Waarom arme mensen domme dingen doen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom arme mensen domme dingen doen"

Transcriptie

1 Waarom arme mensen domme dingen doen 23 december 2016

2 2013: Schaarste-onderzoek Financiële zorgen veroorzaken: Tunnelvisie Gebrek aan bandbreedte Nieuwe financiële zorgen Geen speelruimte Lenen

3 Tunnelvisie Denken wordt in bezit genomen door schaarste (focus op schaarste). Positief: focusdividend. maakt preciezer, creatiever, zuiniger Negatief: tunnelvisie Alle problemen in de toekomst moeten wijken voor die van vandaag.

4 Experimentje Bedenk witte dingen Melk Sneeuw..

5 Keuzes bij tunnelvisie Alleen een basisverzekering of een hoger eigen risico, want dat is nú goedkoper Geen doktersbezoek, want dan nú geen kosten voor eigen risico Huur niet betalen, want nú staat de deurwaarder op de stoep

6 Bandbreedte Externe factoren beïnvloeden je bandbreedte Herrie, telefoon op je dashboard Schaarste doet dat ook Geldstress bezet een deel van je cognitieve capaciteit zonder dat je je ervan bewust bent. Als een computer waar op de achtergrond nog allerlei processen draaien

7 Experiment Proefpersonen deden testjes met beantwoorden kennisvragen Geen beloning: rijk en arm gelijk resultaat Beloning: rijk presteerde beter dan arm Eerst vragen over financiële situatie: verschil groter Eerst moeilijke financiële keuzes voorleggen: verschil véél groter

8 Experiment 2 Onder boeren in India zelfde soort test Geen beloning: voor en na de oogsttijd gelijk resultaat Beloning: na oogsttijd beter dan ervoor Eerst vragen over financiële situatie: verschil groter Eerst moeilijke financiële keuzes voorleggen: verschil veel groter

9 Conclusie (na veel meer onderzoek): De psychologie van schaarste zorgt er voor dat het IQ van mensen met financiële zorgen met 13 punten daalt. Dat is waarom arme mensen domme dingen doen. Wijzig deze tekst bij beeld/koptekst en voettekst

10 2014: het is niet alleen psychologisch

11 Verschillende soorten stress Positieve stress ( gezonde spanning ) Toelaatbare stress Toxische / chronische stress

12

13 Verschillende soorten stress Toelaatbare stress https://www.youtube.com/watch?v=nh7k8wclzb4

14 Verschillende soorten stress Toxische / chronische stress

15 Armoede en schulden als stressfactor de stress van rondkomen en van schulden én de stress van aan armoede gerelateerde risico s: Ongezonde en onveilige woonomgeving Slechte huisvesting Slechtere scholen Werkloosheid Instabiele gezinnen Slechtere gezondheid Verhuizingen

16 Gevolgen stress op hersenontwikkeling Executieve functies ontwikkelen zich minder goed Biologisch verklaarbare impact op gedrag

17 Executieve functies stellen ons in staat om doelen te stellen Denkfuncties Plannen/prioriteren, organiseren, tijdmanagement, werkgeheugen, metacognitie (zelfinzicht) Gedragsregulatiefuncties Inhibitie (impulscontrole), emotieregulatie, taakinitiatie, cognitieve flexibiliteit, doelgerichte vasthoudendheid, aandacht kunnen richten, stresstolerantie

18 Wat wordt dan moeilijk? Afleidingen en verleidingen weerstaan Impulsen onderdrukken Focus houden Eerst denken en dan pas doen Volhouden Meerdere ballen in de lucht houden Focussen maar niets vergeten Complexe instructies volgen Plannen aanpassen Prioriteiten bijstellen Dus net dát wat belangrijk is om financiële zorgen op te lossen

19 Wat betekent dat voor het kijken naar schuldenproblematiek? motivatie van mensen met schulden komt in ander daglicht: Niet willers of Niet kunners? afspraken maken en voorwaarden stellen moet anders is na 3 jaar schuldenvrij een écht perspectief? van generatie op generatie in de schulden wordt beter verklaarbaar: hoe zetten we preventie in?

20 Conclusie Voorkom dat de dienstverlening stressverhogend werkt Houd rekening met beperkt beschikbare executieve functies Wijzig deze tekst bij beeld/koptekst en voettekst

21 Wat moeten we woensdag anders doen?... en hoe zit dat op de langere termijn?

22 Verminder de stress in context van dienstverlening Drukke omgeving (veel geluid, prikkels, afleiding) Tegen kosten of onduidelijkheid over kosten Strenge, onvriendelijke bejegening die stigma s impliceert Onvriendelijke foto s in informatiemateriaal Autoritaire one-size-fits all-benadering Rustige omgeving met privacy en eventueel kinderopvang Duidelijk en liefst kosteloos Vriendelijke bejegening Vriendelijke foto s in informatiemateriaal Respect voor waarden, tradities en (geloofs)overtuigingen Wijzig deze tekst bij beeld/koptekst en voettekst

23 Verminder de mate waarin toegang een beroep doet op executieve functies Heel veel informatie geven die mensen moeten onthouden Ingewikkelde en versnipperde aanvraagprocedures Informatie eenvoudig langs meerdere kanalen en herhaaldelijk beschikbaar maken Gestroomlijnde, integrale en eenvoudige aanvraagprocedures (holistisch) Uitval niet toestaan Ingewikkelde formulieren Lastig bereikbaar Uitvallers weer in laten stromen zonder sanctie Eenvoudige formulieren Gemakkelijk bereikbaar Wijzig deze tekst bij beeld/koptekst en voettekst

24 Verminder de mate waarin dienstverlening een beroep doet op executieve functies De stress van schaarste laten voortbestaan Versnipperde voorzieningen Vertrouwen op eigen verantwoordelijkheid klant Ingewikkelde informatie Straffen Grote stappen Complexe zaken aan het eind van de dag bespreken One-size-fits-all dienstverlening Voorzie in basisbehoeften (transport, kinderopvang, goedkope noodleningen, inkomensregelingen) zodat mensen op de belangrijke zaken kunnen focussen Gebundelde voorzieningen Sturen van reminders voor afspraken, lessen, deadlines, compenseer waar nodig Gemakkelijke schema s en checklists Belonen Kleine incrementele stappenplannen Complexe zaken in de ochtend Rekening houden met zwakke functies en gebruik maken sterke functies Wijzig deze tekst bij beeld/koptekst en voettekst

Effectieve armoede-interventies

Effectieve armoede-interventies Effectieve armoede-interventies Lessen uit de gedragsleer Roeland van Geuns Lector Armoede Interventies, Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 16-02-2017 INHOUD 1. Context voor arme mensen 2. Effecten armoede

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Effecten van armoede en wat daaraan wel en niet te doen: stand van de wetenschap. Roeland van Geuns Lector Armoede Interventies, Hogeschool van Amsterdam Fragment rekening

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Tamara Madern

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Tamara Madern Mobility Mentoring Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Tamara Madern Waarom is schulden oplossen zo moeilijk? De invloed van stress: schaarste Waarom

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Mobility Mentoring Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden De aanleiding. Schaarste toepassen in dienstverlening? Executieve functies Denkfuncties Plannen

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Tamara Madern, 15 september 2017

Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Tamara Madern, 15 september 2017 Mobility Mentoring Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Tamara Madern, 15 september 2017 SCHULDEN IN NEDERLAND Schulden Bijna 1 op de 5 huishoudens

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Hoe kan ondersteuning effectief zijn en waarom? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat is arm? 2. Aspecten van armoede 1.

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

De Kleine Prins Expertisecentrum

De Kleine Prins Expertisecentrum De Kleine Prins Expertisecentrum Femke Rienstra f.rienstra@dekleineprins.nl 31/10/16 2 Executieve Functies Kennis m.b.t. Executieve Functies (EF), de ontwikkeling ervan en het kunnen herkennen van de EF

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Effecten in de praktijk Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Armoede en schulden: en paar cijfers? 1. Effecten armoede 2.

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! 30-11-2015. Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen

MRI. fmrt. HELP mijn kind heeft huiswerk! 30-11-2015. Frontaal kwab. In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen HELP mijn kind heeft huiswerk! MRI In het lichaam kijken zonder het te hoeven openen. Hersenen fmrt Frontaal kwab Groei rond het 12e jaar Hersenen bereiden zich voor op snelle groei in puberteit. Use it

Nadere informatie

KKGK - Lerend Netwerk 9 februari 2017 Sanne Feryn

KKGK - Lerend Netwerk 9 februari 2017 Sanne Feryn KKGK - Lerend Netwerk 9 februari 2017 Sanne Feryn Programma Deel 1: Wat zijn EF? Deel 2: Zet je EF-bril op Deel 3: Discussie DEEL 1: Wat zijn executieve functies? Wat zijn executieve functies? https://www.youtube.com/watch?v=fnu48tm-170

Nadere informatie

Drs. Dirma Terlouw, BSc.

Drs. Dirma Terlouw, BSc. Drs. Dirma Terlouw, BSc. Orthopedagoog Gezondheidszorgpsycholoog Kinder- en jeugdpsycholoog Onderwijskundige Praktijk in Nieuwegein Doel van de avond Beter begrijpen van pubers/adolescenten - Ingevulde

Nadere informatie

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17

Executieve functies. Problemen met executieve functies 11/01/17 11/01/17 GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: DE ROL VAN DE EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ HET SUCCES IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Executieve functies DR. MARIETTE HUIZINGA is een paraplubegrip voor verschillende denkprocessen

Nadere informatie

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 24 juni 2015 1 INHOUD 1. Enkele cijfertjes 2. Gedrag: enkele recente inzichten

Nadere informatie

Financiële problematiek

Financiële problematiek Financiële problematiek Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Nadja Jungmann Hoe komen NL huishoudens rond? 120 100 80 60 Er wordt veel geld overgehouden

Nadere informatie

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Schaarste toepassen in dienstverlening? Mobility Mentoring in Nederland Voorjaar 2016 subsidie aangevraagd - Groot congres in najaar 2016 - Artikelen in

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Speciale aandacht voor armoede in wijkteams? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Oorzaken van armoede 2. Armoede en multi-problematiek

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Toepassen in uw organisatie. Tamara Madern, 15 september 2017

Mobility Mentoring. Toepassen in uw organisatie. Tamara Madern, 15 september 2017 Mobility Mentoring Toepassen in uw organisatie Tamara Madern, 15 september 2017 Handreiking Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Twee processen Limbische

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Speciale aandacht voor armoede in wijkteams? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Oorzaken van armoede 2. Armoede en multi-problematiek

Nadere informatie

Beter bij de Les. Marthe van der Donk, Ariane Tjeenk-Kalff, Anne-Claire Hiemstra-Beernink

Beter bij de Les. Marthe van der Donk, Ariane Tjeenk-Kalff, Anne-Claire Hiemstra-Beernink Beter bij de Les Marthe van der Donk, Ariane Tjeenk-Kalff, Anne-Claire Hiemstra-Beernink Drie onderwerpen die aan bod komen 1. Wat zijn executieve functies? 2. Wat is een cognitieve training en wanneer

Nadere informatie

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN

Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Stress-sensitieve dienstverlening NADJA JUNGMANN Schaarste toepassen in dienstverlening? Mobility Mentoring in Nederland Voorjaar 2016 subsidie aangevraagd - Groot congres in najaar 2016 - Artikelen in

Nadere informatie

Zwakke executieve functies komen voor bij kinderen met ADHD, autisme en leerstoornissen, maar ook bij veel kinderen zonder diagnose.

Zwakke executieve functies komen voor bij kinderen met ADHD, autisme en leerstoornissen, maar ook bij veel kinderen zonder diagnose. Talenten en problemen Het is zó frustrerend als je ziet dat getalenteerde kinderen telkens weer worstelen met simpele taken zoals huiswerk, opruimen en aankleden. Of met het omgaan met boosheid en teleurstellingen.

Nadere informatie

12 september Mobility Mentoring Nederland

12 september Mobility Mentoring Nederland 12 september 2017 Mobility Mentoring Nederland Welkomstwoord Han de Jager, wethouder Alphen aan den Rijn Portefeuille: - Jeugdbeleid - Basis & voortgezet onderwijs - Zorg & welzijn (inclusief Wmo & volksgezondheid)

Nadere informatie

Executieve Functies. Omdat intelligentie alléén niet de doorslaggevende factor is

Executieve Functies. Omdat intelligentie alléén niet de doorslaggevende factor is Executieve Functies Omdat intelligentie alléén niet de doorslaggevende factor is De volgende stap Van de basisschool naar het voortgezet onderwijs langere concentratieboog minder speeltijd, meer huiswerk

Nadere informatie

GEDRAG EN INCASSO. Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam. Utrecht, 25 november 2016

GEDRAG EN INCASSO. Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam. Utrecht, 25 november 2016 GEDRAG EN INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Utrecht, 25 november 2016 1 INHOUD 1. Relevantie gedrag 2. Gedrag: enkele recente inzichten 3. Gevolgen voor

Nadere informatie

BRIEF-P. Vragenlijst executieve functies voor 2- tot 5-jarigen. HTS Report. Julia de Vries ID Datum

BRIEF-P. Vragenlijst executieve functies voor 2- tot 5-jarigen. HTS Report. Julia de Vries ID Datum BRIEF-P Vragenlijst executieve functies voor 2- tot 5-jarigen HTS Report ID 5107-7039 Datum 18.07.2017 Ouderversie Informant: Jeroen de Vries Vader BRIEF-P Inleiding 2 / 10 INLEIDING De BRIEF-P is een

Nadere informatie

Zelfscore 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 FOCUS. www.wimrombaut.be

Zelfscore 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 FOCUS. www.wimrombaut.be www.wimrombaut.be 1 Zelfscore 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 FOCUS www.wimrombaut.be 2 PACE MAKER P PERFORMANT A AUTHENTIEK C CONSTRUCTIEF E ENTHOUSIAST 3 Focus Scherp stellen Inzoomen Vasthouden Discipline www.wimrombaut.be

Nadere informatie

Keuzewerktijd in het praktijkonderwijs

Keuzewerktijd in het praktijkonderwijs Natasja Peters Natasja Peters is docent op de Kennemer Praktijkschool in Heemskerk. E-mail: natasjaapeters@gmail.com. Eigen keuzes maak je samen Keuzewerktijd in het praktijkonderwijs Vier dagen per week

Nadere informatie

Executieve functies Leermogelijkheden afstemmen met leerling, leraar en ouders

Executieve functies Leermogelijkheden afstemmen met leerling, leraar en ouders 12 september 2013 Workshop Executieve functies Leermogelijkheden afstemmen met leerling, leraar en ouders Lucie Spreij en Geke Klapwijk Programma Executieve functies: toelichting concept en EF s via SFI

Nadere informatie

Aan de slag met activerende incasso. Huurincasso Congres maart

Aan de slag met activerende incasso. Huurincasso Congres maart Aan de slag met activerende incasso Huurincasso Congres 2017 28 maart Aandacht voor gedrag De sleutel tot succes Groeiende groep niet in beeld bij SHV 20 18 16 2,3 2,5 14 12 10 3,8 6,1 Problematische schulden

Nadere informatie

BRIEF-A. Vragenlijst executieve functies voor volwassenen. HTS Report. Elizabeth Smit ID Datum Zelfrapportageversie

BRIEF-A. Vragenlijst executieve functies voor volwassenen. HTS Report. Elizabeth Smit ID Datum Zelfrapportageversie BRIEF-A Vragenlijst executieve functies voor volwassenen HTS Report ID 255-83 Datum 23.06.2015 Zelfrapportageversie 3 / 12 INTERPRETATIE De BRIEF-A is binnen het diagnostisch proces te gebruiken als onderdeel

Nadere informatie

Zelfsturend leren met een puberbrein

Zelfsturend leren met een puberbrein Zelfsturend leren met een puberbrein Jacqueline Saalmink In het hedendaagse voortgezet onderwijs wordt een groot beroep gedaan op zelfsturend leren. Leerlingen moeten hiervoor beschikken over vaardigheden

Nadere informatie

Nardy Beckers. Tot 1 oktober 2017 manager Serviceplein Alphen aan den Rijn nu Directeur Sociale Zaken Maastricht Heuvelland Mobility Mentoring

Nardy Beckers. Tot 1 oktober 2017 manager Serviceplein Alphen aan den Rijn nu Directeur Sociale Zaken Maastricht Heuvelland Mobility Mentoring Nardy Beckers Tot 1 oktober 2017 manager Serviceplein Alphen aan den Rijn nu Directeur Sociale Zaken Maastricht Heuvelland Mobility Mentoring Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere

Nadere informatie

Executieve functies en leren

Executieve functies en leren Executieve functies en leren Wijnand Dekker Praktijk Dekker&Dooyeweerd, Ede info@dekkerdooyeweerd.nl EXECUTIEVE FUNCTIES WAT ZIE JE, WAT DOE JE, WAT ZEG JE, WAT PLAN JE? EXECUTIEVE FUNCTIES: IN GESPREK

Nadere informatie

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP 15-03-2013 Inhoud Het neuropsychologisch denkkader De schoolsetting Ter ondersteuning bij het kind met

Nadere informatie

Evalueren in het BuO netwerkdag 25.09.2015 - VIRBO. Jan Decuypere PBD GO! BuO

Evalueren in het BuO netwerkdag 25.09.2015 - VIRBO. Jan Decuypere PBD GO! BuO Evalueren in het BuO netwerkdag 25.09.2015 - VIRBO Jan Decuypere PBD GO! BuO Aandacht voor zelfregulatie Eventueel subtitel BuO : de lijn doortrekken - zorgcontinuüm Gewoon onderwijs BuO School op maat

Nadere informatie

HAALBAARHEID EN EFFECTIVITEIT VAN ZELFREGULATIE TRAINING. Sandra Verbeken & Caroline Braet - Zeepreventorium - Ronde Tafel 2017

HAALBAARHEID EN EFFECTIVITEIT VAN ZELFREGULATIE TRAINING. Sandra Verbeken & Caroline Braet - Zeepreventorium - Ronde Tafel 2017 HAALBAARHEID EN EFFECTIVITEIT VAN ZELFREGULATIE TRAINING Sandra Verbeken & Caroline Braet - Zeepreventorium - Ronde Tafel 2017 WAAROM? 3 DE VOEDSELOMGEVING VAN ONZE KINDEREN: OBESOGENE OMGEVING https://vimeo.com/44669019

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat

Je bent jong en je wilt wat Je bent jong en je wilt wat Kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong een vve-masterclass opbrengstgericht werken Doel masterclass a. aandacht voor ontwikkelingsvoorsprong, b. uitwisselen van ervaringen,

Nadere informatie

BRIEF-A. Vragenlijst executieve functies voor volwassenen. HTS Report. Jeroen de Vries ID Datum

BRIEF-A. Vragenlijst executieve functies voor volwassenen. HTS Report. Jeroen de Vries ID Datum BRIEF-A Vragenlijst executieve functies voor volwassenen HTS Report ID 5107-7038 Datum 18.07.2017 Informantenversie Informant: Liesbeth Bakker Vrouw BRIEF-A Inleiding 2 / 11 INLEIDING De BRIEF-A is een

Nadere informatie

Executieve functies? Wat zijn dat nu weer?

Executieve functies? Wat zijn dat nu weer? Executieve functies? Wat zijn dat nu weer? 22 januari 2015 Maurice van Werkhooven m.vanwerkhooven@aps.nl Waartoe is er onderwijs? Wat is goed onderwijs? We leiden leerlingen op voor een wereld die we niet

Nadere informatie

GEDRAG EN INCASSO SLIM OF SOCIAAL INCASSEREN?

GEDRAG EN INCASSO SLIM OF SOCIAAL INCASSEREN? GEDRAG EN INCASSO SLIM OF SOCIAAL INCASSEREN? Roeland van Geuns Lector armoede interventies Hogeschool van Amsterdam Utrecht, 11 april 2017 1 INHOUD 1. Relevantie gedrag 2. Gevolgen voor betaalgedrag 3.

Nadere informatie

Anton Horeweg Leerkracht, gedragsspecialist (M SEN)

Anton Horeweg Leerkracht, gedragsspecialist (M SEN) Anton Horeweg Leerkracht, gedragsspecialist (M SEN) Auteur Gedragsproblemen in de klas. Een praktisch handboek Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs www.gedragsproblemenindeklas.nl Twitter:

Nadere informatie

Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen

Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen Amsterdam, 30-3-2016 Roeland van Geuns LECTOR ARMOEDE EN PARTICIPATIE HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM INHOUD! 1. Wat is armoede 2. Wat zijn effecten

Nadere informatie

Aandacht.. graag! Elly Kok Marianne van Etten Expertiseteam Fritz Redlschool/UMCU

Aandacht.. graag! Elly Kok Marianne van Etten Expertiseteam Fritz Redlschool/UMCU Aandacht.. graag! Elly Kok Marianne van Etten Expertiseteam Fritz Redlschool/UMCU VOORSTELLEN DOELEN IN DEZE KORTE TIJD Meer kennis over mogelijke achtergronden en oorzaken van niettaakgericht gedrag

Nadere informatie

Versterken van zorg voor kinderen in armoede. Lieke van Herk, trainee JGZ GGD Twente Riet Haasnoot, stafarts JGZ GGD Twente

Versterken van zorg voor kinderen in armoede. Lieke van Herk, trainee JGZ GGD Twente Riet Haasnoot, stafarts JGZ GGD Twente Versterken van zorg voor kinderen in armoede Lieke van Herk, trainee JGZ GGD Twente Riet Haasnoot, stafarts JGZ GGD Twente Effect van armoede op gezondheid www.menti.com code 92 42 95 Sociale uitsluiting

Nadere informatie

Bouwstenen van het denken

Bouwstenen van het denken Werken met cognitieve bouwstenen heeft gegarandeerd resultaat Analyseren Veronderstellingen maken Logisch denken Breed denken Onveranderbaarheid inzien Verinnerlijken Niet egocentrisch communiceren Tijdsoriëntatie

Nadere informatie

BRIEF. Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen. HTS Report. Otto Peterszoon ID icode TE9Q Datum

BRIEF. Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen. HTS Report. Otto Peterszoon ID icode TE9Q Datum BRIEF Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen HTS Report ID 255-199 icode TE9Q Datum 03.10.2015 Ouderversie Informant: Roelofsen moeder BRIEF Interpretatie 3 / 11 INTERPRETATIE De BRIEF

Nadere informatie

Breinsleutels Jonge kind

Breinsleutels Jonge kind Breinsleutels Jonge kind Hoe werkt het brein van het jonge kind? Presentatie door: Ruth Heuvelman, MSc Wat zijn Breinsleutels? Een vergelijking. De deuren De bovenkamer Vijf deuren: 1. Lange-termijngeheugen

Nadere informatie

Informatie over het werkgeheugen

Informatie over het werkgeheugen Informatie over het werkgeheugen Wat is het Werkgeheugen? De mogelijkheid om informatie van verschillende aard vast te houden en deze informatie te gebruiken in een denkproces waarbij nieuwe en reeds aanwezige

Nadere informatie

Executief functioneren Hoger onderwijs

Executief functioneren Hoger onderwijs Executief functioneren Hoger onderwijs Jaap van der Stel Jaap van der Stel Lector GGz Hogeschool Leiden Brijder-Parnassia GGZ ingeest Inleiding Wat is er aan de hand? Aanzienlijke groep studenten haakt

Nadere informatie

Armoedeopgave Nieuwe handelingsperspectieven

Armoedeopgave Nieuwe handelingsperspectieven Armoedeopgave Nieuwe handelingsperspectieven 16 juni 2015 Programma Armoedeopgave 2 Verhalen uit de stad Systeemwereld vs Leefwereld Veel regelingen, veel formulieren, veel eisend Stress, korte termijn

Nadere informatie

Executieve functies. PCL Conferentie

Executieve functies. PCL Conferentie Executieve functies PCL Conferentie Wat komt aan bod? Welkom en doel Wat zijn executieve functies? Waarom belangrijk? Wat kunnen we ermee? Evaluatie Starter: pilot SAT Snelheid en Accuratesse Test Instructie:

Nadere informatie

BRIEF. Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen. HTS Report. Julia de Vries ID Datum Zelfrapportageversie

BRIEF. Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen. HTS Report. Julia de Vries ID Datum Zelfrapportageversie BRIEF Vragenlijst executieve functies voor 5- tot 18-jarigen HTS Report ID 5107-7039 Datum 18.07.2017 Zelfrapportageversie BRIEF Inleiding 2 / 10 INLEIDING De BRIEF is een vragenlijst waarmee executieve

Nadere informatie

Differentiëren, onderwijs passend maken. Schoolpsychologencongres 2017 Otto de Loor

Differentiëren, onderwijs passend maken. Schoolpsychologencongres 2017 Otto de Loor Differentiëren, onderwijs passend maken Schoolpsychologencongres 2017 Otto de Loor (o.deloor@netwerkonderwijsadviseurs.nl) Differentiëren, onderwijs passend maken Didactische, organisatorische en pedagogische

Nadere informatie

MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL?

MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL? MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL? Nadja Jungmann Lector Schulden en Incasso Hogeschool Utrecht De aanleiding. Schulden waren de aanleiding Randomised Controled Trial wees uit dat een

Nadere informatie

Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter Ma hys

Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter Ma hys Slim maar... KINDEREN EN ADOLESCENTEN MET ZWAKKE EXECUTIEVE FUNCTIES CONGRES 16 JUNI 2015 ANTROPIA DRIEBERGEN Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter

Nadere informatie

* Kleuters uitdagen werkt!

* Kleuters uitdagen werkt! voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs * Kleuters uitdagen werkt! Dolf Janson Kleuter is een ontwikkelingsfase Kleuter is geen leeftijdsaanduiding Wat betekent dit voor jonge kinderen met

Nadere informatie

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers

Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers Gedrag in goede banen leiden: over de rol van executieve functies bij kinderen en pubers Samenvatting presentatie Expertisebijeenkomst Executieve Functies Koers-VO; Capelle a/d IJssel; 3 december 2012

Nadere informatie

Executieve functies en onderwijs. Mail:

Executieve functies en onderwijs. Mail: Executieve functies en onderwijs Mail: meesgroep8@hotmail.com Ken je dit kind? Maakt taken niet af Heeft huiswerk vrijwel nooit af Stelt alles uit Is vaak snel boos Is chaotisch Lijkt onder zijn niveau

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Executieve Functies

Wat gaan we doen? Executieve Functies Executieve Functies SCHOOLJAAR: 2014-2015 Anita Bieleman & Silke Polman Wat zijn executieve functies (EF) Belang van het ontwikkelen van EF Eigen EF ervaren Theorie & praktijkvoorbeelden Wat gaan we doen?

Nadere informatie

Executieve functies in de klas

Executieve functies in de klas 1 Executieve functies in de klas SWV Zuid-Kennemerland Data: 14,15,16 april 2014 Veel uit deze training is ontleend aan of gebaseerd op: Dawson en Guare:Slim maar. (2009) en Executieve functies bij kinderen

Nadere informatie

Een nieuwe interventie voor het stimuleren van zelfcontrolevaardigheden bij obese kinderen: executieve functietraining met spelelementen

Een nieuwe interventie voor het stimuleren van zelfcontrolevaardigheden bij obese kinderen: executieve functietraining met spelelementen Een nieuwe interventie voor het stimuleren van zelfcontrolevaardigheden bij obese kinderen: executieve functietraining met spelelementen Sandra Verbeken, Caroline Braet en Saskia van der Oord (2013) Executive

Nadere informatie

Perspectief op Potenties

Perspectief op Potenties Perspectief op Potenties Jaap van der Stel Jaap van der Stel Lector GGz Hogeschool Leiden Brijder-Parnassia GGZ ingeest Een derde meer herstel? Vereist: brede visie op herstel, inclusief focus op functioneel

Nadere informatie

Executieve functies in je klas Een praktische workshop

Executieve functies in je klas Een praktische workshop Executieve functies in je klas Een praktische workshop Anton Horeweg Leerkracht, gedragsspecialist (M SEN) Auteur Gedragsproblemen in de klas in het basisonderwijs Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeld EF-groep Almeers Talentenlab. Patricia Versnel, BO/onderwijsdesign

Praktijkvoorbeeld EF-groep Almeers Talentenlab. Patricia Versnel, BO/onderwijsdesign Praktijkvoorbeeld EF-groep Almeers Talentenlab Patricia Versnel, BO/onderwijsdesign Film https://www.youtube.com/watch?v=8hubnrew-y Samenvatting film Begaafde leerlingen Grotere ondersteuningsbehoefte

Nadere informatie

Diagnostiek van executieve functies bij adolescenten

Diagnostiek van executieve functies bij adolescenten Diagnostiek van executieve functies bij adolescenten Samenvatting presentatie congres EF bij adolescenten Utrecht, 19 juni 2012 Dr. Mariëtte Huizinga Universiteit van Amsterdam Executieve functies Weerstand

Nadere informatie

What Part of Working Memory is not Working in ADHD? The effect of Reinforcement on Short Term Memory and the Central Executive

What Part of Working Memory is not Working in ADHD? The effect of Reinforcement on Short Term Memory and the Central Executive What Part of Working Memory is not Working in ADHD? The effect of Reinforcement on Short Term Memory and the Central Executive Drs. Sebastiaan Dovis Promovendus Klinische Ontwikkelingspsychologie Theorieën

Nadere informatie

BRIEF-A. Vragenlijst executieve functies voor volwassenen. HTS Report. Jeroen de Vries ID Datum Zelfrapportageversie

BRIEF-A. Vragenlijst executieve functies voor volwassenen. HTS Report. Jeroen de Vries ID Datum Zelfrapportageversie BRIEF-A Vragenlijst executieve functies voor volwassenen HTS Report ID 5107-7038 Datum 18.07.2017 Zelfrapportageversie BRIEF-A Inleiding 2 / 11 INLEIDING De BRIEF-A is een vragenlijst waarmee executieve

Nadere informatie

Executieve functies. Signaleren

Executieve functies. Signaleren Executieve functies Onlangs was ik op een VMBO voor een voorlichting aan het docententeam over TOS. Toen ik de executieve functies noemde als een belemmering bij TOS, werd mij gevraagd wat executieve functies

Nadere informatie

Mobility Mentoring. Toepassen in uw organisatie

Mobility Mentoring. Toepassen in uw organisatie Mobility Mentoring Toepassen in uw organisatie Tamara Madern, 11 april 2017 Brainstorm: Wat past in Nederland Bespreken effecten stress Een belangrijk element in Mobility Mentoring is het bespreken van

Nadere informatie

AUTISME EN CONFLICTHANTERING ANNEKE E. EENHOORN

AUTISME EN CONFLICTHANTERING ANNEKE E. EENHOORN AUTISME EN CONFLICTHANTERING ANNEKE E. EENHOORN EEN VOORBEELD Mira, 14 jaar. Derde klas van de middelbare school. Vanaf baby snel boos. Nu zo vlug kwaad dat ouders het niet meer weten. DRIE MOGELIJKE

Nadere informatie

WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE?

WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WE KUNNEN LEREN VAN EMPOWERMENT 16 MAART 2016 Werkconferentie Sint Laurensfonds: Kinderen en armoede - naar een gerichte inzet Dr. Jurriaan Omlo ROTTERDAM IS DE

Nadere informatie

PERSPECTIEF OP POTENTIES. Juul Koene lectoraat GGZ Hogeschool Leiden

PERSPECTIEF OP POTENTIES. Juul Koene lectoraat GGZ Hogeschool Leiden PERSPECTIEF OP POTENTIES Juul Koene lectoraat GGZ Hogeschool Leiden HERSTEL Herstel omvat vier componenten Functioneel herstel krijgt weinig expliciete aandacht FUNCTIONEEL HERSTEL Leerprocessen Nadruk

Nadere informatie

VWO LEERLINGEN WILLEN DEUGEN. OVER EXCELLEREN EN AFSTEMMEN OP VERSCHILLEN. OTTO DE LOOR (O.DELOOR@APS.NL)

VWO LEERLINGEN WILLEN DEUGEN. OVER EXCELLEREN EN AFSTEMMEN OP VERSCHILLEN. OTTO DE LOOR (O.DELOOR@APS.NL) VWO LEERLINGEN WILLEN DEUGEN. OVER EXCELLEREN EN AFSTEMMEN OP VERSCHILLEN. OTTO DE LOOR (O.DELOOR@APS.NL) UIT DE WORKSHOPBESCHRIJVING Vwo-leerlingen willen gezien worden en op niveau worden aangesproken;

Nadere informatie

Samenvatting en impressie Jubileumconferentie ISD Bollenstreek 30 mei 2017

Samenvatting en impressie Jubileumconferentie ISD Bollenstreek 30 mei 2017 Samenvatting en impressie Jubileumconferentie ISD Bollenstreek 30 mei 2017 Opening en welkom Adri de Roon, voorzitter van de ISD, heet alle aanwezigen van harte welkom. De ISD bestaat 15 jaar en is van

Nadere informatie

De eindjes aan elkaar knopen.

De eindjes aan elkaar knopen. De eindjes aan elkaar knopen. workshop Peter Wesdorp Gilde Vakmanschap Agenda Voorstelrondje Kort interview Een paar handige weetjes (uit het boekje) In gesprek met de schuldenaar Effecten van schaarste

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT EXECUTIEVE FUNCTIES Kinderen en adolescenten met problemen met inhibitie, cognitieve controle, emotieregulatie, werkgeheugen, motivatie en zelfregulatie thuis en op school Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014

Nadere informatie

3/4/13. Executieve functies GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS

3/4/13. Executieve functies GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS GEDRAG IN GOEDE BANEN LEIDEN: OVER DE ROL VAN EXECUTIEVE FUNCTIES BIJ KINDEREN EN PUBERS SAMENVATTING PRESENTATIE SCHOOLPSYCHOLGENCONGRES; AMSTERDAM; 15 MAART 2013 Dr. Mariëtte Huizinga Vrije Universiteit

Nadere informatie

BRIEF Executieve Functies Gedragsvragenlijst

BRIEF Executieve Functies Gedragsvragenlijst Pagina 1 van 17 BRIEF Executieve Functies Gedragsvragenlijst Executieve functies gedragsvragenlijst Met de BRIEF kunnen executieve functies op gedragsniveau in kaart worden gebracht bij kinderen tussen

Nadere informatie

Concentratie + doorzetten = studieresultaat

Concentratie + doorzetten = studieresultaat Concentratie + doorzetten = studieresultaat Concentratie is vaak afgeleid zijn maar het vermogen hebben om heel snel terug naar de prioriteit te gaan. Focus en afleiding liggen vlakbij elkaar, de kunst

Nadere informatie

Risicobudgetten: is modaal het nieuwe arm? Marion Weijers 26 mei 2016

Risicobudgetten: is modaal het nieuwe arm? Marion Weijers 26 mei 2016 Risicobudgetten: is modaal het nieuwe arm? Marion Weijers 26 mei 2016 Rondkomen van een minimum Dat kan, mits - Alle inkomensondersteuning aangevraagd - Geen persoonlijk onvermijdbare kosten - Goed met

Nadere informatie

vaardigheden - 21st century skills

vaardigheden - 21st century skills vaardigheden - 21st century skills 21st century skills waarom? De Hoeksteen bereidt leerlingen voor op betekenisvolle deelname aan de wereld van vandaag en de toekomst. Deze wereld vraagt kinderen met

Nadere informatie

Ondersteuningaanbod voor peuters met problemen in de ontwikkeling. Lex Wijnroks (UU) 22 juni 2015

Ondersteuningaanbod voor peuters met problemen in de ontwikkeling. Lex Wijnroks (UU) 22 juni 2015 Ondersteuningaanbod voor peuters met problemen in de ontwikkeling Lex Wijnroks (UU) 22 juni 2015 1 Individuele ondersteuning voor peuters en hun pedagogisch medewerkers op peutercentra en speelleergroepen

Nadere informatie

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe?

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gejo Duinkerken Motivatie 0 10 Op een schaal van 1 tot 10, hoe belangrijk vindt u het om uw achterstand in te lopen? Even voorstellen Wat is de rol van motivatie

Nadere informatie

XL-rekenspellen voor jonge slimme kinderen

XL-rekenspellen voor jonge slimme kinderen XL-rekenspellen voor jonge slimme kinderen SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Panamaconferentie 2014 Anneke Noteboom (SLO) Programma Welkom, doel, programma en wensen Wat zijn rekenspellen?

Nadere informatie

Speerpunt 2 Gevoelig oog. Kim Idenburg Oktober 2013

Speerpunt 2 Gevoelig oog. Kim Idenburg Oktober 2013 Speerpunt 2 Gevoelig oog Kim Idenburg Oktober 2013 1 Welkom! Vandaag: Utrechts kwaliteitskader Speerpunt 2: gevoelig oog 2 Utrechts Kwaliteitskader Het jonge kind -> toekomstig (school)succes VEEL ontwikkelingen

Nadere informatie

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Executieve functies en emotieregulatie Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Inhoud 1. Executieve functies en emotieregulatie 2. Rol van opvoeding

Nadere informatie

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve functies. Welkom! Nancy Lussing

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve functies. Welkom! Nancy Lussing Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V Executieve functies Welkom! Nancy Lussing Even voorstellen Ondersteuning algemeen, coördinator masterclass Leer- & gedragsspecialist Stelling Een hoog IQ is bepalend voor

Nadere informatie

Helpende gedachten. (Deel 2)

Helpende gedachten. (Deel 2) Helpende gedachten. (Deel 2) Executieve functies Helpende gedachten zijn probleem overstijgende gedachten. Een kind in de klas met leer- of gedragsproblemen? Zwakke executieve functies zijn hier vaak een

Nadere informatie

Sales: een nieuw inzicht

Sales: een nieuw inzicht Vergeet IQ-tests: het werkgeheugen is een betere voorspeller voor een succesvolle carrière dan het IQ. Dit nieuwe inzicht is een van de belangrijke vindingen van psychologisch onderzoek uit de afgelopen

Nadere informatie

De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken?

De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken? De patiënt als partner in de zorg: gaat dat echt lukken? Prof. dr. Jany Rademakers NIVEL Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg CAPHRI Maastricht University Vakgroep Huisartsgeneeskunde,

Nadere informatie

De aanpak van armoede

De aanpak van armoede De aanpak van armoede Wat we kunnen leren van empowerment en de psychologie van de schaarste Wat werkt bij de aanpak van armoede WAT IS HET PROBLEEM? Groepen met een verhoogd armoederisico: WAT ZIJN DE

Nadere informatie

INDIVIDUEEL HANDELINGSPLAN

INDIVIDUEEL HANDELINGSPLAN Pater Damiaanstraat 10, 2460 Kasterlee tel. 014/ 85 00 62 - fax. 014/ 85 38 15 - mpi.kasterlee@g- o.be Tielen: 014/ 55 49 88 Retie: 014/ 37 86 65 Herentals: 014/ 23 19 99 Beerse: 014/ 61 13 70 INDIVIDUEEL

Nadere informatie

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie Inhoud v Theoretische verklaringen ADHD v Plannen en organiseren bij ADHD v In het dagelijkse leven?

Nadere informatie

Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING

Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING Observatie Beperkingen komen vaak voor bij volgende motorische activiteiten: Transfers Houding Reiken en grijpen Balans Stappen

Nadere informatie

Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017

Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017 Hoe motiveer je mensen hun gedrag te veranderen en gezonder te leven? 24/10/2017 35.000 keuzes per dag Gezond en ongezond Gezonde en ongezonde keuzes Determinanten van gedrag Denken dat men genoeg beweegt

Nadere informatie

Dingen die je moet weten over STRESS.

Dingen die je moet weten over STRESS. Dingen die je moet weten over STRESS 1 Doel Het doel van het Lifebeats onderwerp van deze maand is jou een beter begrip te geven over wat stress is en wat stress veroorzaakt (de zogenaamde Stressoren).

Nadere informatie