Van 1971 tot nu Schepen om aanwezig te zijn en actie te voeren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van 1971 tot nu Schepen om aanwezig te zijn en actie te voeren"

Transcriptie

1 Van 1971 tot nu Schepen om aanwezig te zijn en actie te voeren Van bij het begin is de geschiedenis van Greenpeace nauw verbonden met de zee. Ook vandaag helpen onze schepen om getuige te zijn van milieumisdrijven, maar ook en vooral om actie te ondernemen voor de bescherming van het zeeleven. Phyllis Cormack De Phyllis Cormack is de boot die aan de basis lag van de oprichting van Greenpeace, 40 jaar geleden: aan boord van deze sleepboot vertrokken 12 activisten om de Amerikaanse kernproeven op Amchitka, voor de kust van Alaska, aan de kaak te stellen. Dat was in De boot werd omgedoopt tot Greenpeace. Op een vergadering ter voorbereiding van de expeditie richting Amchitka, maakte Irving Stowe het vredesteken en zei peace. De Canadese milieuactivist Bill Darnell, doorgaans iemand erg zwijgzaam, antwoordde: Make it a green Peace. Het volstond om de twee woorden achter elkaar te zetten om Greenpeace te krijgen. De naam van de boot, en de milieuorganisatie was geboren. Greenpeace / Robert Keziere De Phyllis Cormack, omgedoopt tot Greenpeace in 1971.

2 Rainbow Warrior I Het is onmogelijk om de geschiedenis van Greenpeace te vertellen zonder de Rainbow Warrior te vermelden. De Rainbow Warrior I begon zijn carrière als de Sir William Hardy, een sleepboot die voor wetenschappelijk onderzoek werd gebruikt door het Britse ministerie van Landbouw en Visvangst. Greenpeace tikte de boot uit 1955 op de kop in 1977 en gaf hem de naam Rainbow Warrior, naar een legende van een Indianenstam die door de activisten van het eerste uur werd verteld onderweg naar Amchitka. Wanneer er geen grondstoffen meer in de Aarde zitten, wanneer de zee zwart kleurt, wanneer de kanalen vergiftigd zijn, wanneer de damherten stuk voor stuk sterven op de wegen, net voor het te laat is, zullen de indianen hun spirit herwinnen en de blanke man leren dat hij de Aarde moet respecteren. Ze zullen allemaal verenigd zijn en krijgers van de regenboog worden, en ze zullen strijden om de oorspronkelijke schoonheid van de Aarde te herstellen... Indiaanse legende Zeven jaar later zal deze legende zijn naam geven aan het eerste schip van Greenpeace: de Rainbow Warrior. Eerste reis en eerste overwinning In 1978 en 1979 voerde de Rainbow Warrior campagne tegen de commerciële walvisvangst. Het was dankzij acties van Greenpeace dat de Internationale Walviscommissie eindelijk een moratorium op de commerciële vangst instelde. Nog in 1978 nam de Rainbow Warrior het op voor de grijze zeehonden op de Orkney-eilanden in het noorden van Schotland. Actievoerders dreven de zeehonden in het water vlak voor de jagers arriveerden. De mediatisering miste zijn effect niet: de jacht is gestopt. In 1985 zette het schip koers naar de Marshall-eilanden, waar de bewoners van Rongelap om de hulp van Greenpeace inriepen. Hun eiland was sterk vervuild door Amerikaanse kernproeven in de jaren De Rainbow Warrior bracht honderden inwoners naar Mejao, 200 kilometer verder. Greenpeace / Fernando Pereira Evacuatie van inwoners van Rongelap in 1985.

3 Aanslag op de RW Nadat Greenpeace hulp had geboden aan deze eerste milieuvluchtelingen, meerde de Rainbow Warrior aan in de haven van Auckland (Nieuw-Zeeland), om van daaruit te vertrekken naar de Franse nucleaire site van Moruroa. Het land had in 1974 zijn openluchtproeven gestaakt, maar bleef ondergronds kernproeven uitvoeren. De Rainbow Warrior heeft de haven van Auckland nooit verlaten: op 10 juli 1985 brachten twee explosies het schip tot zinken. Fernando Pereira, een fotograaf van Greenpeace, kwam bij de aanslag om het leven. De bewijzen tegen de Franse regering stapelden zich op. Onder internationale druk heeft ze de feiten toegegeven. De tragedie richtte de schijnwerpers wereldwijd op de strijd van Greenpeace, en gaf de organisatie meer kracht en vastberadenheid om zijn missie uit te voeren. Een van de principes van Greenpeace, een van de zaken die ons bijzonder maken, is geweldloosheid. Fernando had niet moeten sterven, hij vormde voor niemand een fysieke bedreiging. Ik hoop dat generaties van activisten aan boord van het nieuwe schip even vastberaden, uitzonderlijk en geïnspireerd zullen zijn als hij. Verklaring van Pete Willcox, kapitein van de Rainbow Warrior I, in 2010 Twee jaar na de tragedie werd de Rainbow Warrior, die niet meer te herstellen viel, naar de bodem van de zee neergelaten in de baai van Matauri in Nieuw-Zeeland. Een Maori-ceremonie begeleide het schip naar zijn laatste rustplaats, waar het nog dienst doet als kunstmatig koraalrif voor de mariene fauna. Greenpeace / John Miller Aanslag op de Rainbow Warrior, Rainbow Warrior II De Rainbow Warrior II rolde op 10 juli 1989 in het water, de dag waarop de vierde verjaardag van de aanslag op de Rainbow Warrior I werd herdacht. Het is ongetwijfeld het bekendste schip van Greenpeace. Een van zijn gloriemomenten was in 1995 wanneer de RWII terugkeerde naar Moruroa om er te protesteren tegen de Franse kernproeven. Nadat het schip werd geramd en geënterd door Franse commando's, ging de Rainbow Warrior door met het protest en kon het zich bij een flottielje van vredesactivisten uit de hele wereld aansluiten.

4 Na een wereldwijde golf van protest zetten de Fransen in januari 1996 een punt achter hun kernproeven. Greenpeace / Steve Morgan Rainbow Warrior op weg naar Moruroa in De Rainbow Warrior heeft nog andere overwinningen op zijn palmares staan: in 2002 registreerde hij de terugtrekking van de gletsjers in Noorwegen, in 2004 schoot de RWII de slachtoffers van de tsunami in Zuid-Azië te hulp, in 2009 kwam het schip in actie tegen het gebruik van illegale visnetten in Italië. Die werden uiteindelijk in beslag genomen in aanwezigheid van Greenpeace. Na 52 jaar op zee (waarvan 21 in dienst van Greenpeace) voer de Rainbow Warrior zijn laatste haven binnen: Greenpeace heeft het schip geschonken aan een humanitaire organisatie in Bangladesh die er een drijvend ziekenhuis van zal maken. Deze boot heeft mensen uit de hele wereld vervoerd en was een icoon van hoop tegenover pessimisme, een symool van actie tegenover zelfgenoegzaamheid. Het is tijd voor de wissel van de wacht. Mike Fincken, kapitein van de Rainbow Warrior II Vandaag neemt de Rainbow Warrior III zijn taak over jaar na zijn oprichting heeft Greenpeace niets verloren van zijn kracht en capaciteit om actie te voeren op volle zee.

5 De Esperanza en de Arctic Sunrise Deze twee schepen vervolledigen de vloot van Greenpeace. Ironisch genoeg was de MV Arctic Sunrise in een vorig leven bestemd voor de zeehondenjacht. Eind 1996 liet Greenpeace het schip aanpassen aan de ijzige omstandigheden van de ijszeeën. Het 49 meter lange schip voer als eerste helemaal rond het James Ross-eiland in het zuidpoolgebied. Niet alleen opwindend, maar ook zeer verontrustend. De tocht was mogelijk doordat een gigantische ijsplaat deels was gesmolten en afgebroken. Oorzaak: de opwarming van de aarde. In 2005 reisden wetenschappers mee aan boord naar het noordpoolgebied. Geschokt ontdekten ze dat een grote gletsjer op Groenland veel sneller smolt dan ze dachten. Greenpeace / Paul Hilton De Arctic Sunrise (links) en de Esperanza. De Arctic Sunrise maakte de Japanse walvisjagers het leven zuur, een strijd waaraan ook de Esperanza deelnam. Oorspronkelijk een Russisch blusschip, kwam de Esperanza in 2002 in handen van Greenpeace. Zijn naam werd gekozen door onze cyberactivisten. Het schip van 72 meter lang aarzelt niet om de achtervolging in te zetten op de Japanse schepen die blijven jagen op walvissen in zones die nochtans beschermd zijn. In de zomer van 2011 kwamen de beide schepen in actie in het noordpoolgebied, tegen de ontginning van olie daar.

Overwinning! 1974: Frankrijk maakt een einde aan kernproeven in het zuiden van de Stille Oceaan

Overwinning! 1974: Frankrijk maakt een einde aan kernproeven in het zuiden van de Stille Oceaan Van 1971 tot nu Acties en resultaten In de loop der jaren behaalde Greenpeace talrijke overwinningen voor het milieu. Onmogelijk om ze allemaal op te noemen. Daarom halen we er vier aan, eentje per decennium.

Nadere informatie

Greenpeace / Robert Keziere. 40 jaar 2011.4. Oliver Tjaden / Greenpeace

Greenpeace / Robert Keziere. 40 jaar 2011.4. Oliver Tjaden / Greenpeace Greenpeace / Robert Keziere 40 jaar 1971 2011 2011.4 Winter 2011 Oliver Tjaden / Greenpeace De gezichten van Greenpeace Greenpeace staat voor mensen van alle leeftijden en beroepen die werken aan hetzelfde

Nadere informatie

SILVER EXPLORER. $ 9.599* per gast. Pakketprijs**: View Suite. Silversea Expeditions SCHIP. vanaf VERTREK 2 DUUR 11 DAGEN JUL 2016

SILVER EXPLORER. $ 9.599* per gast. Pakketprijs**: View Suite. Silversea Expeditions SCHIP. vanaf VERTREK 2 DUUR 11 DAGEN JUL 2016 on the ROCKS begeleide reis Kijk om u heen tijdens uw cruise op de Noord-Atlantische Oceaan en u zal zien wat dit poolgebied zo fantastisch maakt. Gigantische gletsjers, glasheldere ijsbergen en bevroren

Nadere informatie

Zeilen met Mae West in 2015. actief meezeilen. Zeilen met Mae West in 2015. meedoen i navigatie en planning

Zeilen met Mae West in 2015. actief meezeilen. Zeilen met Mae West in 2015. meedoen i navigatie en planning Zeilen met Mae West in 2015 actief meezeilen Zeilen met Mae West in 2015 meedoen i navigatie en planning genieten van de stilte van het Noorden Zeilen met Mae West in 2015 Lekkere keuken niet meer dan

Nadere informatie

2017 editie ON THE ROCKS

2017 editie ON THE ROCKS 20 ed iti 17 ON THE ROCKS e 2017 ARCTIC BEGELEIDE REIS Kijk om u heen tijdens uw cruise op de Noord-Atlantische Oceaan en u zal zien wat dit poolgebied zo fantastisch maakt. Gigantische gletsjers, glasheldere

Nadere informatie

Voordat je de toets maakt Je gaat een toets maken. Je krijgt drie teksten met opdrachten. Je krijgt eerst een voorbeeld.

Voordat je de toets maakt Je gaat een toets maken. Je krijgt drie teksten met opdrachten. Je krijgt eerst een voorbeeld. Voordat je de toets maakt Je gaat een toets maken. Je krijgt drie teksten met opdrachten. Je krijgt eerst een voorbeeld. pagina 1 van 9 Voorbeeldtekst William James Sidis William James Sidis is geboren

Nadere informatie

Wildernis, woongebied en wingewest

Wildernis, woongebied en wingewest Louwrens Hacquebord Wildernis, woongebied en wingewest Een geschiedenis van de poolgebieden Uitgeverij Atlas Contact Amsterdam/Antwerpen Inhoud Inleiding 11 1 Jagers/verzamelaars 17 2 Veehouders op Groenland

Nadere informatie

De exploitatie van het Noordpoolgebied: een historisch perspectief

De exploitatie van het Noordpoolgebied: een historisch perspectief 17 April 2008 1 De exploitatie van het Noordpoolgebied: een historisch perspectief Arctisch Centrum / H.R. de Haas & L. Hacquebord www.arctic-centre.nl www.lashipa.nl 17 April 2008 2 Noordpoolgebied in

Nadere informatie

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace 2. NOORDPOOL OPDRACHT 1 Bekijk het filmpje: 1. Welke landen liggen rondom de Noordpool? 2. In welke zee ligt de Noordpool? Bernd Roemmelt / Greenpeace

Nadere informatie

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika In het vroegere Amerika woonden Indianenstammen. Columbus ontdekte dit land van de Indianen in 1492. Het waren de Azteken, de Inca s

Nadere informatie

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten.

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten. Thema/ onderwerp: Werkblad 8.2 Fort Elmina Korte samenvatting van de leeractiviteit: De geschiedenis van Fort Elmina wordt verteld a.d.h.v. afbeeldingen en een videofragment. Hierna gaan de leerlingen

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

ANTARCTICA een wereld apart!

ANTARCTICA een wereld apart! ANTARCTICA een wereld apart! KRAS-reis van Emilie, Wigger en Paul met de MS Delphin in februari 2010. Wat overheerst na terugkomst in Nederland van onze geslaagde reis naar Antarctica is dankbaarheid.

Nadere informatie

Het Belgische luchttoezicht boven de Noordzee

Het Belgische luchttoezicht boven de Noordzee Het Belgische luchttoezicht boven de Noordzee Twaalf jaar diversifiëring van opdrachten Het Belgische programma voor luchttoezicht boven de Noordzee werd opgestart in 1991. Dit toezicht vanuit de lucht

Nadere informatie

Canada. Inleiding. Het Land

Canada. Inleiding. Het Land Canada Inleiding Mijn spreekbeurt gaat over Canada ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik er meer van wilde weten en dat ik het leuk vond om over Canada te doen Het Land 1 / 8 Canada is het één na grootste

Nadere informatie

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a De Evolutietheorie Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a 1 Inhoudsopgave 2. Inleiding... 3 3. Wat is Evolutie en wie is Darwin?... 4 3.1 Wat is Evolutie?... 4 3.2

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust biologie van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen kunnen

Nadere informatie

Doorbraak.eu. Rabiye Bekar.

Doorbraak.eu. Rabiye Bekar. Rabiye Bekar. Het zijn een paar çapulcu s, zei een gouverneur onlangs over verzet van de bevolking van het Zwarte Zee-gebied in Turkije. Tijdens de Gezi-protesten in 2013 werden de honderdduizenden activisten

Nadere informatie

Schotland reis MS Word Export To Multiple PDF Files Software - Please purchase license. 10 mei tot 15 mei

Schotland reis MS Word Export To Multiple PDF Files Software - Please purchase license. 10 mei tot 15 mei MS Word Export To Multiple PDF Files Software - Please purchase license. Schotland reis 2009 10 mei tot 15 mei De week rust pakte even anders uit voor de achter gebleven bemanning, het was zo n bar weer

Nadere informatie

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis C Deze les bestaat uit 16 vragen over de zeescheepvaart. De meeste vragen hebben ook met aardrijkskunde en geschiedenis te maken. Als je deze les af hebt, weet je alles over de scheepvaart! eerkeuzevragen

Nadere informatie

3 januari foto: Mark van de Weg

3 januari foto: Mark van de Weg 81 3 januari 2013 foto: Mark van de Weg IJzig werkterrein op 78 N - Verwaaid zonder wind - Het Grote Ontdekken in de Pacific - Instappen op latere leeftijd - Over Sunk Sand naar Ramsgate - Boot Düsseldorf

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon Karin Jager T +31 70 348 5514

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED

Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen

Nadere informatie

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Vandaag is het precies 70 jaar geleden dat ons land werd bevrijd. Generaties Nederlanders zijn opgegroeid in een

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kleuren Inleiding Hallo allemaal. Ik hou mijn spreekbeurt over kleuren omdat ik het een leuk en interessant onderwerp vind en ook omdat kinderen er niet zo snel op komen denk ik. Ik heb mijn spreekbeurt

Nadere informatie

Nieuwe koude oorlog vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Nieuwe koude oorlog vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/82640 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

De week van Springmuis.

De week van Springmuis. De week van Springmuis. Vandaag is het verhaal verteld over Springmuis. Het verhaal is afkomstig van een legende van de Noord Amerikaanse vlakte-indianen. Het verhaal gaat over onzekerheid, het verlangen

Nadere informatie

Schokland Werelderfgoed Kijktocht voortgezet onderwijs

Schokland Werelderfgoed Kijktocht voortgezet onderwijs Schokland Werelderfgoed Kijktocht voortgezet onderwijs Opdracht 1 Bij de tekst Schokland Werelderfgoed op de grond. 1a. Deze luchtfoto is gemaakt rond 1930. Toen was Schokland nog echt een eiland. Waarom

Nadere informatie

Ik ben het Net. Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! VISSERIJ 7 8 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer.

Ik ben het Net. Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! VISSERIJ 7 8 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. VISSERIJ Ik ben het Net Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Haring! Verse

Nadere informatie

Winterspelen in Vancouver, Canada

Winterspelen in Vancouver, Canada Winterspelen in Vancouver, Canada Van 12 tot en met 28 februari vinden de 21 e Olympische Winterspelen in Canada plaats. Nederland doet met verschillende sporten mee en maakt vooral kans op medailles bij

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje b Bijlage VMBO-KB 2008 2 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje 800045-2-736b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Reclame voor fietsrijlessen voor vrouwen (1896). bron 2 Op de

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname : Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie

Geschiedenis van Suriname : Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie Geschiedenis van Suriname 1667-1683: Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie 581-1795: De Republiek In de 17e en 18e eeuw spraken we nog niet van één Nederland maar, van de Republiek der

Nadere informatie

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur?

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur? Opdracht 1a. In de tabel hieronder staan een aantal materialen. Bedenk per type materiaal 3 soorten afval die je tegenkomt onderweg naar school of op het schoolplein. Zoek per categorie van 1 soort afval

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL 2006

Bijlage VMBO-GL en TL 2006 Bijlage VMBO-GL en TL 2006 tijdvak 2 dinsdag 20 juni 9.00-11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Bronnenboekje 600051-2-583b DE INDUSTRIËLE SAMENLEVING IN NEDERLAND DE VERHOUDING MENS

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2006 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE INDUSTRIËLE SAMENLEVING IN NEDERLAND + DE VERHOUDING MENS EN MILIEU 2p 1 Vóór en na 1850 werden in Nederland producten gemaakt.

Nadere informatie

Schenk een betere wereld. Schenken en nalaten aan Greenpeace

Schenk een betere wereld. Schenken en nalaten aan Greenpeace Schenk een betere wereld Schenken en nalaten aan Greenpeace Rouvillois/GP Wat doet Greenpeace? Greenpeace is een internationale milieuorganisatie die door onderzoek, overleg en acties werkt aan een duurzaam

Nadere informatie

Reisverslag Helgoland

Reisverslag Helgoland Reisverslag Helgoland Op donderdagochtend om 4 uur ben ik met een goede vriend vertrokken naar Bremerhaven in Duitsland waar we om half tien de boot moesten hebben naar Helgoland. Doordat we door de Duitse

Nadere informatie

TARZAN EN DE AMAZONEN.

TARZAN EN DE AMAZONEN. HOOFDSTUK III TARZAN EN DE AMAZONEN. Tarzan vindt dat het tijd is dat Boy, die snel gegroeid is, leert jagen. Hij onderneemt met hem lange tochten door de jungle en leert hem de zeden en gewoonten der

Nadere informatie

Inhoud. Index. 1. Hoe zien de Verenigde Staten eruit? 2. De ontdekking van Amerika. 3. Indianen. 4. Geografie en natuur

Inhoud. Index. 1. Hoe zien de Verenigde Staten eruit? 2. De ontdekking van Amerika. 3. Indianen. 4. Geografie en natuur 1. Hoe zien de Verenigde Staten eruit? Wolkenkrabbers 5 De Amerikaanse schoolbus 6 Wat eten Amerikanen? 6 Amerikaanse sporten 6 Opdracht 1 Hoe zien de Verenigde Staten er uit? 7 Inhoud 2. De ontdekking

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname : de slavenhandel

Geschiedenis van Suriname : de slavenhandel Geschiedenis van Suriname 1502-1808: de slavenhandel 1502: het begin van de Europese slavenhandel Na de ontdekking van Amerika werden er door de Spanjaarden en Portugezen al snel plantages aangelegd. Op

Nadere informatie

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een museum uit die tijd. Openluchtmuseum

Nadere informatie

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12 Pagina 1 Didactisch materiaal Affiche, sterreflectoren, veiligheidsjasjes, van het sterzingen Projectfiche sterzingen 2015 Verkleedmateriaal voor Driekoningen CD met sterzangerslied Teksten van de liederen

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

DE GEWONE ZEEHOND. Huiler

DE GEWONE ZEEHOND. Huiler DE GEWONE ZEEHOND Huiler Je gelooft het bijna niet als je in die mooie zwarte ogen kijkt, maar een gewone zeehond is een echt roofdier. Zijn scherpe tanden en gestroomlijnde lichaam zijn perfect voor het

Nadere informatie

Kennismanagement CARMABI - Caribbean Research & Management of Biodiversity Foundation Vanaf 1955

Kennismanagement CARMABI - Caribbean Research & Management of Biodiversity Foundation Vanaf 1955 Kennismanagement CARMABI - Caribbean Research & Management of Biodiversity Foundation Vanaf 1955 www.carmabi.org 1. Inleiding 2. Financiering 3. Kennismanagement 4. Spin-off kennismanagement INLEIDING

Nadere informatie

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart.

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. Regenten en vorsten LES 2 HANDEL 1600 Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. 1700 JE LEERT waarom de moederhandel zo belangrijk is; hoe de VOC werkt; hoe de WIC werkt.

Nadere informatie

Oceanen: zieltogende supermarkten?

Oceanen: zieltogende supermarkten? Herfst 2004 September - oktober - november Oceanen: zieltogende supermarkten? Onze zeeën worden (over)geëxploiteerd. Na de kustwateren te hebben leeggevist, gaan de grote vissersboten steeds verder de

Nadere informatie

Jouw wereld op de kaart. werkblad. VMBO tl, HAVO, VWO klas 1

Jouw wereld op de kaart. werkblad. VMBO tl, HAVO, VWO klas 1 Jouw wereld op de kaart werkblad VMBO tl, HAVO, VWO klas 1 Jouw wereld op de kaart WERKBLAD Recht zo die gaat! Varen op de kaart van Mercator Deze tentoonstelling gaat over Mercator, een beroemde kaartenmaker

Nadere informatie

verlaten nóóit bewoonde plek is wellicht nog fascinerender.

verlaten nóóit bewoonde plek is wellicht nog fascinerender. ECONOMIE teruglopende banenmarkt of oprukkende industrie Een verlaten nóóit bewoonde plek is wellicht nog fascinerender - 6 - - 7 - Tussen de verlaten steden en gebieden die we in kaart brengen zitten

Nadere informatie

De Harderwijker Botterstichting zet HARDERWIJK. op de kaart. Harderwijk - New York Sponsert u ook?

De Harderwijker Botterstichting zet HARDERWIJK. op de kaart. Harderwijk - New York Sponsert u ook? De Harderwijker zet HARDERWIJK op de kaart Ter ere van Henry Hudson 400 jaar Harderwijk - New York Sponsert u ook? Met oud Hollandse schepen naar Amerika Voor deze happening wordt er één vloot samen gesteld

Nadere informatie

Van Kogge tot Coaster

Van Kogge tot Coaster Van Kogge tot Coaster Speurtocht door het Noordelijk Scheepvaartmuseum leeftijd: 12-15 jaar Welkom in het Noordelijk Scheepvaartmuseum! Met deze speurtocht kun je het museum bezoeken en allerlei vragen

Nadere informatie

A V O N T U U R L I J K R E I Z E N I N N O O R W E G E N

A V O N T U U R L I J K R E I Z E N I N N O O R W E G E N A V O N T U U R L I J K R E I Z E N I N N O O R W E G E N zeilen boven de poolcirkel midzomernachtzon wandelen op de lofoten noorderlicht walvisreizen Reisprogramma 2016 NOORS AVONTUUR Een actieve vakantie

Nadere informatie

HAVENS EN DE REIS VAN BONTEKOE

HAVENS EN DE REIS VAN BONTEKOE EN 28 december EN Inleiding Schepen vertrekken of leggen aan. Op de kade wordt gezwaaid en afscheid genomen. En wie na een lange reis terugkeert, wordt begroet door de thuisblijvers. De zee oefent een

Nadere informatie

VERHALEN RONDLEIDINGEN WORKSHOPS ARCHEOLOGIE ONDER WATER FORT DE SCHANS KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI

VERHALEN RONDLEIDINGEN WORKSHOPS ARCHEOLOGIE ONDER WATER FORT DE SCHANS KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI VERHALEN RONDLEIDINGEN FORT DE SCHANS WORKSHOPS 2015 ARCHEOLOGIE ONDER WATER KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI Kaap Skil, de Vuurtoren, de Oudheidkamer en Ecomare zijn onderdeel van Stichting Texels

Nadere informatie

Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015.

Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015. Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015. Dames en heren, Wij gedenken met elkaar in ons land dat het 70 jaar geleden is dat

Nadere informatie

RADIO DEL MARE: EEN AVONTURENROMAN, DIE SLECHT KAN AFLOPEN

RADIO DEL MARE: EEN AVONTURENROMAN, DIE SLECHT KAN AFLOPEN 1 van 7 22-5-2012 15:52 DOSSIER DEL MARE * Haagse Courant, Zaterdag 9 Juni 1979 RADIO DEL MARE: EEN AVONTURENROMAN, DIE SLECHT KAN AFLOPEN Door Jacques Geluk Radio Del Mare begint morgenmiddag om twaalf

Nadere informatie

Op tocht met de New Star. Haal je GSM uit elkaar

Op tocht met de New Star. Haal je GSM uit elkaar Techniek graad 3 Op tocht met de New Star. Haal je GSM uit elkaar Lesvoorbereiding Zet de wakkerste burger-krant klaar op het smartboard. Projecteer de foto's op het smartboard. Print de tekst aankomst

Nadere informatie

Toelichting Sum of Us 2008

Toelichting Sum of Us 2008 Toelichting Sum of Us 2008 De regering van Onsland moet elke dag beslissingen nemen en onderhandelen met andere landen. Hierbij kan wiskunde goed van pas komen, zoals vandaag zal blijken! Vanmiddag zijn

Nadere informatie

Zeerecht GZV (4) Werk- en rusttijden. 4 op 4 af? 5 op 7 af 8 op 4 af? 4 op 8 af 4 op 8 af? 14 op 14 af? gzv-4. gzv-4. gzv-2 kzv-3

Zeerecht GZV (4) Werk- en rusttijden. 4 op 4 af? 5 op 7 af 8 op 4 af? 4 op 8 af 4 op 8 af? 14 op 14 af? gzv-4. gzv-4. gzv-2 kzv-3 Zeerecht GZV (4) Werk- en rusttijden 4 op 4 af? 5 op 7 af 8 op 4 af? 4 op 8 af 4 op 8 af? 14 op 14 af? gzv-2 kzv-3 1 Oefeningen gzv-3 Oefeningen Verplichte oefeningen: Brand Schip verlaten (evacuatie)

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

Cruise naar de spectaculaire Rosszee (met helikopters)

Cruise naar de spectaculaire Rosszee (met helikopters) Cruise naar de spectaculaire Rosszee (met helikopters) Sluit je aan bij Oceanwide Expeditions voor een spectaculaire expeditie naar de Rosszee. De eerste Discovery Cruises naar de Rosszee zijn succesvol

Nadere informatie

De Molukse Emigranten

De Molukse Emigranten De Molukse Emigranten Daar het voor de Molukse militairen na de onafhankelijksoorlog van het toenmalige Nederlands-Indië erg moeilijk werd om zich daar te handhaven [zij hadden immers trouw meegestreden

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

een harpoenier. Dan moeten jullie samen in één bed slapen.

een harpoenier. Dan moeten jullie samen in één bed slapen. In de herberg Ik heet Ismaël. Mijn geld is bijna op. En ik ben het leven op het land zat. Daarom wil ik gaan varen. Op een walvisvaarder, een schip dat op walvissen jaagt. Want ik ben erg nieuwsgierig

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

S(~DI~PI~N. NIEUWSIJlUEf NUMMElt 11,.JULI 2015

S(~DI~PI~N. NIEUWSIJlUEf NUMMElt 11,.JULI 2015 S(~DI~PI~N IN}IOUD Het roer gaat om Oproep De Droom van de schepencarrousel Doelstellingen Markante schepen in beweging Professionaliseren Nieuwe schepen Schepen carrousel en social media Donateur worden

Nadere informatie

Mijn werkstuk gaat over MEXICO

Mijn werkstuk gaat over MEXICO Mijn werkstuk gaat over MEXICO blz 1 Luca Dhanis groep 7 LBB de meerpaal INHOUDSOPGAVE Titel pagina blz 1 Inhoudsopgave blz 2 Inleiding blz 3 Welk land blz 4 Geschiedenis blz 5 Bevolking blz 6 Cultuur

Nadere informatie

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond.

Ten noorden van de evenaar ligt het noordelijk halfrond. Ten zuiden daarvan het zuidelijk halfrond. Rekenen aan de aarde Introductie Bij het vak aardrijkskunde wordt de aarde bestudeerd. De aarde is een bol. Om te bepalen waar je je op deze bol bevindt zijn denkbeeldige lijnen over de aarde getrokken,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20424 21 december 2010 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 15 december 2010,

Nadere informatie

Het monster van Loch Ness

Het monster van Loch Ness Het monster van Loch Ness Je hebt vast wel eens van het monster van Loch Ness gehoord. In Nederland denken wij dat dit een sprookje is over een groot beest dat in een meer rondzwemt. Maar in Schotland

Nadere informatie

2011.4. 40 jaar later... Geweldloosheid Creatieve confrontatie Onafhankelijkheid Gezamenlijke actie

2011.4. 40 jaar later... Geweldloosheid Creatieve confrontatie Onafhankelijkheid Gezamenlijke actie 2011.4 Driemaandelijks magazine Winter 2011 december/januari/februari Nº 92 23ste jaargang 40 jaar later... Geweldloosheid Creatieve confrontatie Onafhankelijkheid Gezamenlijke actie Afgiftekantoor: Brussel

Nadere informatie

wrakken Introductie Scheepvaartroutes op de Noordzee

wrakken Introductie Scheepvaartroutes op de Noordzee Scheeps wrakken Introductie De Noordzee is een van de drukst bevaren zeeën ter wereld. In het Nederlandse deel alleen al varen 340 schepen per dag (dus 124100 per jaar!). En dat is nog afgezien van de

Nadere informatie

Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave

Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave 1. Hoe werd vroeger een amputatiezaag schoongemaakt nadat er bijvoorbeeld een arm was geamputeerd? a met zeep b met water en zand c ze werden niet schoongemaakt

Nadere informatie

Welkom in de Open Hof

Welkom in de Open Hof Welkom in de Open Hof Opw. 616 Gez. 434: 1, 2, 5 Ps51: 5 El 458 Opw. 411 Gez. 182: 1, 2, 6 Gez. 44: 1, 2, 3 Genesis 29: 1-35 Mededelingen Voorganger : ds. Arie Reitsema Schriftlezing: Jan Leo de Hoop Voorbede

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Spreekpunten mw Bijleveld Nationale herdenking Slavernijverleden 1 juli

Spreekpunten mw Bijleveld Nationale herdenking Slavernijverleden 1 juli Spreekpunten mw Bijleveld Nationale herdenking Slavernijverleden 1 juli 2009-06 Slavernij, dames en heren. Eén van de ergste dingen die mensen elkaar kunnen aandoen is proberen een ander te ontmenselijken.

Nadere informatie

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen.

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen. Intro Geachte staatssecretaris, Kamerleden, leden van de debatteams, vrienden, familie en andere aanwezigen. Welkom op deze vroege, HELE vroege vrijdagochtend. Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar..,

Nadere informatie

Bij wie waren David en zijn mannen toen de oorlog tussen de Filistijnen en Israël begon?

Bij wie waren David en zijn mannen toen de oorlog tussen de Filistijnen en Israël begon? David door koning Achis weggestuurd en God geeft David een tik op de vingers. Bij wie waren David en zijn mannen toen de oorlog tussen de Filistijnen en Israël begon? 1 Samuel 29:2 2 De stadsvorsten van

Nadere informatie

DE BRUINVIS. Kleinste walvisachtige van ons grootste natuurgebied, de Noordzee

DE BRUINVIS. Kleinste walvisachtige van ons grootste natuurgebied, de Noordzee DE BRUINVIS Kleinste walvisachtige van ons grootste natuurgebied, de Noordzee Bruinvis paspoort Lengte Gewicht Leeftijd Groepsgrootte 1-10 Voedsel vrouw ± 1,60 m man ± 1,45 m vrouw ± 60 kg man ± 50 kg

Nadere informatie

EINSTEINBRAIN-QUIZ PART VI - RONDE 2

EINSTEINBRAIN-QUIZ PART VI - RONDE 2 EINSTEINBRAIN-QUIZ PART VI - RONDE 2 1. GESCHIEDENIS Deze Belgische politicus, geboren in 1863 en overleden in 1936 was lid van de Belgische Werkliedenpartij of BWP. Hij was afkomstig uit Marcinelle en

Nadere informatie

DE INTRODUCTIE IN ENGELAND VAN DE SAMOJEDENHOND door E. Kilburn Scott

DE INTRODUCTIE IN ENGELAND VAN DE SAMOJEDENHOND door E. Kilburn Scott DE INTRODUCTIE IN ENGELAND VAN DE SAMOJEDENHOND door E. Kilburn Scott In 1889 bezocht ik de provincie Archangel in noordoost Rusland voor een vakantie en toen ik daar was, zag ik iets van dat zeer interessante

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal Een volk in opstand, een boze koning, een dappere koningin, een onoverwinnelijke vloot en... een storm. Dit is het spannende verhaal van de Spaanse

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

AIS nader verklaard. Wat zijn de functies van AIS?

AIS nader verklaard. Wat zijn de functies van AIS? AIS nader verklaard AIS (Automatic Identification System) is de naam van een systeem waarmee het voor schepen mogelijk is om andere schepen te identificeren, en om de voortbeweging van deze schepen te

Nadere informatie

Miniboekje. Van dromen naar doen. Na je pensioen. Mireille Goedkoop

Miniboekje. Van dromen naar doen. Na je pensioen. Mireille Goedkoop Miniboekje Van dromen naar doen. Na je pensioen. Mireille Goedkoop Het leven is wat er gebeurt als je iets anders doet John Lennon Dit miniboekje geeft een impressie van de levenslustige ouderen die in

Nadere informatie

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven.

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. U hebt voor deze toets maximaal een uur. Wacht tot u mag beginnen

Nadere informatie

WILFRIED VANDAELE Wenduine, 23 februari 2013. -tot laagwaterlijn: Vlaanderen -dieper in zee: België. Nu: tegen 100-jarige stormen

WILFRIED VANDAELE Wenduine, 23 februari 2013. -tot laagwaterlijn: Vlaanderen -dieper in zee: België. Nu: tegen 100-jarige stormen WILFRIED VANDAELE Wenduine, 23 februari 2013 2 -tot laagwaterlijn: Vlaanderen -dieper in zee: België Nu: tegen 100-jarige stormen 2100 Straks: tegen 1000-jarige stormen (bv. strand + dijk Wenduine) Plan

Nadere informatie

Lesbrief BIJZONDERE SCHATTEN OPDRACHT 1 - SCHATGRAVEN IN DE NOORDZEE

Lesbrief BIJZONDERE SCHATTEN OPDRACHT 1 - SCHATGRAVEN IN DE NOORDZEE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO BIJZONDERE SCHATTEN De haven van Rotterdam wordt te klein. Voor de in- en uitvoer van goederen is meer ruimte nodig in de haven. Daarom komt er een uitbreiding

Nadere informatie

Verslag 10 december acties 2013 in Maastricht

Verslag 10 december acties 2013 in Maastricht Verslag 10 december acties 2013 in Maastricht Op 10 december bestond de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens 65 jaar. In het kader hiervan voerden de Amnesty groep Maastricht en AIMS (Amnesty

Nadere informatie