WHITE PAPER PRINCE2 EN ARCHITECTUUR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WHITE PAPER PRINCE2 EN ARCHITECTUUR"

Transcriptie

1 WHITE PAPER PRINCE2 EN ARCHITECTUUR JOOST LUIJPERS

2

3 WHITE PAPER PRINCE2 EN ARCHITECTUUR Joost Luijpers Versie: Copyright te Vianen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd (voor willekeurig welke doeleinden) door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van I

4

5 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Reviewers REVIEWERS De volgende medewerkers van Sogeti hebben bijgedragen aan de totstandkoming van deze white paper: Naam Martin van den Berg Paul Dijkwel Hans Engelen Harmen Holwerda Henk Jumelet Aniel Kalicharan Krijn Kalma Cor Kingma Rudy Kusse Han Streithorst Maarten van der Werff Renzo Wouters Functie Management Consultant Senior Program Manager Program Director manager Informatie architect Informatie architect manager manager Informatie architect manager Informatie architect Informatie architect 1

6 Whitepaper: Prince2 en Architectuur INHOUDSOPGAVE REVIEWERS... 1 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 1 Doel van het document Doelgroep Opzet van het document Verwachte voorkennis ARCHITECTUUR EN PROJECTEN DYA in een notendop Het DYA-model Het architectuurraamwerk Architectuur en projecten architect Controlling architect Escalatie naar de architectuurraad PRINCE2 EN ARCHITECTUUR Overzicht relatie Prince2 en architectuur Opstarten project (OP) OP4 voorstel opstellen OP5 aanpak definiëren OP6 Plannen Initiatiefase Initiëren project (IP) IP1 Kwaliteitsplan opstellen IP3 Business case & Risico s aanscherpen IP4 beheersing opzetten Sturen (SP) SP1 initiatie autoriseren SP4 - Ad hoc sturing geven SP5 - afsluiting bevestigen Beheersen Fase (BF) BF3 - issues verzamelen BF4 - issues beoordelen BF8 - issues escaleren BF9 - Afgerond Werkpakket ontvangen

7 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Inhoudsopgave 3.6 productoplevering (MP) MP1 - Werkpakket aannemen MP2 - Werkpakket uitvoeren faseovergangen (MF) MF1 Faseplan opstellen MF3 Business case actualiseren MF6 Afwijkingsplan opstellen Afsluiten project (AP) AP1 afbouwen AP2 Vervolgacties identificeren Opstellen plan (PL) PL2 - Producten definiëren en analyseren PL3 - Activiteiten en afhankelijkheden identificeren PL4 - Schatting maken PL5 - Tijdschema opstellen THEMA S MET ARCHITECTUUR BINNEN PROJECTEN Inrichting van het project Impact Analyse Kwaliteit PSA Afwijkingen n op de architectuur

8

9 Prince2 en Architectuur Inleiding 1 INLEIDING Veel organisaties hebben ervoor gekozen om Prince2 als projectmanagementmethode te hanteren. Wanneer een organisatie daarnaast onder architectuur gaat werken, betekent dit dat er ook onder architectuur ontwikkeld gaat worden. Aangezien de meeste ontwikkelingen (lees: veranderingen) projectmatig worden doorgevoerd, zal architectuur ook terug te vinden zijn in de werkwijze van het uitvoeren van projecten en de producten die het project oplevert. Doel van het document Het doel van dit document is om te beschrijven hoe het werken onder architectuur volgens DYA het werken met Prince2 1 raakt en beïnvloedt. Het aanhaken van architectuur op Prince2 kent vier vormen: Een binnen Prince2 bestaande activiteit (of een onderdeel daarvan) krijgt een extra dimensie vanuit architectuur; Aan een binnen Prince2 bestaande activiteit of product wordt een nieuw element vanuit architectuur toegevoegd; Aan een binnen Prince2 bestaande activiteit of product wordt vanuit architectuur een bijdrage geleverd; Vanuit de architectuur worden andere standaardproducten toegevoegd. De beschrijving in dit document van de relatie tussen Prince2 en architectuur geeft aan waar van één van deze vier aanpassingen sprake is op het moment dat een project dat met Prince2 wordt gedaan onder architectuur wordt uitgevoerd. Bij een beschrijving van de relatie tussen Prince2 en architectuur komt automatisch de relatie tussen projectleiders 2 en architecten 3 tot uitdrukking. Het is ook het doel van dit document om deze relatie duidelijk te maken. De beschrijving geeft aan waar deze twee spelers elkaar binnen een project tegen komen. 1.2 Doelgroep De doelgroep voor dit document zijn de projectleiders enerzijds en de architecten 4 anderzijds. Voor projectleiders wordt duidelijk op welke manier architectuur inhaakt op de uitvoering project. Er wordt beschreven op welke plek, vanuit de procesgang van Prince2 de vier soorten van verandering, zoals hierboven aangegeven, plaatsvinden. Daarbij wordt ook duidelijk welke acties van hen verwacht worden en welke zij van de architecten kunnen verwachten. Zij kunnen dus aan de hand van dit document hun projectplan en -aanpak inclusief architectuur uitwerken. De architecten krijgen inzicht op welke plaats en manier hun werkzaamheden ten behoeve project inhaken op de aansturing van dat project. 1 De kennis over Prince2 is ontleend aan het boek De essentie van Prince2, geschreven door Colin Bentley, ISBN Dit boek is eigendom van Key Result. 2 Wanneer in dit document de term projectleider wordt gehanteerd, wordt hiermee ook projectmanager bedoeld, tenzij expliciet anders aangegeven. 3 Er bestaan veel verschillende functiebenamingen voor architecten. De algemene term architect wordt gebruikt wanneer elk van deze bedoeld worden. Specifieke soorten architecten worden expliciet aangegeven. 4 Bij veel organisaties wordt de term Informatiemanager gehanteerd. Deze worden hier ook bedoeld. 1

10 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Inleiding 1.3 Opzet van het document In hoofdstuk 2 worden de essenties van DYA in het kort geschetst en wordt een globale schets gegeven van de relatie tussen projecten en architectuur. Deze relatie komt in DYA-termen tot uitdrukking in het proces Ontwikkelen onder Architectuur. In hoofdstuk 3 en 4 staat inhoudelijk hetzelfde, maar vanuit een ander perspectief. In hoofdstuk 3 wordt het perspectief vanuit de processen van Prince2 gegeven. Dit hoofdstuk is in eerste instantie bedoeld voor lezers die bekend zijn en een affiniteit hebben met Prince2. Er wordt expliciet ingegaan op de uitgangspunten en voorschriften van Prince2 en de aanpassingen ngen die daarop van toepassing zijn nu er onder architectuur ontwikkeld wordt. Uitgangspunt zijn daarbij de processen zoals Prince2 die definieert. Prince2 wordt bekend verondersteld dus er wordt op die plaats verder geen beschrijving van Prince2 gegeven. Enkel wordt aangegeven wat de consequenties zijn van het werken onder architectuur. Hoofdstuk 4 is geschreven vanuit het architectuurperspectief. Dit hoofdstuk is in eerste instantie bedoeld voor lezers die bekend zijn en affiniteit hebben met architectuur. tuur. Vanuit architectuur is er een aantal thema's te onderkennen die gerelateerd zijn aan het uitvoeren van projecten. Hoofdstuk 4 beschrijft het aanhaken op Prince2 vanuit dat perspectief. 1.4 Verwachte voorkennis Van de lezers van deze white paper wordt verwacht dat zij enige kennis hebben van zowel Prince2 als DYA. Binnen DYA is met name de PSA van belang. Deze kennis is te verkrijgen door het bestuderen van de onderstaande publicaties. Zoals in paragraaf 1.3 is aangegeven wordt DYA in hoofdstuk 2 in een notendop beschreven. [1] De essentie van Prince2 ; Colin Bentley; ISBN Dit boek is eigendom van Key Result. [2] De kleine Prince 2, vierde gehele herziene editie; Mark van Onna, Ans Koning; Academic Service; ISBN [3] DYA : Snelheid en samenhang in business- en informatiearchitectuur, derde oplage, augustus 2002; Roel Wagter, Martin van den Berg, Joost Luijpers, Marlies van Steenbergen; Uitgeverij Tutein Nolthenius, Den Bosch 2001, Nederland; ISBN ; 4; [4] DYA : Stap voor stap naar professionele enterprise-architectuur, 2004; Martin van den Berg, Marlies van Steenbergen; Ten Hagen & Stam uitgevers; ISBN [5] Start Architectuur, 2007 White paper; Joost Luijpers; [6] DYA INfrastructuur, architectuur voor de fundering van de IT, 2007; Daniel Jumelet; Academic Service; ISBN: /

11 Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten 2 ARCHITECTUUR EN PROJECTEN 2.1 DYA in een notendop In deze paragraaf wordt DYA in een notendop beschreven. Meer informatie is te vinden in [3] en [4] en op DYA is de visie van Sogeti op het omgaan met architectuur. Het gaat over de totstandkoming en het onderhouden van de architectuur. Dit moet op een dynamische manier plaatsvinden; de organisatie gaat op een slimme, slanke en snelle wijze om met het fenomeen architectuur. DYA is ontstaan op basis van ervaringen uit de praktijk over hoe met architectuur wordt omgegaan. DYA is gefundeerd op tien principes. Deze principes worden door onderstaande uitgangspunten samengevat: Architectuur is geen doel op zich, maar is ondersteunend aan de doelen die de organisatie wil bereiken. Het doel van architectuur is niet om een document op te leveren, maar om ervoor te zorgen dat de veranderprocessen van de organisatie steeds soepeler gaan verlopen. Architectuurontwikkeling moet daarom worden verankerd in die veranderprocessen. Architectuur kan heel goed stukje bij beetje worden aangepakt. Het is niet nodig om in één keer een volledig architectuurdocument neer te leggen. Architectuur evolueert mee met de organisatie. Afwijken van de architectuur kan onder omstandigheden noodzakelijk zijn. Het is wel zaak een mechanisme in te richten waarmee dergelijke afwijkingen van de architectuur worden beheerst. Dit kan door aparte ontwikkelscenario's te onderscheiden voor het ontwikkelen onder architectuur en voor het niet volledig onder architectuur ontwikkelen. 2. Het DYA-model De kern van DYA wordt gevormd door het DYA-model. Figuur 1 toont het DYA-model. Dit model bevat vier processen die het hele traject van strategievorming tot realisatie beslaan. Deze processen helpen om uw architectuur in te richten, zodat tot een inzet van ICT wordt gekomen waarbij de business slagvaardig wordt bediend tegen acceptabele kosten. De samenhang tussen businessarchitectuur, informatiearchitectuur en technische architectuur wordt daarbij gewaarborgd. Inrichten van de processen rondom architectuur conform DYA heeft het voordeel dat de momenten zijn vastgelegd waarop architecturen gemaakt en toegepast worden. Daardoor is bekend op welk moment een architect nodig is en wat hij dan oplevert. Resultaat is de juiste architectuur op het juiste moment. 3

12 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten Figuur 1 Het DYA-model In de Strategische Dialoog worden, op basis van de business strategie de businessdoelen bepaald, die vervolgens in business cases worden uitgewerkt tot concrete projectvoorstellen. Gezien het strategische belang van ICT tegenwoordig voor een organisatie bepalen business- en ICT-management steeds meer samen welke businessdoelen de organisatie wil nastreven. De mogelijkheden binnen de ICT bepalen namelijk mede de mogelijkheden voor de organisatie. Deze businessdoelen worden vervolgens in multidisciplinaire teams uitgewerkt tot business cases. De business cases geven aan hoe het gewenste doel bereikt kan worden, wat dat voor de organisatie betekent (op basis van impact analyses) en wat de financiële consequenties zijn (in termen van investering, jaarlijkse kosten en baten). Is een business case positief, dan wordt overgegaan tot het opstellen concreet projectvoorstel. De uitkomst van deze activiteiten is het projectportfolio; het overzicht welke projecten uitgevoerd (gaan) worden. Vanwege de directe relatie die dit portfolio heeft met de strategische doelen van de organisatie, zijn de functionarissen die bij de Strategische Dialoog betrokken zijn ook betrokken bij het projectportfoliomanagement. Zowel bij het vaststellen van de businessdoelen als bij het uitwerken van business cases werken business en ICT nauw samen. Het doel van de Strategische Dialoog is te zorgen dat op tijd de juiste dingen gedaan worden. Ontwikkelen (z)onder Architectuur realiseert de concrete businessdoelstellingen, binnen de gewenste doorlooptijd met de gewenste kwaliteit en tegen acceptabele kosten. Bij dit proces gaat het dus om de projectuitvoering. Hierbij is het ontwikkelen onder architectuur de standaard. Bij Ontwikkelen onder Architectuur krijgt het projectteam een zogenaamde projectarchitectuur is een vertaling van de algemene architectuurprincipes en modellen naar een op het project toegesneden start-architectuur architectuur mee. Een project-start-architectuur kader. Dit kader geeft de concrete standaarden, normen en richtlijnen weer die het project zal hanteren. Ook projectoverstijgende ontwerpkeuzen worden in de project- 4

13 Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten start-architectuur vastgelegd. De project-start-architectuur wordt door de architecten opgesteld, in nauwe samenwerking met het projectteam. In paragraaf 2.2 wordt hier dieper op ingegaan. Onder speciale omstandigheden, echter, wanneer er sprake is van extreme tijdsdruk, kan er voor gekozen worden om voor een keer bewust niet onder architectuur te ontwikkelen. Dan wordt het proces Ontwikkelen zonder Architectuur uitgevoerd. In dit proces worden op beheerste wijze bepaalde architectuuraspecten tijdelijk niet meegenomen. Op beheerste wijze, omdat gelijktijdig, via de zogenaamde management letter, maatregelen genomen worden om uiteindelijk wel weer onder architectuur te komen. De management letter is een "contract" tussen opdrachtgever, projectmanager en architect waarin afspraken worden gemaakt met betrekking tot de beperkte levensduur van het projectresultaat en het parallel starten structureel traject. Het doel van Ontwikkelen (z)onder Architectuur is de juiste dingen juist doen. In dit model is Architectuur Services, het opstellen en bewaken van de architectuur, duidelijk gepositioneerd als ondersteunend proces. Architectuur is geen doel op zich, maar een middel om de veranderingen, vormgegeven in de Strategische Dialoog en het Ontwikkelen (z)onder Architectuur, zodanig te sturen dat de businessdoelen optimaal bediend worden. Architectuur Services is faciliterend aan de Strategische Dialoog en Ontwikkelen onder Architectuur. Het proces slaat daarmee de brug tussen de businessdoelen en de projecten die de oplossingen leveren. Aan de Strategische Dialoog worden de benodigde architectuurprincipes en modellen, onderdeel van de Referentie Architectuur 5, geleverd ten behoeve van het uitwerken van de business cases. Tevens helpt dit proces met het uitvoeren van de impact analyses. Ontwikkelen onder Architectuur wordt ondersteund met concrete kaders, richtlijnen, hulpmiddelen en ontwerpkeuzen in de vorm project-start-architectuur. De trigger voor Architectuur Services is doorgaans een concrete business case die uitgewerkt moet worden. Het doel van Architectuur Services is te zorgen dat de dingen juist gedaan worden. Processen lopen niet vanzelf goed. Daarvoor is een vorm van besturing nodig. Verantwoordelijkheden moeten duidelijk belegd zijn en er moet bewaakt worden dat de gewenste resultaten bereikt worden. Daarbij is het belangrijk de juiste stuurinstrumenten ter beschikking te hebben. Topmanagement speelt hierin een heel belangrijke rol. De eindverantwoordelijkheid voor architectuur is ook een zaak van het topmanagement. Wij vatten de besturingsaspecten samen onder de term governance. Een dynamische architectuur is een architectuur die specifiek gericht is op snelheid. Hier zitten twee kanten aan. In de eerste plaats is er de inhoudelijke kant die slaat op de architectuur als product: de vorm van de architectuur is zodanig dat aanpassingen aan nieuwe, nu nog onvoorziene, ontwikkelingen zo snel en goedkoop mogelijk zijn. De architectuur kan wijzigingen in de bedrijfsvoering snel ondersteunen. Hierbij spelen zaken een rol als ontkoppelpunten, gegevens bij de bron halen, sturing op interfaces en scheiding van presentatie-, business- en datalaag. De tweede kant is de proceskant: het omgaan met architectuur. Hier wordt mee bedoeld dat het tot stand komen en onderhouden van de architectuur dynamisch is. 5 De Referentie Architectuur geeft de principes, richtlijnen en standaarden weer die bij toekomstige ontwikkleingen gehanteerd moeten worden. Deze zijn gebaseerd op een ideale weergave van de toekomstige situatie, waar de verschillende ontwikkelingen naartoe moeten werken. Deze schets van de toekomstige situatie is ook een onderdeel van de Referentie Architectuur. Daarnaast kan de Referentie Architectuur een weergave van de huidige situatie bevatten. 5

14 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten De organisatie gaat op een slimme, slanke en snelle wijze om met het fenomeen architectuur. Hierbij spelen zaken een rol als multidisciplinaire samenwerking, just-in-time architectuur, just-enough architectuur en de project-start-architectuur. architectuur Het architectuurraamwerk Om de architecturen te kunnen classificeren heeft DYA zijn eigen architectuurraamwerk. Het vormt als het ware een ladenkast waarin elke architectuur zijn plek krijgt. Het architectuurraamwerk illustreert dat de architectuur organisatie niet als een monolithisch geheel beschouwd moet worden, maar opgedeeld in onderdelen. Sommige van die onderdelen zullen in een specifiek geval tot in detail zijn uitgewerkt (de cel in de matrix is gevuld), terwijl andere delen wellicht nog helemaal niet beschouwd zijn (de cel is nog leeg). Dat is volstrekt legitiem. Zolang de wel ingevulde delen maar consistent met elkaar, en met de businessdoelen, zijn en de delen zijn ingevuld die nodig zijn voor de sturing van de actuele veranderingen binnen de organisatie. Het Architectuurraamwerk van DYA, zoals hieronder in Figuur 2 afgebeeld, heeft als doel om relevante deelarchitecturen turen een plek te kunnen geven en verbanden tussen deelarchitecturen zichtbaar te maken. De horizontale as van het raamwerk geeft de verschillende objecten van architectuur weer in de veelvoorkomende driedeling businessarchitectuur, informatiearchitectuur en technische architectuur. Deze driedeling wordt door vele architecten herkend. Daarbinnen is nog een verdere opdeling te maken. Elk van deze architecturen heeft een ander object van architectuur (producten/diensten, processen, gegevens, storage, etc.). Voor elk van deze objecten onderscheidt het raamwerk een kolom. De businessarchitectuur vormt het kader voor de wijze waarop de organisatie georganiseerd is om de businessdoelen te bereiken: de producten en diensten waarmee de organisatie de bedrijfsdoelen wil bereiken, de processen die hiervoor nodig zijn en de manier waarop de uitvoering van die processen is georganiseerd. De informatiearchitectuur vormt het kader voor de wijze waarop de informatievoorziening binnen de organisatie vorm gegeven wordt: de gegevens die voor de organisatie van belang zijn en de applicaties waarmee de informatie- uitwisseling binnen de organisatie ondersteund wordt. De technische architectuur vormt het kader voor de technische infrastructuur van de organisatie 6 : de servers die de procesverwerkende capaciteiten leveren, de middleware die ondersteunende, generieke ondersteuning aan bedrijfsapplicaties verzorgen, storage voor de (semi-)permanente opslag van data, de netwerken voor het transport van deze data tussen de verschillende systemen en de client realm voor het werkgebied van de gebruiker (inclusief werkstations en printers). Meer over deze indeling en de achterliggende uitwerking is te vinden in [6]. 6 Figuur 2 toont de oorspronkelijke indeling zoals die bij de introductie van DYA gehanteerd werd. [6] geeft een uitbreiding hierop. Een organisatie kan het raamwerk gebruiken dat voor hen het meest geschikt is. 6

15 Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten Figuur 2 Architectuurraamwerk De verticale as van het raamwerk laat zien dat architectuur opgedeeld kan worden in drie abstractieniveaus: Algemene principes, Beleidslijnen en Modellen. Het hoogste abstractieniveau van architectuur is het niveau van de algemene principes. Deze weerspiegelen de gezamenlijke visie van business- en ICTtopmanagement. De algemene principes gelden voor iedereen en moeten ook voor iedereen begrijpelijk zijn. De algemene principes en concrete beleidslijnen samen noemen we de architectuurprincipes. Voorbeelden van algemene principes zijn: De organisatie streeft naar een foutloze en betrouwbare uitvoering van de dienstverlening; De klant kan bij één loket terecht voor al zijn vragen; Er mag geen ongeautoriseerde toegang plaatsvinden tot enig eigendom van de organisatie. Het tweede abstractieniveau van architectuur is het niveau van de concrete beleidslijnen die vorm geven aan de algemene principes. Deze zijn vaak specialistischer dan de algemene principes. Het is de vertaling van de algemene principes naar de concrete uitwerking per deelarchitectuur. Standaarden en richtlijnen bevinden zich bijvoorbeeld op dit niveau. De algemene principes en concrete beleidslijnen samen noemen we de architectuurprincipes. Voorbeelden van beleidslijnen zijn: Processtappen worden continu bewaakt op efficiency en tijdigheid van uitvoering; Processtappen zijn volledig traceerbaar; De loketmedewerkers zijn breed opgeleid; Toegang tot het netwerk kan alleen verkregen worden via een inlogprocedure; Wachtwoorden mogen niet langer dan 30 dagen geldig zijn. Het derde abstractieniveau van architectuur is het niveau van de specifieke modellen. Deze hebben, afhankelijk van het object van architectuur, verschillende vormen. Hier 7

16 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten speelt de grafische vormgeving vaak een grote rol. De modellen vormen over het algemeen specialistentaal. Voorbeelden van modellen zijn: Organogram; Procesmodel; Gegevensmodel; Applicatie landschap; Netwerk lay-out. Het is zeker niet de bedoeling om in een autonoom proces het raamwerk van links naar rechts en van boven naar beneden cel voor cel in te vullen. Dat zou niet meer dan een papieren tijger opleveren. Integendeel, het raamwerk is juist bedoeld om de architect de mogelijkheid te bieden om zich bij het opstellen van architectuur te beperken tot specifieke onderdelen, terwijl hij toch het totaalbeeld bewaart. Welke cellen relevant zijn voor een organisatie hangt geheel af van de situatie en doelstellingen van de organisatie. 2.2 Architectuur en projecten en worden uitgevoerd om veranderingen door te voeren. Deze veranderingen echter, staan niet op zichzelf, maar passen in een groter geheel. Dat geheel wordt gevormd door de richting waarin de organisatie zich wilt ontwikkelen. Uiteindelijk zijn deze veranderingen bedoeld om de strategie die de betreffende organisatie voorstaat te realiseren. Het doel van architectuur is om het toekomstbeeld te schetsen waar alle veranderingen naartoe moeten werken. Dit volgt vanuit de strategie van de organisatie. In de uitvoering van de veranderingstrajecten gebruikt architectuur dat overzicht om te bewaken dat de ene verandering goed aansluit bij de andere veranderingen. Anders gezegd, architectuur heeft een helicopterview. De aanname is hierbij dat het doorvoeren strategie een langere termijn perspectief heeft. Het doorvoeren en bestendigen strategie is een kwestie van enkele jaren. en streven doorgaans kortere termijn doelen na. Kortom, het verschil tussen architectuur en projecten is de scope (respectievelijk breder tegenover smaller) en de termijn (respectievelijk langer tegenover korter). Werken onder architectuur betekent voor projecten dus dat de kortere termijn doelstelling voor het ene probleemgebied wordt afgestemd met de bedrijfsbrede context voor de langere termijn. Eén van de consequenties van het werken onder architectuur is dat aan een project extra requirements meegegeven worden vanuit de architectuur, ter bewaking van die langere termijn en om ervoor te zorgen dat de deeloplossing die het project oplevert past in het grotere geheel. Deze architectuurrequirements gaan over niet-functionele aspecten. Dit zijn extra requirements ter aanvulling op de gebruikelijke drieluik van requirements: business-, user- en systemrequirements. Figuur 3 geeft dit schematisch weer. 8

17 Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten Algemene requirements Referentie Architectuur Principes en modellen Principes en modellen toegespitst op project Architectuur requirements Lange(re) termijn Korte termijn specifieke requirements Oplossing Impact analyse architect Figuur 3 Relatie architectuur en projecten Om de afstemming tussen het architectuurperspectief en het projectperspectief te krijgen wordt aan elk project de rol 7 van architect toegewezen. Deze projectarchitect ziet erop toe dat de resultaten van het project voldoen aan deze extra architectuurrequirements. Aan het begin van het project stelt hij deze architectuurrequirements op. Hierbij gaat het om het afleiden van requirements voor het project op basis van de Referentie Architectuur. Tijdens het project begeleidt hij het projectteam bij het maken van de juiste keuzes vanuit het gezichtspunt van de langere termijn en het grotere geheel. Als het project is afgelopen borgt hij de resultaten van dat project in de Referentie Architectuur. Dit betekent dat het overzicht van de huidige stand van zaken wordt aangepast en dat eventueel bestaande kaders worden aangepast, vervangen of verwijderd Controlling architect Een andere rol 8 die vanuit de architectuur aan een project wordt toegevoegd is die van de controlling architect. Tijdens het project controleert hij de verschillende producten die door het project worden opgeleverd op het voldoen aan de architectuurrequirements. Hiertoe neemt hij deel aan de productreviews. Hij is geen integraal onderdeel van het projectteam. Omwille van de zuiverheid van zijn oordeel dient de rol van de controlling architect door iemand anders ingevuld te worden dan degene die het product heeft opgesteld. Ontwerpdocumenten zijn in principe het product van de ontwerper. De projectarchitect kan dan ook de rol van de controlling architect op zich nemen. Indien de betrokkenheid van de projectarchitect bij het opstellen van het ontwerpdocument dusdanig is geweest dat dit product ook als zijn eigendom beschouwd kan worden, kan een andere architect de rol van de controlling architect vervullen. In het vervolg van het document wordt de rol van de controlling architect expliciet benoemd als onderscheiden van de rol van de projectarchitect. Wanneer beide rollen door de zelfde functionaris worden vervuld, vervalt dus dat onderscheid. 7 architect is een rol, geen functie. Deze rol kan dus door verschillende functionarissen ingevuld worden, zoals architecten van allerlei soorten en maten. De aard van het project bepaalt mede welke functionaris hier het meest geschikt voor is. 8 Ook hier betreft het een rol die ingevuld wordt door degene die voor het onderhavige project het meest geschikt is. 9

18 Whitepaper: Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten Escalatie naar de architectuurraad In de visie van DYA werkt een architect in een organisatie voor een opdrachtgever. De opdrachtgever is degene die een bepaald businessdoel wil realiseren. Om dat doel te realiseren is inzicht nodig in de daarvoor benodigde veranderingen. Het is de taak van de architect om die veranderingen inzichtelijk te maken en er sturing aan te geven. Dit doet hij door voor de genoemde gebieden- principes en modellen op te stellen en relevante standaarden te selecteren. Als het businessdoel daadwerkelijk in programma- of projectvorm moet worden gerealiseerd, worden projecten gestart met aan het hoofd een projectmanager. Het is de taak van de projectmanager om een oplossing te leveren binnen de kaders van de architectuur. De architect levert de principes, modellen en standaarden aan de projectmanager aan in de vorm PSA. Architect Opdrachtgever manager Figuur 4 Samenspel rollen Indien de projectmanager van mening is dat de realisatie volgens de architectuur niet past binnen tijd en budget, staat de opdrachtgever voor het besluit of hij van de architectuur afwijkt of dat er meer tijd en geld beschikbaar moet komen. Maar hij doet dit niet in isolement. Binnen de organisatie spelen meerdere businessdoelen tegelijkertijd. Om te zorgen voor consistente afstemming, om keuzes te maken en prioriteiten te stellen wordt een architectuurraad in het leven geroepen. In feite dient elk van de rollen opdrachtgever, architect en projectmanager een achterban te hebben in respectievelijk businessmanagement, architectuurmanagement en programmamanagement. Deze managementgroepen worden elk vertegenwoordigd enwoordigd in de architectuurraad, tezamen met een vertegenwoordiger van het topmanagement. Een architectuurraad is een platform voor inhoudelijke afstemming en escalatie. Architectuurraad Top management Architectuur management Business management Programma management Architect Opdrachtgever manager Figuur 5 De architectuurraad 10

19 Prince2 en Architectuur Architectuur en projecten De voornaamste taken architectuurraad zijn: o Het verstrekken van architectuuropdrachten; o Het formeel goedkeuren van architectuurproducten; o Het fungeren als escalatieplatform bij inhoudelijke conflicten. Op het moment dat een projectarchitect en/of een controlling architect constateert dat de verandering die een project aan het doorvoeren is, niet strookt met de langere termijn of niet goed aan dreigt te sluiten bij andere veranderingen (anders gezegd: niet in overeenstemming is met de architectuur), moet hij dat signaleren. Hij initieert een exception. Allereerst doet hij dat aan de ontwerper om samen met deze tot een oplossing hiervan te komen. Lukt dat niet dan zal hij escaleren naar de projectleider. Ook escaleert hij binnen de architectuurfunctie naar de Lead Architect. Deze bespreekt het issue met de projectleider en de opdrachtgever. Indien de projectmanager van mening is dat de realisatie volgens de architectuur niet past binnen tijd en budget, staat de opdrachtgever voor het besluit of hij van de architectuur afwijkt of dat er meer tijd en geld beschikbaar moet komen. Binnen de architectuurraad wordt, vanuit het bredere perspectief, besloten of de afwijking wordt toegestaan of niet en zo ja of dat dan een permanente toestemming of een tijdelijke toestemming is. Samen met de stuurgroep van het project wordt besproken wat de consequenties zijn wanneer de afwijking op de architectuur niet wordt toegestaan. Tevens wordt bekeken waar beide boards (architectuurraad en stuurgroep) elkaar kunnen vinden. Het project gaat verder met de uitkomst van het besluit dat uit deze discussie voort komt. Indien de afwijking is toegestaan kan het project zoals gepland doorgaan. Indien de uitkomst van de discussie is dat de afwijking van de architectuur niet door kan gaan, moet er naar alternatieven gezocht worden. Dit zal de uiteindelijke oplossing doen veranderen. Tevens zal het uitzoeken van het alternatief tijd en inspanning vergen, wat kan betekenen dat het project- of faseplan aangepast moet worden. Vanuit architectuuroogpunt kan een besluit van de architectuurraad en de stuurgroep ertoe leiden dat de Referentie Architectuur aangepast moet worden. Dit valt buiten de scope van deze white paper. 11

WHITE PAPER PROJECT START ARCHITECTUUR

WHITE PAPER PROJECT START ARCHITECTUUR WHITE PAPER PROJECT START ARCHITECTUUR JOOST LUIJPERS WHITE PAPER PROJECT START ARCHITECTUUR Joost Luijpers Versie: 1.0 Copyright Sogeti Nederland B.V. te Vianen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening 1. Wat is ten aanzien van de projectomgeving het uitgangspunt van PRINCE2? A. Een Fixed-price contract B. Een klant/leveranciers omgeving C. Een

Nadere informatie

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement Prince2 audit Kwaliteitsmaatregel met rendement Niek Pluijmert Dga INQA (samen met Hans) Project- en kwaliteitmanagement Sedert 1979 in ICT Bestuurslid Spider Bestuurslid KvK Midden Nederland TU Delft

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

2Modelexamen 2. Modelexamen 2

2Modelexamen 2. Modelexamen 2 2Modelexamen 2 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

De PSA bevat geen Solution Architecture!

De PSA bevat geen Solution Architecture! De PSA bevat geen Solution Architecture! Joost Luijpers Bij veel organisaties bestaat het beeld dat de Project Start Architectuur (PSA) bedoeld is om de Solution Architecture van het project weer te geven

Nadere informatie

Project Management: Introductie tot Prince2

Project Management: Introductie tot Prince2 Bijeenkomst Detaco professionals Project Management: Introductie tot Prince2 Stefan van Duren 22 september 2011 Het Turfschip Etten-Leur Gebaseerd op het boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

PRINCE2 2010. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

PRINCE2 2010. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. PRINCE2 2010 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 2 PRINCE2... 4 2.1 KENMERKEN PRINCE2...

Nadere informatie

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten 5 Projectmanagementmethoden 83 5.5 PRINCE2 Deel I van de beschrijving van PRINCE2 is geschreven door Ron Seegers en gereviseerd en geautoriseerd door Joost Nuijten, bestuurslid van de Prince User Group

Nadere informatie

E.1. Opstarten van een Project (OP)

E.1. Opstarten van een Project (OP) [ppendix E: Health heck - Prince2, editie 2009] E.1. Opstarten van een Project (OP) 1 Zijn de management team rollen toegewezen voor de: D E F G H Executive? Projectmanager? Senior User(s)? Senior Supplier(s)?

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

afsluitende fase. Binnen deze fasen worden zeven hoofdprocessen onderkend (bezien vanuit de stuurgroep en de projectmanager). Het proces plannen uit

afsluitende fase. Binnen deze fasen worden zeven hoofdprocessen onderkend (bezien vanuit de stuurgroep en de projectmanager). Het proces plannen uit service management PRINCE2 release 2009 Een eerste verkenning In 2009 komt een nieuwe versie van PRINCE2 op de markt. De huidige versie is dan circa vier jaar oud. Een samenvatting van de principes, thema

Nadere informatie

Fusies en overnames onder architectuur

Fusies en overnames onder architectuur architectuur t slopen onder architectuur Fusies en overnames onder architectuur Effectiviteit en overlap in bedrijfsprocessen bepalen integratiestrategie De enterprise-architect moet deelnemen aan het

Nadere informatie

bedrijfsprocessen en vormt daarmee de kapstok voor de producten van andere disciplines. Het PAM is geen RUP concept.

bedrijfsprocessen en vormt daarmee de kapstok voor de producten van andere disciplines. Het PAM is geen RUP concept. 1. 1.1. Inleiding Doel De Requirementdiscipline richt zich op het vaststellen en vastleggen van de eisen en wensen die aan een oplossing worden gesteld: de requirements. Rollen De keyrol binnen deze discipline

Nadere informatie

P componenten en technieken

P componenten en technieken 1 rojectmatig P werken 1. Ja, want het resultaat, het is tijdelijk, multidisciplinair en nieuw. 2. Een routinematige aanpak is meer geschikt als de bestemming ieder jaar hetzelfde is. 3. Ja, maar dan wordt

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Dr. Projects Management B.V.

Dr. Projects Management B.V. --009 Dr. Projects Management B.V. Printversie van gepresenteerde beelden van de website www.drprojects.nl Dr. Projects Management Dit is de bundeling van de website presentaties per onderdeel. De diensten

Nadere informatie

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO

BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance. Hier komt tekst Lokale overheid, eigen PMO BPUG najaar seminar: De rol van PMO in P3 governance Hier komt tekst Lokale overheid, Hier eigen komt governance, ook tekst eigen PMO INHOUD 1. INLEIDING 2. ORGANISATIE Gemeente Utrecht Project en Programma

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Inhoud leereenheid 7. Dynamische architectuur. Introductie 135. Leerkern 135

Inhoud leereenheid 7. Dynamische architectuur. Introductie 135. Leerkern 135 Inhoud leereenheid 7 Dynamische architectuur Introductie 135 Leerkern 135 1 Inleiding 135 1.1 Naar een architectuur nieuwe stijl 135 1.2 Ict is business geworden 135 1.3 Architectuur voor een betere inzet

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Projeffect Issuemanagement proces [Setup]

Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Versie Documentnaam Datum 20-10-2014 Auteur M.S.Smilde Versie 1.0 concept Projeffect_Issuemanagement_processetup_v1_0.doc copyleft Projeffect BV: alles uit deze

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden

PRINCE2 in duizend woorden PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd White paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes 3 4

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Project Management met Teamcenter 2007 Door: Ramon van Raak Beheert u complexe projecten dan weet u als geen ander dat de projectvoorbereiding de basis legt

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2)

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Deel 1 1. Prelude 8 13 2. Achtergrond en Context MARIJ (leerdoel 3; duur 1-2 uur) 14-25 3. Eén architectuur voor de Rijksdienst (leerdoel 3; duur 1 uur)

Nadere informatie

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os Managing Quality and Business Risks in Programmes Mario van Os Mario van Os Mario van Os Programma Kwaliteitsmanager Email: mario@mvanos.nl Afgestudeerd TUE Wiskunde & Informatica 1986 gestart bij Interprogram

Nadere informatie

Blauwdruk van een Business Intelligence Competency Center

Blauwdruk van een Business Intelligence Competency Center Blauwdruk van een Business Intelligence Competency Center Inleiding De inrichting van een BICC (Business Intelligence Competency Center) bestaat uit een viertal pijlers: Producten bestaat uit de diensten

Nadere informatie

De relatie tussen beleid en architectuur uitgediept

De relatie tussen beleid en architectuur uitgediept architectuur i Architectuur als adviesorgaan en koersbewaker De relatie tussen beleid en architectuur uitgediept Architectuur schiet steeds dieper wortel binnen organisaties. Met dit gevende vermogen van

Nadere informatie

Applicatie outsourcing

Applicatie outsourcing Applicatie outsourcing Architectuur van en in de samenwerking dr. Jan Campschroer Management Consultant Ordina 13 oktober 2011 m.m.v.: Martin van den Berg Deze presentatie is gebaseerd op interviews met

Nadere informatie

Secretaris op maat! PRINCE2

Secretaris op maat! PRINCE2 PRINCE2 PRINCE2 (PRojects IN a Controlled Environment) levert een managementomgeving en structuur met richtlijnen en hulpmiddelen voor het opstarten, initiëren, uitvoeren, beheersen en afsluiten van projecten.

Nadere informatie

Anago Project Portfolio Management. Whitepaper. Copyright 1999-2015 Anago

Anago Project Portfolio Management. Whitepaper. Copyright 1999-2015 Anago Anago Project Portfolio Management Whitepaper Copyright 1999-2015 Anago Project portfolio management is essentieel in het efficiënt bereiken van de organisatiedoelen. De ondersteuning van de planning moet

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

Managen van agile projecten

Managen van agile projecten WHITEPAPER Managen van agile projecten Bert Hedeman Iedereen Agile? Nee! Agile kan absoluut eenvoudig en effectief worden toegepast in ieder project waarbij een sterke samenwerking met de gebruikers gewenst

Nadere informatie

Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur

Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur ISBN 978 90 72446 17 6 2010 Uitgeverij Het Glazen Oog Over de uitgave van dit document 2 Deze uitgave Dit document is een digitale versie van een hoofdstuk

Nadere informatie

Voorstel voor een plancyclus Informatiemanagement

Voorstel voor een plancyclus Informatiemanagement Dienst ICT Informatiemanagement Den Dolech 2, 5612 AZ Eindhoven Postbus 513, 5600 MB Eindhoven www.tue.nl Opdrachtgever ICT Governance Board Datum 19 maart 2010 Voorstel voor een plancyclus Informatiemanagement

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

Projectplan. Informatie arrangementen als app. s-hertogenbosch, 6 december 2011

Projectplan. Informatie arrangementen als app. s-hertogenbosch, 6 december 2011 Projectplan Informatie arrangementen als app s-hertogenbosch, 6 december 2011 i Versiebeheer Algemene gegevens Projectnaam Informatie arrangementen als app Uitgave Final Datum 6 december 2011 Auteurs Projectleider

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

REFERENTIE BIJLAGE 1 PRA-FORMULIER BIJLAGE 2 INTERACTIE MATRIX (VOORBEREIDING PRA

REFERENTIE BIJLAGE 1 PRA-FORMULIER BIJLAGE 2 INTERACTIE MATRIX (VOORBEREIDING PRA Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 10 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 PROCEDURE 3.1 Inleiding: 3.2 Voorwaarden: 3.3 Organisatie: 3.4 Werkwijze 3.4.1 PRA-0 3.4.2 PRA-1 3.4.3 PRA-2 3.4.4 Toll-gate 4 UITKOMST 5 RAPPORTAGE

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS EEN PRAKTISCHE AANPAK BUSINESS ANALYSE CENTER OF EXCELLENCE - SYNERGIO Inhoudsopgave 1 HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS... 3 1.1 GEBRUIKEN VERSUS HERGEBRUIKEN... 4 2 STRATEGIE...

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden. Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd. AXELOS.com. The Stationery Office 2011

PRINCE2 in duizend woorden. Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd. AXELOS.com. The Stationery Office 2011 PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd AXELOS.com White Paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes

Nadere informatie

1. Thema: Plannen. Definities en Kernbegrippen. Inhoud

1. Thema: Plannen. Definities en Kernbegrippen. Inhoud Inhoud 1. Thema: Plannen 1. Thema: Plannen 1 1.1 Niveaus van Plannen 2 1.1.1 Project Plan (Projectplan) 2 1.1.2 Stage Plan (Faseplan) 2 1.1.3 Exception Plan (Afwijkingsplan) 2 1.2 Product Based Planning

Nadere informatie

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening Deelprojectplan Bestuurlijke Informatie Voorziening Beheersing van risico s en verbetering van de besturing van de Hogeschool van Utrecht, door middel van effectieve en efficiënte informatiestromen, als

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D Auteur : P. van der Meer, Ritense B.V. Datum : 17 juli 2008 Versie : 1.3 2008 Ritense B.V. INHOUD 1 VERSIEBEHEER...1 2 PROJECT

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden:

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden: Op het vlak van informatie uitwisseling tussen bedrijven valt veel te verbeteren. Veel van die verbeteringen vinden hun oorzaak in het niet goed op elkaar aansluiten van de verschillende softwaretoepassingen

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Service Level Management DAP Template

Service Level Management DAP Template Service Level Management DAP Template Versie 1.0 27 juli 2011 Definitief Auteur : Bart de Best Akkoord : Bart de Best Datum : 27 mei 2011 Versie : 1.0 Referentie : DAP template Pagina : I Colofon Titel

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Agenda Voorstellen Waarom doen we het? Hoe ziet de verandering eruit? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen? 2 Voorstellen

Nadere informatie

Ordening van processen in een ziekenhuis

Ordening van processen in een ziekenhuis 4 Ordening van processen in een ziekenhuis Inhoudsopgave Inhoud 4 1. Inleiding 6 2. Verantwoording 8 3. Ordening principes 10 3.0 Inleiding 10 3.1 Patiëntproces 11 3.2 Patiënt subproces 13 3.3 Orderproces

Nadere informatie

Projectmanagement update

Projectmanagement update Projectmanagement update Alfred Krol Triple Plus BV Even voorstellen PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries. The Swirl logo is

Nadere informatie

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Hoe test je een pen? 1 Bekijk eerst het filmpje over

Nadere informatie

Juryrapport. Essent Belgium NV

Juryrapport. Essent Belgium NV Juryrapport Essent Belgium NV Deelname Data Quality Award 2010 Deelnemers Naam: Mark Humphries Functie: Data Manager Inleiding De door Essent Belgium ingediende case moet worden bezien tegen de achtergrond

Nadere informatie

Geef handen en voeten aan performance management

Geef handen en voeten aan performance management Geef handen en voeten aan performance management De laatste jaren is het maken van concrete afspraken over de ICT-serviceverlening steeds belangrijker geworden. Belangrijke oorzaken hiervoor zijn onder

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Toets uw eigen continuïteitsplan

Toets uw eigen continuïteitsplan Inspectiebericht Inspectie Openbare Orde en Veiligheid Jaargang 6, nummer 1 (maart 2010) 9 Toets uw eigen continuïteitsplan Deze vragenlijst is een gecomprimeerde en op onderdelen aangepaste versie van

Nadere informatie

Inhoud. Epiloog 155. Overzicht boxen 157. Literatuur/Bibliografie 159. Lijst van personages 161

Inhoud. Epiloog 155. Overzicht boxen 157. Literatuur/Bibliografie 159. Lijst van personages 161 1 Inleiding 17 1.1 Waarom is projectmanagement een zorg voor de Zorg? 17 1.2 Projecten en projectmatig werken 19 1.3 Strategische projecten in de zorg 20 1.4 De inhoud van dit boek in vogelvlucht 20 1.4.1

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Model Architectuur Rijksdienst (MARIJ)

Model Architectuur Rijksdienst (MARIJ) MARIJ, Model Architectuur Rijksdienst Model Architectuur Rijksdienst (MARIJ) Toepassen architectuur in verandering concept versie 0.1, 25 mei 2009, team MARIJ 'de architectuurfamilie' Inhoudsopgave 1 Inleiding...3

Nadere informatie

Architectuur: stuurmiddel voor de ICT vernieuwing van de Nederlandse Politie. Frank Hendriksen Principal Architect ISC

Architectuur: stuurmiddel voor de ICT vernieuwing van de Nederlandse Politie. Frank Hendriksen Principal Architect ISC Architectuur: stuurmiddel voor de ICT vernieuwing van de Nederlandse Politie Frank Hendriksen Principal Architect ISC ISC Verder in Veiligheid Dé (overheids) ICT dienstverlener voor Politie, Brandweer,

Nadere informatie

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010 Sturen of Avonturen Nieuwegein 30 November 2010 1 Agenda Inleiding Projectbesturing Workshop Sturen of Avonturen BREAK Conclusies Workshop De workshop in de praktijk Afronding BORREL 2 Productvernieuwing

Nadere informatie

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN ( Project Initiation Document ) Datum voltooid: 20/03/2013 Auteur: Kevin Sanders Studentnummer: 2148839 Versie: 0.1 Status: Concept Documenthistorie

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Aanleiding. Context: Krimp van beschikbare middelen en mensen Bestuurlijke doelstelling = optimaal digitaal en basis op orde

Aanleiding. Context: Krimp van beschikbare middelen en mensen Bestuurlijke doelstelling = optimaal digitaal en basis op orde Aanleiding Professionaliseringsprogramma sector Bedrijfsvoering, onderbouwd met 2 onderzoeken uit 2013: IT-scan door Ernst en Young Analyse en advies I&A-organisatie door BoerCroon Context: Krimp van beschikbare

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009

Benny Prij. NAF Insight 6 juli 2009 Architectuurprincipes bij TKP Benny Prij NAF Insight 6 juli 2009 1 Agenda Over TKP Diensten Bedrijfsfuncties Architectuurprincipes bij TKP Enterprise-architectuurprincipes Referentie-architectuurprincipes

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

(Business) Informatieplanning. 1 Vanbragt informatiemanagement / 2BVisible

(Business) Informatieplanning. 1 Vanbragt informatiemanagement / 2BVisible (Business) Informatieplanning 1 Waarom Informatieplanning? Integratie Mogelijkheden ICT Eisen maatschappij ICT is in toenemende mate kritisch voor bedrijfsvoering Interactie met consumenten vaker ook via

Nadere informatie

Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein

Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein Marktonderzoek Uurtarieven Externe inhuur binnen het IT domein 31 oktober 2013 2 Inhoud 1. Introductie & Onderzoeksopzet 3 2. Conclusies 6 3. Resultaten Uurtarieven 10 4. Resultaten Algemene Vragen 16

Nadere informatie

Sjabloon Project Start Architectuur (PSA), versie 0.1

Sjabloon Project Start Architectuur (PSA), versie 0.1 Sjabloon Project Start Architectuur (PSA), versie 0.1 Doelstelling document Een PSA (Project Start Architectuur) is bedoeld om te borgen dat nieuwe ontwikkelingen en veranderingen in samenhang worden gerealiseerd

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV Plan van aanpak Project : Let s Drop Bedrijf : DropCo BV Plaats, datum: Horn, 28 september 2012 Opgesteld door: 1205366 1205366smit@zuyd.nl Plan van Aanpak project Let s Drop pagina 1 Inhoudsopgave plan

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

ICT- en informatiebeleid als speerpunt van strategierealisatie. Ed Clevers Matthé Drost

ICT- en informatiebeleid als speerpunt van strategierealisatie. Ed Clevers Matthé Drost ICT- en informatiebeleid als speerpunt van strategierealisatie Ed Clevers Matthé Drost Wie zijn Ed en Matthé? Ed Clevers Manager PPM bureau ROC Nijmegen E.Clevers@roc-nijmegen.nl 06-19 49 36 72 Matthé

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling

Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Service Niveau Overeenkomst Digikoppeling Versie 1.3 Datum 26 mei 2015 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H o e k o m t h e t d a t g r o t e e n c o m p l e x e p r o j e c t e n v a a k u i t l o p e n e n budget t e n o v e r s c

Nadere informatie

white paper 2 Selectie ehrm oplossing: Hoe kom ik tot de juiste keuze?

white paper 2 Selectie ehrm oplossing: Hoe kom ik tot de juiste keuze? white paper 2 Selectie ehrm oplossing: Hoe kom ik tot de juiste keuze? 1 Voorwoord 1. ehrm oplossing: impact van de keuze 2. Overzicht oplossingen 3. Project organisatie voor ehrm 4. Van ambitie tot keuze

Nadere informatie