cursus: Taalontwikkeling en taalstimulering

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "cursus: Taalontwikkeling en taalstimulering"

Transcriptie

1 cursus: Taalontwikkeling en taalstimulering

2 Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Taalontwikkeling 6 > Taalstimulering 13 > Reflectie 21 > Theoriebron 1: Cognitieve ontwikkeling 23 > Theoriebron 2: Taalontwikkeling bij jonge kinderen 24 > Theoriebron 3: Beginnende geletterdheid 26 > Theoriebron 4: Het belang van (interactief) voorlezen 28 > Theoriebron 5: Vingerspelletjes 30 > Theoriebron 6: Wat is voor- en vroegschoolse educatie? 31 > Werkmodel: Samenwerkingscontract 36 > Werkmodel: Cursusplanning 37 > Werkmodel: Woordenlijst 38 > Beoordelingsformulier 39 > Specificaties 41 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus KB Meppel Tel.: Fax: Internet: Theo-Henk Streng en ROC Mondriaan Taalontwikkeling en taalstimulering Auteurs Titel Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast Foto s Uitgeverij Edu Actief b.v. ISBN Copyright 2010 Uitgeverij Edu Actief b.v. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (Postbus 3060, 2130 KB) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.

3 >Over deze cursus In deze cursus ga je je verdiepen in de taalontwikkeling van baby s en jonge kinderen. Ook leer je waarom voorlezen zo belangrijk is en zul je in staat zijn zelf een tekst voor te lezen. Doelstellingen van de cursus Je kunt de taalontwikkeling van kinderen beschrijven. Je kunt vertellen wat bedoeld wordt met voor- en vroegschoolse educatie. Je kunt de effecten van voor- en vroegschoolse educatie beoordelen. Je kunt voor- en vroegschoolse educatieve programma s met elkaar vergelijken. Je kunt de belangrijkste aspecten van het voorlezen benoemen en deze toepassen. Je kunt het belang van voorlezen omschrijven. Beoordeling Je wordt op verschillende punten beoordeeld. Al deze punten vind je achter in dit boek. Belangrijke punten bij de beoordeling zijn: 1. een actieve deelname aan de lessen 2. een nette en heldere uitwerking van de opdrachten 3. afronding van de processtappen 4. uitgewerkte beroepsproducten. Je toekomstige collega Naam: Werkzaam bij: Medewerkers: Werkzaam als: Soort werkzaamheden: Deirdre Huttema Peuterspeelzaal De Doerakjes Vier begeleidsters in twee groepen Leidster Zorg dragen voor een verantwoord speel- en leerklimaat, speelse activiteiten begeleiden, materialen onderhouden, administratieve taken. Over de werkomgeving: Ik werk in een groep van twintig peuters, dus met kinderen van 2 tot 4 jaar oud. Wat is leuk aan je werk? Grootste blunder: Waar werk je aan? Het begeleiden van kinderen in hun ontwikkeling. Ik heb ooit een kind naar het toilet gestuurd en ben daarna met de rest van de klas vertrokken naar de kinderboerderij. Een collega belde me met de vraag wat er met het kind moest gebeuren. Aan de taalontwikkeling van een aantal allochtone kinderen. Taal Taal Taal Taal Neem deze cursus door en onderstreep de woorden die je niet kent. Neem deze woorden over in je woordenlijst en zet de betekenis erbij. Nieuwe, onbekende woorden die je tegenkomt tijdens deze training voeg je toe aan de woordenlijst. Na afloop van de training neem je dit overzicht op in je taalportfolio. Werkmodel: Woordenlijst Uitgeverij Edu Actief b.v. 3

4 Beroepsproduct 1: Plan van aanpak Dit beroepsproduct inleveren voor: Je gaat een plan van aanpak schrijven voor Murat, die hieronder in de casus wordt beschreven. Casus: Murat is 4 jaar als hij op school komt. De moeder van Murat spreekt geen Nederlands en laat Murat bij jou achter in de klas. Wanneer de kring geweest is en Murat wordt voorgesteld, blijft hij stil. Al snel gaan de kinderen aan het werk. Murat blijft in zijn eentje in de kring zitten. Hij kijkt naar de grond. De hoofdvraag is: wat te doen met Murat? Werk deze vraag uit tot een verslag door eerst de volgende vragen te beantwoorden. Maak daarbij gebruik van de theorie. Wat is er volgens jou met Murat aan de hand? Hoe kun je Murat betrekken bij de schoolse activiteiten? Hoe kun je Murat laten spelen met andere kinderen die hem vrijwel niet kunnen verstaan? Processtappen Maak een planning en stel een samenwerkingscontract op. Lees de theorie en beantwoord vraag 1. Lees de theorie en beantwoord vraag 2. Noem drie voorbeelden. Lees de theorie en beantwoord vraag 3. Noem drie voorbeelden. Maak van je antwoorden een plan van aanpak voor Murat. Laat elke processtap goedkeuren door je docent/begeleider voordat je verdergaat met de volgende processtap. Werkmodel: Cursusplanning Werkmodel: Samenwerkingscontract Eisen beroepsproduct De hoofdvraag wordt als een verslag beantwoord en is in heldere taal ge-schreven. Vraag 1 wordt theoretisch onderbouwd. Vraag 2 bevat ten minste drie voorbeelden, onderbouwd door de theorie. Vraag 3 bevat ten minste drie voorbeelden, onderbouwd door de theorie. 4 Taalontwikkeling en taalstimulering

5 Beroepsproduct 2: Voorleesactiviteit Dit beroepsproduct inleveren voor: In dit beroepsproduct ga je aan de slag met een voorleesactiviteit. Van tevoren bestudeer je de theorie en maak je de opdrachten in groepjes. Daarna ga je zelfstandig aan de slag. Kies zelf een leeftijd van de kinderen aan wie je gaat voorlezen. Processtappen Maak een planning en stel een samenwerkingscontract op. Kies een voorleesboek uit dat geschikt is voor kinderen van je doelgroep. Verantwoord de keuze van je boek. Bereid de voorleesactiviteit voor met de aandachtspunten uit de opdrachten (9 en 10). Bespreek de voorleesactiviteit met je begeleider en docent. Voer de voorleesactiviteit uit en maak daarvan een filmopname. Ga voor jezelf in een reflectie na of je leerdoel (zie opdracht 10) is bereikt. Werk deze voorleesactiviteit uit in een duidelijk verslag. Laat elke processtap goedkeuren door je docent/begeleider voordat je verdergaat met de volgende processtap. Werkmodel: Cursusplanning Werkmodel: Samenwerkingscontract Eisen beroepsproduct De keuze van het voorleesboek is verantwoord. De voorbereiding koppelt terug naar de opdrachten 9 en 10. De activiteit is van tevoren met de begeleider en docent besproken. Pas na toestemming is de opdracht uitgevoerd. Er is een film van de voorleesactiviteit bijgevoegd. De film duurt maximaal 5 minuten. Het voorleestempo past bij de leeftijd van de doelgroep. Er wordt een reflectie op de activiteit geschreven, gebaseerd op de theorie. Deze reflectie koppelt terug naar de leerdoelen uit opdracht 10. Uitgeverij Edu Actief b.v. 5

6 >Taalontwikkeling Doelstellingen Je kunt de taalontwikkeling van baby s en jonge kinderen beschrijven. Je kunt het belang van voorlezen omschrijven. Je kunt zelf voorlezen aan jonge kinderen en daarmee hun taalontwikkeling stimuleren. Je kunt de kenmerken van interactief voorlezen benoemen. Je kunt vertellen hoe de beginnende geletterdheid van kinderen eruitziet en wat deze betekent voor hun taalontwikkeling. Opdracht 1: De cognitieve ontwikkeling van jonge De taalontwikkeling maakt deel uit van de cognitieve ontwikkeling. Zet de onderstaande begrippen uit de cognitieve ontwikkeling van jonge kinderen in de juiste kolom. Theoriebron 1: Cognitieve ontwikkeling onderscheid maken tussen voorwerpen geen onderscheid maken tussen fantasie en werkelijkheid onderzoeksdrang nieuwe ervaringen op school werkt aan de schoolrijpheid taalontwikkeling gaat met grote stappen vooruit Dreumes Peuter Kleuter Opdracht 2: Communiceren zonder praten Stel je voor dat je niet kunt praten. Op welke manieren zou je dan nog kunnen communiceren? Schrijf deze hieronder op. Op welke manier zou jij aangeven dat je honger hebt? 6 Taalontwikkeling en taalstimulering

7 Op welke manier zou jij aangeven dat je verdrietig bent? Op welke manier zou jij aangeven dat je het koud hebt? Opdracht 3: Communiceren van de baby In de vorige opdracht heb je bekeken hoe je kunt communiceren zonder te praten. Voor baby s gaat het ook zo. Zij kunnen niet praten, maar hebben wel allerlei andere manieren gevonden om te communiceren. Hieronder vind je een tijdbalk waarin je de volgende begrippen op hun plek zet. De woorden mogen elkaar overlappen in tijd. Theoriebron 2: Taalontwikkeling bij jonge kinderen opzettelijk communiceren mondspieren oefenen lachen huilen om zich heen kijken brabbelen contact zoeken Maanden Begrippen Uitgeverij Edu Actief b.v. 7

8 Opdracht 4: Taalontwikkeling bij een 2-jarige Als een kind twee jaar is, gaat de taalontwikkeling steeds sneller. Hieronder staat een tabel. Vul deze tabel verder aan met de volgende begrippen. lidwoorden, vervoegingen en voornaamwoorden waaromvragen verschillende betekenis van woorden begrijpen van langere zinnen eenvoudige zinnetjes taal als middel om te leren vertellen zonder woorden woordenschat van ongeveer vijftig woorden 12 maanden 18 tot 24 maanden 2 tot 3 jaar 3 tot 4 jaar Woordenschat van tien tot twintig woorden Gesprekjes met anderen Losse woorden worden gecombineerd Zinnen worden steeds langer Opdracht 5: Beginnende geletterdheid Beantwoord de volgende vragen. 1. Welke invloed heeft de thuissituatie op de geletterdheid van kinderen voordat zij naar school gaan? Theoriebron 3: Beginnende geletterdheid 2. Wat bevordert de vroege lees- en schrijfontwikkeling bij kinderen? 8 Taalontwikkeling en taalstimulering

9 3. Waarom zijn er zulke grote verschillen in de geletterdheid tussen kinderen die voor het eerst naar school gaan? 4. Wat is een groot risico voor kinderen met een gebrekkige voorschoolse taalverwerving? Opdracht 6: Het belang van voorlezen Al van jongs af aan worden veel kinderen voorgelezen. Dat is niet alleen omdat het voor kinderen leuk is om naar te luisteren. Welk belang dient voorlezen nog meer? Deze vraag ga je in een groepje van vier personen bespreken. Bedenk met elkaar vier belangen en noteer die hieronder. BELANG 1: Theoriebron 4: Het belang van (interactief) voorlezen BELANG 2: BELANG 3: BELANG 4: Opdracht 7: Oefenen met voorlezen In een groepje van vier personen kies je een prentenboek uit. Dit is het boek dat jullie aan elkaar gaan voorlezen. Om de beurt leest iemand uit het prentenboek voor. De anderen observeren die persoon. Let daarbij op intonatie (stemgebruik), oogcontact, beeldend maken, moeilijke woorden en spanningsopbouw. Maak bij het observeren gebruik van het schema op de volgende pagina. Uitgeverij Edu Actief b.v. 9

10 Naam student 1 Naam student 2 Naam student 3 Intonatie Oogcontact Beeldend maken Moeilijke woorden Spanningsopbouw Opdracht 8: Kenmerken van interactief voorlezen Nu je geoefend hebt, ga je de volgende vragen beantwoorden. 1. Wat is interactief voorlezen? 2. Wat is het doel van interactief voorlezen? 10 Taalontwikkeling en taalstimulering

11 3. Welke middelen kun je nog meer kiezen behalve prentenboeken? Opdracht 9: Voorlezen In een groepje van vier personen ga je een voorleesactiviteit filmen. Kies een prentenboek uit, bereid je hierop voor en lees om de beurt voor. Tijdens het voorlezen filmt iemand jou. Laat het voorlezen niet langer dan tien minuten duren. Opdracht 10: Evaluatie Als jullie alle vier gefilmd zijn, ga je eerst je eigen fragment terugkijken. Je beantwoordt de volgende vragen. 1. Wat vind je van je stemgebruik? 2. Wat vind je van het oogcontact met het publiek? 3. Hoe ga je om met moeilijke woorden? 4. In hoeverre vind je dit fragment interactief? Uitgeverij Edu Actief b.v. 11

12 In een groepsgesprek bekijken jullie waar nog leerpunten liggen voor het voorlezen. Noteer die kort. Noteer ook enkele positieve punten van elkaar. Leerpunten Lever het verslag en het videofragment in bij je docent. 12 Taalontwikkeling en taalstimulering

13 >Theoriebron 1: Cognitieve ontwikkeling De ontwikkeling van kinderen en volwassenen vormt een omvangrijk proces. Vaak wordt daarin onderscheid gemaakt tussen een aantal ontwikkelingsfasen en -gebieden. Die gebieden zijn de lichamelijke (motorische) ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling, sociaalemotionele ontwikkeling en seksuele ontwikkeling. In sommige gevallen worden de sociale en emotionele ontwikkeling ook los van elkaar gezien. Voor taal ontwikkelen is de cognitieve ontwikkeling van groot belang. De cognitieve ontwikkeling betreft de verstandelijke ontwikkeling, waaronder de taalontwikkeling, maar ook de ontwikkeling van het geheugen en denkvermogen. Hieronder een overzicht van hoe de cognitieve ontwikkeling van baby s tot kleuters plaatsvindt. De cognitieve ontwikkeling van baby's (0 tot 18 maanden) Een baby leert op drie manieren. Namelijk door ervaringsleren, herhalingsleren en imiterend leren. Een baby is hierbij al gevoelig voor straffen en belonen. De cognitieve ontwikkeling van dreumesen (18 maanden tot 2 jaar) Door de onderzoeksdrang van de dreumes zal hij de wereld ook vanuit een ander gezichtspunt gaan ervaren. De dreumes kan kruipen, en misschien al lopen, en kan dus ook onderscheid maken tussen voorwerpen. Ook zal de dreumes meer verbanden gaan leggen tussen gebeurtenissen. De cognitieve ontwikkeling van peuters (2 tot 4 jaar) Het denken van de peuter is nog vrij concreet en richt zich voornamelijk op wat tastbaar is. Wat dat betreft wordt het denken van de peuter ook wel magisch en animistisch genoemd. De peuter kan nog geen onderscheid maken tussen fantasie en werkelijkheid en heeft nog geen inzicht in oorzaak en gevolg. De taalontwikkeling van de peuter gaat met grote stappen vooruit. De cognitieve ontwikkeling van kleuters (4 tot 6 jaar) De kleuter doet nieuwe ervaringen op school op. Hij komt in aanraking met nieuwe materialen en werkt aan de schoolrijpheid. Dat houdt in dat het kind klaar is om naar groep 3 te gaan. Belangrijke voorwaarden daarvoor zijn dat het kind voldoende ontwikkeld is, fysiek de kracht heeft om een dag op school te zijn en zich daarbij kan concentreren, spreek- en taalvaardig is en emotioneel rijp genoeg is om in een klas te kunnen functioneren. In het denken van de kleuter speelt de fantasie nog altijd een grote rol. Veel kleuters jokken onopzettelijk vanuit deze fantasie, in een poging zichzelf gerust te stellen. Uitgeverij Edu Actief b.v. 23

14 >Beoordeling Naam deelnemer: Namen groepsleden: Groep: Docent: Blok/periode: Cursus: Onderwerp: Product Criteria Voldoende Onvoldoende Beroepsproduct 1 Processtappen planning en samenwerkingscontract antwoord vraag 1 antwoord vraag 2, drie voorbeelden antwoord vraag 3, drie voorbeelden plan van aanpak. Plan van aanpak De hoofdvraag wordt als een verslag beantwoord en is in heldere taal geschreven. Vraag 1 wordt theoretisch onderbouwd. Vraag 2 bevat ten minste drie voorbeelden, onderbouwd door de theorie. Vraag 3 bevat ten minste drie voorbeelden, onderbouwd door de theorie. Beroepsproduct 2 Processtappen planning en samenwerkingscontract keuze voorleesboek en verantwoording voorbereiden voorleesactiviteit bespreken voorleesactiviteit uitvoeren voorleesactiviteit en filmopname daarvan reflectie leerdoel duidelijk verslag. Voorleesactiviteit De keuze van het voorleesboek is verantwoord. De voorbereiding koppelt terug naar opdracht 9 en 10. De activiteit is van tevoren met de begeleider en docent besproken. Pas na toestemming is de opdracht uitgevoerd. Uitgeverij Edu Actief b.v. 39

15 Product Criteria Voldoende Onvoldoende Beroepsproduct 2 Actieve deelname in de les Opdrachten Er is een film van de voorleesactiviteit gemaakt. De film duurt maximaal 5 minuten. Het voorleestempo past bij de leeftijd van de doelgroep. Er is een reflectie op de activiteit geschreven, gebaseerd op de theorie. Deze reflectie koppelt terug naar de leerdoelen uit opdracht 10. De student was voldoende aanwezig. De student leverde een positieve bijdrage in zijn groepje. De student leverde een actieve bijdrage in de les. De opdrachten voor de cursus zijn goed en netjes uitgewerkt. De eigen evaluatie is ingevuld en besproken. Mondeling en schriftelijk taalgebruik Mondeling taalgebruik Schriftelijk taalgebruik De teksten zijn in correct Nederlands geschreven. Overige Eindoordeel Onvoldoende Voldoende Goed > Datum: Paraaf docent: Paraaf deelnemer: Taalontwikkeling en taalstimulering

project: Behoefteonderzoek

project: Behoefteonderzoek project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Lex van der Kruk en ROC Mondriaan

Nadere informatie

training: Engels in het basisonderwijs

training: Engels in het basisonderwijs training: Engels in het basisonderwijs >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze training 3 > Kerndoelen Engels 6 > Taalverwerving 11 > Lesactiviteiten Engels 14 > Theoriebron 1: kerndoelen 25 > Theoriebron 2: taalverwerving

Nadere informatie

project: Wat te doen met Oud en Nieuw?

project: Wat te doen met Oud en Nieuw? project: Wat te doen met Oud en Nieuw? Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda

Nadere informatie

project: Problemen in de wijk

project: Problemen in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Una van Maarseveen en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Project: Werken aan taalontwikkeling: Het Vertelspel

Project: Werken aan taalontwikkeling: Het Vertelspel Project: Werken aan taalontwikkeling: Het Vertelspel Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Cursus: Veiligheid en gezond gedrag

Cursus: Veiligheid en gezond gedrag Cursus: Veiligheid en gezond gedrag > Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Gezond gedrag 6 > Stimuleren van een gezond voedings- en beweegpatroon 14 > Voedselhygiëne en veiligheid 20 > Een veilige

Nadere informatie

project: Religies in de wijk

project: Religies in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Inge Stekelenburg-Zwiers en ROC

Nadere informatie

Kom op voor het belang van je cliënt

Kom op voor het belang van je cliënt project: Kom op voor het belang van je cliënt Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Organiseren van een multicultureel event

project: Organiseren van een multicultureel event project: Organiseren van een multicultureel event Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Cursus: Spel en spelontwikkeling

Cursus: Spel en spelontwikkeling Cursus: Spel en spelontwikkeling >Inhoud > Over deze cursus 3 > Het belang van sport, spel en spelen 5 > Spelmateriaal 7 > Spelbegeleiding 14 > Theoriebron 1: Belang van spelen 23 > Theoriebron 2: Spelontwikkeling

Nadere informatie

Activiteitenprogramma werk en zinvolle dagbesteding

Activiteitenprogramma werk en zinvolle dagbesteding project: Activiteitenprogramma werk en zinvolle dagbesteding Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet:

Nadere informatie

project: Pedagogische stromingen

project: Pedagogische stromingen project: Pedagogische stromingen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers-Veldhuis

Nadere informatie

project: Historie van de kinderopvang

project: Historie van de kinderopvang project: Historie van de kinderopvang Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda

Nadere informatie

project: Armoede in Nederland

project: Armoede in Nederland project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Gitta Montanus en ROC Mondriaan

Nadere informatie

project: Workshop BSO

project: Workshop BSO project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers en ROC Mondriaan Auteurs

Nadere informatie

cursus: Evaluatiemethodes voor SCW: zijn de doelen bereikt?

cursus: Evaluatiemethodes voor SCW: zijn de doelen bereikt? cursus: Evaluatiemethodes voor SCW: zijn de doelen bereikt? > Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Wat is evalueren? 5 > Methodisch werken 9 > Evaluatieplan 13 > Onderzoeksvormen en methoden 15 > Analyseren

Nadere informatie

cursus: Van kerndoel naar handelingsplan

cursus: Van kerndoel naar handelingsplan cursus: Van kerndoel naar handelingsplan >Inhoud > Over deze cursus 3 > De kerndoelen 6 > Schoolplan, jaarplan, leerlijnen 10 > Van kerndoel naar leerlijn en handelingsplan 12 > Observeren 17 > Didactische

Nadere informatie

project: Themadag opzetten

project: Themadag opzetten project: Themadag opzetten Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Inge

Nadere informatie

cursus: Interventies in de groep voor SCW en PWJ

cursus: Interventies in de groep voor SCW en PWJ cursus: Interventies in de groep voor SCW en PWJ >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Wat wordt onder een groep verstaan? 6 > Ontwikkeling van een groep 9 > Basisbehoeften binnen het groepsproces

Nadere informatie

cursus: Kwaliteitszorg voor PWJ

cursus: Kwaliteitszorg voor PWJ cursus: Kwaliteitszorg voor PWJ > Inhoud > Over deze cursus 3 > Kwaliteiten van mezelf 7 > Kwaliteitszorg 9 > Certificering 13 > De klanten 17 > De professional 20 > Het kwaliteitsplan 23 > Reflectie 24

Nadere informatie

project: Vergaderen met de pedagogische cirkel

project: Vergaderen met de pedagogische cirkel project: Vergaderen met de pedagogische cirkel Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Sociale kaart arbeidsparticipatie

project: Sociale kaart arbeidsparticipatie project: Sociale kaart arbeidsparticipatie Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Dag overgewicht!

project: Dag overgewicht! project: Dag overgewicht! Colofon Uitgeverij. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Auteur Maaike Hardenberg Titel

Nadere informatie

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet:

Nadere informatie

cursus: Coachen van risicoleerlingen

cursus: Coachen van risicoleerlingen cursus: Coachen van risicoleerlingen > Inhoud > Over deze cursus 3 > Ik en coachen! 6 > Coachplan-coachtraject 10 > Coachen van risicojongeren 13 > Beter jong, maar nooit te oud 18 > (Uit)vergroten 22

Nadere informatie

Project: Activiteitenprogramma ontwikkelen

Project: Activiteitenprogramma ontwikkelen Project: Activiteitenprogramma ontwikkelen Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

cursus: De organisatie en ik

cursus: De organisatie en ik cursus: >Inhoud > Over deze cursus 3 > Wat is een organisatie? 6 > Verschillende culturen, normen en waarden 8 > De verschillende rechtsvormen 10 > Organisatieschema s 11 > Projectorganisaties binnen een

Nadere informatie

project: Kennismaking met jeugdzorg

project: Kennismaking met jeugdzorg project: Kennismaking met jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Hennie

Nadere informatie

> Inhoud. > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 20 > BPV: De was verzorgen in een instelling 41. Colofon

> Inhoud. > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 20 > BPV: De was verzorgen in een instelling 41. Colofon De was verzorgen > Inhoud > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 20 > BPV: De was verzorgen in een instelling 41 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel

Nadere informatie

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Cursus: Plan van aanpak volgens het sociaal competentiemodel

Cursus: Plan van aanpak volgens het sociaal competentiemodel Cursus: Plan van aanpak volgens het sociaal competentiemodel >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Cyclus van methodisch werken 6 > Het sociaal competentiemodel 10 > Beginsituatie 18 > Doelen 22 >

Nadere informatie

cursus: Evaluatiemethodes: zijn de doelen bereikt voor SMD?

cursus: Evaluatiemethodes: zijn de doelen bereikt voor SMD? cursus: Evaluatiemethodes: zijn de doelen bereikt voor SMD? >Inhoud > Over deze cursus 3 > Wat is evalueren? 5 > Methodisch werken 9 > Evaluatieplan 13 > Onderzoeksvormen en methoden 15 > Analyseren en

Nadere informatie

project: Voorlichting geven

project: Voorlichting geven project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Annyttsje Pruim en ROC Mondriaan

Nadere informatie

cursus: De cyclus van methodisch werken in de jeugdzorg

cursus: De cyclus van methodisch werken in de jeugdzorg cursus: De cyclus van methodisch werken in de jeugdzorg > Inhoud > Over deze cursus 3 > Cyclus van methodisch werken 6 > Beginsituatie 10 > Doelen 16 > Voorbereiden 20 > Uitvoeren 23 > Evalueren 24 > Reflectie

Nadere informatie

project: Schuldhulpverlening

project: Schuldhulpverlening project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Liesbeth Urbach-Bakker en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Cursus. Evalueren begeleiding van activiteiten

Cursus. Evalueren begeleiding van activiteiten Cursus Evalueren begeleiding van activiteiten Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Cursus

Nadere informatie

Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast

Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Betty Engelsma en ROC Mondriaan

Nadere informatie

training: ICT voor SMD Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1

training: ICT voor SMD Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 training: Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 >Inhoud > Over deze training 3 > Bestandsbeheer 5 > Tekstbestanden maken 8 > Gegevens in een spreadsheet 17 > Beoordeling 22 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel

Nadere informatie

project: We gaan op kamp

project: We gaan op kamp project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Hans van de Glind en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Cursus. Sociale kaart

Cursus. Sociale kaart Cursus Sociale kaart Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Sociale kaart ISBN: 978 90

Nadere informatie

training: Didactische analyse

training: Didactische analyse training: >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze training 3 > De fasen in een les 6 > De kernbegrippen van een didactische analyse 9 > Beginsituatie en doelstellingen 12 > Persoonlijke leerdoelen 15 > Didactische

Nadere informatie

cursus: Sociale kaart

cursus: Sociale kaart cursus: >Inhoud > Over deze cursus 3 > Sociaal netwerk en sociale kaart 7 > Een sociale kaart gebruiken 10 > Doelgroepen 13 > Mensen in doelgroepen: twee groepen als voorbeeld 17 > Doelgroepen en hun behoeften

Nadere informatie

Cursus. Onderwijs VVE 2 activerende leeromgeving

Cursus. Onderwijs VVE 2 activerende leeromgeving Cursus Onderwijs VVE 2 activerende leeromgeving Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Geerte Binnema Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Onderwijs/VVE2

Nadere informatie

Het uiterlijk verzorgen

Het uiterlijk verzorgen Het uiterlijk verzorgen > Inhoud > Cursus: Het uiterlijk verzorgen 5 > Tekstbron: Het uiterlijk verzorgen 24 > Training: Het uiterlijk verzorgen 37 > BPV: Een beauty verwendag organiseren 41 > Beoordelingslijsten

Nadere informatie

Cursus. Ontwikkelingspsychologie

Cursus. Ontwikkelingspsychologie Cursus Ontwikkelingspsychologie Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Martine Brouwer Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Ontwikkelingspsychologie

Nadere informatie

cursus: Kennis van beleid

cursus: Kennis van beleid cursus: > Inhoud > Over deze cursus 3 > Algemeen bestuur 5 > Burgerzaken 7 >Veiligheid en openbare orde 10 >Sociale zaken en werkgelegenheid 14 >Welzijn 20 >Reflectie 21 >Theoriebron 1: Algemeen bestuur

Nadere informatie

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Cursus Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman en Floortje Vissers Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

project: Preventie jeugdcriminaliteit

project: Preventie jeugdcriminaliteit project: Preventie jeugdcriminaliteit Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Hennie

Nadere informatie

Cursus. Vakinhoud en leergebieden primair onderwijs (geschiedenis)

Cursus. Vakinhoud en leergebieden primair onderwijs (geschiedenis) Cursus Vakinhoud en leergebieden primair onderwijs (geschiedenis) Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Sietske van Es Inhoudelijke redactie: Floortje

Nadere informatie

project: Vormen van kleinschalig wonen

project: Vormen van kleinschalig wonen project: Vormen van kleinschalig wonen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Wout

Nadere informatie

Training. Methodisch verzamelen van informatie

Training. Methodisch verzamelen van informatie Training Methodisch verzamelen van informatie Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel:

Nadere informatie

project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen

project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Cursus. Ouderen ondersteunen om langer zelfredzaam te zijn

Cursus. Ouderen ondersteunen om langer zelfredzaam te zijn Cursus Ouderen ondersteunen om langer zelfredzaam te zijn Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers

Nadere informatie

Cursus. De wijk in beeld

Cursus. De wijk in beeld Cursus De wijk in beeld Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: De wijk in beeld ISBN:

Nadere informatie

cursus: Omgaan met diversiteit voor MZ

cursus: Omgaan met diversiteit voor MZ cursus: Omgaan met diversiteit voor MZ >Inhoud > Over deze cursus 3 > Diversiteit: wat is dat? 6 > Diversiteit binnen je eigen omgeving 9 > Interculturele communicatie 11 > Omgaan met verschillen in de

Nadere informatie

Training. Observeren en rapporteren

Training. Observeren en rapporteren Training Observeren en rapporteren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Floortje Vissers Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Observeren

Nadere informatie

project: Een opgeruimd huis

project: Een opgeruimd huis project: Een opgeruimd huis Colofon Uitgeverij. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Auteur Maaike Hardenberg Titel

Nadere informatie

Cursus. Ontwikkelingspsychologie voor SW

Cursus. Ontwikkelingspsychologie voor SW Cursus Ontwikkelingspsychologie voor SW Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Ontwikkelingspsychologie

Nadere informatie

cursus: Didactische werkvormen in de klas

cursus: Didactische werkvormen in de klas cursus: Didactische werkvormen in de klas > Inhoud > Over deze cursus 3 > Didactische analyse 5 > Didactische werkvormen 9 > Instructievormen 10 > Interactievormen 13 > Opdrachtvormen 16 > Samenwerkingsvormen

Nadere informatie

Cursus. Activiteiten ontwikkelen

Cursus. Activiteiten ontwikkelen Cursus Activiteiten ontwikkelen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Activiteiten ontwikkelen

Nadere informatie

Cursus. Verdieping kinderen met specifieke begeleidingsvragen Deel 1

Cursus. Verdieping kinderen met specifieke begeleidingsvragen Deel 1 Cursus Verdieping kinderen met specifieke begeleidingsvragen Deel 1 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Meike Bouwer Inhoudelijke redactie: Napona

Nadere informatie

training: ICT voor OA Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1

training: ICT voor OA Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 training: Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 >Inhoud > Over deze training 3 > Bestandsbeheer 5 > Tekstbestanden maken 8 > PowerPoint-presentatie maken 14 > Digitale lessen 16 > E-mail 17 > Gegevens in een spreadsheet

Nadere informatie

Colofon. Uitgeverij: Edu Actief b.v Auteur: Joke Christiaans. Inhoudelijke redactie: Bapke Westhoek

Colofon. Uitgeverij: Edu Actief b.v Auteur: Joke Christiaans. Inhoudelijke redactie: Bapke Westhoek Cursus Dieetleer Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Joke Christiaans Inhoudelijke redactie: Bapke Westhoek Titel: Dieetleer ISBN: 978 90 3723 432

Nadere informatie

Cursus. Coördineren in de kinderopvang, ketenregie, sociale kaart en netwerk

Cursus. Coördineren in de kinderopvang, ketenregie, sociale kaart en netwerk Cursus Coördineren in de kinderopvang, ketenregie, sociale kaart en netwerk Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Angela van der Plas Inhoudelijke

Nadere informatie

Training. Enquêteren

Training. Enquêteren Training Enquêteren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Floortje Vissers Titel: Enquêteren ISBN: 978 90 3724 129 7 Edu Actief b.v. 2016 Behoudens

Nadere informatie

Het uiterlijk verzorgen

Het uiterlijk verzorgen Het uiterlijk verzorgen > Inhoud > Cursus: Het uiterlijk verzorgen 5 > Tekstbron: Het uiterlijk verzorgen 34 > Project: Het uiterlijk verzorgen Hoofdluis bestrijden 47 > Training: Het uiterlijk verzorgen

Nadere informatie

Training. Verhalen vertellen met poppen

Training. Verhalen vertellen met poppen Training Verhalen vertellen met poppen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Anne Haselberg Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Verhalen vertellen

Nadere informatie

Creëren van een sfeervolle groepsruimte

Creëren van een sfeervolle groepsruimte Creëren van een sfeervolle groepsruimte > Inhoud > Cursus: Sfeer creëren in de woonkamer 5 > Tekstbron: Creëren van een sfeervolle groepsruimte 25 > Project: Een ruimte sfeervol inrichten 33 > BPV: Het

Nadere informatie

project: Teambuilding

project: Teambuilding project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Wout de Vries en ROC Mondriaan Auteurs

Nadere informatie

Cursus. Meervoudig complex gehandicapten

Cursus. Meervoudig complex gehandicapten Cursus Meervoudig complex gehandicapten Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Martine van Doorn Inhoudelijke redactie: Agnes Schouten Titel: Cursus

Nadere informatie

Cursus. Schuldhulpverlening (budgetteren)

Cursus. Schuldhulpverlening (budgetteren) Cursus Schuldhulpverlening (budgetteren) Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Annyttsje Pruim Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Schuldhulpverlening

Nadere informatie

Project: Begeleiden van cliënten bij het beheren van geld

Project: Begeleiden van cliënten bij het beheren van geld Project: Begeleiden van cliënten bij het beheren van geld Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl

Nadere informatie

Cursus. Schrijf een projectplan

Cursus. Schrijf een projectplan Cursus Schrijf een projectplan Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Annyttsje Pruim, Floortje Vissers Titel: Schrijf een projectplan ISBN: 978 90

Nadere informatie

Cursus. Chronisch zieken

Cursus. Chronisch zieken Cursus Chronisch zieken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Mies Blok Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Chronisch zieken ISBN: 9789037235951

Nadere informatie

Training. EHBO voor PW

Training. EHBO voor PW Training EHBO voor PW Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Jantsje Heeringa Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: EHBO ISBN: 978 90 3723 330

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

cursus: Coachend begeleiden en sociaal activeren

cursus: Coachend begeleiden en sociaal activeren cursus: Coachend begeleiden en sociaal activeren > Inhoud > Over deze cursus 3 > Coachend begeleiden 6 > Sociale activering en bekrachtiging 13 > Therapeutische benaderingen 19 > Reflectie 29 > Theoriebron

Nadere informatie

Cursus. Verdieping doelgroepen

Cursus. Verdieping doelgroepen Cursus Verdieping doelgroepen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Verdieping

Nadere informatie

Cursus. Autistisch spectrum

Cursus. Autistisch spectrum Cursus Autistisch spectrum Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Inge Janssens Inhoudelijke redactie: Agnes Schouten Titel: Autistisch Spectrum ISBN:

Nadere informatie

project: Organiseer een buurtfeest, out of the box

project: Organiseer een buurtfeest, out of the box project: Organiseer een buurtfeest, out of the box Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Sociale en recreatieve activiteiten

Sociale en recreatieve activiteiten Sociale en recreatieve activiteiten Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Richard Prins Inhoudelijke redactie: Patricia Streng Eindredactie: Astrid

Nadere informatie

Training. Gesprekstechnieken

Training. Gesprekstechnieken Training Gesprekstechnieken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Anne Marie Klaassens Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Gesprekstechnieken

Nadere informatie

Spreken en gesprekken voor 1F

Spreken en gesprekken voor 1F NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 2 van 5 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v.

Nadere informatie

project: Gevaren van de straat

project: Gevaren van de straat project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Irma Kaat, Annelies Kool en ROC

Nadere informatie

cursus: Kwaliteitszorg voor MZ

cursus: Kwaliteitszorg voor MZ cursus: >Inhoud > Over deze cursus 3 > Kwaliteiten van mezelf 7 > Kwaliteitszorg 11 > Certificering (niveau 4) 17 > De klanten 22 > De professional 25 > Het kwaliteitsplan (niveau 4) 28 > Reflectie 30

Nadere informatie

Cursus. Kinderziektes en medicatie

Cursus. Kinderziektes en medicatie Cursus Kinderziektes en medicatie Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Kinderziektes en

Nadere informatie

Cursus. Didactiek en motiveren van leerlingen

Cursus. Didactiek en motiveren van leerlingen Cursus Didactiek en motiveren van leerlingen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Annemieke Loos Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Didactiek

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Tijd voor jezelf

PrOmotie. Cultuur en Maatschappij. Werkboek Tijd voor jezelf PrOmotie Cultuur en Maatschappij Werkboek Tijd voor jezelf Colofon Auteurs: Onder redactie van: Met dank aan: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Mieke van Wieringen, Caroline van den Kommer Ina Berlet

Nadere informatie

Organisatie van werkzaamheden

Organisatie van werkzaamheden Organisatie van werkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Rubus Opleidingspartners, Richard Prins Inhoudelijke redactie: Jessica Satink

Nadere informatie

Training. Coachend begeleiden

Training. Coachend begeleiden Training Coachend begeleiden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Bertine Pruim Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Factor-E Coachend begeleiden

Nadere informatie

Ondersteuning bieden bij emotionele problemen

Ondersteuning bieden bij emotionele problemen Ondersteuning bieden bij emotionele problemen > Inhoud > Cursus: Emoties: Soms heerlijk! Soms lastig! 5 > Tekstbron: Bieden van ondersteuning bij emotionele problemen 36 > Project: Film over goed en fout

Nadere informatie

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v. Titel: Basisvaardigheden

Nadere informatie

Cursus. Oriëntatie op het werkveld voor SMD en SCW

Cursus. Oriëntatie op het werkveld voor SMD en SCW Cursus Oriëntatie op het werkveld voor SMD en SCW Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Esmeralda de Leeuw en Floortje Vissers Titel: Oriëntatie op

Nadere informatie

project: Pleegzorg binnen de jeugdhulpverlening

project: Pleegzorg binnen de jeugdhulpverlening project: Pleegzorg binnen de jeugdhulpverlening Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie -begeleiding

Loopbaanoriëntatie -begeleiding Ik, leren en werken Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Loopbaanlogboek voor fase 2 Voorbereiding Colofon Auteur: Edu Actief b.v. Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Edu Actief b.v. Illustraties: Edu

Nadere informatie

Training. EHBO 2 voor MZ

Training. EHBO 2 voor MZ Training EHBO 2 voor MZ Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Esther de Roode, Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: EHBO 2

Nadere informatie

Cursus. Omgaan met lichamelijkheid en intimiteit

Cursus. Omgaan met lichamelijkheid en intimiteit Cursus Omgaan met lichamelijkheid en intimiteit Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Angela van der Haar Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel:

Nadere informatie

Zelfstandige Externe Stage

Zelfstandige Externe Stage IK, LEREN EN WERKEN Zelfstandige Externe Stage deel 4 van 6 Colofon Auteur: Marian van der Meijs, werkzaam bij ICBA Inhoudelijke redactie: Jacobien Ubbink Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: PPMP Prepress,

Nadere informatie

Lodewijk het lieve beestje

Lodewijk het lieve beestje Lodewijk het lieve beestje Uitgeverij, training en diensten Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Vormgeving: Force digitale producties Illustraties:

Nadere informatie

> Inhoud. Colofon. ISBN 978 90 3720 340 0 Copyright 2014 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/tweede oplage

> Inhoud. Colofon. ISBN 978 90 3720 340 0 Copyright 2014 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/tweede oplage Bed opmaken > Inhoud > Cursus: Bed opmaken 5 > Tekstbron: Bed opmaken 26 > Project: Hulpmiddelen rondom het bed 35 > Training: Bed opmaken 43 > BPV: Bed opmaken 47 > Beoordelingslijsten 51 Colofon Uitgeverij

Nadere informatie