Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Stichting Pensioenfonds NIBC

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Stichting Pensioenfonds NIBC"

Transcriptie

1 Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Stichting Pensioenfonds NIBC Den Haag, 30 juni 2015

2 Inhoudsopgave: Pagina Hoofdstuk 0 : Voorwoord 3 Hoofdstuk 1 : Inleiding 4 Hoofdstuk 2 : Organisatie, beheer en interne controle 6 Hoofdstuk 3 : Pensioenregelingen 12 Hoofdstuk 4 : Verzekering 15 Hoofdstuk 5 : Voorziening en vermogen 16 Hoofdstuk 6 : Beleggingsbeleid 23 Hoofdstuk 7 : Premiebeleid 30 Hoofdstuk 8 : Toeslagbeleid 33 Hoofdstuk 9 : Financiele sturinegmiddelen 36 Hoofdstuk 10 : Risicoanalyse en risicomanagement 37 Bijlagen: Bijlage I : Overzicht pensioenregelingen en reglementen 40 Bijlage II : Organisatiestructuur pensioenfonds 41 Bijlage III : Verklaring Beleggingsbeginselen 42 Bijlage IV : Financieel crisisplan 52 Bijlage V : Risicomanagement 58 Bijlage VI : Ingeriteitsbeleid 69 Bijlage VII : Correctiefactoren 74 2

3 0 Voorwoord Dit is de actuariële en bedrijfstechnische nota (ABTN of de Nota) van Stichting Pensioenfonds NIBC per 30 juni 2015, zoals vastgesteld in de Bestuursvergadering van 30 juni De heer Drs L.W. Punt RT De heer Mr J.A. Nagtegaal Voorzitter Secretaris 3

4 1 Inleiding 1.1 Stichting Pensioenfonds NIBC Stichting Pensioenfonds NIBC (hierna PF NIBC) is een ondernemingspensioenfonds dat de risico s die uit haar reglementen voortvloeit in principe zelf draagt. In deze Nota wordt het bestuursbeleid omschreven. 1.2 Doel van de Nota Uit artikel 145 van de Pensioenwet vloeit voort dat een ondernemingspensioenfonds een actuariële en bedrijfstechnische nota dient vast te stellen. Deze Nota omschrijft de wijze waarop PF NIBC de beschikbare middelen beheert en de pensioenregeling uitvoert. De inhoud van de Nota dient zodanig te zijn, dat De Nederlandsche Bank (DNB) tot een oordeel kan komen over de wijze waarop wordt voldaan aan het bepaalde bij of krachtens de artikelen 25, 95, 126 tot en met 137 en 143 van de Pensioenwet. 1.3 Nagestreefde mate van detaillering In deze Nota wordt het beleid van PF NIBC zoveel mogelijk in strategische zin omschreven. Wijzigingen in de omstandigheden hoeven niet direct aanleiding te geven tot nieuw beleid, maar kunnen wel leiden tot een tactische aanpassing van de gedragslijn binnen het gekozen beleid. Voorbeelden hiervan zijn de aanpassing van de berekeningsgrondslagen aan nieuwe overlevingstafels en wijzigingen van de beleggingsmix op grond van economische omstandigheden zolang deze binnen de in deze Nota omschreven grenzen blijven. Indien het Bestuur meent dat het strategische beleid bijgesteld moet worden, zal deze Nota dienovereenkomstig aangepast worden. 1.4 Algemeen beleidsuitgangspunt De statutaire omschrijving van het doel van PF NIBC luidt als volgt: De stichting heeft ten doel het treffen van voorzieningen in de vorm van pensioen ten bate van deelnemers of gewezen deelnemers en hun bij overlijden achter te laten betrekkingen zulks al dan niet door middel van overeenkomsten levensverzekering met één (of meer) door de werkgever goedgekeurde maatschappij(en) van levensverzekering en voorts al datgene te verrichten wat in de ruimste zin genomen, met het voorafgaande in verband staat of daartoe bevorderlijk kan zijn.. Gegeven deze doelstelling streeft PF NIBC naar het op lange termijn nakomen van de nominale pensioenaanspraken en pensioenrechten. Het algemene beleidsuitgangspunt van het te voeren beleid is om de pensioenregeling, inclusief de beleidsmatig gewenste indexaties, onder een breed scala van omstandigheden uit te voeren en wel tegen een stabiele premie. De pensioenregeling wordt gekarakteriseerd als een CDC-regeling (Collecief beschikbare premieregeling) op basis van middelloon. Kern van de regeling is dat de werkgever jaarlijks een premie beschikbaar stelt waarbij door het Pensioenfonds voor het collectief van deelnemers, vanuit deze beschikbare premie, wordt getracht een middelloonregeling te financieren. De werkgever geeft hiervoor geen garanties en heeft na het voldoen van de premie geen enkele verplichting meer. Als in enig jaar de beoogde opbouw niet betaald kan worden uit de ingelegde pensioenpremies, zal de opbouw moeten worden verminderd. De werkgever heeft geen verdere verplichtingen en hoeft bijvoorbeeld bij een tekort niet bij te storten. Het risico van eventuele tekorten ligt dus bij de deelnemer. De Pensioenwet onderscheidt een premieovereenkomst (premie vast, uitkering variabel), kapitaalovereenkomst (opbouw van een bepaald kapitaal op pensioendatum, waarmee op dat moment een pensioenuitkering wordt ingekocht) en een uitkeringsovereenkomst (een bepaald pensioenuitkering niveau). Voor de werkgever werkt een CDC-regeling uit als een premieovereenkomst; voor de deelnemers beoogt een CDC-regeling uit te werken als een uitkeringsovereenkomst. De Pensioenwet schrijft voor dat een pensioenregeling strikt volgens deze driedeling moet worden geduid. Daarbij is gangbaar dat CDC-regelingen worden geduid als uitkeringsovereenkomst; een praktijk waarbij wij aansluiten. In onze fondsdocumenten en uitingen spreken wij daarom van uitkeringsovereenkomst indien en voor zover formeel vereist. Waar vrijheid bestaat spreken wij in onze uitingen van een CDCregeling. 4

5 1.5 Goed Pensioenfondsbestuur Het Bestuur van PF NIBC streeft als eindverantwoordelijk uitvoerder van de door de werkgever en werknemers overeengekomen pensioenregeling naar een optimale kwaliteit, zorgvuldigheid en openheid met betrekking tot die uitvoering. De Pensioenfederatie en de Stichting van de Arbeid hebben samen de Code Pensioenfondsen opgesteld. Deze bevat 83 bepalingen over het functioneren van de verschillende bestuurlijke organen binnen een pensioenfonds en gaat ook in op de daaraan gekoppelde thema s. PF NIBC onderschrijft de bepalingen van de Code en heeft de toepassing binnen PF NIBC geëvalueerd. Geconcludeerd is dat PF NIBC de bepalingen van de Code toepast. Alleen de gestelde criteria binnen de Code voor diversiteit zijn nog niet geheel behaald. Op dit gebied zijn de afgelopen jaren wel een aantal stappen gezet. 1.6 Overig Het boekjaar valt samen met het kalenderjaar. Na afloop van elk boekjaar wordt de balans opgesteld en wordt het financiële resultaat alsmede de bestemming daarvan opgesteld. 5

6 2 Organisatie, beheer en interne controle 2.1 Organisatie Stichting Pensioenfonds NIBC De organisatie van PF NIBC kan als volgt schematisch worden weergegeven: Verantwoordingsorgaan (4 leden) Intern toezicht Werkgever Beleggingscommissie Communicatiecommissie Bestuur (6 leden en 2 aspirant leden) Manager Pensioenfonds Coördinator Pensioenfonds Deelnemers Pensioengerechtigd en Herverzekeraar Accountant Vermogensbeheerder Adviserend actuaris Investment Consultant Pensioenadministrateur Beleggingsadministrateur Certificerend actuaris Het Bestuur Het Bestuur van PF NIBC is paritair samengesteld en bestaat uit zes leden. Drie leden worden door het bestuur benoemd op voordracht van de werkgever en drie leden worden na verkiezing door de kiesgroep door het bestuur benoemd uit de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Het Bestuur heeft een voorzitter, een plaatsvervangend voorzitter, een secretaris en een penningmeester. De voorzitter en de plaatsvervangend voorzitter worden door de werkgever uit de door hem voorgedragen bestuursleden aangewezen. De secretaris en de penningmeester en hun plaatsvervangers worden door het Bestuur uit zijn midden gekozen. De aftredenden zijn terstond herkiesbaar. De bestuursleden hebben zitting voor de tijd van vier achtereenvolgende jaren. Vertegenwoordigers van de werkgever, deelnemers en pensioengerechtigden treden af volgens een door het Bestuur op te maken rooster. De afgetreden bestuursleden kunnen maximaal tweemaal, uiterlijk acht jaren, worden herbenoemd. In bestaande vacatures wordt zo spoedig mogelijk doch uiterlijk de eerstvolgende vergadering van deelnemers na het ontstaan daarvan voorzien. Gedurende het bestaan van een vacature blijft het Bestuur wettig samengesteld en behoudt zijn volle bevoegdheid. De samenstelling van het Bestuur dient te waarborgen dat voldaan wordt aan de criteria zoals die zijn vastgelegd in het Geschiktheidsplan voor bestuursleden van PF NIBC. Daarnaast is er voor het Bestuur (en de commissies) een gedragscode van toepassing ter voorkoming van belangenconflicten, misbruik en oneigenlijk gebruik van de bij PF NIBC aanwezige informatie. Delegatie of uitbesteding van het bepalen van het dagelijks beleid of onderdelen daarvan door het Bestuur is mogelijk op basis van een gedetailleerde vastlegging van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de personen of instellingen, aan wie delegatie of uitbesteding plaatsvindt. 6

7 Die gedetailleerde beschrijving wordt door het Bestuur opgesteld met inachtneming van het gestelde bij en krachtens artikel 34 van de Pensioenwet. Het Bestuur neemt de besluiten ten aanzien van de pensioenregeling en de uitvoering daarvan. Het Bestuur is bevoegd de vertegenwoordiging op te dragen aan ten minste twee Bestuursleden gezamenlijk (het zogenaamde 4-ogen principe), waaronder in ieder geval de voorzitter of plaatsvervangend voorzitter van het Bestuur. PF NIBC heeft ook aspirant bestuursleden aangesteld. Hiermee wordt de continuïteit van het bestuur bevorderd. Aspirant-leden functioneren volwaardig in het Bestuur, maar hebben geen stemrecht. De aspirant bestuursleden kunnen kennis en ervaring opdoen en zich zodoende goed voorbereiden op een mogelijke bestuursfunctie binnen PF NIBC. Geschikt bestuur Het bestuur heeft een geschiktheidsplan opgesteld. Het plan waarborgt dat het bestuur als collectief over de vereiste deskundigheid en ervaring beschikt. Bij elke mutatie in het bestuur gaat het bestuur na of aan de eisen van deskundigheid en ervaring nog steeds kan worden voldaan en of het bestuur geschikt is. Ten minste eenmaal per jaar gaat het bestuur na of het bestuur als collectief actuele ontwikkelingen op pensioengebied in voldoende mate volgt. Bestuursleden maken jaarlijks een persoonlijk opleidingsplan passend binnen de collectieve verantwoordelijkheid van het bestuur. Hierin geven zij aan op welke onderdelen zij hun deskundigheid via cursussen op peil willen houden dan wel willen uitbreiden. Functioneren van het bestuur Het bestuur bespreekt jaarlijks zijn eigen functioneren en het functioneren van de door het bestuur ingestelde commissies. De voorzitter voert in beginsel eenmaal per jaar een functioneringsgesprek met ieder bestuurslid, waarin ook het functioneren van de voorzitter aan de orde komt. Verantwoordingsorgaan Het Bestuur zal jaarlijks verantwoording afleggen over het gevoerde beleid aan het Verantwoordingsorgaan. Het Verantwoordingsorgaan bestaat uit vier leden. Eén lid wordt benoemd door de werkgever, de overige drie leden worden gekozen door en uit de deelnemers en pensioengerechtigden. De deelnemers en pensioengerechtigden zijn evenredig op basis van de onderlinge getalsverhoudingen vertegenwoordigd. In het kader van de verantwoording zal het Bestuur zich vergewissen van de positie van de diverse belanghebbenden om tot een juiste afweging van de eventueel onderling strijdige belangen te komen en om die afwegingen vervolgens inzichtelijk te maken voor de belanghebbenden. Verantwoording afleggen betekent in eerste instantie dat het Bestuur verslag uitbrengt over het gevoerde beheer van de toevertrouwde middelen en de naleving van de principes voor goed pensioenfondsbestuur. Het verantwoordingsproces geschiedt in een dialoog. Het verantwoordingsorgaan heeft de bevoegdheid een oordeel te geven over het handelen van het Bestuur aan de hand van het jaarverslag, de jaarrekening en andere informatie, waaronder de bevindingen van de visitatiecommissie. Dit oordeel wordt samen met de reactie van het Bestuur daarop in het jaarverslag opgenomen. Het bestuur stelt het verantwoordingsorgaan in de gelegenheid advies uit te brengen over onder andere het communicatiebeleid, liquidatie van het fonds en het wijzigen van de uitvoeringsovereenkomst. Het advies wordt op een zodanig tijdstip gevraagd dat het van wezenlijke invloed kan zijn op de te nemen besluiten. Intern toezicht (Visitatiecommissie) Het intern toezicht is georganiseerd in de vorm van een visitatiecommissie. Deze commissie bestaat uit ten minste drie onafhankelijke deskundigen die door het bestuur, na bindende voordracht door het verantwoordingsorgaan, worden benoemd. Het bestuur heeft een reglement voor de visitatiecommissie opgesteld. Het intern toezicht heeft de volgende taken: 7

8 het beoordelen van beleids- en bestuursprocedures en -processen en de 'checks en balances' binnen het fonds; het beoordelen van de wijze waarop het fonds wordt aangestuurd; het beoordelen van de wijze waarop door het bestuur wordt omgegaan met de risico's op lange termijn. De visitatiecommissie beziet jaarlijks het functioneren van PF NIBC. De visitatiecommissie rapporteert aan het Bestuur en aan het Verantwoordingsorgaan van PF NIBC. 2.2 Uitbestede werkzaamheden Het bestuur richt zich met name op het vaststellen van het beleid, het houden van toezicht op de uitvoering van het beleid en het afleggen van verantwoording. Een belangrijk deel van de bestuurstaken wordt voorbereid door de manager pensioenfonds en commissies van PF NIBC. De manager pensioenfonds wordt in de dagelijkse uitvoering / administratie ondersteund door de coördinator pensioenfonds. Daarnaast worden een aantal taken uitbesteed aan derden. De manager pensioenfonds is verantwoordelijk voor de beleidsvoorbereiding, het aansturen van externe partijen, waaronder de partijen aan wie de pensioenadministratie en het vermogensbeheer zijn uitbesteed, en het ondersteunen van de verschillende organen van PF NIBC. De beleggingscommissie, bestaande uit minimaal één vertegenwoordiger van het bestuur en vier tot zes commissieleden, adviseert het Bestuur inzake de vormgeving van het beleggingsbeleid. Taken van de beleggingscommissie zijn het opstellen van het (strategisch) beleggingsplan, het selecteren en monitoren van de externe vermogensbeheerder en het doen van voorstellen voor het tactisch beleggingsbeleid. De beleggingscommissie kan zich, na goedkeuring van het Bestuur, laten bijstaan door een investment consultant. De communicatiecommissie, bestaande uit minimaal één vertegenwoordiger van het bestuur en één tot drie commissieleden, adviseert het bestuur inzake de vormgeving en invulling van het communicatiebeleid. Taken van de communicatiecommissie zijn het opstellen van een (strategisch) communicatieplan, het monitoren en vormgeven van de communicatie vanuit de pensioenadministratie en het doen van voorstellen / vormgeven van het tactisch communicatiebeleid. De communicatiecommissie kan zich, na goedkeuring van het Bestuur, laten bijstaan door een communicatieconsultant. De adviserend actuaris woont de bestuursvergaderingen van PF NIBC bij en ondersteunt het Bestuur bij het ontwikkelen en formuleren van het beleid van PF NIBC. De administratieve uitvoering van de bij PF NIBC ondergebrachte pensioenregelingen en de financiële administratie zijn overgedragen aan hierin gespecialiseerde dienstverleners. Het beheer en de administratie van de beleggingen van PF NIBC zijn grotendeels opgedragen aan vermogensbeheerders. Aanvullende verzekeringen worden geadministreerd door de herverzekeraar. Het actuarieel bureau van de pensioenadministrateur maakt eenmaal per jaar een actuarieel rapport op en stelt de maand- en kwartaalrapportages op ten behoeve van DNB, inclusief de maandelijkse dekkingsgraadrapportage en kwartaalrapportage ten behoeve van het Bestuur. De accountant controleert jaarlijks de door het Bestuur opgestelde jaarrekening. Hij doet dit overeenkomstig in Nederland algemeen aanvaarde richtlijnen met betrekking tot controleopdrachten. Volgens deze richtlijnen wordt de controle zodanig uitgevoerd dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft. De certificerend actuaris van PF NIBC controleert jaarlijks of de technische voorzieningen conform de grondslagen van PF NIBC juist zijn vastgesteld. Voorts beoordeelt de certificerend actuaris of de voorziening pensioenverplichtingen op prudente grondslagen is berekend en of deze toereikend is ter dekking van de minimumvoorziening. 8

9 Hiernaast beoordeelt hij jaarlijks of de bij PF NIBC aanwezige middelen toereikend zijn voor een continue dekking van deze minimumvoorziening. Hiertoe voert hij onder andere een toereikendheidstoets uit. De certificerend actuaris is onafhankelijk van PF NIBC en verricht geen andere werkzaamheden voor PF NIBC. De certificerend actuaris beschikt over een gedragscode met betrekking tot de onafhankelijkheid van de certificerend actuaris, waarvoor door DNB goedkeuring is verleend. Uitgangspunt van het Bestuur is dat er een afzonderlijke deelnemersraad wordt ingesteld indien daar door de deelnemers uitdrukkelijk om verzocht wordt. De deelnemers inclusief de pensioengerechtigden hebben niet gekozen voor een deelnemersraad, maar voor inspraak via de mogelijkheid van deelname in het Bestuur van PF NIBC. 2.3 Beheersmaatregelen en interne controle Bestuursdocumentatie en uitbesteding De bestuurlijke organisatie is vastgelegd in de statuten en in de volgende reglementen en bestuursdocumenten: - Deskundigheidsplan - Reglement verantwoordingsorgaan - Reglement visitatiecommissie - Compliance Charter van PF NIBC Het Bestuur komt ten minste 1 keer per kwartaal in vergadering bijeen. Voorts belegt het Bestuur ten minste 2 keer per jaar een overleg met het Verantwoordingsorgaan. Het Bestuur heeft een aantal taken uitbesteed aan derden. Om de kwaliteit van dienstverlening te kunnen waarborgen worden met deze derden uitbestedingsovereenkomsten afgesloten, waarin de taken en verantwoordelijkheden worden belegd. Onderdeel van deze overeenkomsten zijn zogenaamde service level agreements. In deze overeenkomsten zijn onder meer de volgende elementen verwerkt: Vastlegging van de specifieke werkzaamheden die de uitvoerder verricht voor PF NIBC, onder te verdelen in administratieve, financiële, secretariële, actuariële, juridische, en overige werkzaamheden. De verplichting deze werkzaamheden op een efficiënte, zorgvuldige en professionele manier uit te voeren. De verplichting tot geheimhouding van de gegevens van PF NIBC en een verklaring dat ingestaan wordt voor de deskundigheid en de betrouwbaarheid van het personeel dat met de uitvoering van de werkzaamheden wordt belast. Verlening van last en volmacht aan de uitvoerder om al datgene te doen wat in het belang van PF NIBC is en voortvloeiende uit de aan hem opgedragen taken gewenst, nuttig of noodzakelijk wordt geacht. Van partijen wordt een verklaring ontvangen, waaruit blijkt dat de risico s adequaat beheerst worden, bijvoorbeeld een ISAE3402 rapportage. Het Bestuur wordt door de manager pensioenfonds in de afzonderlijke bestuursvergaderingen op de hoogte gehouden van de uitbestede werkzaamheden en ontwikkelingen op relevante gebieden. Ook wordt het Bestuur door de manager pensioenfonds in voorkomende gevallen (zowel in algemene zin als in individuele gevallen) expliciet verzocht een besluit te nemen. De door het Bestuur genomen besluiten, worden in notulen vastgelegd, die het Bestuur in de eerstvolgende vergadering, eventueel met inachtneming van op- of aanmerkingen, goedkeurt. Indien het Bestuur de manager pensioenfonds om iets verzoekt dan wel deze toestaat in bepaalde situaties volgens een vastgestelde wijze te handelen wordt dit eveneens opgenomen in de notulen. Controle vindt over het algemeen plaats via de notulen van voorgaande bestuursvergaderingen. Daarnaast wordt er een jaarplan opgesteld. Hierin wordt een overzicht gegeven van de afspraken tussen Bestuur en manager pensioenfonds zodat het Bestuur in staat is een aantal werkzaamheden te sturen en 9

10 te volgen. Ook kunnen er op deze manier afspraken worden gemaakt over de kwaliteit en het serviceniveau. Voor alle onderdelen waarvoor uitbesteding van werkzaamheden plaats heeft, wordt de uitbesteding en evaluatie van de uitbesteding vormgegeven conform de guidance uitbestedingsbeleid van DNB. Informatievoorziening Van groot belang zijn goede informatie van en naar en communicatie tussen alle bij PF NIBC betrokken partijen. De manager pensioenfonds vervult hierbij een spilfunctie. Ook over de opslag en het beheer van informatie dienen duidelijke afspraken te bestaan. Als beheersmaatregelen worden genoemd: Voor alle systemen is bepaald wie toegang heeft en wie bevoegd is tot het invoeren of wijzigen van de betreffende informatie; Duidelijke afspraken tussen manager pensioenfonds en het bestuur over welke informatie op welk moment aan het Bestuur van PF NIBC wordt verstrekt; Er is een communicatiebeleid opgesteld waarin opgenomen is hoe op gestructureerde wijze heldere en tijdige informatie verstrekt wordt aan alle belanghebbenden van PF NIBC. Risicobeoordeling De risicobeoordeling bestaat uit het identificeren en analyseren van risico s die het realiseren van de doelstellingen van PF NIBC in de weg kunnen staan. Door deze risicobeoordeling ontstaat een basis voor de wijze waarop de risico s beheerst kunnen worden. De in de uitbesteding betrokken partijen zijn ieder verantwoordelijk voor het beheersen van alle risico s binnen hun verantwoordelijkheidsgebied. Belangrijke beheersingsmaatregelen zijn (uitgesplitst naar drie onderdelen): Beleggingen: - Belggingsdoelstellingen zijn vastgelegd in het beleggingsbeleid en de verstrekte mandaten; - Tijdige vaststelling van beleggingsplannen en het derivaten- en valutabeleid door het Bestuur van PF NIBC; - Duidelijke voorschriften over de activiteiten, producten en brokers die toegelaten zijn; - Heldere limieten om krediet-, markt- en liquiditeitsrisico s te beheersen; - Identificatie en meting van alle risico s; - Eenduidige benchmarks. Administratieve organisatie: - Doelstellingen zijn vastgelegd in administratieovereenkomsten (service level agreements). Communicatie: - Communicatie van beleggings- en pensioenplannen en overzichten, waaronder de UPO aar medewerkers Interne controle De deelnemersgegevens worden door functionarissen van de (salaris)administratie van de werkgever verstrekt. De juistheid van de geregistreerde deelnemersgegevens wordt periodiek getoetst door de manager pensioenfonds en door de accountant. Daarbij wordt er op toegezien dat ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid de controles uitvoert, waardoor zekerheden worden ingebouwd ten aanzien van de juiste registratie van de gegevens die van belang zijn voor het vaststellen van de verplichtingen. Door controle van de interne beheerssystemen wordt de kwaliteit van de verrichte werkzaamheden gewaarborgd. Dit betreft de controle met betrekking tot de betrouwbaarheid van de beleggings -, pensioen- en financiële administratie. Deze wordt door de accountant gecontroleerd. PF NIBC hanteert het 4-ogen principe als kwaliteitswaarborg en ter voorkoming van fraude. Naleving van wet- en regelgeving wordt enerzijds geborgd door permanente educatie van Bestuur en Commissies. Dit wordt nog verder gewaarborgd door de bijwoning van de adviserend actuaris bij alle Bestuursvergaderingen. Het intern toezicht is georganiseerd in de vorm van een visitatiecommissie. Deze commissie, bestaande uit onafhankelijke deskundigen, geeft jaarlijks een oordeel over het functioneren van PF NIBC. 10

11 Zorgplicht Bij de uitvoering van de collective defined contribution -regeling is PF NIBC verantwoordelijk voor de beleggingen en handelt daarbij volgens de prudent-person regel. Dit betekent dat het vermogen van de pensioenaanspraakgerechtigden zorgvuldig en in het belang van de begunstigden moet worden belegd. Tot 2015 was voor de opbouw ook een defined contribution regeling onderdeel van de pensioen regeling. Vanaf 2015 vindt er geen opbouw meer plaats in de DC regeling. PF NIBC biedt de (gewezen) deelnemer de mogelijkheid om de verantwoordelijkheid van deze beleggingen over te nemen en dus zelf te kiezen hoe er wordt belegd.pf NIBC zal in dat geval adviseren over de spreiding van de beleggingen in relatie tot de duur tot de pensioendatum, waarbij het beleggingsrisico kleiner wordt naarmate de pensioendatum nadert. Vervolgens toetst PF NIBC minstens jaarlijks de beleggingen van de (gewezen) deelnemer aan het advies en informeert de (gewezen) deelnemer over de uitkomst. Om te kunnen voldoen aan deze zorgplicht voor de beschikbare premieregeling heeft PF NIBC een aanbieder gekozen, die bij de uitvoering van deze zorgplicht ondersteuning biedt. Administratieve organisatie De (financiële) jaarverslaglegging van PF NIBC wordt, met ondersteuning van de accountant en de actuaris, opgemaakt door de pensioenadministrateur. De pensioenadministrateur beschikt bij het uitvoeren van haar werkzaamheden over een handleiding die wordt bijgewerkt indien daartoe aanleiding is. De pensioenadministrateur heeft tekenbevoegdheid voor stukken die de uitvoering van de pensioenregeling betreffen. De pensioenadministrateur rapporteert eenmaal per kwartaal aan de manager pensioenfonds over de voortgang van de administratieve uitvoering en over bijzonderheden. De manager pensioenfonds rapporteert hierover in Bestuursvergaderingen. Controleerbare werkzaamheden worden door de pensioenadministrateur aan het Bestuur ter controle en fiattering voorgelegd. De accountant ziet toe op de juiste en volledige uitvoering van maatregelen met betrekking tot de interne controle. Uitvoering en controle zijn hier volledig gescheiden zoals beschreven staat in overeenkomsten. Geschillen Over alle uit en naar aanleiding van de statuten en reglementen van PF NIBC voortspruitende geschillen tussen één of meer pensioengerechtigden of andere belanghebbenden enerzijds en PF NIBC anderzijds worden in eerste aanleg beslist door het Bestuur, waarbij de klachten- en geschillenregeling als leidraad dient. Het Bestuur brengt zijn schriftelijke met redenen omklede beslissing ter kennis van de belanghebbende(n). Binnen twee maanden nadat de beslissing van het Bestuur ter kennis van de belanghebbende(n) is gebracht, kan op verzoek van één of beide partijen het geschil worden voorgelegd aan een commissie van drie scheidslieden. De scheidslieden nemen van het geschil in tweede aanleg kennis en zullen beslissen naar billijkheid in het hoogste ressort. Over alle geschillen, die tussen de werkgever en PF NIBC mochten ontstaan, wordt op dezelfde wijze beslist. 2.4 Financieel Crisisplan In het kader van artikel 143 van de Pensioenwet en de Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen heeft PF NIBC een financieel crisisplan opgesteld waarin een beschrijving wordt gegeven van de maatregelen die het Bestuur op korte termijn effectief kan inzetten indien de dekkingsgraad zich bevindt op of zeer snel beweegt richting kritische waarden waardoor het realiseren van de doelstelling van het pensioenfonds in gevaar komt. Dit crisisplan is als bijlage bij deze ABTN opgenomen. 11

12 3 Pensioenregelingen 3.1 Werkgever De werkgever is NIBC Bank N.V. alsmede elke met haar ten opzichte van haar in de neergaande lijn in een groep verbonden rechtspersoon of instelling die op grond van haar rechtsbanden met die vennootschap op voordracht van die vennootschap bij besluit van het Bestuur als zodanig is erkend. Voorafgaande aan het besluit van het Bestuur tot erkenning zal de deelnemersvergadering worden geraadpleegd, indien het aantal deelnemers meer bedraagt dan 20% van het aantal deelnemers werkzaam bij NIBC Bank N.V. 3.2 Deelnemer Deelnemer is de werknemer die in gevolge het bepaalde in het pensioenreglement als deelnemer van PF NIBC is / wordt toegelaten. Om te worden toegelaten dient de werknemer een dienstbetrekking te hebben met de werkgever Beëindiging van deelnemerschap Het deelnemerschap eindigt bij het bereiken van de (feitelijke) pensioendatum, bij overlijden van de deelnemer en/of bij beëindiging van het dienstverband van de deelnemer bij de werkgever Voortzetting van deelnemerschap In tegenstelling tot het bovenstaande wordt het deelnemerschap voortgezet: a. Indien die deelnemer ten tijde van de beëindiging van het dienstverband (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt was. Alsdan blijft het deelnemerschap bestaan zolang de (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid voortduurt. b. Indien voor die deelnemer ten tijde van de beëindiging van het dienstverband het prepensioen is ingegaan. c. Indien het Bestuur hiertoe op verzoek van de werkgever besluit. Dit besluit bevat onder meer de voorwaarden waaronder en de periode gedurende welke het deelnemerschap wordt voortgezet. Het voortgezette deelnemerschap wordt uiterlijk op de normale pensioendatum of de eerdere ingangsdatum van het ouderdomspensioen beëindigd. 3.3 De inhoud van de pensioenregelingen Voor een precieze inhoud van de pensioenregeling wordt naar het pensioenreglement verwezen. Hierna wordt een korte samenvatting gegeven waarin vanuit verzekeringstechnisch oogpunt bezien de belangrijkste elementen genoemd worden Algemeen PF NIBC kent sinds 1 januari 2015 een nieuw pensioenreglement dat geldt voor alle (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Tot eind 2014 kende PF NIBC meerdere reglementen die met ingang van 1 januari 2015 alle zijn overgegaan in het nieuwe pensioenreglement Pensioenreglement De pensioenregeling wordt gekarakteriseerd als een CDC-regeling (Collectief beschikbare premieregeling) op basis van middelloon. Kern van de regeling is dat de werkgever jaarlijks een premie beschikbaar stelt waarbij door het Pensioenfonds voor het collectief van deelnemers, vanuit deze beschikbare premie, wordt getracht een middelloonregeling te financieren. De werkgever geeft hiervoor geen garanties en heeft na het voldoen van de premie geen enkele verplichting meer. Als in enig jaar de beoogde opbouw niet betaald kan worden uit de ingelegde pensioenpremies, zal de opbouw moeten worden verminderd. De werkgever heeft geen verdere verplichtingen en hoeft bijvoorbeeld bij een tekort niet bij te storten. Het risico van eventuele tekorten ligt dus bij de deelnemer. a. Salaris, franchise en pensioengrondslag De CDC-regeling is gebaseerd op het middelloon-principe. Dat betekent dat de hoogte van het pensioen is gebaseerd op het gemiddelde salaris tot het fiscaal maximum van

13 Defined contribution betekent letterlijk vastgestelde bijdrage. In een CDC-regeling worden dus afspraken gemaakt over de hoogte van de premie die de werkgever en de werknemer samen betalen. De premie is zo vastgesteld, dat de werknemer naar verwachting elk jaar 1,875% van de pensioengrondslag aan pensioen op kan bouwen. Als door bijvoorbeeld een stijgende levensverwachting, tegenvallende beleggingsresultaten of een lage rente de kosten van pensioen toe nemen, kan het opbouwpercentage van 1,875% worden verlaagd. De werkgever heeft geen verdere verplichtingen en hoeft bijvoorbeeld bij een tekort niet bij te storten. Het risico van eventuele tekorten ligt dus bij de deelnemer. De pensioengrondslag is gelijk aan het pensioengevend salaris (met een maximum van EUR ) minus de franchise. Met de werkgever is afgesproken dat de fiscaal minimale franchise wordt gebruikt (in 2015 EUR ). b. Verzekerde pensioenen Op basis van de CDC-regeling worden de volgende pensioenen verzekerd: Levenslang ouderdomspensioen vanaf de pensioenrichtdatum voor de (gewezen) deelnemer. De pensioenrichtdatum is de dag waarop de (gewezen) deelnemer de 67-jarige leeftijd bereikt. Levenslang partnerpensioen voor de partner van de (gewezen) deelnemer, ingaand op de eerste dag van de maand volgend op de maand waarin de (gewezen) deelnemer overlijdt. Wezenpensioen voor de kinderen van de (gewezen) deelnemer, ingaand op de eerste dag van de maand volgend op de maand waarin de (gewezen) deelnemer overlijdt. Het wezenpensioen wordt uitgekeerd tot de laatste dag van de maand waarin de wees de 21-jarige leeftijd bereikt. De uitkering kan onder bepaalde voorwaarden worden verlengd tot de laatste dag van de maand waarin de wees de 27-jarige leeftijd bereikt. c. Hoogte van de pensioenaanspraken De opbouw van het levenslang ouderdomspensioen is in principe 1,875% van de pensioengrondslag per deelnemersjaar. Bij een parttime dienstverband wordt dit naar rato aangepast. Als in enig jaar de beoogde pensioenopbouw van 1,875% niet betaald kan worden van de premie, wordt in dat jaar minder pensioen opgebouwd. In een CDC-regeling ligt dit risico bij de deelnemers van het pensioenfonds. Als in enig jaar de beoogde opbouw niet betaald kan worden van de ingelegde premie, kan een beroep worden gedaan op het bestemmingsfonds actieven Onder het reglement is het partnerpensioen bij overlijden van een deelnemer 70% van het te bereiken ouderdomspensioen. Dat betekent dat de partner 70% krijgt van het pensioen dat de deelnemer op had kunnen bouwen als hij/zij tot aan zijn/haar 67e bij NIBC was blijven werk en. Door conversies van pensioenrechten kan de verhouding tussen nabestaandenpensioen en ouderdomspensioen afwijken. Als een gewezen deelnemer overlijdt (dus nadat het dienstverband bij NIBC is geëindigd) krijgt de partner het opgebouwde nabestaandenpensioen uitgekeerd. Indien een pensioengerechtigde overlijdt zal het vastgestelde nabestaandenpensioen bij pensionering worden toegekend. Het wezenpensioen is bij overlijden van een (gewezen) deelnemer per kind gelijk aan 20% van het partnerpensioen. Met ingang van de eerste dag van de maand waarin het kind volle wees wordt, vindt verdubbeling van het jaarlijkse wezenpensioen plaats. Het totale wezenpensioen wordt gemaximeerd op 14% van het pensioengevend salaris minus de fiscaal minimaal toegestane franchise. Dit percentage wordt verdubbeld in geval van een volle wees. d. Voorwaardelijke indexatie PF NIBC probeert de pensioenen elk jaar aan te passen aan de gestegen prijzen (indexatie). Dat kan alleen als de financiële situatie van het pensioenfonds dit toe laat. Als de beleidsdekkingsgraad hoger is dan 110% dan mogen de pensioenen (deels) worden verhoogd. Uiteindelijk beslist het bestuur of de pensioenen wel of niet verhoogd worden. De indexatie is dus voorwaardelijk. Er wordt geen premie betaald voor indexatie. De kosten voor indexatie worden volledig uit rendementen betaald. 13

14 Voor medewerkers is er vanwege de overgang naar een nieuwe regeling in 2015 een eenmalige buffer gestort. Dit bestemmingsfonds heeft als hoofdoelstelling: het opvangen van een eventueel tekort in premie. Daarnaast kan het bestemmingsfonds ook gebruikt worden als aanvulling op de indexaties. Dit kan alleen als het bestemmingsfonds voldoende groot is. 14

15 4 Verzekering Gezien de omvang van PF NIBC worden de risico s uit de aangegane pensioenverplichtingen deels verzekerd. Het betreft het risico van overlijden en voortzetting van pensioenopbouw bij arbeidsongeschiktheid. De verzekering is ondergebracht bij ZwitserLeven. Het contract is aangegaan voor een periode van 5 jaren en loopt af op 31 december Ten behoeve van de verzekering wordt jaarlijks de hoogte van de overlijdensriscokapitalen en de hoogte van de arbeidsongeschiktheidsrisico s berekend. Met behulp van tabellen worden de bijbehorende premies berekend. Na afloop van de contractperiode wordt een winstaandeel bepaald. PF NIBC ontvangt 80% van het positieve technische resultaat. Is het technisch resultaat negatief, dan is het resultaat geheel voor rekening van ZwitserLeven. 15

16 5 Voorzieningen en Vermogen In dit hoofdstuk wordt in paragraaf 5.1 beschreven hoe de Technische Voorzieningen worden vastgesteld. Het Pensioenvermogen, het Eigen Vermogen en de reserves waaruit het Eigen Vermogen bestaat, worden beschreven in paragraaf 5.2. Het Minimum Vereist Eigen Vermogen wordt beschreven in paragraaf 5.3 en het Vereist Eigen Vermogen in paragraaf Voorzieningen De Totale Technische Voorzieningen van PF NIBC bestaan uit: - Voorzieningen voor risico pensioenfonds - Het herverzekeringsdeel van de technische voorzieningen - Voorziening pensioenverplichtingen voor risico deelnemers geadministreerd Voorziening Pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds De Voorziening Pensioenverplichtingen dient ter dekking van de pensioenverplichtingen van PF NIBC. De Voorziening wordt post voor post vastgesteld met inachtneming van de actuariële grondslagen en veronderstellingen zoals hierna omschreven. De Voorziening Pensioenverplichtingen wordt gebaseerd op de tot en met balansdatum verkregen aanspraken op pensioen. Bij toekenning van een pensioen ten gevolge van een overlijden wordt de contante waarde van het ingegane partnerpensioen direct toegevoegd aan de voorziening pensioenverplichtingen onder verrekening met de voor het overlijden aanwezige voorziening. Indien het overlijden een actieve werknemer betreft voor wie een risicokapitaal verzekerd is, zal in een voorkomend geval een risicokapitaal van de herverzekeraar worden ontvangen. Bij arbeidsongeschiktheid wordt de toekomstige pensioenopbouw ineens ingekocht waarbij de contante waarde van deze inkoop wordt toegevoegd aan de voorziening pensioenverplichtingen. De werkgever is vanaf het moment van de aanvang van de WIA (bij arbeidsongeschiktheid van 35% of meer) voor de betrokkenen niet langer een bijdrage verschuldigd aan PF NIBC. Deze premievrijstelling is herverzekerd. Aan de berekening van de pensioenverplichtingen liggen de volgende actuariële grondslagen ten grondslag: - Rente De rekenrente voor de Voorziening Pensioenverplichtingen is gelijk aan de door DNB laatst vastgestelde gepubliceerde rentetermijnstructuur. - Sterfte Voor mannen en vrouwen wordt de AG prognosetafel 2014 gehanteerd. Op de sterftekansen worden correcties toegepast om rekening te houden met het verschil tussen bevolkingssterfte en bestandssterfte. PF NIBC hanteert hiervoor de systematiek van ervaringssterfte, op basis van inkomensklasse hoog. Dit betekent dat de sterftekansen uit de gebruikte tafel met leeftijdsafhankelijke factoren zijn vermenigvuldigd. De correctiefactoren zijn opgenomen in bijlage V. De sterftekansen van de kinderen aan wie wezenpensioen is toegekend, zijn op nul gesteld. - Gehuwdheid De voorziening voor het meeverzekerde partnerpensioen is gebaseerd op het onbepaalde partnersysteem. Voor de mate van gehuwdheid wordt hierbij uitgegaan van de gehuwdheidsfrequentie zoals opgenomen in AG tafels over de waarnemeningsperiode Op de pensioendatum is de gehuwdheidsfrequentie gelijk aan 100%. Na de pensioendatum vindt de waardering van het partnerpensioen plaats op basis van het bepaalde partnersysteem. - Opslagen Op de voorziening pensioenverplichtingen voor ingegane pensioenen is een opslag gelegd van 1% ter dekking van de kosten van de nabetaling bij overlijden. Voor toekomstige uitvoeringskosten wordt een excassoopslag berekend van 3%. 16

17 - Leeftijdsvaststelling De leeftijden van de verzekerden zijn in jaren en maanden nauwkeurig vastgesteld. Hierbij is een gedeelte van een maand naar beneden afgerond. Het leeftijdsverschil tussen man en vrouw is op 3 jaar gesteld (man ouder dan vrouw). Niet opgevraagde pensioen De voorziening voor de pensioenaanspraken van (gewezen) deelnemers die op de pensioeningangsdatum niet (direct) worden opgevraagd wordt gebaseerd op de contante waarde van de pensioenaanspraak. De niet verrichte uitkeringen vallen vrij en maken dus geen onderdeel uit van de voorziening. Voorziening toekomstige uitvoeringskosten, toereikendheid De voorziening toekomstige uitvoeringskosten is vertaald in een opslag voor excassokosten. Deze opslag is onderdeel van de totale technische voorzieningen en wordt tevens toegepast bij de nieuwe opbouw (toevoeging aan de voorziening) en de uitkeringen (vrijval van de voorziening). Gehanteerde uitgangspunten De gehanteerde uitgangspunten voor de vaststelling van de voorziening toekomstige uitvoeringskosten zijn: - Het pensioenfonds moet de uitvoeringskosten kunnen dragen bij afwikkeling van de opgebouwde verplichtingen. De kosten voor de (toekomstige) inactieven moeten door het fonds kunnen worden gedragen en daartoe moet een toereikende voorziening toekomstige uitvoeringskosten worden aangehouden. De vrijval van de voorziening toekomstige uitvoeringskosten moet bij afwikkeling bij benadering minimaal gelijk zijn aan de feitelijke afwikkelingskosten. Dit voorkomt ook dat de toeslagcapaciteit van het fonds wordt overschat. - In beginsel moet de voorziening toekomstige uitvoeringskosten toereikend zijn tot de laatste deelnemer overlijdt. In de praktijk zal op een eerder moment tot overdracht van de opgebouwde pensioenen bij een andere uitvoerder worden overgegaan omdat schaalnadelen ontstaan naarmate het fonds in omvang afneemt. De methode van vaststelling De inschatting van de jaarlijkse uitvoeringskosten bij discontinuïteit is gebaseerd op kostenopslagen die door commerciële pensioenverzekeraars worden gehanteerd, in combinatie met het niveau van de rente waarop de voorziening door de betreffende verzekeraar wordt bepaald. De door de verzekeraar gehanteerde hogere rente leidt tot een lagere inkoopsom bij overdracht van de pensioenaanspraken en rechten en daarmee tot een lagere benodigde kostenvoorziening. Uit onderzoek medio 2014 bleek dat het toetsingsmoment van de toereikendheid van de excasso-opslag zeer bepalend is voor de hoogte van de kostenopslag. Per saldo zou naar de situatie en inzichten per eind mei 2014 een kostenopslag van 3,1% en per eind juni 2014 een kostenopslag van 2,5% benodigd zijn om de voorziening op het niveau te krijgen dat bij een overdracht naar deze verzekeraar benodigd is. Het fonds heeft ten opzichte van deze niveaus besloten de kostenopslag vast te stellen op 3%. De voorziening toekomstige uitvoeringskosten wordt periodiek opnieuw getoetst Herverzekeringsdeel Technische Voorzieningen De totale technische voorziening wordt vastgesteld inclusief de rechten uit hoofde van herverzekering. Het herverzekeringsdeel wordt wel apart geadministreerd. Bij de huidige verzekeraar, ZwitserLeven, is de voortzetting van pensioenopbouw bij arbeidsongeschiktheid en overlijdensrisicodekking verzekerd. Omdat de volledige uitkering van NN ten gunste komt van PF NIBC, komt ook het deel van de voorziening van de deelnemers waartoe een uitkering wordt ontvangen ondergebracht in het herverzekeringsdeel van de technische voorzieningen. Vanuit een eerder verzekeringscontract ondergebracht bij Delta Lloyd, zijn voor een aantal gewezen deelnemers nog oude aanspraken op ouderdomspensioen en of partnerpensioen ondergebracht. Alleen de herverzekerde voorziening voor deelnemers die ook in de pensioenadministratie van PF NIBC zijn opgenomen, wordt in mindering gebracht op de voorziening voor risico fonds en bij het herverzekeringsdeel van de technische voorzieningen gerapporteerd. 17

18 De Voorziening Pensioenverplichtingen voor dit herverzekerde deel van de pensioenaanspraken wordt op dezelfde grondslagen vastgesteld als eerder vermeld Voorziening pensioen verplichtingen voor risico deelnemers De totale technische voorziening verplichtingen voor risico deelnemers wordt gewaardeerd op de actuele waarde (marktwaarde) van de beleggingen voor risico deelnemers. 5.2 Vermogen Het Pensioenvermogen is de som van de beleggingen voor risico pensioenfonds, vorderingen en overlopende activa en liquide middelen onder aftrek van kortlopende schulden en overlopende passiva. Het pensioenvermogen dient ter dekking van de pensioenverplichtingen. De dekkingsgraad van PF NIBC is de verhouding tussen het Pensioenvermogen (teller) en de Technische Voorziening voor risico pensioenfonds (noemer). Het verschil tussen het pensioenvermogen en de Technische voorzieningen is het Eigen Vermogen van PF NIBC. Het eigen vermogen van PF NIBC bestaat uit: a) Stichtingskapitaal b) Reserve Algemene risico s c) Solvabiliteitsreserve d) Bestemmingsfonds Actieven Stichtingskapitaal Het Stichtingskapitaal is nihil Reserve Algemene Risico s Deze reserve dient ter opvang van de mutaties in de solvabiliteitsreserve, voor financiering van toeslagen en het dekken van andere algemene risico s. De hoogte van de reserve algemene risico s kan negatief zijn indien het Vereist Eigen Vermogen niet aanwezig is. Jaarlijks wordt, nadat de totale voorziening pensioenverplichtingen en de solvabiliteitsreserve op een voldoende peil zijn gebracht, het resultaat van PF NIBC ten gunste dan wel ten laste van de reserve algemene risico s gebracht Solvabiliteitsreserve Deze reserve dient ter opvang van het risico dat het fonds binnen 1 jaar over minder middelen beschikt dan de hoogte van de Technische Voorzieningen voor de pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds (vastgesteld met de wettelijk vastgestelde zekerheidsmaat van 97,5%). De hoogte van de solvabiliteitsreserve is gelijk aan de grens die in het financieel toetsingskader is gesteld voor het Vereist Eigen Vermogen Bestemmingsfonds Actieven Op het moment van overgang naar de CDC-pensioenregeling heeft het Pensioenfonds van NIBC Bank een eenmalige dotatie ontvangen ten behoeve van het vormen van een bestemmingsfonds voor actieve deelnemers van 3,5 miljoen en daarbinnen voor actieven de overgang naar een systeem van waardebehoud middels voorwaardelijk toeslagen. Deze eenmalige vergoeding is weliswaar onderdeel van het eigen vermogen van het Pensioenfonds maar leidt er niet toe dat de dekkingsgraad van het Pensioenfonds zal wijzigen. Het bestemmingsfonds voor actieven kan verder jaarlijks worden gevuld indien in enig jaar de betaalde CDC-premie hoger is dan de gedempte kostendekkende premie. De dotatie aan het bestemmingsfonds voor actieve deelnemers is gelijk aan het positieve verschil tussen de twee bedragen in Euro s. Onttrekkingen aan het bestemmingsfonds voor actieven worden voor twee doelen gebruikt. - Primair: het aanvullen van de betaalde CDC-premie indien deze lager is dan de gedempte kostendekkende premie en voor zover het bestemmingsfonds voor actieven toereikend is, met als doel zorgdragen dat het beoogde CDC-opbouwpercentage niet hoeft te worden verlaagd. - Secundair: het verhogen van de mate van toeslag voor de actieve deelnemers tot de volledige toeslagmaatstaf indien louter op basis van de toeslagstaffel die het Pensioenfonds hanteert 18

19 geen volledige toeslag zou kunnen worden toegekend. Deze onttrekking vindt plaats boven een bepaalde drempel en voor zover het bestemmingsfonds voor actieve deelnemers toereikend is. Bij het bepalen van de onttrekking voor de toeslag wordt een drempel gehanteerd van 30% van de gedempte kostendekkende premie. Dat wil zeggen dat na de onttrekking voor toeslagverlening, het bestemmingsfonds voor actieve deelnemers minstens op het niveau ligt van 30% van de gedempte kostendekkende premie van dat jaar. Dit niveau kan door het bestuur van het Pensioenfonds worden herzien. - Indien het bestemmingsfonds voor actieve deelnemers een omvang bereikt van meer dan 200% van de gedempte kostendekkende premie, dan zal het overschot (boven de grens van 200%) vrijvallen in het vermogen van het Pensioenfonds ten gunste van alle actieve en inactieve deelnemers, tenzij het bestuur anders besluit. Dit bestemmingsfonds is specifiek voor actieven en valt niet onder de algemene middelen van het fonds. Het bestemmingsfonds wordt ondergebracht in een afgescheiden depot en wordt belegd in een cash-fund. Het bestemmingsfonds volgt het rendement van het betreffende cash fund. 5.3 Minimaal Vereist Eigen Vermogen PF NIBC dient in gevolge artikel 131 van de Pensioenwet te beschikken over een Minimaal Vereist Eigen Vermogen dat volgens wettelijke voorschriften wordt berekend. Indien het Eigen Vermogen van PF NIBC lager is dan het Minimum Vereist Eigen Vermogen. PF NIBC stelt het Minimum Vereist Eigen Vermogen vast op basis van de exacte berekening conform artikel 11 van het besluit FTK Pensioenfondsen. Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen wordt bepaald door het al dan niet aanwez ig zijn van beleggingsrisico s en door beheerslasten en risico s die voortkomen uit de pensioenregeling, waaronder nabestaanden- en arbeidsongeschiktheidspensioen. Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen van het Pensioenfonds wordt aangehouden ten behoeve van: - Beleggingsrisico - Risico van vooroverlijden - Risico van arbeidsongeschiktheid Beleggingsrisico Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen dat ten behoeve van het beleggingsrisico dient te worden aangehouden, wordt als volgt berekend: - Voor pensioenregelingen waarbij door het fonds beleggingsrisico wordt gelopen, wordt 4% van de Technische Voorzieningen voor risico fonds vermenigvuldigd met de verhouding tussen de bruto Technische Voorzieningen onder aftrek van de overdrachten vanuit herverzekering en de bruto technische voorziening aan het einde van het afgelopen boekjaar. Dit verhoudingsgetal is minimaal 85%. - Voor pensioenregelingen waarbij door het fonds geen beleggingsrisico wordt gelopen en de beheerslasten voor een periode van meer dan 5 jaar zijn vastgelegd, wordt 1% van de Technische Voorziening voor risico deelnemers aan het einde van het boekjaar gerekend Risico van vooroverlijden Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen dat ten behoeve van het risico van vooroverlijden dient te worden aangehouden, wordt als volgt berekend: 0,3% van het aanwezige risicokapitaal vermenigvuldigd met de verhouding tussen het risicokapitaal dat ten laste van het fonds blijft na aftrek van het verzekerde deel in het afgelopen boekjaar en het risico kapitaal in het afgelopen jaar. Dit verhoudingsgetal is ten minste 50% Risico van arbeidsongeschiktheid Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen dat ten behoeve van het risico van arbeidsongeschiktheid wordt gebaseerd op een formule die bestaat uit geboekte premies en bruto schades in de afgelopen drie jaren. Doordat volledige herverzekering plaats heeft is de aan te houden buffer voor arbeidsongeschiktheid gering. 19

20 5.3.4 Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen per 1 januari 2015 De minimaal vereiste dekkingsgraad bedraagt 104.3%. Het Minimaal Vereist Eigen Vermogen per 1 januari 2015 bedraagt en is als volgt samengesteld (in duizenden): Beleggingsrisico: Beheerlasten 0 Overlijdensrisico 290 Premievrijstellingsrisico 60 Totaal Vereist Eigen Vermogen PF NIBC dient ingevolge artikel 132 van de Pensioenwet te beschikken over een Vereist Eigen Vermogen. Het Vereist Eigen Vermogen van PF NIBC wordt gedefinieerd in dit hoofdstuk. Indien het Eigen Vermogen van PF NIBC lager is dan het Vereist Eigen Vermogen en hoger is dan het Minimaal Vereist Eigen Vermogen, is sprake van een tekort en dient een herstelplan te worden opgesteld. Het Vereist Eigen Vermogen is het Eigen Vermogen dat behoort bij de evenwichtssituatie van het pensioenfonds. In de evenwichtssituatie is het Eigen Vermogen zodanig dat met de wettelijk vastgestelde zekerheidsmaat van 97,5% voor de als onvoorwaardelijk aangemerkte onderdelen van de Pensioenovereenkomsten wordt voorkomen dat het Pensioenvermogen binnen één jaar lager is dan de Technische Voorzieningen. Voor de berekening van het Vereist Eigen Vermogen hanteert het fonds de door DNB ontwikkelde gestandaardiseerde methode waarin door middel van risicofactoren voor de gehele balans van activa en passiva rekening wordt gehouden met: - het renterisico (zie 5.4.1) - het aandelen- en vastgoedrisico (zie 5.4.2) - het valutarisico (zie 5.4.3) - het grondstoffenrisico (zie 5.4.4) - het kredietrisico (zie 5.4.5) - het verzekeringstechnisch risico. (zie 5.4.6) - Liquiditeitsrisico, concentratierisico en operationeel risico (zie 5.4.7) Het fonds berekent het Vereist Eigen Vermogen aan de hand van de strategische assetmix en de feitelijke assetmix. De hoogste van beiden geldt als Vereist Eigen Vermogen. De door de wetgeving vastgestelde risicofactoren, ook wel solvabiliteitscomponenten (S-jes) genoemd, vormen samen op basis van onderstaande wortelformule : Totaal = ( S1 S2 (2* * S1 * S2 ) S3 S4 S5 S6 S7 S8 S9 S ) In deze wortelformule wordt verondersteld dat een negatieve ontwikkeling van de aandelenmarkten samengaat met een negatieve ontwikkeling van de rentestanden, derhalve wordt in de wortelformule een correlatie ( ) tussen zakelijke waarden risico enerzijds en renterisico anderzijds verondersteld van 50%. De overige risicocategorieën kennen volgens het standaardmodel geen onderlinge correlatie. In de hiernavolgende paragrafen worden de berekeningen die ten grondslag liggen aan het Vereist Eigen Vermogen nader toegelicht Renterisico (S1) Pensioenfondsen kennen een langere looptijd voor hun verplichtingen dan voor hun bezittingen. Vanwege deze mismatch ondervindt een fonds renterisico. Immers bij een rentedaling zullen de verplichtingen sterker toenemen in waarde dan de bezittingen. Het standaardmodel van DNB bevat voorgeschreven rentescenario s (verschuiving actuele rentetermijnstructuur via voorgeschreven rentefactoren) om het Vereist Eigen Vermogen voor dit risico te bepalen De impact van een renteschok op de vastrentende waarden en technische voorzieningen is berekend met behulp van de kasstroommethodiek. 20

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Aanvullend reglement 2016. Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag)

Aanvullend reglement 2016. Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2016 Pensioenopbouw boven salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Definities 4 2. Algemeen 5 3. Deelneming 5 4. Vaststelling Aanvullende pensioengrondslag

Nadere informatie

Aanvullend reglement. Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016. 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag)

Aanvullend reglement. Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016. 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) 2016 20150622 Reglement Pensioenopbouw boven Salarisgrens (laag) Aanvullend reglement 2 Voorwoord De verplichte pensioenregeling

Nadere informatie

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015

Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 1 Aanvullend reglement Extra Pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 20150324 Reglement Pensioenopbouw Extra pensioenopbouw Boven de Salarisgrens 2015 Aanvullend reglement 2 Voorwoord

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016 Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2016 Er zijn drie DEPF pensioenreglementen: 67, 65 en VP. - Onder het 67-reglement zijn een basisregeling en een overgangsregeling opgenomen. - Voor het 65-reglement

Nadere informatie

de pensioengerechtigde leeftijd of bij eerder overlijden, zoals aanspraken op ouderdomsen nabestaandenpensioen en pré-pensioen.

de pensioengerechtigde leeftijd of bij eerder overlijden, zoals aanspraken op ouderdomsen nabestaandenpensioen en pré-pensioen. de pensioengerechtigde leeftijd of bij eerder overlijden, zoals aanspraken op ouderdomsen nabestaandenpensioen en pré-pensioen. De hierna opgenomen bepalingen worden niet alleen toegepast op formeel overeengekomen

Nadere informatie

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015

Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015 Samenvatting DEPF reglementen Per 1 januari 2015 Er zijn drie DEPF pensioenreglementen: 67, 65 en VP. - Onder het 67-reglement zijn een basisregeling en een overgangsregeling opgenomen. - Voor het 65-reglement

Nadere informatie

REGLEMENT AANVULLEND PENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE

REGLEMENT AANVULLEND PENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE REGLEMENT AANVULLEND PENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE 1 INHOUDSOPGAVE REGLEMENT AANVULLEND PENSIOEN BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN... 3 ARTIKEL 1. AANSPRAKEN... 3 ARTIKEL 2. VARIABEL PENSIOENGEVEND SALARIS...

Nadere informatie

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens 1 Artikel 1. Definities Fonds Stichting Pensioenfonds Equens Werkgever Equens SE Bestuur Het bestuur van het Fonds Verantwoordingsorgaan Het

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt.

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. ABTN A-Factor AFM Afkoop Anw AOW Arbeidsongeschiktheidspensioen Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. Aanduiding voor

Nadere informatie

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST In aanvulling op de eerder tussen de werkgever en diens werknemers gesloten pensioenovereenkomst maken met ingang van 1 januari 2008 de hierna vermelde bepalingen deel

Nadere informatie

Collectieve arbeidsovereenkomst inzake pensioenen NYSE Euronext

Collectieve arbeidsovereenkomst inzake pensioenen NYSE Euronext Collectieve arbeidsovereenkomst inzake pensioenen NYSE Euronext PARTIJEN: a) Euronext Amsterdam N.V., statutair gevestigd te Amsterdam, rechtsgeldig vertegenwoordigd door Cees Vermaas, bestuursvoorzitter,

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Betreft: Startbrief in verband met toetreding tot de pensioenregeling

Betreft: Startbrief in verband met toetreding tot de pensioenregeling Yvonne Bloem Administrateur Stichting Pensioenfonds Syngenta Nederland Westeinde 62 Postbus 2 1600 AA Enkhuizen Tel. 0228-366 435 Fax. 0228-366 445 yvonne.bloem@syngenta.com Betreft: Startbrief in verband

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

Transparantiedocument

Transparantiedocument Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Ahold (versie: 28 april 2015) Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ahold is de financiële dienstverlener voor Koninklijke Ahold N.V.

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620 Artikel 1 Inleiding De wijze waarop de Stichting Pensioenfonds SMIT wordt bestuurd ligt op hoofdlijnen vast in de statuten. In dit bestuursreglement wordt hier verder invulling aan gegeven. Het bestuursreglement

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 1 Reglement Verantwoordingsorgaan Artikel 1. Definities Voor dit reglement zijn de begripsomschrijvingen van de statuten van

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3 Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering

Nadere informatie

Reglement ANW-hiaatverzekering. van. Pensioenfonds Deloitte

Reglement ANW-hiaatverzekering. van. Pensioenfonds Deloitte Reglement ANW-hiaatverzekering van Pensioenfonds Deloitte Versie: April 2013 Inhoudsopgave Artikel 1 Begripsomschrijvingen 3 Artikel 2 ANW-hiaatverzekering 5 Artikel 3 Deelnemerschap 5 Artikel 4 Aanmelding

Nadere informatie

Welk pensioen kunt u verwachten?

Welk pensioen kunt u verwachten? Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 3A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering.

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling Brochure Pensioenregeling Wat houdt de brochure Pensioenregeling in? De brochure maakt deel uit van de startbrief. In de brochure wordt de pensioenregeling in begrijpelijke taal toegelicht aan de hand

Nadere informatie

Taakopdracht, bevoegdheden en samenstelling commissies. van het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf

Taakopdracht, bevoegdheden en samenstelling commissies. van het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf Taakopdracht, bevoegdheden en samenstelling commissies van het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf Versie: mei 2013 1 Visitatiecommissie De visitatiecommissie heeft

Nadere informatie

REGLEMENT AANVULLINGSREGELINGEN PER 1 JANUARI 2006 STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE HANDEL IN BOUWMATERIALEN

REGLEMENT AANVULLINGSREGELINGEN PER 1 JANUARI 2006 STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE HANDEL IN BOUWMATERIALEN REGLEMENT AANVULLINGSREGELINGEN PER 1 JANUARI 2006 STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE HANDEL IN BOUWMATERIALEN Februari 2011 HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1.1 Inleidende bepalingen 1.

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1 <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1 Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016

Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016 Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016 Inleiding Als, conform artikel 2 of artikel 6 van het Vrijstellings- en boetebesluit Wet Bpf 2000, vrijstelling kan worden verkregen,

Nadere informatie

Jaarvergadering van deelnemers. Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2015

Jaarvergadering van deelnemers. Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2015 Jaarvergadering van deelnemers Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2015 Agenda 1. Opening 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Vaststelling notulen jaarvergadering 25 juni 2014 4. Verslag, rekening en

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT 2 Van Stichting Pensioenfonds Holland Casino

PENSIOENREGLEMENT 2 Van Stichting Pensioenfonds Holland Casino 1 PENSIOENREGLEMENT 2 Van Stichting Pensioenfonds Holland Casino Artikel 1. Definities In dit reglement wordt verstaan onder: het fonds : Stichting Pensioenfonds Holland Casino; het bestuur : het bestuur

Nadere informatie

REGLEMENT PENSIOENSPAREN van Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate

REGLEMENT PENSIOENSPAREN van Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate REGLEMENT PENSIOENSPAREN van Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate (versie 1 januari 2015) Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate (Pensioenfonds Ten Cate) Bezoekadres: Brugstraat 2, Almelo

Nadere informatie

Tabellenboek 2015. Stichting Pensioenfonds ING. Geldig vanaf 01-01-2015

Tabellenboek 2015. Stichting Pensioenfonds ING. Geldig vanaf 01-01-2015 Tabellenboek 2015 Stichting Pensioenfonds ING Geldig vanaf 01-01-2015 i Inhoudsopgave A. Uitgangspunten 1 B. Reglement Basisregeling Pensioen 62 4 B.01. Herschikking van partner- en ouderdomspensioen 4

Nadere informatie

Reglement verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen

Reglement verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen Reglement verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen 9 september 2014 Reglement verantwoordingsorgaan SPD 1 van 7 Artikel 1. Definities Bestuur: Deelnemer: Pensioengerechtigde: Intern

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Aanvulling 3 op het Pensioenreglement 2011

Aanvulling 3 op het Pensioenreglement 2011 Aanvulling 3 op het Pensioenreglement 2011 Het Pensioenreglement 2011 geldend voor werknemers voor wie op 31 juli 2011 het pensioenreglement 2008 van toepassing is dan wel in dienst getreden op of na 1

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Op dit Uniform Pensioenoverzicht staan de bedragen die u ontvangt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid,

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland De heer U. Pensioenoverzicht Januarilaan 1 2010 XX SCHIPHOL-RIJK Tupolevlaan 1 1119 NW Schiphol-Rijk Postbus 22610 1100 DC Amsterdam-Z.O. Tel 020-526 26 26 Fax

Nadere informatie

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 1 Doel van deze bijeenkomst Toelichting waarom overstap naar nieuwe pensioenuitvoerder Toelichting waarom nieuwe pensioenregeling per 1-1-2015

Nadere informatie

REGLEMENT AANVULLEND ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN VAN STICHTING PENSIOENFONDS IMTECH

REGLEMENT AANVULLEND ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN VAN STICHTING PENSIOENFONDS IMTECH REGLEMENT AANVULLEND ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN VAN STICHTING PENSIOENFONDS IMTECH Inhoudsopgave Artikel Titel 1. Algemene bepalingen 1 2. Deelnemers 1 3. Jaarsalaris 2 4. Arbeidsongeschiktheidspensioengrondslag

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 Inhoud Inleiding 3 1. Beschrijving crisissituatie 3 2. Beleidsdekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Voor de Drankindustrie Uitvoeringsovereenkomst Aanvullende pensioenregeling

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Voor de Drankindustrie Uitvoeringsovereenkomst Aanvullende pensioenregeling Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Voor de Drankindustrie Uitvoeringsovereenkomst Aanvullende pensioenregeling Uitvoeringsovereenkomst excedent middelloonregeling per 1 januari 2015 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk

Nadere informatie

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw 3 Welkom! Informatie over uw pensioenregeling bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de sector

Nadere informatie

Reglement van het Verantwoordingsorgaan

Reglement van het Verantwoordingsorgaan Reglement van het Verantwoordingsorgaan Per 3 december 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk I Algemene bepalingen 3 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter 4 Artikel 3

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling

JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling INHOUD 2 Wie voert de pensioenregeling uit? Het pensioengebouw in Nederland De pensioenregelingen van RELX in Nederland Vergelijking CDC en IDC Welke

Nadere informatie

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00%

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% Benchmark pensioenfondsen Inleiding De Vereniging exleaseplan (VeLP) heeft het initiatief genomen om een benchmarkstudy te maken voor de Stichting Pensioenfonds Lease Beheer (SPLB). Het doel van deze benchmark

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

REGLEMENT PENSIOENSPAREN van Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate. Per 1 januari 2011

REGLEMENT PENSIOENSPAREN van Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate. Per 1 januari 2011 REGLEMENT PENSIOENSPAREN van Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate Per 1 januari 2011 Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate Bezoekadres: Brugstraat 2, Almelo Correspondentieadres: Postbus

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67)

Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67) Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67) artikel 1. Algemeen Deze regeling is een bijlage bij het pensioenreglement van 1 van Stichting Pensioenfonds General Electric Nederland,

Nadere informatie

Bijlage I bij instemmingsverzoek BoMa Ondernemingsraad. Elementen van de per 1 januari 2015 voorgestelde pensioenregeling

Bijlage I bij instemmingsverzoek BoMa Ondernemingsraad. Elementen van de per 1 januari 2015 voorgestelde pensioenregeling Bijlage I bij instemmingsverzoek BoMa Ondernemingsraad Elementen van de per 1 januari 2015 voorgestelde pensioenregeling In bijlage I bij het instemmingsverzoek zijn de elementen van de met ingang van

Nadere informatie

Uw pensioen goed geregeld

Uw pensioen goed geregeld Uw pensioen goed geregeld 2010 Uw pensioen goed geregeld bij Wolters Kluwer Nederland Een pensioen opbouwen is belangrijk. Dit is namelijk uw inkomen wanneer u met pensioen gaat. En het is het eventuele

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen Bij een eindloonregeling bouwt u veel meer pensioen op als u gedurende uw werkzame leven behoorlijk carrière maakt (lees salarisstijgingen ontvangt). Want u ontvangt het pensioen over uw laatste en dus

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Einde dienstverband en uw pensioen

Einde dienstverband en uw pensioen Einde dienstverband en uw pensioen INHOUD PAGINA 1. Inleiding 2 2. Het op de ontslagdatum opgebouwde pensioen 3 3. Het nabestaandenpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum 3 4. Het wezenpensioen 3

Nadere informatie

Artikel 1 Begripsomschrijvingen 2. Artikel 2 Voorwaarden deelneming 3. Artikel 3 Aanvang ANW-hiaatpensioenreglement, einde dekking, nietige dekking 3

Artikel 1 Begripsomschrijvingen 2. Artikel 2 Voorwaarden deelneming 3. Artikel 3 Aanvang ANW-hiaatpensioenreglement, einde dekking, nietige dekking 3 Stichting Pensioenfonds ARCADIS Nederland Reglement ANW-hiaatpensioen Inhoudsopgave pagina Artikel 1 Begripsomschrijvingen 2 Artikel 2 Voorwaarden deelneming 3 Artikel 3 Aanvang ANW-hiaatpensioenreglement,

Nadere informatie

Tabellenboek. geldig van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2016. Duidelijk over dadelijk

Tabellenboek. geldig van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2016. Duidelijk over dadelijk geldig van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2016 2016 Inhoudsopgave Algemeen... 3 Geldigheid... 4 Uitgangspunten... 5 Pensioenvervroeging... 6 Uitruil tussen partnerpensioen en ouderdomspensioen...

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Competentievisie verantwoordingsorgaan. Juli 2014

Competentievisie verantwoordingsorgaan. Juli 2014 Competentievisie verantwoordingsorgaan Juli 2014 Versie 1.0 1 juli 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Competentievisie...3 Hoofdstuk 2 Profiel van het fonds...3 Hoofdstuk 3 Profiel verantwoordingsorgaan...3

Nadere informatie

Contractnr. /001

<WERKGEVER> Contractnr. <REG>/001 NETTOPENSIOENREGELING Uitvoeringsovereenkomst Contractnr. /001 Versiedatum: 1-1-2016 Pagina 2 van 10 Overeenkomst Nettopensioenregeling /001 (uitvoeringsovereenkomst in de zin van

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

ANW- Hiaat Reglement 2015. De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland

ANW- Hiaat Reglement 2015. De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland ANW- Hiaat Reglement 2015 De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Inhoudsopgave Artikel 1. Algemene bepalingen... 3 Artikel 2. Deelnemers... 5 Artikel 3. ANW-Hiaat... 5 Artikel 4. Einde van

Nadere informatie

REGLEMENT EXCEDENT ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE

REGLEMENT EXCEDENT ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE REGLEMENT EXCEDENT ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE INHOUDSOPGAVE REGLEMENT EXCEDENT ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN... 3 Artikel 1. DEELNEMERS... 4

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedek- kingsbedrijven (Bpf-Bitumen)

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedek- kingsbedrijven (Bpf-Bitumen) Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedek- kingsbedrijven (Bpf-Bitumen) 7a 7.1 Algemeen 60 7.2 Deelnemers 62 7.3 Premies 62 7.4 Ouderdomspensioen 63 7.5 Vervroegd pensioen 63

Nadere informatie

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Voorzitter: R.J.P. Siebesma AGENDA: 1. Opening 2. Notulen deelnemersvergadering d.d. 20 september 2011 3. Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 16 > JAARGANG 12 > APRIL 2015 INHOUD > Hoe is de nieuwe pensioenregeling tot stand gekomen? [p.1] Fiscaal kader per 1 januari 2015 [p.2]

Nadere informatie

R E G L E M E N T voor P R E - P E N S I O E N. van Stichting Sportfondsen Pensioenfonds te Amsterdam

R E G L E M E N T voor P R E - P E N S I O E N. van Stichting Sportfondsen Pensioenfonds te Amsterdam R E G L E M E N T voor P R E - P E N S I O E N van Stichting Sportfondsen Pensioenfonds te Amsterdam INHOUD Inleidende bepalingen Artikel 1. Aanvullende pensioenregeling 1 Artikel 2. Deelnemerschap 1 Artikel

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE DRANKINDUSTRIE mei 2009 B EGRIPSBEPALINGEN Artikel 1 Definities Dit reglement verstaat onder: fonds: bestuur:

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT II STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN. Juni 2015

PENSIOENREGLEMENT II STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN. Juni 2015 PENSIOENREGLEMENT II STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE MEUBELINDUSTRIE EN MEUBILERINGSBEDRIJVEN Juni 2015 ARTIKEL 1 Begripsbepalingen De definities en de begripsomschrijvingen zoals vermeld in

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen Algemeen 1 Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiële situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

PENSIOENREGLEMENT V OVERGANGSREGELING VOOR DEELNEMERS GEBOREN OP OF NA 1 JANUARI 1950

PENSIOENREGLEMENT V OVERGANGSREGELING VOOR DEELNEMERS GEBOREN OP OF NA 1 JANUARI 1950 PENSIOENREGLEMENT V OVERGANGSREGELING VOOR DEELNEMERS GEBOREN OP OF NA 1 JANUARI 1950 STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG GELDEND VANAF 1 JANUARI 2006 April 2015 OVERGANGSREGELING

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie