 61, 139, 155 Bowen, ziekte van 201 brachytherapie 78, 80, 110, 212, 237 BRCA-mutaties 23 Breast Imaging Reporting and Data System (BI-RADS) 50 breslowdikte 180 brickerstoma 211 B-symptomen 149, 153 buismaag 236 C CA , 165 capecitabine 64, 103 CAPOX 103 carcino-embryonaal antigeen (CEA) 161 cardiacarcinoom 220 cardiotoxiciteit 245 cascades 56 CD20 60, 152 CDH1 220 CEA 161 cetuximab 61, 104, 120 CHOP 154 chronische fase 252 chronische myeloïde leukemie (CML) 60 c-kit-remmers 196 clear cell-carcinoom 172 CML 60 colografie 41 colorectaal carcinoom (CRC) 40, 68, 100 erfelijk 24 familiair 24 coloscopie 41 commando-operatie 131 continente pouch 212 coronaire hartziekte 246 CRAB 138 CRC 24, 40, 68, 100 crizotinib 122 CROSS-protocol 235, 237 cryoablatie 235 cryochirurgie 111 CTV 78 cystectomie 211 cystoscopie 209 D dacarbazine 192 darmkanker 24 dasatinib 60 debulking 163 diagnostiek 2 diffuus grootcellig B-cellymfoom (DLBCL) 148, 153 diffuus maagcarcinoom 220 dikkedarmkanker 40 DLBCL 148, 153 DNA-diagnostiek 27 doxorubicine 64 drivermutaties 118 dysplasie 232 E EBRT 212 EBV 148 E-cadherine 220 ECF 226 EGFR 61 remmers 120 eicosapentaeenzuur (EPA) 37 elektronisch patiëntendossier 11 EML4-ALK-translocatie 121 empowerment 248 EMR 224, 233 endocriene therapie 94 endometriumcarcinoom 24, 170 endoscopische mucosale resectie (EMR) 224, 233 slokdarmresectie 233 submucosale dissectie (ESD) 224, 233 ultrasonografie (EUS) 222, 232, 237 EPA 37 epidemiologie 10 epidermale groeifactorreceptor (EGFR) 61 epstein-barrvirus (EBV) 148 erfelijke tumoren 20 erfelijkheidsadviezen 20 erlotinib 61, 120 ESD 224, 233 EUS 222, 232, 237 everolimus 64, 95 external beam radiotherapy (EBRT) 212 F familiair colorectaal carcinoom (FCC) 26 familiair mammacarcinoom 24 familiaire adenomateuze polyposis (FAP) 24 familial atypical multiple mole melanoma syndrome (FAMMMsyndroom) 26 familieonderzoek 20 FAMMM-syndroom 26 FAP 24 farynxcarcinoom 131 FCC 26 FDG-PET 232 fecaaloccultbloedtest (FOBT) 42 FIGO-classificatie 162, 174 FL 148, 149 FLIPI 150, 151

11 Register 267 A M fluor vaginalis 171 fluorouracil 64, 100 FOBT 42 focale therapieën 110 FOLFOX 103 folliculair non-hodgkinlymfoom (FL) 148, 149 follow-up 3, 248, 253 Fracture Assessment Tool 247 G gastrectomie 224 gastro-enterostoma 227 gastro-oesofageale reflux 232 gastroscopie 222, 232 G-CSF 154 gefitinib 61, 120 genetisch onderzoek 27 genetische diagnostiek 20 gleasonscore 111 gosereline 94 graft-versus-lymfoomeffect 153 granulocyte-colony-stimulating factor (G-CSF) 154 GTV 78 H hand-voetsyndroom 63 hartfalen 245 hematurie 209 HER2 receptor 62 remmers 95 hereditair diffuus maagcarcinoom 220 hereditair non-poliposis colorectaal carcinoom (HNPCC) 170 HER-familie 61 HHPCC 126 HIFU 113 high-intensity focused ultrasound (HIFU) 113 HIPEC 68 HNPCC 24, 170 hodgkinlymfoom 148 hoofd-halsplaveiselcelcarcinoom (HHPCC) 126 hormoontherapie 94 HPV 126, 132, 133 vaccinatie 133 huidkanker 180, 190, 200 humaan papillomavirus (HPV) 126 hypercalciëmie 137 hyperfractionering 81 hypertherme intraperitoneale chemotherapie (HIPEC 68 hyperthermie 164 hypofarynxcarcinoom 132 hypofractionering 81 hypogonadisme 247 hysterectomie 174 I ibrutinib 155 ICPC-codes 11 IFN-α 191 image-guided radiotherapy (IGRT) 82 imatinib 60 immuunmodulerend middel (IMiD) 139, 141 intensity-modulated radiotherapy (IMRT) 82 interferon-alfa (IFN-α) 191 internationale prognostische index (IPI) 150, 153 intestinaal maagcarcinoom 220 in-transitmetastasen 184 intraperitoneale chemotherapie 164 IPI 153 ipilimumab 64, 192 K Kahler, ziekte van 136 kanker incidentie 10 sterfte 10 vijfjaarsoverleving 10 kankerantigeen 125 (CA125) 161 keratoacanthoom 203 kinderoncologie 244 klachten bij de huisarts 2 kleincellig longcarcinoom 118 klinisch-genetisch onderzoek 20, 27 koolstofversnellers 82 L Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg (LINH) 10 laparoscopie 222 laryngectomie 130 larynxcarcinoom 128 late effecten 244 laurenclassificatie 220 lenalidomide 61, 139, 141, 155 leukovorine 100 lichaamsbeweging 36 LINH 10 longkanker 118 lymfeklierdissectie 174, 184, 185, 225 lymfekliermetastasen 222 lymfeklierzwelling 148 lynchsyndroom 24, 170 M maagcarcinoom 220 indeling 220 maagresectie 225 Mab 56 MALT-lymfoom 148 mammacarcinoom 90 bevolkingsonderzoek 48 bij mannen 91 bilateraal 24 erfelijk 21 familiair 24 MAP 24 kinase 194 mastectomie 23 melanoom 180, 190 erfelijk 26 menopauze 171 mesothelioom 71 metabole ontregeling 33 metabool syndroom 247 metaplasie 232 MGUS 138 minimaal invasieve chirurgie 236 mismatch-repairgenen 24, 160 mitomycine C 211 mitose-index 180 MLC 82 MMR-genen 24 mondholtecarcinoom 131 monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS) 138 monoklonale antilichamen (Mab s) 56 M-proteïne 136 mtor 63 mucosaal melanoom 196 multileaf collimator (MLC) 82

12 268 Register multipel myeloom 136 targeted therapie 61 MUTYH-geassocieerde polyposis (MAP) 24 N nacontrole 253 traject 4 nasofarynxcarcinoom 131 nazorg 3, 253 plan 248 neoadjuvante therapie 93, 235 NHL 60, 148 niet-kleincellig longcarcinoom 118 niet-melanocytair huidcarcinoom 200 nilotinib 60 non-cardiacarcinoom 220 non-hodgkinlymfoom (NHL) 148 targeted therapie 60 O obesitas 34 oesofaguscarcinoom 232 oestrogeen 170 omega-3-vetzuur 37 ondervoeding 32 orofarynxcarcinoom 132 orthotope blaassubstitutie 212 osteoporose 247 ovarieel falen 247 ovariumcarcinoom 23, 160 overdracht van specialist naar huisarts 254 oxaliplatine 102 P p16-leiden-mutatie 26 palliatieve fase 4, 252 palliatieve maagresectie 227 palliatieve radiotherapie 86 palliatieve voeding 35 pancreascarcinoom 27 panitumumab 104 papillair carcinoom 172 parenterale voeding 36 PARP-remmers 95 patiëntcontacten, aantal en aard 13 PCI 70 performance status 154 peritoneaal mesothelioom 71 peritoneal cancer index (PCI) 70 peritonitis carcinomatosa 68, 70 pernicieuze anemie 221 philadelphiachromosoom 60 PI3-kinase 194 pioglitazon 208 platelet-derived groeifactor (PDGF) 63 plaveiselcelcarcinoom 200, 203, 208, 232 poliepectomie 40 poly-adp-ribosepolymerase (PARP) 95 polyethyleenglycol 64 polyposis 24 postmenopauzaal bloedverlies 170 pouch 211 PPI 220 presymptomatische test 28 primaire behandeling 2 prostaatcarcinoom 23, 110 familiair 27 prostaatspecifiek antigeen (PSA) 110 protonenstraling 82 protonpompremmers (PPI) 220 PSA 110 PTV 78 R radiofrequentieablatie (RFA) 235 radio-immunotherapie 153 radiotherapie 76 palliatief 86 R-CHOP 154 R-CVP 152 resistentie 65 reversibel posterieur leuko-encefalopathiesyndroom (RPLS) 104 RFA 235 risk of malignancy index (RMI) 161 rituximab 60, 150, 152, 154 RMI 161 RPLS 104 S salpingo-ovariëctomie 23, 247 sarcopenie 34 schildwachtklierprocedure 68, 93, 182 schistosomiasis 208 scintigrafie 182 screening 2 borstkanker 48 colorectaal carcinoom 40 hoofd-halstumoren 133 secundaire preventie 20 shared care 248 sigmoïdoscopie 41 signaleringsroutes 56 slijmvliesmelanoom 196 small molecules 155 sondevoeding 36 stamceltransplantatie 140, 153 stents 237 stereotactische bestraling 81 stoma 211 studerpouch 211 survivorship care plan 248 T tamoxifen 94 targeted therapieën 56 teletherapie 78 terminale fase 252 thalidomide 61, 139, 141 THO 235 TKI 56, 120 TLH 174 TNM-classificatie 77 coloncarcinoom 100 hoofd-halscarcinomen 128 melanoom 180, 190 totale laparoscopische hysterectomie (TLH) 174 toxiciteit van kankerbehandelingen 245 transhiatale oesofagectomie (THO) 235 transthoracale oesofagectomie (TTO) 235 trastuzumab 95 cardiotoxiciteit 246 TTO 235 tubacarcinoom 160 tumorgraad 172 TURT 210 tyrosinekinaseremmers (TKI s) 56

13 Register 269 M Z U UFT 103 uitwendige radiotherapie 78, 110 ulcus ventriculi 222 uracil/tegafur (UFT) 103 urostoma 211 urotheelcarcinoom 208 V vandetanib 64 vasculaire endotheliale groeifactor (VEGF) 62 vemurafenib 64, 195 vermoeidheid 37 voeding palliatieve 35 parenterale 36 supplementen 37 voedingsondersteuning 32 vroegcarcinoom van de maag 222 vroegdiagnostiek 252 Z ziekte van Kahler 136 zoute conserven 221

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN NEDERLANDSE VERENIGING voor ONCOLOGIE ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN De Oncologiedagen worden georganiseerd door: NVvO, NKI-AVL en ERASMUS MC 1. Larynx- en hypofarynxafwijkingen 09-05-1970 2. Hormonen en

Nadere informatie

VII. Inhoud. Algemeen

VII. Inhoud. Algemeen VII Inhoud I Algemeen 1 Kanker, diagnostiek en stadiëring............................................... 3 1.1 Inleiding............................................................................. 4 1.2

Nadere informatie

10 e Post O.N.S. Meeting. Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert

10 e Post O.N.S. Meeting. Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert 10 e Post O.N.S. Meeting Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert 1 BIOMARKERS, PERSONALISED MEDICINE EN (BIOBANKING) 2 Indeling: Definitie Geschiedenis Plaats in diagnostiek en therapie

Nadere informatie

Coloncarcinoom. Inleiding 13/11/2009. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC)

Coloncarcinoom. Inleiding 13/11/2009. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC) Coloncarcinoom Ann Van Mechelen ZNA Stuivenberg Inleiding Definitie: kwaadaardige wildgroei van weefsel van de dikke darm. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC) Belgie: 6.500 nieuwe gevallen/jaar

Nadere informatie

Biologicals; nieuwe therapeutische opties

Biologicals; nieuwe therapeutische opties Biologicals; nieuwe therapeutische opties Lidwine Tick, internist hemato-oncoloog Veldhoven, 19 september 2013 "De wereld van Mab-jes, Nib-jes en Mus-sen". Anti-tumor behandeling Chirurgie Radiotherapie

Nadere informatie

Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers. Het oncologie formularium

Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers. Het oncologie formularium Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers Het oncologie formularium Onder redactie van: Dr. ir. J. van der Hoeven Dr. E. Lubbers Het oncologie formularium Een praktische leidraad tweede, geheel herziene

Nadere informatie

3 e Up-to-date in erfelijke kanker. 14 maart 2013. Is het erfelijk? Oncologische themadag

3 e Up-to-date in erfelijke kanker. 14 maart 2013. Is het erfelijk? Oncologische themadag Oncologische themadag Is het erfelijk? Ewout Boesaard student 3 e Up-to-date in erfelijke kanker 14 maart 2013 Aanvang: 13.30 uur Locatie: Auditorium (route 296) UMC St Radboud Nijmegen De tijd staat niet

Nadere informatie

Ontwikkelingen en behandelmogelijkheden bij de patiënt met oesofagus- of maagcarcinoom. 17-9-2015 dr. Marije Slingerland, internist-oncoloog

Ontwikkelingen en behandelmogelijkheden bij de patiënt met oesofagus- of maagcarcinoom. 17-9-2015 dr. Marije Slingerland, internist-oncoloog Ontwikkelingen en behandelmogelijkheden bij de patiënt met oesofagus- of maagcarcinoom 17-9-2015 dr. Marije Slingerland, internist-oncoloog Doelgerichte therapie bij het lokaal gevorderd en gemetastaseerd

Nadere informatie

De betekenis van de IC voor kankerpatiënten.en andersom..!

De betekenis van de IC voor kankerpatiënten.en andersom..! De betekenis van de IC voor kankerpatiënten.en andersom..! 7 e Rotterdamse internistendag, 13 november 2014 Monique Bos Internist-oncoloog, Reinier de Graaf Groep, Delft 01-12-2014 1 Disclosures None 01-12-2014

Nadere informatie

Basiscursus Oncologie Hormonale therapie en doelgerichte behandeling bij kanker

Basiscursus Oncologie Hormonale therapie en doelgerichte behandeling bij kanker Basiscursus Oncologie Hormonale therapie en doelgerichte behandeling bij kanker Koos van der Hoeven Hoofd Afdeling Klinische Oncologie LUMC 5 Maart 2015 Maligniteiten gevoelig voor hormonale therapie Borstkanker

Nadere informatie

Triple negatieve borstkanker. Algemene informatie

Triple negatieve borstkanker. Algemene informatie Triple negatieve borstkanker Algemene informatie Inge Konings, medisch oncoloog VUMC 20 juni 2014 Bron: RIVM Incidentie borstkanker in Nederland 14.000 nieuwe gevallen per jaar nog steeds stijgende relatief

Nadere informatie

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie, oncogenese en kankerzorg Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie Deel van de geneeskunde dat kanker bestudeert en probeert te genezen Medische wetenschap

Nadere informatie

Longkanker en nieuwe ontwikkelingen. Dr. SA Smulders longarts

Longkanker en nieuwe ontwikkelingen. Dr. SA Smulders longarts Longkanker en nieuwe ontwikkelingen Dr. SA Smulders longarts Indeling Cijfers over longkanker Een vlekje op de foto, en wat dan? - Diagnostiek - Stadiering - Behandelplan Behandelmogelijkheden Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG Wat is het beste voor de patiënt? Carla M.L. van Herpen, internist-oncoloog 14-10-2014 Nazorg en controle na kanker EXPERTISE Wat wil de patiënt?

Nadere informatie

Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren. Dr. Remi A. Nout

Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren. Dr. Remi A. Nout Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren Dr. Remi A. Nout Radiotherapeut oncoloog LUMC r.a.nout@lumc.nl Overzicht Inleiding radiotherapie Update ontwikkelingen Lopende studies (Na)zorg Focus op cervixcarcinoom

Nadere informatie

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

Behandeling Prostaatkanker

Behandeling Prostaatkanker Behandeling Prostaatkanker - Informatieavond 7 december 2011 VUmc Cancer Center Amsterdam André N. Vis, M.D., Ph.D., uroloog Minimaal Invasieve Urologie en Robot Urologie VUmc Amsterdam Behandeling Prostaatkanker

Nadere informatie

Biologicals in de longziekten. Piet van Valenberg, longarts.

Biologicals in de longziekten. Piet van Valenberg, longarts. Biologicals in de longziekten. Piet van Valenberg, longarts. Biologicals Astma : anti IgE : omalizumab = Xolair Sarcoidosis : infliximab : anti-tnfalfa Bronchuscarcinoom Bronchus carcinoom Chemotherapie

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Huisartsensymposium Borstkanker 35% van kankers bij vrouwen 1989-1993 5 jaars overleving borstkanker: 77% inmiddels 5 jaars

Nadere informatie

NBCA: niet het hele verhaal

NBCA: niet het hele verhaal NABON Breast Cancer Audit NBCA: niet het hele verhaal Prof. dr. E.J.Th. Rutgers, hoogleraar Oncologische Chirurgie, Nederlands Kanker Instituut- Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis DICA Congres 25 juni 2013

Nadere informatie

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Pancreas Carcinoom Incidencie: 33.730 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Urogenitale maligniteiten. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Urogenitale maligniteiten. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Urogenitale maligniteiten Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Urogenitale maligniteiten Adenocarcinomen prostaatcarcinoom niercarcinoom ovariumcarcinoom endometriumcarcinoom

Nadere informatie

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën

anemie 1.1 Overzicht van de anemieën 1.2 Congenitale anemieën 1.3 Verworven anemieën I N H O U D hoofdstuk 1 anemie 13 1.1 Overzicht van de anemieën 13 1.2 Congenitale anemieën 16 1.2.1 De thalassemieën 16 1.2.2 Sikkelcelanemie 19 1.2.3 Andere hemoglobinopathieën 22 1.2.4 Aangeboren membraanafwijkingen

Nadere informatie

Erfelijkheid & kanker. Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016

Erfelijkheid & kanker. Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016 Erfelijkheid & kanker Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016 Erfelijkheidsonderzoek wegwijzer voor de praktijk Historie van de genetica Mendel 1822-1884 DNA, Watson & Crick,

Nadere informatie

Alles wat je altijd over darmkanker wou weten (maar niet durfde vragen)

Alles wat je altijd over darmkanker wou weten (maar niet durfde vragen) Alles wat je altijd over darmkanker wou weten (maar niet durfde vragen) Tim Rondou Gastroenteroloog Sint-Jozefkliniek Bornem-Willebroek Bijscholing 2013 vóórkomen ontstaan voorkómen en preventie symptomen

Nadere informatie

Invulformulier SONCOS-normen & NVvH-minimumnormen

Invulformulier SONCOS-normen & NVvH-minimumnormen Invulformulier SONCOS-normen & NVvH-minimumnormen 05-03-2014 1 Inhoudsopgave 1 Verklaring coderingen... 4 2 SONCOS - NVvH kwaliteitsnormen - Uitvraag 2014... 5 2.1 ALGEMENE DEEL... 5 2.2 MAMMACARCINOOM...

Nadere informatie

Behandelmogelijkheden bij Gastrointestinale kanker. Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum

Behandelmogelijkheden bij Gastrointestinale kanker. Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Behandelmogelijkheden bij Gastrointestinale kanker Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum pidemiology: Estimated New Cancer Cases,* United States, 1999 Prostate

Nadere informatie

Beleidsdag ZOL 2 december 2005. Dr. Paul Bulens

Beleidsdag ZOL 2 december 2005. Dr. Paul Bulens Beleidsdag ZOL 2 december 2005 Dr. Paul Bulens Hasselt Genk vzw LOC Zorggroep oncologie St.-Trudo St.-Franciskus Zorgprogramma oncologie CAZ/VJZ Vesalius Diest Vzw LOC ZMK Zorgprogramma oncologie ZOL MZNL

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie

Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie Bijwerkingen en kwaliteit van leven tijdens behandeling met Tyrosine Kinase Remmers en Immunotherapie Marion Zimmerman Verpleegkundig specialist longkanker Onderwerpen Tki s, Immunotherpie, voor wie? Bijwerkingen

Nadere informatie

Snelle mutatiescreening bij borstkanker. Dr. Margreet Ausems Afdeling Medische Genetica UMC Utrecht

Snelle mutatiescreening bij borstkanker. Dr. Margreet Ausems Afdeling Medische Genetica UMC Utrecht Snelle mutatiescreening bij borstkanker Dr. Margreet Ausems Afdeling Medische Genetica UMC Utrecht Erfelijke borstkanker Tenminste 5% van de patiënten met mammacarcinoom Dominante overerving Oorzaak:

Nadere informatie

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Dr. M.E. Hamaker Klinisch geriater mhamaker@diakhuis.nl Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

LONGKANKER. Wat is longkanker? Symptomen. Apotheker Bernard Vanhoutte AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV. Een kwaadaardig gezwel

LONGKANKER. Wat is longkanker? Symptomen. Apotheker Bernard Vanhoutte AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV. Een kwaadaardig gezwel LONGKANKER Apotheker Bernard Vanhoutte AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Wat is longkanker? Een kwaadaardig gezwel Van de luchtpijpvertakkingen (bronchiën) Meestal niet van de longblaasjes Bronchuscarcinoom

Nadere informatie

Mammacarcinoom en erfelijkheid. Dr. Marleen Kets, klinisch geneticus Afdeling genetica UMC St Radboud

Mammacarcinoom en erfelijkheid. Dr. Marleen Kets, klinisch geneticus Afdeling genetica UMC St Radboud Mammacarcinoom en erfelijkheid Dr. Marleen Kets, klinisch geneticus Afdeling genetica UMC St Radboud Mammacarcinoom Life time risk 12-13% Meest voorkomende kanker bij vrouwen Circa 20% hiervan heeft een

Nadere informatie

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015

Chronische Lymfatische Leukemie. anno 2015 Chronische Lymfatische Leukemie anno 2015 Marten R. Nijziel, internist-hematoloog Máxima Medisch Centrum Eindhoven/Veldhoven Hematon Leukemiedag Soesterberg, 3 oktober 2015 Wat is CLL? Wat is nodig voor

Nadere informatie

19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht. Longkanker. Nieuwe inzichten en aanpak. Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk

19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht. Longkanker. Nieuwe inzichten en aanpak. Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Longkanker Nieuwe inzichten en aanpak Annemieke Kreiter Nurse practitioner oncologie SKB Winterswijk Met dank aan Diane Paolilli, Elizabeth Waxman en Cynthia Chernecky Cijfers

Nadere informatie

Basisbegrippen Oncologie

Basisbegrippen Oncologie Basisbegrippen Oncologie Tumor afmeting Diagnose periode Behandel periode Preventie/interventie periode Invasie interventie Tijd Detectie drempel Van normale naar kankercel Normale cel Van celkern naar

Nadere informatie

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen

Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Morbus Waldenström en de nieuwste ontwikkelingen Landelijke patienten contactdag 2015 Monique Minnema, internist-hematoloog Inhoud 1. Hoe zit deze ziekte in elkaar? 2. Behandelingen 3. Polyneuropathie

Nadere informatie

Mednet/IKNL peiling Substitutie oncologische zorg. Onderzoek onder huisartsen en medisch specialisten werkzaam in de oncologie; juli 2014

Mednet/IKNL peiling Substitutie oncologische zorg. Onderzoek onder huisartsen en medisch specialisten werkzaam in de oncologie; juli 2014 Mednet/IKNL peiling Substitutie oncologische zorg Onderzoek onder huisartsen en medisch specialisten werkzaam in de oncologie; juli 2014 Title of the Presentation 10/17/2014 2 Uit NHG-Standpunt Oncologische

Nadere informatie

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Factsheet NABON Breast Cancer Audit () [1.0.; 15-09-] Registratie gestart: 2011 Als algemene voorwaarde voor het meenemen van een patiënt in de berekening van de kwaliteitsindicatoren is gesteld dat ten

Nadere informatie

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is Auteur Soort studie Aantal patiënten Lee 2013 Qurashi Systematic review 1999-2011 Systematic review 1999-2011 Radiotherapie / Chirurgie (meestal gevolgd door ) 377 Conservatief waaronder Inclusiecriteria

Nadere informatie

nederlandse Samenvatting

nederlandse Samenvatting nederlandse Samenvatting In de strijd tegen kanker kunnen we meerdere aspecten onderscheiden: preventie, vroege diagnose, operatieve verwijdering, bestraling en behandeling met geneesmiddelen. Het uiteindelijke

Nadere informatie

CASUS MAMMACARCINOOM

CASUS MAMMACARCINOOM CASUS MAMMACARCINOOM 1987 wordt bij een 44 jarige, tot dan gezonde, vrouw mammacarcinoom rechts gevonden. Zij wordt behandeld met een radicale mastectomie. Nabehandeling met radiotherapie volgt. Waarom?

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015]

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015] Factsheet en NABON Breast Cancer Audit () 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05112015] Inclusiecriteria Nabon Breast Cancer Audit Inclusie Alle primaire invasieve mammacarcinomen volgens de WHO classificatie

Nadere informatie

Voorlichtingspresentatie van de patiëntenorganisatie

Voorlichtingspresentatie van de patiëntenorganisatie Voorlichtingspresentatie van de patiëntenorganisatie STICHTING CONTACTGROEP LEUKEMIE Hematologie op de Intensive Care HagaZiekenhuis 3 juli 2013 door Olga Verhoog Patiëntenorganisatie voor mensen met leukemie

Nadere informatie

De achilleshiel van CLL

De achilleshiel van CLL De achilleshiel van CLL Dr. S.H. Tonino 22 november 2012 Afdeling Hematologie AMC, Amsterdam Chronische lymfatische leukemie 1. wat is chronische lymfatische leukemie (CLL?) 2. behandeling anno 2012 3.

Nadere informatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie

GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 officieuze coördinatie GENETISCHE ONDERZOEKEN Art. 33bis pag. 1 "Artikel 33bis. 1. Moleculaire Biologische testen op menselijk genetisch materiaal bij verworven aandoeningen." "K.B. 31.8.2009" (in werking 1.11.2009) "A." + "

Nadere informatie

artseninformatie Zorgprogramma oncologie Multidisciplinair oncologisch handboek GezondheidsZorg met een Ziel

artseninformatie Zorgprogramma oncologie Multidisciplinair oncologisch handboek GezondheidsZorg met een Ziel i artseninformatie Zorgprogramma oncologie Multidisciplinair oncologisch handboek 2e editie 2010 GezondheidsZorg met een Ziel Kunstschilder Fons Roggeman: Kankercellen, 100 x 150 cm, uit Kankercyclus -

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 14. Redactionele verantwoording 16. Redactie 20. Auteurs 22

Inhoud. Woord vooraf 14. Redactionele verantwoording 16. Redactie 20. Auteurs 22 Inhoud Woord vooraf 14 Redactionele verantwoording 16 Redactie 20 Auteurs 22 1 Ademhaling 24 1.1 COPD 24 1.1.1 Inleiding 24 1.1.2 COPD en longemfyseem 25 1.1.3 Behandeling van COPD 29 1.1.4 Multidisciplinaire

Nadere informatie

Targeted Therapy Casus Oesofaguscarcinoom. Dokter, dit is mijn tumor. Marion Stevense AIOS Interne Oncologie 31-3-2015

Targeted Therapy Casus Oesofaguscarcinoom. Dokter, dit is mijn tumor. Marion Stevense AIOS Interne Oncologie 31-3-2015 Targeted Therapy Casus Oesofaguscarcinoom Dokter, dit is mijn tumor Marion Stevense AIOS Interne Oncologie 31-3-2015 Disclosure Belangen (Potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA)

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA.

Nadere informatie

screening naar oesofaguscarcinoom, dunnedarmcarcinoom en levercarcinoom bij overlevers van hodgkinlymfoom niet aanbevolen.

screening naar oesofaguscarcinoom, dunnedarmcarcinoom en levercarcinoom bij overlevers van hodgkinlymfoom niet aanbevolen. Titels Korte titel (max 40 tekens) Gastrointestinale maligniteiten na hodgkinlymfoom Volledige titel (max 100 tekens) BETER-richtlijn Tweede tumoren na hodgkinlymfoom module gastrointestinale maligniteiten

Nadere informatie

Kanker en Erfelijkheid

Kanker en Erfelijkheid Kanker en Erfelijkheid Em. Prof. dr. Joep Geraedts Gezondheidsuniversiteit Maastricht 3 december 2014 Borstkanker Kans op borstkanker afhankelijk van leeftijd waarop puberteit begint Jaarlijks bij ongeveer

Nadere informatie

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014

Maligne hematologie. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Maligne hematologie Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 22 maart 2014 Indeling Leukemie acuut AML (acute myeloïde leukemie) ALL (acute lymfoïde leukemie) chronisch CML (chronische myeloïde

Nadere informatie

KWALITEITSUITVRAAG Verslagjaar 2014. DICA transparantieportaal Structuurindicatoren. Versie 2015.5

KWALITEITSUITVRAAG Verslagjaar 2014. DICA transparantieportaal Structuurindicatoren. Versie 2015.5 KWALITEITSUITVRAAG Verslagjaar 2014 DICA transparantieportaal Structuurindicatoren 1 Inhoudsopgave 1 Documenthistorie... 4 2 Verklaring coderingen... 5 3 ONCOLOGIE - Uitvraag over 2014... 6 3.1 ALGEMENE

Nadere informatie

Kanker en diabetes 19-11-2012. Introductie. Co-morbiditeit. Kanker en comorbiditeit. Kanker en diabetes

Kanker en diabetes 19-11-2012. Introductie. Co-morbiditeit. Kanker en comorbiditeit. Kanker en diabetes Kanker en diabetes Introductie Kanker en comorbiditeit Landelijk Overleg Oncologie Verpleegkundigen 8 november 2012 M. Zanders, arts-onderzoeker IKZ Kanker en diabetes Casuïstiek Dillemma s in de praktijk

Nadere informatie

Presentatie over Longkanker voor het. Yvonne Berk, longarts CWZ December 2015

Presentatie over Longkanker voor het. Yvonne Berk, longarts CWZ December 2015 Presentatie over Longkanker voor het Yvonne Berk, longarts CWZ December 2015 De cijfers De onderzoeken De diagnose De behandeling De prognose Man: 2 e plaats; vrouw 3 e plaats Longkanker: de lelijke feiten

Nadere informatie

Targeted therapieën tegen kanker

Targeted therapieën tegen kanker Epie Boven, Gert Ossenkoppele Nascholing Nascholing Targeted therapieën tegen kanker DDe toegenomen kennis over ontwikkeling en pathofysiologie Inleiding van maligniteiten heeft ertoe geleid dat men sinds

Nadere informatie

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2 Take home messages Een 59 jarige vrouw met mammacarcinoom en diabetes. An Reyners Internist-oncoloog UMCG Kankerbehandeling: houd rekening met bijwerkingen op korte en langere termijn Stem af wie waarvoor

Nadere informatie

Palliatieve zorg bij longkanker. Jeske Staal-van den Brekel, longarts ZGT, locatie Almelo

Palliatieve zorg bij longkanker. Jeske Staal-van den Brekel, longarts ZGT, locatie Almelo Palliatieve zorg bij longkanker Jeske Staal-van den Brekel, longarts ZGT, locatie Almelo Dhr E, 21-05-1943 Maart 2010:analyse dyspnoe Voorgeschiedenis: -2007 acuut myocard infarct, gevolgd door CABG -2008

Nadere informatie

Oncologische zorg: beschikbare therapieën en diagnostische middelen. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Oncologische zorg: beschikbare therapieën en diagnostische middelen. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologische zorg: beschikbare therapieën en diagnostische middelen Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Beschikbare therapieën chirurgie radiotherapie: inwendig of uitwendig,

Nadere informatie

Rol van de pathologische anatomie in de oncologie. 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV

Rol van de pathologische anatomie in de oncologie. 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV Rol van de pathologische anatomie in de oncologie 16 maart 2013 Dr. Pascale De Paepe AZ St Jan Brugge-Oostende AV De oncologische patiënt Multidisciplinaire benadering: huisarts patholoog chirurg oncoloog

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary VII Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary naar Algemeen 538 Epidemiologie 538 1. Screening 538 2. Diagnostiek 538 2.1 Anamnese

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie

Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Moleculaire Diagnostiek in de Pathologie Informatiebrochure Afdeling Pathologie VU medisch centrum Amsterdam Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Indicatiegebieden en bijbehorende Moleculaire Diagnostiek:

Nadere informatie

Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid)

Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid) Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid) Huisartsen nascholing en GIO-keten Marleen de Leest (MDL-arts), Arnhem, 28 mei 2013 Marcel Spanier (MDL-arts), Zevenaar, 11 juni 2013

Nadere informatie

Gepersonaliseerde aanpak bij longkanker

Gepersonaliseerde aanpak bij longkanker Gepersonaliseerde aanpak bij longkanker Dr. André VERSTRAETEN Dr. Elke GOVAERTS Dienst longziekten Pneumo-oncologie - Longkanker is de belangrijkste oorzaak van kankergerelateerde mortaliteit in beide

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit. Pathologie

NABON Breast Cancer Audit. Pathologie NABON Breast Cancer Audit Pathologie Dr. P.J. Westenend, patholoog, pathologisch laboratorium Dordrecht Drs. A.C.M. van Bommel, arts-onderzoeker, DICA DICA Congres 25 juni 2013 Pathologie Volledige verslaglegging

Nadere informatie

13-17 maart Programma

13-17 maart Programma 13-17 maart 2016 Programma ZONDAG 13 MAART 2016 18:45 19:15 Pubquiz Chemo gerelateerde onderwerpen Targeted therapies Immunotherapie Chirurgie Pathologie MAANDAG 14 MAART 2016 Tijd Lezingen Spreker(s)

Nadere informatie

M.J.A. Alleman, MDL arts 22 december 2009

M.J.A. Alleman, MDL arts 22 december 2009 M.J.A. Alleman, MDL arts 22 december 2009 1 3 1 4 5 2 Risico ColoRectaalCarcinoom 6 7 3 Terminologie Syndroom van Lynch (HNPCC) Vermoedelijk syndroom van Lynch Familiaire darmkanker Sporadische darmkanker

Nadere informatie

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET F.J. van Oost 1, J.J.M. van der Hoeven 2,3, O.S. Hoekstra 3, A.C. Voogd 1,4, J.W.W. Coebergh

Nadere informatie

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc.

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. INhoud Toename overleving meer patienten leven langer met kanker Effecten en behoeften na kankerbehandeling? Survivorship

Nadere informatie

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat?

Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? Non-Hodgkin Lymfomen: naar therapie op maat? LYMMCARE Patiëntensymposium 13 november 2014 Rien van Oers non-hodgkin lymfomen Inleiding: indeling non-hodgkin lymfomen Behandeling anno 2014 Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Ouderen met kanker. population-based studies van co-morbiditeit uit de oncologische praktijk Jan Willem Coebergh Kankersurveillance, Erasmus MC

Ouderen met kanker. population-based studies van co-morbiditeit uit de oncologische praktijk Jan Willem Coebergh Kankersurveillance, Erasmus MC Ouderen met kanker population-based studies van co-morbiditeit uit de oncologische praktijk Jan Willem Coebergh Kankersurveillance, Erasmus MC Inhoud + werkwijze Achtergrondinformatie /literatuur Onderzoeksbevindingen

Nadere informatie

Kanker Therapie Gevaren

Kanker Therapie Gevaren Opleiding apotheekassistenten 2008 Anti-tumorale geneesmiddelen Karen Vermis UZ Gent 1 Kanker Therapie Gevaren Opleiding apotheekassistenten 2008 2 Kanker Therapie Gevaren Opleiding apotheekassistenten

Nadere informatie

Agressief non-hodgkin lymfoom

Agressief non-hodgkin lymfoom Agressief non-hodgkin lymfoom Case report Mels Hoogendoorn Hematon lymfklierkankerdag 13 september 2014 Mels Hoogendoorn Marinus van Reymerswaele - Geldwisselaar en zijn vrouw - 1539 83 x 97 cm - Museo

Nadere informatie

CoRPS Kwaliteit van leven data verzamelen endelen met de PROFILES registratie: dikkedarmkanker als voorbeeld Center of Research on Psychology in Somatic diseases Dr. Floortje Mols - Tilburg University

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Aan de winnende hand Borstkanker 27 oktober 2015 Welkom! #mclmpa 1 Borstkanker aan de winnende hand Marloes Emous, oncologisch chirurg

Nadere informatie

Robert Hofstra Afdeling Genetica, UMCG. Erfelijkheidsonderzoek bij Lynch syndroom: wat zijn de klinische consequenties?

Robert Hofstra Afdeling Genetica, UMCG. Erfelijkheidsonderzoek bij Lynch syndroom: wat zijn de klinische consequenties? Robert Hofstra Afdeling Genetica, UMCG Erfelijkheidsonderzoek bij Lynch syndroom: wat zijn de klinische consequenties? Lynch syndroom of Hereditair Non-Polyposis Colorectaal Carcinoom (HNPCC) Bewezen Lynch

Nadere informatie

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL

Zeldzame Gastro-intestinale poliepen. 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Zeldzame Gastro-intestinale poliepen 1 september 2010 Marit Jalink, AIOS Interne Ziekenhuis Amstelland Afdeling MDL Casusbeschrijving 57 jarige Surinaamse vrouw Blanco voorgeschiedenis, medicatie Klachtenpresentatie:

Nadere informatie

Genetic Counseling en Kanker

Genetic Counseling en Kanker Genetic Counseling en Kanker (erfelijke en familiaire kanker in de praktijk) dr Rolf Sijmons, klinisch geneticus afdeling Genetica UMC Groningen (Theoretische en) Practische aspecten Erfelijke Kanker Counseling

Nadere informatie

7.3.2. Baarmoedercarcinoom

7.3.2. Baarmoedercarcinoom 7.3.2. Baarmoedercarcinoom 1 Stadiëring 1.1 TNM-classificatie (7 th edition, 2009) Tx T0 Tis T1 T1a T1b T2 T3a T3b T4 Nx N0 N1 N2 M0 M1 Primaire tumor kan niet beoordeeld worden Geen evidentie voor primaire

Nadere informatie

Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede

Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede Hella Bosch Verpleegkundig specialist oncologie Máxima medisch centrum Eindhoven Opening ONS: Lezing

Nadere informatie

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg Borstcentrum Bernhoven Yvonne Paquay Chirurg Klachten van de borst? Verwijzing naar het borstcentrum voor analyse en zonodig behandeling 2 3 4 Verwijsredenen: > Knobbeltje voelbaar > BOBZ (de bus) > Controle

Nadere informatie

NVMO-consensus De behandeling van kanker met dure medicamenten versie 6, augustus 2010

NVMO-consensus De behandeling van kanker met dure medicamenten versie 6, augustus 2010 CONSENSUS Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie NVMO-consensus De behandeling van kanker met dure medicamenten versie 6, augustus 2010 NVMO-commissie Dure Geneesmiddelen Prof. dr. E.G.E. de Vries,

Nadere informatie

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014 Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen Versie juli 2014 VGZ kiest voor kwaliteit VGZ staat voor zorg van goede medische kwaliteit, die klantvriendelijk en

Nadere informatie

Hartfalen tgv chemotherapie

Hartfalen tgv chemotherapie Hartfalen tgv chemotherapie CNE ICD en hartfalen P.J. Perik Agenda Voorbeeld uit de praktijk Achtergrond chemotherapie Soorten chemotherapie Type cardiotoxiciteit Incidentie, prevalentie Pathofysiologie

Nadere informatie

De behandeling van borstkanker

De behandeling van borstkanker Rhodé Bijlsma, Elsken van der Wall, Arjen Witkamp Nascholing De behandeling van borstkanker BBorstkanker heeft longkanker van de eerste plaats verdrongen Inleiding en is nu de meest voorkomende vorm van

Nadere informatie

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra Medische Publieksacademie UMCG Thema: Dikkedarmkanker Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra (moleculair geneticus). Dikkedarmkanker is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

Huisartsgeneeskundige oncologie

Huisartsgeneeskundige oncologie Huisartsgeneeskundige oncologie Henk van Weert. Screening en diagnostiek 2.2 Behandeling 2.3 Nazorg en follow-up 3.4 De palliatieve fase 4.5 Conclusie 4 Literatuur 5 2 Hoofdstuk Huisartsgeneeskundige oncologie

Nadere informatie

Titels. Uitgangsvragen. Aanbevelingen

Titels. Uitgangsvragen. Aanbevelingen Titels Korte titel (max 40 tekens) Leukemie na hodgkinlymfoom Volledige titel (max 100 tekens) BETER-richtlijn Tweede tumoren na hodgkinlymfoom module leukemie Uitgangsvragen Hoe hoog is het risico op

Nadere informatie

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014

Welkom in Meander Medisch Centrum. Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Welkom in Meander Medisch Centrum Informatieavond non-hodgkinlymfoom en stamceltransplantatie 25 november 2014 Indolent non Hodgkin lymfoom en chronischlymfatischeleukemie Van oorzaaktot (nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn. Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC

Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn. Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC Multipel myeloom: van molecuul tot medicijn Marie José Kersten Afdeling Hematologie, AMC Multipel myeloom: ziekte van Kahler Otto Kahler Sarah Newbury, 1844 Rajkumar & Kyle, Blood 2008 Multipel myeloom

Nadere informatie

1. Welke doelen bestaan er binnen de behandeling van kanker?

1. Welke doelen bestaan er binnen de behandeling van kanker? 1. Welke doelen bestaan er binnen de behandeling van kanker? Wanneer wordt er voor welk doel gekozen? De behandeling van kanker is afhankelijk van de situatie en verschilt dan ook van patiënt tot patiënt.

Nadere informatie

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG En dan.? De rol van de huisarts Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG Kanker in Nederland tot 2020 Trends en prognoses KWF Kankerbestrijding Kanker in Nederland tot 2040 De bevolking zal

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater

Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater Chronische lymfatische leukemie Arnon Kater http://www.lymmcare.nl/ CLL Epidemiologie Prognostische factoren Biologie en targeted therapy Huidige behandeling en studies CLL: epidemiologie CLL is de meest

Nadere informatie

Richtlijn ondervoeding bij patiënten met kanker

Richtlijn ondervoeding bij patiënten met kanker Richtlijn ondervoeding bij patiënten met kanker Jolanda Chua-Hendriks Wat is evidence-based? Niet: volledig of uitsluitend gebaseerd op evidence (wetenschappelijk bewijs) Wel: ontwikkeld volgens (5 stappen)

Nadere informatie

23-11-2014. Verschillende soorten kanker & en de bijbehorende diagnostiek en behandeling. Wat is kanker? Kanker = kwaadaardig gezwel

23-11-2014. Verschillende soorten kanker & en de bijbehorende diagnostiek en behandeling. Wat is kanker? Kanker = kwaadaardig gezwel 2 Wat is kanker? Kanker = kwaadaardig gezwel Verschillende soorten kanker & en de bijbehorende diagnostiek en behandeling Prof.dr. Vivianne Tjan-Heijnen Hoofd afd Medische Oncologie 26 november 2014 3

Nadere informatie

Gemetastaseerd colorectaal carcinoom: evolutie naar chronische pathologie door multimodale therapie

Gemetastaseerd colorectaal carcinoom: evolutie naar chronische pathologie door multimodale therapie Gemetastaseerd colorectaal carcinoom: evolutie naar chronische pathologie door multimodale therapie Dr. Sofie Rogge Enkele cijfers uit België Eén van de meest frequente kankers: +/- 15% van alle tumoren

Nadere informatie