SPIE-Asset Management

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SPIE-Asset Management"

Transcriptie

1 Handleiding DIASYS Versie SPIE-Asset Management

2

3 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave Inleiding De onderdelen Wat doet DIASYS? Opzet van de handleiding Typografische hulpmiddelen Globale indeling Nummering DIASYS in vogelvlucht Disciplines De onderdelen en hun samenhang Het proces Het werken met DIASYS DIASYS opstarten Inloggen Hoofdmenu van DIASYS Invoer Scan Koppel Data-invoer Controleer Archiveer Annuleer Het menu Data Invoer/weergave Tekening Info Tekening Herteken Tekening Schaal Tekening Rotatie Tekening Scanner Status Goedgekeurd Status Archief Achteruit Vooruit Inhoudsopgave 1-1

4 7.10 Annuleer Bewaar Edit Schets ABC-Schets Scan Archiveer Afkeur Verwijder Splitsen Annuleer Fax Print Het invoeren van gegevens DSEDIT Inleiding De functies Het tekengereedschap Beheer Het maken van een selectie De Overzichtslijst Wissel discipline (optioneel) Uitvoer Uitvoer bepalen Selectie bepalen Huisnummers Nummers (optioneel) Het uitvoeren De scanner Installeren Instellingen Systeem District Configuratie Installaties Gebruikersopties Pakket opties Directories Disk Labels Volume-mappings Adressen Handleiding

5 12.10 Keuzetabellen Standaard ABC-schetsen Logboek Archiveer Rapport Toegang Database Inloggen Wachtwoord Uitloggen Autorisaties Gebruikers Actieve gebruikers Licentie-beheer Extra (specifiek maatwerk) Specifiek velden voor technische gegevens Primaire en secundaire aansluitingen, adressen of objecten Waarschuwing aantal schetsen bij één adres Geen schets -generator Het croppen van schetsen / Croppunten bepalen Detail afdrukken Datakoppelingen (GVIMPORT/VIS) Programmeerbare uitvoerlijsten Index Inhoudsopgave 1-3

6

7 2 Inleiding Het pakket DIASYS, waarvan u hier de handleiding ziet, is geen pakket waarmee u zonder voorbereiding aan de gang kunt. DIASYS is namelijk een onderdeel van een totaaloplossing voor schets-conversie en opslag. Het systeem als geheel is bedoeld om (papieren) schetsen digitaal te maken, over de schetsen informatie op te slaan, en vervolgens schetsen in het systeem te kunnen wijzigen. Vanzelfsprekend kunnen de opgeslagen schetsen gereproduceerd worden met een printer, maar dit kan ook per fax. DIASYS is een pakket dat diverse hardware onderdelen (apparaten) en stukken software (programmatuur) samensmeedt tot één werkbaar geheel. Versie A Level De onderdelen DIASYS maakt minimaal gebruik van de volgende hardware: Een computer. Een scanner. Een printer. Optioneel zijn: een netwerk van computers, een fax-aansluiting en back-up faciliteiten. Behalve DIASYS heeft u aan software het volgende nodig: Windows. Een relationele database, bijv. Oracle. Afhankelijk van de bij u geldende situatie kunnen er uitbreidingen of aanpassingen nodig zijn. 2.2 Wat doet DIASYS? DIASYS doet niet iets wat door anderen reeds (goed) afgehandeld wordt. Er zijn prima databases, waarmee u desnoods miljoenen records kunt opslaan en beheren. Ook bestaan er prima tekenpakketten, waarin door de ontwikkelaars fors is geïnvesteerd. Op zichzelf zijn alle faciliteiten voor ons doel aanwezig. Het enige wat er tot nu toe niet klopt, is de samenhang tussen de onderdelen. Inleiding 2-1

8 Als u zo'n tekeningen gaat scannen, dan heeft u na afloop evenzoveel bestanden, waarin u onmogelijk iets terug kunt vinden. Evenzo geldt dat als u informatie over uw schetsen opslaat in een database, u met die informatie nog niet meteen de beschikking heeft over de betreffende schets. DIASYS stelt u een gestroomlijnde procedure ter beschikking waarmee zowel het één als ook het ander mogelijk is. Efficiënt beheer van uw gegevens wordt mogelijk, vervuiling wordt tegengegaan en gegevensintegriteit wordt bewaakt. DIASYS biedt u de mogelijkheid nieuwe schetsen gestandaardiseerd te verwerken. Hierdoor wordt de omvang van de rasterbestanden in de nabije toekomst aanzienlijk verkleind en zal de kwaliteit van het totale bestand verbeteren. DIASYS is ontwikkeld met de achterliggende gedachte het in een organisatie naadloos in te passen en te laten samenwerken met andere al bestaande of geplande systemen. Een voorbeeld van dergelijke systemen is een Geografisch Informatie Systeem of een Verbruikers Informatie Systeem. 2-2 Handleiding

9 3 Opzet van de handleiding De handleiding zal natuurlijk alle onderdelen van het programma DIASYS behandelen. Ook zal aan de orde komen hoe een systeem ingericht moet worden, hoewel de installatie zelf door Controlec Networks verzorgd wordt. Zijdelings zal ook wat aandacht besteed worden aan de diverse onderdelen van het systeem als geheel. Het is natuurlijk niet onze bedoeling om een handleiding voor Windows te gaan schrijven: die bestaat immers al. Ook een beschrijving van de te gebruiken scanner zal niet in de handleiding opgenomen worden. Ook bij de scanner wordt een handleiding geleverd. Slechts daar waar u binnen DIASYS direct de scanner aanspreekt zullen die handelingen uiteengezet worden. Tot slot is een index opgenomen met daarin de meest voorkomende functies van DIASYS. 3.1 Typografische hulpmiddelen. De toetsen op het toetsenbord worden in de handleiding weergegeven door: <Enter>, <Tab>, <Ctrl>, enzovoorts. Ook de actieve knop van de muis wordt zo weergeven: <Muis>. Als er een melding van het beeldscherm weergegeven wordt, dan ziet die er zo uit: Login afgekeurd Alle menu-opties in de applicatie zijn via zogenaamde afkortingen oproepbaar. Zo'n afkorting genereert u door de toets <Alt> vast te houden, en tegelijkertijd de onderstreepte menuletter in te drukken. In de handleiding zijn de afkortingen ook weergegeven door die betreffende letter te onderstrepen. Opzet van de handleiding 3-1

10 3.2 Globale indeling Allereerst wordt in grote lijnen de werking van de applicatie uiteengezet. Vervolgens vindt u een gedetailleerde beschrijving van alle functionaliteiten van het pakket DIASYS. Daarna wordt iets verteld over de achtergrond van enkele te gebruiken onderdelen. Als laatste volgt een systeemtechnisch overzicht. 3.3 Nummering In het tweede gedeelte van deze handleiding wordt per klant het specifieke maatwerk kort toegelicht. Om ook deze handleiding onderhoudbaar en actueel te houden is er nu voor gekozen om de handleiding als losbladig systeem te houden. Hierdoor kunnen wijzigingen en aanvullingen snel op de juiste plek toegevoegd worden. Daarom wordt er ook een paginanummering per hoofdstuk gehanteerd. Naast de paginanummering vindt u op de oneven bladzijden telkens de titel van het betreffende hoofdstuk. 3-2 Handleiding

11 4 DIASYS in vogelvlucht De beginsituatie is deze: in een kast bevindt zich een aantal schetsen. De eindsituatie moet zijn: De schetsen zijn gedigitaliseerd (in raster) en opgeslagen op een harde schijf in uw systeem. Van elke schets is de belangrijke tekstinformatie (alfanumerieke gegevens) opgeslagen in de database. Via uw systeem heeft u toegang tot alle informatie en tot alle schetsen. Het eerste dat nu gedaan moet worden is het digitaliseren van de schetsen. We gaan er van uit dat u dit zelf doet. Als er zeer veel schetsen te verwerken zijn kan het handiger zijn om het -eerste- scannen te laten verrichten door een gespecialiseerd bedrijf. Het spreekt vanzelf dat de verwerkingsprocedure dan anders wordt. U start DIASYS op, u logt in, u kiest voor scannen en u laat de scanner zijn werk doen. Daarna krijgt u het resultaat in beeld. De software heeft een eigen nummer aan de scan toegekend (hiermee beheert de software de gedigitaliseerde scan). U kunt nu de diverse gegevens over deze schets in het record invoeren. Indien gewenst kunt u de afbeelding wijzigen (en/of verduidelijken). Als u klaar bent wordt het geheel opgeslagen. Tijdelijk. De software gaat er van uit dat de combinatie afbeelding/record(s) eerst nog goedgekeurd moet worden. Zodra dit gedaan is kan (kunnen) een (de) record(s) gearchiveerd worden. De combinatie afbeelding/record(s) wordt nu op een definitieve plaats in het systeem gezet, en is voor raadplegen beschikbaar. DIASYS in vogelvlucht 4-1

12 4.1 Disciplines DIASYS is opgezet om schetsen te beheren. Bij een schets horen gegevens. Nu kan het zijn dat er door uw bedrijf of instelling diverse soorten schetsen in gebruik zijn, en dat u per schetssoort ook verschillende -alfanumeriekegegevens wilt opslaan. Daartoe wordt in DIASYS het begrip disciplines gehanteerd. Een discipline is: een raamwerk voor opslag van gegevens van een gespecificeerde aard. DIASYS kent minimaal één discipline. Er is geen maximum aantal disciplines (Noot: de licentie voor een discipline wordt gekocht; in een later stadium een nieuwe discipline toevoegen kan gemakkelijk). Voorbeelden van disciplines zijn: Water, Gas, CAI enz. Zaken die u in de ene discipline opslaat zijn gescheiden van de andere disciplines. Een discipline is eigenlijk het door u gekozen of gewenste toepassingsgebied van DIASYS. 4.2 De onderdelen en hun samenhang Het hart van het systeem wordt gevormd door een database. Dit is een (eventueel centrale) elektronische kaartenbak die verzoeken om informatieverwerking of verstrekking voor gebruikers van de database volledig afhandelt. Een opdracht aan de database kan zijn "voeg een record toe met de volgende gegevens... ", of "geef mij een lijst van alle records waarvoor geldt: woonplaats is Amsterdam, materiaalsoort dienstleiding is Lood". Een dergelijke vraag kan bijvoorbeeld belangrijk zijn voor iemand die wil weten hoeveel van dat soort leidingen er in die plaats gelegd zijn. De werking van de database is zo, dat de computer waar de vraag vandaan komt, niet zelf het antwoord hoeft te gaan zoeken. Dit wordt gedaan door de databaseserver. Op de vragende computer kan bijvoorbeeld een tekstverwerker draaien, die meteen de terugkomende gegevens verwerkt in de etiketten. Dit wordt het cliënt-server model genoemd. Een ander groot voordeel van dit systeem is: de gegevens zijn beschikbaar voor alle gebruikers. Nadeel is natuurlijk wel dat er dan voor de database een computer gereserveerd moet worden. 4-2 Handleiding

13 Ook dit is echter niet verplicht. In een standalone configuratie kan de database ook "op de achtergrond" van een systeem werkzaam zijn. Uiteraard heeft dit dan gevolgen voor de verwerkingssnelheid. DIASYS communiceert voor u met de database. DIASYS zorgt er ook voor dat de records in uw bestand een koppeling krijgen met de (misschien wel heel ergens anders opgeslagen) afbeeldingbestanden. Ook het aansturen van de scanner wordt door DIASYS verzorgd, evenals het op de juiste plaats zetten van de afbeeldingen. DIASYS is "onder Windows" geschreven. Dat wil zeggen dat tal van faciliteiten van andere softwareproducenten gebruikt kunnen worden om vrijwel naadloos aan te sluiten op DIASYS. Het gebruik van vele Windows printers en vele door Windows ondersteunde faxen is daardoor mogelijk. 4.3 Het proces Zoals bij elk geautomatiseerd proces is er ook bij DIASYS sprake van drie hoofdfuncties: invoer, beheer en uitvoer. De invoerkant is eigenlijk heel simpel: een papieren document wordt gedigitaliseerd (gescand). Dit scannen kunt u doen binnen DIASYS, maar u kunt de gescande documenten ook elektronisch aan laten leveren. Dan worden selectiecriteria en stukjes informatie ingevoerd. Dit zijn tekstgegevens, die over het algemeen overgetypt moeten worden van de papieren documenten. De nu ontstane records (combinatie van scan plus tekst) worden in een tijdelijke database opgeslagen. Deze database kent aan elk record een status toe. Deze status dient om aan te geven in welke fase van het invoerproces een record zich bevindt. In de afbeelding "INVOER" hierna speelt de status een rol op de plaats van de pijltjes naar boven en naar beneden bij "eigen controle". DIASYS in vogelvlucht 4-3

14 INVO ER Iedere aansluiting in de Invoeromgeving is verbonden met een bepaalde status. Deze status geeft aan in welk stadium van het invoerproces de betreffende aansluiting op dat moment verkeerd. De volgende statussen zijn beschikbaar: 1.Ongezien De betreffende aansluiting is beschikbaar in de invoeromgeving van DIASYS maar er zijn nog geen mutaties geweest op de database-informatie. Iedere aansluiting die via het koppelproces is ingevoerd in DIASYS krijgt bijvoorbeeld deze status. 2.Ingevuld deze status wordt automatisch toegekend aan iedere aansluiting die door een gebruiker is gemuteerd. Deze status geeft nog geen indicatie of het invulproces al volledig is afgerond. 3.Afgekeurd Een conversiemedewerker of een controleur kan een record afkeuren. Bijvoorbeeld omdat de afbeelding niet aan de gestelde kwaliteitseis voldoet, of omdat er velden ontbreken. Een afgekeurd record kan door de verantwoordelijke conversiemedewerker hersteld worden. 4.Hersteld Deze status wordt gebruikt voor records die afgekeurd zijn 4-4 Handleiding

15 geweest maar na bewerking opnieuw ter goedkeuring aangeboden worden aan een controleur. 5.Goedgekeurd De controleur kan deze status aan records toekennen. De volgende stap is de archiefstatus. 6.Archief De archief status bij een aansluiting geeft aan dat de betreffende aansluiting voldoet aan al de gestelde invoercriteria. Een dergelijke aansluiting kan nu door het archiveerproces worden overgezet naar de Beheeromgeving van DIASYS. Voorwaarde om te worden overgezet naar de Beheeromgeving is wel dat alle aansluitingen die behoren tot dezelfde schets eveneens de status archief hebben. De statussen 3, 5 en 6 moeten door een gebruiker worden gezet. Statussen 1,2 en 4 worden in voorkomende gevallen automatisch door DIASYS gezet. Naast de voornoemde statussen wordt er eveneens per aansluiting vastgelegd of het betreffende databaserecord volledig of onvolledig is. Hierbij wordt door DIASYS uitsluitend gekeken of de velden die als verplicht waren gedefinieerd allemaal zijn ingevuld. DIASYS in vogelvlucht 4-5

16 Alleen volledig ingevulde (verplichte velden) aansluitingen kunnen worden gearchiveerd. Na het archiveren zijn ze voor uitvoer en beheer beschikbaar. Onder beheer moet hier ook verstaan worden: onderhoud van de records. Dat wil zeggen dat records in hun geheel gewijzigd kunnen worden. Daarom zijn in de beheerfase alle mogelijkheden van DIASYS open. Zowel scannen, als printen, tekstgegevens wijzigen, tekening wijzigen en ook een query (selectie) op de database. 4-6 Handleiding

17 Het onderdeel UITVOER is zeer op de praktijk gericht: waarbij in de oude situatie iemand naar de kaartenbak liep, en de schets of schetsen opzocht die hij wilde hebben, geeft hij nu aan wat hij wil hebben. Vervolgens zoekt DIASYS de gegevens op en geeft u de mogelijkheid om de gegevens naar printer of fax te sturen. In UITVOER kunt u alle disciplines gelijktijdig benaderen. DIASYS in vogelvlucht 4-7

18 4-8 Handleiding

19 5 Het werken met DIASYS Voor het gebruik van DIASYS gelden de regels die voor alle Windows programmatuur gelden. Deze regels zullen niet afzonderlijk aan de orde komen, maar wel in relatie met de software. 5.1 DIASYS opstarten U start DIASYS op door op het DIASYS icoon te dubbelklikken. Links boven in uw scherm verschijnt het hoofdmenu van DIASYS. N.B. Sommige gebruikers hoeven alleen in het netwerk in te loggen, deze login wordt dan ook voor DIASYS gebruikt. Als dit bij u niet zo is, dan verschijnt eerst het loginmenu op uw scherm. (zie hierna.) DIASYS kan alleen werken als er contact is met de database. Normaal merkt u niets van deze verbinding. Het Hoofdmenu van DIASYS bevat vier knoppen waarvan er op dit moment nog maar een te gebruiken is: "Einde". Met deze knop verlaat u de applicatie en logt u automatisch uit. Alle andere zaken die met DIASYS gedaan kunnen worden vereisen de bevoegdheid daartoe. Het werken met DIASYS 5-1

20 5.2 Inloggen. De bevoegdheid om bepaalde dingen met DIASYS te kunnen doen wordt geregeld via autorisaties. Deze worden door de beheerder van het systeem verstrekt aan gebruikers. Via het pulldown menu Toegang heeft u de mogelijkheid om in te loggen. (afkorting: <Alt-t i>). De cursor staat nu in het veld gebruiker. U kunt meteen uw gebruikersnaam invullen. Met <Tab> springt u naar het veld wachtwoord. Als u het wachtwoord heeft ingevuld kunt u op vier manieren verder: <Alt-l> <Tab><Enter> <Enter> <Muis> op Login of <Enter> Normaal gesproken kiest u natuurlijk voor <Enter>. Toch moet u daar voorzichtig mee zijn: In de Windows omgeving is <Enter> de toets waarmee u een invulscherm afsluit, en niet de toets waarmee u naar een volgend veld springt. Daarvoor moet u namelijk de <Tab> gebruiken. Als het inloggen fout is gegaan verschijnt er een window met de mededeling Login Afgekeurd. U moet op <Enter> drukken om verder te gaan en opnieuw inloggen. Dit is een window met prioriteit in de applicatie. Het is bij een dergelijk window niet mogelijk om het window te negeren: alle andere windows die horen bij DIASYS reageren met een piepje als u er iets mee wilt doen. Heeft u een geldige naam/wachtwoord combinatie gebruikt dan krijgt u geen melding en wordt het hoofdmenu van DIASYS actief. 5-2 Handleiding

21 5.3 Hoofdmenu van DIASYS Na het inloggen zijn alle vier knoppen van het hoofdmenu + de grote DIASYS-knop bereikbaar. Voorts is in het pulldown-menu Toegang de optie Uitloggen beschikbaar; en in het pulldown-menu "Systeem" en "Extra" de opties die horen bij uw privileges (over het algemeen alleen "Configuratie). Deze zullen later uiteengezet worden. De optie "?" geeft u informatie over de DIASYS versie en de database. De optie?: Over DIASYS Geeft info over de DIASYS versie waarmee gewerkt wordt. Systeemkenmerken.. U ziet hier drie tabbladen: Versies, Constanten en Mappen. Deze bladen bevatten informatie over de versies, eigenschappen en instellingen van uw systeem. Het werken met DIASYS 5-3

22 De optie Toegang : Zie ook hoofdstuk 13 - Toegang Uitloggen Met deze optie sluit u de toegang tot de applicatie feitelijk af. De connectie met de database blijft bestaan - deze wordt door DIASYS in stand gehouden - maar u kunt niets meer met de database doen. Regel: Log uit zodra u uw systeem alleen laat als u niet wilt dat anderen met de gegevens kunnen gaan rommelen. De optie Systeem : Zie hoofdstuk 12 - Systeem De optie Extra : Zie hoofdstuk 14 - Extra (specifiek maatwerk) 5-4 Handleiding

23 6 Invoer Het menu Invoer verschijnt op uw scherm. Er zijn in dit menu zeven opties beschikbaar. Elke optie kan met de muis gekozen worden maar ook met een shortcut: <Alt> tegelijkertijd met de onderstreepte letter van de gewenste keuze (behalve de discipline). De default discipline is de bovenste in de lijst. Veranderen van gewenste discipline kan door in de lijst een andere te kiezen met de muis of met x-keer <Tab> of, <pijl omhoog / omlaag>, <Spatie>. 6.1 Scan Deze menuoptie geeft u de mogelijkheid om aan een nieuw in te voeren record een gescande tekening te koppelen. Hiertoe krijgt u de beschikking over het data-invoer scherm (beschreven in hoofstuk 7). De gewenste instellingen van de scanner kunnen onder de optie "Tekening Scanner " aangepast worden. Voor de betekenis van de verschillende items uit deze menu-optie kunt u het hoofdstuk over de scanner raadplegen (hoofdstuk 11). Merk wel op dat deze instellingen in het data-invoer scherm een tijdelijk karakter hebben, terwijl ze onder "Systeem Configuraties" opgeslagen worden, en permanent zijn. Van de knoppen zijn er maar vier of vijf zichtbaar en dus te activeren (mits de juiste autorisatie geldt). Invoer 6-1

24 Bewaar Een zojuist gescande afbeelding wordt met een record opgeslagen. Als u werkt met een sheetfeeder, dan worden de successievelijk gescande afbeeldingen automatisch bewaard met een record, alleen het laatste record niet. Daarvoor moet u dus eenmaal op "Bewaar" drukken. 6-2 Handleiding

25 Scan Met deze knop kunt u het scannen starten. ABC-Schets Met deze functie is het mogelijk een standaard gedefinieerde aansluiting op te nemen in DIASYS. Hierdoor is er minder opslagruimte nodig en worden de schetsen uiteindelijk ook beter leesbaar door standaardisatie. Uit een beschikbaar gestelde lijst kunt u als gebruiker de juiste vorm van standaard schets aanklikken. Geen schets Met deze functie voegt u een geen schets schets bij de aansluiting. Annuleer Met annuleer kunt u dit menu verlaten. Als er nog gegevens zijn die niet bewaard zijn, krijgt u de vraag of u door wilt gaan. Vrij Tekenen Met de optie Vrij Tekenen wordt de editor DSEDIT opgestart. Hiermee bent u in staat zelf een nieuwe tekening te maken naar eigen wensen. Een beschrijving van de werking van DSEDIT vindt u in hoofdstuk 8. Invoer 6-3

26 6.2 Koppel Dit menu verbergt de tweede methode waarop DIASYS documenten aangemaakt kunnen worden. U moet deze optie gebruiken als u uw schetsen extern heeft laten scannen. De situatie moet als volgt zijn: Er zijn gescande afbeeldingen, en deze zijn klaargezet in een (vooraf aan DIASYS bekend gemaakte directory zie hoofdstuk 12). Nu gaat u records voor de tijdelijke opslag aanmaken. Elk tijdelijk record wordt gekoppeld aan een afbeelding. Het originele bestand wordt verplaatst naar de directory tijdelijk en krijgt een nieuwe naam. De records hebben een tijdelijk karakter omdat ze eerst het hele invoerproces, met de mogelijke controleslagen moeten doorlopen. Het maakt niet uit waar de afbeeldingen vandaan komen. Dit kunnen afbeeldingen zijn die door een leverancier zijn aangeleverd, maar u kunt ze ook zelf gemaakt hebben. Er wordt vanuit gegaan dat de bestanden al het TIFF CCITT groep 4 formaat hebben. U komt terecht in een venster waar geen pulldown menu actief is, en slechts twee knoppen. Het venster staat uitvoerig beschreven in hoofdstuk Handleiding

27 Dit menu wijkt op de volgende punten af, t.o.v. het scanscherm. De knoppen zijn alle niet actief en onzichtbaar, behalve: Annuleer Koppel. Waarmee u dit scherm kunt verlaten Deze knop dient om het aanmaken en koppelen van records te starten. Naast deze knop bevindt zich het veld "Aantal". U kunt hier invullen hoeveel records u wilt aanmaken. Het aantal records dat u kunt aanmaken hangt af van het aantal afbeeldingen dat in de daarvoor gedefinieerde directory klaar is gezet. U kunt er nooit meer aanmaken dan er afbeeldingen zijn klaargezet. Het minimum aantal is 1. Het aantal afbeeldingen dat klaarstaat ziet u vermeld achter het woord "Bestanden". Daarnaast bevindt zich een weergave venster, waarin u de namen van de afbeeldingbestanden ziet staan. U kunt hierin bladeren (het gebruik van de muis is daarbij noodzakelijk), maar u kunt er niets wijzigen of selecteren of aanwijzen. Het koppelproces verloopt automatisch, en steeds wordt het eerst beschikbare bestand uit de directory gepakt voor koppeling. Algemeen geldende velden kunt u invullen. Deze worden vastgehouden en bij alle gekoppelde records ook ingevuld. Een ingevuld Huisnummer zal ook worden meegenomen naar volgende records, en dat zal over het algemeen niet de bedoeling zijn. Wilt u in dit menu de records meteen volledig invullen dan moet u het veld Invoer 6-5

28 "aantal" steeds op 1 laten staan. Daar u echter de afbeeldingen niet te zien krijgt is dat beslist niet aan te bevelen. Het lijkt ons wel nuttig om bijvoorbeeld alle afbeeldingen uit een bepaalde straat klaar te zetten in de "koppeldirectory". Dan heeft het zin om de velden "plaats" en "straat" in te vullen. N.B. U kan dit menu verlaten met de knop Annuleer. Echter: als het koppelen gestart is, dan kan het niet met deze optie afgebroken worden. 6-6 Handleiding

29 6.3 Data-invoer Als u kiest voor Data-invoer dan komt u op de plaats waar de gegevens over de gescande documenten ingevoerd kunnen worden. Het betreft hier -natuurlijk- alleen nog niet gearchiveerde documenten. U moet eerst aangeven welke records u wilt gaan bewerken. Dit kiezen gebeurt aan de hand van de status van de records: een record kan "onvolledig" of "volledig" ingevuld zijn, waarbij door de software alleen naar de "verplichte velden" gekeken wordt; de status kan "afgekeurd" zijn; en de status kan "hersteld" zijn, na bijvoorbeeld eerst afgekeurd te zijn geweest. U kiest een selectiecriterium d.m.v. de pijltjestoetsen, en bevestigt vervolgens uw keuze (als u niets invult wordt onvolledig geselecteerd). Nu verschijnt er een venster met rijen en kolommen op uw scherm waarin de geselecteerde records na enige tijd zullen verschijnen. De wachttijd hangt natuurlijk af van de grootte van de database waaruit de records geselecteerd moeten worden. Als er geen records zijn die aan het selectiecriterium voldoen, dan blijft het scherm natuurlijk leeg en krijgt u de melding: Er zijn geen records die voldoen aan de gestelde criteria." Invoer 6-7

30 Het venster, de nu gepresenteerde lijst, bevat vier keuze opties (voor een detailbeschrijving zie paragraaf Handleiding

31 De Overzichtslijst): Venster Via de keuzes Details + komt u in het invoerscherm te beginnen met een door u aangewezen record (=regel in de tabel) kunt u de records gaan wijzigen en of invoeren. Het record waarin zich de tabelcursor bevindt is het aangewezen record waarmee u naar het invoerscherm springt. De tabelcursor herkent u aan een dikker randje om het record, het zo genaamde focus frame. Via de keuze Details - komt u terug in het selectiescherm. Bewerken Hiermee kunt u rijen selecteren, kopiëren en verwijderen. Selecteren kan overigens ook door de gewenste rij met de muis <Muis> aan te klikken. Selecteer Dezelfde selectie herhalen of een selectie maken op aangewezen document (dit kan alleen als er meerdere records zijn bij een digitale afbeelding). Bij het herhalen van de selectie worden de gegevens opnieuw ingelezen uit de database volgens het geldende selectiecriterium (volledig, onvolledig, enz.). Het kan zijn dat u een aantal wijzigingen door heeft gevoerd, en dat u nu op uw scherm wilt zien welke records op dit moment nog voldoen aan het criterium. De applicatie heeft in het begin een aantal records geselecteerd op bijvoorbeeld onvolledigheid. Nu heeft u er vijf volledig ingevuld, maar deze vijf staan nog wel afgebeeld in het venster. Na "Selecteer" zullen deze records niet meer getoond worden. Kolommen Een persoonlijke voorkeursinstelling die bewaard kan worden. De gebruiker kan de volgorde en de breedte van de kolommen instellen. Invoer 6-9

32 Als u heeft gekozen voor de optie Venster Detail + komt u nu in het scherm Data Invoer. Onder of naast dit menu verschijnt de gescande afbeelding. Het menu voor Data Invoer wordt beschreven in hoofdstuk 7. In dit scherm kunnen alle velden en ook de tekening gewijzigd worden. Ook kunnen er records bij een bestaand document bij gemaakt worden. Alleen het door de applicatie gegenereerde "documentnummer" kan nimmer gewijzigd worden Handleiding

33 6.4 Controleer Het doel van dit scherm is: een controleur de gelegenheid geven om records -steekproefs gewijs- te bekijken en te controleren, en vervolgens individueel of groepsgewijs te beoordelen. Dit beoordelen gebeurt aan de hand van de status van een record. In dit menu kunt u de status van de record wijzigen in: afgekeurd, goedgekeurd of archief. Om dit menu te activeren moet u de bevoegdheid daartoe hebben. Er verschijnt een venster waarin u kunt aangeven welke records u wilt controleren. U zou bijvoorbeeld kunnen aangeven in het veld plaatsnaam, dat u alle records waar als plaatsnaam "Katwijk" staat ingevoerd wilt controleren. Voert u echter behalve plaatsnaam ook nog een straatnaam in, dan wordt de geselecteerde groep records kleiner. Algemene regel: hoe meer velden u hier specificeert, hoe kleiner de geselecteerde groep wordt. Uiteraard kunt u ook zo specificeren dat er geen records geselecteerd worden: als u records selecteert op de status "volledig" terwijl er nog geen volledig ingevulde records zijn, dan ligt het voor de hand dat er niets gevonden wordt dat aan de gestelde criteria voldoet. Invoer 6-11

34 Als u selecteert op documentnummer, dan zult u per definitie maar één record kunnen vinden, tenzij bij het document meerdere records voorkomen (het documentnummer is in combinatie met het volgnummer uniek). Het documentnummer wordt door het systeem gegenereerd, en moet uniek zijn voor wat betreft de schetsen! Als u in dit venster niets invult, dan worden alle records in de tijdelijke omgeving geselecteerd. Onder in het venster bevinden zich drie knoppen. Ok Annuleer Leegmaken Accepteer de ingevoerde criteria en ga door. De knop wordt ook door <Enter> geactiveerd. Verlaat dit onderdeel, terug naar vorige menu. Maak alle velden van het selectiescherm leeg Handleiding

35 Het venster dat na OK op uw scherm verschijnt bevat de volgende menuopties: Venster Bewerken Selecteer Via de keuzes Details + komt u in het dataweergave menu (beschrijving zie hoofdstuk 7) te beginnen met een door u aangewezen record (=regel in de tabel) kunt u de records gaan wijzigen. Het record waarin zich de tabelcursor bevindt is het aangewezen record waarmee u naar het dataweergave menu springt. De tabelcursor herkent u aan een dikker randje om het record, het zogenaamde focus frame. Deze optie wordt ook verkregen door dubbel te klikken met de muis <Muis> <Muis> op het record. Via de keuze Details - komt u terug in het selectiescherm. Hiermee kunt u rijen selecteren, kopiëren en verwijderen. Selecteren kan overigens ook door de gewenste rij met de muis <Muis> aan te klikken. Dezelfde selectie herhalen of een selectie maken op aan- Invoer 6-13

36 gewezen document (dit kan alleen als er meerdere records zijn bij een digitale afbeelding). Bij het herhalen van de selectie worden de gegevens opnieuw ingelezen uit de database volgens het geldende selectiecriterium (volledig, onvolledig, enz.). Het kan zijn dat u een aantal wijzigingen door heeft gevoerd, en dat u nu op uw scherm wilt zien welke records op dit moment nog voldoen aan het criterium. De applicatie heeft in het begin een aantal records geselecteerd op bijvoorbeeld onvolledigheid. Nu heeft u er vijf volledig ingevuld, maar deze vijf staan nog wel afgebeeld in het venster. Na "Selecteer" zullen deze records niet meer getoond worden. Status Met deze optie kunt u van één of meer records de status omzetten. U dient daartoe eerst de betreffende records te selecteren. Dit doet u door de cursor op het eerste te wijzigen record te zetten en vervolgens met ingedrukte <Muis> het bereik van de te selecteren records aan te geven (de geselecteerde regels, cq. records worden zwart). Als u de status tracht te wijzigen zonder dat u records heeft geselecteerd dan meldt het systeem dit. Wijzigingen die u hier doorvoert zijn meteen definitief. Uitvoer Print of fax de geselecteerde rijen. Kolommen Een persoonlijke voorkeursinstelling die bewaard kan worden. De gebruiker kan de volgorde en de breedte van de kolommen instellen Handleiding

37 Als u heeft gekozen voor de optie Venster Detail + komt u nu in het scherm Data Invoer. Onder of naast dit menu verschijnt de gescande afbeelding. Het menu voor Data Invoer wordt beschreven vanaf in hoofdstuk 7. In dit scherm kunnen alle velden en ook de tekening gewijzigd worden. Ook kunnen er records bij een bestaand document bij gemaakt worden. Alleen het door de applicatie gegenereerde "documentnummer" kan nimmer gewijzigd worden. Naast de menuopties zijn er ook nog zes knoppen waarvan er nu 5 te gebruiken zijn. Annuleer Tonen Afdrukken Verwijder Informatie Geeft verkorte informatie van de geselecteerde schets. (aantal aansluitingen bij deze schets, bestandsnaam, locatie) Invoer 6-15

38 Een derde mogelijkheid om gebruikt te maken van de menuopties wordt gevormd door met de rechter muisknop op een record te klikken. <Muisrechts> Men krijgt een apart menu met 4 opties: Aansluitingen in detail Document-info Straat-huisnummer Selectiecriteria Aansluitingen bij selectiecriteria = Tonen = Informatie = Huisnummer overzicht per straat = Overzicht van de door u opgegeven selectie = Lijst opnieuw opbouwen 6-16 Handleiding

39 6.5 Archiveer Nadat documenten, dat wil zeggen de combinatie van afbeelding plus alfanumerieke gegevens, door de controleur de status "archief" hebben gekregen; dat wil zeggen: klaar voor archief, èn als de software de records als geldig herkent (dat is als er een afbeelding is, en als de verplichte velden van het record zijn ingevoerd), dan kunnen records gearchiveerd worden. Archiveren is in DIASYS: de definitieve opslag. Nadat records gearchiveerd zijn, zijn ze beschikbaar voor uitvoer en beheer. Voor die tijd dus -nadrukkelijk- niet. De gegevens worden in het archiveerproces op een andere plaats neergezet. Dit is in het bijzonder van belang als u met optische schijven werkt. Zolang records in het invoer proces zitten, dan staan ze op een harde schijf, in een tijdelijk bestand. Bij het archiveren geeft u op in welk "volume" u wilt archiveren. Een volume is bijvoorbeeld een optische schijf (met een label) of een directory van een harde schijf De afbeeldingen worden in volumes geschreven, de alfanumerieke gegevens worden in de database geschreven die -altijd- op een harde schijf staat. Voor het archiveren is de bevoegdheid van controleur vereist. Het archiveren verloopt automatisch. Er kan op enig moment maar één gebruiker per discipline in een netwerk archiveren. Als u niet in een netwerk zit, dan is er per definitie niet meer dan een gebruiker. Tijdens het archiveren zou er natuurlijk iets fout kunnen gaan. Een eerste indicatie van fouten is het tellertje op uw scherm. Op uw scherm staat namelijk vermeld hoeveel records er de status "archief" hebben (te verwerken aansluitingen), en er staat ook een teller waarin staat hoeveel records er overgezet zijn (verwerkte aansluitingen). Als aan het eind van het proces de tellers niet gelijk zijn, dan is er iets niet goed gegaan. Het zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat er een record niet voorzien was van een afbeelding. In zo'n geval wordt het betreffende record niet gearchiveerd. Ook worden alleen die Invoer 6-17

40 records gearchiveerd waarvoor geldt, dat ook alle volgrecords (afgesplitste aansluitingen) de status archief hebben. Het hele proces wordt vastgelegd in een logfile. De logfile kunt u bekijken onder het menu "Systeem, Archiveerrapport", als u daartoe de bevoegdheid heeft. Kijk altijd even in de logfile om er zeker van te zijn dat het archiveer proces goed verlopen is. De logfile kan in de loop van de tijd zeer groot worden. Maakt u hem daarom af en toe leeg. (niet terwijl DIASYS actief is) Het scherm bevat de volgende items: Totaal aantal Dit is een teller, die vermeldt hoeveel aansluitingen de status Archief hebben. Af, wegens status afgesplitste aansluitingen Dit is een teller, die vermeldt hoeveel aansluitingen bij een schets horen waarvan niet alle aansluitingen de status archief hebben. Het aantal te archiveren schetsen wordt met dit aantal verminderd. Te archiveren Deze teller geeft aan hoeveel aansluitingen gearchiveerd zullen worden. Opnemen in logboek Verwerkte aansluitingen Standaard schetsen Verplaatste schetsen Mislukte transacties 6-18 Handleiding Dit vinkje geeft aan of de procesinformatie wel of niet gelogd moet worden. Dit is het totaal aantal aansluitingen dat al verwerkt is. Dit is het aantal aansluitingen die een verwijzing naar een standaard schets hebben. Dit is het aantal verplaatste schetsen van de tijdelijke- naar de archiefdirectory. Dit is het aantal aansluitingen dat niet gearchiveerd kan

41 Volume Actie Uitloggen na archiveren worden. Meer informatie hierover vindt u in de logfile. Hierin bevindt zich een lijst van beschikbare volumes. Met de <Muis> moet u er één van selecteren. Hierin staat vermeld waarmee het systeem bezig is, of welke actie van u verwacht wordt. Als u in dit vakje op de <Muis> drukt, verschijnt er een kruisje in dat vakje. Als dat het geval is, dan zal het systeem na afloop van het archiveren automatisch uitloggen. Dit is nuttig als u tijdens het archiveren bij het systeem wegloopt, en niet het risico wilt lopen dat een onbevoegde met de gegevens aan de gang gaat. Archiveer Annuleer Als er een volume gekozen is, kan het proces met deze knop gestart worden. Met deze knop kunt u terug naar het vorige menu. Als u echter het archiveerproces heeft opgestart, dan reageert deze knop niet. Het archiveerproces kan wel onderbroken worden. 6.6 Annuleer Met Annuleer uit het invoermenu komt u terug in het hoofdmenu. U kiest hier niet alleen voor als u daadwerkelijk wilt stoppen, maar ook als u met een andere discipline wilt gaan werken. Invoer 6-19

42 6-20 Handleiding

43 7 Het menu Data Invoer/weergave Het venster voor Data weergave komt overal in de applicatie voor waar u zicht krijgt op de tekstgegevens van een record. Het venster kan verschillend genaamd zijn, het uiterlijk en de werking zijn steeds hetzelfde. Een aantal opties uit dit menu is niet steeds beschikbaar: de status van een schets kunt u bijvoorbeeld alleen wijzigen naar "Goedgekeurd" als u bezig bent met controleren. "Archiveer" is alleen beschikbaar als u bevoegd bent dit te gebruiken. Het menu heeft een drietal pulldown menu's. De mogelijke functies worden hieronder beschreven. 7.1 Tekening Info Deze optie geeft zowel informatie over het formaat van de bitmap (schets) die op het scherm wordt getoond, als over de versie van de routine die de schets binnen DIASYS zichtbaar maakt. 7.2 Tekening Herteken De afbeelding op uw scherm kan door Windows activiteiten soms beschadigd worden. Met deze optie kunt u de afbeelding hertekenen vanuit het geheugen. 7.3 Tekening Schaal De tekening wordt op een vast percentage van de ware grootte afgebeeld. U kunt de tekening in het venster verschuiven. Daartoe kunt u gebruik maken van de zogenaamde scrollbars aan de zijkant van het schetsvenster. U kunt echter ook de tekening direct "verslepen" in het venster. Daartoe zet u de cursor in het venster en verschuift de cursor met ingedrukte <Muis>. De mate waarin u kan verschuiven hangt natuurlijk af van de relatieve grootte van de afbeelding. Met deze menu-optie kunt u aangeven in welk percentage de tekening wordt afgebeeld. Ook kunt u kiezen voor een zo goed mogelijk passen afbeelden. Het menu Data invoer/weergave 7-1

44 7.4 Tekening Rotatie Met deze optie kunt u aangeven of de schetsen bij weergave moeten worden geroteerd Linksom of rechtsom met 90 graden, op zijn kop met 180 graden. Normaal geeft de situatie zoals deze was ingescand. 7.5 Tekening Scanner Met deze optie kunt u de scanner tijdelijk instellen voor het geval u op deze plaats in het programma wilt scannen. Zie voor een uitvoerige beschrijving van de juiste instellingen hoofdstuk 11 - De scanner. 7.6 Status Goedgekeurd (Alleen in Invoer/Controleer) Een record kan door een controleur goedgekeurd worden. Dit is bijvoorbeeld zinvol als een record (de afbeelding meestal) in eerste instantie afgekeurd is, en daarna hersteld (opnieuw gescand bijvoorbeeld). Het is natuurlijk niet zo dat alle records stuk voor stuk goedgekeurd moeten worden. Er zijn ook mogelijkheden om records groepsgewijs goed te keuren (zie paragraaf 6.4). Als u een record de status goedgekeurd geeft, dan heeft dat niet tot gevolg dat u naar het volgende record gaat. N.B. Het is niet verplicht om deze status in uw conversieprocedure te gebruiken. 7.7 Status Archief (Alleen in Invoer/Controleer) Met deze optie kunt u records beschikbaar stellen voor het archiveerproces. Zodra dit proces wordt opgestart zullen alle records die de status "Archief" hebben gearchiveerd worden, dat wil zeggen: definitief worden opgeslagen. Een record kan pas de status archief krijgen als het volledig is ingevuld. Volledig wil hier zeggen: alle verplichte velden moeten zijn ingevuld. De software controleert dit. 7.8 Achteruit Een bladerknop. Hiermee kunt u een record in de lijst terug. 7-2 Handleiding

45 7.9 Vooruit Een bladerknop. Hiermee kunt u een record in de lijst vooruit Annuleer Hiermee gaat u terug naar de overzichtslijst Bewaar Wijzigingen in het record worden met deze knop permanent opgeslagen. U springt automatisch naar het volgende record. Als u op het laatste record uit uw selectie staat, dan blijft het record in beeld Edit Schets De aan het huidige record gekoppelde schets wordt ter bewerking in het tekenprogramma getoond. Standaard wordt DIASYS met een ingebouwde editor (DSEDIT) geleverd. De functies van deze editor worden in hoofdstuk 8 beschreven. Op het moment dat u de schets editor opgestart heeft blijft de knop ingedrukt. De knop nogmaals indrukken zorgt ervoor dat de editor afgesloten wordt. Binnen DSEDIT heeft u ook de mogelijkheid om op basis van een plaatje een schets naar eigen inzichten te tekenen (dit wordt hieronder nog beschreven) ABC-Schets De knop ABC-schets (ook wel parametrische schets genoemd) geeft de gebruiker de mogelijkheid om als schets een standaard plaatje te gebruiken (zo n plaatje moet overigens eerst aangemaakt worden). Op een ABC-schets staan geen getallen bij de maatvoeringen, maar letters: (A, B, C enz.). In het database record zijn velden opgenomen waarin u de voor die letters geldende getallen kunt invoeren. Op deze wijze kunt u een enkel plaatje honderden keren gebruiken, telkens met andere getallen. Dit heeft voordelen m.b.t. de hoeveelheid benodigde opslagruimte, en tevens ontstaat door de standaardisatie uniformiteit in het bestand. Het menu Data invoer/weergave 7-3

46 7.14 Scan Er moet natuurlijk een scanner aangesloten en geïnstalleerd zijn voordat u kunt scannen. Als er geen scanner actief is (hij staat uit of is er niet) dan krijgt u een melding. Zie voor een beschrijving van de scanner plus bijbehorende procedures hoofdstuk 11 - De scanner. Als u de knop "scan" bedient krijgt u de mogelijkheid om een schets toe te voegen of te vervangen Archiveer De archiveer knop bedient het archiveringsmenu zoals dat beschreven is in 7-4 Handleiding

47 paragraaf 6.5, er is echter een duidelijk verschil met betrekking tot de gegevens die meegenomen worden in de actie. Als hoofdfunctie "archiveer" onder de functie Invoer worden alle gegevens uit de gekozen discipline meegenomen die de status archief hebben. In dit scherm is de knop "archiveer" echter alleen bedoeld voor de desbetreffende schets en zijn bijbehorende records Afkeur Met deze optie kunt u de status afgekeurd aan een record toekennen en hier een opmerking bij plaatsen. Dit doet u in het bijzonder als de gescande afbeelding niet voldoende duidelijk is. Het gebruik van deze knop heeft tot gevolg dat u naar een volgend record gaat Verwijder Met deze optie kunt u een record met de bijbehorende afbeelding verwijderen, tenzij er meerdere records naar de afbeelding verwijzen. Het verwijderen is definitief. Er is geen mogelijkheid om een verwijdering ongedaan te maken, behalve via de back-up procedure Splitsen Met deze optie kunt u van het "moederrecord" kopieën maken om zodoende meerdere records te laten verwijzen naar dezelfde afbeelding. U geeft de beginen eindwaarde en daarnaast ook de ophogingswaarde. Na het bedienen van de "Ok" knop start de applicatie met het aanmaken van de records. De functie "vrij nummeren" kan gebruikt worden als het huisnummer een samengesteld nummer is zoals bijv. 23 I/a. Het menu Data invoer/weergave 7-5

48 7.19 Annuleer Met deze optie verlaat u het venster voor data weergave. Als u in het huidige record nog niet bewaarde wijzigingen heeft, dan stelt het systeem de vraag of u door wilt gaan. Doet u dat, dan zijn deze wijzigingen ongedaan gemaakt. Dat geldt ook voor wijzigingen die u in de tekening aangebracht zou kunnen hebben: ook al heeft u het tekenprogramma verlaten met "tekening bewaren" Fax Er van uitgaande dat er een fax, werkend onder Windows, aan uw systeem gekoppeld is, kun u met deze optie de schets die gekoppeld is aan het huidige record verzenden. De werking van de fax wordt niet beschreven in deze handleiding. Als er geen fax aan uw systeem gekoppeld is, kunt u uiteraard met deze knop niets bereiken Print De aan het huidige record gekoppelde afbeelding wordt naar de onder Windows geïnstalleerde printer gestuurd. Nadat u de functie heeft geactiveerd verschijnt er een venstertje waarin u de mogelijkheid geboden wordt om het printen te annuleren Het invoeren van gegevens De cursor wordt in het eerste wijzigbare veld geplaatst. Met <Tab> of <Muis> kan u de cursor in het gewenste veld zetten. Als het een veld betreft dat reeds gegevens bevat, dan wordt die inhoud gemarkeerd. Drukt u nu een karaktertoets (letter, spatie of leesteken) dan wordt de gemarkeerde tekst gewist, om u de gelegenheid te geven nieuwe gegevens in te voeren. Wilt u de bestaande inhoud wijzigen, dan moet u eerst de cursor een keer verplaatsen. Als u klaar bent met het invoeren van een veld, dan moet u zo'n veld verlaten met <Tab>. Het kan ook met <Enter> maar dan geeft u aan dat u verder niets meer in dit record wilt invoeren. Wilt u terug naar het vorige scherm dan kunt u op <Esc> drukken. Zijn er nu wijzigingen, dan krijgt u de vraag of u dit scherm desondanks wilt verlaten. Sommige velden zijn voorzien van een tabel waarin de mogelijke waarden voor dit veld zijn opgenomen. Het is bij deze velden niet mogelijk om iets in te voeren dat niet opgenomen is in de tabel. Ook kunt u op deze plaats in de applicatie de tabel niet uitbreiden. Het onderhoud van dergelijke tabellen wordt 7-6 Handleiding

49 elders beschreven. Een voorbeeld van een dergelijke tabel is de plaatsnamen tabel. Als u in dit veld staat en u drukt <cursor neer>, dan kunt u bladeren in die bijbehorende tabel. Drukt u op <Alt-cursor neer>dan wordt er een venstertje geopend waarmee u in de tabel kunt bladeren. Een gedeelte van die tabel zou de volgende namen kunnen bevatten: Amsterdam Badhoevedorp Gaanderen Garijp Gouda Groningen Als u begint met het invoeren van een plaatsnaam, bijvoorbeeld een "G", dan wordt de eerste plaatsnaam met een g geselecteerd, bijvoorbeeld Gaanderen, Typt u in "Gr" dan zal de plaats Groningen geselecteerd staan. Typt u echter "Ge", dan wordt er geen plaatsnaam geselecteerd. Verlaat u nu het veld met <Tab> dan zal het veld leeg blijven. Is er wel een plaatsnaam geselecteerd, dan wordt deze in het veld geplaatst. Normaal gesproken is een item in deze menu's geselecteerd als het boven in de tabel staat. Wijkt uw invoer echter af van wat in de tabel staat, dan kan het gebeuren dat er een item boven aan de lijst staat, maar dat het toch niet geselecteerd is. Naast dergelijke velden is een knop afgebeeld met een pijltje dat naar beneden wijst. Drukt u op deze knop dan wordt de tabel afgebeeld, en kunt u zien welke plaatsnaam -eventueel- geselecteerd wordt. Echter: de werking van dergelijke velden is, met of zonder afgebeelde tabel, identiek. Als u op enig moment in dit menu op <Enter> drukt dan activeert u daarmee de functie "Bewaar": het record wordt opgeslagen, en u springt naar het volgende record. Het veld "Huisnummer" kan ook letters bevatten, bijvoorbeeld "33 a". De letters moeten echter na de cijfers geplaatst worden. Tussen de cijfers en de letters mag een verbindingsteken geplaatst worden. Datumvelden moeten worden ingevoerd in het formaat: Dag, Maand, Jaar Als scheiding tussen dag, maand en jaar mag u de volgende tekens gebruiken: spatie, komma, punt, streepje (-), slash (/) en backslash (\). Na een <Tab> vervangt het systeem het door u gebruikte scheidingsteken door streepjes. (-). De getallen mag u zo kort als mogelijk is invoeren: typt u bijvoorbeeld in "1-1-56", dan maakt het systeem daarvan: " ". Het menu Data invoer/weergave 7-7

50

51 8 DSEDIT 8.1 Inleiding DSEDIT is een rastereditor waarmee de opgeslagen schetsen bewerkt kunnen worden. Controlec heeft zelf een editor gemaakt omdat ten eerste de bestaande editors zoals Paintbrush etc. geen tekenfuncties hebben voor leidingbeheerders en ten tweede omdat de source beschikbaar is waardoor de editor en DIASYS naadloos op elkaar aansluiten. DSEDIT 8-1

52 8.2 De functies Lezen van een bestand van schijf. Dit kan een Windows bitmap zijn (.BMP) of een bestand in Tagged Image File Format (.TIF). De schets wordt weergegeven op het scherm en kan nu gewijzigd worden. De schets kan monochroom (zwart/wit) zijn, maar ook in kleur. Advies: Gebruik in DIASYS geen kleuren. Het geselecteerde deel van de schets wordt verwijderd. Op de plaats van de selectie ontstaat een wit veld. Alles buiten het geselecteerde deel wordt verwijderd. Het geselecteerde deel blijft bestaan. Het grootste vierkant binnen het geselecteerde deel van de schets wordt geroteerd over 90 graden linksom. Voor een nette rotatie is het nodig een vierkant deel te roteren. (selecteer met de <Ctrl>toets> ingedrukt) Het grootste vierkant binnen het geselecteerde deel van de schets wordt geroteerd over 180 graden. Dit is hetzelfde als 2 maal roteren over 90 graden. Dit is echter niet hetzelfde als spiegelen. 8-2 Handleiding

53 Ongedaan maken van de laatste actie. Dit is van toepassing op alle soorten tekenacties en selectiemanipulaties (bijv. het plaatsen van een stuk tekst of het uitknippen van een selectie). Nadat een actie ongedaan gemaakt is, kan met deze knop de daaraan voorafgaande actie ongedaan gemaakt worden, en zo verder tot een totaal van maximaal 1000 acties! Kiezen van een lettertype uit die welke Windows beschikbaar heeft, mits het een true-type lettertype betreft. Informatie over de afgebeelde schets: aantal kleuren, afmetingen, geheugengebruik, en in geval van en TIFF-bestand nog enige andere gegevens Uitvergroten zodanig dat de schets een zo groot mogelijk deel van het scherm inneemt, echter zonder dat de schets vervormd wordt. De vergroting is dus in verticale en horizontale richting even groot. Nogmaals drukken geeft de 1:1 schaal weer. Met deze hand kan het geselecteerde deel worden verplaatst. De verplaatsing laat een wit vlak achter. Wanneer er geen deel geselecteerd is kan de gehele schets over het scherm worden verplaatst. Dit laatste heeft geen effect op de schets; de cursor heeft dan de vorm van het standaard pijltje. DSEDIT 8-3

54 mogelijk). Uitvergroten van een deel van de schets, door er met de muis een rechthoek omheen te trekken en daarna de muisknop los te laten. Een muisklik op een enkel punt veroorzaakt een vergroting van 100% (schaal 1:1) met het aangeklikte punt in het midden (zo Selecteren van een rechthoekig deel van de schets, door de muisknop in te drukken, de muis te verschuiven en daarna los te laten. Deze rechthoekige selectie is het uitgangspunt voor een aantal bewerkingen. Door binnen deze selectie de muisknop in te drukken, kan het geselecteerde deel van de schets versleept worden. Nogmaals indrukken deselecteert. Het ingedrukt houden van de <Ctrl> zorgt er voor dat een zuiver vierkant deel wordt geselecteerd. Selecteren van een rechthoekig deel van de schets, waarbij de breedte en de onderrand van de selectie gelijk is aan die van de schets. Alleen de bovenzijde van de selectie kan dus vrij worden gekozen. 8-4 Handleiding

55 8.3 Het tekengereedschap In het tekenscherm bevinden zich twee vrij verplaatsbare menu s. In het ene menu kiest u voor het soort bewerking dat u wilt uitvoeren, in het andere menu bepaalt u de lijnsoort en -dikte van die bewerking. In het menu: Soort Bewerking zijn de volgende gereedschappen aanwezig: een PEN (waarmee net als met een echte pen uit de hand getekend kan worden); een GUM (eigenlijk een wit schrijvende pen); een OPEN RECHTHOEK (waarmee een open, niet gevulde, rechthoek getekend kan worden); een GEVULDE RECHTHOEK (een met zwart opgevulde rechthoek); een OPEN ELLIPS; een GEVULDE ELLIPS; een TEKST (de gebruiker trekt een hulplijn met de muis op de plaats waar de tekst moet komen. Vervolgens wordt de gewenste tekst in een dialoogvenster ingetypt, waarna deze tekst op de hulplijn verschijnt en de hulplijn verdwijnt); een TEKST OP MAATPIJL (de hulplijn wordt een maatpijl en de tekst verschijnt gecentreerd op de maatpijl tussen de pijlpunten. Als er te weinig ruimte is voor de tekst, klappen de pijlpunten om en komt de tekst op het verlengde naast een pijlpunt.); een LIJN; en tenslotte een MAATPIJL (een lijn met pijlpunten aan beide zijden, bij korte lijnen worden de pijlen omgekeerd aan de uiteinden van de lijn geplaatst). Alle tekst wordt geschaald naar de gekozen lijndikte. Het tekenen van haakse lijnen en zuivere cirkels wordt vergemakkelijkt door het ingedrukt houden van de <Ctrl>-toets. DSEDIT 8-5

56 Door op de knop met het pijltje naar links (zie boven) te drukken komt het hiernaast afgedrukte scherm in beeld. In dit scherm zijn een aantal symbolen afgebeeld. Door op een van de symbolen te klikken verdwijnt het scherm weer en krijgt u in de editor de beschikking over het gekozen symbool. Het symbool verschijnt op het knopje naast de knop met het pijltje naar links. Wanneer op de knop met het symbool klikt, kunt u het betreffende symbool in de tekening plaatsen. Het symbool hangt gecentreerd aan de cursor. De systeembeheerder kan symbolen toevoegen aan DIASYS door in de in de applicatiedirectory symbolen aan te maken met de naam SYMBOL... Deze symboolnaam kan gewoon opgenummerd worden. Als bijv. SYMBOL01 t/m SYMBOL04 al beschikbaar zijn, dien het volgende symbool het volgnummer symbol05 te krijgen. De symbolen kunnen worden aangemaakt in een rastereditor zoals MSPaint en dienen het formaat te hebben van bitmaps met een grootte van 32x32 pixels. Vooralsnog kunnen 10 symbolen beschikbaar worden gesteld, te beginnen met nummer 01. Het menu voor lijndikte of lijntype. De gekozen lijndikte of -type heeft betrekking op de pen, de gum, eenvoudige lijnen, rechthoeken en ellipsen, maar ook op de dikte van maatlijnen en op de grootte van de bijbehorende pijlpunten. De grootte na de letters verandert. DSEDIT biedt nog de mogelijkheden: knippen & kopiëren (naar het klembord), inverteren van monochrome schetsen en het aanmaken van een nieuwe schets door de afmetingen op te geven. Al deze acties worden aangeroepen door menukeuzen en/of door toetsencombinaties. 8-6 Handleiding

57 Uitvoer 8-1

58 9 Beheer Als records zijn gearchiveerd, dan zijn ze vanaf dat moment alleen nog maar onder de beheerfunctie beschikbaar. De toegang tot dit menu is afhankelijk van uw rechten in het systeem. Na gekozen te hebben voor Beheer komt u in een selectiescherm terecht. U kunt hierin selecteren op alle mogelijke velden uit de database (als uitgebreide selectie actief is). Opmerking: Deze permanente database heeft een iets andere structuur dan de tijdelijke. Het veld waarin de status van een record werd opgeslagen in de tijdelijke tabel is verdwenen. Dit veld kon waarden bevatten als: afgekeurd, ongezien, en uiteindelijk archief. De records waar u nu mee bezig gaat, hebben natuurlijk allemaal per definitie de archiefstatus. Waarschuwing! Als u niets invult in dit scherm, dan wordt dat door DIASYS uitgelegd als een verzoek om alle records te selecteren. Op zichzelf is dat niet verkeerd, maar u kunt zich voorstellen dat de wachttijd met een bestand van records aardig kan oplopen. Het systeem geeft u wel een melding in zo'n geval.eigenlijk is een dergelijke vraag ook niet reëel: in de analoge situatie had u toch ook niet alle kaartjes tegelijkertijd willen hebben. De normale gang van zaken lijkt ons dat u in ieder geval een plaatsnaam invult. Dit wordt echter niet verplicht gesteld om u ook de gelegenheid te geven om na te gaan hoeveel leidingen in uw hele bestand na een bepaalde datum zijn gesaneerd. Of hoeveel leidingen van een bepaald type zich in uw net bevinden Handleiding

59 9.1 Het maken van een selectie Het maken van een selectie geschiedt door een QBE (query by example) formulier. In dit formulier vult u als het ware voorbeeldwaarden in, op grond waarvan in de database gezocht wordt. Gemeente Plaats Straat U kunt een gemeente kiezen uit een tabel, als u niets kiest wordt ook plaats en straat opengelaten. Vult u wel wat in dan controleert DIASYS of de ingevoerde waarde in de database bestaat. Is de selectie niet zinvol dan wordt het veld weer leeg gemaakt. U kunt een enkele plaats uit de tabel kiezen. Als u dit veld openlaat, dan worden alle plaatsen geselecteerd. U kunt een straatnaam uit de tabel kiezen, vult u geen naam in dan worden alle straten geselecteerd. Als u geen plaats heeft geselecteerd, dan worden per definitie ook alle straten uit alle plaatsen geselecteerd. Als u wel een plaats heeft geselecteerd, dan worden in de tabel alleen de straten binnen die plaats getoond. Als u de schrijfwijze van de straat niet weet kunt u een kenmerkend deel van de naam intoetsen. De applicatie gaat bij het openklappen van de straatlijst, zoeken op alle straten waar het deel in voorkomt. Wisselen van straat gaat eenvoudig. Type de nieuwe straat in waarop geselecteerd moet worden, of een kenmerkend deel van de straatnaam. De applicatie gaat dan weer op de eerder beschreven manier zoeken naar de mogelijkheden. Huisnummer Het onderdeel "Huisnummer" bestaat uit twee velden en een aantal selectiecriteria. Van de twee invulvelden, zijn er afhankelijk van de instelling in de selectiecriteria één of twee in te vullen. De eerste groep criteria bevat de items: groter dan, kleiner dan en gelijk aan. Kiest u een van deze drie items dan kunt u alleen het eerste huisnummer invullen. Het laatste item van de eerste groep is: de nummers liggende tussen... en.... Het spreekt voor zich dat u bij dit item Uitvoer 9-3

60 twee huisnummers in moet vullen. De tweede groep criteria bevat drie items: Even, Oneven en Alle. Kiest u voor Alle, dan worden alle door u geselecteerde huisnummers uitgevoerd. Kiest u voor even, dan worden van de door u geselecteerde huisnummers alleen de even huisnummers uitgevoerd. Als u geen huisnummer invoert, dan wordt het huisnummer -onafhankelijk van de andere gekozen items- niet als selectiecriterium opgenomen. Het is zaak om de soorten velden of rubrieken te onderscheiden. Dit zijn velden: met vastgelegde inhoud, er kan maximaal één waarde geselecteerd worden (bijv. de radiobbuttons bij het Huisnummer veld met de waarden: gelijk, of Lager, of Hoger, Tussen ); numerieke velden, een waarde of een bereik kan geselecteerd worden (bijv de twee invoervelden onder Huisnummer in combinatie met de radiobutton (zie bovenstaande punt) Tussen, of het veld Lengte); met vastgelegde inhoud, een tot en met alle waarden kunnen geselecteerd worden (bijv het veld Leiding, hier kunnen één of meer leidingen geselecteerd worden, waarmee aangegeven wordt in welke van de leidingtabbladen moet worden gezocht, of het veld Materiaal, waarin kan worden aangegeven welke materialen in de selectie moeten komen) ; datumvelden, een waarde of een bereik (periode) kan geselecteerd worden (bijv het veld Datum aanleg); tekstvelden, er kan een volledige waarde worden geselecteerd, of er kan op het voorkomen van een stukje tekst geselecteerd worden (bijv de velden Gemeente, Plaats en Straat, hier kunnen delen van de naam worden ingetypt waarna suggesties worden gepresenteerd met namen die hieraan voldoen, er moet echter wel een volledige naam worden gekozen alvorens werkelijk te gaan zoeken). Voorbeeld: Geef alle eigen aanvoerleidingen van GGIJ. Selecteer in het veld Leiding alle leidingen (1t/m5), selecteer Materiaal GGIJ en selecteer Bijzonderheid EAL. 9-4 Handleiding

61 Het selectiescherm bevat drie checkboxen: "Uitgebreide selectie": Hiermee worden alle database velden bereikbaar om in de vraagstelling mee te nemen. "Sel. Toevoegen": Hiermee kan aan de vraagstelling een compleet andere selectie toegevoegd worden en in een lijst gepresenteerd worden. Let u er op dat als uw vraagstelling langer wordt, ook het antwoord langer op zich zal laten wachten. Noot: zodra u een andere discipline kiest, is een voorgaande selectie niet meer beschikbaar. En "volgrecords": Hiermee kan worden aangegeven of er wel of geen afgesplitste (J-) records moeten worden getoon. Uitvoer 9-5

62 Het selectiescherm bevat daarnaast de volgende drie knoppen Ok Annuleer Leegmaken Accepteer de gemaakte selectie, en ga door. Als u in het hele scherm niets heeft ingevuld krijgt u een waarschuwing (zie boven). Maak geen selectie uit de database, en ga terug naar het hoofdmenu. Alle invulvelden uit het selectiescherm worden leeggemaakt. Eventuele voorgaande slecties worden wel onthouden (indien Sel.toevoegen aan staat). 9-6 Handleiding

63 9.2 De Overzichtslijst Nadat u in het selectiescherm Ok heeft gegeven komt u terecht in dit menu. Het is een scherm met rijen en kolommen. Elke rij bevat een record. Boven elke kolom staat de betreffende naam. Door op de naam van een kolom te klikken wordt de lijst op- of aflopend gesorteerd op basis van de inhoud van deze kolom. Venster Binnen deze optie kunt u kiezen voor Detail+ of detail-. Met Detail+ komt u terecht in het dataweergave menu (beschrijving zie hoofdstuk 7). Te beginnen met een door u aangewezen record (=regel in de tabel) kunt u door de records gaan bladeren op detail niveau. Het record waarin zich de tabelcursor bevindt is het aan gewezen record. De tabelcursor herkent u aan een zwart afgebeeld record of een zwart randje om het record. Deze optie wordt ook verkregen door dubbel te klikken met de linker muisknop <Muis> <Muis> op het record. Met Detail- gaat u terug naar het selectiescherm. Uitvoer 9-7

64 Bewerken Selecteer Uitvoer Binnen deze optie kunt u kiezen: Kopiëren : De inhoud van de kolommen kopiëren naar het klembord van Windows. Alles selecteren : Alle kolommen selecteren. Wissen : Met deze optie kunt u één of meer records verwijderen. U dient daartoe eerst de betreffende records te selecteren. Dit doet u door de cursor op het eerste te verwijderen record te zetten en vervolgens met ingedrukte <Muis> het bereik van de te selecteren records aan te geven. Voordat de records verwijderd worden krijgt u de vraag of u dat echt wilt. Deze bewerking is meteen definitief. Herstellen kan alleen als u een sluitende back-up procedure heeft. Bij het verwijderen van een document met alle bijbehorende records kunt u beter via de optie Selecteer Document een lijst aanmaken en hierbinnen alles verwijderen. In dat geval bent u er zeker van dat alles ook daadwerkelijk weg is. Binnen deze optie kunt u kiezen: Aansluitingen met deze schets geeft alle aansluitingen (de afgesplitste records) bij een gekozen schets. Lijst opnieuw opbouwen herhaalt de gekozen selectie. Aantal aansluitingen in lijst Criteria toont de eerder door u opgegeven criteria op basis waarvan de lijst is opgesteld. Lijst : De geselecteerde rijen (of alle rijen indien er geen rijen geselecteerd zijn) worden uitgeprint in een lijst. Dit zijn de gegevens van de aansluitingen zonder schetsen. Schetsen - Print : De geselecteerde aansluitingen worden met schets uitgeprint op de printer. Schetsen - Fax : De geselecteerde aansluitingen worden met schets via de fax verstuurd. 9-8 Handleiding

65 Kolommen Dit is een optie die u als gebruiker in staat stelt om een persoonlijke keuze m.b.t. de lay-out van de lijst in te stellen. Deze instelling is te bewaren en wordt aan uw gebruikersnaam gekoppeld. De instelling heeft te maken met de volgorde en breedte van de kolommen. Naast de menuopties zijn er ook nog zes knoppen Annuleer Tonen Print Fax Uitvoer 9-9

66 Verwijder Informatie Geeft verkorte informatie van de geselecteerde schets. (aantal aansluitingen bij deze schets, bestandsnaam, locatie) Een derde mogelijkheid om gebruikt te maken van de menuopties wordt gevormd door met de rechter muisknop op een record te klikken. <Muisrechts> Men krijgt een apart menu met 4 opties: Aansluitingen in detail = Tonen Document-info = Informatie Straat-huisnummers = Huisnummer overzicht per straat Selectiecriteria = Overzicht van de door u opgegeven selectie Aansluitingen bij dit document = aansluitingen bij deze schets Aansluitingen bij selectiecriteria = Lijst opnieuw opbouwen 9-10 Handleiding

67 9.3 Wissel discipline (optioneel) In het Data weergave scherm is het mogelijk om van één discipline over te stappen naar een andere discipline. De DIASYS applicatie selecteert dan op basis van het adres uit de eerste discipline de bijbehorende adressen in de gekozen discipline. In de nu getoonde discipline (data weergave menu) kan de gebruiker datgene doen waartoe hij/zij gerechtigd is: printen, faxen, muteren etc. Bij annuleer gaat de gebruiker van DIASYS terug naar de brondiscipline. De knop met de brondiscipline erop zorgt ervoor dat de gebruiker terugkeert in het weergave scherm en de knop annuleer (Terug naar...) zorgt ervoor dat de gebruiker terug gaat naar de lijst van de brondiscipline. In voorgaande afbeeldingen is te zien hoe onderaan een "status" balk gevuld is. Deze balk geeft u online hulp en informatie over de instellingen van het toetsenbord zoals CAPS, NUM en SCRL. In elk menu van DIASYS kan zo snel hulp verkregen worden over de Uitvoer 9-11

68 functie waar de muis zich op dat moment bevindt. De aansturing van deze help vindt dus plaats op basis van de positie van de muis, alleen knoppen in de menuschermen zijn opgenomen. Het kan zijn dat de taskbar van Windows zich over deze regel bevindt Handleiding

69 10 Uitvoer De derde optie uit het hoofdmenu van DIASYS is bedoeld voor de dagelijkse gang van zaken. Iemand moet een schets van een bepaalde locatie hebben. In plaats van de ladekast(-en) waarin gezocht moet worden, kan nu het toetsenbord gebruikt worden. Een gevonden document wordt afgedrukt op de printer, maar kan ook per fax verzonden worden Uitvoer bepalen Nadat u heeft gekozen voor uitvoer selecteert u in het verschijnende venster één of meer disciplines. Daartoe zet u de cursor op het betreffende veld en drukt op de spatiebalk. Als het veld gekleurd wordt is het geselecteerd. Drukt u nogmaals, dan deselecteert u het betreffende veld. Ook het aanklikken met de muis selecteert de disciplines Selectie bepalen Vervolgens kiest u een plaats. Dit is verplicht. U kunt niet verder voordat u een plaats heeft gekozen. Ook een straat moet gekozen worden. U kunt beginnen met een aantal letters van die straatnaam in te voeren. Dit is echter niet verplicht. Daarna verschijnt de straatnamentabel in beeld. Hieruit selecteert u de juiste straat. Als u reeds letters had ingevoerd, dan verschijnt een selectie uit de tabel met de juiste straat daarin opgenomen al in beeld. Uitvoer 10-13

70 10.3 Huisnummers De volgende stap is het kiezen van een of meer huisnummers. Het onderdeel "Huisnummer" bestaat uit twee velden en een aantal selectiecriteria. Van de twee invulvelden, zijn er afhankelijk van de instelling in de selectiecriteria één of twee in te vullen. De eerste groep criteria bevat de items: groter dan, kleiner dan en gelijk aan. Kiest u een van deze drie items dan kunt u alleen het eerste huisnummer invullen. Het laatste item van de eerste groep is: de nummers liggende tussen.. en... Het spreekt voor zich dat u bij dit item twee huisnummers in moet vullen. De tweede groep criteria bevat drie items: Even, Oneven en Alle. Kiest u voor Alle, dan worden alle door u geselecteerde huisnummers uitgevoerd. Kiest u voor even, dan worden van de door u geselecteerde huisnummers alleen de even huisnummers uitgevoerd. Als u geen huisnummer(s) invoert, dan worden -onafhankelijk van de andere gekozen items- alle records uit die straat geselecteerd Nummers (optioneel) Hiermee kunnen objecten geselecteerd worden op nummer. Dit werkt op dezelfde wijze als het onderdeel Huisnummers Het uitvoeren Nadat u Lijst opbouwen kiest verschijnt rechts onderin het scherm in een overzichtje het aantal aansluitingen dat aan de opgegeven criteria voldoet. Dit totaal wordt verder uitgesplitst in het aantal records per gekozen discipline. Als u de checkbox "volgrecords" uit heeft staan worden de gesplitste records onderdrukt bij het printen en faxen. Staat deze checkbox op aan dan worden de schetsen en de bijbehorende records naar het gekozen uitvoermedium gestuurd. Voor het werkelijke uitvoeren zijn twee knoppen tot uw beschikking: De geselecteerde records worden naar de ingestelde printer gestuurd Handleiding

71 De geselecteerde records worden naar de ingestelde fax verstuurd. Hoe dit in zijn werk gaat hangt volledig af van de bij uw fax horende software. Leegmaken maakt de selectievelden weer leeg en klaar voor een nieuw in te geven selectie. Sluiten brengt u terug naar het hoofdmenu van DIASYS. Uitvoer 10-15

72

73 11 De scanner Om plaatjes en/of teksten vanaf papier in de computer in te lezen wordt een scanner gebruikt. De afbeeldingen of teksten die op deze manier digitaal in de computer worden opgeslagen zijn in raster of pixelformaat. Een door middel van de scanner ingelezen tekst of afbeelding is niets meer dan een denkbeeldig vlak, opgedeeld in een aantal veldjes (rasterpuntjes of pixels) die een bepaalde kleur hebben. De hoeveelheid rasterpunten per oppervlakte zegt iets over de kwaliteit van de afbeelding en de kwaliteit van de scanner (de resolutie). De maat voor de resolutie van een afbeelding of een apparaat (ook voor een beeldscherm en een printer geldt dit) is DPI, dit betekent dots per inch. Scannen is op dit moment niet de beste manier om bijvoorbeeld teksten of tekeningen te converteren van handbestanden naar computerbestanden. De mogelijkheden van nabewerking zijn als gevolg van het bovenstaande zeer beperkt en omslachtig, en de benodigde schijfruimte voor de opslag van zo'n bestand is verhoudingsgewijs groot. De reden dat toch scannen gebruikt wordt is de enorme kostenbesparing (door tijdwinst) ten opzichte van andere manieren van converteren zoals het opnieuw tekenen van schetsen of het overtypen van tekstbestanden. Indien er veel bewerkingen aan de geconverteerde tekeningen of teksten gedaan moeten worden zal er dus toch vaak gekozen worden om niet te scannen. In de toekomst zal de scanner en/of de software wellicht in staat blijken te zijn om wel in het gewenste formaat de bestanden van papier naar de computer in te lezen. Voor tekstbestanden is zulke software (OCR, Optical Character Recognition of Reading), zij het met wat beperkingen, al leverbaar Installeren De installatie van de scanner dient te gebeuren volgens de bij de scanner meegeleverde handleiding. De aansturing van de scanner gebeurt via TWAIN. Deze tussenlaag zorgt ervoor dat de commando s van DIASYS worden begrepen door de scanner Instellingen Onder het pulldown-menu Systeem in het hoofdmenu kunnen de standaard instellingen voor de scanner opgegeven worden, deze instellingen gelden altijd voor een bepaalde systeemconfiguratie; zie paragraaf 12.2, en zijn blijvend van aard. Systeem 11-1

74 De in te stellen items zijn: resolutie: start X: start Y: breedte: hoogte: helderheid: inverteren: 11-2 Handleiding Hier kunt u in DPI de te gebruiken resolutie van de scanner instellen. Hier kunt u in mm. het beginpunt voor de scanner opgeven (in de breedte) gerekend vanuit rechtsboven (=0,0). Hier kunt u in mm. het beginpunt voor de scanner opgeven (in de hoogte) gerekend vanuit rechtsboven (=0,0). Hier kunt u in mm. de te scannen breedte opgeven gerekend vanaf het onder "start X" opgegeven beginpunt. Hier kunt u in mm. de te scannen hoogte opgeven gerekend vanaf het onder "start Y" opgegeven beginpunt. De helderheid kan op de standaardwaarde van de scanner staan (automatisch) of ingesteld worden op een schaal van 0 tot 100 procent, waarbij 100% een vrijwel witte (lege) scan oplevert. Wel of niet inverteren van de te scannen afbeelding. De inverse van zwarte letters op een witte ondergrond is witte letters op een zwarte achtergrond. Overigens kan een software pakket, bijvoorbeeld uw tekenpakket, dit precies andersom doen. Gebruik sheetfeeder: Met de optie kan de sheetfeeder worden aangezet of uitgezet. Niet alle sheetfeeders zullen deze optie ondersteunen. In dat geval zal deze optie geen betekenis hebben. Voor elke tekening die u gaat scannen kunt u (als de optie scannen aangeboden wordt) deze instellingen tijdelijk, voor de duur van een sessie, aanpassen aan uw wensen. Deze aanpassing wordt gedaan onder de optie "Tekening Scanner". De items die u kunt wijzigen zijn dezelfde als die gelden voor de standaard instellingen.

75 12 Systeem In dit hoofdstuk wordt onder systeemonderhoud alleen het onderhoud van de applicatie DIASYS verstaan. Welke directories zijn er gereserveerd; het onderhoud van de plaats- en straatnamentabel enzovoorts. Het systeembeheer: back-ups, opschonen schijfruimte, installeren van soft- en hardware vallen daar niet onder. De optie Toegang heeft te maken met rechten van gebruikers binnen DIASYS en wordt in het volgende hoofdstuk behandeld. Het systeemmenu is te bereiken door in het hoofdmenu van DIASYS te kiezen voor het pulldown menu Systeem District Wanneer iemand is ingelogd met de rechten van Manager kan hier worden ingesteld in welk district het huidige werkstation zich bevindt. Systeem 12-3

76 12.2 Configuratie In een netwerkomgeving, of als randapparatuur regelmatig verplaatst wordt, is het handig om een aantal instellingen voor een systeem vast te leggen. In dit menu kunnen drie mogelijke randapparaten aangegeven worden. Voorwaarde is dan natuurlijk wel dat deze apparaten op de standaard manier onder Windows geïnstalleerd zijn. Dat wil zeggen dat zowel de drivers als de apparaten aanwezig moeten zijn. Een dergelijke set van instellingen wordt in de applicatie een "configuratie" genoemd. Het menu bestaat uit twee hoofdgedeelten. In het bovenste deel vindt u de beschikbare configuraties. Als u een van de configuraties aanklikt, dan ziet u in het onderste gedeelte drie tabbladen (Scanner, Printer, Fax) met de gegevens die bij die configuratie horen. Bij configuratie horen drie knoppen: Verwijderen Toevoegen Voor het verwijderen van een configuratie. Als u op deze knop drukt dan verschijnt er een veldje waarin u een nieuwe configuratienaam kunt opgeven. Na Ok wordt de nieuwe naam in de lijst afgebeeld, en zijn alle andere instellingsvelden leeg Handleiding

77 Wijzigen Naam Als u een configuratie geselecteerd heeft dan kunt u na een druk op deze knop de naam wijzigen. Het resterende gedeelte bestaat uit drie tabbladen die resp. betrekking hebben op de scanner, de printer en de fax. Door de tekst bovenin het tabblad aan te klikken maakt u de inhoud van het tabblad zichtbaar. Voor dit gedeelte zijn drie algemene knoppen, namelijk Bewaar Sluiten Wijzigen... het bewaren van wijzigingen in de velden voor printer, fax en scanner Om het menu te verlaten en/of wijzigingen in de velden voor printer, fax en scanner ongedaan te maken. Met deze knoppen start u de Windows "Printer Setup" op. U kiest (met de muis of de spatiebalk) een printer, stelt die in zoals u het wilt, en drukt vervolgens op "OK". De instelling zoals die op dat moment geldt onder de Setup, wordt opgeslagen in de drie velden die zich onder de knop bevinden. Deze velden kunnen niet in het menuscherm veranderd worden. Noot: Onder Windows wordt er eigenlijk geen onderscheid gemaakt tussen printers en faxen... De instellingen van de scanner zijn beschreven in hoofdstuk Installaties Geeft een overzicht van alle werkstations die zijn ingericht met DIASYS en een per werkstation een overzicht van de configuratie (zie paragraaf 12.2) Gebruikersopties U kunt hier een aantal instellingen opgeven, die voor de gebruiker uniek zijn. De opties vindt u onder de drie beschikbare tabbladen Algemeen, Selecties en Start. Elke gebruiker kan hierin opgeven of hij wel of geen geluidssignaal wil bij een melding van DIASYS. Systeem 12-5

78 Of het uitgebreide selectiescherm wel of niet standaard moet zijn uitgeklapt, met welk scherm DIASYS moet beginnen enzovoorts Pakket opties U kunt hier een aantal instellingen opgeven, die voor alle gebruikers van het pakket gelden. De opties vindt u onder de vier beschikbare tabbladen Invoermodule, Afdrukken, Raster-editie Entree. Er kan worden aangegeven of de controleur mag invoeren, er kan een aantal printinstellingen worden ingesteld, de groote van het raster kan worden opgegeven en er kan worden aangegeven of alle logins wel of niet moeten worden geregistreerd Directories De gegevensopslag van DIASYS vindt plaats binnen een standaardstructuur. Allereerst is er de Database. De hiervoor gebruikte directory-structuur geeft u op bij de installatie op de server. Daarnaast is er -per discipline- een plaats waar de nog niet gekoppelde afbeeldingen staan, zeg maar een importeerdirectory. De gekoppelde afbeeldingen, die nog niet gearchiveerd zijn staan weer in een andere directory. Echter niet meer gescheiden per discipline. In deze menu-optie vindt u altijd de optie TYDELYK en de disciplines waarvoor u licentie heeft. Om hierin wijzigingen aan te brengen klikt u op de gewenste discipline en vult u vervolgens in het veld Directory de gewenste padnaam in Handleiding

79 Bewaar Annuleer De wijzigingen die u in dit menu aanbrengt worden pas bewaard als u op deze knop drukt. Met deze knop verlaat u dit programma-onderdeel. Noot: * De gearchiveerde afbeeldingen staan in zogenaamde volumes. Een volume kan een directory zijn, maar het kan ook een optische schijf zijn. Dit worden in DIASYS Labels genoemd zie ook paragraaf Disk Labels Een "label" in DIASYS is de naam van een opslagplaats van gearchiveerde schetsen/documenten. Zo'n opslagplaats kan een harde schijf (ergens in een netwerk) zijn, het kan een directory zijn maar het kan ook een optische schijf zijn uit een set van bijvoorbeeld tien optische schijven. Daar het hier de definitieve opslagplaats betreft, spreekt het voor zichzelf dat een label niet verwijderd mag worden. Een eenmaal aangemaakt label kan zelfs niet meer gewijzigd worden. De reden daarvoor is, dat elk gearchiveerd record verwijst naar een label: zodra u daar dus wijzigingen in aan zou brengen, dan worden de afbeeldingen die bij de records horen onvindbaar. Binnen DIASYS is er een afdoende beveiliging tegen dit probleem. Anders wordt het als u -onder het operating system- de naam van een directory die in gebruik is als label, wijzigt. U zult een dergelijke wijziging weer ongedaan moeten maken. In het menu dat op uw scherm verschijnt kunt u twee dingen doen: een nieuw label aanmaken, en u kunt bestaande labels bekijken. U kunt een label bekijken door met de muis een bestaand label aan te wijzen. Op dat moment verschijnen de label-naam en de bijbehorende padnaam in de Systeem 12-7

80 veldjes rechts. Zodra u een van deze velden aanwijst (dat is: de cursor erin plaatst) dan worden beide velden weer leeg gemaakt. Dit om duidelijk te maken dat u geen wijzigingen aan kunt brengen. Zodra u de cursor in het veld label of het veld directory plaatst, zijn beide velden leeg en kunt u een nieuw label aanmaken. Daartoe moet u de naam van het label invoeren. Daarvoor geldt dat die naam uniek moet zijn: er kunnen geen twee identieke labels zijn. Tevens moet u een geldige padnaam invoeren. Uiteraard zal deze padnaam niet mogen verwijzen naar een directory die al als label in gebruik is. Als u op "Ok" drukt en er klopt een van de voornoemde zaken niet, dan krijgt u daarvan een melding. In het andere geval wordt het label aangemaakt. Drukt u op "Annuleer", dan springt u weer naar het hoofdmenu, zonder dat er een nieuw label aangemaakt wordt Volume-mappings Is er sprake van dubbele schetsopslag (elke schets wordt op twee plaatsen opgeslagen, i.h.a. op een district en op het hoofdkantoor) dan heeft u de beschikking over een interface om in te stellen waar DIASYS de schetsen moet zoeken, afhankelijk van het district waarin men zich bevindt. Per volume zijn er twee lokaties: het district waar men zich bevindt en het hoofdkantoor. Een uitzondering vormt het volume Standaard dat in gebruik is voor standaard ( ABC -) schetsen. Deze worden door DIASYS op slechts een plaats gezocht; de systeembeheerder moet kiezen of dat op een centrale plaats is (bijvoorbeeld het hoofdkantoor) of dat er op elk district een exemplaar van deze schetsen zal zijn. Na het invoeren van de juiste directory drukt u op Bewaar. DIASYS controleert of de directory bestaat en of deze inderdaad bij het gekozen volume hoort. Wilt u alleen controleren of de reeds eerder ingevoerde directory juist is, druk dan op Controleer Handleiding

81 12.9 Adressen Onder adressen wordt hier verstaan: gemeente, plaats- en straatnamen. Deze namen vormen een wezenlijk kenmerk van elk record. Om eenduidige schrijfwijze te garanderen kunnen plaats- en straatnamen maar op één plaats in de applicatie ingevoerd worden. In elk record komt in plaats van de straatnaam een verwijzing naar het record uit de tabel straten. Zolang een plaats- of straatnaam nog niet in gebruik is voor een schets, kan een dergelijke naam verwijderd worden. Eenmaal in gebruik genomen is verwijderen niet meer mogelijk. Wel kunt u wijzigingen aanbrengen. Het wijzigen heeft dan tot gevolg dat elk record waar die plaats of straatnaam in voorkomt méé verandert. Systeem 12-9

82 Hierboven ziet u het menu dat voor het beheer van deze tabellen gebruikt wordt. Het bestaat eigenlijk uit drie menu's. Een voor de gemeentenamen, een voor de plaatsnamen en een voor de straatnamen. De knoppen hebben in principe betrekking op de helft van het menu waar ze onder staan. Een uitzondering is de knop Terug naar vorig scherm : deze knop geldt voor het gehele scherm. Het selecteren doet u door met de muis een item aan te klikken (dubbelklikken is activeren van de keuze). Zodra u een van de plaatsnamen selecteert, dan verschijnen de bij die plaats horende straatnamen in de tabel Handleiding

83 Door met de muis de vakjes links van de straatnamen aan te wijzen, kunt u straatnamen voor verwijdering selecteren. Wilt u meer dan een naam selecteren, dan moet u met de muis over die vakjes "slepen". Zodra u met de cursor in een van de straatvelden staat, kunt u beginnen met wijzigen. Op het moment dat er een wijziging is aangebracht, verschijnt er een -tje voor die naam. Op die manier kunt u bijhouden waar u gewerkt heeft. Wijzigingen worden pas definitief nadat u "bewaar" heeft gebruikt. Systeem 12-11

84 Als u een nieuwe straat wilt invoeren, dan verschijnt er aan het eind van de tabel een leeg veld voor elke keer dat u op nieuw heeft gedrukt. Voor deze nieuwe velden staat een pijltje. Ook nieuwe records worden pas definitief aangemaakt nadat u de knop "bewaar" heeft gebruikt. In het algemeen kan van dit menu gezegd worden: alle veranderingen worden pas definitief nadat u ze bewaart. De enige uitzondering is het verwijderen van records: nadat u een verzoek om verwijdering heeft bevestigd, wordt de opdracht meteen uitgevoerd Handleiding

85 Hierna worden de drie knoppen bij het plaatsnamen gedeelte besproken. Toevoegen Bewaren Verwijderen Terug naar vorig scherm De cursor wordt in het veld "Plaats" gezet, en u kunt een plaatsnaam invoeren. Om een plaatsnaam toe te voegen moet u op "Bewaar" drukken. In alle andere gevallen worden wijzigingen niet opgeslagen. De werkwijze is dus: Toevoegen, Knollendam, Bewaren. Wijzigingen en nieuw worden pas definitief met deze knop. Een geselecteerde plaatsnaam, dat wil zeggen: een plaatsnaam die afgebeeld is in het veldje "Plaats" wordt verwijderd na bevestiging. Als er echter straatnamen bestaan bij deze plaatsnaam, of als er schetsen bestaan met deze plaatsnaam, dan kunt u een plaatsnaam niet verwijderen. Met deze knop verlaat u het menu. Als er nog gegevens veranderd zijn, maar niet opgeslagen, dan krijgt u de vraag of u door wilt gaan. Overigens bestaat de mogelijkheid om de postcodetabel (uitgegeven door de TPG), of uw bestaande straatnamen bestand in DIASYS in te lezen. Wilt u van deze mogelijkheid gebruik maken, neemt u dan contact met ons op Keuzetabellen Met deze optie komt u in het scherm Onderhoud Keuzetabellen. Vanuit dit scherm kunt u de tabellen waarin zaken staan vermeld als leidingdiameters, leidingmaterialen en koppelingen eenvoudig naar uw eigen wensen aanpassen. Systeem 12-13

86 Evenals bij het adressen onderhoud kunt u een van de tabellen kiezen. Wanneer u een van de tabellen in de bovenste lijst kiest ziet u in de tweede lijst de waarden zoals deze nu in de tabel staan. Wanneer u de waarden wil wijzigen heeft u hiervoor de volgende knoppen: Toevoegen Bewaren Met deze knop kunt u een leeg veld maken in de tabel met de waardes. U kunt hierin een nieuwe waarde zetten. Om een waarde toe te voegen moet u op "Bewaar" drukken. In alle andere gevallen worden wijzigingen niet opgeslagen. De werkwijze is dus: Toevoegen, P.V.C., Bewaren. Wijzigingen en nieuw worden pas definitief met deze knop Handleiding

87 Verwijderen Sluiten Een geselecteerde waarde wordt verwijderd na bevestiging. Als er echter aansluitingen bestaan die deze waarde nog gebruiken, dan kunt u deze waarde niet verwijderen. Met deze knop verlaat u het menu. Als er nog gegevens veranderd zijn, maar niet opgeslagen, dan krijgt u de vraag of u door wilt gaan Standaard ABC-schetsen In dit menu is het mogelijk om de definities van de standaardschetsen te beheren, er kunnen nieuwe toegevoegd worden en oude gemuteerd worden. De wijzigingen worden met behulp van DSEDIT uitgevoerd. Zie hiervoor het desbetreffende hoofdstuk 8. Bovenin dit menu wordt de directory voor standaardschetsen opgegeven. U kunt hier een willekeurige padnaam opgeven. De enige voorwaarde die DIASYS stelt is: het moet een geldig pad zijn. Echter: u moet hier natuurlijk wel de nodige voorzichtigheid in acht nemen. Als u in een omgeving waar allerlei standaardschetsen in gebruik zijn, plotseling de padnaam wijzigt, zonder de schetsen te verplaatsen, dan kunnen deze door DIASYS niet meer gevonden worden. Het aanmaken van de schetsen kent eigenlijk twee trajecten. In het ene geval maakt u standaardschetsen aan buiten DIASYS om, en u zet deze schetsen klaar in de hierboven genoemde directory. In dat geval verschijnen de betreffende bestandsnamen in de linker listbox. Als u nu in de linker listbox een bestand aanklikt (selecteert), dan Systeem 12-15

88 wordt de knop met >> geactiveerd. Drukt u nu op deze knop, dan verschijnt er een klein invoerscherm waar u de door DIASYS te gebruiken titel voor dit document op kunt geven. Na OK verschijnt de titel in de rechter listbox en verdwijnt de originele bestandsnaam uit de linker box. De andere manier om een nieuwe standaardschets te maken is door de knop Nieuwe tekenen te gebruiken. U krijgt dan de gelegenheid om een binnen DIASYS te gebruiken titel op te geven. Daarna wordt het tekenprogramma DSEDIT opgestart met een lege tekening. Nadat u klaar bent met tekenen drukt u op Bewaren gewijzigde tekening, en de nieuwe standaardschets is beschikbaar binnen DIASYS. Als u klikt op een der schetsen in de linker of rechter listbox dan wordt die schets gepresenteerd in DSEDIT. Als u wijzigingen aanbrengt dan kunt u die bewaren met Bewaren gewijzigde tekening. Dit bewaren kan echter alleen met schetsen die u uit de rechter box heeft geselecteerd. Met titels dus. Het beheer van de schetsen wordt niet door DIASYS geregeld. Als u een schets uit de standaarddirectory weggooit die binnen DIASYS in gebruik is, dan is dat uw eigen verantwoordelijkheid. De Standaardschetsen hebben een titel binnen DIASYS. Dit is de naam waarmee een gebruiker een standaardschets kiest. Deze titel wordt alleen binnen DIASYS opgeslagen en gebruikt. De eigenlijke bestandsnaam blijft zoals hij was. Titel en bestandsnaam hoeven niet met elkaar overeen te komen. Voorbeeld. In de standaarddirectory staat een schets met bestandsnaam A0001.tif. U ziet deze bestandsnaam in de linker listbox. U selecteert deze schets en geeft er een titel aan. Vanaf nu is de filenaam verdwenen, en ziet u rechts de titel. De schets staat echter nog wel in de standaard directory onder zijn originele naam. DIASYS heeft geregistreerd dat dit bestand binnen DIASYS in gebruik is. Het wijzigen van de titel heeft geen consequenties voor schetsen die al binnen DIASYS in gebruik zijn. Het verplaatsen van titels naar de linker listbox (dat is eigenlijk het verwijderen van standaardschetsen uit DIASYS) kan vervelende gevolgen hebben als standaardschetsen ergens al in gebruik zijn. Dit moet dan ook ten zeerste Handleiding

89 afgeraden worden. Het mag eigenlijk alleen maar als het een zojuist aangemaakte Titel/standaardschets betreft. De optie Verwijderen heeft uitsluitend betrekking op bestanden die in de linker listbox te zien zijn Logboek In het logboek worden diverse gebeurtenissen in DIASYS bijgehouden. Het logboek kan alleen worden ingezien door de applicatiebeheerder (met autorisatie van Manager). De gebeurtenissen zijn onderverdeeld in de categorieën die worden vermeld onder Typen gebeurtenissen. Een of meerdere typen kunnen worden aangeklikt. Bovenstaande afbeelding toont bijv. een aantal acties van de applicatiebeheerder. Daarnaast biedt het menu nog de volgende mogelijkheden:: Bewerken Onder deze menuoptie kunt één of meerdere gebeurtenissen die u met de muis hebt geselecteerd, kopiëren naar het klembord of wissen. Systeem 12-17

90 Beeld - Automatisch vernieuwen Door op deze menuoptie te klikken schakelt u Automatisch vernieuwen aan of uit.. Beeld - Vernieuwen Wanneer Automatische vernieuwen niet is ingeschakeld, kunt u met deze menuoptie de lijst verversen. Sluiten Met deze knop verlaat u het menu Archiveer Rapport Als u kiest voor deze optie wordt het Windows kladblok opgestart. Daarin afgebeeld ziet u de logfile van databasetransacties uitgevoerd vanaf het werkstation waar u op dat moment kijkt. U kunt hierin zien wie welke transacties heeft uitgevoerd, en u kunt eventuele foutmeldingen bekijken. De logfile heeft als naam "DS.LOG", en staat in de directory waar DIASYS is geïnstalleerd. Het bestand wordt na elke transactie aangepast. Het bestand groeit dus steeds door. Het is daarom verstandig om dit bestand af toe leeg te maken of weg te gooien. (Alleen als DIASYS niet actief is.) Handleiding

91 13 Toegang 13.1 Database U treft hier twee tabbladen aan met informatie over de databaseconnectie. Het eerste tabblad Connectie geeft aan met welke database DIASYS verbinding heeft. Het tabblad Uitgebreid geeft aanvullende informatie. Toegang 13-1

92 13.2 Inloggen Zie Hoofdstuk Wachtwoord Met deze optie heeft u de mogelijkheid om uw wachtwoord te wijzigen of te verwijderen. U wijzigt het wachtwoord door twee keer het nieuwe wachtwoord in te typen, en u verwijdert het wachtwoord door twee keer niets in te vullen: twee keer op <Tab> drukken bijvoorbeeld Uitloggen Zie Hoofdstuk Handleiding

93 13.5 Autorisaties DIASYS regelt de bevoegdheden binnen de applicatie via groepen gebruikers. Per groep wordt vastgelegd wat een groepslid in de applicatie mag doen onder een discipline. Toevoegen Een groep wordt toegevoegd zonder autorisaties. Verwijderen Als u hiervoor kiest krijgt u de vraag om deze keuze te bevestigen. Het verwijderen is definitief. Als er nog gebruikers zijn die bij een groep horen kan de betreffende groep niet worden weggegooid. Wijzigen naam Verandert de naam van de groep. Toegang 13-3

94 Bewaar Sluiten In het algemeen worden wijzigingen pas opgeslagen nadat u op Bewaar heeft geklikt. Als u na wijziging bladert, zonder eerst te hebben bewaard, dan is dat hetzelfde als annuleer. Wel krijgt u een vraag of u dat inderdaad wilt. Deze knop heeft tot gevolg dat u terugkomt in het hoofdmenu van DIASYS. Alleen wanneer u een record aan het toevoegen bent, betekent het: "annuleer toevoegen van dit record". U blijft dan wel in het "autorisaties" menu Gebruikers In het menu "Gebruikers" bevinden zich de knoppen: Verwijderen, Toevoegen, Wijzigen Naam..., Bewaar en Annuleer Handleiding

95 Per gebruiker worden de volgende gegevens geregistreerd: Gebruiker (Voornaam) Hoewel hier voornaam staat, kan dit niet altijd. Dit is namelijk de login-naam. Deze naam moet uniek zijn. Als er twee mensen zijn die Jan heten, dan zult u in de login-naam toch onderscheid moeten maken. Groep Een veld met een keuzetabel eraan vast. U kunt hier geen nieuwe groep definiëren. Zie daarvoor paragraaf Titel Hoeft niet ingevuld te worden. Voorletters Hoeven niet ingevuld te worden. Achternaam Hoeft niet uniek te zijn. Password (Wachtwoord) Dit veld lijkt altijd leeg, ook al is er een wachtwoord. U kunt hier een nieuw wachtwoord aan een gebruiker toekennen. Als u iets invoert, dan moet u dat blind doen. Het is af te raden om hier het wachtwoord te wijzigen. U kunt dat beter doen in het hoofdmenu: dan wordt uw invoer namelijk gecontroleerd (u moet het wachtwoord twee keer invoeren) en is het risico op typefouten kleiner. U begrijpt dat de toegang tot dit onderdeel van de applicatie goed afgeschermd moet zijn en blijven. Anders zou een onverlaat de applicatie voor iedereen onbereikbaar kunnen maken. In zo'n geval vereist het extra werk, mogelijk onze hulp, om de applicatie weer open te leggen. Toegang 13-5

96 De knoppen die beschikbaar zijn: Verwijderen Als u hiervoor kiest krijgt u de vraag om deze keuze te bevestigen. Het verwijderen is definitief. Toevoegen U krijgt de mogelijkheid om in een venstertje een nieuwe gebruikernaam in te voeren Deze naam moet uniek zijn. Na Ok in dit venstertje is de gebruiker toegevoegd. Wijzigen naam Verandert de naam van de gebruiker. Bewaren In het algemeen worden wijzigingen pas opgeslagen nadat u op Bewaar heeft geklikt. Sluiten Deze knop heeft tot gevolg dat u terugkomt in het hoofdmenu van DIASYS. Als er onbewaarde mutaties zijn, dan wordt u gewaarschuwd Actieve gebruikers Aan de applicatiebeheerder wordt hier informatie gegevens over de acuele DIASYS-gebruikers. Het scherm biedt de mogelijkheid aan één of meer geselecteerde gebruikers een boodschap te sturen, sessie(s) te beëindigen of de gebruiker(s) uit DIASYS te verwijderen Handleiding

97 13.8 Licentie-beheer Sommige klanten slaan de schetsen van DIASYS niet alleen centraal op het hoofdkantoor op, maar ook decentraal op de districten. Bij dergelijke installaties is het mogelijk vast te leggen hoeveel gebruikers vanuit een bepaald district op de DIASYS-database kunnen inloggen, zodat het gebruik van licenties beheersbaar wordt. Om de licenties naar behoefte te verdelen is het Licentie-beheerscherm toegevoegd. U roept dit scherm op vanuit het hoofdscherm van DIASYS, onder menu Toegang..Licentie-beheer. De interface is eenvoudig van opzet. Onder elkaar vindt u de districten vermeld, met daarachter een balk en daarop een of meerdere rode of blauwe blokjes, die licentie-eenheden voorstellen. Rode blokjes zijn eenheden die in gebruik zijn, de blauwe blokjes geven het aantal DIASYS-sessies weer die nog in gebruik genomen kunnen worden door extra DIASYS-sessies. De applicatie-beheerder kan nu een blauwe licentieeenheid aanklikken en deze verslepen naar een 'districtsbalk' die meer licenties behoeft. De extra licentie wordt meteen toegewezen, uiteraard ten koste van de licentieruimte op het district waar de eenheid vandaan gesleept werd. Bij oproepen van het licentie-onderhoudsscherm controleert de software of het totaal aantal licenties misschien groter is dan de som van de districtslicenties. Dit kan het geval zijn na een nieuwe oplevering van DIASYS met meer licenties. Deze licenties worden dan automatisch toegekend aan het Hoofdkantoor. De beheerder kan deze eenheden vervolgens op de hiervoor beschreven wijze de gewenste plaats geven. Toegang 13-7

98

99 14 Extra (specifiek maatwerk) 14.1 Specifiek velden voor technische gegevens Het invoer-/controle-/beheersscherm bestaat uit een aantal secties met technische gegevens. Om te beginnen zijn er vijf tabbladen om de aansluitleiding in te specificeren. Een aansluitleiding bestaat uit materiaal, diameter, lengte en datum van aanleg. Bovendien kan bij Bijzonderheid worden aangegeven of het een Eigen Aanvoerleiding (EAL) is. De EAL wordt alleen in Den Haag toegepast. Er is vanuit gegaan dat een aansluitleiding niet uit meer dan vijf verschillende stukken bestaat. De tabbladen die informatie bevatten hebben een onderstreepte tekst op de tab zodat in één oogopslag kan worden gezien uit hoeveel onderdelen een leiding bestaat. Het geselecteerde tabblad is vooraan getoond, maar heeft als extra indicatie een dikgedrukte tekst. Vervolgens is er sectie met gegevens rondom de aansluiting zoals het soort aansluiting, het kaliber van de dienstkraan, aanwezigheid van een drukverhogingsinstallatie (in de binneninstallatie), informatie over de mantelbuis en de straat waarin de aansluiting ligt (alleen invullen indien deze afwijkt van het algemene adres van het object). Tot slot is er een sectie waarin -indien aanwezig- een verband tussen verschillende aansluitingen en adressen of objecten gelegd kan worden. Meer hierover in de volgende paragraaf Primaire en secundaire aansluitingen, adressen of objecten Bij bijvoorbeeld flats en hofjes komt het vaak voor dat er meerdere adressen op één aansluitleiding zitten. Om de relatie tussen deze objecten en aansluitingen te kunnen beheren zijn de termen primair en secundaire aansluiting geïntroduceerd. Een primaire aansluiting is een aansluiting met een individuele dienstkraan die Extra (specifiek maatwerk) 14-1

100 meerdere objecten van water voorziet. Een secundaire aansluiting heeft geen eigen dienstkraan en krijgt water via de aansluiting van een ander (primair) adres. De primaire aansluiting heeft altijd technische eigenschappen zoals materiaal en diameter, de secundaire aansluiting heeft meestal geen technische gegevens. Wel is bij een secundaire aansluiting altijd aangegeven bij welke primaire adres deze hoort. M.a.w. welk adres hem van water voorziet. Dit wordt aangegeven met een huisnummer. Als deze primaire aansluiting in een andere straat ligt kan ook deze straat worden aangegeven. Met de knop Toon wordt het beheerscherm van de technische aansluiting getoond. Bij de primaire aansluiting is aangegeven hoeveel secundaire aansluitingen hierop aangesloten zijn. Aanvullend bij de primaire aansluiting kan informatie over het verdeelstuk worden opgegeven. Bovendien kan worden aangegeven of het verdeelstuk wel of geen eigendom is. Met de knop Toon verschijnt een overzicht van alle secundaire adressen bij deze primaire aansluiting Waarschuwing aantal schetsen bij één adres Indien er twee (of meer) schetsen bij een adres worden opgeslagen ontstaat een onduidelijke situatie. In de DIASYS database wordt immers een nieuw record aangemaakt als zijnde een tweede aansluiting op hetzelfde adres. Dit levert problemen op wanneer het aantal aansluitingen geteld wordt Handleiding

101 Om het risico op onterechte aansluitingen te beperken is een indicatie op het beheersscherm aanwezig. Normaal gesproken zal onderstaande tekst onderaan op het scherm verschijnen: Zodra er nog een schets aan dit adres wordt toegevoegd verschijnt onderstaande tekst op die plek: Bovendien verschijnt bovenaan op het scherm een nieuw veld waar ook een waarschuwing in staat en waar eventueel een toelichting ingezet kan worden. Deze toelichtende tekst kan worden verwijderd door op het kruisje te drukken Geen schets -generator Onder de menuoptie Extra vindt u de keuze Geen schets -generator. Hiermee kunt u alle adressen waarbij geen schets aanwezig is voorzien van de geen schets -schets. Op het scherm verschijnt het aantal objecten dat VIS II kent en het aantal objecten waarin hier in DIASYS een schets is toegevoegd. Aan de aansluitingen waarbij nog geen schets aanwezig is, kan de geen schets - schets worden toegekend. Dit doet u door de knop Aanvullen te kiezen. Onderstaande schets verschijnt dan bij de lege VIS objecten. Extra (specifiek maatwerk) 14-3

102 14.5 Het croppen van schetsen / Croppunten bepalen Bij het verwerken van de beschikbare gegevens worden vanaf het raster (de gescande schets) de alfanumerieke gegevens overgenomen in het record. In principe is de informatie op dat moment in tweevoud beschikbaar nl. als record en als schets die zodanig bij elkaar staan dat het dezelfde informatie weergeeft. Mutaties zijn in een record gemakkelijk aan te passen maar in een raster niet. Er zijn gebruikers die deze redundante informatie eraf knippen en niet meer opslaan in het raster. Om dit op een later tijdstip te kunnen doen kan de gebruiker de functie plaats crop punt gebruiken. Hiermee wordt per schets een rechterbovenhoek en een linker onderhoek in de database opgeslagen in x-,y-coördinaat. Deze rechthoek geeft aan wat er na het croppen van de schets overblijft (zie menuoptie Tekening Schaal Cropvlak opt. passend). In het overzichtsscherm (of data-invoer) wordt bij Opties Selectie rechthoek gekozen voor plaatsen croppunten. Een rechter muisklik op de schets activeert 14-4 Handleiding

103 het plaatsen van croppunten. (Men ziet een + als cursor.) Door de linker muisknop ingedrukt te houden tijdens het verplaatsen kan een rechthoek worden gemaakt. Na bewaren wordt dit als cropoppervlak bewaard. Het cropvlak kan ook worden geprint. Hierbij moet in het printvenster de optie uitgeknipt afdrukken aangezet worden Detail afdrukken Op de schets is tijdelijk aan te geven welk gedeelte van de schets moet worden afgedrukt. In het overzichtsscherm wordt bij Opties Selectie rechthoek gekozen voor detailafdruk. Evenals bij het aangeven van croppunten kan door middel van een rechter muisklik het + teken in de cursor worden geactiveerd. Wanneer nu een rechthoek wordt gesleept, met de linker muisknop ingedrukt, wordt het gebied bepaald dat moet worden afgedrukt. Ook dit deel wordt optimaal passend afgedrukt (bladvullend) als voor de printoptie uitgeknipt afdrukken wordt gekozen (zie voorgaande paragraaf) Datakoppelingen (GVIMPORT/VIS) Bij de meeste nutsbedrijven spelen aan de ene kant de digitalisering van de aansluitschetsen, beheerkaarten en schematekeningen en aan de andere kant de verbruikersinformatie. DIASYS kan gebruik maken van gegevens die in andere systemen opgeslagen zijn. Meestal wordt er niet gekozen voor een online koppeling om één van de volgende redenen. In de praktijk worden er, nog voordat er gegevens over de verbruiker bekend zijn, aansluitleidingen gelegd. Dit komt vooral voor bij nieuwbouw. De extra database belasting op adressering past niet in het concept van de directe beschikbaarheid van de gegevens. De langdurige back-ups van grote GIS- en VIS-systemen zouden dan veroorzaken dat DIASYS lang uit de lucht is. Een manier van koppeling is gebruik maken van een speciaal aangeboden tabel met gegevens uit een groot systeem voor DIASYS. Inconsistenties, ten gevolge Extra (specifiek maatwerk) 14-5

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

Central Station. CS website

Central Station. CS website Central Station CS website Versie 1.0 18-05-2007 Inhoud Inleiding...3 1 De website...4 2 Het content management systeem...5 2.1 Inloggen in het CMS... 5 2.2 Boomstructuur... 5 2.3 Maptypen... 6 2.4 Aanmaken

Nadere informatie

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Opstarten en inloggen, overzicht startscherm, uitleg symbolen Hoofdstuk 2: aanmaken relaties Hoofdstuk 1: Opstarten

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Inhoud Inleiding... 2 1. Image Manager hoofdscherm...3 1.1 Onderdelen van het venster...3 1.2 Het scherm veranderen...3 1.2.1

Nadere informatie

Zelf albumbladen maken in Word 2003

Zelf albumbladen maken in Word 2003 Zelf albumbladen maken in Word 2003 Het maken van albumbladen in Word is niet moeilijk, maar laten zien hoe het precies gaat, hangt af van de versie van Word. Hieronder volgt de instructie voor Word 2003.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Afbeeldingen scannen via Intramed OnLine

Hoofdstuk 1 Afbeeldingen scannen via Intramed OnLine Hoofdstuk 1 Afbeeldingen scannen via Intramed OnLine Voortaan kunt u in Intramed OnLine gebruik maken van uw scanner U kunt van deze functionaliteit gebruik maken als u een Basic of Dynamisch account heeft,

Nadere informatie

Elektronisch werkbriefje

Elektronisch werkbriefje Webservice - werkbriefjes invullen. - rapportages. Persoonlijk. - loonstroken. 1 16-1-2012 12:24:54 - inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Aanmelden 4 3 Werkbriefje invullen 5 4 Werkbriefje aanbieden 7 5 Rapportage

Nadere informatie

Ooievaarspas.nl. Handleiding voor aanbieders: beheeromgeving

Ooievaarspas.nl. Handleiding voor aanbieders: beheeromgeving Ooievaarspas.nl Handleiding voor aanbieders: beheeromgeving Versie 1.4 29-04-2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Voor u start 3 1.2 Verantwoordelijkheid 3 1.3 Vragen 3 2. Toegang 4 2.1 Inloggen 4 2.2

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Scan+ Introductie Met Scan+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren Inleiding Voor u ziet u de handleiding van TYPO3 van Wijngaarden AutomatiseringsGroep. De handleiding geeft u antwoord geeft op de meest voorkomende vragen. U krijgt inzicht in het toevoegen van pagina

Nadere informatie

Algemene basis instructies

Algemene basis instructies Inhoud: Algemene basis instructies... 2 Pictogrammen en knoppen... 2 Overzicht... 3 Navigeren (bladeren)... 3 Gegevens filteren... 4 Getoonde gegevens... 5 Archief... 5 Album... 5 Tabbladen en velden...

Nadere informatie

Navigator CMS 2009. Beknopte handleiding v1.0

Navigator CMS 2009. Beknopte handleiding v1.0 Navigator CMS 2009 Beknopte handleiding v1.0 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inloggen... 4 3. Menustructuur... 5 4. Document Verkenner... 6 5. Mappen beheren... 7 5.2 Map hernoemen... 7 5.3 Map verplaatsen...

Nadere informatie

Basis handleiding CMS

Basis handleiding CMS Basis handleiding CMS Inhoud Basis handleiding CMS... 1 Inloggen... 3 Pagina beheren... 4 Pagina toevoegen/wijzigen... 6 WYSIWYG editor... 8 externe / interne link toevoegen... 9 Plaatjes toevoegen...

Nadere informatie

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher De inhoud van Muismedia websites wordt ingevoerd en gewijzigd met behulp van een zogenaamd Content Management Systeem (CMS): de ContentPublisher.

Nadere informatie

MWeb 4.0. Handleiding Basis Modules Versie 1.0

MWeb 4.0. Handleiding Basis Modules Versie 1.0 MWeb 4.0 Handleiding Basis Modules Versie 1.0 Index 1. Algemeen 3 1.1. Gebruikersnamen en Wachtwoorden 3 1.2. Inloggen 3 1.3. Uitloggen 3 1.4. Belangrijk 3 2. User Manager 4 2.1. Gebruikers lijst User

Nadere informatie

Elektronisch werkbriefje

Elektronisch werkbriefje Webservice - werkbriefjes - rapportages. Persoonlijk. - facturen. - layout. 1 16-1-2012 14:30:41 - inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Aanmelden 4 3 Werkbriefje invullen 5 4 Werkbriefje goed of afkeuren 7 5

Nadere informatie

Badge it. Inhoudsopgave. 1. Installatie... 3

Badge it. Inhoudsopgave. 1. Installatie... 3 Badge it voor Windows 95/98/NT/2000/XP Inhoudsopgave 1. Installatie... 3 2. Start... 4 2.1. Nieuwe database maken... 5 2.2. De geselecteerde database openen... 5 2.3. De naam van de geselecteerde database

Nadere informatie

Handleiding Contracteermodule. Zorgaanbieders. Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal

Handleiding Contracteermodule. Zorgaanbieders. Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Contracteermodule Zorgaanbieders Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Contracteermodule Zorgaanbieders Datum : 5-1-2015 Versie : 1.1 Copyright

Nadere informatie

Handleiding ledenadministratie NVVH afdelingen

Handleiding ledenadministratie NVVH afdelingen Handleiding ledenadministratie NVVH afdelingen Inleiding U kunt via internet de gegevens van de leden van uw afdeling bijhouden. Hieronder staan de mogelijkheden beschreven. Inloggen Om te kunnen werken

Nadere informatie

Afdrukken in Calc Module 7

Afdrukken in Calc Module 7 7. Afdrukken in Calc In deze module leert u een aantal opties die u kunt toepassen bij het afdrukken van Calc-bestanden. Achtereenvolgens worden behandeld: Afdrukken van werkbladen Marges Gedeeltelijk

Nadere informatie

Handleiding NZa-portaal. voor zorgaanbieders

Handleiding NZa-portaal. voor zorgaanbieders Handleiding NZa-portaal voor zorgaanbieders Versie 1, 30 maart 2011 Inhoud 1. Starten 3 2. Algemene zorgaanbiederspagina 5 3. Download NZa-bestanden 6 4. Individuele zorgaanbiederspagina 7 5. Downloaden

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Office+ Introductie Met de module Office+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd Introductie Deze handleiding heeft tot doel een eenvoudige stap voor stap handleiding te zijn voor eindgebruikers van CMS Made Simple

Nadere informatie

Deel 1: PowerPoint Basis

Deel 1: PowerPoint Basis Deel 1: PowerPoint Basis De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 1 PowerPoint Basis

Nadere informatie

Cliënten handleiding PwC Client Portal

Cliënten handleiding PwC Client Portal Cliënten handleiding PwC Client Portal Mei 2011 (1) 1. Portal van de cliënt Deze beschrijving gaat ervan uit dat u beschikt over inloggegevens voor de portal en over de url van de portal website. Als u

Nadere informatie

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar.

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar. Start de Management Drives Viewer. Voer uw gebruikersnaam en wachtwoord in en klik op de button om in te loggen. Na inloggen opent het hoofdmenu automatisch. Menu Door op de menuknop te klikken kunt u

Nadere informatie

Handleiding NarrowCasting

Handleiding NarrowCasting Handleiding NarrowCasting http://portal.vebe-narrowcasting.nl september 2013 1 Inhoud Inloggen 3 Dia overzicht 4 Nieuwe dia toevoegen 5 Dia bewerken 9 Dia exporteren naar toonbankkaart 11 Presentatie exporteren

Nadere informatie

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM ALGEMENE INFORMATIE Het Doit beheer systeem is een modulair opgebouwd systeem waarin modules makkelijk kunnen worden toegevoegd of aangepast, niet iedere gebruiker zal dezelfde

Nadere informatie

Elbo Technology BV Versie 1.1 Juni 2012. Gebruikershandleiding PassanSoft

Elbo Technology BV Versie 1.1 Juni 2012. Gebruikershandleiding PassanSoft Versie 1.1 Juni 2012 Gebruikershandleiding PassanSoft Versie 1.1 Juni 2012 2 Inhoud: Opstart scherm PassanSoft... 1 Het hoofdmenu van PassanSoft wordt geopend... 4 Verklaring extra knoppen weergegeven

Nadere informatie

Handleiding Zorgverzekeraar Winmens versie 7.29

Handleiding Zorgverzekeraar Winmens versie 7.29 Handleiding Zorgverzekeraar Winmens versie 7.29 Zorgverzekeraar oproepen Als u een zorgverzekeraar wilt oproepen om de gegevens te bekijken of te bewerken kunt boven in het zorgverzekeraars scherm, op

Nadere informatie

Handleiding Wlijn Databeheer Internet

Handleiding Wlijn Databeheer Internet Handleiding Wlijn Databeheer Internet W9000 databeheer internet Leza Horeca & Winkel Management Van Dedemstraat 6 16274 NN Hoorn DATABEHEER INTERNET ( W9000) Voorraad Databeheer Internet Bestaat uit 3

Nadere informatie

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print AAN DE SLAG INSTALLATIE In deze handleiding worden de stappen besproken die doorlopen worden bij het installeren van de volledige versie Communicate In Print LET OP! WANNEER U EERDER EEN VERSIE VAN IN

Nadere informatie

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding 1 Overzicht Steeds vaker komen we de term web applicatie tegen bij software ontwikkeling. Een web applicatie is een programma dat online op een webserver

Nadere informatie

Foto's in de service module

Foto's in de service module Foto's in de service module Simar automatisering b.v., oktober 2015 Inleiding Met ingang van oktober 2015 is het mogelijk om foto's toe te voegen aan servicemeldingen, deze automatisch te bewaren en mee

Nadere informatie

Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007

Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007 Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007 Algemeen... 2 Afspraken... 6 Synchroniseren... 6 Synchroniseren... 7 Export... 8 Filters... 9 * Er kan niet met Outlook Express gesynchroniseerd

Nadere informatie

Gebruikshandleiding Oracle Worklist (autorisatieproces) Secretaresse. Versie 2.1

Gebruikshandleiding Oracle Worklist (autorisatieproces) Secretaresse. Versie 2.1 Gebruikshandleiding Oracle Worklist (autorisatieproces) Secretaresse Versie 2.1 19-02-2013 1 Index 1. Inleiding 3 2. Opstarten Worklist 4 a. Inloggen 4 b. Overzicht 5 3. Formulier bekijken 6 a. Toelichting

Nadere informatie

Elektronisch factureren

Elektronisch factureren Elektronisch factureren Inleiding Elektronisch Factureren in RADAR is mogelijk vanaf versie 4.0. Deze module wordt niet standaard meegeleverd met de RADAR Update maar is te bestellen via de afdeling verkoop

Nadere informatie

Dick Grooters Raadhuisstraat 296 5683 GM Best tel: 0499-392579 e-mail: d.grooters@home.nl. Printen en Scannen

Dick Grooters Raadhuisstraat 296 5683 GM Best tel: 0499-392579 e-mail: d.grooters@home.nl. Printen en Scannen Dick Grooters Raadhuisstraat 296 5683 GM Best tel: 0499-392579 e-mail: d.grooters@home.nl Printen en Scannen Als een nieuwe printer wordt gekocht en onder Windows XP aangesloten zal Windows deze nieuwe

Nadere informatie

Doe het zelf installatiehandleiding

Doe het zelf installatiehandleiding Doe het zelf installatiehandleiding Inleiding Deze handleiding helpt u bij het installeren van KSYOS TeleDermatologie. De installatie duurt maximaal 30 minuten, als u alle onderdelen van het systeem gereed

Nadere informatie

6. Tekst verwijderen en verplaatsen

6. Tekst verwijderen en verplaatsen 6. Tekst verwijderen en verplaatsen In deze module leert u: een stuk tekst selecteren een stuk tekst verwijderen; acties ongedaan maken en opnieuw doen; een stuk tekst vervangen; een stuk tekst verplaatsen;

Nadere informatie

Handleiding Pétanque Competitie Beheer. (versie 1.1) April 2014

Handleiding Pétanque Competitie Beheer. (versie 1.1) April 2014 Handleiding Pétanque Competitie Beheer (versie 1.1) April 2014 2 Algemeen Het programma Pétanque Competitie Beheer is gratis software voor de verwerking van halve en hele competities tot en met 99 speelrondes

Nadere informatie

Digi Dossier - Aanmaken en koppelen scans concept_software

Digi Dossier - Aanmaken en koppelen scans concept_software In deze handleiding wordt uitgelegd op welke wijze: - het digitale dossier te benaderen is; - het digitale dosier is ingedeeld; - hoe gescande bescheiden gekoppeld kunnen worden aan een - persoon - object

Nadere informatie

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop.

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop. Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop. Les 1: Witte rand om de foto m.b.v. canvasgrootte. 1. Open de foto in Photoshop. 2. Klik in menu AFBEELDING op CANVASGROOTTE 3. Zorg dat in het vakje

Nadere informatie

Handleiding. Beheeromgeving

Handleiding. Beheeromgeving Handleiding Beheeromgeving Kant en Klare Site Veluwelaan 80 8443 AH Heerenveen www.kantenklaresite.nl - info@kantenklaresite.nl - fax: 084-8368243 KvK 01134248 Inhoud Inloggen op de beheeromgeving...3

Nadere informatie

Album samenstellen met behulp van de Hema album software.

Album samenstellen met behulp van de Hema album software. Album samenstellen met behulp van de Hema album software. Kies de Hema webside www.hema.nl Plaats de muisaanwijzer op foto en klik op Fotoalbums. Klik op download de software (geschikt voor Windows) Vul

Nadere informatie

Nu de BMP goed is voorbereid kunnen we naar PE Design en kies voor Design Center.

Nu de BMP goed is voorbereid kunnen we naar PE Design en kies voor Design Center. Basiscursus PE DESIGN deel 2 Caroline van Langeveld www.cvanlangeveld.nl Deze les is voor alle versies van PE Design te gebruiken, de verschillen tussen de versies komen pas vanaf stadium 4 tot uiting

Nadere informatie

Foto s Plaatsen op Rallykaart.nl

Foto s Plaatsen op Rallykaart.nl Foto s Plaatsen op Rallykaart.nl [Geef tekst op] 1. Inloggen Ga naar: http://www.rallykaart.nl/g2 Klik rechtsboven op Inloggen Voer de gebruikersnaam en het wachtwoord in dat u van ons hebt ontvangen en

Nadere informatie

ADRES 2000 VOOR WINDOWS

ADRES 2000 VOOR WINDOWS Theun Bollema 2011 Met Adres 2000 voor Windows is het mogelijk om eenvoudige databases te maken of om adressenbestanden (met meer dan 50000 adressen is geen probleem) te beheren. Door zijn opzet kan het

Nadere informatie

Trainingsmateriaal Osiris 6. Tentamenbureau

Trainingsmateriaal Osiris 6. Tentamenbureau Trainingsmateriaal Osiris 6. Tentamenbureau Utwente, [Publish Date] Versie: 0.1, Statusdocument: Concept, Auteur: Laurens Smit ii Revisie Datum Versie Status Omschrijving Auteur Reviews Datum Versie Problemen

Nadere informatie

Mappen en bestanden. In dit hoofdstuk leert u het volgende:

Mappen en bestanden. In dit hoofdstuk leert u het volgende: Mappen en bestanden 1 Mappen en bestanden Een bestand is een verzamelnaam voor teksten, tekeningen of programma s. Alles wat op de vaste schijf van uw computer staat, is een bestand. Op een vaste schijf

Nadere informatie

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding... 2 maken... 2 Matrixkaart... 3 Open vragen kaart... 5 wijzigen... 6 verwijderen... 7 gebruiken... 7 Handelingen met huidige selectie... 8 PlanCare Dossier V11.4 - Pagina 1 van

Nadere informatie

ONLINEADVISEREN.NL ONLINEADVISEREN.NL. Handleiding interactief websysteem ter ondersteuning van online adviseren

ONLINEADVISEREN.NL ONLINEADVISEREN.NL. Handleiding interactief websysteem ter ondersteuning van online adviseren ONLINEADVISEREN.NL Handleiding interactief websysteem ter ondersteuning van online adviseren Handleiding onlineadviseren 120815 Blz. 1 van 17 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Aanmelden... 3 3 Algemene functionaliteit...

Nadere informatie

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie...

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie... ProDoc Bouwstenen voor Word & Outlook 2007 Inhoud Kopiëren bestanden... 2 Hoofdmap Bouwstenen... 2 Bouwsteen.dotm... 2 Installatie Bouwstenenmodule onder Word 2007... 3 Installatie Bouwstenenmodule onder

Nadere informatie

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3

Gebruikershandleiding NAPinfo 3.4.0. Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3 Inhoud 1 1.1 Introductie NAPinfo 3 Website 3 1.2 Inloggen 3 2 2.1 NAPinfo starten en basisfuncties 4 NAPinfo algemeen 4 2.2 NAPinfo kaartlaag toevoegen

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding Training MANUAL DE USUARIO NAC SPORT ELITE Version 1.3.400 Nacsport Training wwww.nacsport.com 1 Index 1- AFBEELDINGEN 2- OEFENINGEN 3- TRAINING 4- KALENDER Nacsport Training wwww.nacsport.com

Nadere informatie

Outlook 2010 tips & trucs

Outlook 2010 tips & trucs Outlook 2010 tips & trucs I N H O U D S O P G A V E 1 Algemeen... 1 1.1 Werkbalk snelle toegang... 1 1.2 Snelle stappen... 1 2 E-mail... 2 2.1 Regels... 2 2.2 CC mail onderscheiden... 2 2.3 Verwijderde

Nadere informatie

In deze handleiding wordt de werking van het extranet beschreven

In deze handleiding wordt de werking van het extranet beschreven In deze handleiding wordt de werking van het extranet beschreven Eerste keer inloggen... 1 Werken in extranet... 2 Mijn gegevens... 3 Uitloggen... 4 Boek rit... 4 Ritten... 8 Home... 10 Zoeken... 10 Wachtwoord

Nadere informatie

Websites i.s.m. Service @ School

Websites i.s.m. Service @ School Websites i.s.m. Service @ School Inhoudsopgave Introductie...3 Inloggen in het Beheer Panel...3 Aanpassen van de tekst op de pagina s...4 Nieuwe pagina maken...5 Toelichting op enkele knoppen...6 Een link

Nadere informatie

Ledenlijsten + etiketten maken

Ledenlijsten + etiketten maken Ledenlijsten + etiketten maken Eerst wordt uitgelegd hoe je een ledenlijst (van alle clubleden of leden per lesjaar) kan opvragen en bewerken en nadien hoe je met deze lijst etiketten kan maken. De ledenlijst

Nadere informatie

Handleiding. Yvonne Rijks-Waardenburg. Tine Strikkers. Christel van de Steenoven-Livius. Pagina 1

Handleiding. Yvonne Rijks-Waardenburg. Tine Strikkers. Christel van de Steenoven-Livius. Pagina 1 Handleiding Yvonne Rijks-Waardenburg Tine Strikkers Christel van de Steenoven-Livius 1 Inhoud 1. Inloggen SharePoint 3 2. Groepspagina bewerken ` 4 3. Foto s 3.1 Foto s uploaden 8 3.2 Foto s bewerken 10

Nadere informatie

Tekenen met Floorplanner

Tekenen met Floorplanner Overzicht Het scherm 1. Zoom 2. Opslaan 3. Verdieping tab 4. Undo / Redo 5. Constructiemenu 6. Bibliotheek 7. Tekenvlak Eigenschappenmenu s De plattegrond wordt opgebouw uit verschillende elementen: ruimtes,

Nadere informatie

1. Voer in de adresregel van uw browser de domeinnaam van uw website in, gevolgd door "/beheer".

1. Voer in de adresregel van uw browser de domeinnaam van uw website in, gevolgd door /beheer. Handleiding Fluitje van een Klik Snel aan de slag Popelt u om met het beheersysteem (CMS) aan de slag te gaan en wilt u vlug resultaat zien, kijkt u dan hieronder. U krijgt een korte uitleg in 12 stappen.

Nadere informatie

4.1 4.2 5.1 5.2 6.1 6.2 6.3 6.4

4.1 4.2 5.1 5.2 6.1 6.2 6.3 6.4 Handleiding CMS Inhoud 1 Inloggen 2 Algemeen 3 Hoofdmenu 4 Pagina s 4.1 Pagina s algemeen 4.2 Pagina aanpassen 5 Items 5.1 Items algemeen 5.2 Item aanpassen 6 Editor 6.1 Editor algemeen 6.2 Afbeeldingen

Nadere informatie

HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ

HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ HRM-Reviews Reviews Handleiding voor PZ In deze uitgebreide handleiding vindt u instructies om met Reviews in the Cloud aan de slag te gaan. U kunt deze handleiding ook downloaden (PDF). TIP: De navigatie

Nadere informatie

www.digitalecomputercursus.nl 6. Reeksen

www.digitalecomputercursus.nl 6. Reeksen 6. Reeksen Excel kan datums automatisch uitbreiden tot een reeks. Dit betekent dat u na het typen van een maand Excel de opdracht kan geven om de volgende maanden aan te vullen. Deze voorziening bespaart

Nadere informatie

2 mei 2014. Remote Scan

2 mei 2014. Remote Scan 2 mei 2014 Remote Scan 2014 Electronics For Imaging. De informatie in deze publicatie wordt beschermd volgens de Kennisgevingen voor dit product. Inhoudsopgave 3 Inhoudsopgave...5 openen...5 Postvakken...5

Nadere informatie

Symbol for Windows Planner Versie 0.8

Symbol for Windows Planner Versie 0.8 Symbol for Windows Planner Versie 0.8 Inhoud Inleiding... 3 1. Weergaven... 4 2. RealTime modus (de agenda raadplegen)... 6 2.1. Wat is een modus... 6 2.2. Eenvoudigste weergave... 6 2.3. Uitgebreidere

Nadere informatie

1 Inleiding. 3 Handmatig... invoeren zaken basis 4 Verwerken... zaken 5 Afhandelen... van zaken. 7 Uitgebreidere... zaak opties

1 Inleiding. 3 Handmatig... invoeren zaken basis 4 Verwerken... zaken 5 Afhandelen... van zaken. 7 Uitgebreidere... zaak opties 2 Supportdesk Pro Introductie Inhoudsopgave I Supportdesk Pro 3 1 Inleiding... 3 2 Werkwijze... 3 II Zaken 4 1 Introductie... 4 2 Zaken beheren... 4 3 Handmatig... invoeren zaken basis 4 4 Verwerken...

Nadere informatie

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office PowerPoint Basis PowerPoint openen 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office Klik op Microsoft PowerPoint 2010 Wacht nu tot het programma volledig is opgestart.

Nadere informatie

PLAKKEN Nadat u een gedeelte heeft geknipt of gekopieerd kunt u met dit icoon de selectie weer in het veld plakken.

PLAKKEN Nadat u een gedeelte heeft geknipt of gekopieerd kunt u met dit icoon de selectie weer in het veld plakken. KNIPPEN Als u na de selectie van een gedeelte van een tekst of een afbeelding op dit icoon klikt, knipt u de selectie uit het veld. Op deze manier kunt u het geselecteerde verwijderen, maar het ook juist

Nadere informatie

Handleiding om uw website/webshop aan te passen

Handleiding om uw website/webshop aan te passen Handleiding om uw website/webshop aan te passen ONDERWERP PAGINA 1. Hoe moet ik inloggen in het beheer? 2 2. Hoe pas ik een bestaande pagina aan? 2 3. Hoe plaats ik een afbeelding? 3 4. Hoe maak ik een

Nadere informatie

Zelf albumbladen maken in Word 2003

Zelf albumbladen maken in Word 2003 Zelf albumbladen maken in Word 2003 Het maken van albumbladen in Word is niet moeilijk, maar laten zien hoe het precies gaat, hangt af van de versie van Word. Hieronder volgt de instructie voor Word 2003.

Nadere informatie

Handleiding Fotopagina

Handleiding Fotopagina Handleiding Fotopagina Leden van de Vrienden van de Pyreneese berghond kunnen een album aanmaken op onze fotopagina. Per lid/gezin is één album van maximaal 250 foto's beschikbaar. Deze handleiding bestaat

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Via Intramed en de applicatie ZorgMail van E-novation Lifeline, kunt u elektronisch en beveiligd gegevens uitwisselen met andere zorgverleners. Dit gaat via

Nadere informatie

Central Station Versie 2.2, 05-05-2011

Central Station Versie 2.2, 05-05-2011 Central Station Versie 2.2, 05-05-2011 2 / 13 Inhoud 1 Inleiding... 5 1.1 Schrijfwijze... 5 1.2 Veel gebruikte termen... 5 1.3 Afkortingen... 5 1.4 Meer informatie... 5 1.5 Doel van de handleiding... 6

Nadere informatie

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Installatie van Evry... 4 3 Algemene weetjes... 5 4 Voedingsberekening (Nevo2006)... 6 4.1 Voedingsberekening

Nadere informatie

Handleiding Website beheersysteem

Handleiding Website beheersysteem Handleiding Website beheersysteem Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Inloggen...4 3. De startpagina...5 3.1. Startpagina menu...5 3.2. Bovenbalk...6 4. Menu en Pagina's...7 4.1. Een nieuwe pagina toevoegen...8

Nadere informatie

PDF XCHANGE EDITOR Waarom PDF XHCANGE Editor?

PDF XCHANGE EDITOR Waarom PDF XHCANGE Editor? PDF XCHANGE EDITOR PDF XHCANGE editor is een programma om PDF bestanden te lezen en te bewerken. Deze handleiding is geschreven voor versie 5.5 van PDF XCHANGE editor. Als je een andere versie gebruikt

Nadere informatie

Het twee of meer planningssysteem ziet er als volgt uit wanneer de gebruiker is ingelogged.

Het twee of meer planningssysteem ziet er als volgt uit wanneer de gebruiker is ingelogged. Twee of meer planningssysteem Het twee of meer planningssysteem ziet er als volgt uit wanneer de gebruiker is ingelogged. Inloggen Het systeem is gebaseerd op user verificatie. Hiervoor kan elke gebruiker

Nadere informatie

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014 HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Systeemvereisten... 3 3. Installeren van de software... 4 4. Programma instellingen... 5 5. Importeren van een

Nadere informatie

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD Dit is een handleiding over het inrichten van de Daxis Cloud, waarin enkele onderdelen voor het personaliseren worden behandeld. Inhoud 1. Inleiding... 2 2. De metro-omgeving...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor

Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor Versie: 0.3 Wijzigingsbeheer Versi Datum e 0.1 0.2 0.3 31-12-2012 02-01-2013 06-03-2013 Omschrijving Auteur(s) Initiële versie Wijzigingen nav review Jeroen van Hemert

Nadere informatie

AFO 142 Titel Aanwinsten Geschiedenis

AFO 142 Titel Aanwinsten Geschiedenis AFO 142 Titel Aanwinsten Geschiedenis 142.1 Inleiding Titel Aanwinsten Geschiedenis wordt gebruikt om toevoegingen en verwijderingen van bepaalde locaties door te geven aan een centrale catalogus instantie.

Nadere informatie

HANDLEIDING FLEETCALCULATOR WWW.DUTCHLEASE.NL

HANDLEIDING FLEETCALCULATOR WWW.DUTCHLEASE.NL HANDLEIDING FLEETCALCULATOR WWW.DUTCHLEASE.NL Deze handleiding geeft een beschrijving van de mogelijkheden van de webcalculator. De volgorde van de onderwerpen is gelijk aan het proces dat wordt doorlopen

Nadere informatie

Start de applicatie op om naar het inlogscherm te gaan. Onthoudt mijn gegevens

Start de applicatie op om naar het inlogscherm te gaan. Onthoudt mijn gegevens iphone app - Users Users - iphone App Deze Paxton applicatie is gratis verkrijgbaar in de App Store. Deze applicatie is ontwikkeld om gebruikt te worden op elk ios apparaat versie 5.1 of hoger en is uitgevoerd

Nadere informatie

Etiketten maken en printen (word 2010).

Etiketten maken en printen (word 2010). Etiketten maken en printen (word 2010). Klik op het tabblad Verzendlijsten. (Zie pijl). Het onderstaande venster komt nu: Klikt u nu op Afdruk samenvoegen starten Er komt weer een venster: Zie hier naast.

Nadere informatie

Update documentatie. KraamZorgCompleet versie 4.0. KraamzorgCompleet versie 4.0

Update documentatie. KraamZorgCompleet versie 4.0. KraamzorgCompleet versie 4.0 Update documentatie KraamZorgCompleet versie 4.0 KraamzorgCompleet versie 4.0 Inhoudsopgave Update documentatie versie 4.0 Hoofdstuk 1 Declareren partusassistentie...1 1.1 Declareren partusassistentie

Nadere informatie

Toelichting op enkele knoppen: (als u de muis bij een knop houdt, verschijnt een tekst met een korte aanwijzing (tooltip) bij deze knop).

Toelichting op enkele knoppen: (als u de muis bij een knop houdt, verschijnt een tekst met een korte aanwijzing (tooltip) bij deze knop). FAQ Leerlingdossier & handelingsplannen Welke mogelijkheden biedt de online tekstverwerker in ESIS? De online tekstverwerker beschikt over veel mogelijkheden voor het bewerken van tekst. U vindt de online

Nadere informatie

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie beheerders handleiding

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie beheerders handleiding Betaalopdrachten web applicatie beheerders handleiding 1 Overzicht Steeds vaker komen we de term web applicatie tegen bij software ontwikkeling. Een web applicatie is een programma dat online op een webserver

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

Handleiding 103: Collecte Database (CDB) voor Wijkhoofden

Handleiding 103: Collecte Database (CDB) voor Wijkhoofden Handleiding 103: Collecte Database (CDB) voor Wijkhoofden Gebruik handleiding 103: Deze handleiding is bestemd voor wijkhoofden en Vrienden die gegevens gaan verwerken en bewerken in een wijk binnen een

Nadere informatie

Gebruikers Handleiding Quick Guide

Gebruikers Handleiding Quick Guide Gebruikers Handleiding Quick Guide Info-Kanaal: v4.0 Versie: 1.1 Datum: 18 maart 2010 Auteur(s): M.H.M. van het Bolscher B.A. Kooy M.J.R. Verbiesen R. Scheffer Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Inloggen... 3

Nadere informatie

Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar

Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar ! Bijlage inlezen nieuwe tarieven (vanaf 3.2) Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar Scipio 3.303 biedt ondersteuning om gebruikers alle tarieven van de verschillende verzekeraars in één keer

Nadere informatie

Factuur Beheer. Gebruikers handleiding

Factuur Beheer. Gebruikers handleiding Factuur Beheer Gebruikers handleiding COPYRIGHT 2002 Factuur Beheer Pakket 1 Factuur Beheer door ing. K.H. Welling Factuur Beheer is een boekhoudkundig programma. In dit programma kunnen facturen voor

Nadere informatie

Handleiding Icespy MR software

Handleiding Icespy MR software Handleiding Icespy MR software Versie 4.40.04 Wij danken u voor de aanschaf van deze IceSpy producten en adviseren u om deze handleiding goed door te nemen. 2 INHOUDSOPGAVE: 1. Installeren van de software...

Nadere informatie

EBUILDER HANDLEIDING. De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl. info@exed.nl EXED CMS UITLEG

EBUILDER HANDLEIDING. De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl. info@exed.nl EXED CMS UITLEG EBUILDER HANDLEIDING De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl info@exed.nl 1 INHOUDSOPGAVE Inleiding Een korte introductie over het Ebuilder» Navigatie» Snelnavigatie Pagina s Hier vind

Nadere informatie

Microsoft Office Tekstdocument alle systemen

Microsoft Office Tekstdocument alle systemen Microsoft Office Tekstdocument alle systemen Inleiding In deze les wordt het maken van een tekst document met gebruikmaking van Microsoft Office Word behandeld. (Het gaat hier om één van de oudere versies).

Nadere informatie

23. Standaardbrieven (MailMerge)

23. Standaardbrieven (MailMerge) 23. Standaardbrieven (MailMerge) In deze module leert u: 1. Wat een standaardbrief is. 2. Hoe u een standaardbrief maakt. 3. Hoe u een adressenbestand kunt koppelen aan een standaardbrief. 4. Hoe u een

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Oefenboek voor groepen. Bohn Stafleu van Loghum

Gebruikershandleiding Oefenboek voor groepen. Bohn Stafleu van Loghum Gebruikershandleiding Oefenboek voor groepen Bohn Stafleu van Loghum Inhoudsopgave 1. Opstarten cd rom na installatie 3 2. Zoeken in de cd rom Oefenboek voor groepen 5 1. Zoekopdracht 5 2. Geavanceerde

Nadere informatie