Demonstratieversie. niet voor commercieel gebruik. Gebruikshandleiding Woninginstallaties DEMO. Comfortabel, milieubewust en veilig wonen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Demonstratieversie. niet voor commercieel gebruik. Gebruikshandleiding Woninginstallaties DEMO. Comfortabel, milieubewust en veilig wonen."

Transcriptie

1 Aangeboden door : Uw brancheorganisatie biedt u deze demo versie aan. Mochten de beschikbare teksten onvoldoende zijn dan kunt u uitbreiding aanvragen. Gebruikshandleiding Woninginstallaties Comfortabel, milieubewust en veilig wonen. DEMO Voor vragen kunt u contact op nemen met de projectleider Roelof Timmer. Bij voorkeur per Of En zo zijn er 4 vakken waar u ook 4 verschillende bedrijven kunt tonen. Bijvoorbeeld: E-, W-, S- of K-installateur met NAW- gegevens en logo Deze publicatie is gebaseerd op HR-combiketel, WTW ventilatie en aardlekautomaten. Per keuze zijn er nog aanvullende opties.

2 Voorwoord Welkom in uw nieuwe woning! Deze woning is voorzien van een elektrische installatie, een verwarmingssysteem, eventueel aangevuld met een gasinstallatie en/of een mechanisch ventilatiesysteem. Deze Gebruikshandleiding Woninginstallaties geeft u extra aanvullende informatie over een goed, veilig en comfortabel gebruik van de installaties in uw woning. Elk apparaat in uw woning heeft een eigen gebruiksaanwijzing, aangeleverd door de fabrikant. Lees deze documenten altijd goed door voordat u iets met het apparaat doet. Waar mogelijk zijn handige tips toegevoegd voor dagelijks gebruik of voor toekomstige aanpassingen bij verbouwing en renovatie. Deze handleiding helpt u schade en extra kosten te voorkomen en wordt u aangeboden door uw UNETO-VNI erkende installateur. Colofon Deze gebruikshandleiding is een initiatief van UNETO-VNI, de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en technische detailhandel en is tot stand gekomen in samenwerking met: TVVL - beroepsvereniging van personen, werkzaam in de installatietechniek. ISSO - kennisinstituut van de installatiesector. VLA - vereniging van fabrikanten van luchttechnische apparatuur. AEDES - branchevereniging van Woningbouwcorporaties. GIW - Garantie Instituut Woningbouw. Stichting VACpunt Wonen - kennis- en adviescentrum voor de gebruikskwaliteit van woning en woonomgeving. Consument en Veiligheid - werkt aan het verbeteren van de veiligheid in onze leefomgeving. Disclaimer Wij hebben er alles aan gedaan om te verzekeren dat de informatie in deze handleiding correct en actueel is. Aan de informatie kunnen echter geen rechten worden ontleend. UNETO-VNI aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor enige schade die direct of indirect ontstaat als gevolg van het gebruik van deze handleiding of als gevolg van de in de handleiding gepubliceerde informatie. De handleiding kan verwijzingen naar websites van derden bevatten, die niet onder het beheer van UNETO-VNI vallen. De verwijzingen impliceren geen goedkeuring van UNETO-VNI met betrekking tot de inhoud van die websites.

3 Inhoudspagina Algemeen Inleiding... 4 Is uw woning kort geleden voltooid of verbouwd?... 4 Het onderhoud in één oogopslag... 6 Brandveiligheid... 6 De meterruimte (meterkast) Uw verwarmingsinstallatie Algemene inleiding Radiatoren en convectoren De regeling van uw verwarming Thermostatische radiator- of convectorkranen De warm- en koudwatervoorziening Hoe ga ik om met het leidingwater (koud en warm kraanwater) Hoe ga ik om met het sanitair? Uw koelinstallatie Hoe ga ik om met koelen van mijn huis? Uw ventilatiesysteem Ventilatie, waarom en hoe? Hoe werkt uw ventilatiesysteem? Uw afzuigkap in de keuken Uw gasinstallatie Hoe ga ik om met gas? Uw elektrische installatie Hoe ga ik om met elektra? Elektrisch koken Uw ICT-, beeld- en geluidinstallatie Centrale antenne, beeld en geluid Computernetwerk Huisautomatisering Uw beveiligingsinstallatie Bijlage Materiaalstaat Onderhoudsmatrix

4 Algemeen Inleiding U woont met meer plezier in uw woning als u de installaties in uw woning goed gebruikt. Het comfort en de veiligheid nemen toe en het energie- en waterverbruik is efficiënter. Deze handleiding helpt u hierbij. Een samenvatting van deze handleiding vindt u ook op de kaart die in de meterruimte is aangebracht. voorbeeld meterkastkaart De handleiding In de handleiding komt aan de orde: welk onderhoud u zelf kunt uitvoeren en welk onderhoud u moet laten uitvoeren; wat u bij een storing moet doen; hoe u de installaties kunt bedienen; hoe de verschillende installaties werken; waar u met vragen terecht kan. Ook leest u tips over comfortabel, energiezuinig en gezond wonen. In de handleiding (bijlage) is bovendien informatie opgenomen over de toegepaste materialen. Belangrijke informatie voor nieuwe en verbouwde woningen! Dit hoofdstuk van de handleiding gaat in op wat u moet doen in een woning die kort geleden is opgeleverd. Lees dit voor u het huis gaat inrichten om (ernstige) schade bij de inrichtingswerkzaamheden te voorkomen! Een deel van de aanwijzingen is ook nuttig bij het inrichten van een al wat oudere woning. Fabriekshandleidingen apparaten Fabrikanten van apparatuur maken meestal zelf handleidingen voor de diverse apparaten. Deze krijgt u, als het goed is, bij het apparaat geleverd of zijn in de vorm van een informatiesticker op het apparaat aangebracht. Deze handleidingen zijn opgeborgen bij de apparaten. Is uw woning kort geleden voltooid of verbouwd? Gefeliciteerd met uw nieuwe woning!!! Dit hoofdstuk biedt u als nieuwe bewoner specifieke informatie over de woninginstallaties, met name voor het gebruik tijdens de eerste maanden. Opmerking: deze informatie is ook elders in deze gebruikshandleiding opgenomen, maar dan verspreid over de desbetreffende installaties. 4

5 Waarschuwing: Wees voorzichtig met boren! Boor of spijker nergens in de vloeren. In de vloer lopen allerlei leidingen. Beschadiging ervan kan onder andere leiden tot lekkage. Wees ook voorzichtig met boren en spijkeren in de muren in de buurt van sanitair of bij wandverwarming. Let op : De detectoren voor metalen leidingen reageren niet bij kunststof leidingen. Dit kunnen waterleidingen zijn, maar zeker voorzieningen als stopcontacten hebben altijd leidingen in de wand. Een voorbeeld van leidingen in de wand. Reken er niet op dat de leidingen altijd (strak) verticaal aangebracht zijn. Soms zijn er horizontale verbindingen! Bouwvocht Bij de ingebruikname van uw woning is de kans groot dat er nog veel bouwvocht in de diverse constructies aanwezig is. De hoeveelheid vocht hangt onder andere af van de gebruikte materialen en constructiemethoden. Zo zit er in ter plaatse gestort beton, dekvloeren en metselwerk relatief veel vocht. Het kan wel een jaar duren voordat al dat vocht verdwenen is!ventileer daarom het eerste halve jaar extra veel. Gebruik regelmatig de hoogste stand van het ventilatiesysteem en zet, als u thuis bent, ramen goed open. Zet dichte kasten en andere meubels dit eerste halve jaar nog niet tegen wanden, maar enkele centimeters er vanaf. Dan kan in de tussenruimte lucht circuleren en vocht verdampen. Laat aanrechtkastjes op een kiertje staan. Een nieuwe woning gebruikt het eerste jaar duidelijk meer energie voor het verdampen en afvoeren van het bouwvocht dan de jaren daarna als het bouwvocht weg is. Onthoud dit bij het bekijken van uw energierekening na het eerste jaar. Verwarm desgewenst ook extra, maar pas op bij vloer- en wandverwarming (indien aanwezig). Bij gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw) Is uw woning net opgeleverd of heeft u net verbouwd? Dan kan er veel stof in de woning zitten. Reinig de filters in de wtw-unit dan de eerste weken vaker, bijvoorbeeld eens per twee weken. Volg daarna de handleiding van de fabrikant. Kranen doorspoelen Zet de eerste 2 à 3 maanden elke ochtend de kranen een paar minuten open. Zo worden de leidingen doorgespoeld en kunt u daarna het water onbezorgd drinken. Nieuwe kranen geven in de eerste periode van gebruik namelijk metalen af. Dat geldt ook voor sommige onderdelen van nieuwe leidingen. In die leidingen kunnen bovendien nog lichte verontreinigingen aanwezig zijn. Overigens is het hele waterleidingstelsel voor oplevering door de installateur ook al goed gespoeld. Dit om eventuele verontreinigingen te verwijderen die tijdens de bouw in de leidingen terecht zijn gekomen. 5

6 Warm kraanwater: controleer de watertemperatuur Controleer bij de ingebruikname van uw woning of de temperatuur van het douchewater minimaal zo n 60 C kan worden. Is dat niet het geval, raadpleeg de gebruiksaanwijzing van uw warmwatertoestel om na te gaan of de temperatuur van het warme water hoger in te stellen is. Als u er niet uitkomt, bel dan uw W-installateur. Doe deze controle verder om de 1 à 2 jaar. De controle is van belang om besmetting door legionella te voorkomen. Werkzaamheden Sluit bij werkzaamheden aan gas of water altijd de hoofdkraan en eventuele tussenkranen van het gasnet of waterleiding af. Sluit bij werkzaamheden aan de elektra altijd de betreffende groep in de meterkast of (indien toegepast) op de (keuken)verdeler uit (zie bij Uw elektrische installatie). Uitbreiden / bijtrekken van de woning Wanneer u uw woning uitbreidt of anders indeelt dan het standaard ontwerp (bijvoorbeeld zolder, serre of garage), is het van groot belang dat het ventilatie- en verwarmingssysteem geschikt is voor deze indeling. Informeer van te voren naar de mogelijkheden van het aanbrengen van ventilatieroosters voor verse buitenlucht, de aansluiting op het afzuigsysteem en de capaciteit van de ventilatie-unit en verwarmingsinstallatie. Is deze capaciteit wel voldoende? Uw elektrische installatie moet wellicht aangepast worden als u extra stopcontacten en elektrische apparaten wilt plaatsen. Waarschuwing: let op bij open haard, houtkachel of open inzethaard op gas Wilt u gezellige warmte in uw woning? En denkt u daarbij aan de aanschaf van een open haard, houtkachel of open inzethaard op gas? Vraag altijd advies aan uw installateur/verhuurder over het plaatsen hiervan. Dergelijke haarden en kachels zijn namelijk NIET te combineren met een mechanisch afzuigsysteem tenzij speciale maatregelen worden genomen. Zie verder bij uw ventilatiesysteem. Informeer bij een deskundige (aannemer, ontwikkelaar enz.) of de benodigde rookgasafvoer ( schoorsteen ) aangelegd kan worden; en zo ja, waar. Dit is van belang met het oog op de constructie van vloeren en op eventuele leidingen in de vloeren. Het onderhoud in één oogopslag In de bijlage onderhoudsmatrix vindt u in één oogopslag welk onderhoud wanneer plaats moet vinden, wat door uzelf uitgevoerd kan worden en wanneer u een installateur moet inschakelen. Zie voor een toelichting bij desbetreffende installatieonderdelen in de genoemde paragrafen. Brandveiligheid Brandveiligheid is een belangrijke eigenschap binnen de woning. Uw installaties zijn natuurlijk zo ontworpen en uitgerust dat u veilig en gerust kunt wonen. Toch zijn er situaties die gevaarlijk zijn. In dit hoofdstuk worden twee belangrijke onderwerpen behandeld. Hoe u veilig kunt omgaan met installaties en belangrijke informatie over rookmelders die in uw woning zijn opgenomen. De Stichting Consument en Veiligheid heeft veel informatie beschikbaar over veilig wonen. Zie hiervoor de website We hebben de belangrijkste informatie voor u samengevat:ongelukken met gas en elektra in woningen komen gelukkig niet vaak voor in Nederland. Maar als het mis gaat, zijn de gevolgen wel groot. Koolmonoxidevergiftiging, brand, elektrocutie of een gasexplosie; u wilt het gewoon niet riskeren. De belangrijkste oorzaken zijn achterstallig onderhoud, ondeskundig doe-het-zelven en slechte ventilatie. 6

7 Wat kunt u zelf doen om het gevaar te minimaliseren: Houd alles stofvrij. Een keer per week de filters van uw mechanische ventilatiesysteem stofzuigen bijvoorbeeld. Gebruik gas- en elektriciteitsleidingen niet om dingen aan op te hangen. Zorg dat kruipruimtes altijd toegankelijk blijven zodat in noodsituaties, zoals een gaslek, de leidingen makkelijk bereikbaar zijn. Naast explosiegevaar bestaat ook het gevaar van koolmonoxidevergiftiging. Goede ventilatie is nodig voor de verbranding; stop daarom nooit ventilatiegaten dicht. Elk apparaat moet het aardgas dat toegevoerd wordt, kunnen verbranden. Daar is zuurstof voor nodig. Is er te weinig zuurstof, dan is de verbranding niet volledig en vormt zich koolmonoxide. Indicaties van gevaar zijn: 1. De vlam in de cv-installatie is oranje in plaats van blauw (zoals bij een goed afgesteld gastoestel) en hoger dan normaal. 2. Door de vrijkomende waterdamp, die niet via de afvoer verdwijnt, beslaan de ramen. Houd de hoofdafsluiters van gas, elektriciteit en water goed bereikbaar. Bij brand of gaslekkage moeten gas en elektriciteit snel kunnen worden afgesloten. Zorg dat alle zekeringen in tact zijn. Als er regelmatig (kort)sluiting ontstaat, moet u de oorzaak daarvan opsporen en de zekering beslist niet doorverbinden met zilverpapier. Als u dat doet, zal bij de volgende (kort)sluiting veel warmte vrijkomen, waardoor brand kan ontstaan. Wanneer kunt u een vakman inschakelen: Voor alle gastoestellen en elektrische installaties geldt: elk jaar door een erkend installateur laten onderhouden en controleren. Laat gastoestellen regelmatig schoonmaken en controleren door een erkend installateur. Daarbij moet ook gekeken worden of het toestel voldoende luchttoevoer heeft. Vaak kunt u aan een sticker op de installatie zien wanneer deze voor het laatst is gecontroleerd. Zie ook het hoofdstuk Verwarming voor meer informatie. Bij het vervangen van een toestel moeten ook de leidingen worden gecontroleerd. In risicosituaties is een gerichte controle van belang. Bijvoorbeeld als in vergelijkbare situaties lekkages optreden. Waarschuw het energiebedrijf (of een erkend installateur) als u gas ruikt buiten of in de woning en: 1. sluit de hoofdkraan 2. open deuren en ramen 3. vermijd vuur of vonkvorming 4. schakel geen elektrische verlichting of toestellen in of uit 5. houd u nauwkeurig aan de gebruiksaanwijzing van toestellen Afvoerloze ( open ) geisers zijn gevaarlijk. De verbrandingsgassen hopen zich bij slechte ventilatie op in uw huis en kunnen koolmonoxidevergiftiging veroorzaken. Schakel een erkend installateur in om een geiser met goede afvoer naar buiten te installeren. (voor meer info zie Zorg dat de elektrische installatie beveiligd is met een aardlekschakelaar. In nieuwbouwwoningen zijn aardlekschakelaars zelfs verplicht. Een aardlekschakelaar kan brandgevaar beperken en uzelf beschermen tegen elektrocutiegevaar. Schoorsteen Een open haard is gezellig en sfeervol, maar zonder een schoon schoorsteenkanaal kunt u niet veilig stoken. Een vervuild of verstopt kanaal kan een schoorsteenbrand of koolmonoxidevergiftiging veroorzaken. Daarom moet u minimaal één keer per jaar de schoorsteen laten vegen. De schoorsteenveger verwijdert voor u het vuil uit de schoorsteen en controleert op loszittende delen en scheuren. Stookt u hout, kolen of olie en gebruikt u de kachel of open haard als sfeerverwarming, laat de schoorsteen dan eens per jaar vegen. Bij intensief gebruik (als hoofd- of bijverwarming) is het verstandig om het kanaal twee keer per jaar te laten vegen.bij apparaten die op gas worden gestookt is het rookkanaal normaal gesproken niet vervuild. Gasgestookte apparaten moeten wel regelmatig onderhouden en afgesteld worden. Laat bij dit onderhoud ook het schoorsteenkanaal controleren op verstopping door bijvoorbeeld een vogelnestje. 7

8 Huishoudelijke apparaten in huis Bijna alle elektrische apparaten worden warm in het gebruik. Apparaten waarin een ventilator zit om oververhitting te voorkomen vragen extra aandacht. Vooral wanneer zich in het apparaat stof heeft opgehoopt, waardoor warmte niet goed weg kan, ligt het gevaar van brand op de loer. Van warmte en stromende lucht is onder meer sprake bij: drogers, magnetrons, elektrische ovens, mechanische ventilatiesystemen, ventilatorkachels, computers, printers en föhns. Het is dus heel belangrijk om deze apparaten goed te onderhouden en nooit een kapot apparaat te gebruiken. Hieronder vindt u per apparaat een advies en gebruikstips: Wasdroger De droger staat met stip op de eerste plaats van elektrische apparaten die brand kunnen veroorzaken. Dat komt omdat hete lucht en stof een ideale combinatie vormen. Maak het filter van de wasdroger na iedere wasbeurt (maximaal na drie wasbeurten) stofvrij. Zie voor instructies de fabriekshandleiding. Maak de eventuele luchtafvoerslang van uw droger ook één keer per jaar stofvrij. Door een verstopte slang raakt de droger oververhit en kan brand ontstaan. Een wasdroger moet eens in de vijf jaar van binnen grondig worden schoongemaakt door een vakman. Laat de wasdroger liever niet draaien als u niet thuis bent. Televisie Zet de tv helemaal uit (niet op stand-by) als er niemand naar kijkt. Als u tv kijkt, worden bepaalde onderdelen in de tv heet. Die onderdelen krijgen geen kans om af te koelen als u de tv op stand-by laat staan. Het zal u verbazen hoeveel stof zich kan ophopen in een televisietoestel. De combinatie warmte en stof heeft al veel tv-branden veroorzaakt. Uw tv-toestel helemaal uitschakelen scheelt u bovendien geld, want ook in de stand-by stand verbruikt uw toestel energie. Halogeenverlichting Wees voorzichtig met warme halogeenspotjes: u kunt zich er lelijk aan branden Plaats halogeenverlichting niet te dicht bij gordijnen en meubels. Door langdurige verhitting kunnen die spontaan in brand vliegen. Bij inbouw in een verlaagd plafond moet de warmte goed weg kunnen. Zorg voor voldoende ruimte tussen plafond en verlaagd plafond. Informeer bij de aanschaf van inbouwspots altijd of ze geschikt zijn om in te bouwen in een houten of kunststof plafond. Kabelhaspel Rol een kabelhaspel altijd helemaal uit als u er een elektrisch apparaat op aansluit. Een opgerold snoer in een haspel wordt warm, waardoor het isolatiemateriaal smelt. Kortsluiting is het gevolg en in veel gevallen ook brand. Dit soort brand gaat gepaard met een enorme rookontwikkeling, die veel schade kan aanrichten. Grote stroomverbruikers (elektrische frituurpannen of elektrische kacheltjes) kunt u beter rechtstreeks op een stopcontact aansluiten. Zo voorkomt u veel ellende. 8

9 Magnetron/oven Gebruik de magnetron of oven alleen voor het bereiden of verwarmen van voedsel of drank. Het verwarmen of drogen van ander materiaal dan voedsel levert brandgevaar op. Let er bovendien op dat u de juiste bereidingstijd instelt (seconden of minuten). Elektrische apparaten Als een elektrische deken de hele zomer opgerold of opgevouwen in een kast heeft gelegen, kan de bedrading beschadigd zijn. Daardoor kunnen kortsluiting en brand ontstaan. Probeer de deken eerst uit voordat u deze bij het slapen gaat gebruiken. Blijf erbij staan! Vouw de elektrische deken helemaal uit als u deze aansluit. Afzuigkap Bij een vlam in de pan of bij intensief gebruik van het kooktoestel kan de hele afzuigkap in brand raken. Zeker als de kap vet is, kan in één keer een grote brand ontstaan. Dat heeft helaas vaak tot gevolg dat de keuken volledig uitbrandt. Maak het vetfilter van de afzuigkap één keer in de drie maanden schoon. Vervang het filter op tijd (wanneer dit moet gebeuren leest u in de gebruiksaanwijzing van uw afzuigkap). Zie ook bij hoofdtuk uw ventilatiesysteem paragraaf uw afzuigkap in de keuken. Kleine huishoudelijke apparaten Maak uw broodrooster, stofzuiger, haarföhn, frituurpan e.d. regelmatig schoon. Vervuilde apparaten zijn een stuk onveiliger en vergroten de kans op brand. Achtergebleven broodkruimels in het broodrooster kunnen zo warm worden dat ze in brand vliegen. Pas ook goed op met föhns, want zodra u een brandgeur ruikt is er risico op kortsluiting en dus brand. In de meeste gebruiksaanwijzingen staan schoonmaakinstructies, maar u kunt natuurlijk ook bellen met de fabrikant. Inbouwapparatuur In elk apparaat ontstaat warmte. Iets om rekening mee te houden als u een TV, versterker, videorecorder, PC, oven, magnetron of halogeenspotjes inbouwt. Onvoldoende ventilatie veroorzaakt oververhitting en dat vergroot de kans op brand. Laat daarom voldoende ruimte vrij rondom uw inbouwapparatuur, zodat de warmte goed weg kan. Check uw eigen huis op brandveiligheid via Rookmelders redden levens! In een huis waar werkende rookmelders hangen, heeft u 100% meer kans om een woningbrand te overleven. Rookmelders waarschuwen u razendsnel bij brand, ook wanneer u slaapt. Tijdens uw slaap kunt u namelijk nog wel horen, maar is uw reukvermogen uitgeschakeld. Bovendien komt er bij vuur koolmonoxide vrij waardoor u dieper slaapt. Een klein beetje rook - dat u dus niet zult ruiken - is voor een rookmelder al voldoende om een luid piepend alarm te doen afgaan. 9

10 Belangrijk: Test de rookmelders één keer per maand Uw woning is voorzien van één of meer rookmelders die aangesloten zijnop het elektriciteitsnet. Ook zitten er één of meerdere batterijen ofaccu s in voor het geval de elektriciteit uitvalt. Testen doet u door op de testknop te drukken. U moet dan een schel signaal horen. Test de rookmelder(s) NOOIT door er rook tegen aan te blazen of door er een sigaret of kaars onder te houden! Hierdoor kan de rookmelder beschadigd raken. Als het alarm niet goed werkt, laat de rookmelder controleren door uw E-installateur. Maak de buitenzijde regelmatig (bijvoorbeeld om de 2 maanden) schoonmet een licht vochtige doek en zuig met een zachte borstel van destofzuiger eventueel stof voorzichtig weg. Te veel stof kan de goedewerking van het alarm verhinderen met als mogelijk gevolg vals alarm.open de brandmelder nooit. De rookmelders zijn optisch (kijken of errook is) en zijn niet radioactief. Vervang indien nodig debatterij(en). Als de batterij(en) bijna op zijn, wordt er eengeluidsignaal gegeven. Zie verder de onderhoudsvoorschriften in defabriekshandleiding van de rookmelder(s). voorbeeld rookmelder Gekoppelde rookmelders De rookmelders zijn aan elkaar gekoppeld. Als één van de rookmelders rook signaleert, gaan alle rookmelders binnen enkele seconden werken. Dit gebeurt ook bij het testen van één van de rookmelders. De meterruimte (meterkast) In uw meterruimte (vroeger vaak als meterkast benoemd) zijn diverse voorzieningen opgenomen voor elektra, gas en water zoals de hoofdschakelaar, de aardlekschakelaars en de aan-uitschakelaars van alle elektragroepen, de gas- en waterkraan. Tevens zijn de meters van nutsvoorzieningen in deze ruimte geplaatst. Mogelijk vindt u daar ook de aansluiting op een warmte- (en/of koude-) net. U vindt er ook één of meerdere aansluitingen voor communicatie, beeld en geluid (CAI, internet, computernetwerk). Belangrijk: Zowel de meterruimte zelf als de voorzieningen in de meterruimte moeten goed bereikbaar zijn. Dit is van belang bij bijvoorbeeld storingen of calamiteiten zoals kortsluiting, water- of gaslekkage. Maar het is ook nodig om meterstanden te kunnen aflezen of om een voorziening te kunnen afsluiten bij werkzaamheden aan elektriciteit, water en gas. Gebruik de meterruimte daarom niet als bergkast. Zet er dus geen spullen neer zoals een stofzuiger of strijkplank. Zet er zeker geen brandbare vloeistoffen neer zoals wasbenzine en terpentine! Zorg er voor dat de ventilatie van de meterruimte goed blijft werken: sluit de ventilatieopeningen niet af en plaats geen planken of andere zaken die de luchtdoorstroming verhinderen! 10

11 Tip Laat in de meterruimte een noodverlichtinglampje aanbrengen. Dit lampje blijft ongeveer 45 minuten branden na uitval van de elektriciteit. U kunt ook een knijpkat of zaklantaarn in of bij de meterruimte leggen. 11

12 Uw verwarmingsinstallatie Algemene inleiding Hoe verwarmen? Uw woning heeft centrale verwarming. De warmte wordt vanuit één centraal punt in uw woning geleverd door een HR combi cv-ketel. Vanaf dat punt loopt het warme water via, meestal, kunststofleidingen naar de warmteafgiftesysteem. Na afgifte van de warmte aan één of meer kamers en andere ruimten, stroomt het afgekoelde water weer terug en wordt opnieuw verwarmd. Zie voor de warmteafgiftesystemen en regeling van de kamertemperatuur de uitleg in de desbetreffende paragraaf en bij de onderstaande algemene tips. voorbeeld opstelling Tip Heeft u een storing of vraagt u zich af welk onderhoud moet gebeuren, kijk dan in de betreffende paragraaf of in uw handleiding van uw verwarmingstoestel. Onderhoud / storing Controleer 1x per half jaar de waterdruk in de cv-installatie en vul zonodig bij. Schakel uw W-installateur in als u meer dan 2x per jaar water moet bijvullen. Een (te) lage waterdruk kan ook veroorzaakt worden door een kapot expansievat. Controleer deze daarom ook enkele keren per jaar. (zie ook bij paragraaf expansievat ) Hoort u water borrelen in de cv? Ontlucht dan de cv-installatie. Laat de verwarmingsinstallatie 1x per 1,5-2 jaar door uw W-installateur onderhouden. (Controleer dit, ook indien uw ketel gehuurd of geleased is) Voorkom bevriezing van de verwarmingsinstallaties (denk ook aan waterleidingen, inclusief een eventuele buitenkraan). Zorg ervoor dat bij (strenge) vorst elk vertrek tenminste enigszins wordt verwarmd. Heeft de cv-installatie een storing, kijk dan eerst op de display (regelpaneel) van de cvketel of hierover informatie wordt gegeven. Heeft u een open haard of houtkachel? Laat ieder jaar uw schoorsteen vegen. 12

13 Algemene tips voor energiezuinig, comfortabel en veilig verwarmen Zie ook bij De regeling van uw verwarming in desbetreffende paragraaf. Nachtverlaging ( s nachts en bij afwezigheid overdag) Zet s nachts de verwarming enkele graden lager. Doe dat ook als u overdag weg bent. Dit bespaart behoorlijk wat energie. Bijvoorbeeld 3 C nachtverlaging geeft globaal 10% besparing. Het is een fabeltje dat nachtverlaging in moderne woningen geen zin heeft. Hoe laag u de temperatuur instelt, hangt af van de tijd dat u weer wilt wachten op het opwarmen tot de gewenste temperatuur. Van belang hierbij zijn: de buitentemperatuur; naarmate deze lager is, zal het langer duren voor uw woning weer op de gewenste temperatuur is gekomen; het type verwarming; het opwarmen bij radiatoren of convectoren gaat sneller dan bij vloer- en wandverwarming. Over het algemeen is een verlaging van 2 tot 4 C aan te raden. Bij erg koud (vriezend) weer een verlaging van maximaal 1 tot 2 C. Het duurt anders te lang om uw woning weer op te warmen tot een comfortabele temperatuur. Zet de verwarming een uur van te voren al in de lagere stand, uw woning koelt immers door de goede isolatie slechts langzaam af. Bij een zelflerende klokthermostaat gebeurt dat automatisch op het juiste tijdstip. Een graadje hoger of lager? Door de verwarming het hele jaar gemiddeld één graad lager te zetten, bespaart u globaal 10 % op uw energieverbruik voor verwarming. Ventileren? Zet verwarming laag Zet bij het ventileren (zie hoofdstuk Uw Ventilatiesysteem ) van een vertrek de verwarming zo laag mogelijk. Dit voorkomt onnodig warmteverlies. Voorkom bevriezing Voorkom bevriezing van de verwarmingsinstallatie en eventuele drinkwaterleidingen. Zorg ervoor dat bij (strenge) vorst elk vertrek tenminste enigszins wordt verwarmd. Zet bovendien de (klok)thermostaat minimaal op een stand van ongeveer 15 C. Gratis zonnewarmte in de winter Via op de zon gerichte ramen kan de zonnewarmte in de koude maanden een behoorlijke bijdrage leveren aan de warmtebehoefte. Het is verstandig om dan zo min mogelijk (buiten)zonwering te gebruiken. Voorkom bovendien het beschaduwen door bijvoorbeeld bomen en struiken. Deze gratis zonnewarmte wordt vaak aangeduid met passieve zonne-energie. Koelen in de zomer Bij warm zonnig weer is het verstandig om juist wà l buitenzonwering te gebruiken. Dit verkleint de kans dat het binnen te warm wordt. Ventileer ook goed met buitenlucht zolang deze nog koel is. Zie ook hoofdstuk Ventilatie. Tip Buitenzonwering heeft veel meer effect dan binnenzonwering. Gebruik, als dit kan, daarom bij voorkeur buitenzonwering. 13

14 Hoe werkt uw verwarmingssysteem? Uw woning is voorzien van een HR-combiketel. HR staat voor hoog rendement. Zie de fabriekshandleiding van de HR-ketel voor meer informatie. De ketel levert warmte aan zowel de centrale verwarming als aan het kraanwater voor de keuken, douche en dergelijke. De ketel moet dus het hele jaar aan staan. Wel kan bij sommige typen ketels (zie fabriekshandleiding) het deel van de ketel voor de ruimteverwarming door u tijdelijk uitgeschakeld worden; vaak aangeduid met zomerstand. Dit bespaart energie. De ketel geeft dan voorrang aan het leveren van warm kraanwater boven de ruimteverwarming. Het warme water gaat vanuit de ketel via leidingen naar de warmteafgiftesysteem (zie betreffende paragraaf), eventueel via verdelers. De leidingen lopen deels via het bovenste deel van de vloer (de afwerk- of dekvloer ). Ook de leidingen voor het warme en koude kraanwater, gas en elektra, lopen mogelijk door deze afwerkvloer. In verticale richting lopen de leidingen vooral in leidingkokers, maar soms ook in muren ter hoogte van bijvoorbeeld kranen of de douche. leidingen in de vloer Waarschuwing: Wees voorzichtig met boren! Boor of spijker nergens in de vloeren; hierdoor kunnen de leidingen van de verwarmingsinstallatie en andere leidingen beschadigd raken met o.a. lekkage als gevolg. Wees ook voorzichtig met boren en spijkeren in de muren in de buurt van sanitair of wandverwarming. Let op: De detectoren voor het opsporen van metalen leidingen reageren niet bij kunststofleidingen. Onderhoud / storing Watertemperatuur De maximale watertemperatuur van het verwarmingssysteem is in de ketel te wijzigen. Zie hiervoor de ketelhandleiding of laat dit uw W-installateur doen. Waterdruk controleren en bijvullen Het water in de cv-leidingen en de rest van de installatie staat onder druk. De druk is af te lezen op de waterdrukmeter in of bij de cv-ketel en eventueel op een extra waterdrukmeter die elders is aangebracht. Als de verwarming afgekoeld is, moet de wijzer tussen de cijfers 1 en 2 (bar) staan. Bar is de eenheid van druk. Als de verwarming aan staat, zal de wijzer tussen de 2 en 3 staan. Hoger dan 3 mag de druk niet worden! Als dat wel het geval is, zet dan de verwarming direct uit. Zie voor meer informatie de handleiding van uw cv-ketel. Hierna volgt een korte instructie voor het bijvullen. 14

15 drukmeter drukmeter gecombineerd met temperatuur meter De vulkraan is aangebracht in de cv-ruimte en de waterdrukmeter meestal in de combi cv-ketel. Als de druk lager is dan 1 bar, moet u de verwarming uitzetten en bijvullen met leidingwater; zie de handleiding van uw cv-ketel voor meer gedetailleerde informatie. Zet de volgende stappen: 1. Zet de kamerthermostaat of de ketelthermostaat op 15 C; of in ieder geval lager dan de kamertemperatuur. 2. Open alle radiatoren en/of andere afgiftesystemen voor verwarming zoals de vloerverwarming. 3. Wacht circa 15 minuten zodat de watertemperatuur gedaald is (tot circa 40 C). 4. Haal de stekker van de cv-ketel uit het stopcontact. 5. Koppel de vulslang aan de speciale kraan op de waterleiding. Let er op dat de rubber ringetjes nog in de koppelingen zitten. 6. Vul de slang tot alle lucht uit de slang is, sluit de waterkraan. 7. Koppel de slang aan de cv-installatie. 8. Draai de waterkraan voorzichtig open en daarna de vulkraan van de cv-installatie (meestal door deze kraan een kwart slag te draaien). 9. Vul de cv-installatie bij tot de druk niet meer oploopt of maximaal tot 1,5 à 2 bar. 10. Sluit de waterkraan en vervolgens de cv-vulkraan; de cv-vulkraan sluit u meestal door deze weer een kwart slag terug te draaien. vulkraan en waterkraan vulpunt cv-installatie 15

16 Nu kunt u de radiatoren of andere afgiftesystemen ontluchten als dat nodig is. Na het ontluchten kan het nogmaals nodig zijn om water bij te vullen. Als dat niet nodig is, kunt u: 11. De vulslang loskoppelen van de cv en de waterleiding. Pas op: er staat nog druk op de slang, er komt dus nog wat water uit. Houd eventueel een doek voor lekwater bij de hand. 12. De stekker in het stopcontact doen. 13. De kamerthermostaat of de ketelthermostaat op de juiste stand zetten. De ketel zelf heeft een automatische ontluchting (tenzij anders vermeld, zie hiervoor de handleiding van uw cv-ketel), dus daar hoeft u niets aan te doen. Expansievat Aan de cv-installatie is een expansievat gekoppeld. Dit vat, meestal rood maar soms wit, is in uw woning aangebracht nabij de cv-ketel. Het expansievat vangt de kleine drukverschillen in de installatie op die ontstaan door het uitzetten of krimpen van het volume van het water. U hoeft niets aan dit vat te regelen of te onderhouden. Wel is het handig om te weten dat dit vat inwendig kapot kan gaan. Controleer het vat als: Er een groot drukverschil optreedt tussen een opgewarmde en een afgekoelde cv-installatie. Er water komt uit het overstortventiel welke is aangebracht nabij het expansievat; dit ventiel is een beveiliging tegen een te hoge druk in het cv-circuit. Een kapot vat is als volgt te herkennen: Tik op de onderste helft van het vat met een metalen voorwerp; als dit massief dof klinkt, dan zal het vat kapot zijn. Neem dan direct contact op met uw W-installateur. Een goed vat hoort hol te klinken. ontluchten radiator expansievat op beugel ontlastventiel inlaatcombinatie 16

17 Controleer de inlaatcombinatie De combiketel en eventuele (keuken)boiler zijn voorzien van een inlaatcombinatie. Deze voorkomt een te hoge druk in de drinkwaterinstallatie. Het is normaal dat de inlaatcombinatie soms druppelt. Dit gebeurt namelijk wanneer het drinkwater opgewarmd wordt en daardoor uitzet. Controleer de werking van de inlaatcombinatie door regelmatig (1x per 12 maanden) aan de bijbehorende knop te draaien zodat er water uitstroomt en sluit hem dan weer direct. Hiermee wordt voorkomen dat de klep in de inlaatcombinatie vast gaat zitten. Controleer dan ook of de afvoer niet verstopt is. Is dat wel het geval (de inlaatcombinatie stroomt over), ontstop dan de afvoer of laat dit doen. Zie de fabriekshandleiding voor meer informatie. Storingen Werkt de de cv-installatie niet naar behoren, kijk dan eerst op de display (regelpaneel) van de ketel of deze hierover informatie geeft. Kijk ook of de keteltemperatuur hoog genoeg staat (zie bij watertemperatuur) en of de waterdruk goed is. Voor codes op de display zie de fabriekshandleiding van de cv-ketel. Volg de instructies op. Gebruik zonodig de resetknop op de cv-ketel (indien aanwezig) of haal de stekker uit het stopcontact en doe deze na ongeveer 5 minuten weer terug. Helpt dit niet, bel dan uw W-installateur en geef, als dit mogelijk is, ook de storingscode op de display van de ketel door. Onderhoud door de installateur De cv-installatie zal periodiek (1 x per 1,5-2 jaar) onderhouden en gecontroleerd moeten worden door een vakman voor een probleemloze werking en energiezuinig verbruik. De onderhoudsmonteur die aangesloten is bij UNETO-VNI gebruikt hiervoor de gegevens die de fabrikant van de installatie aanlevert. Tevens heeft de onderhoudsmonteur specifieke opleiding voor dit fabricaat gevolgd. Na de jaarlijkse onderhoudsbeurt zal de monteur een sticker op het toestel plakken, zodat u weet wanneer de laatste onderhoudsbeurt heeft plaatsgevonden en de volgende moet worden uitgevoerd. onderhoudssticker Radiatoren en convectoren Hoe ga ik om met mijn radiatoren/convectoren? In uw woning zijn radiatoren en/of convectoren toegepast. Hierin stroomt water van maximaal zo n 60 tot 80 C. De radiatoren zijn bij de maximale watertemperatuur dus erg warm en kunnen verbrandingsgevaar opleveren wanneer u ze aanraakt. Convectoren zijn altijd aan te raken. Radiatoren zijn onder en boven nooit even warm. Convectoren zijn aan de buitenzijde altijd nauwelijks warm; het gaat bij convectoren om de lucht die aan de binnenzijde van de convector opgewarmd wordt en die aan de bovenzijde opstijgt. Zie bij De regeling van uw verwarming voor de bediening van uw centrale verwarming. 17

18 Tip: Heeft u een storing of vraagt u zich af welk onderhoud moet gebeuren, kijk dan in de volgende paragraaf of de handleiding van de radiator of convector. Onderhoud / storing Ontlucht uw radiatoren/convectoren op tijd. Als er lucht in het systeem zit, geeft dat extra geluid en wordt de warmte minder goed overgedragen. Ontluchten radiatoren / convectoren Als u een borrelend geluid hoort en/of de radiator/convector wordt niet goed warm, moet u deze ontluchten. Dit kunt u eenvoudig zelf doen. Dat er lucht in de radiatoren/ convectoren komt, is een normaal verschijnsel. Na verloop van tijd kunnen uit het water namelijk luchtbelletjes vrijkomen. Lucht kan de goede werking van de radiatoren/convectoren hinderen. Het ontluchten gaat als volgt: 1. Vul zonodig eerst het cv-systeem bij (zie in de vorige paragraaf bij verwarming). 2. Open alle radiatoren/convectoren en zet de verwarming voluit aan zodat de radiatoren/convector goed warm worden. 3. Zet de verwarming in de laagste stand (op 15 C; of in ieder geval lager dan de kamertemperatuur). 4. Wacht circa 15 minuten. 5. Ontlucht nu met behulp van het ontluchtingssleuteltje het ventiel op alle radiatoren/ convectoren (en eventuele andere verwarmingselementen). Begin bij de laagst gelegen radiator/convector. Draai het ventiel voorzichtig open, de lucht kan nu ontsnappen (u hoort een sissend geluid). Zodra er water uit het ventiel komt, draait u direct het ventiel weer dicht. Houd een doekje onder het ventiel om het (licht vervuilde) water te kunnen opvangen. 6. Controleer weer de waterdruk en vul zonodig het cv-systeem bij. 7. Zet de verwarming weer op de gewenste stand. ontluchten radiator Reinigen Zuig uw radiatoren/convectoren aan de boven- en onderzijde 1x per jaar met de stofzuiger schoon. Gebruik hiervoor een zachte borstel. Doe dit bij voorkeur aan het begin van het stookseizoen (herfst). Storingen Zie eerst de handleiding bij de cv-ketel. Komt u er niet uit, schrijf de code op de display van de cv-ketel op en bel uw W-installateur. 18

19 De regeling van uw verwarming Uw verwarmingsinstallatie wordt geregeld met een klokthermostaat, welke in de woonkamer is geplaatst. (In onderstaande tekst is voor de leesbaarheid het woord cv-ketel gebruikt, ook daar waar de warmte door een individuele warmtepomp of warmtenet geleverd wordt). Onderhoud, demontage, vervanging en storingen Reinig de klokthermostaat voorzichtig met een vochtige doek. Bij demontage van de klokthermostaat: haal de stekker uit de cv-ketel. Sluit na het demonteren van de klokthermostaat de aansluitdraden (als die aanwezig zijn) weer exact op dezelfde wijze aan. Wees voorzichtig met het vervangen van klokthermostaten. Kies bij vervanging een type dat past bij de rest van uw installatie. Informeer en/of lees in de fabriekshandleiding van de klokthermostaat en de cv-ketel hoe de nieuwe thermostaat aangesloten moet worden. Reinigen Voor het reinigen van de klokthermostaat en eventuele ruimtethermostaten en eventuele thermostaatkranen op de radiatoren mag u alleen milde reinigingsmiddelen zoals afwasmiddel, gebruiken. Bij de klokthermostaat mag u alleen een licht vochtige doek gebruiken om kortsluiting te voorkomen. Demontage klokthermostaat Demontage van de klokthermostaat komt bijvoorbeeld voor bij behangen of schilderen van de muur. Haal bij demontage van de klokthermostaat de stekker uit de cv-ketel. Sluit na het demonteren van de klokthermostaat de aansluitdraden (als die aanwezig zijn) exact weer op dezelfde wijze aan tenzij in de fabriekshandleiding staat dat niet nodig is. Vervanging klokthermostaat Wees voorzichtig met het vervangen van klokthermostaten. Niet elke klokthermostaat past namelijk bij uw cv-ketel. Kies bij vervanging van de klokthermostaat een type dat past bij de rest van uw cvinstallatie. Zie hiervoor de fabriekshandleiding van de cv-ketel, de site van de fabrikant van de cv-ketel of vraag het aan uw W-installateur. Informeer of er thermostaten van hetzelfde merk als dat van uw cv-ketel verkrijgbaar zijn. Deze thermostaten geven meestal optimale mogelijkheden. 19

20 Enige begrippen die van belang kunnen zijn bij de keuze van een (nieuwe) thermostaat: Modulerende kamerthermostaat: De modulerende cv-ketel brandt niet harder dan nodig is voor het bereiken en handhaven van een stabiele kamertemperatuur; de ketel kan harder of zachter branden afhankelijk van de warmtevraag. Alle moderne cv-ketels zijn modulerend. De kamerthermostaat moet geschikt zijn voor het aansturen van zo n modulerende ketel. Zelflerende (klok)thermostaat: de thermostaat leert zelf wanneer de cv-ketel warmte moet gaan leveren om direct vanaf het begin van een ingestelde periode al de gewenste temperatuur bereikt te hebben. Zo moet bij vriezend weer de cv-ketel eerder warmte gaan leveren dan bij relatief zacht weer om die temperatuur te bereiken. Open Therm : dit begrip staat voor een universele (algemene) taal voor de communicatie tussen cv-ketels en (klok)thermostaten. Als in de documentatie staat aangegeven dat een thermostaat en een cv-ketel beide geschikt zijn voor Open Therm, dan is het vrijwel zeker dat ze op elkaar aangesloten kunnen worden. Weersafhankelijke regeling: De (klok)thermostaat is voorzien van een buitenvoeler voor de temperatuur van de buitenlucht. Mede aan de hand van die temperatuur wordt de cvketel geregeld. De cv-ketel wordt niet aan de hand van de temperatuur in de woonkamer geregeld. Elke kamer is voorzien van een eigen regeling, bijvoorbeeld (thermostatische) radiatorknoppen. Informeer en/of lees in de fabriekshandleiding van de thermostaat en de cv-ketel hoe de nieuwe thermostaat aangesloten moet worden; of laat de montage aan uw W-installateur over. Storing Lees eerst de fabriekshandleiding van de eventuele andere regelkastjes en die van de cv-ketel. Komt u er niet uit, bel uw W-installateur. Hoe stel ik de temperatuur in? Zorg ervoor dat er een goede luchtcirculatie rondom de klokthermostaat mogelijk is. Zet of hang er dus niets vlakbij dat op deze circulatie invloed heeft. U regelt de cv-installatie met de klokthermostaat in de woonkamer. U kunt voor bepaalde tijdsperioden (bijv. s nachts, overdag en s avonds) de gewenste ruimtetemperatuur instellen. Meestal kunt u ook voor bepaalde dagen verschillende perioden aangeven. Tijdelijk kunt u de temperatuur verhogen of verlagen zonder dat u de ingestelde perioden en temperaturen verandert. Voor de perioden overdag en s avonds dat u thuis bent, stelt u de thermostaat in op bijvoorbeeld op 20 C. Voor de perioden dat u overdag weg bent, stelt u hem op bijvoorbeeld 18 C, en s nachts op 16 C. Zie voor de exacte bediening van uw thermostaat de fabriekshandleiding. Veel klokthermostaten zijn voorzien van allerlei extra mogelijkheden. Zo kunt u soms de comfortstand (indien aanwezig) voor het warme (tap)water aan en uit zetten. Ook wordt soms op de display aangegeven of het cv-circuit bijgevuld moet worden. Zie ook hiervoor de fabriekshandleiding. De klokthermostaat meet en vergelijkt de kamertemperatuur met de door u ingestelde temperatuur. Als er warmte nodig is, geeft de thermostaat dat door aan de cv-ketel. Deze gaat dan warmte leveren. De radiatoren / convectoren (en eventueel vloer- en wandverwarming) in de woonkamer moet u open laten staan. Anders wordt de woonkamer niet meer verwarmd en kan de thermostaat de temperatuur niet goed meer regelen. De temperatuur in de overige vertrekken kunt u slechts beperkt regelen met radiatorkranen. De standaard radiatorkranen zijn nauwelijks te regelen. Sommige kranen zijn geschikt voor thermostatische radiatorknoppen en zijn daarmee enigszins te regelen. De warmtetoevoer naar deze vertrekken is namelijk gekoppeld aan de warmtetoevoer naar de woonkamer. Is er geen warmtevraag in de woonkamer, dan levert de cv-ketel ook geen warmte aan de overige vertrekken. 20

HR-combiketel. Onderhoud / storingen

HR-combiketel. Onderhoud / storingen HR-combiketel Onderhoud / storingen Belangrijk: Controleer 1x per half jaar de waterdruk in de cv-installatie en vul zonodig bij. Schakel uw installateur in als u meer dan 4x per jaar water moet bijvullen.

Nadere informatie

Demonstratieversie. Niet voor commercieel gebruik. Gebruikshandleiding Woninginstallaties DEMO. Comfortabel, milieubewust en veilig wonen.

Demonstratieversie. Niet voor commercieel gebruik. Gebruikshandleiding Woninginstallaties DEMO. Comfortabel, milieubewust en veilig wonen. Aangeboden door : Uw brancheorganisatie biedt u deze demo versie aan. Mochten de beschikbare teksten onvoldoende zijn dan kunt u uitbreiding aanvragen. Gebruikshandleiding Woninginstallaties Comfortabel,

Nadere informatie

16 brandveiligheids. Veilig gebruik van elektrische apparatuur INFO

16 brandveiligheids. Veilig gebruik van elektrische apparatuur INFO 16 brandveiligheids INFO Veilig gebruik van elektrische apparatuur Meer informatie of andere folders uit deze serie? Ga naar de brandweer kazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Zo n zesduizend

Nadere informatie

Warmte & ventilatie. Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning

Warmte & ventilatie. Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning Warmte & ventilatie Richtlijnen voor een warme en geventileerde woning Om prettig te wonen, moet uw woning niet alleen goed onderhouden zijn, maar ook comfortabel. Een warm huis in de winter, maar ook

Nadere informatie

Hoe werkt uw cv-installatie?

Hoe werkt uw cv-installatie? Hoe werkt uw cv-installatie? hèt installatieteam Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Uw cv-ketel in het kort 3 2. Werkzaamheden die niet onder de garantie vallen 4 3. Hoe te handelen bij storing 6 4. Mogelijke

Nadere informatie

2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING

2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING 2.1 KLIMAAT EN INSTALLATIES IN DE WONING Centrale verwarming Het overgrote deel van de woningen van WVH is voorzien van centrale verwarming (cv). Een cv-installatie is een gesloten systeem. Water zet uit

Nadere informatie

Elektrische apparatuur. Tips voor een brandveilig gebruik

Elektrische apparatuur. Tips voor een brandveilig gebruik Elektrische apparatuur Tips voor een brandveilig gebruik Ieder jaar dodelijke slachtoffers Onzorgvuldig gebruik van elektrische apparaten is vaak de oorzaak van een woningbrand. De brandweer rukt jaarlijks

Nadere informatie

Aangenaam duurzaam. Informatieboekje

Aangenaam duurzaam. Informatieboekje Aangenaam duurzaam Informatieboekje Handige informatie Uw woning is aangesloten op Warmtenet Hengelo. Warmtenet Hengelo zorgt ervoor dat u het in huis aangenaam warm hebt en dat u warm water uit de kraan

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

Vochtoverlast en ventilatie in de woning

Vochtoverlast en ventilatie in de woning Vochtoverlast en ventilatie in de woning Soms hebben mensen last van vocht in hun woning. Vochtoverlast wordt meestal in een laat stadium ontdekt. Er komen schimmelplekken op de muur, behang laat los en

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Stadswarmte in huis. Zo simpel werkt het.

Stadswarmte in huis. Zo simpel werkt het. Stadswarmte in huis. Zo simpel werkt het. Bewaar dit boekje in uw meterkast. Storing? Bel (gratis) 0800 0513 1 Inhoudsopgave. Voorwoord. Stadswarmte. Gemakkelijk, modern, milieuvriendelijk. Voorwoord 3

Nadere informatie

Uw ventilatiesysteem: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer

Uw ventilatiesysteem: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer Uw ventilatiesysteem: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer Onderhoud / storing Belangrijk: Reinig de (toevoer)roosters in de gevel en de afvoerventielen minimaal 1x per jaar of zoveel vaker als nodig

Nadere informatie

aanvullende gebruikers handleiding AQUA Plus Versie 131010 - 1 -

aanvullende gebruikers handleiding AQUA Plus Versie 131010 - 1 - aanvullende gebruikers handleiding AQUA Plus Versie 131010-1 - AANVULLENDE HANDLEIDING AQUA PLUS Deze handleiding is uitsluitend ter aanvulling van de handleiding van de Altech Eclips (papieren of DVD

Nadere informatie

Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw)

Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw) Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning (wtw) Onderhoud / storing Belangrijk: Maak 1x per maand de twee filters in de wtw-unit schoon en vervang ze minimaal 2 per jaar. Zowel voor het schoonmaken

Nadere informatie

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HR-ketel Intergas

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HR-ketel Intergas Handleiding/instructie Kombi Kompakt HR-ketel Intergas BONARIUS ontwerpt, installeert en onderhoudt individuele cv-installaties in zowel bestaande woningen als nieuwbouw. Voor ca. 90.000 woningen verricht

Nadere informatie

Uw ventilatiesysteem: Vraaggestuurde ventilatie met natuurlijke toevoer, mechanische afvoer;

Uw ventilatiesysteem: Vraaggestuurde ventilatie met natuurlijke toevoer, mechanische afvoer; Uw ventilatiesysteem: Vraaggestuurde ventilatie met natuurlijke toevoer, mechanische afvoer; Onderhoud / storing Belangrijk: Reinig de (toevoer)roosters in de gevel en de afvoerventielen minimaal 1x per

Nadere informatie

Instructie Ventilatie

Instructie Ventilatie Instructie Ventilatie Type woning Bij de bouw van een woning wordt er rekening mee gehouden dat de woning geventileerd kan worden. Hierin is onderscheid te maken in 3 type woningen; woningen met luchtkanalen,

Nadere informatie

Nefit EcomLine HR. Gebruikersinstructie. Nefit houdt Nederland warm

Nefit EcomLine HR. Gebruikersinstructie. Nefit houdt Nederland warm Company name: 70542200 (07/2013) Nefit is een merk van Bosch Thermotechniek B.V. Bosch Thermotechniek B.V.., Postbus 3, 7400 AA Deventer. DealerLine: 0570-67 85 66. Consumenten Infolijn: 0570-67 85 00.

Nadere informatie

Handleiding installaties 70 Appartementen Eeuwsels te Helmond

Handleiding installaties 70 Appartementen Eeuwsels te Helmond Adres : t Bogtje 12 5095 CD Hooge Mierde Tel. nr. : 013-5091268 Fax. nr. : 013-5092623 E-mail : info@schoormans.nl Bankrelatie : Rabobank Bladel-Reusel Rek. nr. : 12.28.00.370 KvK Eindhoven : 18041927

Nadere informatie

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HRE-ketel Intergas

Handleiding/instructie Kombi Kompakt HRE-ketel Intergas Handleiding/instructie Kombi Kompakt HRE-ketel Intergas BONARIUS ontwerpt, installeert en onderhoudt individuele cv-installaties in zowel bestaande woningen als nieuwbouw. Voor ca. 90.000 woningen verricht

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN DE BEWONER

VOORLICHTING AAN DE BEWONER BRON: L. van Leengoed (C-mark) Voorbeelden van bewonersinformatie: 1. Gebruiksinstructie leidingwaterinstallaties 2. Tekst voor het bewonersblad 3. Tekst bij aanvraag zelf aangebrachte voorzieningen (ZAV)

Nadere informatie

Woonhandleiding. De Zwanenpoort

Woonhandleiding. De Zwanenpoort Woonhandleiding De Zwanenpoort 1 Inleiding Beste bewoner(s), Gefeliciteerd met uw nieuwe woning! Wij hopen dat u er met plezier zult wonen. Om zo lang mogelijk prettig en comfortabel te wonen, ontvangt

Nadere informatie

Wat u moet weten over... Handleiding en tips over de in uw woning aanwezige installaties

Wat u moet weten over... Handleiding en tips over de in uw woning aanwezige installaties Wat u moet weten over... Handleiding en tips over de in uw woning aanwezige installaties maasvallei brengt wonen tot leven Wat u moet Lorem ipsum dolor sit amet weten over... Uw woning heeft een aantal

Nadere informatie

Een technische rondleiding

Een technische rondleiding Een technische rondleiding Waarom deze informatiefolder? Uw woning is voorzien van behoorlijk wat technische installaties. Voorbeelden hiervan zijn de cv ketel, ventilatie en verwarming. In deze folder

Nadere informatie

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN ONDERHOUD AAN UW CV-KETEL? KIES VOOR OK CV Wilt u veilig én energiezuinig stoken? Laat uw cv-ketel dan regelmatig onderhouden door een Energie Service Specialist

Nadere informatie

Veilig bij vorst en tocht

Veilig bij vorst en tocht Veilig bij vorst en tocht 1 Veilig bij vorst en tocht Het drinkwater bij u thuis wordt geleverd door Oasen. Oasen ziet erop toe dat die levering vlekkeloos verloopt. We controleren onze installaties nauwkeurig

Nadere informatie

De voordelen en het gebruik van een modulerende kamerthermostaat

De voordelen en het gebruik van een modulerende kamerthermostaat De voordelen en het gebruik van een modulerende kamerthermostaat In uw woonkamer hangt momenteel een zogenaamde modulerende kamerthermostaat die uw nieuwe cv-ketel aanstuurt. Dit is een ander type thermostaat

Nadere informatie

brandweer gooi en vechtstreek Brandveiligheid Samen onze zorg

brandweer gooi en vechtstreek Brandveiligheid Samen onze zorg brandweer gooi en vechtstreek Brandveiligheid Samen onze zorg Inhoud Maak een vluchtplan................ 4 Veilig omgaan met elektriciteit en apparatuur........................ 6 Veilige gasinstallaties................

Nadere informatie

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning

VOCHT EN VENTILATIE. Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VOCHT EN VENTILATIE Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning VENTILEREN GEZOND LUCHT OPEN BUITENLUCHT VOCHT RAMEN WONING Goede ventilatie voorkomt vocht in uw woning Het voorkomen van vocht in uw woning

Nadere informatie

Checklist Brandveiligheid Thuis. Algemeen Postcode Woonplaats Tel. nummer Datum check

Checklist Brandveiligheid Thuis. Algemeen Postcode Woonplaats Tel. nummer Datum check Checklist Brandveiligheid Thuis Algemeen Postcode Woonplaats Tel. nummer Datum check Checklist brandveiligheid thuis Brandweer Twente besteedt veel aandacht aan het voorkomen van brand. Mensen die door

Nadere informatie

Beste student, Met vriendelijke groet, Afdeling Studentenhuisvesting WonenBreburg

Beste student, Met vriendelijke groet, Afdeling Studentenhuisvesting WonenBreburg Beste student, Gefeliciteerd met je appartement in PAX. In je appartement vind je voorzieningen die je misschien nog niet kent of waarvan je niet weet hoe ze werken. Dat leggen we graag aan je uit. Lees

Nadere informatie

Verwarmen, Koelen, Ventileren

Verwarmen, Koelen, Ventileren Gebruikershandleiding d.d. 1 mei 2015 Verwarmen, Koelen, Ventileren Appartementen dr. Struyckenplein, Rijpstraat en Jan Ligthartstraat Heeft u een storing aan de verwarming, de koeling of de ventilatie?

Nadere informatie

Hoe werkt uw elektrische installatie en rookmeldsysteem?

Hoe werkt uw elektrische installatie en rookmeldsysteem? Hoe werkt uw elektrische installatie en rookmeldsysteem? hèt installatieteam Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Uw elektrische installatie in het kort 3 2. Werkzaamheden die niet onder de garantie vallen

Nadere informatie

van Ommeren Installaties heeft specialisten in dienst om onderhoud uit te voeren aan uw installaties.

van Ommeren Installaties heeft specialisten in dienst om onderhoud uit te voeren aan uw installaties. SERVICE EN ONDERHOUD Onderhoud is een belangrijk onderdeel om installaties zo goed mogelijk te laten werken. Uitval moet zoveel mogelijk worden voorkomen, daarom is voor bepaalde apparatuur onderhoud noodzakelijk.

Nadere informatie

Techneco ELGA warmtepomp Gebruikershandleiding. Type 3.0

Techneco ELGA warmtepomp Gebruikershandleiding. Type 3.0 Techneco ELGA warmtepomp Gebruikershandleiding Type 3.0 April 2015 INHOUDSOPGAVE 1 Introductie 1 2 Bediening binnenunit 2 3 Thermostaat instellen 3 3.1 Instelling controleren 3 3.2 Koelen of verwarmen

Nadere informatie

Brandpreventie voor ouderen

Brandpreventie voor ouderen 8 brandveiligheids INFO Meer informatie of andere folders uit deze serie? Brandpreventie voor ouderen Ga naar de brandweerkazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Brand is voor iedereen gevaarlijk,

Nadere informatie

Nefit houdt Nederland warm. Gebruikersinstructie. Nefit Economy HR

Nefit houdt Nederland warm. Gebruikersinstructie. Nefit Economy HR Nefit houdt Nederland warm Gebruikersinstructie Nefit Economy HR VOORWOORD Het doel van deze instructie is de gebruiker voldoende informatie te geven om op een veilige wijze om te gaan met de Nefit Economy

Nadere informatie

E-mail: consument@nefit.nl Internet: www.nefit.nl. Nefit B.V., Postbus 3, 7400 AA Deventer. Nefit houdt Nederland warm. Gebruikersinstructie

E-mail: consument@nefit.nl Internet: www.nefit.nl. Nefit B.V., Postbus 3, 7400 AA Deventer. Nefit houdt Nederland warm. Gebruikersinstructie Nefit B.V., Postbus 3, 7400 AA Deventer. Consumenten Infolijn: 0570-67 85 00. Fax: 0570-67 85 86. E-mail: consument@nefit.nl Internet: www.nefit.nl Nefit houdt Nederland warm Gebruikersinstructie Nefit

Nadere informatie

Verwarming en koeling met warmtepomp d.m.v. vloerverwarming / koeling. Werking van de warmtepomp

Verwarming en koeling met warmtepomp d.m.v. vloerverwarming / koeling. Werking van de warmtepomp BEWONERSINSTRUCTIE Verwarming en koeling met warmtepomp d.m.v. vloerverwarming / koeling Voor de opwekking van benodigde warmte en koude in uw woning wordt gebruik gemaakt van een warmtepomp van het fabrikaat

Nadere informatie

Duurzame warmte. Hoe werkt de warmte. Tips en adviezen. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame warmte. Hoe werkt de warmte. Tips en adviezen. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte Hoe werkt de warmte in mijn woning? de warmte unit Hoe lees ik mijn warmtemeter af? Hoe werkt de warmte unit? Hoe lees ik mijn warmtemeter af? Op de warmte unit is een warmtemeter geplaatst.

Nadere informatie

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk

Huurdersinformatie. Goed ventileren, erg belangrijk 1 Huurdersinformatie Goed ventileren, erg belangrijk Goed ventileren zorgt voor gezonde en droge lucht in uw woning. In deze brochure tips om te ventileren en om vocht te voorkomen. Inhoud Ventileren:

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Stookinstructie voor het gebruik van de verwarmingsinstallatie voor 322 woningen aan de Berliozhof, Edvard Grieghof en Diepenbrockstraat

Stookinstructie voor het gebruik van de verwarmingsinstallatie voor 322 woningen aan de Berliozhof, Edvard Grieghof en Diepenbrockstraat Stookinstructie voor het gebruik van de verwarmingsinstallatie voor 322 woningen aan de Berliozhof, Edvard Grieghof en Diepenbrockstraat Comfort en behaaglijkheid Comfort en behaaglijkheid zijn niet alleen

Nadere informatie

Handleiding. New LaundryPure. goed voor uw kleding. goed voor uw gezondheid. goed voor uw beurs. goed voor het milieu. voor de

Handleiding. New LaundryPure. goed voor uw kleding. goed voor uw gezondheid. goed voor uw beurs. goed voor het milieu. voor de Handleiding voor de New LaundryPure goed voor uw kleding goed voor uw gezondheid goed voor uw beurs goed voor het milieu Lees goed deze gebruiksaanwijzing door voor de juiste aansluiting en werking. Juli

Nadere informatie

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid Inhoud Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 7 Aarding is onzichtbaar 8 Een veilige installatie 8 Wanneer

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

Hoe verbruikt ú minder gas?

Hoe verbruikt ú minder gas? Hoe verbruikt ú minder gas? Ardo de Graaf 06-520 56179 52 0 NB s zomers meer zon op noordelijk halfrond s Winters meer zon op zuidelijk halfrond Warme golfstroom zomer&winter, deze komt ongeveer tot het

Nadere informatie

Stadgenoot stopt met geisers en gaskachels

Stadgenoot stopt met geisers en gaskachels Stadgenoot stopt met geisers en gaskachels Veilig en comfortabel wonen Veiligheid van onze huurders gaat bij Stadgenoot boven alles. Daarom nemen we een ingrijpende maatregel. In 2013 en 2014 vervangen

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

Vocht in de woning. Ventileren is gezond en bespaart energie

Vocht in de woning. Ventileren is gezond en bespaart energie Ventileren is gezond en bespaart energie We staan er meestal niet bij stil, maar de lucht om ons heen bevat vocht. Dat geldt natuurlijk ook voor de lucht in huis. Door transpiratie, douchen, koken en wassen

Nadere informatie

Uw ventilatiesysteem: Decentrale ventilatie

Uw ventilatiesysteem: Decentrale ventilatie Uw ventilatiesysteem: Decentrale ventilatie Systeemopbouw: In één of meerdere vertrekken heeft u een decentrale ventilatieunit die voor de ventilatie van dat vertrek zorgt. In de overige vertrekken is

Nadere informatie

Danfoss radiatorthermostaten

Danfoss radiatorthermostaten Gebruikershandleiding RA2000 RAE en RAE-K RA-X RA 5060 Danfoss radiatorthermostaten Inleiding Met de Danfoss radiatorthermostaten beschikt u over een kwaliteitsregeling voor uw verwarmingsinstallatie.

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie

Ventileren in huis. Handleiding warmte-terug-win-installatie Ventileren in huis Handleiding warmte-terug-win-installatie Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Aangenaam verwarmd. Tip! Bewaar deze Warmtewijzer bij je warmteafleverset. 2 Eneco

Aangenaam verwarmd. Tip! Bewaar deze Warmtewijzer bij je warmteafleverset. 2 Eneco Eneco Warmtewijzer Aangenaam verwarmd Binnenkomen in een behaaglijk verwarmde ruimte: je hebt er nauwelijks meer omkijken naar. Met de warmtevoorziening van Eneco beschik je altijd over verwarming en warm

Nadere informatie

Nefit EcomLine HR. Gebruikersinstructie. Nefit houdt Nederland warm

Nefit EcomLine HR. Gebruikersinstructie. Nefit houdt Nederland warm Nefit Buderus B.V., Postbus 3, 7400 AA Deventer. Consumenten Infolijn: 0570-67 85 00. Fax: 0570-67 85 86. E-mail: consument@nefit.nl Internet: www.nefit.nl Nefit houdt Nederland warm Gebruikersinstructie

Nadere informatie

Ventileren. Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning

Ventileren. Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning Ventileren Alles wat u moet weten over ventilatie in uw woning Ventileren voor uw gezondheid Is het vaak drukkend in uw woning? Zijn uw ramen vaak beslagen? Dit zijn de eerste tekenen dat er teveel vocht

Nadere informatie

GRATIS CV-ketel check!

GRATIS CV-ketel check! SANITAIR PROFITEER NU VAN EXTRA JUBILEUMKORTING! De nieuwe Aqua-Max cv-ketel voor maximaal comfort GRATIS CV-ketel check! VERWARMING Super compact formaat; Voorzien van bijvulknop. Lees meer op pagina

Nadere informatie

HOUTKACHELS OPEN HAARDEN EN GEZONDHEID

HOUTKACHELS OPEN HAARDEN EN GEZONDHEID HOUTKACHELS OPEN HAARDEN EN GEZONDHEID GGD IJsselland en GGD Twente Team Milieu en Gezondheid Schadelijke stoffen in de lucht Een houtkachel of open haard brengt sfeer in huis. Nadeel is dat een houtkachel

Nadere informatie

Handleiding Warmte. www.eneco.nl/warmte. Voor meer informatie over warmte kunt u op werkdagen van 08.00-18.00 uur bellen met onze klanten service:

Handleiding Warmte. www.eneco.nl/warmte. Voor meer informatie over warmte kunt u op werkdagen van 08.00-18.00 uur bellen met onze klanten service: Voor meer informatie over warmte kunt u op werkdagen van 08.00-18.00 uur bellen met onze klanten service: 0900-0201 ( 0,10 p.m.). www.eneco.nl/warmte ALG.HLW.06/08 Handleiding Warmte Inhoudsopgave 4 Wat

Nadere informatie

1. Aan de slag met de KIEK!

1. Aan de slag met de KIEK! 1. Aan de slag met de KIEK! De KIEK! is een belangrijk onderdeel van het project Texel, slim zelfvoorzienend. Daarin onderzoeken we in drie fases hoe u energie kunt besparen en duurzaam opgewekte energie

Nadere informatie

ALTECH Aqua PLUS: De Aqua PLUS is een houtkachel voorzien van 2 geïntegreerde warmtewisselaars maar het principe is verder gelijk aan de overige speksteenkachels van Altech. Zo is ook deze haard voorzien

Nadere informatie

Mozaïekpark. Groeien in het groen. Woningen Wageningen. Toelichting op het klimaatsysteem Wageningen 30 augustus 2012 Ronald Scheffer

Mozaïekpark. Groeien in het groen. Woningen Wageningen. Toelichting op het klimaatsysteem Wageningen 30 augustus 2012 Ronald Scheffer Mozaïekpark Groeien in het groen Woningen Wageningen Toelichting op het klimaatsysteem Wageningen 30 augustus 2012 Ronald Scheffer Onderwerpen NIBE organisatie Installatie in uw woning Warmte- en koudeopslag

Nadere informatie

Nefit EcomLine HR. Gebruikersinstructie. Nefit houdt Nederland warm

Nefit EcomLine HR. Gebruikersinstructie. Nefit houdt Nederland warm Nefit Buderus B.V., Postbus 3, 7400 AA Deventer. Consumenten Infolijn: 0570-67 85 00. Fax: 0570-67 85 86. E-mail: consument@nefit.nl Internet: www.nefit.nl Nefit houdt Nederland warm Gebruikersinstructie

Nadere informatie

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx EnergieBesparen Alle tips in een overzicht Pascal Wierckx Inleiding De meeste huishoudens betalen teveel voor hun energierekening. Door eenvoudige tips op te volgen kan met weinig moeite veel geld bespaard

Nadere informatie

Hoe veilig is jouw woning?

Hoe veilig is jouw woning? Checklist brandveiligheid Hoe veilig is jouw woning? Doe de brandveiligheidcheck en beantwoord de vragen. Je kunt veel doen om brand in jouw woning te voorkomen. Als je je bewust bent van de risico s van

Nadere informatie

Rolkachel infrarood Chauffage mobile infrarouge Gasheizung Mobil infrarot Mobile gasheater infrared. Model: GRT-508

Rolkachel infrarood Chauffage mobile infrarouge Gasheizung Mobil infrarot Mobile gasheater infrared. Model: GRT-508 Rolkachel infrarood Chauffage mobile infrarouge Gasheizung Mobil infrarot Mobile gasheater infrared Model: GRT-508 Handleiding Mode d emploi Gebrauchsanweisung Manual Lees deze handleiding aandachtig door

Nadere informatie

GRATIS CV-ketel check!

GRATIS CV-ketel check! SANITAIR PROFITEER NU VAN EXTRA JUBILEUMKORTING! Daalderop Combipact cv-ketel inclusief installatie GRATIS CV-ketel check! VERWARMING Standaard met 2e cv-circuit; Kijk voor meer informatie en de installatievoorwaarden

Nadere informatie

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem

Ventileren in huis. Handleiding mechanisch ventilatiesysteem Ventileren in huis Handleiding mechanisch ventilatiesysteem 2 Samen met uw huisgenoten, huisdieren en kamerplanten produceert u iedere dag gemiddeld tien liter vocht. Tel daarbij op de waterdamp die vrijkomt

Nadere informatie

Handige tips. Handige tips voor bewoners, maart 2012 Pagina 1 van 7

Handige tips. Handige tips voor bewoners, maart 2012 Pagina 1 van 7 Handige tips Na de werkzaamheden aan uw woning is de werking van een aantal systemen veranderd. Zoals de verwarming, de ventilatie en de deuropener. In dit overzicht vindt u een aantal gebruikstips en

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Hoe loopt het warme water van onze verwarming onze huizen in en uit? Via de leidingen die waterleidingbedrijf Vitens heeft aangelegd in de wijk.

Hoe loopt het warme water van onze verwarming onze huizen in en uit? Via de leidingen die waterleidingbedrijf Vitens heeft aangelegd in de wijk. WERKING WANDVERWARMING Hoe loopt het warme water van onze verwarming onze huizen in en uit? Via de leidingen die waterleidingbedrijf Vitens heeft aangelegd in de wijk. Waar zit de watercirculatiepomp?

Nadere informatie

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie:

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie: Meer informatie: Provincie Groningen, Drenthe, Overijssel en de Noordoostpolder Aardingsbureau Noord Postbus 196 8000 GB Zwolle Telefoon 038 852 76 05 Provincie Friesland Postbus 81 8900 AB Leeuwarden

Nadere informatie

andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer bad- en wasruimte bespaar E 120 slaapkamer bespaar E 40 keuken bespaar E 100 woonkamer bespaar E 225

andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer bad- en wasruimte bespaar E 120 slaapkamer bespaar E 40 keuken bespaar E 100 woonkamer bespaar E 225 andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer slaapkamer bespaar E 40 bad- en wasruimte bespaar E 120 woonkamer bespaar E 225 keuken bespaar E 100 Woonkamer Graadje lager Zet uw verwarming eens een graadje

Nadere informatie

ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker

ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker Handleiding voor de installateur z.o.z. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Inhoudsopgave 1. Introductie...2 2. Werking systeem...3 3. Garantie...4 4.

Nadere informatie

Wonen in Pijnacker. Comfortabel en duurzaam wonen

Wonen in Pijnacker. Comfortabel en duurzaam wonen Wonen in Pijnacker Comfortabel en duurzaam wonen Toelichting op het klimaatsysteem in de woningen aan de Emmastraat 3 t/m 21 (oneven), Stationsstraat 54 t/m 62a Faunalaan 1 t/m 35 (oneven) Bosmuiszoom

Nadere informatie

De levering van warmte

De levering van warmte De levering van warmte Uw woning van Antares wordt verwarmd via een collectief verwarmingssysteem. Dit betekent dat u geen eigen ketel heeft en er ook geen thermostaat in uw woning aanwezig is. Wel zit

Nadere informatie

Gebruik van de WTW-installatie:

Gebruik van de WTW-installatie: Gebruik van de WTW-installatie: Voor een zorgeloos gebruik van de WTW-installatie hoeft u slechts het volgende in acht te nemen: Koken: Als u gaat koken dient u de bedieningsschakelaar boven het aanrecht

Nadere informatie

MYSON. Kickspace 500, 600 & 800. Installatie-, bedienings- en onderhoudsvoorschriften. Deze instructies dienen bij het toestel bewaard te worden

MYSON. Kickspace 500, 600 & 800. Installatie-, bedienings- en onderhoudsvoorschriften. Deze instructies dienen bij het toestel bewaard te worden MYSON Kickspace 500, 600 & 800 Installatie-, bedienings- en onderhoudsvoorschriften Deze instructies dienen bij het toestel bewaard te worden 1 INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMENE INFORMATIE 3 2. ONTWERP CV INSTALLATIE

Nadere informatie

JIJ. Daar moet je nu over nadenken!

JIJ. Daar moet je nu over nadenken! WAT DOE JIJ BIJ BRAND? Daar moet je nu over nadenken! Stel, er breekt bij u thuis brand uit. Door de zwarte rook ziet u niets meer en kunt u nauwelijks ademhalen. Binnen enkele minuten ontstaat een niet

Nadere informatie

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel ventileren goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht erin. Goed ventileren

Nadere informatie

ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur

ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur Handleiding voor de installateur z.o.z. Manuel de l installateur t.s.v.p. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...1

Nadere informatie

ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur

ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur Handleiding voor de installateur z.o.z. Manuel de l installateur t.s.v.p. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...1

Nadere informatie

Vaillant thermostaten Zo haalt u nog meer uit uw cv-ketel

Vaillant thermostaten Zo haalt u nog meer uit uw cv-ketel Vaillant thermostaten Zo haalt u nog meer uit uw cv-ketel Vertrouw op de helderheid van Vaillant Op welk merk kunt u beter vertrouwen dan op de grootste HR-fabrikant van Europa? Dat geldt niet alleen voor

Nadere informatie

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID 2 AARDING / VOOR ALLE ZEKERHEID 3 INHOUDSOPGAVE Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 6

Nadere informatie

Energiemeter en Modulator CL 2356

Energiemeter en Modulator CL 2356 Nefit houdt Nederland a rm w Nefit houdt Nederland a rm w Technische gegevens E Gebruikers- en Installatie-instructie energymeter Energiemeter en Modulator CL 2356 F De afmetingen volgens bovenstaande

Nadere informatie

Brandveiligheid en uw beperking. Rookmelders laten je niet stikken!

Brandveiligheid en uw beperking. Rookmelders laten je niet stikken! Brandveiligheid en uw beperking Rookmelders laten je niet stikken! 1 Rookmelders laten je niet stikken! Gebruik een brandveilige asbak 2 Brandveiligheid en uw beperking We staan er niet altijd bij stil,

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Hoe veilig bent u als huurder? Rookmelders en koolmonoxidemelders. Bezoekadres Holwerderweg 17 Dokkum

Hoe veilig bent u als huurder? Rookmelders en koolmonoxidemelders. Bezoekadres Holwerderweg 17 Dokkum Hoe veilig bent u als huurder? Bezoekadres Holwerderweg 17 Dokkum Postadres: Postbus 41 9100 AA Dokkum t 0800 55 11 511 f 0519 29 49 32 e info@thuswonen.nl i www.thuswonen.nl Rookmelders en koolmonoxidemelders

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar. Uw vision groepenverdeler van Hager

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar. Uw vision groepenverdeler van Hager Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager De groepenverdeler in uw meterkast Beste bewoner, Uw Hager-groepenverdeler zorgt dat u op veilige wijze stroom

Nadere informatie

WHIRLPOOL AKR643GY. Gebruiksaanwijzing

WHIRLPOOL AKR643GY. Gebruiksaanwijzing WHIRLPOOL AKR643GY Gebruiksaanwijzing 3Nl33014.fm5 Page 16 Monday, August 27, 2001 4:45 PM GEBRUIKSAANWIJZING VOOR DE INGEBRUIKNEMING MILIEUTIPS ALGEMENE VOORZORGSMAATREGELEN EN ADVIEZEN BEDIENING ONDERHOUD

Nadere informatie

Rookmelders redden levens! www.rookmelders.nu

Rookmelders redden levens! www.rookmelders.nu Rookmelders redden levens! ROOKMELDER TIPS 1 Hang een rookmelder direct na aankoop op, anders wil hij nog wel eens in de kast belanden. 2 Als de batterij aan vervanging toe is, geeft het apparaat dit vanzelf

Nadere informatie

Hoe veilig is uw woning?

Hoe veilig is uw woning? Checklist brandveiligheid Hoe veilig is uw woning? Doe de brandveiligheidcheck en beantwoord de vragen. U kunt veel doen om brand in uw woning te voorkomen. Als u zich bewust bent van de risico s van brand

Nadere informatie

Afzuigkap Gebruiksaanwijzing

Afzuigkap Gebruiksaanwijzing Afzuigkap Gebruiksaanwijzing Inhoudsopgave 1.Opmerkingen 2.Functies 3..Installatie 4..Opmerkingen over installatie 5..Veiligheidswaarschuwingen 6 Gebruik 7 Onderhoud 1 Opmerkingen 1. Bedankt voor het kiezen

Nadere informatie

BASISINSTELLING WARMTEPOMP

BASISINSTELLING WARMTEPOMP BASISINSTELLING WARMTEPOMP 1 2 4 3 Onderdelen 1. GIW-box met TR-10 ruimtethermostaat en regeling aanvoertemperatuur vloerverwarming 2. Drukmeters vloerverwarming en bronnen 3. Afsluiters vloerverwarming

Nadere informatie