Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom"

Transcriptie

1 Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom

2 Hoe kunnen we over een moeilijk te begrijpen ziekte praten? U hebt net vernomen dat u een folliculair lymfoom hebt Dit nieuws roept heel wat emoties op, ook angst. Misschien voelt u zich wel alleen op de wereld. Het kan ook zijn dat u wat overweldigd bent door de grote hoeveelheid informatie die u moet verwerken. Voor heel wat mensen is lymfoom geen vast omlijnd begrip. Het is een ziekte die men vaak niet goed kan inschatten. In deze brochure vindt u essentiële informatie om te begrijpen wat folliculair lymfoom is, en wat vandaag de behandelingsmogelijkheden zijn die uw arts u kan aanbieden. Op het einde van de brochure staat een paragraaf waarin de bijwerkingen uitgelegd worden die eventueel door de behandeling veroorzaakt worden. U vindt ook een aantal tips om deze neveneffecten te behandelen of te vermijden. Vergeet niet dat het contact met uw medische team dat instaat voor uw behandeling, het belangrijkste blijft. Dit kan niet worden vervangen door om het even welke andere bron van informatie. Deze brochure is ook een logboek, waarin u dag na dag alle informatie in verband met uw behandeling kunt noteren, en dan met uw hematoloog kunt bespreken bij elk bezoek. Dit logboek blijft in uw bezit zodat u steeds over alle nuttige informatie beschikt. Het is erg belangrijk dat u alle symptomen meldt die tijdens uw behandeling optreden. Noteer zorgvuldig wat u gewaarwordt en het tijdstip waarop zich dat voordoet. In deze brochure is plaats voorzien voor het bewaren van documenten zoals schriftelijke aanbevelingen van uw hematoloog of de resultaten van medische onderzoeken, en U vindt ook de datum terug van elke geplande behandeling. Aarzel nooit om vragen te stellen aan uw hematoloog. Breng dit logboek mee naar elke consultatie. Dit zal de samenwerking met het verzorgend personeel voor de hele duur van uw behandeling vergemakkelijken.

3 Het leven is niet gedaan na de diagnose! Iedereen kan bij zichzelf en bij anderen hulp vinden om de ziekte te bestrijden. De ziekte begrijpen De behandeling Vaak gestelde vragen Logboek Uw behandelingscycli Logboek Uw symptomen

4 De ziekte begrijpen Om folliculair lymfoom te begrijpen, is het belangrijk te weten waaruit het lymfesysteem van uw lichaam bestaat en hoe de kanker de werking ervan beïnvloedt. Wat is kanker? Kanker is een ziekte die zijn oorsprong vindt in onze cellen. Ons lichaam telt miljoenen cellen, gegroepeerd in weefsels en organen (spieren, botten, longen, lever, enz...). Elke cel bevat in haar kern genen die de ontwikkeling, het functioneren, de reproductie en het afsterven van de cel regelen. Normaal gezien volgen de cellen ononderbroken instructies die in hun kern zitten; dit zijn instructies voor celdeling en voor het vervullen van de celfuncties. Wanneer de cellen zich delen, kan het gebeuren dat er fouten optreden in de genen. Door deze fouten, mutaties genoemd, worden abnormale cellen geproduceerd, die niet juist werken. Normaal gezien is het organisme in staat deze cellen te vernietigen. Echter, wanneer onze natuurlijke verdediging verzwakt is of verslagen wordt, kunnen de abnormale cellen een ongewoon gedrag aannemen en zich op ongecontroleerde wijze vermenigvuldigen. 4

5 De ziekte begrijpen BEGRIJPEN Wanneer cellen zich op een ongecontroleerde manier vermenigvuldigen en wanneer het afweersysteem van het lichaam deze cellen niet meer kan vernietigen, stapelen ze zich op en gaan uiteindelijk een massa vormen; dit noemt men een tumor of gezwel. Wanneer deze cellen in staat zijn om de aangrenzende weefsels te overmeesteren en te vernietigen én bovendien zich kunnen verplaatsen ( uitzaaien ), spreekt men van een kwaadaardige tumor of kanker. 5

6 Het lymfesysteem Een gezond immuunsysteem helpt het lichaam bij het afweren van infecties. Het beenmerg, de lymfeklieren, de witte bloedcellen en de milt spelen allen een rol bij het handhaven van de immuniteit. Het lichaam bevat ongeveer 600 lymfeklieren. Het lymfesysteem maakt deel uit van het afweersysteem van het lichaam en vormt het geheel van weefsels en organen die witte bloedcellen produceren, opslaan en transporteren. De witte bloedcellen verdedigen het lichaam tegen infecties. Het systeem bestaat uit het beenmerg, de milt, de thymus (zwezerik), de lymfeklieren en de lymfevaten. lymfeklieren lymfevaten 6

7 De ziekte begrijpen BEGRIJPEN Een aantal definities Lymfevaten: een netwerk van dunne vaatjes die de verbinding vormen tussen de lymfeklieren en bepaalde witte bloedcellen, die men lymfocyten noemt. Lymfeklieren: plaatselijke ophopingen langs de vaten van het lymfesysteem die bacteriën uitfilteren. De lymfe: witte vloeistof met witte bloedcellen die door de lymfevaten stroomt. Naast de klieren wordt ook de lymfe gefilterd door een aantal specifieke organen zoals de milt, het beenmerg, de amandelen en de thymus (die achter het borstbeen ligt). Lymfocyten: witte bloedcellen die het lichaam helpen bij het afweren van infecties. Ze worden aangemaakt in het beenmerg, de milt en de lymfeklieren, en verplaatsen zich dan naar de bloedvaten en lymfevaten. Ze identificeren vreemde cellen en komen snel in actie om deze te vernietigen. Er bestaan 2 hoofdtypes lymfocyten : De B-lymfocyten zijn vooral geschikt voor de verdediging tegen microben. De T-lymfocyten hebben als opdracht het lichaam te verdedigen tegen virussen en vreemde cellen. 7

8 Lymfomen PR/PD/Missing CR/CRu PR Lymfomen (n=361) (n=139) zijn kwaadaardige tumoren van het lymfesysteem. Ze ontwikkelen zich wanneer zich een fout, mutatie genoemd, voordoet ter hoogte van de genen in de kern van de lymfocyten, wat leidt tot een ongecontroleerde vermenigvuldiging. 52 % CR/CRu (n=72) Er bestaan 2 hoofdtypes van lymfomen: hodgkin lymfoom of de ziekte van Hodgkin non-hodgkin lymfomen (NHL) De NHL s omvatten 85% van de lymfomen en zijn verdeeld over meerdere subgroepen. Ze onderscheiden zich van elkaar door hun klinisch voorkomen, hun ontwikkeling en hun variabele antwoord op verschillende behandelingen. Hodgkin 85% NHL 20 à 30% van de lymfomen zijn non-hodgkin lymfomen (NHL) = folliculaire lymfomen Het bepalen van de verschillende types lymfomen berust hoofdzakelijk op de lymfocytaire oorsprong (T- of B-lymfocyten) en de graad van differentiatie van de kankercellen. Folliculaire lymfomen behoren tot de categorie van de NHL en komen relatief frequent voor: ze vertegenwoordigen 20 à 30% van de NHL. Ze vinden hun oorsprong in de B-lymfocyten. Patiënten met een folliculair lymfoom hebben zelden een gelokaliseerde ziekte: bij de diagnose hebben de kankercellen zich doorgaans al verspreid naar verschillende delen van het lichaam, waaronder het beenmerg. 8

9 De ziekte begrijpen BEGRIJPEN De behandeling van het folliculair lymfoom Onderzoeken in de afgelopen jaren hebben het mogelijk gemaakt zeer doeltreffende behandelingen samen te stellen. Heel wat lymfomen zijn tegenwoordig geneesbaar terwijl de progressie van heel wat andere lymfomen sterk kan worden vertraagd. Bovendien hecht de geneeskunde tegenwoordig veel meer belang aan de levenskwaliteit van de patiënt. Bij bepaalde vormen van folliculair lymfoom zijn er weinig klinische symptomen en geen biologische aanwijzingen (in het bloedonderzoek), een behandeling is dan niet onmiddellijk aangewezen en er zijn geen gevolgen voor de overleving op lange termijn. De patiënt kan dan zonder risico gevolgd worden. We spreken hier over afwachtende follow-up. Wanneer een behandeling opgestart wordt, is een volledige remissie de bedoeling. Dit betekent dat alle tekenen en symptomen van de ziekte verdwenen zijn na de behandeling. Bij een folliculair lymfoom is de doelstelling om de remissie zo lang mogelijk aan te houden. Maar net als bij andere kankers is het echter steeds mogelijk dat het lymfoom terugkeert. In deze situatie spreken we van een herval of progressie. Als dit het geval is, blijven verschillende doeltreffende behandelingen beschikbaar. Daarom is een langdurige medische opvolging noodzakelijk. 9

10 Behandelingsstrategie van folliculaire lymfoom Bepaalde zeer gelokaliseerde vormen kunnen, uitsluitend met chirurgie en/of radiotherapie, op zeer doeltreffende wijze worden behandeld. In andere gevallen, in functie van de symptomen en/of de afwijkingen in het bloed, kan een systemische (d.w.z. door heel het lichaam) behandeling aangewezen zijn. In dat geval, maken twee hoofdfactoren deel uit van de behandeling, namelijk chemotherapie en immuuntherapie. In combinatie kunnen deze twee samen kankercellen vernietigen en zo de doeltreffendheid van de behandeling verhogen. Chemotherapie Basisbehandeling met geneesmiddelen die kankercellen kunnen vernietigen of hun groei verhinderen. De behandeling kan worden toegediend in de vorm van tabletten of een inspuiting. De werking van chemotherapie is echter niet enkel gericht op kankercellen en kan ook gezonde cellen beschadigen. Dit verklaart bijwerkingen zoals haaruitval, vermoeidheid, misselijkheid, braken en verhoogd risico op infecties. 10

11 Behandeling Immuuntherapie tegen kanker Immuuntherapie of biologische therapie is een behandelingsmethode die gericht is op het versterken van de natuurlijke verdedigingsmiddelen van het lichaam. De immuuntherapie tegen kanker heeft als doel het natuurlijke afweersysteem te stimuleren zodat uw eigen afweersysteem de kankercellen als vreemde elementen kan herkennen. Voor de behandeling van lymfomen doet men beroep op de zogenaamde monoklonale antilichamen. Een antilichaam is een soort eiwit dat werd ontworpen om een specifieke structuur te herkennen (namelijk een antigen, dat in bepaalde lichaamscellen aanwezig is),en zich eraan vast te hechten. Monoklonale antilichamen zijn antilichamen die identiek zijn aan elkaar en dezelfde celstructuur herkennen. Op de oppervlakte van de meeste lymfoomcellen is een specifiek eiwit aanwezig dat als aanhechtplaats voor de antilichamen kan dienen. Wanneer de antilichamen zich op een kankercel vastzetten, wordt het afweersysteem gestimuleerd om ze te vernietigen. Bij patiënten met bepaalde vormen van NHL is het mogelijk een monoklonaal antilichaam te gebruiken dat zich op lymfocyten vasthecht. BEHANDELING 11

12 Voordelen van onderhoudsbehandeling De onderhoudsbehandeling is gericht op het zo lang mogelijk doen aanhouden van de eerder bekomen resultaten van de behandeling. Het gunstige effect van uw initiële behandeling zal langer aanhouden, waardoor u langer beschermd blijft tegen herval of progressie van de ziekte. Tijdens deze onderhoudsperiode wordt de chemotherapie stopgezet en wordt alleen de immuuntherapie voortgezet. De onderhoudsbehandeling kan worden aangeboden aan patienten met een goede respons na behandeling met de combinatie immuuntherapie+chemotherapie en ze wordt voortgezet tot de ziekte progressie vertoont of voor een periode van maximaal 2 jaar. Talrijke studies hebben de doeltreffendheid van de onderhoudsbehandelingen aangetoond om de patiënten te helpen langer in remissie te blijven. Een recent onderzoek heeft aangetoond dat patiënten die hun onderhoudsbehandeling voorzetten (om de 2 maand gedurende 2 jaar of in totaal 12 injecties) tweemaal zoveel kans hebben om in remissie te blijven in vergelijking met patiënten die deze onderhoudsbehandeling niet voortzetten. 12

13 Behandeling BEHANDELING 13

14 Vaak gestelde vragen Hoe zal men mij de chemotherapie toedienen en hoeveel keer? Er zijn verschillende opties voor chemotherapie bij de behandeling van het folliculair lymfoom. Onder hen worden CHOP en CVP vaak aangewend. De behandeling met chemotherapie CHOP (cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine, prednison), is een schema dat bestaat uit de combinatie van drie cytostatische geneesmiddelen (geneesmiddelen die kankercellen doden) en een vorm van cortisone. De chemotherapie wordt toegediend via een intraveneus infuus voor 6 tot 8 cycli om de drie weken. De behandeling met chemotherapie CVP (cyclofosfamide, vincristine, prednison) is een combinatie van 2 cytostatische geneesmiddelen en een vorm van cortisone. Deze combinatie wordt toegediend voor 8 cycli met telkens 3 weken tussentijd. Zowel bij CHOP als bij CVP wordt prednison oraal ingenomen tijdens de eerste 5 dagen van elke cyclus. Er bestaan nog andere behandelingsschema s (aantal cycli of keuze van medicatie). Uw hematoloog zal het schema kiezen dat voor u het beste is en daarbij rekening houden met uw algemene toestand en uw antecedenten op gezondheidsvlak. 14

15 Vaak gestelde vragen Hoe zal men mij de immuuntherapie toedienen en hoe vaak? Naast de chemotherapie krijgt u een immuuntherapie met rituximab, intraveneus toegediend op de eerste dag van elke cyclus chemotherapie. Als u het CHOP -schema krijgt, dat 6 cycli chemotherapie omvat, zal uw hematoloog u doorgaans 2 extra injecties met rituximab voorschrijven (8 injecties in totaal). Dit theoretische schema kan uiteraard aangepast worden door uw hematoloog naargelang uw tolerantie en evolutie. IMMUUNTHERAPIE (RITUXIMAB) FAQ CHOP CVP 15

16 Vaak gestelde vragen Wat zijn de bijwerkingen van de immunochemotherapie? Zoals elk geneesmiddel kunnen chemo- en immuuntherapie bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen daarmee te maken. De meeste bijwerkingen zijn van milde tot matige aard, maar enkele kunnen ernstig zijn en behandeling vereisen. Uitzonderlijk zijn sommige van deze reacties fataal geweest. Zeer vaak voorkomende bijwerkingen met deze behandelingen (gemeld door meer dan 1 van de 10 patiënten) zijn: infecties zoals pneumonie (bacterieel) en herpes (viraal) of ontsteking van de luchtwegen (bronchitis) laag aantal witte bloedcellen, met of zonder koorts, laag aantal bloedplaatjes met een verhoogd risico op bloedingen allergische reacties na infusie misselijkheid huiduitslag, jeuk, haarverlies, koorts, rillingen, lichamelijke zwakte, hoofdpijn verminderde immuniteit De bijwerkingen verdwijnen gewoonlijk eens de behandeling beëindigd wordt. Als u rituximab in combinatie met andere geneesmiddelen krijgt, kunnen sommige van de bijwerkingen die bij u optreden het gevolg zijn van de andere geneesmiddelen. Als een van deze bijwerkingen of elke andere reactie die u abnormaal lijkt, bij u optreedt, neem dan onmiddellijk contact op met uw hematoloog. 16

17 BIJWERKINGEN VAN IMMUUNCHEMOTHERAPIE PREVENTIE RAAD De meest voorkomende bijwerkingen Tekenen van infectie/koorts, koude rillingen, hoest Daling van het aantal witte bloedcellen Beperk uw contacten. Neem vaak rust. Was vaak uw handen. Zorg infec tem Het Misselijkheid en braken Neem de voorgeschreven geneesmiddelen tegen misselijkheid en braken. Ga door met het drinken van heldere vloeistoffen. Zorg dat u frisse lucht krijgt en rust goed uit. Bel miss Bel vold De minder vaak voorkomende bijwerkingen Vermoeidheid of zwakte Neem vaak rust. Nuttig evenwichtige maaltijden. Lichte lichaamsoefening kan helpen. Lage bloeddruk Ecchymose of bloedingen. Zwart gekleurde teerachtige ontlasting. Rode vlekjes op de huid Stel uw hematoloog op de hoogte als u bloeddrukverlagende geneesmiddelen neemt. Wees zeer voorzichtig wanneer u scherpe of snijdende voorwerpen gebruikt. Gebruik een zachte tandenborstel. Wees voorzichtig bij het scheren. Raadpleeg uw arts voordat u tandheelkundige ingrepen ondergaat. Chirurgische ingrepen kunnen pas worden gepland na overleg met uw hematoloog. Bel bloe U m gaat Bij o onm Zelden voorkomende bijwerkingen Versneld/onregelmatig hartritme, kortademigheid, ademhalingsproblemen, opzwellen van de voeten. Blaarvorming en afschilfering van de huid. Bel 17

18 GEVINGEN dat u thuis een thermometer hebt. Leer de tekens van tie herkennen. Bel onmiddellijk naar uw hematoloog als uw peratuur, opgenomen onder de oksel, hoger is dan 38 C. kan zijn dat u antibiotica nodig hebt. naar uw hematoloog als het braken langer dan 24 uur en de elijkheid langer dan 48 uur aanhoudt. naar uw hematoloog als u door de misselijkheid/het braken niet oende vocht kunt opnemen. naar uw hematoloog als u last hebt van de symptomen van lage ddruk. ag geen voertuigen besturen als u zich zwak voelt of denkt dat u flauwvallen. ngewone of aanhoudende bloedingen of bloeduitstoring, moet u iddellijk uw arts opbellen of naar de spoedafdeling gaan. onmiddellijk naar uw hematoloog of ga naar de spoedafdeling. 18

19 19

20 20

21 Uw behandelingscycli LOGBOEK Uw behandelingscycli Volg uw behandelingsprogramma Dit zal u helpen bij uw behandeling. Neem de tijd om deze kolommen in te vullen. U kunt de datum aanduiden waarop u uw behandeling krijgt, of de dagen voor de volgende geplande behandeling en ook persoonlijke aantekeningen maken. Voorbeeld 12/03/11 - voorschrift pijnstillers! - ziekenfondsbriefje 12/05/11 - afspraak maken bij dermatoloog CYCLI 21

22 Immuuntherapie + Chemotherapie DATUM BEHANDELING AANTEKENINGEN 1 ste + 2 de + 3 de + 4 de + 5 de + 6 de + 7 de + 8 de 9 de 10 de 22

23 Uw behandelingscycli DATUM BEHANDELING AANTEKENINGEN 11 de 12 de 13 de 14 de 15 de 16 de 17 de 18 de CYCLI 19 de 20 ste 23

24 M C 3 DEF 9 # 6MNO WXYZ OK ABC 0 + 5JKL 8TUV C 3 DEF 9 LOGBOEK Symptomen tijdens uw behandeling Volg en noteer al uw ongebruikelijke symptomen en tekenen We vragen u vriendelijk om alle ongewenste effecten te noteren die zich buiten of tijdens uw behandeling voordoen, en ook uw persoonlijke waarnemingen, om die later samen met uw arts te bespreken. Noteer ook uw vragen. Noteer de datum waarop het symptoom zich heeft voorgedaan, beschrijf het en duid de hevigheid van het symptoom aan op een schaal van 1 tot 10. * # M GHI 6MNO PQRS WXYZ Bel uw hematoloog onmiddellijk op wanneer de symptomen erger worden Behandelende hematoloog Tel Dienstdoende arts Tel 24

25 Symptomen tijdens uw behandeling Voorbeeld 10/02/11 Vermoeidheid (ik heb de hele dag geslapen) 13/03/11 Misselijkheid, braken 25 SYMPTOMEN

26 DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 26

27 Symptomen tijdens uw behandeling DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 27 SYMPTOMEN

28 DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 28

29 Symptomen tijdens uw behandeling DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 29 SYMPTOMEN

30 Aantekeningen 30

31 Symptomen tijdens uw behandeling 31

32 Aantekeningen

33 Informatiegids voor patiënten met folliculair lymfoom

34 Hoe kunnen we over een moeilijk te begrijpen ziekte praten? U hebt net vernomen dat u een folliculair lymfoom hebt Dit nieuws roept heel wat emoties op, ook angst. Misschien voelt u zich wel alleen op de wereld. Het kan ook zijn dat u wat overweldigd bent door de grote hoeveelheid informatie die u moet verwerken. Voor heel wat mensen is lymfoom geen vast omlijnd begrip. Het is een ziekte die men vaak niet goed kan inschatten. In deze brochure vindt u essentiële informatie om te begrijpen wat folliculair lymfoom is, en wat vandaag de behandelingsmogelijkheden zijn die uw arts u kan aanbieden. Op het einde van de brochure staat een paragraaf waarin de bijwerkingen uitgelegd worden die eventueel door de behandeling veroorzaakt worden. U vindt ook een aantal tips om deze neveneffecten te behandelen of te vermijden. Vergeet niet dat het contact met uw medische team dat instaat voor uw behandeling, het belangrijkste blijft. Dit kan niet worden vervangen door om het even welke andere bron van informatie. Deze brochure is ook een logboek, waarin u dag na dag alle informatie in verband met uw behandeling kunt noteren, en dan met uw hematoloog kunt bespreken bij elk bezoek. Dit logboek blijft in uw bezit zodat u steeds over alle nuttige informatie beschikt. Het is erg belangrijk dat u alle symptomen meldt die tijdens uw behandeling optreden. Noteer zorgvuldig wat u gewaarwordt en het tijdstip waarop zich dat voordoet. In deze brochure is plaats voorzien voor het bewaren van documenten zoals schriftelijke aanbevelingen van uw hematoloog of de resultaten van medische onderzoeken, en U vindt ook de datum terug van elke geplande behandeling. Aarzel nooit om vragen te stellen aan uw hematoloog. Breng dit logboek mee naar elke consultatie. Dit zal de samenwerking met het verzorgend personeel voor de hele duur van uw behandeling vergemakkelijken.

35 Symptomen tijdens uw behandeling Voorbeeld 10/02/11 Vermoeidheid (ik heb de hele dag geslapen) 13/03/11 Misselijkheid, braken 25 SYMPTOMEN

36 DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 26

37 Symptomen tijdens uw behandeling DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 27 SYMPTOMEN

38 DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 28

39 Symptomen tijdens uw behandeling DATUM SYMPTOMEN INTENSITEIT 29 SYMPTOMEN

40 Aantekeningen 30

41 Symptomen tijdens uw behandeling 31

42 Aantekeningen

43 Deze brochure werd nagelezen door de raad van het bestuur van de Belgische Hematologische Vereniging (BHS, Belgian Hematological Society) Verantwoordelijke uitgever: Dr C. Lenaerts, BR /2011 N.V Roche Dantestraat Brussel

INFORMATIEBLAD. Beste patiënt(e),

INFORMATIEBLAD. Beste patiënt(e), INFORMATIEBLAD Studie waar het nut van 6 chemotherapie kuren met CHOP en Rituximab gevolgd door een radiochemotherapie aan myeloablatieve dosis met toediening van autologe perifere stamcellen, vergeleken

Nadere informatie

Behandeling borstkanker

Behandeling borstkanker Behandeling borstkanker 1. Heelkunde (chirurgie) (operatie): - Borstsparend: betekent wegname van het gezwel met veiligheidsmarge van gezond weefsel rondom en wegname van de schildwachtklier (poortwachterklier

Nadere informatie

Hairy cell leukemie (HCL)

Hairy cell leukemie (HCL) Interne geneeskunde Patiënteninformatie Hairy cell leukemie (HCL) U ontvangt deze informatie, omdat bij u hairy cell leukemie (HCL) is geconstateerd. Hairy cell leukemie (HCL) is een zeldzame aandoening,

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

KEYTRUDA (pembrolizumab)

KEYTRUDA (pembrolizumab) Risico minimalisatie materiaal betreffende Keytruda (pembrolizumab) voor patiënten KEYTRUDA (pembrolizumab) Patiënteninformatiefolder Risico minimalisatie materiaal betreffende Keytruda (pembrolizumab)

Nadere informatie

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel BOTTUMOREN Om beter te kunnen begrijpen wat een bottumor juist is, wordt er in deze brochure meer uitleg gegeven over de normale structuur van het bot. Op die manier krijgt u een beter zicht op wat abnormaal

Nadere informatie

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel rituximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Non Hodgkin lymfoom Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne

Nadere informatie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie Behandelingen bij longkanker inclusief klinische studie immuuntherapie 1 Longkanker Longkanker is niet één ziekte: er bestaan meerdere vormen van longkanker. In deze brochure bespreken we de twee meest

Nadere informatie

MabThera. rituximab. Wat is MabThera? Wanneer wordt MabThera voorgeschreven? EPAR-samenvatting voor het publiek

MabThera. rituximab. Wat is MabThera? Wanneer wordt MabThera voorgeschreven? EPAR-samenvatting voor het publiek EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 EPAR-samenvatting voor het publiek rituximab Dit is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport (EPAR) voor. Het geeft uitleg over de aanpak van het Comité

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

Titel: HOVON 105. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek

Titel: HOVON 105. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek Titel:. Rituximab bij het primair centraal zenuwstelsel lymfoom. Een gerandomiseerd HOVON / ALLG onderzoek Officiële titel: Rituximab in Primary Central Nervous system Lymphoma. A randomized HOVON / ALLG

Nadere informatie

Rituximab (Mabthera )

Rituximab (Mabthera ) Rituximab (Mabthera ) Maatschap reumatologie Kennemerland RITUXIMAB (MABTHERA ) Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel Rituximab te behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

MABTHERA (RITUXIMAB) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER VAN MABTHERA MabThera 500 mg concentraat voor oplossing voor infusie (rituximab)

MABTHERA (RITUXIMAB) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER VAN MABTHERA MabThera 500 mg concentraat voor oplossing voor infusie (rituximab) MABTHERA (RITUXIMAB) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER VAN MABTHERA MabThera 500 mg concentraat voor oplossing voor infusie (rituximab) Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start

Nadere informatie

Behandeling met infliximab Ter behandeling van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Behandeling met infliximab Ter behandeling van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Behandeling met infliximab Ter behandeling van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Afdeling maag-darm-leverziekten Inleiding Uw arts heeft een behandeling met infliximab voorgesteld. Infliximab is

Nadere informatie

Thiopurines Azathioprine (Imuran ) Mercaptopurine( puri-nethol ) Tioguanine (Lanvis )

Thiopurines Azathioprine (Imuran ) Mercaptopurine( puri-nethol ) Tioguanine (Lanvis ) Thiopurines Azathioprine (Imuran ) Mercaptopurine( puri-nethol ) Tioguanine (Lanvis ) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u verteld dat u in aanmerking komt voor een onderhoudsbehandeling met een

Nadere informatie

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Azathioprine Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa 2 Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u azathioprine (merknaam Imuran ) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of

Nadere informatie

TNF blokkerende medicijnen

TNF blokkerende medicijnen TNF blokkerende medicijnen Reumatologie 1 TNF blokkerende medicijnen Etanercept (Enbrel ), Adalimumab (Humira ), Golimumab (Symponi ), Certolizumab pegol (Cimzia ) en Infliximab (Remicade ) Uw reumatoloog

Nadere informatie

1. Wat is Urfadyn PL en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

1. Wat is Urfadyn PL en waarvoor wordt dit middel gebruikt? Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Urfadyn PL 100 mg harde capsules Nifurtoïnol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. Zorgvraag verhelderen 23 - Recepten 24 - Zelfzorgvragen 30 3. Geneesmiddelen 37 - Medicijnen tegen griep en verkoudheid 38 - De

Nadere informatie

Inleiding. Wat is infliximab

Inleiding. Wat is infliximab Infliximab-infuus Inleiding In overleg met uw maag-, darm-, leverarts (MDL-arts) gaat u starten met de behandeling infliximab. In deze folder vindt u informatie over infliximab, over de werking en de behandeling,

Nadere informatie

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere.

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Informatie longkanker Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Inhoud 3 Waarom heeft uw arts Taxotere voorgesteld? Hoe wordt Taxotere toegediend? 4 Bijwerkingen op het

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Wat is afstoting na niertransplantatie? U krijgt medicijnen om afstoting van uw transplantatienier

Nadere informatie

4. Bereiden 49 - Rekenen 50 - Bereiden 52. 8. Persoonlijke groei 81 - Feedback 82

4. Bereiden 49 - Rekenen 50 - Bereiden 52. 8. Persoonlijke groei 81 - Feedback 82 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Virussen en bacteriën 10 - Het afweersysteem 14 - Ziektebeelden 19 2. Verhelderen van de zorgvraag 25 - Recepten 26 - Zelfzorgvragen 33 3. Geneesmiddelen 39 - Medicijnen tegen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Therapie MABTHERA

Patiënteninformatie. Therapie MABTHERA Patiënteninformatie Therapie MABTHERA Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Omschrijving van uw therapie MABTHERA... 3 Wat is Mabthera?... 3 Hoe wordt Mabthera toegediend?... 3 Waar wordt Mabthera toegediend?...

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Virussen en bacteriën 10 - Het afweersysteem 14 - Ziektebeelden 19

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Virussen en bacteriën 10 - Het afweersysteem 14 - Ziektebeelden 19 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Virussen en bacteriën 10 - Het afweersysteem 14 - Ziektebeelden 19 2. De intake 25 - Ernst van de klachten 26 - Het intakegesprek 27 3. Geneesmiddelen 33 - Medicijnen tegen kinderziektes

Nadere informatie

Infliximab (Remicade) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Infliximab (Remicade) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Infliximab (Remicade) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten Uw behandelend arts of IBD-verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van Infliximab (Remicade).

Nadere informatie

Rituximab (MabThera ) Voorgeschreven door de reumatoloog

Rituximab (MabThera ) Voorgeschreven door de reumatoloog Rituximab (MabThera ) Voorgeschreven door de reumatoloog Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2013 pavo 0908 Inleiding De reumatoloog heeft met u besproken dat u rituximab gaat gebruiken. In deze folder leest

Nadere informatie

De behandeling van borstkanker met Nolvadex

De behandeling van borstkanker met Nolvadex Meer informatie Voor meer informatie kunt u kijken op de internetsite www.astrazeneca.nl (onder het kopje Patiënteninformatie en vervolgens 'Kanker'). U kunt ook de brochure Borstkanker roept vragen op

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. De intake 23 - Ernst van de klachten 24 - Het intakegesprek 26 3. Geneesmiddelen 31 - Medicijnen tegen griep en verkoudheid 32

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Vedolizumab (Entyvio ) Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Vedolizumab (Entyvio ) Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Patiënteninformatie Vedolizumab (Entyvio ) Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatie over de behandeling door de MDL-arts met het medicijn vedolizumab 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina

Nadere informatie

Essentiële Trombocytose

Essentiële Trombocytose Essentiële Trombocytose Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. Inleiding U

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Docetaxel

Patiënteninformatie. Docetaxel Patiënteninformatie Docetaxel 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Wat is de samenstelling van deze therapie... 4 Waar wordt de therapie toegediend?... 4 Verloop van de

Nadere informatie

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiënteninformatiebrochure

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiënteninformatiebrochure De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel KEYTRUDA. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Revlimid (lenalidomide)

Patiënteninformatie. Revlimid (lenalidomide) Patiënteninformatie Revlimid (lenalidomide) 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Richtlijnen voor het innemen van Revlimid... 4 Bijwerkingen... 9 Speciale controle van uw

Nadere informatie

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Therapie: Erbitux

SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS. Therapie: Erbitux SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Therapie: Erbitux Inhoud Wat is Erbitux Hoe wordt Erbitux toegediend? Wat is belangrijk om te weten als u Erbitux krijgt toegediend? Huid reacties Enkele raadgevingen Duur

Nadere informatie

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Ipsen Endocrinologie Increlex (injectie met mecasermine [rdna-herkomst]) Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Voorlichtingsfolder zoals beschreven

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft

Hairy cell leukemie. Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft Dr. R.E Brouwer Hemato-oncoloog RDGG, Delft HCL Wat is HCL Oorzaken Klachten Onderzoeken Behandeling Vooruitzichten Nieuwe ontwikkelingen 2 Wat is Hairy cell leukemie Hairy cell Leukemie (HCL) is een vorm

Nadere informatie

Kanker van de baarmoeder

Kanker van de baarmoeder Kanker van de baarmoeder Endometriumcarcinoom Deze informatiebrochure is bestemd voor vrouwen met baarmoederkanker en hun omgeving. De brochure geeft u een antwoord op volgende vragen: Wat is baarmoederkanker?

Nadere informatie

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Ipsen Endocrinologie Increlex (injectie met mecasermine [rdna-herkomst]) Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Voorlichtingsfolder zoals beschreven

Nadere informatie

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiëntenfolder

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiëntenfolder De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel YERVOY. Het verplichte plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Removab 10 microgram concentraat voor oplossing voor infusie catumaxomab

Bijsluiter: informatie voor de patiënt. Removab 10 microgram concentraat voor oplossing voor infusie catumaxomab Bijsluiter: informatie voor de patiënt Removab 10 microgram concentraat voor oplossing voor infusie catumaxomab Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Methotrexaat. Poli Reumatologie

Methotrexaat. Poli Reumatologie 00 Methotrexaat Poli Reumatologie 1 U heeft in overleg met uw arts besloten Methotrexaat te gaan gebruiken. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen nog vragen dan kunt

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept)

Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept) Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept) Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voor wie is deze therapie geschikt?... 1 3 Voor het starten met de behandeling... 1 4 Starten met Enbrel... 2 5 Toediening...

Nadere informatie

Behandeling van Hepatitis C

Behandeling van Hepatitis C Behandeling van Hepatitis C MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inleiding Uw behandelend arts heeft bij u Hepatitis C geconstateerd. De MDL-verpleegkundige gaat u begeleiden bij het behandelen

Nadere informatie

Behandeling Mabthera + CHOP

Behandeling Mabthera + CHOP Behandeling Mabthera + CHOP 1. Welke chemotherapie (=cytostatica) krijgt u? Uw behandeling bestaat uit Mabthera en een combinatie van chemo s (CHOP). Mabthera (rituximab) is een antilichaam. Dit is een

Nadere informatie

De meest voorkomende bijverschijnselen zijn: Bijverschijnselen die weinig voorkomen: Bijverschijnselen die zelden voorkomen:

De meest voorkomende bijverschijnselen zijn: Bijverschijnselen die weinig voorkomen: Bijverschijnselen die zelden voorkomen: Methotrexaat Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u verteld dat u in aanmerking komt voor een onderhoudsbehandeling met Methotrexaat in verband met een chronische ontstekingsziekte van de darmen (ziekte

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van Ustekinumab-Stelara

Instructies voor het gebruik van Ustekinumab-Stelara Instructies voor het gebruik van Ustekinumab-Stelara Inhoud 1. Inleiding 2. Wie is geschikt voor deze therapie 3. Voor het starten met de behandeling 4. Starten met Stelara 5. Toediening 6. Effectiviteit

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Clindamycine EG 300 mg harde capsules Clindamycinehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Clindamycine EG 300 mg harde capsules Clindamycinehydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Clindamycine EG 300 mg harde capsules Clindamycinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen. Want er staat belangrijke

Nadere informatie

Non-Hodgkinlymfomen. Met wie kan ik erover praten? De Stichting tegen Kanker luistert naar u. tel.: +32 2 733 68 68 - fax: +32 2 734 92 50

Non-Hodgkinlymfomen. Met wie kan ik erover praten? De Stichting tegen Kanker luistert naar u. tel.: +32 2 733 68 68 - fax: +32 2 734 92 50 3.1.10 NL Met wie kan ik erover praten? Non-Hodgkinlymfomen Non-Hodgkinlymfomen Zoekt u hulp of andere informatie? Heeft u er behoefte aan om uw hart eens te luchten? Zoekt u informatie over een type kanker

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) Behandeling tweedelijns antireumatica

Abatacept (Orencia ) Behandeling tweedelijns antireumatica Abatacept (Orencia ) Behandeling tweedelijns antireumatica Abatacept (Orencia ) is een antireumatisch geneesmiddel dat er voor zorgt dat de ontsteking en de pijn in uw gewrichten afneemt. Het zorgt er

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Herceptin

Patiënteninformatie. Herceptin Patiënteninformatie Herceptin 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Wat is Herceptin?... 4 Hoe wordt Herceptin toegediend?... 4 Waar wordt de therapie toegediend?... 4 Verwikkelingen...

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Therapie CETUXIMAB

Patiënteninformatie. Therapie CETUXIMAB Patiënteninformatie Therapie CETUXIMAB Inhoud Inleiding... 3 Samenstelling van uw therapie CETUXIMAB... 3 Verloop van de therapie... 3 Belangrijk om te weten... 4 Mogelijke nevenwerkingen van Erbitux...

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Nexavar Nexavar Uw arts schreef u een nieuw geneesmiddel voor, Nexavar. Deze behandeling richt zich op kankercellen (targeted therapie). Nexavar

Nadere informatie

Dagboekje voor de opvolging van uw behandeling

Dagboekje voor de opvolging van uw behandeling Dagboekje voor de opvolging van uw behandeling Dit boekje behoort toe aan Beste patiënt(e), Uw arts heeft u een geneesmiddel voorgeschreven ter behandeling van melanoom, een specifieke vorm van huidkanker.

Nadere informatie

Behandeling met methotrexaat. Polikliniek Dermatologie

Behandeling met methotrexaat. Polikliniek Dermatologie Behandeling met methotrexaat Polikliniek Dermatologie Methotrexaat wordt gebruikt om psoriasis te behandelen. In deze folder vindt u informatie over de werking en de bijwerkingen van methotrexaat. Het

Nadere informatie

Infliximab (Remicade ) bij huidaandoeningen

Infliximab (Remicade ) bij huidaandoeningen Infliximab (Remicade ) bij huidaandoeningen U heeft in overleg met uw arts besloten infliximab te gaan gebruiken. Deze folder geeft u informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen nog vragen,

Nadere informatie

1. Welke chemotherapie (=cytostatica) krijgt u?

1. Welke chemotherapie (=cytostatica) krijgt u? Behandeling ABVD 1. Welke chemotherapie (=cytostatica) krijgt u? Uw behandeling bestaat uit een combinatie van vier verschillende chemo s (ABVD). ABVD is de afkorting van verschillende chemoproducten:

Nadere informatie

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Wikken en wegen Wat is de beste behandeling? Beste behandeling? Grootste kans op genezing..

Nadere informatie

helpt genezen. Koorts? Meer weten Beter meten

helpt genezen. Koorts? Meer weten Beter meten helpt genezen. Koorts? Meer weten Beter meten Koorts : een hot topic? Wat is koorts? Koorts is geen ziekte. Het is een symptoom dat aangeeft dat het afweermechanisme van het lichaam actief vreemde indringers

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Therapie VECTIBIX

Patiënteninformatie. Therapie VECTIBIX Patiënteninformatie Therapie VECTIBIX Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving van uw therapie Vectibix... 3 Wat is Vectibix?... 3 Hoe wordt Vectibix toegediend?... 3 Waar wordt de therapie toegediend?... 4

Nadere informatie

Methotrexaat bij de ziekte van Crohn

Methotrexaat bij de ziekte van Crohn Methotrexaat bij de ziekte van Crohn 2 Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u Methotrexaat voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Hairy cell leukemie Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Wie krijgen leukemie? Elk jaar krijgen in Nederland rond de 1500 mensen leukemie Ongeveer 750 acute leukemie Bij de anderen gaat het om chronische

Nadere informatie

Meer weten over RADIOTHERAPIE

Meer weten over RADIOTHERAPIE Meer weten over RADIOTHERAPIE Deze brochure probeert u een beter inzicht te geven in de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Als u hier geen antwoord vindt op een vraag, aarzel dan niet

Nadere informatie

Bloedvergiftiging. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Bloedvergiftiging. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Bloedvergiftiging Informatie voor patiënten F0907-1225 juni 2010 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Tumor Necrosis Factor (TNF)

Tumor Necrosis Factor (TNF) Reumatologie Tumor Necrosis Factor (TNF) alfa blokkerende behandeling TNF-alfa blokkerende behandeling Toedieningsvorm: Infliximab: intraveneus, via een infuus in de bloedvaten. Dit gebeurt op de afdeling

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Informatie over een bloedtransfusie

Informatie over een bloedtransfusie Informatie over een bloedtransfusie Bij het tot stand komen van deze folder is gebruik gemaakt van de volgende folders: Bloedtransfusie voor patiënten - Stichting Sanquin Bloedvoorziening. Bloedtransfusie

Nadere informatie

Informatieve brochure voor ouders van jonge kinderen met ahus

Informatieve brochure voor ouders van jonge kinderen met ahus De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel SOLIRIS. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: segmentectomie

Nadere informatie

Infliximab. (Inflectra /Remicade /Remsima ) Informatiefolder. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. N-ICC folder IFX uitgave november 2014

Infliximab. (Inflectra /Remicade /Remsima ) Informatiefolder. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. N-ICC folder IFX uitgave november 2014 Infliximab (Inflectra /Remicade /Remsima ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder N-ICC folder IFX uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS. Removab 10 microgram concentraat voor oplossing voor infusie catumaxomab

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS. Removab 10 microgram concentraat voor oplossing voor infusie catumaxomab BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS Removab 10 microgram concentraat voor oplossing voor infusie catumaxomab Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

Infliximab (Remicade )

Infliximab (Remicade ) Infliximab (Remicade ) bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van Infliximab (Remicade ). In deze folder

Nadere informatie

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Uw arts heeft u Zoladex voorgeschreven. Zoladex kan worden toegepast bij vrouwen met borstkanker bij wie sprake is van uitzaaiingen. In deze

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Afdeling: Onderwerp: MDL-centrum (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van (Humira). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Propylthiouracile is een stof dat de schildklierwerking remt.

Propylthiouracile is een stof dat de schildklierwerking remt. BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS PROPYLTHIOURACILE 50 mg, tabletten Propylthiouracile Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64.

hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. Polycythemia Vera Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. Inleiding U heeft

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Imnovid (pomalidomide)

Patiënteninformatie. Imnovid (pomalidomide) Patiënteninformatie Imnovid (pomalidomide) Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Richtlijnen voor het innemen van Imnovid... 4 Bijwerkingen... 9 Regelmatig... 9 Soms... 9 Zelden...

Nadere informatie

Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen

Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen Mycofenolaat Mofetil (MMF CellCept ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel mycofenolaat mofetil te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Vedolizumab (Entyvio ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Vedolizumab (Entyvio ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Vedolizumab (Entyvio ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis Let op : Bel op uw opnamedag vóór 10.00 uur naar de Dagverpleging Tel: 010-258 54 17 Dit middel

Nadere informatie

Etanercept Voor de behandeling van psoriasis

Etanercept Voor de behandeling van psoriasis In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten te starten met Etanercept voor de behandeling van psoriasis. In deze brochure leest u wat u moet weten over de behandeling met het medicijn Etanercept. Deze

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Paclitaxel

Patiënteninformatie. Paclitaxel Patiënteninformatie Paclitaxel Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Wat is de samenstelling van deze therapie... 3 Belang van de ondersteunende medicatie... 3 Waar wordt de

Nadere informatie

Adalimumab (Humira )

Adalimumab (Humira ) Adalimumab (Humira ) Maatschap reumatologie Kennemerland ADALIMUMAB (HUMIRA ) U heeft in overleg met uw arts besloten Adalimumab te gaan gebruiken. Deze folder geeft u informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Methotrexaat (ledertrexate of emthexate) bij de ziekte van Crohn bij kinderen

Methotrexaat (ledertrexate of emthexate) bij de ziekte van Crohn bij kinderen Methotrexaat (ledertrexate of emthexate) bij de ziekte van Crohn bij kinderen 2 In overleg met de behandelend arts is besloten dat uw kind het medicijn Methotrexaat gaat gebruiken, afgekort MTX. De reden

Nadere informatie

Kanker van de eierstokken

Kanker van de eierstokken Kanker van de eierstokken Ovariumcarcinoom Deze informatiebrochure is bestemd voor vrouwen met eierstokkanker en hun omgeving. We geven u een antwoord op volgende vragen: Wat is eierstokkanker? Wat zijn

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie

Chronische lymfatische leukemie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Chronische lymfatische leukemie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding Symptomen U wordt behandeld voor chronische lymfatische leukemie. U hebt hierover

Nadere informatie

Infliximab (Remicade )

Infliximab (Remicade ) Infliximab (Remicade ) Maatschap reumatologie Kennemerland INFLIXIMAB (REMICADE ) U heeft in overleg met uw arts besloten Infliximab te gaan gebruiken. Deze folder geeft u informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Prednison, Prednisolon. corticosteroïden

Prednison, Prednisolon. corticosteroïden Prednison, Prednisolon corticosteroïden Inhoudsopgave Werking 3 Gebruik 3 Bijverschijnselen 4 Aanvullende informatie 5 Methylprednison injecties 6 Vaccinaties 6 Sint Maartenskliniek 7 Colofon 8 2 U heeft

Nadere informatie

Infliximab (Remicade) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa)

Infliximab (Remicade) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Infliximab (Remicade) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van infliximab In deze folder leest u over de werking

Nadere informatie

Nabehandeling voor oppervlakkige blaasgezwellen met BCG of Mitomycine-C SAP 13554

Nabehandeling voor oppervlakkige blaasgezwellen met BCG of Mitomycine-C SAP 13554 Nabehandeling voor oppervlakkige blaasgezwellen met BCG of Mitomycine-C SAP 13554 2014, opgemaakt door de dienst urologie te Az Damiaan Oostende. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER NATRICLO 585 mg/10ml NATRICLO 1g/10ml NATRICLO 2g/10ml NATRICLO 3g/10ml NATRICLO 4g/20ml NATRICLO 6g/20ml Concentraat voor oplossing voor infusie Natriumchloride

Nadere informatie