In projectmanagement is het

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In projectmanagement is het"

Transcriptie

1 Gedragsfactoren bepalend voor slagvaardig multifunctioneel team Prince2 en Koning Teamwork Projectmatig werken is in als effectief en efficiënt antwoord op verandervraagstukken waarmee bedrijven en instellingen worstelen. De tijdelijke, op een concreet resultaat toegesneden multidisciplinaire projectorganisatie suggereert een flexibele slagvaardigheid die de lijnorganisatie ontbeert. In de methoden en technieken om deze tijdelijke samenwerking gestructureerd en georganiseerd te laten verlopen, is de gedragscomponent lange tijd het ondergeschoven kindje geweest. Nu het belang daarvan steeds meer wordt onderkend, rijst de vraag wat dit betekent voor de projectorganisatie. Uiteindelijk zijn het de mensen die de methodiek succesvol moeten toepassen. In dit artikel laten wij u zien welke factoren van belang zijn om de multidisciplinaire projectgroep te laten functioneren als een effectief en slagvaardig team. Anton Grootendorst Simon Ponten In projectmanagement is het gebruikelijk om een methode te hanteren om voorafgaand aan de projectuitvoering alle zakelijke aspecten te kunnen vaststellen (zie methodisch kader op pagina 31). Met zo n zakelijke systematische aanpak wordt benadrukt waar het bij het managen van projecten om gaat: controle en beheersing. Dit heeft sterk te maken met het feit dat projectmanagement zijn oorsprong vindt in de Amerikaanse bouw-, vliegtuig- en ruimtevaartindustrie van na de Tweede Wereldoorlog. In Nederland houdt een aantal organisaties zich bezig met de ontwikkeling van projectmanagement als zelfstandig vakgebied. Vanaf de jaren negentig wordt deze ontwikkeling gekenmerkt door de toenemende aandacht voor de menselijke aspecten van projectmanagement. In het methodisch kader treft u een overzicht aan van de meest gebruikte methodes. Team en meerwaarde Een bepalend kenmerk voor projectmatig werken is de samenstelling van een tijdelijke groep projectmedewerkers: het projectteam. Het multidisciplinaire karakter daarvan wordt veelal benadrukt als een toegevoegde waarde. Dit zou zowel de noodzakelijke integrale aanpak, de effectiviteit als de doorlooptijd positief beïnvloeden. Het risico van miscommunicatie door bewuste dan wel onbewuste aannames of veronderstellingen en het ontbreken van een instrumentarium om hieraan richting te geven, blijkt een constante en groeiende factor bij falende projecten. Veel projecten mislukken, de kosten lopen uit de hand en de resultaten worden niet gehaald of vormen geen adequate oplossing voor de gestelde problemen. Aan de methodiek ligt het echter niet.!? Of toch? Methode of niet, de groep mensen die - al dan niet volgens een vastgestelde structuur - de klus moeten klaren, is bepalend voor het uiteindelijke projectresultaat. Met andere woorden: Het resultaat is zo krachtig als de zwakste schakel. Pieter: Nou dat begon meteen al goed. De eerste keer met de hele projectgroep bij elkaar en gelijk was er al een conflict. Belachelijk gewoon hoe fel er werd gereageerd door een aantal mensen. Ik ben blij dat de projectmanager toen het woord heeft genomen en aangegeven heeft dat het niet de bedoeling was dat er 28 IPMA Projectie Magazine

2 Gezamenlijke verantwoordelijkheid Diversiteit Open communicatie Duidelijkheid gediscussieerd werd over de beoogde resultaten. Zelfs toen was er nog iemand die er tegen in wilde gaan. Ja, je weet wel die Patricia van business solutions. Gelukkig greep de projectmanager toen adequaat in door te zeggen dat we blijven bij de afspraken zoals die op papier zijn gezet. En terecht zeg, als het op papier staat dan weet iedereen tenminste waar die aan toe is. Mensen die samenwerken vormen niet automatisch ook een team. Kenmerk van een team is immers dat de groepsprestatie meer is dan de Heldere doelstellingen Uitdaging Teamwork Diversiteit Wederzijds respect Figuur 1: Succesfactoren in teamwork. Actie Ontwikkeling Initiatief tonen Flexibel aanpassen som van de individuele prestaties van de groepsleden. Maar wat maakt een groep mensen nu tot een team? Hoe ontstaat zoiets als teamgeest? Het antwoord op deze vragen is niet zo makkelijk te geven, maar we weten wel dat het te maken heeft met gedrag. Maar welk gedrag is nu kenmerkend voor teamvorming en voor werken in teamverband? Gelijkgerichtheid Er is sprake van teamvorming wanneer de inspanningen van de individuen gelijkgericht zijn en een gezamenlijk doel dienen. Met deze in de literatuur veel gehanteerde definitie zijn we er natuurlijk nog niet, want aan het gelijkgericht samenwerken van individuen liggen een aantal gedragsvoorwaarden ten grondslag. Om een gezamenlijk doel te kunnen dienen, zal dit in eerste instantie bij alle teamleden eenduidig bekend moeten zijn. Vervolgens moet elk teamlid zich in dat doel kunnen vinden en zich verantwoordelijk voelen voor de verwezenlijking daarvan. Open onderlinge communicatie in een sfeer waarin iedereen zich vrij kan uiten en op een eerlijke manier kan reageren, vormen een belangrijke voorwaarde om te kunnen vaststellen of dit ook zo is. In figuur 1 treft u een zestal succesfactoren of kernwaarden aan van het werken in teams. De waarden in figuur 1 hangen onderling samen. Om gezamenlijke verantwoordelijkheid te kunnen nemen, zal het doel helder moeten zijn en zonder wederzijds respect is geen open en directe communicatie mogelijk. De waarden vormen in dit model bovendien een wiel. Dit betekent dat ze in gelijke mate vertegenwoordigd moeten zijn. Wanneer een van de waarden sterk is ondervertegenwoordigd, komt er een slag in het wiel, waardoor de samenwerking in het team niet langer lekker loopt (Vroemen, 1995). Pieter: Nou wat ik vandaag weer heb meegemaakt. Weet je nog dat die Patricia zo n felle voorstander was om alles samen te bespreken? Nu blijkt dat uitgerekend zij de kantjes er af loopt. Ze zegt doodleuk dat als het haar niet duidelijk is, ze ook niet weet wat ze moet doen. Daarom wacht ze liever tot de projectmanager er zelf mee komt en aangeeft wat hij wil dat we doen. Ik heb er maar niet op gereageerd, maar vond het wel flauw. Ik ga vanmiddag maar even bij de projectmanager langs. Dat is IPMA Projectie Magazine 29

3 Figuur 2: De vijf disfuncties van een team. Te weinig aandacht voor teamresultaten Geen persoonlijke verantwoordelijkheid nemen Gebrek aan betrokkenheid Angst voor discussie Gebrek aan vertrouwen Johan, die ken jij ook nog wel. Hij moet haar daar maar op aanspreken. Tjonge jonge, zo n grote mond in discussies, maar in de praktijk, ho maar! Slechte communicatie In de hierboven beschreven situatie stuit Pieter op de consequenties van wat er in de eerste vergadering is gebeurd. Patricia heeft het gevoel dat haar openheid niet werd gewaardeerd. Zij wilde duidelijk maken dat de beschrijving van het projectdoel voor verschillende uitleg vatbaar is. De projectmanager Johan heeft vervolgens ingegrepen en de discussie beëindigd zonder het door Patricia ingebrachte probleem op te lossen. Hierdoor heeft zij het gevoel dat haar de mond is gesnoerd. Aan de voorwaarden van een helder en eenduidig doel en een open communicatie is dus niet voldaan. Het gevolg is dat Patricia zich niet gecommitteerd heeft aan het projectdoel en zich daarom ook niet verantwoordelijk voelt voor het nemen van initiatieven en een goede samenwerking om dat doel te bereiken. In situaties die voor haar onduidelijk zijn zal ze afwachtend reageren tot ze een duidelijke opdracht krijgt. Omdat Pieter Patricia niet uitlegt hoe hij tegen de situatie aankijkt, wordt Patricia niet uitgenodigd om haar visie op de situatie aan te passen. Hij bespreekt de situatie daarentegen met projectmanager Johan. Dat Pieter niet met, maar over Patricia praat, gaat ten koste van het onderlinge vertrouwen en wederzijdse respect in het team. Johan spreekt Patricia aan op haar verantwoordelijkheid. Er ontstaat een discussie. Johan ziet de reactie van Patricia als verdediging en spreekt haar nu nogmaals aan op het feit dat ze zelf verantwoordelijk is voor haar handelen. Patricia voelt zich miskend en vindt dat ze respectloos wordt behandeld. Zij vindt dat Johan de pik op haar heeft omdat ze zich in de eerste bijeenkomst kritisch uitliet. Ze vraagt zich af wie er met Johan over haar heeft gesproken. Patricia komt erachter dat Pieter met de projectmanager over haar heeft gesproken. Ze wil hem hierop aanspreken, maar haar collega s weerhouden haar daarvan door te wijzen op de reacties die ze totnogtoe heeft gekregen op haar openheid. Ze laat zich overtuigen, maar merkt dat ze boos blijft op Pieter. Disfunctionerend team De interacties tussen Pieter, Patricia en Johan doet bij alle drie het vertrouwen jegens elkaar afnemen. Het effect hiervan wordt weergegeven in figuur 2. Deze piramide geeft stapsgewijs weer wat de gevolgen kunnen zijn van onderling wantrouwen. Mensen zijn bijvoorbeeld niet meer open in hun uitingen naar elkaar en niet meer eerlijk in hun reacties op elkaar. Hierdoor blijven verschillen van inzicht onzichtbaar en dus onoplosbaar. Het gevolg is dat men geen committent meer heeft met de ander en zich niet meer verantwoordelijk voelt voor de samenwerking en het functioneren van het team. Dit leidt uiteindelijk tot mindere resultaten. De vijf stappen in de piramide worden de vijf disfuncties of valkuilen van teamwork genoemd (Lencioni, 2002). Elk van deze aspecten dient in teamwork zeer serieus genomen te worden. 30 IPMA Projectie Magazine

4 Projectmanagement Een methode als PRINCE2 (Projects in a Controlled Environment) beschrijft stapsgewijs de activiteiten en werkprocedures van de projectmanager, het projectteamlid, het stuurgroeplid en andere direct betrokkenen waarmee de projectuitvoering in goede banen geleid kan worden. Het gaat dus eigenlijk over het managen van de werkprocessen in het project, ondersteund door de visie van PRINCE2 op verschillende gebieden zoals kwaliteit, change management, de projectorganisatie en de business case. Methoden van organisaties zoals PMI (Project Management Institute met de Project Management Body of Knowledge, PM Bok) en APM (Association for Project Management) zijn meer gericht op relevante kennisontwikkeling voor projectmanagers en fungeren derhalve meer als trigger. Ze geven de projectmanager meer vrijheid van handelen omdat deze niet geadviseerd wordt over hoe processen uitgevoerd moeten worden, maar wordt geacht een aantal (technische) competenties te bezitten. Competentiemanagement IPMA (International Project Management Association) maakt in haar International Competence Baseline (ICB3 of in Nederland NCB3, de Nederlandse Competence Baseline) door middel van het eye of competence zichtbaar dat er drie competentiegebieden te onderscheiden zijn (technische, gedrags- en contextuele competenties) waarbinnen een projectmanager kennis en ervaring moet hebben. Projectmatig Creëren (Phaos: Jo Bos, Ernst Harting) In tegenstelling tot de procesmatige aanpak van verschillende projectmanagementmethoden stelt Projectmatig Creëren het commitment van alle projectbetrokkenen (projectleider, teamleden en opdrachtgever, et cetera) centraal als de basis voor projectsucces. In deze methode wordt daarom veel aandacht besteed aan de kwaliteiten van alle betrokkenen en hoe vandaar uit een structuur kan worden gemaakt die werkt als een flexibel, maar stevige ruggengraat in plaats van een harnas. Certificering IPMA, PRINCE2, APM en PMI worden niet alleen gebruikt als richtlijn (of als keurslijf, bij verkeerde toepassing) voor het leiden van projecten, maar ook als certificeringsmogelijkheid voor projectmanagers, naast de leergangen en MBA s (Master of Business Administration) die er tegenwoordig zijn. Opdrachtgeverschap Opvallend is dat alleen PRINCE2 zich sterk maakt voor een goed functionerend opdrachtgeverschap als onderdeel van het projectmanagementteam. Daarvoor beschrijft de methode een stuurgroep waarin de relevante belanghebbenden zijn vertegenwoordigd (PRINCE2 spreekt over business, user en supplier ). De Standish Groep inventariseert en analyseert al jaren de succes- en faalfactoren van projecten. Uit de analyse blijkt, ook al jaren, dat goed opdrachtgeverschap of management involvement zowel een kritische succesfactor (bij aanwezigheid) als faalfactor is (uiteraard bij afwezigheid). Maturity Modellen Relevantie volwassenheidmodellen rondom het portfolio-, programma- en projectmanagementvakgebied en de relatie met de organisatie zijn OPM3 (Organizational Project Management Maturity Model van PMI) en P3M3 (Portfolio, Programme & Project Management Maturity Model van OGC). PRINCE2 kent haar eigen volwassenheidmodel P2M2 (Prince2 Maturity Model). Hieronder worden ze toegelicht. Weinig aandacht voor teamresultaten Teamleden die zich niet betrokken of persoonlijk verantwoordelijk voelen, zullen hun eigen belangen (ego, carrière, erkenning, etc.) boven de collectieve doelen van het team plaatsen. Wanneer een team het zicht heeft verloren op de noodzaak van resultaten, zal de organisatie uiteindelijk de prijs betalen. Mijden van verantwoordelijkheid Wanneer teams zich niet committeren aan een helder plan van aanpak, zullen zelfs de meest gedreven individuen terughoudend zijn in het aanspreken van hun collega s op gedrag en activiteiten die succesvol teamwerk beperken. Gebrek aan betrokkenheid Zonder discussies en conflicten is het moeilijk voor teamleden om zich volledig betrokken te voelen bij beslissingen. Door gebrek aan richting en betrokkenheid kunnen zij onverschillig of zelfs cynisch raken. Angst voor discussies en conflicten Teams met een gebrek aan vertrouwen zijn niet in staat gepassioneerde en ongefilterde discussies te voeren over essentiële onderwerpen. Daardoor wordt er vaak achter iemands rug commentaar op elkaar gegeven. In een werkomgeving waar teamleden hun meningen niet openlijk geven, is slechte besluitvorming vaak het resultaat. Gebrek aan vertrouwen Als er geen vertrouwen is, zullen teamleden zich niet snel kwetsbaar naar elkaar opstellen en bijvoorbeeld onwillend zijn in het toegeven van fouten, zwaktes en behoefte aan hulp. Zonder een basis van vertrouwen is het voor teamleden onmogelijk zich veilig te voelen. Herstel van vertrouwen Behalve de valkuilen laat de piramide in figuur 2 ons ook de weg van de oplossing zien. Om ervoor te zorgen dat het team zich weer volop concentreert op het behalen van goede projectresultaten, zullen de teamleden zich daarvoor weer verantwoordelijk moeten gaan voelen. Dat kan dus alleen als ze zich committeren aan het projectdoel en de projectdoelstellingen. En dus zal binnen het team alsnog of opnieuw voor iedereen de gelegenheid gecreëerd moeten worden om zich open IPMA Projectie Magazine 31

5 en eerlijk uit te spreken. Dit betekent in de eerste plaats dat er open gesprekken moeten plaatsvinden over de onduidelijkheden, de verschillen van inzicht en de zaken die niet helemaal gaan zoals ze zijn afgesproken... Als de problemen opgelost kunnen worden, betrokkenen de invloed van hun gedrag daarbij onderkennen en bereid zijn dit aan te passen, wordt een goede basis gelegd voor een klimaat van openheid en vertrouwen. Het is vaak best spannend om iemand te moeten aanspreken op een niet nagekomen afspraak of een onvoldoende resultaat. Dit kan alleen als men vertrouwen heeft in elkaar. Het oplossen van het falen van teamwork begint dan ook met het herstellen van de onderlinge vertrouwensband. Conclusie In dit artikel hebben wij laten zien hoe makkelijk een verschil van inzicht kan leiden tot een verstoorde werkrelatie. Ondanks hun goede bedoelingen raken mensen verstrikt in hun eigen denken waardoor het onderlinge contact afneemt en een open en eerlijke communicatie stagneert. Wij willen benadrukken dat het in dit soort situaties belangrijk is om tijdig te herkennen en erkennen wat er gebeurt en er dan gezamenlijk mee aan de slag te gaan. Door bereidheid te tonen om er samen over te praten, zullen dit soort situaties niet ontaarden in een gebrek aan verantwoordelijkheid en een gebrek aan interesse voor het eindresultaat. Het gezamenlijk uitpraten van verschillen van inzicht stimuleert de creativiteit, versterkt de onderlinge band en zal het resultaat van de gehele projectgroep positief beïnvloeden. Ho ho, zegt Patricia na het lezen van dit artikel. Daar ben ik het dus niet mee eens! Auteurs: Anton Grootendorst partner programma- en projectmanagement bij IMN en Simon Ponten adviseur bij Elkerlijk. Dit artikel is door samenwerking tussen IMN en Elkerlijk tot stand gekomen. Beide organisaties begeleiden en ondersteunen de professionalisering van projectmatig werken door het in gang zetten van een bewustwordingsproces dat mensen in staat stelt om vernieuwend te gaan denken en handelen. Elkerlijk richt zich door middel van procesbegeleiding, training en coaching op de groei van organisaties, personen en professie. Informatie Management Nederland (IMN) is gespecialiseerd in strategisch informatiemanagement bij overheden en bedrijven. Naast management en ICT-consultancy is het begeleiden en verbeteren van de bedrijfsvoering door middel van het programmatisch en projectmatig werken een specifieke discipline. Klanten zoeken competente projectmanagers Basistraining - IPMA D/C Theorie 26 maart, 9 en 21 april, 14 en 28 mei Praktijkverdieping - IPMA B/C niveaubepaling, projectkeuze en voorbereiding op het assessment 2 en 23 april Plannen met MS Project 24 maart en 7 april Dhirata traint en begeleidt projectmanagers en organisaties bij het pragmatisch invoeren van projectmanagement, door middel van: Incompany Trajecten IPMA Begeleiding Volwassenheidsassessments Techniektrainingen Dhirata Pragmatisch Projectmanagement - Vredebest PP Ouderkerk a/d Amstel tel:

PROJECT & GEDRAG Prince2 en Koning Teamwork

PROJECT & GEDRAG Prince2 en Koning Teamwork PROJECT & GEDRAG Prince2 en Koning Teamwork meetings and movies have a lot in common A movie, on average, runs anywhere from ninety minutes to two hours in length. Staff meetings are about the same And

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden zien

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI WORKSHOP LEADING CHANGE IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI CHANGE MANAGEMENT PLAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECTSTART-UPS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken?

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Monique te Velthuis Agis Zorgverzekeringen Ontstaan in 1999 na fusie tussen zorgverzekeraars Anova, Anoz en ZAO 1,8 miljoen ziekenfonds en

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

DEEL I. 5.7 Projectmatig Creëren (PMC) 5.7.1 Definitie project. 5.7.2 Kern van de methode. 5.7.3 Historie. 5.7.4 Scope. 5.7.

DEEL I. 5.7 Projectmatig Creëren (PMC) 5.7.1 Definitie project. 5.7.2 Kern van de methode. 5.7.3 Historie. 5.7.4 Scope. 5.7. 96 Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement - 2de druk 5.7 Projectmatig Creëren (PMC) Deel I van de beschrijving van Projectmatig Creëren is gereviseerd en geautoriseerd door Jo Bos, een van de auteurs

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI PEOPLE CHANGE RISK ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION)

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HANDBOEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

DEEL I. 5.8 ProjectMatig Werken. 5.8.1 Definitie project. 5.8.2 Kern van de methode. 5.8.3 Historie. 5.8.4 Scope

DEEL I. 5.8 ProjectMatig Werken. 5.8.1 Definitie project. 5.8.2 Kern van de methode. 5.8.3 Historie. 5.8.4 Scope 102 Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement - 2de druk 5.8 ProjectMatig Werken Deel I van de beschrijving van ProjectMatig Werken is gereviseerd en geautoriseerd door Gert Wijnen, een van de auteurs

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ONLINE QUICK SCAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PROJECTMANAGEMENT INCOMPANY TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER PROJECTMANAGEMENTMETHODEN In Nederland worden diverse

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PROJECTMATIG CREËREN TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER PROJECTMANAGEMENTMETHODEN In Nederland worden diverse soorten

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO ONTWIKKELPLANNEN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC Project-, Programma- en AdviesCentrum Resultaten die eruit springen PPAC Binnen Veiligheid en Justitie groeit het belang van projectmatig en programmatisch werken. Ook neemt de behoefte toe om medewerkers

Nadere informatie

WHITE PAPER. Projectmanagement

WHITE PAPER. Projectmanagement WHITE PAPER Projectmanagement Volgens Prodapt Consulting vormt een uitgebalanceerde mix van specifieke kennis, vaardigheden en de projectmanager als persoon, naast vakkennis de sleutel tot succesvol projectmanagement.

Nadere informatie

Op weg naar professioneel projectmanagement

Op weg naar professioneel projectmanagement Seminar Professionalisering Projectmanagement 23 januari 2003, hotel Mövenpick te Voorburg Op weg naar professioneel projectmanagement Henk Schenk www.sharedvalues.nl Lijn van de presentatie: Toegevoegde

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIC ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Een goed begin is het halve werk!

Een goed begin is het halve werk! Een goed begin is het halve werk! Inleiding Bij het starten van projectteams moeten er veel puzzelstukken in elkaar worden gelegd. Wat is het doel? Wat is de kwaliteitseis? Wat is de tijd die we hebben,

Nadere informatie

Pak je rol en stuur de rollen!

Pak je rol en stuur de rollen! Pak je rol en stuur de rollen! Ludo Zwaan Pak je rol en stuur de rollen! Acteer wie je wilt zijn en spoedig ben je degene die je acteert. Pak je rol en stuur de rollen! Copyright 2011 L.M. Zwaan Auteur:

Nadere informatie

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl

Training IPMA PMO. Nóg sterker worden binnen het vak van PMO. www.winpmoopleidingen.nl Training IPMA PMO Nóg sterker worden binnen het vak van PMO Training van WIN PMO. De IPMA PMO opleiding Sinds 2015 is het mogelijk om een IPMA PMO certificaat te behalen bij IPMA Certificering NL (voormaling

Nadere informatie

Wat maakt een project en/of programma succesvol?

Wat maakt een project en/of programma succesvol? Wat maakt een project en/of programma succesvol? Bijeenkomst 4 april 2011 Drs. Sylvie Rath Voor informatie verwijs ik graag naar de website van WagenaarHoes, mijn laatste werkgever (www.wagenaarhoes.nl)

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Managen versus leidinggeven... 13 1.1 Management... 13 1.2 Leiding geven... 13 1.3 Competenties en taakaspecten van de leidinggevende... 16 1.4 Samenvattend... 16 Hoofdstuk

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ACCREDITED ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit

Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit Datum 23-07- 2012 Versie: 1.0 Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit Inleiding: De personal coach wordt ingezet om deelnemers van WelSlagen Diversiteit met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HEALTH CHECKS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office

Nadere informatie

Training Projectmanagement

Training Projectmanagement Training Projectmanagement Een training waarbij waar cursisten inzicht aan en de hand vaardigheid van een fictieve boven projectopdracht methodiek in wordt geplaatst aanraking komen met alle essentiële

Nadere informatie

WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl.

WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl. WIN PMO Groenewoudsedijk 70a 3528 BK Utrecht Tel. 030 711 55 66 events@winprojectsupport.nl www.winprojectsupport.nl Opleidingen 2014 Opzetten Project Management Office Basistraining voor de startende

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Nederland. Programmamanagement volgens PMI 21 maart 2006

Nederland. Programmamanagement volgens PMI 21 maart 2006 PMI Nederland Programmamanagement volgens PMI 21 maart 2006 Even voorstellen Betty Nieuwenburg (IPMA-B) project- en programmamanager IPMA-assessor Voorzitter PMI-programmagroep Programmamanagement Onderwerpen

Nadere informatie

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS)

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) LEARNING BY DOING Kort signalement Road2Results heeft op basis van haar jarenlange ervaring met het managen van business en ICT projecten vanuit diverse

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA C TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus op de competenties

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Leidende of lijdende Innovatie- en Veranderteams? - de samenhang tussen vernieuwing en bezieling -

Leidende of lijdende Innovatie- en Veranderteams? - de samenhang tussen vernieuwing en bezieling - Leidende of lijdende Innovatie- en Veranderteams? - de samenhang tussen vernieuwing en bezieling - Waaraan herken je een Leidend Innovatieteam 1? Een innovatieteam is meestal multidisciplinair samengesteld.

Nadere informatie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie Brochure IPMA D Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA INCOMPANY TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus op de

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

1. De methodiek Management Drives

1. De methodiek Management Drives 1. De methodiek Management Drives Management Drives is een unieke methodiek die u concrete handvatten biedt in het benaderen van de ontwikkeling van individu, team en organisatie. De methodiek kent een

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO TOOLS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Flexibel werken en teamontwikkeling

Flexibel werken en teamontwikkeling Flexibel werken en teamontwikkeling Jo Bos (Jo Bos & Co) en Lauri Brinkman (Phaos) In veel organisaties wordt gewerkt aan het invoeren van Het Nieuwe Werken of Flexibel werken. Aan werken dat niet tijd-

Nadere informatie

Is het team in staat om op een resultaatgerichte wijze met elkaar om te gaan en de problemen die zich stellen te lijf te gaan?

Is het team in staat om op een resultaatgerichte wijze met elkaar om te gaan en de problemen die zich stellen te lijf te gaan? Workshop Teameffectiviteit Joke Otté, After Work Drink, 6 mei 2014 Antwerpen Zijn we een effectief team? Is het team in staat om op een resultaatgerichte wijze met elkaar om te gaan en de problemen die

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap

Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap 1. Inleiding 2. Definities 3. Kwaliteitsaspecten 4. Checklist voor opdrachtgevers 5. Checklist voor opdrachtnemers 1. Inleiding In elk handboek over projectmatig

Nadere informatie

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu QUINN-MODEL In onze adviestrajecten en gesprekken met opdrachtgevers maken wij vaak gebruik van het zgn. Quinn-model. Een handig hulpmiddel om samen, met een zo objectief mogelijke blik, naar het bedrijf

Nadere informatie

Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten

Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten Wat is bemiddeling? Bemiddeling is een krachtige professionele interventie waarbij een autonome en onafhankelijke 'derde' conflictpartijen

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PROJECTMATIG WERKEN TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER PROJECTMANAGEMENTMETHODEN In Nederland worden diverse soorten

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA A RAPPORTBEGELEIDING TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus

Nadere informatie

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Organisatieadvies Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Procesmanagement Uw bedrijfsprocessen inzichtelijk, efficiënt en onder regie Opleiding en training Praktijkgerichte en actuele

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59 Inhoud Inleiding 7 1 Coaching en ontwikkeling van medewerkers in organisaties 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Professionele ontwikkeling in organisaties 13 1.3 Coaching in organisaties 14 1.4 Coachend leidinggeven

Nadere informatie

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable?

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Niet alle competenties zijn even gemakkelijk te trainen. Ook zijn ze niet allemaal op dezelfde wijze

Nadere informatie

de mens maakt het Verschil!

de mens maakt het Verschil! De mens maakt het verschil! De organisatie verandert... kunnen mijn medewerkers dat ook? Uw organisatie staat voor veel uitdagingen! Ze worden veelal veroorzaakt door ontwikkelingen waar u middenin zit;

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

Training procesbegeleiding

Training procesbegeleiding Training procesbegeleiding Ondersteunende methoden en technieken om mensen en groepen te helpen bij het bereiken van resultaten en bij het verbeteren van de onderlinge samenwerking". 1 Bureau-informatie

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management IPMA C RAPPORTBEGELEIDING TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER IPMA IPMA-certificering dankt haar populariteit aan de focus

Nadere informatie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie

Over Pink Elephant. Bedrijfshistorie Brochure IPMA C Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

PROJECTMATIG WERKEN: INVOERING, TRAINING EN ADVIES

PROJECTMATIG WERKEN: INVOERING, TRAINING EN ADVIES PROJECTMATIG WERKEN: INVOERING, TRAINING EN ADVIES Algelun [MKB] Advies postbus 41 8330 AA Steenwijk tel / fax (0521) 52 32 01 mobiel (0619) 95 52 87 KvK 54286964 secretariaat@algelunadvies.nl www.algelunadvies.nl

Nadere informatie

Teamontwikkeling. Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams. zorgadviseurs

Teamontwikkeling. Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams. zorgadviseurs Teamontwikkeling Modulair programma voor de ontwikkeling van zelfstandige en effectieve teams zorgadviseurs Visie op teamontwikkeling Een$effectief$team$maakt$de$client$$ tevredener,$de$zorg$beter$en$het$werk$leuker

Nadere informatie

Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het?

Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het? Project Start Up Wat is het? De Project Start Up (PSU) is een krachtige interventie bij aanvang van het project. De PSU is een workshop waarin je de belangrijke aspecten van het project met elkaar inventariseert

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

CORAM International Het management van gedistribueerde ICT-projecten Auteur: Datum:

CORAM International Het management van gedistribueerde ICT-projecten  Auteur: Datum: CORAM International Het management van gedistribueerde ICT-projecten. Onderzoek Auteur: ing. E.M.M. Boerboom Datum: 31-08-2007 De aanleiding van het onderzoek Door de toenemende globalisering en mogelijkheden

Nadere informatie

Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap

Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap Beeldvorming als Leidraad voor Leiderschap in de reflectie zie je de bron Effectief Leiderschap.. een persoonlijke audit U geeft leiding aan een team, een project of een afdeling. U hebt veel kennis, u

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010 Sturen of Avonturen Nieuwegein 30 November 2010 1 Agenda Inleiding Projectbesturing Workshop Sturen of Avonturen BREAK Conclusies Workshop De workshop in de praktijk Afronding BORREL 2 Productvernieuwing

Nadere informatie

Project Management: Introductie tot Prince2

Project Management: Introductie tot Prince2 Bijeenkomst Detaco professionals Project Management: Introductie tot Prince2 Stefan van Duren 22 september 2011 Het Turfschip Etten-Leur Gebaseerd op het boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie

Nadere informatie

Projectsabotage. Het verschijnsel dat projecten bewust worden ondermijnd. Deel 1 Ngi 20 4 2011

Projectsabotage. Het verschijnsel dat projecten bewust worden ondermijnd. Deel 1 Ngi 20 4 2011 Projectsabotage Het verschijnsel dat projecten bewust worden ondermijnd Deel 1 Ngi 20 4 2011 Introductie Dion Kotteman Meer dan 25 jaar projectervaring bij overheid en financiële instellingen; Boek geschreven,

Nadere informatie

Dag 1: De opzet van een project

Dag 1: De opzet van een project In deze leergang leren de deelnemers hoe ze de slaagkans van hun projecten aanzienlijk kunnen verhogen. Door het beter aansturen van het projectteam, het toepassen van verschillende methoden en technieken

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Resumé projectsuccesdefinities

Resumé projectsuccesdefinities Resumé projectsuccesdefinities Hoewel er weliswaar nog geen eenduidige definitie gedeeld wordt, ontstaat er wel meer en meer overeenstemming dat projectsucces een combinatie is van een goed verlopend project

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- MADE IN HOLLAND De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ------------------------------------INHOUD------------------------------------

Nadere informatie

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

Resultaat vanuit zingeving

Resultaat vanuit zingeving Resultaat vanuit zingeving WIE ZIJN WE? WAT DOEN WE? Berry de Boer en Edwin Luijendijk 2 training-nu Training-NU We leven in een tijd waarin veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen. Eén gouden idee

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

1. Human Factor Management Training... 4 1.1 Doel HFM... 4 1.2 Doel training... 4 1.3 Doelgroep... 4 1.4 Duur... 4 1.5 Inhoud... 4

1. Human Factor Management Training... 4 1.1 Doel HFM... 4 1.2 Doel training... 4 1.3 Doelgroep... 4 1.4 Duur... 4 1.5 Inhoud... 4 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Human Factor Management Training... 4 1.1 Doel HFM... 4 1.2 Doel training... 4 1.3 Doelgroep... 4 1.4 Duur... 4 1. Inhoud... 4 2. Lessen... 2.1 Onderwerpen... 2.2 Lesmateriaal...

Nadere informatie

Professionaliseren in de praktijk

Professionaliseren in de praktijk MPWR Professionaliseren in de praktijk Projectleiders die er toe doen! Professioneel projectmanagement MPWR klantgerichte professionalisering training coaching management advies nassaulaan 40 3743 cd baarn

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie

Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie Wilt u organisatieveranderingen effectief vormgeven en besturen? Zorg dan dat projecten en programma s elkaar versterken in een gestructureerde

Nadere informatie

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level en e antwoorden van onderstaande oefenopgaven zijn op de laatste bladzijde van dit document te vinden. ito ertification V rnhem OPG Oefenopg context

Nadere informatie

Lijdende teams of Leidende teams? Of: bezieling versus burnout

Lijdende teams of Leidende teams? Of: bezieling versus burnout Lijdende teams of Leidende teams? Of: bezieling versus burnout Waaraan herken je een Leidend Team? Effectieve teams zorgen ervoor dat mensen het naar hun zin hebben in de organisatie. Dat mensen met plezier

Nadere informatie

LEERGANG MIDDLE MANAGEMENT

LEERGANG MIDDLE MANAGEMENT LEERGANG MIDDLE MANAGEMENT Voor wie? Deze leergang is ontwikkeld voor middle managers in een productieomgeving, die de operatie via bijvoorbeeld lijnmanagers aansturen, motiveren en stimuleren. Wat levert

Nadere informatie

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL In dit document vind je 12 situaties waarop je verschillend kunt reageren. Omcirkel de aanpak die voor jou het meest voor de hand ligt. Situaties 1. De laatste tijd gaat het

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 -

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 - Workshops Top Secretaries 2012 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2-1 TRAININGSCARROUSEL - 3-1.1. Projectmanagement - 3-1.2. Overtuigend beïnvloeden - 4-1.3. Communiceren met NLP - 5-1.4. Effectiever met emotionele

Nadere informatie