De essentie van zes jaar geneeskunde Compendium. Geneeskunde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De essentie van zes jaar geneeskunde Compendium. Geneeskunde"

Transcriptie

1 e essentie van zes jaar geneeskunde ompendium Geneeskunde ermatologie ndocrinologie Gastro-enterologie Medische ethiek en wetenschapsfilosofie rthopedie eumatologie KWLITIT ILITN GWG Voor studenten door studenten omée nijders & Veerle mit

2 2 INKIJKXML In dit inkijkexemplaar hebben we verschillende disciplines gecombineerd om jullie zoveel mogelijk te laten zien. aarnaast is het belangrijk om te weten dat we de inhoud op een beknopte, visuele en schematische manier weergeven. lke discipline heeft een eigen kleur en we maken veel gebruik van icoontjes. eze werkwijze sluit aan op de vraag van geneeskundestudenten om naast de kernboeken een overzicht te hebben om te gebruiken bij het voorbereiden van tentamens, studiegroepen en voortgangstoetsen. Inhoudsopgave van het inkijkexemplaar: 1. Inhoudsopgave uit de discipline KN 2. natomie uit de discipline Gastro-enterologie 3. andoeningen uit de discipline ermatologie en Gastro-enterologie 4. Klinisch redeneren uit de discipline KN ijna elke discipline is op dezelfde manier ingedeeld. e discipline begint met de hoofdstukken natomie, mbryologie, Histologie, Fysiologie en iagnostiek. aarna worden op een logische wijze de aandoeningen weergegeven. Tenslotte kun je op het eind van elke discipline jezelf toetsen door oefenvragen te beantwoorden en klinisch redeneren tabellen te bestuderen. e aandoeningen worden op de volgende manier besproken: andoeningen lgemeen pidemiologie ymptomen isicofactoren orzaak iagnostiek ehandeling rognose enk aan/cave/pas op m belangrijke informatie beter te onthouden, benadrukken wij ezelsbruggetjes, omschrijvingen van typische patiënten en weetjes. Zie onderstaand de icoontjes. Weetje mschrijving van de typische patiënt elangrijk/alarm zelsbruggetje 3 INKIJKXML

3 03/ Keel-, neus- en oorheelkunde (KN)

4 Inhoud/ Keel-, neus- en oorheelkunde (KN) natomie 6 venwichtsorgaan 7 Mondholte, keel en hals 8 Neus 7 or 6 mbryologie 10 Neus- en mondholte 11 or 12 haryngeale bogen 10 inussen 11 peekselklieren 11 Thyroïd 10 Histologie 13 Gehoor- en evenwichtsorgaan 13 Luchtgeleidend gedeelte van het ademhalingssysteem 13 Mond 13 peekselklieren 13 Fysiologie 15 Farynx 18 Larynx 18 Mond en speekselklieren 18 Neus 18 or 15 likken 18 tembanden 18 Vestibulair systeem 16 iagnostiek 19 titiden 20 titis externa 20 titis media 20 verige oorontstekingen 22 hondrodermatitis nodularis helicis 22 Mastoïditis 22 Myringitis 22 erichondritis 22 ortrauma s 23 arotrauma 23 xostose 23 thematoom 23 totoxiciteit 23 otsbeenfractuur 23 lechthorendheid 24 erumen 24 holesteatoom 24 Lawaaislechthorendheid 24 tosclerose 24 resbyacusis 24 udden deafness 24 venwichtssysteemaandoeningen 25 venwichtsaandoeningen Labyrintitis 25 Ziekte van Ménière 25 Neuritis vestibularis 25 eukstoornissen 26 hinitis 27 verige aandoeningen van neus en neusbijholten 28 pistaxis 28 olyposis nasi 28 Traumatische neusafwijkingen 28 Mond- en tongaandoeningen 29 ften (stomatitis aphtosa) 29 ngio-oedeem 29 andidose 29 Leukoplakie 29 anula 29 Tongafwijkingen 30 Hoofdhalstumoren 30 peekselklieraandoeningen 31 leiomorf adenoom 31 ialoadenitis 31 ialolithiasis 31 peekselkliertumoren 31 Farynxaandoeningen 32 (Faryngo)tonsillitis 32 Maligne farynxaandoeningen 32 Larynxaandoeningen 33 likproblematiek 33 Globus 33 rofaryngeale dysfagie 33 Maligne larynxaandoeningen 33 temstoornissen 33 cute laryngitis 34 Functionele laryngitis 34 Noduli vocales 34 seudocyste 34 einkes oedeem 34 templooipoliep 34 Zwelling in de hals 35 enigne lymfeklierzwelling en overige benigne zwellingen 35 childklier- of bijschildklieraandoeningen 35 Maligne lymfeklierzwelling 35 ediatrische KN 37 orpus alienum 37 denotonsillitis 37 erumen 37 piglottitis 37 ongenitale afwijkingen 38 Gehoorverlies 38 chisis 38 Larynxstenose 38 hoanaal atresie 38 ysten hals 38 Laryngitis subglottica 38 Mastoïditis 38 titiden 38 Klinisch redeneren 39 lechthorendheid 39 orpijn 40 Tinnitus 41 uizeligheid 42 Neusverstopping 43 Heesheid 44 Keelpijn 45 Zwelling in de hals 46 ronvermelding 47

5 natomie Mond- en keelholte Zie de discipline KN. esofagus e oesofagus is een intra-thoracaal gelegen, buisvormige structuur die loopt vanaf de farynx tot aan de maag. e oesofagus is gemiddeld delen liggen retroperitoneaal. ij het ligament van Treitz (m. suspensorius duodeni) gaat het duodenum over in het jejunum. Het achterste 1/3 deel van de dunne darm is het ileum. Het jejunum heeft een dikkere wand en een grotere luminale diameter dan het ileum. ij de klep van auhin (valvula ileocaecalis) gaat het ileum over in het galgang van de lever. eze vormt samen met de ductus choledochus de gemeenschappelijke galgang die uitmondt in het duodenum. ancreas e pancreas is een langwerpig orgaan dat retroperitoneaal gedeeltelijk achter de maag L M N cm lang en bevindt zich achter de trachea en het hart, maar voor de grote vaten. e oesofagus coecum van de dikke darm. Het mesenterium is de gemeenschappelijke ophangband van de en gedeeltelijk achter het duodenum ligt (zie afbeelding 5). Het bestaat uit drie segmenten: bevat twee sfincters: de bovenste oesofagale dunne darm. Hierin lopen de aan- en afvoerende caput, corpus en cauda. Het caput van de pancreas sfincter (U), die wordt gevormd door een deel van de m. cricopharyngeus, en de onderste bloedvaten, maar ook de lymfebanen en zenuwen (zie afbeelding 2 en afbeelding 3). is ingeklemd in de -vormige bocht van het duodenum. Hier komen de ductus choledochus oesofagale sfincter (L), die wordt gevormd door het diafragma en een verdikking van de circulaire spierlaag. e arteriële bloedvoorziening verloopt via takken van de a. thyreoidea inferior, de a. gastrica sinistra en de aorta. e veneuze ikke darm e dikke darm is het laatste onderdeel van het gastro-intestinale systeem en omvat 1/5 van de totale lengte van het gastro-intestinale stelsel. en ductus pancreaticus samen en monden via de apil van Vater gezamenlijk uit in het duodenum. e pancreas ontvangt bloed van de truncus coeliacus (via takken van de a. lienalis en a. hepatica communis) en van de a. mesenterica superior (zie K J 8 bloedvoorziening verloopt via de v. azygos naar de v. cava superior. e n. vagus zorgt voor de parasympatische innervatie van de tractus e dikke darm loopt door de gehele buik en bestaat achtereenvolgens uit het coecum met de appendix vermiformis, het colon ascendens, het afbeelding 2). Via de v. lienalis en v. mesenterica superior wordt het bloed uit de pancreas in de v. porta richting de lever vervoerd (zie afbeelding 3). I 9 INKIJKXML digestivus. Maag e oesofagus mondt uit in de maag. e maag is een intraperitoneaal orgaan, dat zich hoog in colon transversum, het colon descendens, het sigmoïd en het rectum. e flexura hepatica vormt de scheidingslijn tussen het colon ascendens en transversum, de flexura lienalis tussen het transversum en het descendens. e ophangband e pancreas bestaat uit een exocrien en endocrien deel. Het exocriene deel bestaat uit acinus- en ductuluscellen. e ductale cellen vormen de ductuli die uitkomen op de ductus pancreaticus. H G F INKIJKXML de linkerbovenbuik bevindt. e maag ligt aan de bovenzijde tegen het diafragma aan en aan de onderzijde tegen de pancreas (zie afbeelding 1). van het colon is het mesocolon, terwijl het colon transversum ook vastzit aan het omentum majus. fgezien van het colon ascendens, colon Het endocriene deel omvat de eilandjes van Langerhans. it is een kluwen cellen die door de pancreas verspreid ligt. fbeelding 1 Maag en omliggende structuren : esofagus : Fundus gastricus : ardia : orpus gastricum : Milt F: mentum majus G: ntrum pyloricum H: ylorus I: uodenum J: olon K: Foramen omentale L: Lever M: Galblaas N: mentum minus, Lig. hepatoduodenale : mentum minus, Lig. hepatogastricum Het omentum majus, dat het merendeel van de descendens en het rectum is de dikke darm darmen bekleedt, is opgehangen aan de maag. e arteriële bloedvoorziening verloopt via takken van de truncus coeliacus (zie afbeelding 2). e veneuze drainage verloopt via de v. lienalis naar intraperitoneaal gelegen. Lever en galblaas e lever is intra-abdominaal gepositioneerd en ommige mensen hebben een accessoire afvoergang van de pancreas, de ductus santorini, die uitmondt in de papilla duodeni minor de v. porta (zie afbeelding 3). Vanuit lymfeklieren bevindt zich in de rechterbovenbuik. Het is het rondom de maag vloeit lymfe af in de ductus zwaarste solide orgaan en kan tot 1,5 kg wegen. e thoracicus. e maag wordt anatomisch gezien lever is opgehangen aan meerdere ligamenten, is in vijf delen opgedeeld: cardia, fundus, corpus, bekleed met visceraal peritoneum en is opgedeeld antrum en pylorus. e pylorus is een sfincter, die de in acht segmenten (zie afbeelding 4). e lever gecontroleerde passage van maaginhoud naar het wordt voor meer dan 2/3 deel van bloed voorzien duodenum faciliteert. door de v. porta, de rest door de a. hepatica. unne darm e dunne darm beslaat een groot deel van de rainage verloopt via de v. hepatica in de v. cava inferior. e kleinste functionele eenheid waaruit het leverweefsel is opgebouwd, is de lobulus (zie onderbuik, is meer dan 5 m lang en bestaat uit drie afbeelding 9). delen: het duodenum, het jejunum en het ileum. Het duodenum is het eerste deel van de dunne nder de lever hangt de galblaas; een gespierde darm en is 30 cm lang, -vormig en verbindt de holle zakvormige structuur met een inhoud van maag met het jejunum. Het duodenum bestaat uit ongeveer 100 ml. an de bovenkant staat de vier delen: pars superior, pars descendens, pars galblaas via de ductus cysticus in verbinding met de horizontalis en pars ascendens. eze laatste drie ductus hepaticus communis. it is de afvoerende

6 e 10 INKIJKXML Q Y X W V T U N M H I J K L G F a b c d e d c b a Z Y X W V U T Q F G I H J K L M N VI VII V G VIII F I 愀 IV 戀 II III portale triade fbeelding 4 e lever : V. cava inferior : uctus hepaticus communis : V. porta :. hepatica propria : uctus choledochus F: uctus cysticus G: Galblaas 挀 11 INKIJKXML fbeelding 2 rteriële systeem tractus digestivus :. hepatica communis : Truncus coeliacus :. gastrica sinistra :. lienalis :. gastro-omentalis sinistra F:. caudae pancreatis G:. gastro-omentalis dextra H:. pancreaticoduodenalis inferior I: Flexura lienalis J:. mesenterica superior K: olon descendens L:. mesenterica inferior M: ectum N: a. jejunales en a. ileales : ppendix : Ileum Q: oecum : olon ascendens : Flexura hepatica T: olon transversum U: ami duodenales V:. pancreaticoduodenalis superior W:. gastrica dextra X:. gastroduodenalis Y:. hepatica propria a: Truncus coeliacus b:. mesenteria superior c: a. renales d:. mesenterica inferior e: orta fbeelding 3 Veneuze systeem tractus digestivus : V. cava inferior : Vv. oesophageales : V. gastrica sinistra : V. gastrica dextra : V. lienalis F: V. pancreatica G: V. gastro-omentalis sinistra H: V. gastro-omentalis dextra I: V. renalis sinistra J: V. mesenterica inferior K: Vv. colicae sinistrae L: olon descendens M: Vv. jejunales en Vv. ileales N: Vv. sigmoideae : V. rectalis superior : V. rectalis media Q: V. rectalis inferior : V. iliaca interna : V. iliaca externa T: V. iliaca communis U: ppendix V: oecum W: V. ileocolica X: Vv. colicae dextrae Y: olon ascendens Z: V. colica media a: V. mesenterica superior b: V. pancreaticoduodenalis c: V. renalis dextra d: Galblaas e: V. cystica 䄀 䈀 䌀 䐀 䔀 一 䘀䜀䠀䤀䨀 攀 搀 䴀 䰀 䬀 fbeelding 5 e pancreas en de omliggende structuren : Lever : uctus hepaticus dexter : uctus hepaticus sinister : uctus hepaticus communis : uctus choledochus F: Milt G: auda pancreatis H: orpus pancreatis I: aput pancreatis J: rocessus uncinatus K: uodenum L: uctus pancreaticus M: apil van Vater (apilla duodeni major) N: uctus pancreaticus accessorius a: ilandje van Langerhans b: β-cellen c: α-cellen d: xocriene acinus e: cinaire cel

7 andoeningen van de esofagus chalasie chalasie is een motiliteitsstoornis van de oesofagus met een verminderde aahoge leeftijd (++) aakinderen <1 jaar GLIJUK ( LIING ) FGL UK lokdarmvarices lokdarmvarices zijn gedilateerde venen in de submucosa van de distale peristaltiek en onvoldoende relaxatie van de L. Incidentie 1: per jaar aahernia diafragmatica aabesitas of zwangerschap Verplaatsing gastro-oesofageale overgang en cardia Verplaatsing fundus slokdarm, die een verhoogde bloedingsneiging hebben. aa ymptoomloos tot optreden bloeding ijn bij slikken, niet zakkend voedsel, regurgitatie, retrosternale pijn iekleeftijd jaar Idiopathisch, degeneratie van neuronen in de slokdarmwand aaoken aaositieve familieanamnese aaisfunctie van de L lleen klachten bij aanwezigheid van reflux ysfagie, passagestoornissen, dyspneu, retrosternale pijn aa ij ontstaan bloeding: haematemesis, collaps, hypotensieve shock ortale hypertensie (++), schistosomiasis ruk vena portae K I collaterale flow K I dilatatie venen likfoto, manometrie, oesofagoscopie met bioptie Nifedipine/nitraten, botulinetoxine injectie, ballondilatatie, myotomie isico oesofaguscarcinoom K aaecretie van maagzuur K aagestoorde motiliteit oesofagus en maag aavertraagde maagontlediging onservatief, evt. antacida bij klachten isico op GZ K hirurgisch isico op incarceratie Gastroscopie, angiografie aamedicamenteus: vasopressine/somatostatine, non-selectieve bètablokkers aapheffen bloeding: sclerotherapie, rubberbandligatie, ballontamponade distaal oesofaguscarcinoom aa bdominale druk K aa ragmatisch maagzuurremming Tabel 2 Vormen hernia diafragmatica isico op recidief bloeding hoog arrett-oesofagus arrett-oesofagus is metaplasie van het slijmvlies van de distale oesofagus aamanometrie aa24-uurs ph-meting aaesofagoscopie (mucosale ulcera) Zenker-divertikel Zenker-divertikel is een uitstulping van het slijmvlies van de keelholte naar door chronische blootstelling aan maagzuur bij reflux. aaleefstijlverandering posterieur in de driehoek van Killian (zie afbeelding 11). ymptoomloos, klachten van reflux aamedicamenteus: I, antacida, H2-receptorantagonist Incidentie 2: per jaar % van de patiënten met GZ, hiatus diafragmatica, obesitas, mannelijk geslacht, kaukasisch, leeftijd >50 jaar hronische inwerking van maagzuur op de mucosa I vervanging aahirurgie: fundoplicatie volgens Nissen of Toupet aaisico op recidief hoog aaisico op oesofagitis K egurgitatie, globusgevoel, foetor ex ore, hoesten Mannelijk geslacht, hoge leeftijd (spierzwakte K) Idiopathisch; relatie met spasmes, onvoldoende relaxatie m. 13 INKIJKXML plaveiselepitheel door cilindrisch epitheel esofagoscopie met bioptie ndoscopische mucosale resectie, behandeling reflux isico adenocarcinoom oesofagus K aaisico op arrett-oesofagus en oesofaguscarcinoom K e typische patiënt met GZ klaagt over pijn achter het borstbeen na het eten van een grote maaltijd met een kop koffie liding breuk ara-oesofageale breuk cricopharyngeus inferior, druk in de oesofagus K likfoto, oesofagoscopie Myotomie, diverticulectomie ave perforatie tijdens scopie, aspiratiepneumonie INKIJKXML osinofiele oesofagitis osinofiele oesofagitis is een allergische ontsteking van de oesofagus met infiltratie van eosinofiele granulocyten. ijn bij slikken, voedselimpactie, retrosternale pijn Voedselallergieën, atopie, mannelijk geslacht, jonge leeftijd nbekend Niet-erosieve refluxziekte is een andere uitingsvorm van een door maagzuur veroorzaakte pathologie. Zoals de naam doet vermoeden, gaat niet-erosieve refluxziekte niet gepaard met ulcererende mucosale afwijkingen. eze vorm van refluxziekte is meer resistent voor maagzuurremmende therapie dan de erosieve vorm. fbeelding 10 Types hernia diafragmatica : esofagus : Fundus : ntrum : iafragma Mallory-Weiss syndroom Mallory-Weiss syndroom is een bloeding op de gastro-oesofageale Zenker s divertikel X-thorax, oesofagoscopie met bioptie op verschillende niveaus I, eliminatiedieet, corticosteroïden, evt. mechanische dilatatie isico op recidief hoog Hernia diafragmatica Hernia diafragmatica is een verplaatsing van de maag door een opening in overgang, die is ontstaan vanuit een longitudinale scheur in het slijmvlies. Haematemesis, pijn retrosternaal/in epigastrio, melaena lcohol, hernia diafragmatica, mannelijk geslacht, leeftijd >60 jaar, trachea trictuurvorming I passagestoornissen het diafragma, waarbij een gedeelte van de maag in de thoraxholte terecht komt. r zijn twee vormen van een hernia diafragmatica te onderscheiden hyperemesis gravidarum Intra-abdominale druk K, vaak na een periode van braken of hoesten Gastro-oesofagale refluxziekte (GZ) GZ is het ontstaan van schade aan het slijmvlies van de oesofagus door (zie afbeelding 10). Zie tabel 2 Hoge leeftijd (++), obesitas, roken, obstipatie, zwangerschap, trauma (-), Gastroscopie onservatief, adrenaline-injectie, cauterisatie, chirurgie Mortaliteit is laag fbeelding 11 Zenker divertikel : M. cricopharyngeus : esofagus het intermitterend terugvloeien van maagzuur de oesofagus in. iatrogeen (-) ave oerhaave syndroom (volledige slokdarmruptuur) aaincidentie 5:1000 per jaar Hoge abdominale druk i.c.m. toenemende zwakte van het diafragma aarevalentie 10-20:100 aatypische retrosternale pijn na de maaltijd of bij liggen aaverergering pijn bij consumeren vet of pittig voedsel, alcohol, X-thorax, fluoroscopie, gastroscopie Zie tabel 2 Zie tabel 2 esofaguscarcinoom Zie de discipline ncologie. cafeïne, grote maaltijd ongenitale variant I longhypoplasie I hoge mortaliteit aaegurgitatie van maagzuur aamisselijkheid aahoesten

8 apuleuze dermatosen yodermieën Granuloma annulare Granuloma annulare begint als een huidaandoening met papels die Lichen planus (L) L (lichen ruber planus, zie afbeelding 35) is een inflammatoire aandoening ellulitis en erysipelas geleidelijk kunnen conflueren tot een ringvormige papuleuze laesie (zie afbeelding 34). van mucosa en huid. revalentie lokale, cutane L 0,2-1,0%, prevalentie orale laesies 1-4% LLULITI YIL (WN F L) revalentie nieuwe patiënten die dermatoloog bezoeken 0,1-0,4% Vingers, handruggen, armen, voetruggen, rond gewrichten olitair (++), gedissemineerd (--) Vaak met jeuk, bij ernstige erupties soms nagelafwijkingen, incidenteel met cicatriciële alopecie rale mucosa, buigzijde van polsen, onderarmen, handrug, Infectie veroorzaakt door treptococcus pyogenes of taphylococcus aureus, waarbij de diepe dermis en subcutis zijn aangedaan Infectie veroorzaakt door treptococcus pyogenes, waarbij de dermis en lymfevaten zijn aangedaan (zie afbeelding 36) en laesie (++), soms meerdere, enkele tot tientallen cm in diameter V ircinair, annulair of arciform met centrale genezing Matig scherp tot scherp begrensd, verheven rand K Huidkleurig tot rood apuleus M, vrouwen:mannen = 2:1, leeftijd <30 jaar Idiopathisch, mogelijke reactie op provocerende factoren als trauma, vaccinaties of blootstelling aan zonlicht, mogelijke associatie met M vt. biopt van de actieve rand (focale degeneratie van collageen en onderbenen, sacraalstreek, glans penis Vaak annulaire groepering, soms solitair of gegeneraliseerd en tot enkele laesies, miliair tot lenticulair V olygonaal cherp begrensd K ood(paars) met aan het oppervlak witte streepjes ( Wickhamse striae ) apels en plaques uto-immuunaandoeningen (zoals schildklierziekten, vitiligo, I, L, etc.), leeftijd jaar, positieve familieanamnese Incidentie 0,18% per jaar (cellulitis en erysipelas gezamenlijk) Incidentie 0,18% per jaar (cellulitis en erysipelas gezamenlijk) Koorts, koude rillingen, algehele malaise, gezwollen regionale lymfeklieren, drukpijnlijke/oedemateuze/warme huid Hoofd-halsgebied bij kinderen, ledematen bij volwassenen olitair nkel, grootte afhankelijk van vordering infectie, regionaal Variërend nscherp, niet verheven rand ood rythemateuze macula, bij ernstige infectie soms vesikels, pustels of bullae Koorts, koude rillingen, algehele malaise, gezwollen regionale lymfeklieren, drukpijnlijke/oedemateuze/warme huid, misselijkheid en/of braken nderbenen en gezicht olitair nkel, grootte afhankelijk van vordering infectie, regionaal Variërend cherp, verheven rand ood rythemateuze plaque, bij ernstige infectie soms vesikels, bullae of hemorragische necrose 14 elastinevezels, mucine depositie en perivasculair en interstitieel histiocytair infiltraat in de dermis) In principe geen behandeling vanwege het zelflimiterende beloop Idiopathisch, mogelijk auto-immunologische oorzaak gezien associatie auto-immuunaandoeningen iopt (lymfocytair infiltraat met cytotoxische T-cellen die op de epidermis M, perifere vaatziekte, i.v. drugsgebruik, immunodeficiëntie, lymfoedeem, alcoholabusus Kinderleeftijd (jongens>meisjes), ouderen, verminderde weerstand, lymfoedeem, chronische ulcera cruris 15 INKIJKXML en klachtenvrije karakter, lokale of intralaesionale corticosteroïden bij therapiewens oms regressie van de laesie door bepaalde prikkels (bijv. bioptie), of spontaan binnen 1-2 jaar, grote recidiefkans (40%) aangrijpen) Lokale corticosteroïden, systemische antihistaminica bij jeuk, indien onvoldoende effect kunnen o.a. systemische corticosteroïden, UV of UV worden overwogen Meestal spontane genezing binnen 1-2 jaar Naast mucosale en cutane L zijn nog veel andere varianten te onderscheiden, zoals drug-induced L (door o.a. NI s, -remmers, bètablokkers), L van de nagels, L van de haren (lichen planopilaris), innendringen dermis door het micro-organisme via een beschadiging in de huid, hematogene verspreiding komt voor Flucloxacilline 10 dagen 4 dd 500 mg, bij ernstig zieke patiënten i.v. (volgens NHG-standaard, echter vaak verschillende behandelingen), bij recidiverende cellulitis preventief methylpenicilline of feneticilline Zelden complicaties zoals poststreptokokken glomerulonefritis of subacute bacteriële endocarditis, beschadiging van lymfevaten kan leiden tot lymfoedeem of recidiverende cellulitis innendringen dermis door het micro-organisme via een beschadiging in de huid, hematogene verspreiding komt voor Flucloxacilline 10 dagen 4 dd 500 mg, bij ernstig zieke patiënten i.v. (volgens NHG-standaard, echter vaak verschillende behandelingen), bij recidiverende erysipelas preventief methylpenicilline of feneticilline Vaak recidief, bijna nooit complicaties, zoals subcutane abcessen, glomerulonefritis of sepsis INKIJKXML lineaire/annulaire/bulloze/verrucose varianten van L etc. enk bij overmatige pijn, therapieresistentie of beginnende necrose aan fasciitis necroticans enk bij overmatige pijn, therapieresistentie of beginnende necrose aan fasciitis necroticans Tabel 9 ellulitis en erysipelas fbeelding 34 Granuloma annulare fbeelding 35 Lichen planus fbeelding 36 rysipelas fbeelding 37 Folliculitis Folliculitis Folliculitis is een verzamelterm voor ontstekingen van de haarfollikels (zie afbeelding 37). eze ontsteking ontstaat door een infectie, chemische irritatie of beschadiging. Meest voorkomend is de folliculitis, die wordt veroorzaakt door taphylococcus aureus. Zeer veel voorkomend, incidentie- en prevalentiecijfers onbekend elen van de huid met terminale haren olitair of gegroepeerd, folliculair gebonden nkele, enkele mm, circumscript V ond nscherp begrensd K Wit tot geel, omgeven door rood rythemateuze papels of papulopustels, met soms centraal een uitstekende haar en omgeven door een rode hof cheren/epileren/waxen van haar, gebruik van lokale corticosteroïden, warm en vochtig weer, atopische dermatitis, M

9 Klinisch redeneren orpijn Tinnitus Tand/kaakproblemen (cariës) Tinnitus Geen duidelijke oorzaak aanwijsbaar sychische oorzaak eferred pain Farynxproblemen (tonsillitis, carcinoom) Larynxcarcinoom (als n. laryngeus superior is aangedaan) orpijn, slechthorendheid en/of otorroe ulsatiel karakter Vasculaire oorzaak orpijn Inwendig ood, bomberend trommelvlies titis media acuta (M) Luchtbellen achter trommelvlies titis media met effusie (M) tologische oorzaak Veneuze bijgeluiden rteriële bijgeluiden o.b.v. arteriosclerose rteriële bijgeluiden o.b.v. aneurysma rteriële doorstroming bij anemie, zwangerschap, hyperthyreoïdie Uitwendig ood trommelvlies met blaarvorming Myringitis fwijkingen bij otoscopie 16 INKIJKXML oodheid, pijn, zwelling oorschelp tomp trauma tohematoom ijn bij druk/aanraking, niet kunnen slapen op het aangedane oor, klein ovaal ulcus met korst op helixrand of anthelix Lichaamsvreemd object in gehoorgang Geluid boven 120 d Vliegen, duiken, in de bergen ovenmatig geluid (pijndrempel 120 d) rukverschil tussen middenoor en omgeving Gehoorgang (volledig) afgesloten door cerumen erumenprop ood, bomberend trommelvlies titis media acuta (M) Luchtbellen achter trommelvlies titis media met effusie (M) Intrekking bovenrand trommelvlies gevuld met granulatieweefsel holesteatoom 17 INKIJKXML erichondritis orpus alienum Tubadysfunctie hondrodermatitis apels, vesikels, nodularis helicis Geen afwijkingen bij otoscopie pustels, gele korsten Herpes zoster (impetigo) ode, ontstoken oorschelp na lokaal toegediende middelen oodheid, jeuk, schilfering uitwendige gehoorgang Langzaam progressief, leeftijd jaar of zwangerschap Myoclonus palatumspieren of m. tensor tympani Hoge leeftijd, m.n. in lawaaiige omgeving Gehoorverlies, ernstige vertigo, misselijkheid, braken, nystagmus Gebruik van endogene/exogene toxische stoffen Tubadysfunctie llergische dermatitis titis externa tosclerose resbyacusis Labyrintitis totoxiciteit chema 5 oorpijn ijn bij kauwen, gebitsproblemen egelmatige blootstelling aan lawaai/trauma in VG Gehoorverlies, vertigo lotselinge doofheid aan een oor Gehoorverlies, evenwichtsproblemen (onzeker gevoel); spraakdiscriminatie Ziekte van Ménière udden deafness rughoektumor Kaakkopdysfunctie (Lawaai)trauma chema 6 tinnitus

THEMA 1: EMBRYOLOGIE (13p)

THEMA 1: EMBRYOLOGIE (13p) THEMA 1: EMBRYOLOGIE (13p) Antwoordopties: A. ductus artericsus 8. ductus mesonephricus C. ductus paramesonephricus D. ductus venosus E. foramen ovale F. lig. arteriesurn G. lig. gastrolienale H. lig.

Nadere informatie

Laparoscopisch, andere oorzaken klachten beter op te sporen en eventueel te behandelen, minder pijn/minder wondinfectie

Laparoscopisch, andere oorzaken klachten beter op te sporen en eventueel te behandelen, minder pijn/minder wondinfectie Voorlopige antwoorden Toets Stofwisseling 2 2012 VRAAG 1 1. Eisprong/Ovariële bloeding 2.Torsie ovarium(cyste) Bloed prikkelt peritoneum, ischemie door draaiing orgaan Hoogste waarde CRP: appendicitis

Nadere informatie

23.2 Slik- en passagestoornissen

23.2 Slik- en passagestoornissen 50-Chirurgie 23.2 01-06-2005 10:46 Pagina 409 409 23.2 Slik- en passagestoornissen M.A. Cuesta Een man van 52 jaar, lid van de raad van commissarissen van een bank onderging drie maanden geleden een laparoscopische

Nadere informatie

Bijlage 9. Toelichting op tabel indeling DKG s

Bijlage 9. Toelichting op tabel indeling DKG s Toelichting op tabel indeling DKG s Bijlage 9 Indeling in ndxg 173,174 en 176 is gebaseerd op de in de tabel genoemde DBC-behandelcodes. Indeling in ndxg 175 is gebaseerd op in de tabel genoemde DBC-diagnosecodes

Nadere informatie

Tractus digestivus 3 Spijsvertering pj

Tractus digestivus 3 Spijsvertering pj Tractus digestivus 3 Spijsvertering pj 3 alvleesklier / dunne darm / dikke darm / lever Verslikken is een verstoring van de normale slikreflex? (N) Bij verslikken komt er voedsel in de trachea door niet

Nadere informatie

Erythematosquameuze laesies De 11 belangrijkste differentiaal diagnosen Dr. Michael Florack, dermatoloog PROVOKE P = plaats R = rangschikking O = omvang V = vorm O = omtrek K = kleur E = efflorescentie

Nadere informatie

Theorie-examen fysiologie 2 mei 2008

Theorie-examen fysiologie 2 mei 2008 Theorie-examen fysiologie 2 mei 2008 1. Wat kan gesteld worden van een orgaanstelsel? A. Dit zijn alle organen tezamen in het lichaam. B. Dit is een groep organen die samen een bepaalde functie vervullen.

Nadere informatie

Rereferentietabel Complicatiecode, ernst 2 hoger en wondinfectie

Rereferentietabel Complicatiecode, ernst 2 hoger en wondinfectie Rereferentietabel Complicatiecode, ernst 2 hoger en wondinfectie 3 abces intraabdominaal 7 abdominaal abces 9 abdominale sepsis 10 acalculeuze cholecystitis 18 afasie 39 anastomose lek 40 aneurysma spurium

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over een brok in de keel. Diaconessenhuis Leiden Klachten Een brokgevoel in de keel komt vaak voor. Veel mensen zijn hierover

Nadere informatie

Tabel indeling DKG s (ten behoeve van risicovereveningsmodel 2011)

Tabel indeling DKG s (ten behoeve van risicovereveningsmodel 2011) Bijlage 8 (herzien, december 2011) Tabel indeling DKG s (ten behoeve van risicovereveningsmodel 2011) Toelichting op de tabel indeling DKG s Indeling in ndxgroepen 173,174 en 176 is gebaseerd op de in

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Reflux ziekte / middenrifsbreuk

Reflux ziekte / middenrifsbreuk Chirurgie Reflux ziekte / middenrifsbreuk Operatieve behandeling Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat u wordt geopereerd voor uw reflux ziekte of een breuk in het middenrif. Uw arts

Nadere informatie

Bacteriële huidinfecties. Henry de Vries Academisch Medisch Centrum Amsterdam

Bacteriële huidinfecties. Henry de Vries Academisch Medisch Centrum Amsterdam Bacteriële huidinfecties Henry de Vries Academisch Medisch Centrum Amsterdam Een 60-jarige man presenteert zich met een laesie op zijn hoofdhuid. Het heeft een dikke korst met onderliggend purulent materiaal.

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen Herpes genitalis, condylomata acuminata en ander ongemak: een diaserie 1. Toelichting 1 Dit onderwijsmateriaal is gebaseerd op de NHG-Standaard van december 2004. Herpes genitalis heeft in de opeenvolgende

Nadere informatie

PTC drainage procedure

PTC drainage procedure PTC drainage procedure Masterclass GE-oncologie 11 september 2015 Adriaan Moelker Hoofd Interventie Radiologie ErasmusMC Rotterdam Overzicht Interventie radiologie ErasmusMC 4 interventie radiologen 2

Nadere informatie

Bouw. Spijsverteringsstelsel. Tractus digestivus 2 Mond en verder. bestaat uit: Cavum oris (mondholte)

Bouw. Spijsverteringsstelsel. Tractus digestivus 2 Mond en verder. bestaat uit: Cavum oris (mondholte) Tractus digestivus 2 Mond en verder FHV2009 / Cxx54 9+10 / Anatomie & Fysiologie -Tractus digestivus 2 1 Bouw Cavum oris (mondholte) FHV2009 / Cxx54 9+10 / Anatomie & Fysiologie -Tractus digestivus 2 2

Nadere informatie

Regionale Samenwerkingsafspraak Zuidoost Brabant Maagklachten

Regionale Samenwerkingsafspraak Zuidoost Brabant Maagklachten Regionale Samenwerkingsafspraak Zuidoost Brabant Maagklachten Pagina 1 Achtergrondinformatie Maagklachten worden gedefinieerd als: niet-acute pijn in de bovenbuik of zuurbranden, al of niet in combinatie

Nadere informatie

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband?

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Bij mensen kan slechts 1 w h i p l a s h a c c i d e n t langdurige pijn en lijden veroorzaken. De anatomie van de hond is fundamenteel gelijk aan

Nadere informatie

Bovenbuiksklachten. Waar zit de bovenbuik precies? Slokdarmklachten. Dysfagie. André Smout. slokdarm Pijn in de bovenbuik. diafragma. bovenbuik.

Bovenbuiksklachten. Waar zit de bovenbuik precies? Slokdarmklachten. Dysfagie. André Smout. slokdarm Pijn in de bovenbuik. diafragma. bovenbuik. Bovenbuiksklachten Bovenbuiksklachten André Smout Waar zit de bovenbuik precies? Bovenbuiksklachten Slokdarmklachten slokdarm Pijn in de bovenbuik Dysfagie bovenbuik diafragma Snel intredende verzadiging

Nadere informatie

DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM

DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM Om te begrijpen wat dikkedarmkanker is, wordt eerst het spijsverteringsstelsel en de werking van de spijsvertering uitgelegd. Om te begrijpen wat dikkedarmkanker is, wordt eerst

Nadere informatie

Trommelvliesbuisjes plaatsen onder plaatselijke verdoving op de polikliniek KNO

Trommelvliesbuisjes plaatsen onder plaatselijke verdoving op de polikliniek KNO Trommelvliesbuisjes plaatsen onder plaatselijke verdoving op de polikliniek KNO Albert Schweitzer ziekenhuis december 2013 pavo 1108 Inleiding Omdat u regelmatig last heeft van oorklachten, zoals oorpijn,

Nadere informatie

KNO achtergronden casusschetsen voor: begeleider/presentator

KNO achtergronden casusschetsen voor: begeleider/presentator KNO achtergronden casusschetsen voor: begeleider/presentator Hoogeveen mei 2011 1 Casus 1 Loopoor Op uw telefonisch spreekuur belt de moeder van zoontje Gijs. Gijs is 3 jaar oud. Hij heeft sinds 2 dgn

Nadere informatie

Incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar verzekeringsvorm, geslacht en leeftijdgroep

Incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar verzekeringsvorm, geslacht en leeftijdgroep Incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar verzekeringsvorm, geslacht en leeftijdgroep Deze tabel biedt een overzicht van aan de huisarts gepresenteerde

Nadere informatie

Is het ureumgehalte bij een patiënt met hematemesis of melena van diagnostisch belang?

Is het ureumgehalte bij een patiënt met hematemesis of melena van diagnostisch belang? Bloedingen in de tractus digestivus : R. Loffeld Casus 1 U heeft dienst en wordt gebeld door een huisarts: Collega, ik stuur u een man van 75 jaar met hematemesis Wat doet u? Patiënt A: tweemaal bloed

Nadere informatie

DE SLOKDARM DE SLOKDARM

DE SLOKDARM DE SLOKDARM DE SLOKDARM DE SLOKDARM De slokdarm (oesofagus) is een onderdeel van het spijsverteringskanaal. Het grootste deel van de slokdarm ligt in de borstholte. De slokdarm loopt ongeveer midden door de borstholte

Nadere informatie

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011

ICU - Medium Care. Type B dissectie. Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 ICU - Medium Care Type B dissectie Ineke van de Pol Circulation practitioner i.o. Maart 2011 Inhoud Uitleg type B dissectie Casus Beloop Laboratotium Hemodynamiek Gebruikte medicatie Compartimentsyndroom

Nadere informatie

Gastro Intestinaal Systeem Post-IC/HC Onderwijs

Gastro Intestinaal Systeem Post-IC/HC Onderwijs Gastro Intestinaal Systeem Post-IC/HC Onderwijs Heleen Snel - Maat & Evelien Langenberg Verpleegkundig Specialist Nathalie Scheld-Potuijt Regie verpleegkundige Theorie GI Systeem Anatomie/fysiologie Aangeboren

Nadere informatie

Acute alvleesklierontsteking

Acute alvleesklierontsteking Acute alvleesklierontsteking U bent opgenomen in het ziekenhuis in verband met een alvleesklierontsteking (Acute Pancreatitis). In deze folder vindt u informatie over de oorzaken en behandeling van een

Nadere informatie

Tabel indeling DKG s (ten behoeve van risicovereveningsmodel 2009)

Tabel indeling DKG s (ten behoeve van risicovereveningsmodel 2009) Bijlage 9 Tabel indeling DKG s (ten behoeve van risicovereveningsmodel 2009) Toelichting op de tabel indeling DKG s Indeling in ndxgroepen 173,174 en 176 is gebaseerd op de in de tabel genoemde DBC-behandelcodes.

Nadere informatie

Les 7 Spijsvertering 2. Spijsvertering Maag. Maagwand. Maag, duodenum, gal, resorptie, vetten, eiwitten, poortader

Les 7 Spijsvertering 2. Spijsvertering Maag. Maagwand. Maag, duodenum, gal, resorptie, vetten, eiwitten, poortader Les 7 Spijsvertering 2 Maag, duodenum, gal, resorptie, vetten, eiwitten, poortader ANZN 1e leerjaar - Les 7 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Spijsvertering Maag ventriculus gaster maag leeg ongeveer

Nadere informatie

Specialismespecifieke Toelichting op de Registratieregels KNO

Specialismespecifieke Toelichting op de Registratieregels KNO Specialismespecifieke Toelichting op de Registratieregels KNO v20110701 Ingangsdatum 1 januari 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Toelichting diagnosecodes... 4 DBC-Onderhoud Pagina 2 van 6 1 INLEIDING

Nadere informatie

Trommelvliesbuisjes plaatsen. onder plaatselijke verdoving op de polikliniek KNO

Trommelvliesbuisjes plaatsen. onder plaatselijke verdoving op de polikliniek KNO Trommelvliesbuisjes plaatsen onder plaatselijke verdoving op de polikliniek KNO Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Omdat u regelmatig last heeft van oorklachten,

Nadere informatie

Zorg bij maagklachten en misselijkheid

Zorg bij maagklachten en misselijkheid Zorg bij maagklachten en misselijkheid Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Voorkomen van maagklachten 6 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Workshop Volwassen en energietekort. Heidi Zweers, diëtist Mirian Janssen, Internist Paul de Laat, onderzoeker

Workshop Volwassen en energietekort. Heidi Zweers, diëtist Mirian Janssen, Internist Paul de Laat, onderzoeker Workshop Volwassen en energietekort Heidi Zweers, diëtist Mirian Janssen, Internist Paul de Laat, onderzoeker 3 Thema s: 1. Maag-darmklachten en voeding 3 Thema s: 2. Werken met een mitochondriële ziekte

Nadere informatie

Cellulitis en erysipelas. Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel

Cellulitis en erysipelas. Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel Cellulitis en erysipelas Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat u cellulitis of erysipelas heeft. In deze folder leest u meer over deze aandoening

Nadere informatie

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Maagklachten en misselijkheid Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer arts raadplegen 5 Voorkomen

Nadere informatie

CT Protocol Oesophagus carcinoom

CT Protocol Oesophagus carcinoom CT Protocol Oesophagus carcinoom Indicatie: Stagering oesophagustumor, oesophagus-cardiatumor. Voorbereiding: Patiënt nuchter, geen vast voedsel 4 uur van te voren. Orale voorbereiding: water ipv oraal

Nadere informatie

Dikke darmoperatie. Chirurgie. Beter voor elkaar

Dikke darmoperatie. Chirurgie. Beter voor elkaar Dikke darmoperatie Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht over de gebruikelijke gang van zaken rond een dikke darmoperatie. Ook geeft deze folder enige informatie

Nadere informatie

ANEURYSMATA VAN DE AORTA THORACALIS. Vaatsymposium Emmen 6 november 2015 Lambert van den Merkhof

ANEURYSMATA VAN DE AORTA THORACALIS. Vaatsymposium Emmen 6 november 2015 Lambert van den Merkhof ANEURYSMATA VAN DE AORTA THORACALIS Vaatsymposium Emmen 6 november 2015 Lambert van den Merkhof DE AORTA Aorta ascendens * * Aortaboog (het gedeelte van art. brachiocephalica t/m art. subclavia links)

Nadere informatie

Wondgenezing en Diabetes Mellitus

Wondgenezing en Diabetes Mellitus Wondgenezing en Diabetes Mellitus Treat the whole patient, not the hole in the patient Richard van Valen Verpleegkundig specialist Erasmus MC Leerdoelen Inzicht in wondgenezing Inzicht in problemen met

Nadere informatie

Osteopathische geneeskunde. Het intestinum. Grégoire Lason & Luc Peeters

Osteopathische geneeskunde. Het intestinum. Grégoire Lason & Luc Peeters Osteopathische geneeskunde Het intestinum Grégoire Lason & Luc Peeters Het intestinum Grégoire Lason & Luc Peeters Copyright door Osteo 2000 bvba 2013. Niets uit deze opgave mag worden verveelvoudigd en/of

Nadere informatie

HET ADEMHALINGSSTELSEL

HET ADEMHALINGSSTELSEL HET ADEMHALINGSSTELSEL INLEIDING Gasgeleidingsstelsel Gasuitwisselingsstelsel Tractus respiratorius Fibrose Tracheostomie Mucoviscidose Immobiele cilla syndroom I. ALGEMENE BOUW A. Epitheel Respiratoir

Nadere informatie

Bijlage 1 bij de Code voor de Publieksreclame voor Geneesmiddelen. Indicaties die geschikt zijn voor zelfzorg. Per indicatie gebied

Bijlage 1 bij de Code voor de Publieksreclame voor Geneesmiddelen. Indicaties die geschikt zijn voor zelfzorg. Per indicatie gebied Bijlage 1 bij de Code voor de Publieksreclame voor Geneesmiddelen Indicaties die geschikt zijn voor zelfzorg Per indicatie gebied Oog: oogontsteking (allergische bindvliesontsteking) oogirritatie (geïrriteerd

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett slokdarm

Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett slokdarm Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett slokdarm Aandoening van de slokdarm Maag-, Darm- en Leverziekten Inleiding U heeft een aandoening aan uw slokdarm. U bent daarom verwezen naar de polikliniek Maag-,

Nadere informatie

Huidafwijkingen bij stoma s. Ronald Houwing Dermatoloog Deventer Ziekenhuis

Huidafwijkingen bij stoma s. Ronald Houwing Dermatoloog Deventer Ziekenhuis Huidafwijkingen bij stoma s Ronald Houwing Dermatoloog Deventer Ziekenhuis Disclosure belangen spreker (Potentiële) belangenverstrengeling Voor deze bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Operatie bij refluxziekte

Operatie bij refluxziekte Chirurgie Operatie bij refluxziekte fundoplicatie volgens Toupet U heeft last van een aandoening waarbij de zure inhoud van uw maag, terugstroomt in uw slokdarm. Dit wordt gastro-oesofageale refluxziekte

Nadere informatie

incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar geslacht en leeftijdgroep

incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar geslacht en leeftijdgroep A ALGEMEEN A01 Pijn, gegeneraliseerd Inc 359 1,0 0,8 1,2 0,7 1,2 0,0 1,2 0,5 0,1 0,2 0,2 0,3 0,4 0,6 1,0 0,9 1,6 1,3 1,4 1,9 4,3 A01 Prev 1514 4,0 2,9 5,1 2,6 5,4 0,6 3,5 1,1 0,6 0,4 0,7 0,6 1,3 1,7 3,6

Nadere informatie

Antwoordformulieren open vragen

Antwoordformulieren open vragen Antwoordformulieren open vragen Bloktoets : 5O0 Datum : 9 juli 009 Aanvang : Studentnummer : Studentnaam :. BLOKTOETS STOFWISSELING 5O0 9 juli 009 Sint Radboud. Het uitvragen van de pijnklachten is van

Nadere informatie

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden?

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Daniel Jacobs-Tulleneers-Thevissen Oncologische, Thorax- en Transplantatieheelkunde, UZ Brussel Diabetes Research Center, Vrije Universiteit

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 17A Fase A Titel Bloedbad Onderwerp Bloedverlies per anum door bloedend uclus pylori Auteur Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase

Nadere informatie

Necrotiserende fasciitis vs Pyoderma gangrenosum

Necrotiserende fasciitis vs Pyoderma gangrenosum Necrotiserende fasciitis vs Pyoderma gangrenosum Eric Roovers Ziekenhuishygiënist Wondzorgcoördinator ZNA Middelheim casus Man, 47 jaar AC-luxatie 3de graad => LARS-reconstructie Ingreep op 24/5/2005 Slechte

Nadere informatie

Dikke darmoperatie. Polikliniek Chirurgie Route 10

Dikke darmoperatie. Polikliniek Chirurgie Route 10 00 Dikke darmoperatie Polikliniek Chirurgie Route 10 1 Deze folder geeft u een globaal overzicht over de gebruikelijke gang van zaken rond een dikkedarmoperatie. Ook geeft deze folder enige informatie

Nadere informatie

CAT Combined Approach Tympanoplastiek Sanering Radicalisatie. Schoonmakende (sanerende) ooroperatie

CAT Combined Approach Tympanoplastiek Sanering Radicalisatie. Schoonmakende (sanerende) ooroperatie CAT Combined Approach Tympanoplastiek Sanering Radicalisatie Schoonmakende (sanerende) ooroperatie Een sanerende ooroperatie is erop gericht een chronische oorontsteking van het middenoor te verhelpen.

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten. Barrett-slokdarm.

Maag-, Darm- en Leverziekten. Barrett-slokdarm. Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett-slokdarm www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MDL023 / Barrett-slokdarm / 20-03-2014 2 Barrett-slokdarm Uw

Nadere informatie

Coby Wijnen diëtist VSN

Coby Wijnen diëtist VSN netwerk diëtisten voor spierziekten Coby Wijnen diëtist VSN voeding groei en onderhoud weerstand en conditie lekker en gezellig secundaire gevolgen spierziekten minder bewegen gevolgen voor voeding: gewicht

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T Gestandaardiseerd allergeenextract van pollen van Timotheegras (Phleum pratense) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

Bovenbuikklachten. Prof. dr. M.E. Numans

Bovenbuikklachten. Prof. dr. M.E. Numans 3 Bovenbuikklachten Prof. dr. M.E. Numans Iedere huisarts met een normpraktijk van circa 2350 ingeschreven patiënten ziet wekelijks een à twee patiënten met een klacht in de bovenbuik. De helft van hen

Nadere informatie

Fragiele intra-epidermale blaren

Fragiele intra-epidermale blaren b Niet compacte bouw (holten) Vesikel (blaasje) Verhevenheid vd huid, gevuld met helder vocht

Nadere informatie

ALGEMENE AANWIJZINGEN EN INSTRUCTIE:

ALGEMENE AANWIJZINGEN EN INSTRUCTIE: Bloktoets : 5O202 Stofwisseling 2 Datum : 3 juni 2011 Aanvang : 13 uur Studentnummer Studentnaam :. :. ALGEMENE AANWIJZINGEN EN INSTRUCTIE: Controleer of uw tentamenset compleet is. De toets bestaat uit

Nadere informatie

Operatie bij refluxziekte

Operatie bij refluxziekte Kort verblijf Operatie bij refluxziekte www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarom een operatie bij refluxziekte?... 3 Onderzoek vooraf... 4 Voorbereiding op de operatie... 4 Pre-operatieve screening en

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord V. Deel A Oor 1

Inhoud. Voorwoord V. Deel A Oor 1 00-Leerboek KNO-Vw 12-07-2007 14:30 Pagina XI XI Inhoud Voorwoord V Deel A Oor 1 1 Anatomie en fysiologie van het oor 3 J.H.M. Frijns Indeling van het oor 3 Embryologie 3 Anatomie van het uitwendige oor

Nadere informatie

P a n c r e a t i t i s

P a n c r e a t i t i s P a n c r e a t i t i s Deze folder geeft u informatie over een acute ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis) en de behandelingsmogelijkheden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Hart anatomie en fysiologie

Hart anatomie en fysiologie Hart anatomie en fysiologie Anatomie van het hart Het hart is omgeven door een effen vlies, het hartzakje of pericard(3). Het hart ligt in de borstholte, tussen de longen (1), bijna in het midden met de

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Acute pancreatitis Uw behandelend arts heeft met u besproken dat een u een acute otsteking van de alvleesklier (pancreatitis) hebt. Deze folder geeft u informatie over

Nadere informatie

INWENDIGE GENEESKUNDE Art. 20 pag. 1. 4203 472010 472021 Volledige heelkundige behandeling van papillomen of condylomen K 20

INWENDIGE GENEESKUNDE Art. 20 pag. 1. 4203 472010 472021 Volledige heelkundige behandeling van papillomen of condylomen K 20 INWENDIGE GENEESKUNDE Art. 20 pag. 1 c) De verstrekkingen die tot het specialisme gastro-enterologie (FH) behoren: 4203 472010 472021 Volledige heelkundige behandeling van papillomen of condylomen K 20

Nadere informatie

Stomp buiktrauma. 28 februari 2013. GAM Govaert, traumachirurg

Stomp buiktrauma. 28 februari 2013. GAM Govaert, traumachirurg Stomp buiktrauma 28 februari 2013 GAM Govaert, traumachirurg Inhoud Incidentie Anatomie Patroonherkenning Diagnostiek Behandeling Verdeling van abdominale letsels Adrenal Omentum Urethra Bladder Pancreas

Nadere informatie

Gastro-oesofageale refluxziekte spugen bij kinderen

Gastro-oesofageale refluxziekte spugen bij kinderen Gastro-oesofageale refluxziekte spugen bij kinderen Uw kind heeft klachten die kunnen wijzen op gastro-oesofageale refluxziekte. Met reflux wordt aangegeven dat maaginhoud weer in de slokdarm terechtkomt.

Nadere informatie

Uitleg van begrippen in de tabel

Uitleg van begrippen in de tabel Incidentie en prevalentie van aan de huisarts gepresenteerde klachten en aandoeningen per ICPC-code naar etnische afkomst, geslacht en leeftijdgroep Deze tabel biedt een overzicht van aan de huisarts gepresenteerde

Nadere informatie

23.1 Slik- en passagestoornissen

23.1 Slik- en passagestoornissen 49-Chirurgie 23.1 01-06-2005 10:48 Pagina 403 403 23.1 Slik- en passagestoornissen J.J.B. van Lanschot Een 62-jarige man wordt door zijn huisarts verwezen vanwege sinds drie maanden bestaande passageklachten,

Nadere informatie

Darmoperatie bij Diverticulitis. Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis

Darmoperatie bij Diverticulitis. Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Darmoperatie bij Diverticulitis Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Chirurgie Waregem_Versie 1_Feb 2016 Inleiding Deze folder geeft uitleg over een operatie van de dikkedarm bij diverticulitis.

Nadere informatie

Plaatsen van trommelvliesbuisjes bij volwassenen

Plaatsen van trommelvliesbuisjes bij volwassenen Plaatsen van trommelvliesbuisjes bij volwassenen U komt binnenkort in ons ziekenhuis voor het plaatsen van trommelvliesbuisjes. De KNO-arts heeft u mondeling geïnformeerd over de behandeling. In deze folder

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Oorzaak aandoening/aanleiding behandeling

1. Inleiding. 2. Oorzaak aandoening/aanleiding behandeling Maagperforatie 1. Inleiding In deze folder leest u informatie over de operatie en krijgt u een aantal richtlijnen en adviezen die bijdragen aan uw herstel. In de informatiefolder Dagbehandeling of, indien

Nadere informatie

SLOKDARMKANKER 25-10-2010

SLOKDARMKANKER 25-10-2010 SLOKDARMKANKER 25-10-2010 Bij slokdarmkanker is er sprake van een kwaadaardige tumor in de slokdarm. In de medische wereld worden vaak de namen slokdarmcarcinoom en oesofaguscarcinoom gebruikt. De medische

Nadere informatie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook

Nadere informatie

Azathioprine (Imuran ) bij dermatologische aandoeningen

Azathioprine (Imuran ) bij dermatologische aandoeningen Azathioprine (Imuran ) bij dermatologische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel azathioprine te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

CHIRURGIE. Dikke darmoperatie BEHANDELING

CHIRURGIE. Dikke darmoperatie BEHANDELING CHIRURGIE Dikke darmoperatie BEHANDELING Dikke darmoperatie Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen anders

Nadere informatie

Wijzigingen triage-criteria TriageWijzer, update 2014.

Wijzigingen triage-criteria TriageWijzer, update 2014. Wijzigingen triage-criteria TriageWijzer, update 2014. Alle ingangsklachten: Apathisch wordt: AVPU niet A; Vaatletsel wordt: Ischemie; Hoog letselrisico wordt: Hoog energetisch trauma Kleinere tekstcorrecties

Nadere informatie

1. Hier zie je een overzicht van alle compartimenten van het spijsverteringsstelsel in ons lichaam. Geef de namen van de compartimenten en organen.

1. Hier zie je een overzicht van alle compartimenten van het spijsverteringsstelsel in ons lichaam. Geef de namen van de compartimenten en organen. Spijsvertering vragen bij het COO-programma bij Biologie van dieren Algemeen 1. Hier zie je een overzicht van alle compartimenten van het spijsverteringsstelsel in ons lichaam. Geef de namen van de compartimenten

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Grazax 75.000 SQ-T lyophilisaat voor oraal gebruik gestandaardiseerd allergeenextract van pollen van Timotheegras (Phleum pratense) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

Chirurgie. Acute Pancreatitis. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Acute Pancreatitis. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Acute Pancreatitis 1 Acute Pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Ligging en functie van de alvleesklier De alvleesklier (het pancreas) is een orgaan dat dwars

Nadere informatie

Acute alvleesklierontsteking

Acute alvleesklierontsteking Acute alvleesklierontsteking Synoniemen Acute pancreatitis De alvleesklier De alvleesklier is een langgerekte trosvormige klier. De medische naam is pancreas. Bij volwassen mensen is de lengte van de alvleesklier

Nadere informatie

Functionele dyspepsie

Functionele dyspepsie Functionele dyspepsie Maag-, darm- en leverziekten Beter voor elkaar 2 Van uw MDL-arts heeft u te horen gekregen dat u een (functionele) dyspepsie heeft. Om te begrijpen wat deze term precies inhoud en

Nadere informatie

Technische onderzoeken bij het vaataccess

Technische onderzoeken bij het vaataccess Technische onderzoeken bij het vaataccess Dr Thiéry Chapelle Dienst hepatobiliaire, endocriene en transplantatie heelkunde Universitair ziekenhuis Antwerpen Wanneer technisch onderzoeken uitvoeren? 1.

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T Gestandaardiseerd allergeenextract van pollen van Timotheegras (Phleum pratense) Lees de hele bijsluiter

Nadere informatie

Keel-, neus- en oorheelkunde. Operaties aan het oor

Keel-, neus- en oorheelkunde. Operaties aan het oor Keel-, neus- en oorheelkunde Operaties aan het oor 1 Inleiding Deze folder geeft u informatie over verschillende operaties aan het oor. 2 Hoe werkt een oor? Het oor is nodig voor het horen van geluid.

Nadere informatie

Specialismespecifieke Toelichting op de Registratieregels Dermatologie

Specialismespecifieke Toelichting op de Registratieregels Dermatologie Specialismespecifieke Toelichting op de Registratieregels Dermatologie v20110701 Ingangsdatum 1 januari 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Toelichting diagnosecodes... 4 DBC-Onderhoud Pagina 2 van 5

Nadere informatie

Huidafwijkingen bij diabetes. J.C. Bijlmer Iest, dermatoloog RdGG WCS congres 24 november 2015

Huidafwijkingen bij diabetes. J.C. Bijlmer Iest, dermatoloog RdGG WCS congres 24 november 2015 Huidafwijkingen bij diabetes J.C. Bijlmer Iest, dermatoloog RdGG WCS congres 24 november 2015 Inleiding - DM: bloedvaten, zenuwen, ogen, nieren, huid - 50% patiënten krijgt vroeg of laat huidafwijkingen

Nadere informatie

Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Otosclerose.

Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Otosclerose. Keel-, Neus- en Oorheelkunde Otosclerose www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het oor... 3 Wat is otosclerose?... 3 Verschijnselen van het vastgroeien van de stijgbeugel... 4 Behandeling van otosclerose...

Nadere informatie

Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo

Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo Biopteren in de eerste lijn. Christiane Hebeda mmv Enny Beverdam dermatologen, locatie Hengelo en Almelo Wat gaan we doen? -techniek van het biopteren -plaats van het biopt in het stappenplan werkwijze

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het carcinoom van de neusholte, neusbijholten en het vestibulum nasi

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het carcinoom van de neusholte, neusbijholten en het vestibulum nasi XII Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het carcinoom van de neusholte, neusbijholten en het vestibulum nasi naar Algemeen 568 Epidemiologie 568 1. Screening 568 2. Diagnostiek 568 2.1 Anamnese

Nadere informatie

Om foto s voor de casus te verkrijgen zal een fotosessie met een icterische patiënt nodig zijn. Dit kan niet eenvoudig van te voren gepland worden.

Om foto s voor de casus te verkrijgen zal een fotosessie met een icterische patiënt nodig zijn. Dit kan niet eenvoudig van te voren gepland worden. Casus 05L Fase A Titel Mevrouw Klaassen Onderwerp Pancreaskop carcinoom Inhoudsdeskundige J.M. van Baalen Technisch verantwoordelijke S. Eggermont Literatuur Bestaande Cascoo casus. Multimedia materiaal

Nadere informatie

De Centraal Veneuze Catheter

De Centraal Veneuze Catheter De Centraal Veneuze Catheter Introductie CRRT vereist een veneuze toegang tot de bloedbaan Centraal veneuze katheters worden gebruikt voor het creëren deze toegang De toegang tot de bloedbaan wordt ook

Nadere informatie

Operaties aan het oor

Operaties aan het oor Operaties aan het oor Inleiding Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over operaties aan het oor. Als u recent bij de KNO-arts bent geweest, die u zo'n operatie heeft voorgesteld, dan kunt u

Nadere informatie

VERWIJDEREN VAN EEN ONDERKAAKSPEEKSELKLIER Glandula submandibularis FRANCISCUS VLIETLAND

VERWIJDEREN VAN EEN ONDERKAAKSPEEKSELKLIER Glandula submandibularis FRANCISCUS VLIETLAND VERWIJDEREN VAN EEN ONDERKAAKSPEEKSELKLIER Glandula submandibularis FRANCISCUS VLIETLAND U komt in aanmerking voor het verwijderen van de onderkaakspeekselklier. In deze folder leest u meer over de gang

Nadere informatie

Toets CAT B3.1 13-14 / Cursus-afhankelijke toets

Toets CAT B3.1 13-14 / Cursus-afhankelijke toets A VUmc-compas toetsing Toets CAT B3.1 13-14 / Cursus-afhankelijke toets Cursus B Spijsvertering en stofwisseling 13-14 Cursuscoördinator (vice-) Dr. W.J.H.J. Meijerink Gelegenheid 1 e Toetsdatum 25 oktober

Nadere informatie

Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Oordruppels. www.catharinaziekenhuis.nl

Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Oordruppels. www.catharinaziekenhuis.nl Keel-, Neus- en Oorheelkunde Oordruppels www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KNO013 / Oordruppels / 25-10-2013 2 Oordruppels De keel-, neus-

Nadere informatie

Wondroos (erysipelas)

Wondroos (erysipelas) Wondroos (erysipelas) Dermatologie Beter voor elkaar 2 Wondroos (erysipelas) Wat is wondroos? Wondroos (officiële naam: erysipelas) is een ernstige bacteriële infectieziekte van de lederhuid en het onderhuidse

Nadere informatie

patiënteninformatie trommelvliesbuisjes bij kinderen

patiënteninformatie trommelvliesbuisjes bij kinderen patiënteninformatie trommelvliesbuisjes bij kinderen In overleg met de KNO-arts heeft u besloten om bij uw kind trommelvliesbuisjes te laten plaatsen. In deze folder geven wij u inhoudelijke informatie

Nadere informatie

Operatie aan het oor. Keel-Neus- en Oorheelkunde

Operatie aan het oor. Keel-Neus- en Oorheelkunde Operatie aan het oor Keel-Neus- en Oorheelkunde Uw Keel-Neus-Oorarts (KNO-arts) heeft voorgesteld om uw oorklachten te behandelen met een operatie. Deze folder geeft u informatie over zo n operatie. U

Nadere informatie

Brokgevoel in de keel

Brokgevoel in de keel Keel-, Neus- en Oorheelkunde Patiënteninformatie Brokgevoel in de keel U ontvangt deze informatie, omdat u last heeft van een brokgevoel in uw keel. Hierin kunt u lezen wat de oorzaken hiervan kunnen zijn

Nadere informatie