ALLE INWONERS TELLEN MEE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ALLE INWONERS TELLEN MEE"

Transcriptie

1 ALLE INWONERS TELLEN MEE Een notitie voor het gemeentebestuur van Katwijk met voorstellen op het gebied van inkomen, schulden en maatschappelijk herstel van kwetsbare inwoners. Platform Kocon Katwijk, februari 2007

2 Alle inwoners tellen mee Een notitie voor het gemeentebestuur van Katwijk met voorstellen op het gebied van inkomen, schulden en maatschappelijk herstel van kwetsbare inwoners. Vooraf In de afgelopen jaren vroeg het Platform Kocon diverse malen aandacht voor knelpunten op het gebied van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Tijdens het overleg met wethouder de Jong eind augustus 2006 werd afgesproken dat het Platform Kocon een samenvattende notitie zou maken, inclusief de ervaringen, vragen en voorstellen vanuit de Voedselbank Katwijk. Deze notitie ligt nu voor u. Het is een omvangrijk document met 13 vragen en 25 voorstellen. In november 2006 is het concept van deze notitie overhandigd en besproken met wethouder de Jong met de vraag of de afdeling Sociale Zaken alvast aandacht wil schenken aan de knelpunten. Deze notitie vormt de basis voor politieke keuzen en verder overleg met als doel het vinden van (structurele) verbeteringen en oplossingen op het gebied van inkomen, schulden en maatschappelijk herstel voor kwetsbare inwoners van Katwijk. Hierbij is het nadrukkelijk niet de bedoeling om de genoemde problemen alleen op het bord van het gemeentebestuur te leggen. Met elkaar moet gezocht worden naar oplossingen waarbij iedereen die bij dit probleem betrokken is gevraagd wordt verantwoordelijkheid te dragen. Samen aan de slag is het nieuwe motto van het collegebeleidsprogramma van de gemeente Katwijk; het Platform onderschrijft dit motto van harte. De notitie is tot stand gekomen met de medewerking van cliënten en medewerkers van: Vereniging Relaties (Ex) Gedetineerden Stichting De Brug Parnassia Mobiele Team en Verslavingsreclassering GGZ Rivierduinen, afdeling Duin- en Bollenstreek Project Reïntegratie en de Werkgroep Veelplegers Voedselbank Katwijk Platform Kocon, februari 2007

3 Inhoud Vooraf...1 Inleiding...4 Verantwoordelijkheid...4 Verbeteringen...5 Ideeën Inkomen Ruimhartige inkomensondersteuning Geen inkomensdaling als kinderen meerderjarig worden Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Langdurigheidstoeslag Premie voor mensen met een arbeidshandicap Scholing Werk Noodfonds Snellere financiële hulp en voorschotten Wachttijden Voorschotten Tegengaan niet-gebruik Actief informeren Eenvoudig taalgebruik Hulp bij invullen van formulieren gemeente Hulp bij belastingteruggave en toeslagen Ondersteuning vanuit de Voedselbank Katwijk Voorstel tijdelijke project financiële hulpverlening Voorlichting en het gebruik van media Een individuele aanpak Beheren van vaste lasten Wekelijks uitbetalen Ziektekostenverzekering Ziektekostenpremie als er (nog) geen inkomsten zijn Ziektekostenverzekering voor kinderen van ouders in detentie Onverzekerde dak- en thuislozen Ziektekostenverzekering deelnemers Project Reïntegratie WWB en WMO Vergoeding vrijwilligerswerk Armoede Voedselbank Katwijk Armoedebeleidsmeter Argumentenkaart Armoede Meer dan voedsel alleen... 34

4 2. Schulden Schuldhulpverlening als voortraject naar werk Budget Informatie Punt (BIP) Afgifte WSNP-verklaring Tijdelijke subsidieregeling schuldhulpverlening Nazorg en begeleiding bij schuldenproblematiek? Budgetbegeleiding Een verruimde regeling voor schuldhulpverlening Langdurige budgetbegeleiding Deelproject voor verbetering schuldhulpverlening Maatschappelijk herstel Een lokaal postadres Project Aansluiting Nazorg ex-gedetineerden Prestatie-indicatoren aansluiting nazorg Uitgangspunten opvang ex-gedetineerden Randvoorwaarden Project Aansluiting Nazorg Lokale opvang ex-gedetineerden Bijlagen Bijlage 1 Voorgeschiedenis acties Kocon m.b.t. knelpunten Bijlage 2 Bijzondere bijstand en collectieve verzekering Bijlage 3 Gegevens aantallen, budget en uitgaven WWB Katwijk Bijlage 4 Aantallen en resultaten schuldhulpverlening Bijlage 5 Voorbeeld Convenant Nazorg Veelplegers gemeente Dordrecht Bijlage 6 Formulier inlichtingen voor aanvraag bijstand gemeente Katwijk Bijlage 7 Argumentenkaart Armoede Bijlage 8 Project Nazorg Ministerie van Justitie Pagina3

5 Inleiding Ondanks het goede welvaartsniveau van Nederland moeten huishoudens rond zien te komen met een laag (bijstands-)inkomen, ook in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg 1. Met de toenemende druk op het individu en wegvallende familie- en buurtstructuren met de bijbehorende saamhorigheid is een vanzelfsprekende hulp en opvang van mensen niet meer gegarandeerd. Uitkeringsgerechtigden, gehandicapten, chronisch zieken en ouderen hebben een vangnet nodig om te voorkomen dat zij uitvallen in termen van inkomen, werk en/ of zelfstandigheid. Ook (ex)verslaafden, psychiatrische patiënten, ex-gedetineerden en dak- en thuislozen behoren tot deze kwetsbare groep. Financiële tegemoetkomingen zijn mooi, maar niet iedereen maakt gebruik van deze mogelijkheden. Enerzijds omdat mensen daar geen gebruik van willen maken vanwege een gevoel van schaamte, anderzijds omdat mensen niet op de hoogte zijn of terugschrikken van de bureaucratische procedures en ingewikkelde formulieren. De mensen die wij spreken ervaren vooral de lange wachttijden en een gebrek aan afstemming en efficiëntie als knelpunten. Zij moeten de gegevens veelal aan twee of meer instanties verstrekken. Er is nauwelijks inzicht in de logica van procedures en voor velen overheerst het gevoel van het kastje naar de muur gestuurd worden. Verantwoordelijkheid De afgelopen jaren klinkt steeds luider en vaker het motto: verantwoordelijkheid dragen en verantwoordelijk zijn. Verwijzen naar eigen verantwoordelijkheid ontwikkelde zich tot een legitiem excuus om geen actie (meer) te ondernemen. Het vormt dè aanleiding of hèt argument om bij een overtreding of het niet nakomen van een afspraak de desbetreffende persoon hard af te straffen. Hetzij door een financiële sanctie hetzij door het staken van de hulpverlening. Hij of zij is daar immers zèlf verantwoordelijk voor en heeft daar immers zèlf voor gekozen. Of het hierbij daadwerkelijk gaat om een keuze, is echter een vraag die steeds minder gesteld wordt. In een samenleving is het belangrijk aandacht te hebben voor kwetsbare groepen. Alle inwoners doen er toe. Bron: Programmabegroting 2007, Gemeente Katwijk De aanpak van (financiële) problemen vraagt om rationele inventiviteit, maar niet iedereen heeft deze vaardigheid in huis of is in staat om voldoende emotionele afstand te nemen. Dat fraude en misbruik bestreden moet worden behoeft geen discussie. Wat wel (een politieke) discussie vraagt is de manier waarop we mensen helpen die door chronische ziekte of handicap, door ontslag, door overlijden, nà detentie of wat voor reden dan ook aangewezen zijn op een minimuminkomen. Dit geldt ook voor mensen die niet bestand waren tegen de vele verlokkingen van deze tijd en zich te diep in de schulden hebben gestoken. Veel mensen hebben grote moeite met het vinden van de juiste hulp en verliezen vaak de moed door de bureaucratische manier van werken. Deze mensen helpen we niet door hen te laten bungelen wanneer zij hun eigen verantwoordelijkheid niet op een juiste manier invullen of ingevuld hebben. Het resultaat is dan dat de schulden oplopen en zij ten einde raad aankloppen bij de kerken, een Voedselbank en soms ook dat zij letterlijk op straat eindigen 2, in psychiatrische inrichtingen en gevangenissen. 1 Verder te noemen: de gemeente Katwijk. 2 GGD Hollands Midden heeft in opdracht van de gemeente Leiden onderzocht hoeveel huisuitzettingen er in de regio plaats vonden en wat hiervan de oorzaken waren. Het rapport is te vinden op de website van de GGD Hollands Midden:

6 Verbeteringen Het Platform Kocon vraagt al jaren aandacht voor de groep ex-gedetineerden, exverslaafden en dak- en thuislozen. Vanwege de betrokkenheid met de Voedselbank Katwijk is het aandachtsveld uitgebreid naar een bredere groep kwetsbare burgers. De gevraagde aandacht en verbeteringen komen heel langzaam van de grond. Toch zijn er ook positieve ontwikkelingen te noemen, waaronder de contacten en uitwisseling tussen beleidsmedewerkers en klantmanagers van Sociale Zaken. Positieve ontwikkelingen in 2005 en 2006 zijn verder: In 2005 verzocht het Platform Kocon de gemeente Katwijk een collectieve ziektekostenverzekering te starten. Dit is in hetzelfde jaar nog geëffectueerd. Het verzoek om een ruimte beschikbaar te stellen voor de Voedselbank Katwijk is zeer snel en positief opgepakt. Sinds 1 juni 2006 maakt de Voedselbank Katwijk gebruik van de magazijnruimte van Het Kwadrant. In 2006 is de Leidraad Werkervaringsplaatsen voor deelnemers van het Project Reintegratie vastgesteld. Het gaat om (vrijwilligers)werk in bedrijven en instellingen voor een periode van 8 tot 12 weken met behoud van uitkering. Deze Leidraad is tot stand gekomen in goed overleg met Sociale Zaken. De vraag van het Platform voor medewerking aan een informatieavond over Armoedebestrijding is snel en positief beantwoord door de afdeling Sociale Zaken. De avond vond plaats op 21 november 2006 in Sporthal Cleijn Duin. 85 mensen bezochten de avond. Ook de landelijke overheid speelt in op knelpunten op sociaal terrein. We noemen hier: De overheid stelde in miljoen euro beschikbaar voor de schuldhulpverlening. De kosten voor het oplossen van de wachtlijsten, preventie en nazorg zijn toe te rekenen aan de periode 1 januari 2006 tot en met 31 mei De gemeente Katwijk reageerde alert en diende een aanvraag in. Vanwege het afstoten van reclasseringstaken in gevangenissen (sinds 2004) en de problemen die dit veroorzaakt bij de terugkeer van ex-gedetineerden initieerde de landelijke overheid het Project Aansluiting Nazorg Ex-gedetineerden. Vanuit dit project biedt de overheid een werkwijze en instrumenten waarmee gemeenten hun verantwoordelijkheid voor de nazorg aan ex-gedetineerden invulling kunnen geven. Ideeën De werkwijze en doeltreffendheid van voorzieningen laat nog veel te wensen over. Het werkterrein van betrokken instellingen is versnipperd en niet op elkaar afgestemd. De doorlooptijden voor de aanvraag van een uitkering zijn lang, evenals de wachtlijsten voor schuldhulpverlening. De gemeente Katwijk kan, als ook de politieke wil hiertoe aanwezig is, de bestaande beleidsruimte gebruiken om afspraken te maken die tot verbeteringen leiden en de afstemming ten goede komen. Er zijn talloze ideeën en voorbeelden in andere gemeenten over hoe deze invulling kan krijgen. Vanuit onze eigen praktijkervaringen, zowel van medewerkers als van de cliënten zelf, willen we de gemeente op de hoogte brengen van de knelpunten en gewenste verbeterpunten voor kwetsbare inwoners van de gemeente Katwijk. Pagina5

7 Deze notitie is opgebouwd uit drie hoofdstukken met een beschrijving van knelpunten, een aantal vragen èn een aantal voorstellen die wij aan de gemeente Katwijk willen voorleggen. De indeling van de hoofdstukken is als volgt: 1. Inkomen 2. Schulden 3. Maatschappelijk herstel Ter verduidelijking en/of achtergrondinformatie zijn 7 bijlagen toegevoegd: Bijlage 1: Historisch overzicht acties op het gebied van knelpunten Platform Kocon. Bijlage 2: Overzicht vergoedingen bijzondere bijstand en collectieve ziektekostenverzekering Bijlage 3: Gegevens aantallen, budget en uitgaven WWB Bijlage 4: Aantallen en resultaten schuldhulpverlening Bijlage 5: Voorbeeld Convenant Nazorg Veelplegers Bijlage 6: Inlichtingen- en aanvraagformulier Bijzondere Bijstand Bijlage 7: Argumentenkaart Bijlage 7: Project Nazorg- Ministerie van Justitie We verwachten dat het bestuur van de gemeente Katwijk kennis neemt van deze notitie, hierover discussieert en vervolgens reageert op de vragen en aangedragen voorstellen. Burgers met een minimum uitkering kennen regelmatig financiële problemen. Extra kosten kunnen niet altijd uit het inkomen bestreden worden. Schulden ontstaan eenvoudig, maar zijn moeilijk op te lossen. Ook deelname aan allerlei activiteiten (sportverenigingen, schoolreisjes etc.) drukken zwaar op het beschikbare gezinsbudget. Wij hebben verschillende mogelijkheden om deze groep financieel te ondersteunen zoals Bijzondere Bijstand, collectieve ziektekostenverzekering en schuldhulpverlening. Wij willen deze mogelijkheden blijven benutten en mogelijke drempels verlagen. Wat willen we bereiken? a. Zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid op het terrein van inkomen. b. Uitkeringsbestand optimaal beheersen. c. Optimaal gebruik van de minimaregelingen, waaronder bijzondere bijstand. Bron: Collegebeleidsprogramma Samen aan de slag!

8 1. Inkomen Het inkomen gaat nauwelijks omhoog, maar de vaste lasten stijgen. Het leven is duurder. Inwoners van Katwijk die 150 euro of minder per maand overhouden na aftrek van hun vaste lasten zoals huur, gas, licht, water en eventuele aflossing van schulden kunnen een beroep doen op de Voedselbank Katwijk. Voor twee volwassenen ligt de grens op 200 euro en voor ieder kind 25 euro. Voordat mensen in aanmerking komen voor een voedselpakket zijn de inkomsten streng gecontroleerd. In de periode juni 2006 t/m januari 2007 zijn er in totaal 59 huishoudens aangemeld. 15 huishoudens kwamen niet in aanmerking omdat hun inkomen boven de grens van het besteedbare bedrag (150 euro per maand) van de Voedselbank lag. In februari 2007 maken 23 huishoudens gebruik van de Voedselbank Katwijk, waarvan 10 alleenstaanden(3 ouderen) en 12 (eenouder-)gezinnen met 27 kinderen. In totaal gaat het om: 56 personen. De klanten van de Voedselbank leven van een besteedbaar inkomen ver onder het minimuminkomen. Dit komt ook voor bij mensen die werken. Het minimumloon in 2007 voor een volwassen persoon is wettelijk vastgesteld op: bruto per maand en 1117 netto bij een volledige baan van 40 uur per week (zie de tabel hieronder). Veel mensen verdienen echter minder dan het minimum nettosalaris zoals die wordt vermeld in de tabellen 3. Ter illustratie: een taxichauffeur (groepsvervoer) mèt partner èn 3 kinderen verdient bij een vervoersmaatschappij 980 netto per maand bij een 40-urige werkweek. Wanneer een gezin met dit inkomen geen huur- en zorgtoeslag aanvraagt en geen beroep doet op de mogelijkheden voor toelagen vanuit de bijzondere bijstand (bijvoorbeeld voor de schoolgaande kinderen) dan is de grens van 150 euro die overblijven als besteedbaar inkomen snel bereikt. Naast vaste lasten als huur, energie zijn er immers ook kosten als telefoon, verzekeringen, gemeentelijke belastingen, enz. Het brutominimumloon bij een volledig dienstverband per 1 januari 2007: Netto minimumloon bij een volledig dienstverband per 1 januari 2007: Leeftijd 23 jaar en ouder % van het minimumloon per maand 100% 1.300, 80 Leeftijd per maand per week 23 jaar en ouder jaar jaar 85% 1.105,70 21 jaar 72.5% 943,10 20 jaar 61.5% 800,00 19 jaar 52.5% 682,90 18 jaar 45.5% 591,85 Bron: 21 jaar jaar jaar jaar De nettobedragen zijn, in tegenstelling tot bruto bedragen, niet wettelijk bepaald en kunnen in de praktijk (veel) lager uitvallen. Een veel gehoord vooroordeel is dat klanten van de Voedselbank mensen zijn die niet willen werken en er (dus) zelf voor kiezen om in armoede te leven. Dit valt deels te verklaren door het klimaat van sociale verharding ten opzichte van 3 De netto bedragen, niet wettelijk bepaald en verschillen per bedrijfstak of bedrijf. Zo is er sprake van verschillen in inhoudingen op het loon, onder meer in verband met de premieheffing voor de sociale zekerheid. Bron: Pagina7

9 uitkeringsgerechtigden en andere armen. Mensen met een uitkering of een minimuminkomen moeten volgens de heersende opvatting met een streng beleid in het gareel worden gedwongen of geholpen. De mensen die het betreft ervaren angst, zorg, onzekerheid, frustratie, pijn, onmacht, maar vooral schaamte. Natuurlijk, armoede kan ook te maken hebben met persoonlijke kenmerken en onverantwoorde overbesteding, maar het voortbestaan en de groei van mensen die in armoede leven in een rijk land als Nederland zou ook vraagtekens moeten geven bij de aard van onze samenleving. Het gaat dan om vragen en processen die samenhangen met verarming. Het bestaan van armoede duidt op zwakke plekken in de samenleving. Voorstellen om daar iets aan te doen, zijn in het belang van arme mensen èn in het belang van de gemeente waar zij deel van uit maken. In onze visie hoort een samenleving zo te zijn dat armoede mensen niet dwingt tot een tweederangs burgerschap. Ook dichterbij huis, in Katwijk, kunnen we niet volstaan met de verwijzing naar eigen verantwoordelijkheid maar moeten wij ook oog hebben voor onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Tabel bijstandsnormen 4 - Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Bijstandsnormen Netto bedragen per 1 januari 2007 Per maand Vakantietoeslag Totaal 21 jaar tot 65 jaar Gehuwden of ongehuwd samenwonenden 1.176,25 60, ,86 Alleenstaande ouder 823,38 42,42 865,80 Alleenstaande 588,13 30,30 618,43 Maximale toeslag voor alleenstaande ouders en alleenstaanden van 21 tot 65 jaar *) 235,25 12,12 247,37 Jonger dan 21 jaar Gehuwden of ongehuwd samenwonenden, beide partners jonger dan 21 jaar Zonder kind(eren) Met kind(eren) Gehuwden of ongehuwd samenwonenden, één partner jonger dan 21 jaar Zonder kind(eren) Met kind(eren) 406,50 641,74 20,94 33,07 427,44 674,81 791,37 40,78 832, ,62 52, ,52 Alleenstaande ouder 438,50 22,59 461,09 Alleenstaande 203,25 10,47 213,72 65 jaar of ouder Gehuwden of ongehuwd samenwonenden, beide partners 1.231,64 63, ,10 65 jaar of ouder Gehuwden of ongehuwd samenwonenden, één partner 1.231,64 63, ,10 jonger dan 65 jaar Alleenstaande ouder 1.106,65 57, ,67 Alleenstaande 898,56 46,30 944,86 *) Opmerking bij de tabel: Op de nettobedragen is een toeslag mogelijk (maximaal bedrag 235,25). De gemeente Katwijk keert een toeslag uit van 20% van het minimumloon aan alleenstaanden en alleenstaande ouders die zelfstandig wonen. De bedragen genoemd in de kolommen achter alleenstaanden en alleenstaande ouders zijn exclusief deze toeslag. De gemeente Katwijk keert de toeslag niet uit als er sprake is van medebewoning. 4 De Wet Werk en Bijstand maakt onderscheid tussen algemene bijstand en bijzondere bijstand: - Algemene bijstand voorziet in noodzakelijke kosten van het bestaan en is voor mensen die geen of onvoldoende geld hebben om zelf de kosten te betalen. - Bijzondere bijstand is voor mensen die extra kosten hebben en deze niet kunnen betalen uit de algemene bijstand of een ander inkomen op minimum niveau.

10 1.1 Ruimhartige inkomensondersteuning De gemeente Katwijk kan als uitvoerder van de Wet Werk en Bijstand (de WWB) een vangnet bieden voor inwoners met een bijstandsuitkering en andere lage inkomensgroepen de helpende hand toe steken door gebruik te maken van de bestaande beleidsruimte. De hoogte van de uitkeringen van de Wet Werk en Bijstand (WWB) staat weliswaar wettelijk vast, maar de gemeente heeft een grote mate van beleidsvrijheid om zelf invulling te geven aan het beleid rond bijzondere bijstand 5. Zo bepaalt de gemeente wie recht heeft op bijzondere bijstand, hoeveel dat is en hoe iemand dat kan aanvragen. Dit verklaart ook waarom bijvoorbeeld inkomensgrenzen per gemeente verschillen en vaak hoger zijn dan de relevante bijstandsnorm. Zo zijn er gemeenten die bij de beoordeling van het recht op bijzondere bijstand de toeslagenverordening niet toepassen. Bijvoorbeeld door bij het vaststellen van de draagkrachtruimte uit te gaan van een bijstandsnorm, zonder rekening te houden met lagere bestaanskosten door medebewoning. Gemeenten kunnen ook de grens voor inkomensondersteuning op trekken naar 120% van het minimuminkomen. Dit percentage van 120% past de gemeente Katwijk toe voor de collectieve ziektekostenverzekering van de gemeente. Er staan nog steeds te veel mensen langs de kant, zoals bijstandgerechtigden, langdurig werklozen, gedeeltelijk arbeidsgeschikten, herintredende vrouwen, jongeren zonder startkwalificaties en ouderen met onvoldoende perspectief op een baan. Geringe(re) arbeidsproductiviteit, grote afstand tot de arbeidsmarkt en/of het persoonlijke arbeidsverleden kunnen toetreding tot de arbeidsmarkt in de weg staan. De armoedeval kan mensen in een uitkering gevangen houden. We willen iedereen een eerlijke kans op werk bieden. Bron: Coalitieakkoord tussen de Tweede Kamerfracties van CDA, PvdA en ChristenUnie. 7 februari 2007 Veel gemeenten ontwikkelden de afgelopen jaren een anti-armoedebeleid en leggen hun keuzen vast in een aparte notitie of beleidsnota 6. Gemeenten als Meppel, Dordrecht en Krimpen a/d IJssel laten zowel bij het minimabeleid als het arbeidsmarktbeleid goede resultaten zien 7. Instrumenten voor inkomensondersteuning van een gemeente zijn onder andere: Kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Langdurigheidstoeslag. 5 De uitvoering van de Wet Werk en Bijstand en de Toeslagenverordening liggen bij het College. Als binnen de gemeente behoefte is aan eigen regelgeving met betrekking tot de bijzondere bijstand, dan kan de raad het college van B&W vragen om passende regelingen te ontwerpen en vorm te geven aan de uitvoering. Een en ander natuurlijk wel binnen de bestaande wet- en regelgeving. Het college van B&W kan dit regelen in de vorm van een beleidsnota of een beleidsregel. De beleidsregel heeft een direct externe werking; dat wil zeggen de burger kan daarop een beroep doen. 6 De Keuzenotitie Wet Werk & Bijstand en Minimabeleid 2004 van de gemeente Zutphen stelt de volgende zaken aan de orde: keuzen op het gebied van arbeid en scholing; keuzen aangaande het vrij te laten vermogen; keuzen aangaande de individuele bijzondere bijstand en de draagkracht; keuzen ten aanzien van terugvordering en verhaal; keuzen ten aanzien van het minimabeleid; de financiële gevolgen van de keuzemogelijkheden. 7 Bron: Monitor Werk en Inkomen FNV- Februari 2006 Pagina9

11 Een collectieve ziektekostenverzekering voor minima. Vergoeding voor maatschappelijke en culturele participatie. 8 Een toeslag voor schoolgaande en studerende kinderen. Via gemeentelijke subsidies en/ of faciliteiten aan een stichting à la Leergeld 9, een Noodfonds of een Voedselbank mogelijkheden scheppen om minima te ondersteunen. Een goed lokaal minimabeleid begint met een goede uitvoering van de algemene bijstand. Daarbij is van belang hoe het toeslagen- en verlagingenbeleid (WWB art 25 t/m 29) wordt ingevuld. De gemeente Katwijk creëerde een vangnet dat breder is dan het terrein van de sociale zekerheid. Er zijn aanvullende regelingen gekomen voor mensen met een minimuminkomen zoals een kwijtscheldingsbeleid en schuldhulpverlening uitgevoerd door het Budget Informatie Punt (BIP). Er is ook een vangnetregeling waarmee mensen met een uitkering of minimuminkomen een tegemoetkoming kunnen krijgen uit de bijzondere bijstand. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat er grote noodzaak is voor zo n minimabeleid èn de verruiming hiervan. Velen vrezen dat bezuinigingen van het rijk op het bijstandsbudget op het bord van de mensen met een minimuminkomen terecht komt. Wij hopen uiteraard dat de gemeente de mensen daarin gerust kan stellen en we pleiten ervoor dat de gemeente Katwijk de politieke wil toont om (financiële) keuzen te maken voor het in stand houden en verruimen van het vangnet voor kwetsbare inwoners. Voorstel 1 Het gemeentebestuur handhaaft de bestaande regelingen voor inkomensondersteuning en verruimt deze waar mogelijk. Er zijn diverse mogelijkheden om de gewenste verruiming uit te voeren. Hierna volgen op een aantal onderdelen voorstellen voor het gemeentebestuur van Katwijk Geen inkomensdaling als kinderen meerderjarig worden Wanneer het jongste kind van een alleenstaande ouder de leeftijd van 18 jaar bereikt, daalt de bijstandsuitkering voor een alleenstaande ouder van 90% naar maximaal 70% van de bijstandsuitkering. De theorie hierachter is dat een 18-jarige in eigen onderhoud moet voorzien. Met uitzondering van een krantenwijk of ander laag betaald bijbaantje, worden inkomsten van thuiswonende kinderen vanaf 18 jaar opgeteld bij de inkomsten van het huishouden. Dit leidt tot een verlaging van de huurtoeslag 10 en de eventuele 8 Veelgemeenten hebben een eigen gemeentepas of vrijetijdspas ontwikkeld, waarmee inwoners met een minimuminkomen goedkoper of gratis kunnen deelnemen of gebruik maken van (plaatselijke) voorzieningen zoals vervoer, klusjesdiensten, sociaal-culturele activiteiten en sport. Het voordeel hiervan is dat een groter aanbod vanuit organisaties mogelijk is. Mensen hoeven dan niet eerst een aanvraag in te dienen met de bijbehorende wachttijden (8 weken met de mogelijkheid van een maand doorlooptijd). Het tonen van de pas volstaat. Bekende voorbeelden zijn de Ooievaarspas in Den Haag en de Sleutelpas voor inwoners van de gemeente Leiden. De gemeente Katwijk kent de regeling Vergoedingen voor voorkoming sociaal/ maatschappelijk isolement. Het gaat om een bedrag van maximaal 100 euro per gezinslid (dus ook voor minderjarige kinderen) aan te vragen met een formulier. 9 De Stichting Leergeld is een particulier initiatief en wil voorkomen dat schoolgaande kinderen uit minima gezinnen ten gevolge van armoede, niet kunnen deelnemen aan het sociaal maatschappelijke leven, waardoor sociale uitsluiting dreigt. Momenteel telt Leergeld 49 lokale stichtingen, onder andere in Leiden en Den Haag, met Leergeld Nederland als een overkoepelende organisatie. Bron: 10 De huurtoeslag is een tegemoetkoming van de Nederlandse overheid voor mensen met een laag inkomen die een huur hebben die voor hen te hoog is.

12 langdurigheidstoeslag. 11 De kinderbijslag vervalt bij 18 jaar en vanaf 18 jaar moet een maandelijkse premie betaald worden voor de ziektekostenverzekering 12. De feitelijke situatie thuis verandert niet; een 17-jarige kost naar verhouding evenveel als een 18- jarige. Kinderen zelf komen niet in aanmerking voor een uitkering zolang ze geen 21 jaar zijn en een vergoeding voor schoolgaande kinderen (bijzondere bijstand) is mogelijk tot 18 jaar. De folder Vergoeding voor schoolgaande kinderen en informatie op de website van de gemeente Katwijk vermelden dat er soms een uitzondering mogelijk is voor 18 en 19 jarigen, wanneer dit geldt wordt niet beschreven. Vraag 1 Wanneer komen ouders wel/ niet in aanmerking voor een vergoeding van schoolgaande kinderen in het kader van de bijzondere bijstand als deze kinderen 18 of 19 jaar zijn? Een ouder zelf vraagt in de regel geen geld voor kost en inwoning van de geringe verdiensten of studiefinanciering van het kind. Wij vinden het van belang dat een alleenstaande ouder over voldoende inkomen blijft beschikken voor de noodzakelijke kosten van het bestaan, zonder dat het inkomen van het thuiswonende kind tot de middelen wordt gerekend. Een aantal gemeenten biedt alleenstaande ouders waarvan het jongste kind 18 jaar wordt compensatie en/ of een afbouwregeling 13. Voorstel 2 De gemeente Katwijk biedt een ruimhartige regeling voor alleenstaande ouders met kinderen die 18 jaar worden die nog studeren of slechts minimale verdiensten hebben Kwijtschelding gemeentelijke belastingen De gemeentelijke lasten lopen jaarlijks hoog op. In Katwijk gaat het om gemeentelijke belastingen voor onroerend zaakbelasting, hondenbelasting, rioolrecht gebruikers en afvalstoffenheffing (alleenstaanden 193,44 en meerpersoonshuishouden: 282,84). Vermindering van de uitgaven voor gemeentelijke belastingen maakt een belangrijk verschil voor mensen met een minimuminkomen. Hierbij is het ook van belang om de groeiende groep werkende armen te bereiken. Zij weten vaak niet dat ook zij recht kunnen hebben op kwijtschelding. Doordat zij niet voorkomen in de bestanden van Sociale Zaken, kunnen zij niet rechtstreeks geïnformeerd worden met een brief of tijdens een gesprek met de klantmanager van Sociale Zaken. 11 Alleenstaande ouders ontvangen, indien van toepassing, 430 op jaarbasis. Alleenstaanden ontvangen een bedrag van 336. Bron: 12 Thuiswonende kinderen van 18 jaar of ouder hebben een eigen verzekeringsplicht en hebben ook zelfstandig recht op zorgtoeslag van maximaal 432 per jaar (2007). Bron: 13 Het inkomen van het kind werd voordat de WWB in 2004 werd ingevoerd niet tot de middelen gerekend en de ouder bleef een bijstandsuitkering ter hoogte van 90% van het wettelijk minimumloon ontvangen. Onder de huidige WWB kan dit beleid gehandhaafd blijven, conform artikel 31 lid 2h. De hoogte van de bijstandsuitkering van getrouwde of samenwonende ouders wijzigt overigens niet naar een ander percentage als het jongste kind 18 jaar wordt. Wel worden dezelfde inhoudingen toegepast zoals het meerekenen van een eventueel inkomen van kinderen. Pagina11

13 Indien uw netto-besteedbaar inkomen onder de door de rijksoverheid bepaalde normen ligt, kunt u voor kwijtschelding in aanmerking komen. Als leidraad geldt de voor uw situatie van toepassing zijnde bijstandsnorm. Meer informatie over kwijtschelding vindt u op het kwijtscheldingsformulier, die u eenvoudig kunt aanvragen De citaten zijn afkomstig van de website van de gemeente Katwijk en de Belastinggids Inwoners (en de mensen die hen helpen) stellen het erg op prijs wanneer informatie zo concreet en zo volledig mogelijk is. Verwijzingen naar vervolginformatie op te vragen met behulp van andere folders of formulieren en/ of klantmanagers werpen nieuwe drempels op. Onvolledige informatie biedt geen inzicht wanneer het wel of geen zin heeft om een aanvraag in te dienen. Het noemen van voorwaarden, concrete bedragen en rekenvoorbeelden geven dat inzicht wel, waardoor de stap om daadwerkelijk een aanvraag in te dienen wordt verkleind en het gebruik wordt bevorderd. Uit de Lokale Monitor Werk en Inkomen, een onderzoek naar het sociale beleid van 199 gemeenten 14 blijkt dat er flinke verbeteringen mogelijk zijn om ervoor te zorgen dat de kwijtschelding terechtkomt bij de mensen voor wie dit bedoeld is. Zo kunnen gemeenten het gebruik bevorderen door vereenvoudigde aanvraagformulieren, of het toezenden van formulieren voor mensen die al eerder kwijtschelding ontvingen. Dordrecht en Maastricht voerden een bestandskoppeling in. Vraag 2 Klopt het dat de gemeente Katwijk als regel hanteert dat mensen met een maandelijks schuldbedrag van 136 euro of hoger niet in aanmerking komen voor kwijtschelding? Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen die in het kader van een schuldhulpverleningstraject maandelijks schulden aflossen. En zo ja, waarom wordt deze regel toegepast? Voorstel 3 De gemeente geeft meer aandacht aan en verruimt de mogelijkheden voor kwijtschelding Langdurigheidstoeslag De gemeente Katwijk kent de langdurigheidstoeslag toe aan inwoners van 24 tot 65 jaar die vijf jaar met een minimuminkomen moesten rondkomen. Het gaat om inwoners die volledig medisch arbeidsongeschikt zijn en geen enkel toekomstperspectief voor werk hebben. De langdurigheidstoeslag wordt niet op de uitkering ingehouden. Het is de bedoeling dat het bedrag 15 gebruikt wordt voor bijvoorbeeld vervangingsuitgaven, zoals een nieuwe koelkast, of het betalen van rekeningen. Het bedrag is belastingvrij. Mensen die eenmaal een langdurigheidstoeslag ontvangen en zich aan de (arbeids)verplichtingen houden kunnen ieder jaar een langdurigheidstoeslag krijgen. 14 Lokale Monitor Werk en Inkomen 2006, Onderzoek Sociaal Beleid gemeenten. FNV februari De deelnemende gemeenten vertegenwoordigen bijna 9,3 miljoen inwoners. De gemeente Katwijk nam overigens geen deel aan de monitor. 15 De (jaarlijkse) eenmalige uitkering is afhankelijk van de gezinssituatie: 336 voor alleenstaanden, 430 voor alleenstaande ouders en 478 voor gehuwden of samenwonenden (peildatum ).

14 De gemeente mag ook een langdurigheidstoeslag geven als mensen in de periode van vijf jaar zeer korte tijd een klein bedrag met werk hebben verdiend. De gemeente mag zelf bepalen wat er met 'zeer korte tijd' en 'klein bedrag' wordt bedoeld, dus hoe lang en hoe veel dat is. Uitbreiding doelgroep langdurigheidstoeslag Sinds kort mag een gemeente ook een langdurigheidstoeslag aan inwoners toekennen die vijf jaar of langer volledig of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn en geen inkomsten hebben uit arbeid 16. De arbeidsongeschiktheidsuitkering (Waz/Wajong/WAO-uitkering of WGA-uitkering 17 ) die mensen ontvangen mag niet hoger zijn dan een bijstandsuitkering. Verder is een verklaring van het UWV nodig waaruit blijkt dat de persoon in kwestie zich altijd aan de (arbeids)verplichtingen hebt gehouden. Deze uitbreiding van doelgroep is ontstaan door een uitspraak van Centrale Raad voor Beroep op 4 juli 2006, waarin de Raad oordeelt dat er sprake was van een onterecht verschil in beoordeling tussen bijstandsgerechtigden die uitsluitend bijstand ontvangen en personen die (tevens) een gedeeltelijke WAO-uitkering ontvangen. Voor beide groepen is het lastig om (betaalde) arbeid te vinden. De consequentie van deze uitspraak is dat iedere gedeeltelijk WAO er zonder inkomsten uit arbeid die voldoet aan voorwaarden recht heeft op langdurigheidstoeslag. Het kabinet volgt de uitspraak van de CRvB. Het macrobudget WWB 2006 en verdere jaren is naar aanleiding van deze uitspraak inmiddels opgehoogd. De voorbereiding van een voorstel tot wetswijziging is gestart. Vraag 3 Hoe en voor wie heeft de gemeente Katwijk precies de langdurigheidstoeslag geregeld? Premie voor mensen met een arbeidshandicap De Wet Werk en Bijstand biedt de gemeente ook andere beleidsvrijheid. Zo hebben gemeenten de mogelijkheid, om voor mensen met een arbeidshandicap en een bijstandsuitkering (WWB) die gedeeltelijk werken, een premie toe te kennen van maximaal 2054,-. Dit bedrag is hoger dan de langdurigheidstoeslag. Lang niet alle gemeenten hebben dit echter in hun reïntegratie-verordening opgenomen. 18 Vraag 4 Geeft de gemeente Katwijk inwoners met een bijstandsuitkering en een arbeidshandicap die gedeeltelijk werken een premie? Scholing We horen van mensen dat de gemeente Katwijk niet of weinig wil investeren in het opleiden van werkzoekenden. Mensen begrijpen niet waarom de gemeente wel 16 Bronnen: Kamerstukken II 2005/2006, , nr18 en Verzamelbrief Ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, november 2006 (par. 7) 17 Verklaring afkortingen: WAZ: Wet Arbeidsongeschikten Zelfstandigen, WAJONG: Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten, WAO: Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering, WGA: Werkhervattingregeling Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten. Bron: 18 Bron: MEE Zuid Holland Noord. MEE-nieuws, Zie WWB, Artikel 31.2.j: Niet tot de middelen van de belanghebbende worden gerekend: een eenmalige premie van ten hoogste 2115,00 per kalenderjaar, voor zover dit naar het oordeel van het college bijdraagt aan zijn arbeidsinschakeling Bron: Pagina13

15 investeert in sollicitatietrainingen, die dan vaak plaats vinden buiten Katwijk, en niet in gerichte beroepsopleidingen waarvoor mensen gemotiveerd zijn en hun kwalificaties verbeterd. Het idee heerst dat de gemeente kiest voor sollicitatietrainingen en verkorte opleidingen. Uit de Monitor van de FNV komt naar voren dat een op de tien gemeenten een maximumbedrag hanteert dat per werkzoekende aan scholing mag worden uitgegeven. Dit bedrag varieert van 300 tot euro, het gemiddelde ligt op euro. De gemeente Delft hanteert in principe een maximum van euro, maar de financiering van een opleiding die euro kost is ook mogelijk. Ook andere gemeenten geven aan dat uitzonderingen mogelijk zijn. Wanneer iemand de bijstand verlaat levert dit immers een besparing op van ongeveer euro per jaar; een opleiding die bijdraagt aan duurzame uitstroom verdient zich dus al snel terug. Een aantal gemeenten geeft aan dat juist de duurzame uitstroom voorop staat (Reimerswaal, Scherpenzeel en Wijchen). De gemeente Leidschendam-Voorburg geeft vooral alleenstaande ouders de gelegenheid om gedurende drie jaar hun kwalificaties te verbeteren. Vraag 5 Heeft de gemeente Katwijk een structureel budget voor scholing en geldt hiervoor een maximum bedrag en een maximaal termijn? Werk Het Platform Kocon heeft in de rapportages van het Project Reïntegratie en het Plan van Aanpak Veelplegers 19 gewezen op de zeer beperkte mogelijkheden voor arbeidsreïntegratie van ex-gedetineerden en ex-verslaafden. De suggesties en het verzoek om samen met de gemeente activiteiten te ontwikkelen voor de invulling van sociale activering en arbeidsreintegratie, bijvoorbeeld door Dagloonprojecten, zijn ter kennisgeving aangenomen. De vraag of de gemeente Katwijk, als werkgever, hier mogelijk zelf een actieve rol in wil/kan spelen, wordt steevast met een tegenvraag beantwoord: kom maar met een voorstel. Stichting Factor Welzijn liet in 2006 weten dat zij de ontwikkeling van sociale activering vooralsnog niet tot de taken rekent en andere prioriteiten heeft. Dat deelnemers vanuit het Project Reïntegratie toch aan het werk zijn gekomen is geheel te danken aan henzelf, de vrijwilligers en het casemanagement. Dat er meer mogelijk is, daar zijn we van overtuigd, maar dat kunnen we niet alleen Noodfonds Verschillende gemeenten hebben particuliere fondsen, waar minima bepaalde kosten vergoed kunnen krijgen. Bijvoorbeeld de Stichting Leergeld, die kinderen uit huishoudens met weinig geld helpt met het betalen van kosten van onderwijs, zoals boekengeld, excursies of een fiets om naar school te gaan. Een ander voorbeeld is de Stichting Jeugdsportfonds, waar jeugdbegeleiders voetbalschoenen of andere materialen aanvragen voor jongeren met ouders die dit niet kunnen betalen. Een bijzondere mogelijkheid voor directe en onbureaucratische hulpverlening is een Noodfonds. Een aparte stichting beheert bijdragen van een gemeente en giften van bijvoorbeeld kerken. Het gaat om (acute) financiële nood en om eerste levensbehoeften, zoals eten, een dekbed en medicijnen. Dit soort giften wordt niet tot de middelen van bestaan gerekend. 20 Het kan ook gaan om tijdelijke leningen voor noodzakelijke 19 Aandachtspunten in de inventarisatie zoals opgenomen in het Plan van Aanpak Veelplegers van het Platform Kocon, september Zie 20 Passage uit de Memorie van Toelichting bij de WWB, art. 31, pag. 57: Giften worden eveneens niet tot de middelen gerekend voor zover dat, gezien de bestemming en de hoogte van de gift, uit oogpunt van bijstandsverlening verantwoord is. Zie ook WWB, artikel 31, lid 2, m. (http://www.st-ab.nl/wetwwb.htm)

16 uitgaven, waarbij het nadrukkelijk niet de bedoeling is om schulden over te nemen. In het kader van het gemeentelijke minimabeleid kan een gemeente dergelijke particuliere fondsen faciliteren en ondersteunen. Een Noodfonds in Katwijk kan inwoners helpen die dringend financiële hulp nodig hebben en dit niet voldoende of snel genoeg kunnen krijgen via andere wegen. Een Noodfonds kan ook ingezet worden om te voorkomen dat schulden toenemen door mee te werken aan leningen voor betalingsregelingen, bijvoorbeeld wanneer de uitkering of aanvragen voor huurtoeslag nog niet rond is. Het Platform Kocon heeft de gemeente Katwijk verschillende malen verzocht om een Noodfonds te initiëren. Het Noodfonds van Stichting Kocon 21 kan als voorbeeld dienen. Ter verduidelijking merken we hierbij op dat de vraag van het Platform zich niet richt op een noodfonds vanuit de kerken, maar een beroep doet op de gemeente om een vangnet te creëren vanuit de gemeente Katwijk zelf. Voorstel 4 De gemeente Katwijk werkt mee aan het initiëren van een Noodfonds voor inwoners van Katwijk en draagt financieel bij met een bedrag van 0,20 per inwoner per jaar. 1.2 Snellere financiële hulp en voorschotten Mensen die een bijstandsuitkering aanvragen hebben niet of nauwelijks een inkomen uit andere bron. Financiële reserves ontbreken meestal en er is vaak sprake van schulden. Bijzondere bijstand is onderverdeeld in vergoedingen die individueel vastgesteld worden en vergoedingen voor bijzondere kosten voor een hele groep, de zogeheten categoriale bijzondere bijstand. Uiteraard gelden hiervoor voorwaarden, zoals de hoogte van het inkomen en het eigen vermogen. De complexe regels en richtlijnen voor de uitvoering kosten de medewerker van Sociale Zaken veel werk en tijd. De Wet Werk en Bijstand leidde er toe dat afdelingen Sociale Zaken van een gemeente aanvragen individueel moeten beoordelen en zich vooral moet richten op de snelle terugkeer van klanten naar de arbeidsmarkt. Deze insteekt leidde tot nieuwe taken en werkwijzen. Allerlei arbeidsmarktbeleidsinstrumenten worden ingezet, zoals accountmanagement en andere re-integratieactiviteiten. Naast alle nieuwe taken zijn de aanvragen WWB vanaf 2003 jaarlijks met meer dan 10% gestegen Wachttijden De meerderheid van de mensen die wij spreken zijn positief over de bejegening van de klantmanagers van Sociale Zaken. Vooral de lange wachttijden en de ingewikkelde formulieren zijn de meest gehoorde klachten. De vraag hierachter is natuurlijk of deze klachten terecht zijn en waardoor de wachttijden ontstaan. Gemeenten geven aan hogere uitvoeringskosten te hebben, omdat zij de aanvragen voor een bijstandsuitkering (een WWB-uitkering) en bijzondere bijstand individueel moeten behandelen en beoordelen. De procedures en regels voor het controleren en afhandelen van een aanvraag zijn tijdrovend. 21 Het Noodfonds van Stichting Kocon is spontaan ontstaan en is beperkt van omvang. Het is onvoldoende van omvang voor het beroep dat er nu al op gedaan wordt. Activiteiten en projecten die een relatie hebben met het Platform, zoals de Voedselbank Katwijk en het Project Reintegratie, kunnen in noodsituaties een (bescheiden) beroep doen op dit Noodfonds. De middelen voor dit Noodfonds zijn afkomstig van giften van kerken, de Rotaryclub en de rente van subsidiebedragen die het Platform Kocon ontvangt. Pagina15

17 De taakverzwaring, de vele regels, een tekort aan medewerkers van de afdeling Sociale Zaken kunnen een verklaring zijn voor de lange wachttijden. Gedragingen en handelingen van gemeentelijke instanties zijn onderhevig aan zogeheten behoorlijkheidsvereisten. Voor gemeenten geldt een vereiste van voortvarendheid. Dit houdt in dat een bestuursorgaan slagvaardig en met voldoende snelheid optreedt. Wanneer dat niet gebeurt, kunnen daaraan diverse oorzaken ten grondslag liggen. Een fusie, hoge werkdruk, vakantie of uitval van medewerkers kunnen dan een verklaring zijn, maar vormen daarom nog geen excuus. In het Plan van Aanpak Veelplegers 22 wordt, mede op basis van praktijkvoorbeelden, aandacht gevraagd voor het knelpunt van lange wachttijden bij het aanvragen van een uitkering. Ook klanten van de Voedselbank geven aan dat de afhandeling van een aanvraag voor een uitkering veelal 8 tot 12 weken duurt. Dit geldt zowel voor een aanvraag van een WWBuitkering als voor een aanvraag in het kader van bijzondere bijstand. Zelfs een aanvraag in het kader van de versnelde broodnoodprocedure duurt weken in plaats van dagen. Het komt helaas voor dat mensen in Katwijk geen cent meer te besteden hebben, ook niet voor eten. In theorie is deze situatie in onze samenleving niet mogelijk, de praktijk laat een ander beeld zien. Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor bij mensen die in afwachting zijn van hun uitkering, bijvoorbeeld naar aanleiding van ontslag, ziekte of het stoppen met werk om de zorg van kinderen op zich te nemen als gevolg van het overlijden van een partner. Uit (terechte) angst voor huisuitzetting en/ of afsluiten van gas en licht (en als gevolg daarvan het betalen van hoge aansluitkosten) wordt de reserve, voor zover aanwezig, gebruikt voor het betalen van vaste lasten. Veel mensen hèbben geen financiële reserve, al dan niet door (te) hoge vaste lasten in verhouding tot het inkomen, en bij een onvoorziene situatie zoals ontslag ontstaan dan in een hoog tempo betalingsachterstanden en financiële problemen. Wat als enige rest voor deze groep is de noodhulp van familie of kennissen, voor zover aanwezig. Medewerkers van Sociale Zaken geven aan dat de lange wachttijd ook veroorzaakt wordt door de rol en de samenwerking met het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI). Mensen die een aanvraag willen doen voor een bijstandsuitkering moeten in eerste instantie naar het CWI in Lisse. Pas daarna wordt Sociale Zaken betrokken. De klanten zelf veroorzaken vertraging door de formulieren onvolledig in te vullen of door het ontbreken van kopieën die bij de aanvraag horen. De aanvragers krijgen dan een hersteltermijn geboden waarin zij de gegevens alsnog in orde kunnen maken. Volgens de Algemene wet bestuursrecht behoort een gemeente in ieder geval binnen acht weken een besluit te nemen over een aanvraag voor een uitkering (vertraging veroorzaakt door mensen zelf niet meegerekend). Wij krijgen te horen dat de wachttijd bij een fors aantal langer duurt. Acht weken of langer wachten vinden wij te lang. Hier komt nog bij dat het na de beslissing zelf nog enige tijd duurt voordat de aanvrager daadwerkelijk over geld kan beschikken. Het is ons niet bekend of de gemeente Katwijk de gegevens over de wachttijden registreert. 22 Plan van Aanpak Veelplegers Voorstel voor een begeleide terugkeer van veelplegers in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg. Platform Kocon. Katwijk, 26 september De hierin opgenomen Bijlage 7 is een notitie van mei 2005 met een overzicht van vragen en knelpunten die o.a. ex-gedetineerden ondervinden op het gebied van inkomen, huisvesting, het aanvragen van een identiteitskaart en werk. In deze notitie staan ook twee uitgebreide praktijkvoorbeelden beschreven over de knelpunten van exgedetineerden na vrijlating uit detentie.

18 Vraag 6 Kan de gemeente nadere informatie geven over de duur van een aanvraag voor een WWB-uitkering en de aanvragen in het kader van de bijzondere bijstand? Wij nemen aan dat het voor de gemeente Katwijk mogelijk is om de besluitvorming sneller te laten verlopen, onder andere door het vereenvoudigen van de inlichtingen- en aanvraagformulieren en een betere samenwerking/ afstemming met het CWI. Als voorbeeld noemen we de gemeenten Den Haag en Rotterdam die de werkprocessen zo inrichten dat er binnen 28 dagen een beslissing valt over een uitkeringsaanvraag. Een ander voorbeeld is de gemeente Capelle aan den IJssel; deze gemeente regelt automatisch een voorschot als er op de betaaldatum (aan het einde van de maand) nog geen beslissing is gevallen over de uitkering Voorschotten De gemeente kan bij een aanvraag zelf bepalen of er een voorschot kan worden verstrekt. In de folders en op de website van de gemeente Katwijk staat telkens vermeld dat de gemeente in bepaalde gevallen een voorschot kan verstrekken. Welke bepaalde gevallen dat zijn en welke procedure en rekenregels worden toegepast staat nergens vermeld. Wij horen veel verschillende verhalen over het toekennen van een voorschot. De ene keer moeten mensen erg lang wachten, de andere keer wordt een aanvraag direct van de hand gewezen en weer een ander ontvangt al heel snel een (wekelijks) voorschot in de vorm van een lening. Mensen begrijpen deze wisselende uitkomsten niet. Hoe de beoordeling en de berekening tot stand komt is al helemaal niet duidelijk. Vraag 7 Kan de gemeente aangeven welke criteria bepalend zijn voor het al dan niet toekennen van een voorschot? Het vorige kabinet heeft een wetsvoorstel ingediend waarin het recht op een voorschot uiterlijk na vier weken wettelijk geregeld wordt. Misschien kan de gemeente Katwijk hierop vooruitlopen en dit in nieuwe beleidsregels uitwerken. Voorstel 5 De gemeente Katwijk geeft aanvragers van een bijstandsuitkering in het kader van de Wet Werk en Bijstand uiterlijk na vier weken een renteloze geldlening als voorschot, zolang het recht op algemene bijstand niet is vastgesteld. In verband met de wachttijden en voorschotverstrekking willen we nog een andere opmerking plaatsen. Soms geven hulpverleners ouders en familie het advies om de opvang van een kind of familielid (tijdelijk) stop te zetten. Dit advies geldt bijvoorbeeld wanneer betrokken familieleden ontlast moeten worden omdat anders ontwrichting van het gezin dreigt. Dit advies staat haaks op de vanzelfsprekende oplossing die klantmanagers aandragen als aanvragers aangeven geen 8 weken te kunnen wachten en graag een voorschot willen: Je hebt toch wel ouders of familie die je kunnen helpen?! Bovendien; een aantal mensen heeft simpelweg geen ouders of familieleden (meer) waarop zij, ook al is dit tijdelijk, kunnen terugvallen. Pagina17

19 VOORSTEL VAN WET 28 februari 2006 (wetsvoorstel 30679) Regels inzake voorschotverstrekking op grond van de Wet werk en bijstand. luiden: Artikel 52 komt te Artikel 52. Voorschot 1. Het college verleent uiterlijk binnen vier weken na de datum van aanvraag en vervolgens telkens uiterlijk na vier weken, bij wijze van voorschot algemene bijstand in de vorm van een renteloze geldlening, zolang het recht op algemene bijstand niet is vastgesteld. De eerste zin is niet van toepassing indien: a. de belanghebbende de voor de vaststelling van het recht op algemene bijstand van belang zijnde gegevens of de gevorderde bewijsstukken niet, niet tijdig of onvolledig heeft verstrekt en hem dit te verwijten valt, dan wel indien de belanghebbende anderszins onvoldoende medewerking verleent; b. bij de aanvraag duidelijk is dat geen recht op algemene bijstand bestaat. 2. De hoogte van het in het eerste lid bedoelde voorschot bedraagt in ieder geval 90% van de hoogte van de algemene bijstand, bedoeld in artikel 19, tweede lid. 3. Het college is bevoegd om bij wijze van voorschot bijzondere bijstand te verlenen in de vorm van een renteloze geldlening. 4. Indien bijstand wordt verleend over een periode waarover met toepassing van het eerste lid een voorschot is verleend, kan deze bijstand zonder machtiging van de belanghebbende worden verrekend met dit voorschot. De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld. Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Bron www. minszw.nl 1.3 Tegengaan niet-gebruik Voorzieningen en financiële tegemoetkomingen die bedoeld zijn om mensen met een minimuminkomen te ondersteunen zijn onvoldoende bekend. Uit onderzoeken komt naar voren dat het onbenut laten op kan lopen tot 80%. Hoe hoog de percentages zijn in de gemeente Katwijk is ons niet bekend. Het is schrijnend dat veel armoede ontstaat doordat voorzieningen niet optimaal benut worden. In plaats van extra informatie te geven of automatisch vergoedingen of ontheffingen toe te kennen, geven we de mensen zelf de schuld. Hadden ze maar Vragen naar ideeën van instellingen en de mensen zelf leveren inzichten en verbeterpunten op. Ook adviezen van organisaties zoals de Cliëntenraad StaandeBij, het Gehandicaptenplatform en de Senioren Advies Raad kunnen een goede bijdrage leveren. Het bevorderen dat mensen gebruik maken van regelingen is onder ander mogelijk door: Actief informeren Eenvoudiger taalgebruik Hulp bij invullen van formulieren Voorlichting en het gebruik van media Een individuele aanpak; 1-loketgedachte verder ontwikkelen waarbij iedere cliënt een casemanager heeft die hem bij diverse onderdelen actief begeleid

20 1.3.1 Actief informeren Onderzoek en de praktijk wijzen uit dat vooral bijstandsgerechtigden gebruik maken van het minimabeleid, terwijl dit ook bedoeld is voor andere groepen zoals de groeiende groep werkende armen èn ouderen met een minimuminkomen. 23 De gemeente kan deze groepen opsporen, bijvoorbeeld door middel van bestandskoppeling en actief (laten) informeren over de regelingen waarvan ze gebruik kunnen maken. 24 Een positief voorbeeld hiervan is het aangekondigde voornemen van de gemeente Katwijk om met behulp van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) het nietgebruik van de aanvullende bijstand terug te dringen voor 65-plussers in de gemeente Katwijk. Deze actieve benadering is mogelijk omdat de 65-plussers vanaf 1 januari 2007 hun AOW-uitkering en de eventuele aanvullende bijstand ontvangen via de SVB. De gemeente Katwijk blijft voor de groep 65+ nog wel de bijzondere bijstand uitvoeren. We hopen nu dat de gemeente de samenwerking met het SVB aangrijpt om ouderen ook te informeren over de vele mogelijkheden voor bijzondere bijstand. Gemeente Katwijk en Sociale Verzekeringsbank gaan samenwerken Katwijkse 65-plussers ontvangen vanaf 1 januari 2007 hun bijstandsuitkering via de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Hierdoor ontvangen zij hun totale inkomen, AOW plus aanvullende bijstand (WWB uitkering), van één instantie. Bovendien wordt door deze samenwerking het niet-gebruik van de aanvullende bijstand teruggedrongen. Op dit moment ontvangen 26 Katwijkers met een onvolledige AOW een aanvullende WWB uitkering. Het aantal Katwijkers dat een onvolledige AOW zonder aanvullende bijstand ontvangt is veel groter, namelijk 300. Het is heel waarschijnlijk dat een groot deel van deze laatste groep wel recht heeft op aanvullende bijstand maar daar geen gebruik van maakt. De gemeente heeft weinig zicht op deze groep, maar de SVB wel. De SVB gaat deze klanten dan ook actief benaderen en wijzen op de mogelijkheid van aanvullende bijstand. Bron citaat: (bijgewerkte tekst van 4 februari 2007) Met hulp van het Inlichtingenbureau 25 kan de afdeling Sociale Zaken van de gemeente Katwijk veel informatie zelf opvragen van diverse instanties, zoals de Belastingdienst/ Toeslagen, de Sociale Verzekeringsbank, de Informatie Beheer Groep (studiefinanciering en tegemoetkoming schoolkosten), instanties en personen die woonruimte verhuren, instanties die energie en water leveren, Ministeries, Handelsregister, enzovoorts 26. Met deze beschikbare informatie kan ook het invullen van formulieren beperkt worden. Er zijn nog veel meer mogelijkheden voor een meer pro-actieve inzet waarmee een zogeheten omgekeerde intake te bevorderen is. De informatie kan, naast controle, ook als doel hebben om uit te zoeken of mensen gebruik maken van een regeling 23 Het SCP heeft op 12 april 2006 een werkdocument De onbereikte minima uitgebracht over niet-gebruik van vijf inkomensafhankelijke regelingen (kwijtschelding lokale heffingen, aanvullende bijstand, individuele bijzondere bijstand, categoriale bijzondere bijstand en de langdurigheidstoeslag). Het gaat in op de motieven en achtergrondkenmerken van gebruikers en niet-gebruikers. Een van de belangrijkste conclusie uit het werkdocument is dat veel niet-gebruikers onbekend zijn met de regelingen of denken dat zij er geen recht op hebben. Bron: 24 Op de website van de SGBO is veel informatie te vinden over maatregelen om het gebruik van voorzieningen te bevorderen. 25 Stichting Inlichtingenbureau, DEN HAAG, 26 Bron: Art. 64. WWB, Inlichtingenverplichting instanties. Website: Pagina19

21 (bijvoorbeeld de huur- en zorgtoeslag) en op die manier in het voordeel van mensen werken omdat zij niet onnodig inkomen mislopen Eenvoudig taalgebruik Katwijk heeft een groot aantal vergoedingen. Wanneer mensen hier op gewezen wordt en de stap nemen om te bellen naar het telefonisch spreekuur van de afdeling Sociale Zaken (dagelijks van tot uur) krijgen zij te horen dat er eerst formulieren 27 en bewijsstukken ingeleverd moeten worden. Het inlichtingenformulier en het aanvraagformulier zijn dan op te halen bij de centrale balie in de gemeentehuizen of het Zorgloket in Katwijk. Het invulformulier zelf werpt direct een hoge drempel op; de omvang (12 pagina s) werkt ontmoedigend en de teksten zijn ingewikkeld. De boodschap hierbij is bovendien dat dit toch echt zelf ingevuld moet worden. Het invullen van het Inlichtingenformulier WWB 28 van de gemeente Katwijk levert voor een grote groep mensen veel probleem op. Daarnaast is de vraag of de gevraagde kopieën (en de kosten hiervoor) werkelijk allemaal nodig zijn. Op het Aanvraagformulier staan verschillende vergoedingen op een rij die met concrete voorbeelden duidelijkheid geven. Nog meer inzicht zou een aanvrager kunnen krijgen wanneer alle tegemoetkomingen op dit formulier vermeld worden. Om de lezer van deze notitie inzicht te geven zijn de twee formulieren als bijlagen opgenomen. Het Inlichtingenformulier moet iedereen invullen die voor het eerst een aanvraag komt indienen voor een uitkering of bijzondere bijstand. De concrete aanvraag volgt dan met het invullen van het aanvraagformulier. De reden hiervoor is dat wij hebben vastgesteld dat de bij u aanwezig geachte jaardraagkracht voldoende is om te kunnen voorzien in de bijzonder noodzakelijke kosten van het bestaan. Citaat uit een brief van de gemeente Katwijk aan een inwoner, die liever anoniem blijft. In de brief leest de inwoner dat zijn aanvraag is afgewezen, de reden hiervoor blijft onduidelijk vanwege de onbegrijpelijke taal. Ook de beantwoording van aanvragen kan eenvoudiger en duidelijker. De manier waarop bijvoorbeeld afwijzingen worden geformuleerd zijn moeilijk te begrijpen en bieden geen duidelijk (financieel) inzicht in de afwijzingsgronden. Het is voor veel mensen frustrerend om na het invullen van veel en ingewikkelde formulieren en het bijsluiten van stapels kopieën een kort briefje van de gemeente Katwijk te krijgen waarin met enkele regels vermeld staat dat de aanvraag is afgewezen. Waarom dit is afgewezen en welke berekening hieraan ten grondslag ligt blijft onduidelijk. Uitleg met behulp van begrip draagkrachtvermogen is voor velen nietszeggend en abracadabra. Het Platform dringt aan op vereenvoudiging van formulieren door helder taalgebruik, minder pagina s en een grotere letter. Het Handboek voor de bijstand van de gemeente Katwijk die mensen met een WWB-uitkering ontvangen is een prima middel om mensen te informeren, maar kan verbeterd worden met eenvoudiger taalgebruik en het toevoegen van een begrippenlijst. Verder heeft het verwijzen of noemen van wetsartikelen in een handboek weinig zin als het wetsartikel zelf niet wordt opgenomen en toegelicht. 27 De gemeente Katwijk gebruikt standaardformulieren uitgegeven door SDU Uitgevers 28 Er zijn twee verschillende Inlichtingenformulieren WWB; voor mensen jonger dan 65 jaar en voor mensen ouder dan 65 jaar. Voor een toeslag in het kader van bijzondere bijstand moet zowel het Inlichtingenformulier WWB als het Aanvraagformulier worden ingevuld; het maakt daarbij niet uit of iemand wel of niet een WWB-uitkering aanvraagt. De mensen met een WWB-uitkering vullen ieder jaar opnieuw een Inlichtingenformulier in.

22 De ministerraad is akkoord met het voorstel van minister Nicolaï om onbegrijpelijke formulieren van de overheid uit te bannen. Per 1 september 2007 moeten in ieder geval alle formulieren van de Rijksoverheid goed leesbaar zijn. Doel is dat mensen met minder taalvaardigheid de formulieren ook kunnen snappen. De formulierenschrijfwijzer 29 biedt formulierenmakers concrete richtlijnen voor begrijpelijke formulieren. Een aantal veelgebruikte formulieren is al begrijpelijk gemaakt, zoals het aanvraagformulier zorg, het kwijtscheldingsformulier gemeentelijke belastingen en formulieren rond de Waardering Onroerende Zaken (WOZ). Op de website is ook een digitale schrijfcursus te vinden. Daarnaast kan een schrijfwijzer gedownload worden voor het maken van goed leesbare en begrijpelijke stukken. Zo zijn er dertig regels opgesteld waaraan een begrijpelijk formulier moet voldoen. Er komt zelfs een helpdesk die helpt bij het vereenvoudigen van formulieren en een testpanel van burgers en bedrijven. De meeste formulieren van de overheid hebben taalniveau C1. Dit is een hoog taalniveau. Maar 40% van de bevolking kan deze formulieren invullen. 60% kan dat niet. Voorbeeld hoog taalniveau: Verzoek voor kwijtschelding van gemeentelijke Belastingen In eenvoudig Nederlands: Minder belasting betalen aan de gemeente? Bron: Voorstel 6 De gemeente Katwijk vereenvoudigt de uitleg en het taalgebruik van de formulieren voor een WWB-uitkering en bijzondere bijstand Hulp bij invullen van formulieren gemeente Mogelijk vanuit angst dat een medewerker verantwoordelijk gesteld kan worden voor een fout bij het invullen van formulieren en het uitgangspunt dat een persoon zelf verantwoordelijk is wordt een verzoek om hulp bij het invullen in principe geweigerd. Pas na aandringen volgt mogelijk hulp, maar zover komt het meestal niet omdat de drempel na een eerdere afwijzing te hoog ligt. Hoewel het Zorgloket nog maar net gestart is en de werkwijze nog kan veranderen zijn de eerste signalen die wij ontvangen van mensen die hulp vragen bij het invullen van een formulier niet bemoedigend. De mensen worden vriendelijk te woord gestaan, maar hulpvragen bij het invullen van een formulier zijn niet erg welkom; pas na aandringen en herhalen van de hulpvraag wordt als het echt nodig is hulp in het vooruitzicht geboden. Vraag 8 Behoort het tot de taken van medewerkers van het Zorgloket om inwoners praktisch te ondersteunen bij het invullen van formulieren, bijvoorbeeld formulieren van de gemeente Katwijk? 29 De Formulierenschrijfwijzer is een initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Adviescollege Toetsing Administratieve Lasten (Actal) en ICTU. Deze schrijfwijzer biedt formulierenmakers een aantal concrete richtlijnen voor begrijpelijke (e-)formulieren. Pagina21

23 1.3.4 Hulp bij belastingteruggave en toeslagen Voor hulp bij het invullen van de aangifte inkomstenbelasting verwijst de gemeente Katwijk op de website naar Hier vindt u een volledige lijst van instanties die u kunnen helpen met het invullen van het formulier. Invullen van de vragen op deze Doe het niet alleen De aangifte inkomstenbelasting kan een hele klus zijn, waar u best wat hulp bij kunt gebruiken. Hulp van iemand die de weg weet in de elektronische aangifte of het aangiftebiljet. Iemand die de regels kent en weet wat de gebruikte termen betekenen. Iemand die u kan helpen om het belastingvoordeel naar u toe te halen waar u recht op hebt. Hulp bij de aangifte inkomstenbelasting Een overzicht van belangenorganisaties die u kunnen helpen bij de aangifte inkomstenbelasting vindt u op de website Aangifte loont. Bron: website om het aanbod in Katwijk te tonen, levert als resultaat op dat inwoners van Katwijk met een laag inkomen hulp kunnen vinden als zij (betalend) lid zijn bij een vakbond, ouderenbond of gehandicaptenbond. Andere praktische financiële hulp is in Katwijk niet te vinden. Vanaf 15 februari 2007 zijn er twee nieuwe websites beschikbaar voor chronisch zieken en gehandicapten: en Voor hulp in de eigen omgeving wordt ook hier weer verwezen naar de eerder genoemde website Het advies is duidelijk: schakel iemand in die de weg weet, de regels kent en weet wat de gebruikte termen betekenen. Wat nu als die hulp er niet is? Hulp is nog moeilijker te vinden als het gaat om het invullen van andere aanvraagformulieren bij de belasting 30, zoals de zorg- of huurtoeslag. Als inwoner van Katwijk kun je hiervoor alleen terecht bij de Voedselbank Katwijk, Steunpunt Medelanders, het Project Reïntegratie voor ex-verslaafden en ex-gedetineerden en de Vereniging Relaties (Ex) Gedetineerden, afdeling Katwijk. Organisaties als Parnassia (verslavingszorg) en GGZ Rivierduinen werken momenteel aan de invoering van een integrale aanpak waarbij financiële ondersteuning onderdeel uitmaakt van de hulpverlening aan hun cliënten. Daarnaast biedt Stichting MEE in Leiden praktische ondersteuning bij het invullen van formulieren gericht op het verkrijgen van inkomen of een indicatie voor begeleiding en hulpverlening. Hierbij gaat het om aanvragen van uitkeringen voor (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Het invullen van belastingformulieren is geen taak van MEE. Opvallend in de opsomming is dat ondanks het grote belang en nut, de aanwezige hulp gericht is op specifieke doelgroepen. De gewone burger met een laag inkomen kan nergens terecht. Instellingen en organisaties in Katwijk hebben of beschouwen praktische financiële ondersteuning niet tot hun takenpakket. Zij adviseren en verwijzen vooral. Tenzij we nu mogelijkheden over het hoofd zien, zijn inwoners van Katwijk voor hulp bij het invullen van formulieren aangewezen op hulp van familie, vrienden, kennissen, de Belastingdienst in Leiden die alleen ten kantore zal helpen of de goodwill van een medewerker of vrijwilliger van een organisatie die wel een uitzondering wil maken. 30 Voor een aantal heffingskortingen, zoals de korting voor alleenstaande ouders van maximaal euro, moeten mensen zelf aangifte doen bij de Belastingsdienst of voorlopige teruggave aanvragen.

24 Het ISWI, de sociale dienst van Aalten en Oude-IJsselstreek, nam in 2005 het initiatief om voor haar klanten met een bijstandsuitkering de belasting voor 2004 terug te vragen. Deze actie is een groot succes geworden en levert een besparing op voor de bijzondere bijstand. Volgens de ISWI verdient het belastingproject navolging door andere sociale diensten. 31 Voorstel 7 De gemeente Katwijk neemt het initiatief om voor mensen met een bijstandsuitkering de belasting voor 2006 terug te vragen Ondersteuning vanuit de Voedselbank Katwijk De Voedselbank Katwijk verstrekt op de eerste plaats natuurlijk voedselpakketten. Daarnaast wordt er ook praktische financiële ondersteuning geboden. Om de lezer nader inzicht te geven, beschrijven we de aanpak hiervan. Deze werkwijze, uitgevoerd door drie vrijwilligers en een stagiaire schuldhulpverlening, heeft tijdens de afgelopen 8 maanden 6 huishoudens al zodanig (financieel) geholpen dat zij geen gebruik meer hoeven te maken van een voedselpakket. De gesprekken met mensen die zijn aangemeld voor de Voedselbank vindt bij de mensen thuis plaats, in de eigen vertrouwde omgeving. De ervaringen met deze huisbezoeken zijn erg positief; de benodigde papieren zoals bankafschriften zijn direct bij de hand of op te zoeken. Tijdens het eerste gesprek, de intake, of enkele dagen daarna krijgen de aanvragers te horen of hij of zij al dan niet in aanmerking komen voor een voedselpakket. Het is tevens de start voor verdere hulpverlening, die vooral op het financiële terrein ligt. Met behulp van een controlelijstje wordt al direct bij de intake gecheckt of alle overheidstoeslagen (bv. zorg- en huurtoeslag) en heffingskortingen zijn aangevraagd en in hoeverre er gebruik gemaakt wordt van de verschillende gemeentelijke regelingen en de collectieve verzekering. In vrijwel alle situaties blijkt dan dat mensen niet op de hoogte zijn en veel financiële tegemoetkomingen laten liggen. Tijdens het vervolggesprek(ken) worden de formulieren voor deze kortingen en vergoedingen samen ingevuld; de klant vult in voor zover als mogelijk en het overige deel gebeurt gezamenlijk. Zo nodig worden schuldeisers gebeld voor betalingsregelingen. Verder worden budgetteringsafspraken gemaakt, in eerste instantie op voorstel van de betrokkene zelf, maar zo nodig met hulp. Wanneer het noodzakelijk is om een traject voor schuldsanering te starten (het minnelijke traject op vrijwillige basis of wettelijk via de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen) wordt samen met de klant een bezoek gebracht tijdens het spreekuur van het Budget Informatie Punt (BIP), waarmee een goede samenwerking tot stand is gekomen. De vrijwilligster gaat zo nodig ook mee naar de vervolgafspraken. De vrijwilligers maken samen met de klant ook afspraken met andere instellingen. Omdat de samenstelling van de klantengroep zeer gevarieerd is, zijn er op die manier contacten opgebouwd met onder andere Steunpunt Medelanders, Parnassia, Stichting De Brug, Gezinscoaches en Stichting MEE. Daarnaast zijn er contacten met de klantmanagers Sociale Zaken. Met hulp van Platform Kocon hebben vrijwilligers vier huisuitzettingen weten te voorkomen en bij twee gezinnen is, mede op verzoek van de gezinscoaches, geholpen met het verzamelen van tweedehands huisraad en de verhuizing zelf. 31 Bronnen: en ISWI Nieuws, mei 2005 Pagina23

25 Voor het invullen van belastingaangiften en het aanvragen van toeslagen wordt gebruik gemaakt van de computer in de kantoorruimte van Platform Kocon. Samen met de klant wordt ter plekke het formulier ingevuld en verzonden. Natuurlijk is deze praktische financiële ondersteuning intensief en tijdrovend, maar het levert duidelijke financiële effecten op, waarmee mensen daadwerkelijk geholpen zijn. De mensen die het betreft waarderen deze aanpak zeer. Wij menen dat deze werkwijze voor meer inwoners van Katwijk met een (te) laag inkomen uitkomst zou bieden en armoede kan voorkomen. Een opmerking in dit verband is dat de voorzetting van de aanvullende hulp aan klanten van de Voedselbank een knelpunt vormt. Het aantal klanten is dermate toegenomen dat de huidige inzet van de vrijwilligers, nu gemiddeld 4 tot 6 dagdelen per week, te veel wordt. Daarnaast speelt een rol dat de vrijwilligers en de stagiaire in mei hun opleiding beëindigen en hierdoor misschien minder tijd beschikbaar hebben en/of kiezen voor een (andere) betaalde baan Voorstel tijdelijke project financiële hulpverlening De afgelopen maanden toonden aan dat er een groep mensen is in Katwijk die nauwelijks rond kan komen. Het aantal klanten van de Voedselbank Katwijk is inmiddels te groot geworden om de vraag naar financiële ondersteuning aan te kunnen met de hulp van vrijwilligers. Deze manier van hulpverlening kost immers erg veel tijd. Dat is jammer, want de praktijk heeft ook duidelijk uitgewezen dat mensen met deze hulp daadwerkelijk geholpen worden. Het moet wat ons betreft ook voortgezet worden Tellen we hierbij het aantal huishoudens op dat niet in aanmerking komt voor een voedselpakket, vanwege de 150 euro eis, maar eveneens grote moeite heeft om rond te komen dan is een oplossing op zeer korte termijn gewenst. We stellen voor om kwetsbare inwoners van Katwijk die dreigen af te glijden in armoede op tijdelijke basis ondersteuning te bieden met een betaalde kracht in plaats van de (beperkte) hulp van vrijwilligers. Vanwege de opgedane ervaring en de gewenste toerusting zoals kennis, ervaring en opleiding, dragen we hiertoe de huidige vrijwilligster van de Voedselbank voor. Zij heeft aangetoond de kennis in huis te hebben en aangetoond dat zij op basis van een vertrouwensrelatie goede resultaten weet te bereiken. Het gaat om een tijdelijke aanstelling van één jaar van 32 uur per week. Hiertoe vraagt het Platform de gemeente Katwijk om een subsidiebedrag ad euro ter beschikking te stellen. Wij denken dat de gemeente Katwijk op die manier snel kan voorzien in financiële hulp aan de allerarmsten in Katwijk, waaronder de klanten van de Voedselbank Katwijk. Mede op basis van de (tussentijdse) resultaten en ervaringen van dit experiment en de verbeteringen die uitgevoerd worden, kan ondertussen gewerkt worden aan meer structurele oplossingen. Op deze manier staan inwoners die nu behoefte hebben aan financiële hulp niet langer in de kou. Ook hulpverleners die nu vaak met hun handen in het haar zitten omdat ze geen tijd of kennis (mogen) hebben voor praktische financiële ondersteuning kunnen mensen doorverwijzen naar de financiële hulpverlener. De idee is om deze praktische financiële hulpverlening in te bedden bij een reguliere instantie, mede op basis van de mogelijkheden die de WMO hiertoe biedt Aansluitend op het indienen van deze notitie stuurt het Platform het gemeentebestuur een brief waarin we deze aanvraag indienen voorzien van een nader uitgewerkt projectvoorstel Voorstel 8 De gemeente Katwijk realiseert een tijdelijk project voor praktische financiële ondersteuning voor inwoners die niet of nauwelijks rond kunnen komen met hun inkomen.

26 Voorstel 9 De gemeente Katwijk werkt een plan uit voor praktische financiële ondersteuning van inwoners van Katwijk met een minimum inkomen Voorlichting en het gebruik van media Naast gebruik van folders, kranten, waaronder de gratis huis-aan-huisbladen, lokale radio en televisie kan ook de website van de gemeente Katwijk een prima informatiebron zijn voor de inwoners van Katwijk. Niet alleen voor het bekijken van folders 32, maar ook voor het invullen van formulieren. Natuurlijk realiseren wij ons dat niet iedereen een computer heeft (of wil), maar hiervoor zijn creatieve oplossingen mogelijk. Zo hebben inwoners van de gemeente Leiden toegang tot een computer in de verschillende bibliotheken, buurthuizen, dienstencentra en ook zorginstellingen 33. Op die manier kunnen inwoners gebruik maken van computers in of dichtbij hun eigen wijk. Veelal gaat het om bestaande ruimten. Kosten voor gebruik gemiddeld 50 eurocent per uur. Vrijwilligers bieden hulp hierbij. In het huidige tijdperk van DigiD, Woonzicht.nl een voorziening die welkom is. De gemeente Katwijk heeft voor gezinnen met kinderen en een minimuminkomen een gunstige regeling voor de aanschaf van een computer. Wellicht is het mogelijk om de De 10 onderwerpen van de BurgerServiceCode: 1. Keuzevrijheid contactkanaal 2. Vindbare overheidsproducten 3. Begrijpelijke voorzieningen 4. Persoonlijke informatieservice 5. Gemakkelijke dienstverlening 6. Transparante werkwijzen 7. Digitale betrouwbaarheid 8. Ontvankelijk bestuur 9. Verantwoordelijk beheer 10.Actieve betrokkenheid Bron: Werkschrift BurgerServiceCode huidige (leeftijds)beperking op te heffen, of een andere gunstige regeling te treffen, waarmee de aanschaf van een computer financieel mogelijk wordt voor andere mensen met een laag inkomen die geen kinderen hebben en/of ouder zijn dan 65 jaar. BurgerServiceCode Als leidraad voor het inrichten van de informatie op een website van de overheid zijn tien kwaliteitsnormen ontwikkeld voor het toepassen van de BurgerServiceCode. 34 Een gemeente kan deze normen als uitgangspunt hanteren om haar digitale informatie, diensten en interactie op orde te brengen. Inwoners kunnen de gemeente op basis van de BurgerServiceCode aanspreken op de kwaliteit die zij kunnen verwachten van de digitale contacten. Bereken je recht In de brief aan Sociale Zaken van 27 juni 2006 verzocht Platform Kocon om de mogelijkheid voor de opzet van een website zoals de gemeente Goirle ontwikkelde, te onderzoeken op bruikbaarheid voor de gemeente Katwijk. In het kader van het Project 32 De folders bijzondere bijstand zijn te vinden via het snelmenu op de startpagina van de gemeente Katwijk. 33 Stichting De Binnenvest opende in 2006 het Informatiepunt SPIL voor cliënten, familieleden van cliënten en mensen die dakloos dreigen te raken. Een SPIL-medewerker ontvangt cliënten en helpt hen bij het zoeken naar informatie, onder andere met behulp van een computer. Bijvoorbeeld bij het aanmelden op woonzicht.nl, het zoeken naar werk (CWI) en het invullen van formulieren of het schrijven van brieven. Bron: 34 Bron Pagina25

27 Bereken je recht informeert de gemeente Goirle inwoners over de verschillende gemeentelijke toelagen en kunnen inwoners een proefberekening maken op de website. Vraag 8 Heeft de gemeente Katwijk de mogelijkheden van de website van de gemeente Goirle onderzocht en wat zijn de uitkomsten hiervan? Voorstel 10 De gemeente Katwijk verbetert de informatie over uitkeringen, kwijtscheldingen en inkomensondersteuning door een actieve aanpak Website voor minima in Goirle De gemeente Goirle lanceerde op 28 juni 2006 een website waar minima kunnen berekenen op hoeveel inkomensondersteuning ze recht hebben. John Nuyten is de ontwikkelaar van de website en juridisch beleidsmedewerker van de gemeente Goirle. Via de speciale link, op de website van gemeente Goirle komen mensen terecht bij een korte vragenlijst. Nadat die is ingevuld verschijnt met een druk op de muis meteen een overzicht van alle inkomensondersteunenende regelingen waarop de ondervraagde recht heeft op basis van zijn antwoorden. De vragenlijst kan anoniem ingevuld worden. Wie zijn mogelijkheden heeft berekend kan het overzicht hiervan wel printen en meenemen naar het loket voor Sociale Zaken, waar de aanvraag met behulp van de uitdraai ingediend kan worden. Johan van Dijk van het Platform Minima Goirle en Judith Martens van Sociale Activering van De Bocht voor vrouwen en hun kinderen zijn enthousiast over de mogelijkheden van de site. Of de website uiteindelijk tot betere benutting van de tegemoetkomingen zal opleveren voor mensen met een laag inkomen, moet nog blijken. Bron: E-nieuwsbrief Armoede, Uitgave van Provincie Noord-Brabant

28 1.3.8 Een individuele aanpak De mensen die wij spreken, geven duidelijk de voorkeur aan persoonlijke hulp, in een één-op-één situatie en van meet af aan door één en dezelfde persoon. De gemeente Katwijk komt hieraan tegemoet door vanuit Sociale Zaken met klantmanagers te werken. Een volgende stap om een bijdrage te leveren aan deze wens is het uitwerken van de keten van werk en inkomen 35, waarbij institutionele belangen opzij gezet worden. De gemeente Katwijk heeft het voornemen om in ieder geval de samenwerking te intensiveren 36. Door iedere cliënt een eigen casemanager toe te wijzen, ontstaan mogelijkheden voor actieve begeleiding, ordening in de verschillende regelingen en het voorkomen van versnippering in het (verkokerde) aanbod. In de huidige manier van werken vervult de publieksbalie en het Zorgloket van de gemeente Katwijk een doorverwijsfunctie en verstrekt aanvraagformulieren. Met behulp van 1-loket en casemanagement kan de klant meer centraal komen te staan en is efficiëntie te behalen. De aanpak is het meest geïntegreerd, wanneer de casemanager bevoegd is alle producten en diensten in samenhang af te handelen. Dit betekent bijvoorbeeld dat een casemanager van dit loket de intake verzorgt namens de CWI, de UWV en het BIP. De aansluiting van deze voorzieningen kan dan in samenhang worden aangevraagd (op dezelfde datum, eenmaal gegevens verstrekken) waarmee de dienstverlening minder fragmentarisch en bureaucratisch is. De gemeente kan hierin nog een stap verder gaan door de diverse onderdelen van het lokale minimabeleid te integreren met die van het werkgelegenheidsbeleid. Op die manier wordt ook de wrijving tussen deze beleidsterreinen tegengegaan en het vergroot de duidelijkheid. Het Tilburgse polismodel is hier een voorbeeld van. 37 Hierbij krijgt iedere uitkeringsgerechtigde een eigen 'casemanager' toegewezen. De casemanager maakt afspraken met de uitkeringsgerechtigde over de te behalen doelen met betrekking tot inkomen, werk en zorg. Deze afspraken komen vast te staan in een polis. De casemanager gaat zoveel als mogelijk naar de betrokkene toe, op huisbezoek. Door deze individuele aanpak ontstaat een vertrouwensband tussen de casemanager en de uitkeringsgerechtigde. De casemanager signaleert op deze manier ook bestaande armoede en kan de uitkeringsgerechtigde informeren over voorzieningen en helpen bij het aanvragen daarvan. Voorstel 11 De gemeente Katwijk ontwikkelt één loket voor Inkomen en Werk, waarbij casemanagers diensten en producten geïntegreerd aanbieden. 35 In december 2004 is het zogeheten Ketenprogramma 2005 ( Mensen aan het werk - Algemeen Keten Overleg ) vastgesteld. Hierin zijn maatregelen opgenomen om de dienstverlening en samenwerking te verbeteren. Door elektronische vergaring, uitwisseling en controle van gegevens fors uit te breiden, kunnen doublures voorkomen worden en werkprocessen naadloos aansluiten. In o.a. Alphen a/d Rijn en Apeldoorn is al veel succes geboekt met nieuwe vormen van samenwerking en parallelle dienstverlening van CWI, UWV en sociale dienst. 36 Bron Programma 2007 Gemeente Katwijk: Het intensiveren van de regionale samenwerking (gemeenten, CWI en UWV) en het optimaal benutten van de uit die samenwerking te behalen voordelen. 37 Bron: Sociale Zaken, gemeente Tilburg, Pagina27

29 1.4 Beheren van vaste lasten Het beheren en beheersen van vaste lasten zoals huur, gas en licht en de ziektekostenpremie is voor een aantal mensen met een minimuminkomen erg moeilijk. Het beginsel dat iedereen primair verantwoordelijk is voor zijn eigen financiële huishouding klinkt in theorie erg mooi, maar de praktijk is dat niet iedereen in staat is om invulling te geven aan dit principe. Het inhouden van vaste basislasten biedt de desbetreffende mensen met een uitkering een grote verlichting en houvast; hun basisuitgaven zijn verzekerd en in vertrouwde handen. De voordelen zijn het voorkomen van huisuitzettingen, afsluitingen van gas-, water- en licht, het onverzekerd zijn tegen ziektekosten en het voorkomen of beheersen van schulden. Het voorkomt dat mensen iedere keer boetes moeten betalen voor te late betalingen of oplopende rentelasten. Het scheelt mensen bovendien ca. 50 euro per maand; het bedrag dat mensen moeten betalen voor deze vorm van hulpverlening bij een externe organisatie die overigens niet in Katwijk te vinden is. Wanneer mensen dit zelf inzien en vrijwillig meewerken aan deze vorm van budgetbeheer, dan moet het toch mogelijk zijn om hieraan tegemoet te komen? Afgezien van de genoemde lastenverlichting, biedt deze vorm van dienstverlening ook een oplossing van de bestaande wachtlijsten bij externe organisaties voor inkomensbeheer. De gemeente Katwijk biedt deze diensten namelijk niet zelf, zij zijn geen administratiekantoor, maar verwijst mensen naar organisaties als Stichting Financiële Dienstverlening in Noordwijkerhout, Zoetermeer of Den Haag. Deze instellingen hebben momenteel wachtlijsten oplopend van een jaar tot anderhalf jaar. Misschien is het een idee om de extra financiële impuls van de overheid, waarop ook de gemeente Katwijk een beroep heeft gedaan, hiervoor te gebruiken? Vraag 9 Is het mogelijk dat de gemeente Katwijk de extra financiële middelen van de overheid voor schuldhulpverlening gebruikt voor inkomensbeheer? Voorstel12 De gemeente Katwijk wijst actief op de mogelijkheid om vaste lasten direct in te houden op de uitkering en rechtstreeks over te maken aan de corporatie, nutsbedrijven, ziektekostenverzekeraar en schuldeisers, indien een inwoner met een bijstandsuitkering hier aanleiding toe geeft Wekelijks uitbetalen Budgetteren en het leren beheren van inkomen is een vast onderdeel in het behandelplan van deelnemers van het Project Reintegratie en ook enkele klanten van de Voedselbank zijn gebaat bij budgettering. Een wekelijkse uitkering beheren kan dan een eerste stap zijn. Hiermee leert de betrokkene overzicht en grip te houden op zijn financiën. Het voorkomt ook de verleiding om het maandelijkse bedrag in één keer uit te geven. Voorstel13 De gemeente Katwijk biedt inwoners met een (WWB)uitkering de mogelijkheid voor een wekelijkse uitbetaling, na aftrek van de vaste lasten, als leerfase voor het beheren van inkomen.

30 1.5 Ziektekostenverzekering Het eerdere verzoek van het Platform voor een collectieve verzekering voor inwoners van Katwijk mensen met een minimuminkomen (120%) is inmiddels gerealiseerd (zie ook Bijlage 3). Daarnaast is met de wethouders Zorg en Sociale Zaken afgesproken om in het najaar van 2006 inwoners èn maatschappelijke instellingen te informeren over de collectieve verzekering. Hierbij zal de gemeente benadrukken dat gebruik van de regeling niet alleen mogelijk is voor met een bijstandsuitkering (een veel gehoord misverstand), maar ook voor mensen met een AOW of een minimumloon. Ook thuiswonende kinderen vanaf 18 jaar hebben toegang tot de gemeentelijke collectieve ziektekostenverzekering. De collectieve verzekering van de gemeente scheelt mensen al snel 12 euro per maand en dat is veel als je van een minimuminkomen moet rondkomen. Het Platform benadrukt nogmaals het belang van tijdig informeren. Een deel van de mensen is afhankelijk van hulpverleners die hen informeert òf mensen moeten toestemming vragen aan hun bewindvoerder, die zij hooguit eenmaal per maand spreken. Voor wat betreft de ziektekostenverzekering doen zich nog drie knelpunten voor: 1. Geen inkomsten voor betaling van een ziektekostenpremie 2. Het nieuwe zorgstelsel heeft als effect dat de ziektekostenverzekering van kinderen tot 18 jaar niet geregeld is, wanneer beide ouders/opvoeders in detentie zitten. 3. Onverzekerde dak- en thuislozen Ziektekostenpremie als er (nog) geen inkomsten zijn Gedetineerden ontvangen geen inkomen in de gevangenis en na vrijlating moeten zij een aanvraag doen voor een uitkering. Het is moeilijk om direct werk te vinden. De ervaring laat zien dat een gedetineerde bij vrijlating vanuit de gevangenis voor twee dagen, hooguit voor één week, noodzakelijke medicatie meekrijgt. In twee dagen tijd is geen zorgverzekering te regelen. Bij de apotheek moet hij of zij direct kunnen betalen en zonder geld is dit niet mogelijk. De afgelopen twee jaar worden tegen de regels in de medicijnen door een arts voorgeschreven en na overleg door een apotheek meegegeven. Dit gebeurt op naam van een familielid, waarbij arts en apotheek geen kosten rekenen en in een aantal gevallen is de apotheek gratis op eigen naam geleverd. Wij vinden dit geen wenselijke situatie maar nood breekt wet. De ex-gedetineerden heeft geen zorgverzekering, kan geen premie betalen en moet weken wachten voordat er een voorschot geregeld is. Dit is niet alleen onmenselijk voor de persoon zelf, maar ook onverantwoord (en soms zelfs gevaarlijk) voor de samenleving. Voor inwoners die geconfronteerd worden met plotselinge situaties, zoals ontslag of een scheiding, kan ook gelden dat zij (tijdelijk) geen premie kunnen betalen. Voorstel 14 De gemeente Katwijk geeft inwoners van Katwijk die als gevolg van een situatie, zoals ontslag, gedwongen opname in een psychiatrische instelling of vrijlating uit detentie (tijdelijk) geen inkomsten hebben, binnen 10 werkdagen een voorschot voor het betalen van de maandpremie van de ziektekostenverzekering Ziektekostenverzekering voor kinderen van ouders in detentie Wanneer beide ouders of opvoeders in detentie zitten worden de kinderen veelal opgevangen bij familie, bijvoorbeeld grootouders, of in een pleeggezin. Er moet dan een aparte premie betaald worden voor kinderen onder de 18 jaar, terwijl deze kinderen bij een normale situatie gratis onder de zorgverzekering van (een van de) ouders viel. De opvang van deze kinderen vraagt al extra kosten en is niet uitsluitend te financieren met de (overgehevelde) kinderbijslag. Pagina29

31 Voorstel15 De gemeente Katwijk verleent familieleden met een minimuminkomen die zorgen voor kinderen waarvan beide ouders in detentie verblijven bijzondere bijstand voor de premie van een ziektekostenverzekering van deze kinderen Onverzekerde dak- en thuislozen Overleven-van-dag-tot-dag staat centraal in het leven van dak- en thuislozen, het fenomeen zorgverzekering leeft nauwelijks bij hen. In de gemeente Katwijk gaat het om een groep van zo n 30 dak- en thuislozen. Doordat deze mensen vaak onverzekerd zijn maar toch een beroep moeten doen op zorg en medicijnen lopen zij vast op het nieuwe zorgstelsel en zien zij hun schulden oplopen. De gezondheidstoestand van deze mensen is vaak matig tot slecht, deels als gevolg van het harde leven-op-straat, deels als gevolg van verslaving aan alcohol en drugs of psychiatrische problemen. Verwacht gevolg: grotere gezondheidsproblemen door het ontbreken van tijdige behandeling, veel onbetaalde facturen van ziekenhuizen en andere zorgverleners met de daarbij behorende ergernis en onwil om deze groep in het vervolg te helpen, emotionele schade bij de doelgroep, maatschappelijke schade met als gevolg veel extra werk en kosten voor maatschappelijke dienstverlening, schuldsanering, opvanginstellingen, enzovoorts. Voorstel16 De gemeente Katwijk ontwikkelt beleid om de zorgverzekering voor dak- en thuislozen toegankelijk te maken Ziektekostenverzekering deelnemers Project Reïntegratie De mogelijkheid voor een collectieve verzekering voor mensen met een minimuminkomen (120%) is gerealiseerd. Een ander voorstel van Zorg en Zekerheid (in 2005) speciaal voor de deelnemers van het Project Reintegratie was een collectieve verzekering met als mogelijkheid om hier direct na ontslag uit detentie of een behandelkliniek gebruik van te maken. Dit aanbod is op 4 oktober 2005 in aangeboden aan de wethouder tijdens de commissievergadering MOS met de vraag van het Platform om hiermee akkoord te gaan. Het antwoord bleef uit. Wij vragen het gemeentebestuur van Katwijk alsnog om hiermee in te stemmen. (Zie ook Bijlage 2) Voorstel17 De gemeente Katwijk staat garant voor het aanbod van Z&Z voor de ziektekostenverzekering direct na ontslag uit detentie of behandelkliniek voor ex-verslaafden en ex-gedetineerden die deelnemen aan het Project Reïntegratie

32 1.6 WWB en WMO De belangen- en netwerkorganisatie van managers van gemeentelijke diensten voor Werk, Inkomen en Zorg (DIVOSA) heeft de raakvlakken tussen de Wet Werk en Bijstand (WWB) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) samengevat in de brochure: De WMO: voor wie, door wie? Keuzes en kansen voor sociale diensten. Er is immers een grote overlap in doelgroepen van de WWB en de WMO. De WWB richt zich op mensen die niet of nog niet in staat zijn in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Dat zijn vooral mensen met een bijstandsuitkering, jongeren en ouderen, alleenstaande ouders, niet-westerse allochtonen en mensen met een lichamelijke of geestelijke handicap. De WMO richt zich op mensen die niet of nog niet in staat zijn het meedoen aan de samenleving op eigen kracht te organiseren. Dat kunnen ook jongeren en ouderen zijn of mensen met een lichamelijke of geestelijke handicap. De WMO gaat uit van een drietrapsmodel voor de ondersteuning van zelfredzaamheid en deelname: 1. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor het regelen van zaken die nodig zijn om te participeren, in overleg met en met steun van zijn eigen sociale netwerk. Burgers die voldoende inkomsten hebben, moeten zelf de kosten van middelen voor zelfredzaamheid en participatie betalen. 2. Burgers zijn medeverantwoordelijk voor elkaar, de zogeheten civil society. Verwacht wordt dat men elkaar waar nodig ondersteund. Het gaat om vrijwilligerswerk en burenhulp, maar ook aan het sociale gezicht van bedrijven en aan allerlei vormen waarin mensen zich organiseren om samen aan bepaalde doelen te werken: verenigingen, werkgroepen, bewonerscommissies, wijkraden, enzovoorts. De gemeente moet dit volgens de WMO stimuleren en faciliteren waar nodig. De gemeente moet ook voorzien in collectieve ondersteuning van deelname waar alle burgers gebruik van kunnen maken, inclusief de kwetsbare burgers. Meestal zal een gemeente dit doen via opdrachten aan derden, zoals instellingen voor sociaal-cultureel werk, ouderenwerk, vrijwilligerscentrales, algemeen maatschappelijk werk, opbouwwerk, sport, vorming, cultuur en recreatie, enzovoorts. 3. De gemeente moet voorzien in een persoonsgericht ondersteuningsaanbod voor kwetsbare inwoners gericht op die participatieknelpunten waarvoor ze vanuit de eigen mogelijkheden en ondanks de steun van de civil society onvoldoende oplossingen kunnen vinden. Dit kan liggen op alle denkbare levensterreinen die te maken hebben met zelfredzaamheid en het vermogen om in de maatschappij te participeren: informatie en advies, regieondersteuning, mobiliteit, woningaanpassingen, praktische hulp, psychosociale begeleiding, huishoudelijke verzorging, dagbesteding, sociale contacten, veiligheid. Mensen met een laag inkomen hebben de voorzieningen het hardst nodig en kunnen daar het minst voor betalen. De WMO moet ook de mensen bereiken die het minst beschikken over een sociaal netwerk en over vaardigheden om te weten waar en op wie zij een beroep op kunnen doen en een aanvraag in kunnen dienen. Gemeenten hebben hierin een financiële verantwoordelijkheid en mogen niet terughoudend zijn met het verstrekken van voorzieningen. Het gaat dan om de beschikbaarheid en eenvoudige toegang tot een kwantitatief en kwalitatief minimumniveau van voorzieningen, ook voor burgers met een laag inkomen. Een eigen-bijdrageregeling realiseren die mensen met een minimuminkomen ontziet en de lasten rechtvaardig over de burgers verdeelt en het belonen van mensen die mantelzorg of vrijwilligerswerk doen. Pagina31

33 Mensen die voortdurend in onzekerheid leven over hun geld, weinig respect, vooroordelen en schaamte ervaren, staan vaak aan de kant. Zij kunnen moeilijk als volwaardig inwoner deelnemen. Armoede en sociale uitsluiting moeten daarom worden opgeheven. Mensen met een handicap moet voldoende compensatie worden geboden via voorzieningen om als gelijkwaardig burger maatschappelijk te kunnen participeren. De gemeenteraad is vrij om wel of niet voor een eigenbijdragesysteem te kiezen en om dat zelf vorm te geven. De wetgever regelt in de WMO alleen het maximum bedrag dat per vier weken van de burger gevraagd mag worden aan eigen betalingen voor de Wmovoorzieningen en AWBZ-zorg samen. Gehandicapten- en ouderenorganisaties houden zich tot nu toe het meeste bezig met de WMO. In Katwijk was dit merkbaar tijdens de informatiebijeenkomst van de gemeente Katwijk over het oprichten van de WMO-adviesraad. De vraag in dit verband is of de uitwerking van het thema ondersteuning, activering en participatie van uitkeringsgerechtigden in de WMO voldoende aandacht krijgt vanuit cliëntenraden en andere (belangen)organisaties of dat er misschien aparte aandacht nodig is. Bijvoorbeeld vanuit een (tijdelijk) lokaal samenwerkingsverband of op te richten lokale sociale alliantie 38. Het gaat dan om vragen als: Wat moeten we vanuit de WWB en andere uitkeringen met de WMO? Welke onderwerpen in de WMO raken mensen met een uitkering het meest? Hoe zit het met eigen bijdragen? Hoe krijgt het lokale loket vorm en passen sociale voorzieningen bij dat loket? Vraag 10 Op welke manier geeft de gemeente Katwijk uitwerking aan de vraag en het aanbod naar ondersteuning van kwetsbare inwoners met een laag inkomen? Vergoeding vrijwilligerswerk Ook mensen met een laag inkomen doen vrijwilligerswerk en mantelzorg. Voor mensen voor wie betaalde arbeid (nog) niet of niet meer haalbaar perspectief biedt, kan het doen van vrijwilligerswerk van belang zijn om te blijven deelnemen aan de samenleving. De kosten die met het verrichten van vrijwilligerswerk worden gemaakt, kunnen dan ook worden vergoed volgens de officiële (fiscale) onkostenregeling voor vrijwilligerswerk. De invoering van de WMO biedt gemeenten de mogelijkheid om hun inzet te belonen met kostenbesparingen of met vrijstelling van de sollicitatieplicht vanuit de visie dat werk moet lonen ook als dat onbetaalde mantelzorg is of vrijwilligerswerk. Als het om vrijwilligerswerk gaat dat de gemeente van belang vindt, staat het de gemeente en andere organisaties vrij om deze mensen een onbelaste kostenvergoeding te geven. Het staat de gemeente ook vrij om met organisaties bij wie bijstandsgerechtigden vrijwilligerswerk doen financieel in staat te stellen deze personen een kostenvergoeding te geven. 38 Eind 2000 bundelden anti-armoedebewegingen en bondgenoten hun krachten in de Alliantie voor sociale rechtvaardigheid, kortweg de Sociale Alliantie. In de Sociale Alliantie participeert een groot aantal landelijke en provinciale organisaties, zoals de CNV, FNV, Humanistisch Verbond, Humanitas en de Raad van Kerken. Ook Zuid Holland heeft een Sociale Alliantie onder de naam De Arme Kant van Zuid Holland. In gezamenlijk overleg formuleren de belangengroepen concrete actiepunten voor de korte termijn en worden trajecten uitgezet om gestelde doelen op langere termijn te bereiken en vindt overleg plaats met landelijke, provinciale en locale overheden. De gezamenlijke missie is in 2006 verwoord in het manifest: Meetellen en meedoen. Bronnen: en

34 1.7 Armoede Armoede is dichterbij dan veel mensen denken. Ook in de gemeente Katwijk. Hoe betaal ik het schoolreisje van mijn kinderen? Als de wasmachine het maar blijft doen. Waar is het brood in de aanbieding? Het zijn vragen van mensen met een minimum inkomen die financieel klem zitten en met grote schroom voor hulp aankloppen bij de Voedselbank. De angst om huurschuld op te bouwen waardoor huisuitzetting volgt, is enorm groot. Wat we dan ook zien is dat mensen die geen of weinig inkomen hebben, dit primair gebruiken voor het betalen van huur. Voorschotten worden, naast huur, gebruikt voor achterstallige rekeningen van gas, water en elektriciteit en zorgpremies. In de praktijk kiezen mensen vooral voor bezuinigen op de uitgaven voor dagelijkse boodschappen, kleding en uitgaven voor verzekeringen. Veel mensen noemen hun situatie uitzichtloos en zijn bang in een sociaal isolement terecht te komen of geven aan dat zij nog nauwelijks een sociaal leven hebben en leggen zichzelf een vorm van huisarrest op. Zij vermijden bv. verjaardagen omdat er geen geld is voor een cadeautje. Winkelen of het dorp in doen ze nog nauwelijks, bang dat dit geld kost of verleidingen tot kopen geeft. Sommigen bezuinigen op stookkosten en het gebruik van elektra (verlichting, TV). Een enkeling heeft ook nauwelijks huisraad of geld voor het inrichten van de woning. Over de toekomst maakt men zich grote zorgen Voedselbank Katwijk De Voedselbank Katwijk 39 startte op 1 juni 2006 als lokale afdeling van Stichting Voedselbank Leiden en omgeving. Verschillende organisaties, kerken en particulieren waren tegelijkertijd bezig met het opstarten van een voedselbank in Katwijk, het Platform heeft deze initiatieven gebundeld tot één (particulier) initiatief. De gemeente Katwijk gaf zeer snel medewerking en de Voedselbank kon zich vestigen in de magazijnruimte van het gebouw t Kwadrant in de wijk Hoornes-Rijnsoever 40 Op verzoek van de betrokken vrijwilligers krijgt de Voedselbank Katwijk een jaar ondersteuning vanuit het Platform Kocon. In tegenstelling tot de meeste voedselbanken in Nederland, geeft de Voedselbank Katwijk de betrokken klanten concrete inkomensondersteuning. De uitvoering hiervan ligt in handen van drie eindexamenstudenten van de HBO Maatschappelijk(e) Werk en Dienstverlening en een stagiaire HBO-Schuldhulpverlening. Ondanks allerlei samenwerkingsverbanden en de beoogde ketenzorg, is er (nog steeds) sprake van schotten en verkokering in het aanbod en de aanpak. Wanneer je niet in het profiel past van een bepaalde doelgroep heb je dikke pech. De centrale vraag moet dan ook blijven: hoe kunnen we gezamenlijk kwetsbare inwoners ondersteunen zodat ook zij kunnen meedoen in de Katwijkse samenleving. De praktijkervaringen bij de Voedselbank Katwijk geven inzicht in de oorzaken van de tot nu toe verborgen armoede in Katwijk. De ervaringen zoals beschreven in deze notitie kunnen, naar wij hopen, een goede aanzet vormen voor het verbeteren van het lokale armoedebeleid. Daarnaast hopen wij dat het eerder genoemde onderzoek door studenten van de Hogeschool Leiden nog meer inzicht zal geven. 39 Zie ook Hoofdstuk en de website van de Voedselbank Katwijk: 40 De eenmalige kosten voor het aanpassen van de magazijnruimte voor de Voedselbank zijn begroot op 7.500, - en de jaarlijkse huurderving op 3.525, -. Voor de eenmalige kosten kon Platform Kocon door het niet doorgaan van een activiteit 5000, - beschikbaar stellen. Het restant bedrag van 2.500, - en de genoemde structurele kosten voor de huurderving worden gedekt uit het beschikbare budget ten behoeve van de Openbare Gezondheidszorg. Pagina33

35 1.7.2 Armoedebeleidsmeter De Armoedebeleidsmeter 41 is een instrument waarmee de kwaliteit van het gemeentelijk armoedebeleid gemeten én verbeterd kan worden. Het instrument geeft na invulling van de elektronische vragenlijst een gedetailleerd beeld van de kwaliteit van het beleidsproces en van de kwaliteit van de inhoud en uitvoering van het beleid. Hierdoor is eenvoudig te zien op welke onderdelen verbetering gewenst of noodzakelijk is. Het instrument geeft bovendien een advies op maat waar de gemeente direct mee aan de slag kan. Ten slotte is er ook een toolkit aan het instrument toegevoegd waarin informatie te vinden is over allerlei onderwerpen, instrumenten en methodieken die van belang zijn voor een sterk gemeentelijk armoedebeleid. Misschien een instrument voor de gemeente Katwijk? Vraag 11 Gaat de gemeente Katwijk gebruik maken van de Armoedebeleidsmeter of een ander instrument om het armoedebeleid te verbeteren? Argumentenkaart Armoede Er zijn de afgelopen periode enorm veel rapporten verschenen met het thema Armoede. Het onderwerp staat ook hoog op de politieke agenda. In deze notitie hebben we als bijlage twee schema s opgenomen uit De Argumentenkaart 42 ; de do s en dont s met betrekking tot armoede voor beslissers, waarmee zij de armoede snel kunnen terugdringen. De Argumentenkaart is opgesteld op basis van (groeps)gesprekken met deskundigen en professionals uit de SUWI-keten en lokale politici Meer dan voedsel alleen In het Plan van Aanpak Meer dan voedsel alleen van de Werkgroep Arme Kant van Nederland/EVA. 43 staan veel concrete voorstellen en maatregelen die verschillende partijen (zoals gemeente, provincie, maatschappelijke instellingen en kerken) kunnen nemen om armoede terug te dringen. Wij dringen er bij de lezer op aan om kennis te nemen van dit stuk. 41 Bron: 42 De Argumentenkaart Armoede - agenda voor beslissers, is een uitgave van de Argumentenfabriek in 2006 in opdracht van het Inlichtingenbureau en Bureau Keteninformatisering Werk & Inkomen. 43 De Werkgroep Arme Kant van Nederland/EVA werkt in opdracht van de Raad van Kerken in Nederland en het arbeidspastoraat DISK. Zij werkt adviserend en ondersteunend naar kerken, stimuleert bewustwording van de vragen van armoede en rijkdom en zet zich naar politiek en samenleving in voor verbetering van de positie van armen. Bron: Bron:

36 2. Schulden Het aantal mensen dat in financiële problemen verkeert en schulden heeft neemt toe. Achterstallige huren en niet betaalde energierekeningen zijn de grootste schuldenposten. Door hogere vaste lasten, blijft er steeds minder over voor voeding, kleding en vrije tijdsuitgaven. Het aantal huishoudens met problematische schulden wordt geschat op meer dan Bij 20 tot 40% van deze huishoudens gaat het om mensen met een laag inkomen, een uitkering of AOW. Het aantal dak- en thuislozen en het aantal mensen die sociaal uitgesloten worden neemt ook toe. Sommige groepen zijn iets minder zichtbaar dan andere, maar zij blijven deel uitmaken van onze samenleving 44. Wie eenmaal schulden opbouwt, komt makkelijk in een neergaande spiraal terecht en zakt steeds verder weg in schulden. Dit kan leiden tot het afsluiten van gas- en licht 45 en huisuitzetting door huurachterstand. 46 Snelle en goede hulp kan dit voorkomen en deze mensen weer op weg helpen 47. Voor alle duidelijkheid de hulp waar het om gaat is schuldsanering. Hulp waarmee iemand snel en zonder hoog oplopende extra kosten zijn/haar schuld kan afbetalen, zonder de bijkomende kosten voor boetes, rente, Deurwaarders en Gerechtskosten. Dáár gaat het meeste geld naartoe. Kenmerken van goede schuldhulpverlening zijn: lage drempels, geen bureaucratische procedures en geen wachtlijsten. Daarnaast is preventieve, immateriële hulpverlening en nazorg van belang. Bijlage 4 geeft een overzicht met tabellen waaruit onder andere naar voren komt hoeveel mensen zich aangemeld hebben voor schuldhulpverlening in Katwijk en hoeveel er geholpen zijn. Inzoomen op deze tabellen laat zien dat er grote onderlinge verschillen zijn tussen de gemeenten in deze regio. 2.1 Schuldhulpverlening als voortraject naar werk Schuldenvrij zijn is ook van belang voor het vinden van werk. Er zijn verschillende gemeenten, die een combinatie van schuldhulpverlening en reïntegratie toepassen en hiermee successen boeken. Een voorbeeld daarvan is het Budget Adviesbureau in 44 Ongeveer één van de tien mensen met problematische schulden heeft zich in 2005 gemeld bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Dit kan worden geconcludeerd uit de combinatie van de resultaten van de Gezondheidspeiling 2005 in Zuid-Holland Noord met de cijfers van de schuldhulpverlening. Bron: Gezondheidspeiling 2005 Zuid-Holland Noord, Factsheet 5 Rondkomen en Schulden (19-94 jaar), GGD Hollands Midden, november De zogeheten Splitsingswet is in voorbereiding. Dit is een wetsvoorstel voor het aanpassen van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet. Door een ministeriële regeling zal het afsluiten van gas en licht in de winterperiode, van 1 oktober 2006 tot 1 april 2007, verboden zijn. De leverancier krijgt de verplichting om een minnelijke betalingsregeling te treffen en moet verwijzen naar de mogelijkheden van (gemeentelijke) schuldhulpverlening. Dit betekent voor de gemeente Katwijk dat er een toename van de hulpvraag bij het BIP verwacht kan worden. 45 De koepel van woningorganisaties Aedes meldde onlangs dat het aantal uitzettingen in2005 6% lager was dan in Wel kwamen er huishoudens bij met een huurachterstand. Maandelijks krijgen huurders een aanmaning. In totaal zetten de corporaties in 2005 ruim huurders uit hun woning. In 87% was een huurachterstand de reden voor uitzetting. Andere gronden voor ontruiming zijn ernstige overlast (7%) en wietteelt (4%). 47 Veel gemeenten zien schuldhulpverlening als een kostenpost in plaats van een activiteit die voor de samenleving geld oplevert (gederfde huuropbrengsten, kosten deurwaarder, opslag inboedel, herhuisvesting en maatschappelijke opvang). Bron: Huurschulden en huisuitzettingen in Zuid-Holland Noord. cijfers, trends, problemen, oplossingen Uitgave GGD Hollands Midden in opdracht van de gemeente Leiden, december Website:http://www.ggdzhn.nl/pool/1/documents/rapport%20huurschuld%20en%20huisuitzetting %20ZHN % pdf Pagina35

37 Deventer 48. Het is belangrijk om tegelijkertijd te werken aan het vinden van werk voor mensen, het bieden van hulp daarbij en het oplossen van schuldproblemen. Dit blijkt elkaar te versterken en het geeft mensen een beter gevoel over zichzelf. De gemeente Katwijk houdt jaarlijks geld over op het budget van het rijk voor reintegratie- en arbeidsmarktbeleid. 49 De Wet Werk en Bijstand regelt dat de uitvoering in handen van derden ligt, maar de gemeente bepaalt zelf, op basis van beschikbare middelen en beleid, welke reïntegratietrajecten worden ingekocht. In geval van schulden is schuldhulpverlening meestal een voorwaarde om aan de slag te kunnen. Schuldhulpverlening kan daarom beschouwd worden als een voortraject naar werk en als afzonderlijk reïntegratie-instrument worden ingekocht. Om voor bijstandsgerechtigden met schulden een rol te kunnen spelen, is het noodzakelijk het aspect schuldhulpverlening in de reïntegratieverordening op te nemen en de benodigde middelen daarvoor vrij te maken 50. Voorstel 18 De gemeente Katwijk neemt schuldhulpverlening op als een voortraject naar werk en financiert deze hulp vanuit de beschikbare middelen voor reïntegratietrajecten. 2.2 Budget Informatie Punt (BIP) Schuldhulpverlening wordt niet tot het takenpakket gerekend van zorginstellingen. Welzijnsinstellingen of belangenorganisaties zien dit evenmin als hun taak, maar als een taak van de gemeente en dan vooral van Sociale Zaken. Dit geldt ook voor het inkomensbeheer en/of budgetteringshulp. Kortom: alle hulpverleners verwijzen mensen met hulpvragen steevast door naar Sociale Zaken of, wanneer zij al op de hoogte zijn, naar het Budget Informatie Punt (BIP). Ook medewerkers van Sociale Zaken verwijzen voor schuldhulpverlening door naar het Budget Informatie Punt (BIP). Het BIP is heeft beperkte capaciteit en is zeer beperkt bereikbaar: één uur een inloopspreekuur op donderdag in het gemeentehuis in Katwijk en op de vrijdag één uur in Rijnsburg. Ook de telefonische bereikbaarheid is zeer beperkt; slecht eenmaal per week anderhalf uur. Naast moeizame contacten vanwege de slechte bereikbaarheid is er sprake van wachtlijsten. Na de aanmelding is de kans groot dat iemand pas na 6 weken wordt uitgenodigd voor een intakegesprek. Ondertussen lopen de schulden extra op doordat er geen 48 Meer informatie en voorbeelden op: 49 Momenteel besteedt de gemeente Katwijk 46% van het werkbudget WWB. In het programma 2007 van de gemeente Katwijk staan streefwaarden genoemd oplopend van 75 tot 95% over de jaren 2007 t/m Bron: Integrale schuldhulpverlening, Handreiking voor gemeenten en uitvoerende instanties. Landelijk Platform Integrale Schuldhulpverlening, Stichting StimulanSZ. September Bron:

38 bestedingsruimte meer is. Vorderingen op vordering en dwangbevelen komen achter elkaar binnen. Na het intakegesprek bij het BIP duurt het maanden voordat er concrete hulp en actie volgt. Aan het begin van 2006 duurde dit een jaar of langer, in mei gemiddeld 5 maanden en de huidige wachttijd is 2,5 maanden. En hoewel de wachttijden enorm verbeterd zijn; het duurt te lang! En... hoe langer dit duurt hoe eerder en/of langer mensen afhankelijk worden van bijstand of een Voedselbank. Eenmaal aan de beurt bestaat voor de persoon in kwestie opnieuw de kans om doorverwezen te worden, ditmaal door een medewerker van het BIP. Dit geldt bijvoorbeeld bij omvangrijke schulden, waarbij het zogeheten minnelijke traject geen optie (meer) is. Desbetreffende persoon komt bij verwijzing opnieuw op een wachtlijst voor het wettelijke traject en bewindvoering. Een ander punt voor verbetering is de manier waarop mensen geholpen worden bij het BIP. Wij horen van mensen dat zij formulieren meekrijgen met de boodschap dat zij deze moeten invullen en inleveren. Er wordt niet vermeld dat er zo nodig hulp gegeven wordt bij het invullen hiervan. Bij navraag bij de Afdeling Sociale Zaken bleek dat deze werkwijze bewust zo gekozen is. De landelijke richtlijnen/ inzichten van de NVVK 51 worden hierin gevolgd. Door niet direct en actief hulp aan te bieden voor het invullen van de formulieren, selecteert de hulpverlener automatisch de groep mensen die werkelijk gemotiveerd zijn om aan hun financiële problemen te werken. Mensen die problemen ervaren met de uitleg en het invullen van de formulieren komen namelijk, mits gemotiveerd, toch wel of juist terug. En dat is dan ook precies de groep waarvoor de schuldhulpverlening zinvol is, aldus de redenering. Het Platform doet hierbij een dringende oproep voor een andere aanpak! Neem de financiële problemen van meet af aan serieus. Geef direct aan dat mensen bij vragen of hulp terug kunnen komen en/ of telefonisch contact kunnen opnemen. Benadruk dat mensen een afspraak kunnen maken in een aparte gespreksruimte, in plaats van het gebruik van de wachtruimte in de doorgangsroute van het gemeentepersoneel. Voorstel 19 Het BIP biedt mensen die om hulp komen vragen, snel en actief ondersteuning aan. Ook bij het invullen van formulieren. 2.3 Afgifte WSNP-verklaring In de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) is bepaald dat de gemeente verantwoordelijk is voor het afgeven van de WSNP-verklaring. In deze verklaring moet de gemeente melden welke inspanningen verricht zijn om het minnelijke (vrijwillige) traject te regelen, een overzicht van de in- en uitgaven, inclusief schulden en de uiteindelijke aanvraag zelf voor een wettelijk schuldsaneringtraject op basis van de WSNP. De gemeente Katwijk heeft mandaat gegeven aan de (externe) medewerkers van het BIP om deze taak uit te voeren. Het BIP geeft de verklaring af aan de schuldenaar. De schuldenaar geeft de verklaring vervolgens af aan de rechtbank, samen met een verzoekschrift voor toelating tot de WSNP. Zo n verklaring is van groot belang voor inwoners met schulden, zonder deze verklaring kunnen zij namelijk niets doen en lopen schulden steeds verder op (het traject om op vrijwillige basis afbetalingsregelingen te treffen is immers vastgelopen). Ook hier leveren de lange wachttijden grote (financiële) problemen; mensen raken onnodig steeds dieper en dieper weg in de schulden. 51 De Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK) is de koepelorganisatie voor instellingen die actief zijn op het gebied van financiële hulpverlening in de vorm van schuldhulpverlening, kredieten, budgetbeheer, etc. (zie Pagina37

39 Ondanks de genoemde beperkingen en lange wachttijden van het Budget Informatie Punt (BIP), vinden we het een goede zaak dat er in Katwijk een loket is waar mensen terecht kunnen voor adviezen en hulp op financieel gebied en voor schuldhulpverlening. Uitbreiding en een andere aanpak zijn echter dringend gewenst! 2.4 Tijdelijke subsidieregeling schuldhulpverlening Vanuit de Tijdelijke subsidieregeling schuldhulpverlening 2006 ontvangen gemeenten een extra subsidie op basis van het aantal huishoudens dat tot de 40% laagste besteedbare inkomens behoort. Voor de gemeente Katwijk gaat het om een bedrag van euro. Deze subsidieregeling biedt de gemeente ruimte voor een eigen invulling, bijvoorbeeld preventie, budgetbegeleiding of het wegwerken van de wachtlijsten. Voorstel 20 De gemeente Katwijk zet de tijdelijke subsidie schuldhulpverlening in voor het wegwerken van de wachtlijsten door het uitbreiden van de capaciteit van het BIP. Het Platform Kocon pleit voor uitbreiding van de capaciteit van het BIP, waardoor de hulpverlening effectiever kan zijn. Doordat een medewerker van het BIP snel een rol kan spelen in het incassotraject van een leverancier, als het iemand niet lukt om zelf tot een betalingsregeling te komen, wordt immers een toename van de schulden voorkomen. Ten aanzien van de werkwijze van het BIP geven de vrijwilligers van de Voedselbank Katwijk 52 op basis van hun praktijkervaringen nog de volgende suggesties voor verbetering: Met behulp van een snelle screening tijdens de aanmelding op basis van een eenvoudige checklist, kan met één uur en tijdens het eerste gesprek inzicht ontstaan over de financiële situatie van de cliënt. Op basis hiervan kan de cliënt praktische adviezen meekrijgen om het hoofd boven water te houden totdat het feitelijke intakegesprek plaats vindt. Op die manier merkt de medewerker van het BIP direct op of er bijvoorbeeld zorgtoeslag of huurtoeslag aangevraagd is en kan dit alsnog en direct op gang brengen en niet maanden later tijdens het intakegesprek. Budgetbeheer / Inkomensbeheer Budgetbeheer als voorwaarde stellen voor schuldhulpverlening. Dit gebeurt bijvoorbeeld als iemand het moeilijk vindt om voldoende geld te reserveren voor het betalen van de vaste lasten, zoals de huur van de woning. De begrippen budgetbeheer en inkomensbeheer worden beiden gebruikt. Budgetbegeleiding Budgetbegeleiding is vooral bedoeld om iemand te leren hoe de inkomsten en uitgaven het beste op elkaar zijn af te stemmen. Dat kan ook als mensen geen schulden hebben, maar het bijvoorbeeld lastig vinden om rond te komen met hun inkomen. 52 De Voedselbank Katwijk heeft hulp van drie vrijwilligers die het 4 e jaar volgen van de HBO- Maatschappelijke Dienstverlening aan de Hogeschool Leiden. Daarnaast een stagiaire die een HBOopleiding Schuldhulpverlening volgt. Alle vier hebben werkervaring en bieden financiële ondersteuning aan de klanten van de Voedselbank.

40 2.5 Nazorg en begeleiding bij schuldenproblematiek? Als er een schuldregeling is getroffen voor de schuldenaar, begint de nazorgfase, de zogeheten immateriële hulpverlening. Hierin staat het voorkomen van terugval en herhaling centraal. De immateriële hulpverlening richt zich onder andere op gedragsverandering bij overbesteding en hulpverlening op psychosociaal gebied en budgetbegeleiding. Voor een aantal mensen is deze begeleiding belangrijk om een structurele oplossing van de schuldenproblematiek te bieden gericht op de langere termijn. Zonder deze hulp krijgen mensen geen inzicht in veranderingen die nodig zijn om herhaling te voorkomen. Bij de immateriële hulpverlening is, gelet op de taakstelling, een belangrijke rol weggelegd voor het maatschappelijk werk. De invulling van deze taak van het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) in Katwijk, uitgevoerd door Valent RDB, is ons onduidelijk. Medewerkers van de afdelingen Zorg en Sociale Zaken hebben toegezegd het antwoord hierop nog uit te zoeken. De mensen zelf komen met de boodschap het maatschappelijk werk màg me daar (financiële problemen) niet mee helpen 2.6 Budgetbegeleiding Burgers met een minimum uitkering kennen regelmatig financiële problemen. Extra kosten kunnen niet altijd uit het inkomen bestreden worden. Schulden ontstaan eenvoudig, maar zijn moeilijk op te lossen. De gemeente heeft verschillende mogelijkheden om deze groep financieel te ondersteunen zoals Bijzondere Bijstand, collectieve ziektekostenverzekering en schuldhulpverlening. Deze mogelijkheden worden benut en mogelijke drempels verlaagd. Bron: Programmabegroting 2007, Gemeente Katwijk Vraag 12 Welke instelling biedt hulpverlening en begeleiding aan inwoners van Katwijk met als doel het voorkomen van terugval en herhaling van financiële problemen. Zoals eerder genoemd onder het hoofdstuk Inkomen is het soms gewenst om budgetbeheer uit te voeren: namens de bijstandsgerechtigde noodzakelijke betalingen uit de toegekende bijstand verrichten, zoals de vaste lasten als huur, gas, water, licht en ziektekosten. Dit geldt vooral als er sprake is van problematische schuldsituaties. Het ontnemen van de verantwoordelijkheid kan er echter toe leiden dat cliënten op de langere duur ontwennen om zelf hun financiële zaken te regelen. Het is dan ook noodzakelijk om daarnaast ook budgetbegeleiding te bieden, waarmee mensen leren hoe zij de financiële administratie op orde kunnen brengen en hoe zij op een verantwoorde manier uitgaven kunnen doen 53. Om dezelfde reden is het belangrijk om voortdurend te onderzoeken of het mogelijk is om het budgetbeheer af te bouwen en de betrokkene steeds meer zelf verantwoordelijk te laten zijn voor zijn financiën. Deze vaardigheid wordt via budgetbegeleiding geleerd. Om deelname te stimuleren, geven gemeenten soms een beloning voor deelname aan een budgetcursus. Er zijn voorbeelden van een geldbedrag van ruim 100 en van cadeaubonnen, te besteden bij plaatselijke winkeliers. 53 De cursus Omgaan met geld is gratis voor alle Hagenaars met een inkomen tot maximaal 130% van het minimuminkomen of een uitkering. De cursussen starten vijf keer per jaar en bestaat uit zes lessen van drie uur en een half uur pauze. De Hagenaars kunnen kiezen of zij 's morgens, 's middags of 's avonds les wil hebben. Na afloop van de cursus krijgen zij een certificaat van het NIBUD. Bron: Pagina39

41 Voorstel 21 De gemeente Katwijk biedt inwoners met problematische schulden gratis budgetbegeleiding. Tijdens de voorbespreking van de conceptnotitie Alle inwoners tellen mee met wethouder W. de Jong en ambtenaren van Sociale Zaken werd het idee ingebracht om de mensen van de Voedselbank een budgetcursus aan te bieden. Dit idee wordt onder de aandacht gebracht, waarbij gevraagd wordt naar de gewenste inhoud en opzet hiervan. In november 2006 zijn drie studenten van de Hogeschool Leiden in opdracht van Platform Kocon een onderzoek gestart naar oorzaken en oplossingen voor het gebruik van de Voedselbank Katwijk. Hiertoe worden ook (anonieme) interviews afgenomen met de klanten van de Voedselbank. Tijdens deze (anonieme) interviews worden ook de wensen op het terrein van budgetbegeleiding en de mogelijkheid om gebruik te maken van het aanbod van de gemeente Katwijk aan de orde gesteld. De uitkomsten van het onderzoek worden teruggekoppeld naar de gemeente. 2.7 Een verruimde regeling voor schuldhulpverlening De WSNP kent diverse afwijzingsgronden voor de wettelijke schuldsanering. Zo komen ex-gedetineerden gedurende 3 jaar niet in aanmerking voor het wettelijke traject voor schuldsanering omdat zij met justitie in aanraking zijn geweest. Het Noodfonds van Platform Kocon heeft onvoldoende middelen en een lening afsluiten bij een bank of de Kredietbank is niet mogelijk. Hierdoor lopen schulden steeds hoger op. Dit heeft ernstige gevolgen voor het toekomstperspectief van deze mensen. Schulden moeten natuurlijk afgelost worden, laat dat duidelijk zijn. Maar het moet niet zo zijn dat mensen van goede wil bij voorbaat kansloos zijn en gedemotiveerd raken omdat zij de schulden door incasso/ en deurwaarderskosten torenhoog zien oplopen. De kans dat de inzet van hulpverlening, vrijwilligers en natuurlijk de mensen die het betreft tevergeefs zijn, valt ondermeer te wijten aan dit probleem. Het voortbestaan en toenemen van schulden betekent dat de perspectieven op maatschappelijk herstel afnemen in plaats van toenemen. Wij begrijpen waarom sommige ex-gedetineerden roepen dat de straf pas echt begint als zij na het uitzitten van hun straf terugkeren in de samenleving. Ook de gemeente ondervindt ( financieel) nadeel van deze situatie; een langdurig beroep op een bijstandsuitkering en/of een vergrote kans op terugval in criminaliteit. Het is bedroevend om te zien dat een aantal mensen, na een wanhopige periode van het hoofd boven water proberen te houden, uiteindelijk toch opgeven of als gevolg van een huisuitzetting op straat terecht komen. Het Platform Kocon verzocht de gemeente Katwijk eerder om oplossingen voor deze problematiek 54 Totnogtoe leverde dit niets op. Wij vragen nogmaals of de gemeente 54 In maart 2003 verzocht het Platform de gemeente Katwijk per brief om een verruimde regeling voor het aflossen van schulden (hierbij gaat het niet om het overnemen van schulden). In januari 2004 kwam er een gesprek naar aanleiding van deze brief, echter zonder resultaten. In mei en september 2005 vroeg het Platform nogmaals aandacht voor deze problematiek in het Plan van Aanpak Veelplegers, gevolgd door mondelinge toelichting in oktober 2005 tijdens de commissievergadering MOS. In december 2005 volgde nogmaals een gesprek met oud-wethouder Mostert over de problemen rond schuldaflossing en andere zaken zoals het lokale postadres. Vanwege de fusie kwam het uiteindelijke antwoord op 13 maart 2006: aanvullende regelingen of oplossingen zijn niet mogelijk.

42 Katwijk kans ziet om oplossingen te bedenken en te onderzoeken of bijvoorbeeld Art.48. WWB. en Art. 49 WWB. 55 de gewenste mogelijkheden bieden. Vraag 13 Kan de gemeente Katwijk een oplossing vinden voor de schuldenproblematiek van ex-gedetineerden die bereid zijn zich in te zetten voor maatschappelijk herstel? Het verbaast ons dat de gemeente zelf rente rekent voor schulden vanuit de bijstand. Natuurlijk wanneer iemand een periode onterecht een uitkering heeft ontvangen dan moet dit worden terugbetaald, maar om dit onbelemmerd tijdens de detentieperiode op te hogen met rente vinden wij onbegrijpelijk. Op die manier werkt de gemeente Katwijk er aan mee dat mensen nà hun vrijlating en terugkeer nog dieper in de schulden zitten. Gedetineerden hebben geen mogelijkheid om tijdens detentie schulden af te lossen, simpelweg omdat zij in de detentieperiode geen inkomsten hebben. 2.8 Langdurige budgetbegeleiding Voor een aantal kwetsbare groepen is langdurige hulp en preventief beheer noodzakelijk. Het gaat dan om mensen die, bijvoorbeeld vanwege een verstandelijke beperking, niet zelf verantwoordelijk kunnen zijn voor hun financiën. Afbouw is dan niet wenselijk, maar het zoeken naar alternatieven, bijvoorbeeld inkomensbeheer door medewerkers van de Stichting Financiële Dienstverlening in Noordwijkerhout. Op dit moment is er geen soortgelijke dienstverlening in Katwijk. De Stichting Financiële Dienstverlening heeft weliswaar een lange wachtlijst (in november 2006 stonden 104 mensen op de wachtlijst met een wachttijd van circa 1 ½ jaar), maar dit geldt niet voor 55 Art.48. WWB Geldlening en borgtocht [Jurisprudentie: LJN AB1309; AB1806; AD7123; AD9031] 1. Tenzij in deze wet anders is bepaald, wordt de bijstand verleend om niet. 2. Bijstand kan worden verleend in de vorm van een geldlening of borgtocht, indien: a. redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de belanghebbende op korte termijn over voldoende middelen zal beschikken om over de betreffende periode in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien; b. de noodzaak tot bijstandverlening het gevolg is van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan; c. de aanvraag een door de belanghebbende te betalen waarborgsom betreft; d. het bijstand ter gedeeltelijke of volledige aflossing van een schuldenlast betreft. 3. Het college kan aan het verlenen van bijstand in de vorm van een geldlening verplichtingen verbinden die zijn gericht op meerdere zekerheid voor de nakoming van de aan deze bijstand verbonden rente- en aflossingsverplichtingen. Art 49. WWB Schuldenlast In afwijking van artikel 13, eerste lid, onderdeel f, kan het college bijzondere bijstand verlenen: a. in de vorm van borgtocht indien het verzoek van de belanghebbende tot verlening van een saneringskrediet is afgewezen vanwege diens beperkte mogelijkheden tot terugbetaling en de borgtocht noodzakelijk is om de krediettransactie alsnog doorgang te doen vinden door een: 1º. gemeentelijke kredietbank als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht; 2º. een financiële onderneming die ingevolge de Wet op het financieel toezicht in Nederland het bedrijf van bank mag uitoefenen, indien de gemeente niet is aangesloten bij een gemeentelijke kredietbank dan wel daarmee geen relatie onderhoudt; indien daartoe zeer dringende redenen bestaan en de in onderdeel a genoemde mogelijkheid geen uitkomst biedt. b. indien daartoe zeer dringende redenen bestaan en de in onderdeel a genoemde mogelijkheid geen uitkomst biedt. Art. 13.f: Uitsluiting van bijstand: Geen recht op bijstand heeft diegene f. die bijstand vraagt ter gedeeltelijke of volledige aflossing van een schuldenlast en die overigens bij het ontstaan van de schuldenlast, dan wel nadien, beschikte of beschikt over de middelen om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien. Bron: Pagina41

43 mensen die aangemeld worden vanuit GGZ Rivierduinen. De wachttijd voor deze groep mensen is 2 tot 3 maanden. Van oorsprong is de Stichting Financiële Dienstverlening een voorziening ontstaan vanuit de GGZ. Later is deze verzelfstandigt en toegankelijk geworden voor andere mensen. Dat er veel behoefte is aan een dergelijke voorziening is, gelet op de lange wachtlijst, duidelijk. Inwoners met een minimuminkomen krijgen de kosten, ad 47 euro per maand, volledig vergoed door de gemeente Katwijk. Bij navraag bleek overigens dat ook de inwoners van Katwijk in aanmerking komen voor de diensten van de Stadsbank Leiden. De cliënten, maar ook hulpverleners en vrijwilligers van het Project Reïntegratie, de Vereniging (Ex) Relaties Gedetineerden Katwijk en de Voedselbank Katwijk hebben steeds begrepen dat er geen beroep gedaan kon worden op de Stadsbank Leiden. Er is vanuit deze groep ook geen bekendheid mee. Waar dit misverstand vandaan komt is onduidelijk. Positief is dat de wachttijden bij de Stadsbank aanmerkelijk korter zij als bij de instellingen in Noordwijkerhout, Zoetermeer en Den Haag waarnaar over het algemeen verwezen wordt, namelijk 2 (tot 3) maanden. Bovendien is de busverbinding Katwijk-Leiden in vergelijking met de andere plaatsen gunstiger. De Stichting MEE in Leiden biedt ondersteuning aan mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Zo helpen zij bij het vinden en verwijzen naar activerende en ondersteunende begeleiding, huisvesting, inkomensbeheer en budgetbegeleiding. Onze ervaringen met de begeleiding door consulenten van MEE zijn erg positief en we vinden het de moeite waard als de gemeente Katwijk meer bekendheid geeft en ook zelf gebruik maakt van de diensten van deze organisatie.

44 2.9 Deelproject voor verbetering schuldhulpverlening Gelet op alle gesignaleerde knelpunten en mogelijkheden voor verbeteringen stellen wij voor dat de gemeente Katwijk een deelproject schuldhulpverlening start. Doel hiervan is dat de gemeente de schuldhulpverlening onder de loep neemt en andere methodes ontwikkelt waarmee de gemeente er beter voor kan zorgen dat mensen structureel van hun schulden afkomen. Onderdelen van het deelproject kunnen zijn: Een evaluatie van de schuldhulpverlening; toetsen van het bereik, de doeltreffendheid, de kosten en klantvriendelijkheid, al dan niet met behulp van de Benchmark Schuldhulpverlening. Een heroverweging over de werkwijze (regie, intake, casemanagement), waarbij de gemeente in samenwerking met de betrokken partners en met behulp van de (vele) ervaringen elders vernieuwingen en veranderingen tot stand brengen. Niet alleen de directe financiële problemen aanpakken, maar ook voorkomen van herhaling of het ondersteunen bij reïntegratie. Nadere afspraken en het stellen van voorwaarden (pakket van eisen) voor de uitvoering van activiteiten en inrichten van voorzieningen voor mensen met problematische schulden met externe organisaties zoals het BIP, het Algemeen maatschappelijk werk en reïntegratiepartijen. Het maken van afspraken met woningstichtingen en nutsbedrijven om problematische schulden en huisuitzettingen en afsluiting van gas, water en licht te voorkomen. Voorstel22 De gemeente Katwijk initieert een deelproject gericht op de verbetering van de schuldhulpverlening bij mensen met problematische schulden. Pagina43

45 3. Maatschappelijk herstel De activiteiten en samenwerkingsverbanden van de betrokken partijen van het Platform Kocon richten zich (lokaal) op verslavingspreventie en verslavingszorg. Daarnaast en in toenemende mate richten de organisaties en vrijwilligers aangesloten bij het Platform Kocon zich op het terrein van maatschappelijk herstel. Hierbij gaat het niet uitsluitend om ex-verslaafden, maar om een bredere doelgroep, samengevat in het begrip kwetsbare inwoners van de gemeente Katwijk. Concrete voorbeelden zijn het uitvoeren van het Project Reïntegratie voor ex-verslaafden en/ of ex-gedetineerden uit Katwijk, het ondersteunen van de Voedselbank Katwijk en het ontwikkelen van maatschappelijke opvang voor verslaafden en dak- en thuislozen. In de hoofdstukken 1 en 2 hebben we diverse ideeën en voorstellen gegeven waarmee armoede bestreden kan worden en het maatschappelijk herstel van kwetsbare inwoners. In dit hoofdstuk gaan we nader in op de opvang en het maatschappelijk herstel van daken thuislozen, ex-verslaafden en ex-gedetineerden. 3.1 Een lokaal postadres Dak- en thuislozen uit Katwijk zonder adres kunnen zich onder bepaalde omstandigheden (zoals een geldig legitimatiebewijs) inschrijven op het adres van de dagopvang voor dak- en thuislozen; De Bakkerij in Leiden. Wanneer De Bakkerij toestemming geeft voor deze inschrijving kan op basis van dit adres (Oude Rijn 44) een uitkering worden aangevraagd bij Sociale Zaken in Leiden 56. Wanneer iemand zich laat inschrijven bij familie of een instantie in Katwijk dan heeft hij een postadres/ briefadres. Hiermee is het mogelijk een beroep te doen op de WWB-uitkering bij de gemeente Katwijk. Knelpunt hierbij is dat inschrijven bij een familielid die zelf een bijstandsuitkering heeft als gevolg van inwoning met een verlaging van 10% geconfronteerd wordt. Dit vanuit het gezichtspunt dat de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan gedeeld kunnen worden. De mate waarin die kosten ook daadwerkelijk gedeeld worden is hierbij niet van belang. Dat is een verantwoordelijkheid van belanghebbenden zelf, aldus de verklaring. Voor ex-verslaafden en ex-gedetineerden zelf geeft dit een extra drempel om aan te kloppen bij familie; zij hebben immers geen inkomsten en het duurt lang voordat een uitkering rond is. Familieleden zelf zijn ook huiverig voor andere mogelijke gevolgen van hun uitkering. In plaats van waardering voor de opvang van een familielid of vriend zonder huisvesting ervaren zij dat de geboden hulp financieel wordt afgestraft. De vraag van Platform Kocon aan de gemeente Katwijk of het adres van Stichting De Brug en/ of Callaoweg 1, als lokaal postadres kan fungeren, blijft tot op heden onbeantwoord. Wat resteert, is heen en weer pendelen naar Leiden en slapen in de duinen of ergens onder de brug. Een gemiste kans voor degene die willen inzetten op maatschappelijk herstel, voor hen die eventueel onderdak willen bieden en een gemiste kans voor het casemanagement en de mentoren van het Project Reintegratie in Katwijk. Een lokaal postadres zou overigens gefinancierd kunnen worden door hierover afspraken te maken met de gemeente Leiden. In 2005 heeft de gemeente Leiden, in navolging van andere gemeenten, aangegeven positief te reageren op deze decentralisatie omdat zij de voordelen hiervan ziet. Het voorkomt dat deelnemers van 56 De verlening van bijstand aan belanghebbenden zonder adres als bedoeld in artikel 1 van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens op grond van artikel 40 lid 1 en 2 WWB door bij AMvB (Bijstandsbesluit adreslozen) aan te wijzen centrumgemeenten. In deze regio is de gemeente Leiden aangewezen als centrumgemeente. Bron: Toeslagenverordening Wet Werk en Bijstand gemeente Katwijk

46 het Project Reintegratie naar Leiden moeten, met alle verleidingen van een grote stad, en het biedt de hulpverlening in Katwijk de mogelijkheid voor wekelijkse contacten en afspraken (met een postadres moet minimaal 1x per 3 weken de post opgehaald worden anders vervalt het postadres). In 2005 drong het Platform aan op onderzoek vanuit de gemeente Katwijk naar de haalbaarheid van een lokaal postadres. Het antwoord moet nog komen, we hopen dat het wachten niet voor niets is geweest. Voorstel 23 De gemeente Katwijk realiseert een lokaal postadres 3.2 Project Aansluiting Nazorg ex-gedetineerden Vanaf begin 2004 veranderde de organisatie en werkwijze van de reclassering. Zo is de reclassering niet meer verantwoordelijk voor de nazorg van ex-gedetineerden. Alleen gedetineerden die voldoen aan bijzondere voorwaarden worden maximaal voor 3 jaar begeleid bij hun terugkeer door een Het Project Nazorg wil een naadloze overdracht realiseren voor alle gedetineerden die vanuit de justitiële inrichtingen uitstromen naar de gemeenten. Het Ministerie ondersteunt de ontwikkeling van een infrastructuur in zowel het gevangeniswezen (o.a. met de inzet van MMD-ers) als bij gemeenten (met een gemeentelijk coördinatiepunt nazorg) Citaat uit het Plan van Aanpak, Aansluiting Nazorg, 10 oktober Projectenbureau GW- DJI reclasseringsmedewerker. Wanneer er geen bijzondere voorwaarden zijn verbonden aan de vrijlating, vervalt de zogeheten justitiële titel en daarmee ook de financiering voor nazorg door reclassering. De taak voor nazorg ligt dan bij de gemeente waar de ex-gedetineerde terugkeert 57. Een ex-gedetineerde kan veelal niet op sympathie rekenen en werkgevers staan niet te trappelen om hen in dienst te nemen. Willen zij na vrijlating een kans maken op een nieuwe start in hun woonplaats en niet terugvallen in criminaliteit, dan hebben zij minimaal goede identiteitspapieren nodig, onderdak, een inkomen en zorg. Om dat te organiseren is samenwerking nodig tussen gemeenten, andere ketenpartners en strafinrichtingen. Het Ministerie van Justitie heeft daarom in 2005 alle 483 gemeenten in Nederland gevraagd om een vast aanspreek- en coördinatiepunt in te stellen voor exgedetineerden die terugkeren in de woonplaats. Elke gedetineerde wordt bij binnenkomst gescreend en aan het eind van detentie overgedragen aan dit coördinatiepunt. Het ministerie zet voor de communicatie met de gemeenten 183 medewerkers maatschappelijke dienstverlening (MMD-ers) in. Op beleidsniveau zijn zogeheten kwartiermakers ingezet 58. Zij moeten de gemeenten ondersteunen en adviseren bij de inhoudelijke en organisatorische kanten van nazorg aan exgedetineerden. De kwartiermakers zijn in hun regio verantwoordelijk voor het 57 In Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg keerden in 2002, 2003 en 2004 respectievelijk 34, 22 en 37 mensen terug uit detentie. Bron: Notitie voor de Commissie Maatschappelijke Organisaties en Samenleving (MOS), 26 september 2005, betreft Reintegratie ex-gedetineerden, Commissiegriffier M. Aangevoeld, registratienummer: De gemeente Katwijk valt onder het Kwartiermaker Resort Den Haag van het Project Aansluiting Nazorg, een onderdeel van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Dhr. E. Boerema is kwartiermaker voor de gemeente Katwijk. Tijdens de commissievergadering MOS van de gemeente Katwijk op 4 oktober 2005 gaf hij een presentie over de werkwijze en mogelijkheden voor nazorg van ex-gedetineerden. Bronnen: Notitie Commissie MOS 26 september 2005 (zie voetnoot 56) en Regio-indeling Project Aansluiting Nazorg Pagina45

47 realiseren van een infrastructuur tussen de strafinrichtingen en gemeenten. Daarnaast zijn zij actief betrokken bij de realisering van (een of meerdere) resultaatgebieden. De MMD-ers werken vanuit de gevangenissen. Zij bespreken individuele gedetineerden met de contactpersonen van de gemeenten, inclusief het vervolgtraject en de doorverwijzing naar andere ketenpartners. De bedoeling hiervan is dat een gemeente steeds weet wat de inrichting op welk moment doet en wanneer wie aan zet is. Voor het vervolgtraject, de nazorg, wordt vooral het Algemeen Maatschappelijk Werk genoemd. Ook kunnen gemeenten diensten inkopen van Reclassering Nederland Prestatie-indicatoren aansluiting nazorg Om de kwaliteit te kunnen meten, zijn prestatie-indicatoren ontwikkeld. Deze hebben betrekking op twee aspecten: 1. Voldoet iedere uitstromende gedetineerde aan de eindkwalificaties / definities op de vier basisdeelgebieden: 1. identiteitsdocumenten, 2. inkomen, 3. huisvesting en 4. zorg 2. Wat is het eindresultaat van de samenwerking tussen gevangeniswezen en gemeenten? Heeft de gemeente haar bijdrage geleverd om te komen tot de beoogde resultaten op de vier basisdeelgebieden? De vier genoemde basiselementen die geregeld moeten worden, sluiten aan bij de gesignaleerde knelpunten die eerder naar voren gebracht zijn in de vele rapportages van het Platform (zie Bijlage 1). Deze knelpunten zijn niet uniek voor de gemeente Katwijk; overal in het land ervaren hulpverleners, en ex-gedetineerden zelf, problemen bij de terugkeer. De problematiek wordt (h)erkend door zowel de lokale als de landelijke overheden. Ondertussen is draagvlak ontstaan om onderdelen die van belang zijn bij terugkeer vooraf te regelen. Overal in het land worden ook samenwerkingsmodellen ontwikkeld, vergelijkbaar met het Project Reintegratie Uitgangspunten opvang ex-gedetineerden 1. Een ex-gedetineerde komt, net zoals alle overige burgers, in aanmerking voor de Voorzieningen op de primaire leefgebieden inkomen/werk, huisvesting (waaronder maatschappelijke opvang) en zorg. 2. Voor het ontwikkelen van een adequate nazorg is een goede informatieoverdracht Van groot belang. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt tussen beleidsinformatie en informatie op casusniveau. 3. Detentie wordt in principe regionaal uitgevoerd. 4. Het gevangeniswezen is een vraaggestuurde organisatie Randvoorwaarden Project Aansluiting Nazorg De randvoorwaarden om de doelstelling van project Aansluiting Nazorg te realiseren zijn: 1. In principe regionalisering van detentie; 2. Bereidheid bij gemeenten om samen met Gevangeniswezen een goede overdracht te realiseren d.m.v. een infrastructuur voor ketensamenwerking; 3. Voldoende menskracht en middelen binnen het projectbureau Aansluiting Nazorg om landelijke dekking te realiseren. 59 Begeleiding door een reclasseringsmedewerker kost een gemeente 72 euro per uur (prijspeil 2005). Bron: Commissienotitie (zie voetnoot 54)

48 Het Project Aansluiting Nazorg van het Ministerie van Justitie wil gedetineerden reïntegreren in de lokale samenleving zodat zij niet terugvallen in hun criminele gedrag 60. De belemmering voor het vinden daadwerkelijke Om de aansluiting van het gevangeniswezen op ketenpartners als gemeenten te verbeteren, heeft de Minister van Justitie toegezegd dat Justitie zich zal inspannen voor een warme overdracht van alle gedetineerden. Met warme overdracht wordt bedoeld een daadwerkelijke overdracht tussen personen. Taken en verantwoordelijkheden gemeenten Over de taken en verantwoordelijkheden van de gemeenten ten aanzien van de nazorg zijn de volgende afspraken gemaakt: Alle ex-gedetineerden komen, zoals iedere burger, in aanmerking voor de voorzieningen op de primaire leefgebieden inkomen/werk, huisvesting (waaronder maatschappelijke opvang) en zorg, mits de betrokkene daarom vraagt. De gemeenten bieden actief nazorg aan veelplegers bij wie in justitieel kader, op basis van een diagnose (Risc), gedragsinterventies zijn gepleegd. Deze nazorg heeft, naast de voorzieningen op primaire leefgebieden, betrekking op zaken als scholing, (psychosociale) begeleiding, arbeidstoeleiding en woonbegeleiding. Citaat uit het Plan van Aanpak, Aansluiting Nazorg, 10 oktober Projectenbureau GW- DJI oplossingen bij deze terugkeer naar de eigen woonplaats is de afgelopen jaren gestagneerd door de 'strijd' tussen gemeenten (vertegenwoordigd door de Vereniging Nederlandse Gemeenten- de VNG) en de landelijke overheid. De VNG stelde dat opvang van ex-gedetineerden een nieuwe extra taak is waarvoor de financiële middelen ontbreken. Voormalig Minister Donner stelde dat dit altijd al een taak is geweest van gemeenten en dat de financiering daarom plaats moet en kan vinden vanuit het Gemeentefonds. Hierbij waarschuwde de Minister gemeenten om allerlei specifieke doelgroepen te onderscheiden en apart beleid te maken; het zijn 'gewoon' terugkerende inwoners waarvoor iedere gemeente verantwoordelijk is en de taak heeft om te voorkomen dat deze mensen in de problemen komen. Het Platform ziet het Project Nazorg Ex-gedetineerde als een goede mogelijkheid om de bestaande knelpunten op te lossen en de gewenste samenwerking nadere invulling te geven. Ondanks het herhaaldelijk naar voren brengen van knelpunten en oplossingen (zie de voorgeschiedenis in bijlage 1) is het ons niet gelukt om structurele oplossingen te vinden. Dankzij de onvermoeibare inzet en het geloof in de aanpak van het project zijn er ondanks alle knelpunten en frustraties resultaten geboekt waar we trots op zijn. Sommigen zijn van mening dat we te vriendelijk blijven en de praktijkervaringen veel meer naar buiten moeten brengen. Misschien hebben deze mensen gelijk? In het Convenant Nazorg Veelplegers van Dordrecht zijn afspraken weergegeven waarmee de betrokken partijen in gezamenlijkheid een sluitende aanpak willen realiseren, waarbij de veelplegers zo adequaat mogelijk nazorg geboden wordt. Een deel van dit convenant is als bijlage bijgesloten en kan als voorbeeld dienen voor een aanpak van de gemeente Katwijk. 60 Het recidivecijfer onder ex-gedetineerden is hoog: circa.71%. Dit wordt deels veroorzaakt door een gebrekkige aansluiting op de nazorg na detentie. Landelijk gaat het om ongeveer gedetineerden per jaar. Pagina47

49 3.3 Lokale opvang ex-gedetineerden Het Project Reïntegratie van Platform Kocon begeleidt ex-verslaafden en/of exgedetineerden uit Katwijk bij de terugkeer naar en het maatschappelijk herstel in hun woonplaats. Het is een gezamenlijke activiteit van Stichting De Brug, Parnassia, GGZ Duin- en Bollenstreek, Advocatuur, Politie Hollands Midden en Woningstichting KBV. Het casemanagement ligt in handen van Stichting De Brug. Het Project Reïntegratie van het Platform Kocon is in 2002 gestart. Met ingang van 1 januari 2006 werd de doelgroep veelplegers toegevoegd aan het project. Doordat diverse organisaties met elkaar samenwerken is afstemming en uitwisseling van (ervaringen met) elkaars instrumenten mogelijk gemaakt. Dit verloop positief. Ook de inzet van vrijwilligers die de deelnemers in een één-op-één situatie intensief begeleiden blijkt een waardevolle werkwijze. De Werkgroep Veelplegers van Platform Kocon zoekt oplossingen voor de groep veelplegers in Katwijk, de zogeheten draaideurcriminelen, die veelvuldige delicten plegen, zoals diefstal en inbraken. Mede door het ontbreken van inkomen en huisvesting na behandeling of detentie en de schuldenproblematiek is er sprake van een vicieuze cirkel. De Werkgroep nam het initiatief voor een warme maaltijdvoorziening voor dak- en thuislozen. Daarnaast realiseerde de werkgroep een oplossing voor terugkerende ex-verslaafden en/ of ex-gedetineerden zonder huisvesting: het in bruikleen geven van een huurwoning van de woningbouwcorporaties Woonstichting KBV en Spirit, de zogeheten Koconwoningen. Inzet is om de opvang en doorstroming uit Recht op uitkering voor kleine groep gedetineerden de maatschappelijke opvang te bevorderen door meer mensen zelfstandig te laten wonen mét voldoende begeleiding en/of een vangnet. Op 1 januari 2006 startte het gebruik van Koconwoningen. Met het concept Koconwoning is het gelukt om in samenwerking Gedetineerden die het laatste gedeelte van hun straf doorbrengen buiten een penitentiaire inrichting kunnen voortaan een beroep doen op een bijstandsuitkering. Ook krijgen ze soms recht op andere socialezekerheidsuitkeringen (WAO, ANW, WIA) als ze daar voor hun gevangenschap ook recht op hadden. De ministerraad heeft daartoe besloten op voorstel van minister De Geus en staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het gaat om gedetineerden die worden voorbereid op hun terugkeer in de maatschappij en net als andere uitkeringsgerechtigden beschikbaar zijn voor werk. Dit jaar krijgen naar schatting 210 gedetineerden een uitkering. Volgend jaar zijn dat er 220. Vanaf 2008 zal hun aantal jaarlijks tot 230 stijgen. De maatregel kost naar schatting 2,76 miljoen euro per jaar. Om de gedetineerden het recht op een uitkering te geven is een wijziging nodig van het Besluit extramurale vrijheidsbeneming en sociale zekerheid. Het wijzigingsbesluit is voor advies naar de Raad van State gestuurd. RVD, Bron: met de woningbouwcorporaties Woonstichting KBV en Spirit een aanvaardbare tussenvorm te vinden voorafgaand aan een eventuele zelfstandige huurwoning. Mensen waarvoor ook deze oplossing niet van toepassing is (er gelden strenge voorwaarden) en dak- en thuisloos zijn, zijn aangewezen op het aanbod van maatschappelijke opvang. Sinds de start van het Project Reintegratie is de insteek geweest dat het slagen van dit project òòk afhankelijk is van de inzet en medewerking van de gemeente Katwijk. Hierbij gaat het niet zozeer om een financiële bijdrage, maar vooral om inzet en medewerking op het gebied van inkomen, schulden, werk en andere terreinen die het maatschappelijk herstel van ex-gedetineerden en ex-verslaafden kan bevorderen. In verzocht het Platform Kocon de gemeente Katwijk om een lokale invulling van 61 Eindverslag Project Reintegratie 2005, Platform Kocon. Zie: onder het kopje: downloads.

50 het Project Nazorg Ex-gedetineerden en hierin ook het casemanagement van het Project Reintegratie te betrekken. Vooral het opstarten van het traject vraagt echter enorm veel tijd doordat betrokkenen deelnemers en hulpverleners geconfronteerd worden met niet op elkaar afgestemde en ingewikkelde procedure waarbij de deelnemer van loket naar loket worden verwezen. Inkomen Gedetineerden ontvangen geen inkomen in de gevangenis en na vrijlating moeten zij een aanvraag doen voor een uitkering 62. Na hun vrijlating hebben zij veelal geen ID-kaart (nodig voor het inschrijven bij het CWI en de gemeente ), geen medicijnen, geen huisvesting en kunnen zij geen ziektekostenpremie betalen en geen eten kopen. Wanneer zij dan (lang) moeten wachten op een uitkering of voorschot dan kan dit terugval in criminaliteit als gevolg hebben. Een gedetineerde kan alvast de papieren opvragen en deze in detentie invullen. Opsturen heeft echter geen zin; iemand die een aanvraagformulier indient voor een uitkering moet namelijk per direct ter beschikking staan voor de arbeidsmarkt. De praktijk wijst uit dat het raadzaam is om ruim van te voren een afspraak te maken voor een gesprek met het CWI en Sociale Zaken. Wanneer je dit wilt regelen op de dag dat je vrij komt dan is het resultaat 10 dagen of langer wachten omdat het CWI en/of Sociale Zaken het te druk hebben. En ondertussen geen geld, geen medicijnen, geen eten... Voor alle duidelijkheid; veruit de meeste deelnemers van het Project Reintegratie gebruiken de uitkering ter overbrugging voor de tijd dat zij met hulp van de mentoren en het casemanagement werk vinden, hoe moeizaam dit ook verloopt. Op dit moment hebben 10 van de 12 deelnemers geen werk. Aanvankelijk leek de aangedragen oplossing van de zogeheten broodnoodprocedure soelaas te bieden. In de praktijk valt dit erg tegen; deze oplossing voor een snelle voorschotprocedure werkt alleen bij het beschikken over een zelfstandige woonruimte en die hebben ex-gedetineerden niet (meer). Voorstel 24 De gemeente Katwijk maakt het mogelijk dat een gedetineerde na bekendmaking van de vrijlatingdatum een uitkering kan aanvragen vanuit detentie zodat bij terugkeer een voorschot voor noodzakelijke kosten eerder geregeld kan zijn. De gemeente Katwijk krijgt inmiddels informatie aangereikt via de kwartiermaker voor deze regio. Het gaat om basisinformatie van gedetineerden die terugkeren naar Katwijk: het tijdstip van ontslag en het al dan niet beschikken over huisvesting en een ID-kaart. Begin oktober 2006 werd duidelijk dat de gemeente de eerste lijst met namen van ex/gedetineerden die terugkeren naar Katwijk ontvangen heeft. Voorlopig is afgesproken dat de mensen die vrij komen vanuit de gemeente Katwijk een folder toegezonden krijgen van het Project Reintegratie. Dat de beoogde aanpak meer kan en moet inhouden dan het doorsturen van folders zal duidelijk zijn. Voorstel 25 De gemeente Katwijk ontwikkelt een aanpak voor het realiseren van voorzieningen op de primaire leefgebieden inkomen/werk, huisvesting (waaronder maatschappelijke opvang) en zorg voor ex-gedetineerden die terugkeren naar Katwijk en betrekt hierin het casemanagement van het Project Reïntegratie. 62 De Wet socialezekerheidsrechten gedetineerden (Wsg) regelt dat mensen in een strafinrichting (zoals een gevangenis of huis van bewaring) of in een Tbs-kliniek na een maand hun recht op een uitkering verliezen. Na ontslag uit de strafinrichting of de Tbs-kliniek kan een ex-gedetineerde een uitkering aanvragen bij de Uitvoering Werknemersverzekeringen (UWV) of het Centrum Voor Werk en Inkomen (CWI). Het CWI stuurt de aanvraag door naar Sociale Zaken van de gemeente Katwijk. Pagina49

51

52 Bijlage 1 Voorgeschiedenis acties Kocon m.b.t. knelpunten In juni 2001 start het Platform Kocon met het Project Reïntegratie voor de opvang van ex-verslaafden en/of ex-gedetineerden. In februari 2004 volgt de initiëring van de Werkgroep Veelplegers. In mei 2005 maakt het Platform Kocon op verzoek van de Werkgroep Veelplegers 1 een lokale inventarisatie van dak- en thuislozen met hulp van Stichting De Brug, de Vereniging Relaties (Ex) Gedetineerden, Politie en Parnassia. Bij de vervolginventarisaties werkt ook GGZ Duin en Bollenstreek mee. De inventarisatie dak- en thuislozen geeft aanleiding om ook de ervaren problemen en knelpunten op papier te zetten. De problemen liggen vooral op het gebied van inkomen, huisvesting, schulden en werk. Dit resulteert in een notitie (mei 2005) met knelpunten en voorstellen voor verbeteringen. Het gaat dan vooral om de groep ex-gedetineerden, ex-verslaafden en GGZ-cliënten. De knelpunten worden bewerkt tot 25 concrete vragen en voorstellen en vervolgens voorgelegd aan het toenmalige hoofd van Sociale Zaken. De beantwoording volgt op 7 juli Veel voorstellen krijgen een nee als antwoord, omdat dit politieke besluitvorming vraagt binnen de bestaande beleids- en experimenteerruimte van de gemeente Katwijk. De inventarisatie, de voorstellen en de beantwoording worden gebundeld en als bijlage opgenomen in het Plan van Aanpak Veelplegers 2. Hierbij benadrukt het Platform dat de genoemde knelpunten niet alleen voor veelplegers van toepassing zijn, maar voor een veel bredere doelgroep. Op 26 september 2005 biedt het Platform Kocon het Plan van Aanpak Veelplegers aan aan de gemeentebesturen van de gemeente Katwijk, Rijnsburg, Valkenburg en Leiden. De financiering voor het Project Reïntegratie 3, inclusief de uitbreiding met de doelgroep veelplegers, is voor het overgrote deel afkomstig uit de Doeluitkering. 4 In het Plan van Aanpak is een notitie met knelpunten en voorstellen opgenomen voor verbetering op het gebied van inkomen, schulden en werk. De beschreven praktijksituaties geven weer dat er veel verbeterd kan worden 5. 1 De werkgroep kreeg als opdracht: het ontwikkelen van een persoonsgerichte en integrale aanpak van terugkerende veelplegers voor de KRV-gemeenten. De werkgroep heeft vooral binnen bestaande voorzieningen en mogelijkheden naar oplossingen voor een verbeterde aanpak gezocht. Daar waar hiaten werden geconstateerd, zoals huisvesting, is gezocht naar oplossingen die op korte termijn te realiseren èn te financieren zijn. Concrete oplossing bieden bijv. de zogeheten Koconwoningen; 5 huurwoningen per jaar die onder (strikte) voorwaarden beschikbaar zijn voor deelnemers van het Project Reïntegratie. 2 Aanvankelijk was het de bedoeling dit document als aparte notitie aan te bieden aan het gemeentebestuur, maar vanwege de overlap in problematiek is er later voor gekozen deze notitie op te nemen in het Plan van Aanpak Veelplegers van het Platform Kocon. 3 Het Project Reïntegratie begeleidt ex-gedetineerden en/ of ex-verslaafden bij hun terugkeer naar de gemeente Katwijk. Het project wordt sinds 2005 structureel gefinancierd. Stichting De Brug, Politie, Parnassia (Verslavingsreclassering en Mobiele Team) en GGZ Duin- en Bollenstreek (onderdeel van GGZ Rivierduinen) werken samen in dit project. De uitvoering van het casemanagement (24 uur per week) ligt in handen van Stichting De Brug. 4 De gemeente Leiden verleent subsidie voor het Project Reïntegratie vanuit de Doeluitkering Ambulante Verslavingszorg en Maatschappelijk Herstel. De gemeente Katwijk draagt in 2007 bij voor een bedrag van 6500 euro. 5 Het Plan van Aanpak Veelplegers is te vinden op de website onder downloads.

53 Op 4 oktober 2005 agendeert de Raadscommissie Maatschappelijke Organisaties en Samenleving (MOS) de scriptie van Roel de Mooij. Deze scriptie handelt over de problemen die ex-gedetineerden ondervinden bij terugkeer naar de eigen woonplaats en in het bijzonder de terugkeer naar de gemeente Katwijk. Het Project Reïntegratie wordt ook genoemd in de scriptie en vandaar ook uitgenodigd. Hans Moolenburgh, voorzitter van het Platform Kocon, licht de knelpunten mondeling toe. Na afloop dringen verschillende raadsleden aan op het vinden van oplossingen voor de weergegeven problemen. Door de fusie en een wisseling van wethouders ontstaat vertraging in het overleg en een aanpak van de knelpunten blijft liggen. Op 12 december 2005 volgt een bespreking over de knelpunten en voorstellen met wethouders van Duijn en Mostert en ambtenaren. Het Platform heeft speciaal voor dit overleg een verkorte notitie opgesteld met een aantal concrete voorstellen. Tijdens dit overleg werd gezocht naar oplossingen en zijn voorstellen besproken en verdere vervolgafspraken gemaakt. Op 14 maart 2006 ontvangt het Platform een schriftelijke reactie op de voorstellen, mede gebaseerd op de bespreking van 12 december Op 16 juni wordt deze reactiebrief besproken met wethouders de Jong en van Duijn. Afgesproken wordt dat er een vervolgoverleg zal plaats vinden met wethouder de Jong teneinde de vervolgstappen te bespreken en het verslag van de bijeenkomst vast te stellen. Op 1 juni 2006 start de Voedselbank Katwijk als afdeling van de Voedselbank Leiden. Het gaat om een particulier initiatief met een jaar ondersteuning vanuit het Platform Kocon. Op 23 augustus vindt een overleg plaats met medewerkers van Sociale Zaken en vrijwilligers van de Voedselbank. Zij dringen vooral aan op een uitbreiding van schuldhulpverlening en een andere manier van werken. Op 25 augustus krijgen wethouders de Jong en van Duijn informatie over het verloop bij de voedselbank. Tijdens dit overleg wordt afgesproken dat vanuit Platform een notitie wordt opgesteld met alle eerder genoemde knelpunten aangevuld met de bevindingen vanuit de Voedselbank Katwijk. Op 16 november 2006 wordt de conceptnotitie besproken met wethouder de Jong en wethouder van Duijn. Afgesproken wordt om een bijgestelde versie van de notitie Alle inwoners tellen mee aan te bieden aan het college en de raad van de gemeente Katwijk.

54 Bijlage 2 Bijzondere bijstand en collectieve verzekering Vergoedingen voor mensen met een minimuminkomen gemeente Katwijk: Vergoeding voorkoming sociaal maatschappelijk isolement 100,00 per kalenderjaar per gezinslid. Ook kosten van een NS Voordeelurenkaart. Vergoeding van telefoonkosten voor 65-plussers Maximaal 115,00 per jaar voor inwoners vanaf 65 jaar met een inkomen op een AOW-niveau die jaarlijks meer dan 200,- aan telefoonkosten hebben en geen groot vermogen. De vrij te laten bedragen voor eigen vermogen is voor een alleenstaande 5.180,00 en voor gehuwden ,00 Vergoeding schoolgaande kinderen 92,50 per kind groep 6, 7 en 8 basisonderwijs en/of 187,50 per kind op het voortgezet onderwijs tot 18 jaar. Vergoeding producten publiekszaken Onder andere de kosten voor Identiteitskaart, 65+Pas en Belbuspas. Vergoeding computer en internet Renteloze lening voor PC tot max. 850,- voor kinderen tot 18 jaar. Voor abonnementskosten internet tot maximaal 15,- per maand. Aanvulling op AOW Voor inwoners van 65 jaar of ouder en een onvolledige AOW-uitkering. De bijstandsnorm voor personen van 65 jaar of ouder per maand is: voor alleenstaande 913,18, voor een alleenstaande ouder 1.133,09 en voor gehuwden 1.261,72. Verhuiskostenvergoeding gehandicapten Maximaal 2.268,90 aan een gehandicapte op grond van ergonomische beperkingen in de huidige woning of aan een niet gehandicapte voor het vrijmaken van een woning ten behoeve van een gehandicapte. Vervoersvoorzieningen Een tegemoetkoming in de kosten voor een (rolstoel)taxi, gebruik eigen auto of scootermobiel. Bij de beoordeling weegt het kunnen gebruiken van de belbus mee. De folders zijn te vinden in het gemeentehuis en op de website Pagina53

55 Collectieve ziektekostenverzekering gemeente Katwijk 2007 Voor inwoners van Katwijk met een minima-inkomen is het mogelijk deel te nemen aan de collectieve zorgverzekering van de gemeente Katwijk in combinatie met Zorg en Zekerheid (Z&Z). Hiertoe moet een speciaal aanvraagformulier worden ingevuld. Dekking: Basisverzekering, AV-TOP en AV-gemeente. Maximale vergoeding vanuit de bijzondere bijstand: 13,45 per maand. Voorwaarde voor deelname is een inkomenstoets en toestemming voor automatische inschrijving. Inkomensgrenzen maandelijks inkomen, excl. (opbouw van) vakantietoeslag per : Alleenstaande, 21 tot 65 jaar: 964,63 per maand Alleenstaande jonger dan 21 jaar: 238,18 per maand* Alleenstaande 65 jaar en ouder: 1048,33 per maand Alleenstaande ouder, 21 tot 65 jaar: 1240,62 per maand Alleenstaande ouder, jonger dan 21 jaar: 513,87 per maand* Echtpaar, 21 tot 65 jaar: 1378,47 per maand Echtpaar, beiden jonger dan 21 jaar per maand Zonder kinderen: 476,36 per maand Met kinderen: 752,05 per maand Echtpaar, één partner jonger dan 21 jaar per maand Zonder kinderen: 927,42 per maand Met kinderen: 1203,11 per maand Echtpaar, beiden 65 jaar en ouder of een partner jonger dan 65 jaar: 1449,23 per maand Thuiswonende kinderen kinderen van 18 jaar of ouder kunnen niet via de collectieve ziektekostenverzekering verzekerd worden. Opmerking: De inkomensgrens kan, onder bepaalde omstandigheden, hoger liggen. Dit is het geval als er sprake is van een recht/ aanspraak op bijzondere bijstand in de kosten van levensonderhoud. Voorstel Zorg en Zekerheid voor een Collectieve Verzekering in 2006 voor Platform Kocon De AV-Gemeente is een speciale aanvullende verzekering die bestemd is voor een specifieke doelgroep, te weten de minima tot een bepaald percentage van het minimum loon. Wij vinden het als zorgverzekeraar belangrijk dat ook deze groep verzekerden een goede aanvullende verzekering kan kiezen. Met name dekking op het gebied van tandheelkunde, orthodontie, brillen en eigen bijdragen zoals de Thuiszorg worden uitgebreid vergoed. Wij sturen u op verzoek een dekkingsoverzicht toe. De collectieve verzekering AV-Gemeente valt uiteen in twee aanvullende verzekeringen: de AV-Gemeente- Standaard en de AV-Gemeente-Top. U bent binnen de collectiviteit vrij te kiezen of u beide verzekeringen aan uw deelnemers wil aanbieden of één van de varianten als speciale aanvullende verzekering wenst. Binnen de AV-Gemeente kunnen wij aanvullende afspraken maken m.b.t. premie-incasso, kortingen en overige administratieve onderwerpen. Als indicatie geef ik u hierbij de premies van Eind november/begin december zullen wij de premies voor volgend jaar bekend maken, tegelijkertijd met de nominale premie. Premies 2005 AV-Gemeente premie verzekerde premie-bijdrage Platform Kocon*) AV-Gemeente-Standaard 11,40 10,20 AV-Gemeente-Top 23,00 7,25 *) U kunt er als organisatie ook voor kiezen een hogere bijdrage te doen in de premie van de aanvullende verzekering. De genoemde bedragen zijn minimum bedragen.

56 Bijlage 3 Gegevens aantallen, budget en uitgaven WWB Katwijk WWB-bestand gemeente Katwijk Gehuwden 78 Alleenstaande ouders 153 Alleenstaanden 273 Totaal 504 Kernkaart Thema Budget en uitgaven gemeente Katwijk per Bijstandsuitkeringen Reïntegratie Bedrag Per huishouden met een bijstandsuitkering Bedrag Per huishouden met een bijstandsuitkering Toegekend Budget Meegenomen van vorig jaar nvt nvt Ontvangsten Uitgaven Overschot/Tekort Katwijk Vergelijkbare Gemeenteklasse 8 Percentage overschot/tekort Percentage overschot/tekort Uitkeringen Reïntegratie Uitkeringen Reïntegratie -2% 41% 0% 39% Thema: Bijzondere bijstand Uitgaven bijzondere bijstand Katwijk Totaal bedrag Bedrag per huishouden met een laag inkomen Vergelijkbare gemeenteklasse Bedrag per huishouden met een laag inkomen Katwijk Vergelijkbare gemeenteklasse Gemiddeld bedrag per ontvanger 323 Gemiddeld bedrag per ontvanger Bron: Gemeente Katwijk, Nota Bijzondere Bijstand, 24 oktober De informatie over de aantallen is afkomstig uit het voorstel voor een eenmalige verstrekking van individuele bijzondere bijstand ter compensatie van gestegen energielasten ( 150 euro voor gehuwden/ alleenstaande ouders en 100 euro voor alleenstaanden) 7 De Kernkaart va het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geeft een jaarlijks een uitgebreid overzicht per gemeente van de belangrijkste resultaten in de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB). Op de website van het Ministerie staan per gemeente de resultaten uitgedrukt in een aantal indicatoren die afzonderlijk of in samenhang met elkaar een beeld geven van de uitvoering van de WWB. De indicatoren worden zo gepresenteerd dat in principe een vergelijking met andere gemeenten mogelijk is. Daarnaast is het mogelijk de resultaten van verschillende jaren sinds de invoering van de WWB te vergelijken. Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid - Aanvullende opmerking: Omdat de fusie van de gemeenten Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg plaats vond met ingang van 2006 zijn de gegevens over het jaar 2005 nog van de afzonderlijke gemeenten vermeld op de website. Voor een totaal overzicht is het wel mogelijk om de drie gemeenten naast elkaar te plaatsen met behulp van de gegevens uit de kernkaarten. 8 Om een goede vergelijking met andere gemeenten mogelijk te maken, zijn alle gemeenten ingedeeld in acht groepen met een vergelijkbaar inwonersaantal. De uitvoeringsresultaten van de gekozen gemeente worden op alle themapagina s vergeleken met de gemiddelde resultaten van de gemeenten in dezelfde grootteklasse. De gemeente Katwijk viel in 2005 in de gemeenteklasse inwoners. Om indicatoren vergelijkbaar te maken, worden zij in de meeste gevallen in percentages uitgedrukt, bijvoorbeeld t.o.v. het totale aantal uitkeringsgerechtigden. Pagina55

57 Website als hulp bij berekenen gemeentelijke vergoedingen Wilt u inwoners van uw gemeente de mogelijkheid bieden via uw gemeentelijke website te berekenen of zij recht hebben op gemeentelijke vergoedingen? En zo een bijdrage leveren aan het voorkomen van onderbenutting van voorzieningen? Dat kan vanaf nu met behulp van de website van StimulanSZ, die dit instrument beschikbaar stelt. De website kan met hulp van een helpdesk en handleiding eenvoudig zelf ingericht worden. Dat betekent: Regelingen invoeren zoals bijzondere bijstand, kwijtschelding van lokale belastingen, langdurigheidstoeslag en gemeentelijke minimaregelingen. Er wordt tevens gewerkt aan de mogelijkheid om ook het recht op diverse landelijke regelingen te berekenen; Eigen normen, bedragen, teksten, inkomensgrenzen e.d. invoeren; Website aanpassen aan de gemeentelijke huisstijl. Voor meer informatie zie de website van StimulanSZ, Bron: Kosten De kosten van een jaarabonnement zijn afhankelijk van het inwonertal van uw gemeente (of intergemeentelijke sociale dienst). Alle prijzen zijn exclusief 19% BTW. Abonnees van StimulanSZ krijgen 20% korting. Gemeentegrootteklasse* Prijs regulier jaarabonnement Prijs jaarabonnement met StimulanSZ-korting (20%) Minder dan inwoners tot inwoners tot inwoners tot inwoners tot inwoners We onderzoeken samen met het NIBUD tevens de mogelijkheid om via de website ook het recht op diverse landelijke regelingen te berekenen. Denk daarbij aan regelingen als kinderbijslag, huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag, tegemoetkoming scholieren 18- en 18+, aanvullende bijstand en alle heffingskortingen. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om de website te koppelen aan andere informatie voor Wie zijn bij dit project betrokken? In dit project werkt StimulanSZ samen met het NIBUD. Meer informatie: Bron:

58 Bijlage 4 Aantallen en resultaten schuldhulpverlening Tabel 7 Aantallen cliënten schuldhulpverlening per gemeente Aanmeldingen Schuldregeling getroffen WSNP-verklaring afgegeven jaar Stadsbank Leiden Alphen a/d Rijn ISD Bollenstreek Katwijk Oegstgeest Leiderdorp Voorschoten Noordwijk Zoeterwoude Totaal Tabel 8 Percentage dat schuldregeling of WSNP-verklaring krijgt Schuldregeling getroffen WSNP-verklaring afgegeven jaar percentage van aanmeldingen % % % % Stadsbank Leiden Alphen a/d Rijn ISD Bollenstreek Katwijk Oegstgeest Leiderdorp Voorschoten Noordwijk Zoeterwoude Totaal Tabel 9 Aantal succesvolle en onsuccesvolle afsluitingen Succesvol afgesloten Niet succesvol afgesloten jaar aantal aantal aantal aantal Stadsbank Leiden Alphen aan den Rijn ISD Bollenstreek Katwijk Oegstgeest Leiderdorp Voorschoten Noordwijk Zoeterwoude Totaal Pagina57

59 Opmerkingen bij de Tabellen schuldhulpverlening 9 : In de aanmeldingen in Tabel 7 zijn zowel cliënten voor een eenmalig gesprek als cliënten die een intakegesprek hadden opgenomen. In Tabel 8 zijn de aantallen schuldregelingen en WSNP-verklaringen weergegeven als percentage van de aanmeldingen. Kanttekening hierbij is dat voor elk gezinslid van de schuldenaar een WSNPverklaring wordt afgegeven. Dit verklaart dat het percentage afgegeven WSNP-verklaringen hoger kan zijn dan 100% (Voorschoten). Niet alle gemeenten konden gegevens leveren over het resultaat van hun dienstverlening. De beschikbare informatie staat in tabel 9. In deze tabel staan de aantallen cliënten die de schuldregeling na drie jaar met succes hebben afgesloten. De niet-succesvolle cliënten hebben de drie jaar niet vol kunnen houden. Degenen voor wie een WSNP-verklaring wordt afgegeven zijn in feite ook niet succesvol omdat het niet is gelukt een schuldregeling te treffen. 9 Bron:Huurschulden en huisuitzettingen in Zuid-Holland Noord- cijfers, trends, problemen, oplossingen Uitgave GGD Hollands Midden in opdracht van de gemeente Leiden, december Het rapport, met nadere verklaringen en aanbevelingen is te vinden op de website:

60 Bijlage 5 Voorbeeld Convenant Nazorg Veelplegers gemeente Dordrecht Opmerking vooraf: Onderstaande tekst is een beperkte selectie van het gehele convenant 10 van de gemeente Dordrecht en is uitsluitend bedoeld om een indruk te geven van de inspanningen die een gemeente en andere betrokken partijen kunnen verrichten. Convenant Nazorg Veelplegers Dordrecht, 10 oktober 2005 In het Convenant Nazorg Veelplegers Dordrecht hebben de betrokken partijen bij de nazorg van veelplegers de intentie uitgesproken om in gezamenlijkheid een sluitende aanpak te realiseren om de veelplegers nazorgtrajecten aan te bieden in aansluiting op de inspanningen van de justitiële partners genoemd in het convenant Persoons Gebonden Aanpak. Deze inspanning spelen zich af op een zevental terreinen, namelijk: 1. Identiteitspapieren en inschrijving gemeente Dordrecht 2. Huisvesting 3. Arbeid/inkomen 4. Onderwijs 5. Zorg 6. Schuldhulpverlening 7. Dagbesteding 1. Identiteitspapieren en inschrijving Voor de inschrijving bij de gemeente en het verkrijgen van identiteitspapieren hebben de afdeling Publiekszaken en de PI Dordtse Poorten afspraken gemaakt voor een soepele afhandeling. Een veelpleger hoeft voor deze zaken niet meer de gevangenis uit om in persoon langs te gaan bij de gemeente. Ook de politie zorgt ervoor dat formulieren bij vermissing van een identiteitsbewijs in de PI ingevuld kunnen worden. Voor veelplegers die in aanmerking komen bij de Sociale Dienst voor een WWB uitkering (bijstand) is het mogelijk om door middel van een volmacht de kosten vergoed te krijgen van een identiteitsbewijs Huisvesting Uit onderzoek is gebleken dat huisvesting een belangrijke voorwaarde is om weer succesvol terug te kunnen keren in de samenleving. De gemeente is in gesprek met de woningbouwcorporaties om ervoor te zorgen dat veelplegers die uit detentie komen niet direct na detentie op straat komen te staan. Gedacht wordt om voor sommige veelplegers een tussenhuis te realiseren waarin een veelpleger omringd wordt door zorg, zoals woonbegeleiding. Gemeente, woningbouwcorporaties en reclasseringsinstellingen zijn in principe eens over het vraagstuk van huisvesting, maar de precieze uitwerking dient nader gedefinieerd te worden. 10 Het convenant van de gemeente Dordrecht is te downloaden op de website te vinden onder veelplegers, voorbeelden nazorg. 11 Niet alle veelplegers (zoals vrouwen en jongeren) zullen in PI de Dordtse Poorten zitten. Het verstrekken van identiteitspapieren en de inschrijving bij de gemeente moet in samenwerking met andere inrichtingen gebeuren. Pagina59

61 3. Arbeid en inkomen Wanneer de veelpleger uit detentie komt dient hij of zij direct naar het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) te gaan om een intake te krijgen. De PI of de reclassering regelt deze afspraak voor de veelpleger. Bij het CWI wordt bekeken of de veelpleger geschikt is om direct aan de slag te gaan of dat hij of zij in aanmerking moet komen voor een uitkering. Jonge veelplegers worden na intake bij het CWI besproken in het multidisciplinaire team (MDT) van Route 23. Jongeren die een uitkering aanvragen dienen 32 uur per week te werken in de jongerenwerkplaats. Daarin vindt begeleiding plaats naar reguliere arbeid en of scholing. 4. Onderwijs Jeugdige veelplegers dienen na detentie zo veel mogelijk teruggeleid te worden naar school. Scholen hebben hierin een verantwoordelijkheid om leerlingen terug te nemen die hun schoolopleiding willen afmaken. Regionaal Bureau Leerplicht (het RBL+) dient erop toe te zien dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. In de Permanente Commissie Leerlingenzorg kunnen leerlingen door de scholen van het Samenwerkingsverband (speciaal) Voortgezet Onderwijs worden aangemeld om de leerling te indiceren en te verwijzen. Daarnaast hebben de scholen ook voorzieningen als Time Out en Rebound om leerlingen tijdelijk op te vangen als het even niet goed lukt op school. Jeugdreclassering en de scholen dienen goede afspraken te maken over de nazorg van jeugdige veelplegers. 5. Zorg Zorg dan wel hulpverlening is één van de belangrijkste terreinen bij de nazorg van veelplegers. De nazorg begint al in detentie wanneer geïnventariseerd wordt waar de veelpleger behoefte aan heeft. In principe levert één van de reclasseringsinstellingen een casemanager die een plan van aanpak opstelt inclusief de invulling van de specifieke zorgvraag. Indien na het verplichte reclasseringstraject nog verdere behoefte bestaat aan nazorg wordt dit in het casusoverleg besproken waarna de casemanager de veelpleger in een naadloze overdracht overdraagt aan de instelling die reguliere ambulante (outreachende) hulpverlening levert. 6. Schuldhulpverlening Voor een nieuwe start in de maatschappij is het belangrijk dat schulden uit het verleden snel afgebouwd worden. Indien de veelpleger schulden heeft, dient dit via een regeling te worden afgebouwd. Via Bureau Schuldhulpverlening dient per geval bekeken te worden op welke manier een afbetalingsregeling getroffen kan worden. Dit geldt ook voor schulden bij het CJIB (centraal justitieel incassobureau). 7. Dagbesteding Het is belangrijk voor een (jeugdige) veelpleger dat hij of zij direct uit detentie dagbesteding heeft. Hierdoor heeft de veelpleger iets omhanden en zal de veelpleger minder snel terugvallen in het oude patroon. Dit wordt met name al gewaarborgd door scholing en werk (route 23), maar soms is het ook noodzakelijk dat er andere nuttige dagbesteding is, zoals sporten, etc. BELANGRIJK: Vooralsnog beperkt de uitwerking van bovengenoemd Convenant Nazorg Veelplegers zich tot de gemeente Dordrecht, maar gelet op de Arrondissementsbrede aanpak van veelplegers kan dit convenant als voorbeeld dienen voor samenwerking met andere gemeenten.

62 Bijlage 6 Formulier inlichtingen voor aanvraag bijstand gemeente Katwijk

63

64 Pagina63

65 udfffffy7x

66 65 Pagina

67

68 67 Pagina

69

70 69 Pagina

71

72 71 Pagina

73

74 73 Pagina

75

76 Pagina 75 Aanvraagformulier in te vullen voor bijstand gemeente Katwijk

77 Bijlage 7 Argumentenkaart Armoede Argumentenkaart Armoedebestrijding met do s en dont s voor bestuurders. inwoners tellenuitvouwbare mee Platform februari 2007 Opvragen van het Alle boekje met de (grote) kaart enkocon een uitgebreid verslag over de discussie Armoedebestrijding op en

78 77 Pagina

79 Bijlage 8 Project Nazorg Ministerie van Justitie I N Project Aansluiting Nazorg Jaarlijks belanden zo n 35 duizend inwoners van van deze mensen leven al langere tijd in de marge van de samenleving, zorgen voor onrust, overlast en schade die rechtstreeks voortkomt uit criminaliteit. Vaak kosten zij ook de gemeente K O R T ex-gedetineerden per jaar; eindtermen op vier basisvoorwaar Nederlandse gemeenten in een penitentiaire inrichting (PI). Dit is een complexe groep: veel T den reïntegratie: identiteitspapieren, onderdak, inkomen en zorg; verbetering samenwerking tussen gemeenten, andere ketenpartners en penitentiaire inrichtingen; een vast aanspreekpunt in 483 gemeenten; medewerkers maatschappelijke dienstverlening op casusniveau; regionale kwartiermakers als advii seurs voor PI s en gemeenten op beleidsniveau. veel geld aan opvang, extra zorg en politie-inzet. Het streven is uiteraard dat deze mensen niet Wat dragen we over? Om recidive te terugvallen in hun criminele gedrag. Dat is in verminderen, is betere samenwerking hard nodig. De vraag is: hoe kunnen we gezamenlijk het belang van u als gemeente, van de organiseren dat gedetineerden op een actieve en samenleving en uiteraard ook van de ex- sluitende manier vanuit het gevangeniswezen op gedetineerde zelf. Daarvoor is goede nazorg een goede wijze weer terugkeren in de maatschappij? Is het bijvoorbeeld voldoende als nodig. Samenwerking tussen gemeenten, andere iemand op het moment van ontslag ketenpartners en penitentiaire inrichtingen is ingeschreven staat bij bureau huisvesting? Of moet het gevangeniswezen ervoor zorgen dat de daarbij onontbeerlijk. ex-gedetineerde ook echt een huis heeft? Om In deze factsheet leest u wat deze samenwerking zaken goed over te dragen, moeten er heldere en het Project Aansluiting Nazorg globaal afspraken zijn over de samenwerking en de taakverdeling. inhouden. Coördinatiepunt Om de stap naar de buitenwereld voor de gedetineerde te vragen we alle 483 Nederlandse gemeenten een vast aanspreeken coördinatiepunt in te stellen. Dit coördinatiepunt kan dienen om de overdracht van gedetineerden naar de vrije samenleving te begeleiden. Iedere gedetineerde wordt bij binnenkomst gescreend en aan het eind van detentie overgedragen aan dit coördinatiepunt. Hierbij worden alle relevante gegevens ten aanzien van de vier basis deelgebieden (identiteitspapieren, onderdak, inkomen en zorg) naar de Reïntegratie Vanuit de Dienst Justitiële coördineren, Inrichtingen (DJI) werken wij hard om de reïntegratie van onze gedetineerden zo goed mogelijk te laten verlopen. Binnen de muren probeert DJI de mensen al voor te bereiden op de stap naar buiten. We bieden langverblijvende gedetineerden bijvoorbeeld gedragsinterventies aan, zoals arbeidstoeleiding, schuldhulpverlening en agressietraining. Voor alle gedetineerden werken we aan vier basisvoorwaarden voor een goede reïntegratie: identiteitspapieren, onderdak, inkomen, zorg Op het moment van ontslag willen we graag dat al deze zaken geregeld zijn. Daarvoor is de ex-gedetineerde zélf verantwoordelijk. In de praktijk blijkt echter dat veel ex-gedetineerden moeite hebben met deze verantwoordelijkheid: Zij verlaten de inrichting vaak zelfs zonder te weten waar ze die avond moeten eten en slapen. Hun gebrek aan zelfredzaamheid veroorzaakt overlast voor de gemeenten en vergroot bovendien de kans op recidive. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat 71 procent van de ex-gedetineerden binnen zes jaar weer vervalt in hun oude criminele gedrag Alle inwoners (Wartna, 2005).tellen mee Platform Kocon februari 2007

Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag

Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag Agendanr. : Doc.nr : B2003 14372 Afdeling: : Sociale Zaken en Werkgelegenheid B&W-VOORSTEL Onderwerp : Langdurigheidstoeslag 2003 Financiële regeling voor langdurige minima: langdurigheidstoeslag Algemeen:

Nadere informatie

Hoofdlijnen van het wetsvoorstel aanscherping WWB 2012

Hoofdlijnen van het wetsvoorstel aanscherping WWB 2012 Bijlage bij raadsvoorstel nr. 11-102 A. Inleiding Hoofdlijnen van het wetsvoorstel aanscherping WWB 2012 De regering vindt dat er meer mensen aan het werk moeten. Werk is de basis voor zelfstandigheid,

Nadere informatie

Overzicht huidige minimaregelingen

Overzicht huidige minimaregelingen Datum 10 juni 2014 1 (7) Overzicht huidige minimaregelingen Auteur Eveline Bal, Beleidsadviseur Werk & Inkomen Het huidige minimabeleid van de gemeente Nieuwegein kent verschillende instrumenten ter bestrijding

Nadere informatie

Brochuretekst SZW. Wet werk en bijstand Januari 2012

Brochuretekst SZW. Wet werk en bijstand Januari 2012 Brochuretekst SZW Wet werk en bijstand Januari 2012 Wet werk en bijstand Iedereen moet zoveel mogelijk in zijn eigen levensonderhoud voorzien met werken. Lukt dit niet, dan helpt de overheid u met werk

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Inhoudsopgave Wanneer hebt u recht op bijstand? 3 Hoe vraagt u een bijstandsuitkering aan? 4 Hoe hoog is uw bijstandsuitkering?

Nadere informatie

Wijziging Wet werk en bijstand en samenvoeging WIJ. Corina Garcia Consulent Werk, inkomen en zorg

Wijziging Wet werk en bijstand en samenvoeging WIJ. Corina Garcia Consulent Werk, inkomen en zorg Wijziging Wet werk en bijstand en samenvoeging WIJ Corina Garcia Consulent Werk, inkomen en zorg WELKOM AGENDA Uitgangspunten van de wijzigingen Meest ingrijpende wijzigingen IOAW Wijzigingen voor gemeente

Nadere informatie

Nieuwsbrief Minimabeleid 2010 Gemeente Schagen

Nieuwsbrief Minimabeleid 2010 Gemeente Schagen Nieuwsbrief Minimabeleid 2010 Gemeente Schagen JANUARI, 2010 In deze nieuwsbrief wordt u geïnformeerd over de volgende onderwerpen: de individuele bijzondere bijstand; de categoriale bijzondere bijstand;

Nadere informatie

Behandelend ambtenaar F. Tinselboer, 0595-750304 gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Tinselboer)

Behandelend ambtenaar F. Tinselboer, 0595-750304 gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Tinselboer) Vergadering : 16 mei 2006 Agendanummer: 7 Status: hamerstuk Behandelend ambtenaar F. Tinselboer, 0595-750304 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. F. Tinselboer) Aan de gemeenteraad, Onderwerp: Aanvullend

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Iedere Nederlander moet zelf in zijn levensonderhoud voorzien. Lukt u dat niet én zijn er geen andere voorzieningen, dan helpt

Nadere informatie

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Gemeente Noordoostpolder 19 augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. Doelen en doelgroep... 4 2.1. Doelen... 4 2.1.1.

Nadere informatie

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd.

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd. Bijzondere bijstand U kunt onverwacht voor noodzakelijke uitgaven komen te staan als gevolg van bijzondere individuele omstandigheden. Als u daarbij een laag inkomen heeft en geen of weinig vermogen dan

Nadere informatie

PARTICIPATIEWET. Maar nu.wat verandert er allemaal??

PARTICIPATIEWET. Maar nu.wat verandert er allemaal?? PARTICIPATIEWET Inleiding Iedereen die kan werken, maar het op de arbeidsmarkt zonder steuntje in de rug niet redt, valt vanaf 1 januari 2015 onder de Participatiewet. De Participatiewet is er namelijk

Nadere informatie

B E R A A D S G R O E P

B E R A A D S G R O E P Deze Beraadsgroep kent 31 deelnemers. Sjaak Rijk is kwaliteitsadviseur bij Sociale Zaken Almere. Hij zal de deelnemers aan deze Beraadsgroep informeren over de wijzigingen in de Wet werk en bijstand sinds

Nadere informatie

Presentatie over aangekondigde wetswijzigingen per 1-1-2012

Presentatie over aangekondigde wetswijzigingen per 1-1-2012 Presentatie over aangekondigde wetswijzigingen per 1-1-2012 door: Hans de Vroome Beleidsadviseur Werk & Inkomen BPV Regeerakkoord Meer met minder? AOW-leeftijd naar 66 jaar in 2020, daarna koppeling levensverwachting

Nadere informatie

Beleidsplan minimabeleid 2014-2017

Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Beleidsplan minimabeleid 2014-2017 Pagina 1 Inleiding: Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

BELEIDSREGELS MINIMABELEID GEMEENTE HOOGEVEEN

BELEIDSREGELS MINIMABELEID GEMEENTE HOOGEVEEN BELEIDSREGELS MINIMABELEID GEMEENTE HOOGEVEEN Het college van de gemeente Hoogeveen, gelet op artikel 35, Wet Werk en Bijstand, besluit vast te stellen de volgende beleidsregels: beleidsregels minimabeleid

Nadere informatie

Veranderingen in de Wet werk en bijstand in 2015

Veranderingen in de Wet werk en bijstand in 2015 Veranderingen in de Wet werk en bijstand in 2015 1. Gevolgen voor de alleenstaande ouder Alleenstaande ouderkop Vanaf 1 januari 2015 ontvangen de meeste alleenstaande bijstandsouders een lagere uitkering.

Nadere informatie

Wet Werk en Bijstand de belangrijkste punten op een rij. Letterlijke teksten uit het wetsvoorstel

Wet Werk en Bijstand de belangrijkste punten op een rij. Letterlijke teksten uit het wetsvoorstel Wet Werk en Bijstand de belangrijkste punten op een rij. Letterlijke teksten uit het wetsvoorstel 1. inleiding Het wetsvoorstel omvat een aantal maatregelen die de vangnetfunctie van de WWB en van de Wet

Nadere informatie

gemeente Steenbergen

gemeente Steenbergen gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen - Welberg De raad van de gemeente Steenbergen; In behandeling genomen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 8 november

Nadere informatie

Toeslagenverordening WWB gemeente Kerkrade 2012

Toeslagenverordening WWB gemeente Kerkrade 2012 Bijlage behorende bij ontwerpbesluit nr. 12Rb020 d.d. 25 april 2012. Toeslagenverordening WWB gemeente Kerkrade 2012 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Begrippen 1. Alle begrippen die in deze verordening

Nadere informatie

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Nota Evaluatie Minimabeleid 2009 Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Inleiding Met een adequaat minimabeleid willen we voorkomen dat burgers met een minimuminkomen in een te grote achterstandspositie

Nadere informatie

TOELICHTING op de Bijstandsverordening / Toeslagenverordening gemeente Oegstgeest 2004

TOELICHTING op de Bijstandsverordening / Toeslagenverordening gemeente Oegstgeest 2004 TOELICHTING op de Bijstandsverordening / Toeslagenverordening gemeente Oegstgeest 2004 Algemene toelichting Tot 1 januari 1996 gold voor de bijstandsverlening een uiterst gedifferentieerde normensystematiek.

Nadere informatie

Raadsbesluit. De gemeenteraad van gemeente Leudal. Agendapunt 8. Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer.

Raadsbesluit. De gemeenteraad van gemeente Leudal. Agendapunt 8. Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer. Raadsbesluit De gemeenteraad van gemeente Leudal Agendapunt 8 Gezien het voorstel van het college d.d. 11 november 2014 nummer. gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel b en artikel 36 van de Participatiewet;

Nadere informatie

Onderwerp: Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Overbetuwe 2015

Onderwerp: Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Overbetuwe 2015 Onderwerp: Verordening persoonlijk minimabudget gemeente Overbetuwe 2015 Ons kenmerk: 14RB000110 Nr. 8f De raad van de gemeente Overbetuwe; gelezen het raadsvoorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Koopkrachttegemoetkoming aanvragen

Koopkrachttegemoetkoming aanvragen Koopkrachttegemoetkoming aanvragen Extra geld voor mensen met een laag inkomen Heeft u een laag inkomen? Heeft u bijvoorbeeld weinig loon, weinig inkomsten of een uitkering? Dan heeft u dit jaar misschien

Nadere informatie

Artikel 31. Toelichting. De Participatiewet wordt als volgt gewijzigd: Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd:

Artikel 31. Toelichting. De Participatiewet wordt als volgt gewijzigd: Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd: Artikel 31 Laatste bewerking op 14 juli 15 De Participatiewet wordt als volgt gewijzigd: Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd: 1. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd: a. In de onderdelen n en r, onder

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00210 RV2009-121

Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00210 RV2009-121 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 2 april 2009 AB09.00210 RV2009-121 Gemeente Bussum Vaststellen verordening Langdurigheidstoeslag gemeente Bussum 2009 Brinklaan 35 Postbus

Nadere informatie

Vastgestelde verordening - Verordening individuele studietoeslag Participatiewet gemeente Zoeterwoude 2015

Vastgestelde verordening - Verordening individuele studietoeslag Participatiewet gemeente Zoeterwoude 2015 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Zoeterwoude Publicatiedatum: 19-12-2014 Nummer gemeenteblad: 0355 Vastgestelde verordening - Verordening individuele studietoeslag Participatiewet gemeente

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Regionale Sociale Dienst Hoeksche Waard 2015

Verordening individuele studietoeslag Regionale Sociale Dienst Hoeksche Waard 2015 Verordening individuele studietoeslag Regionale Sociale Dienst Hoeksche Waard 2015 Het algemeen bestuur van de Regionale Sociale Dienst Hoeksche Waard 2015; gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur

Nadere informatie

Inkomenseffecten Participatiewet en kostendelersnorm WWB. Nibud, 2013

Inkomenseffecten Participatiewet en kostendelersnorm WWB. Nibud, 2013 Inkomenseffecten Participatiewet en kostendelersnorm WWB Nibud, 2013 Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 INKOMENSEFFECTEN... 4 2.1 Alleenstaande Wajonger... 4 2.2 Wajonger met een partner... 6 2.3 Wajonger bij ouders...

Nadere informatie

Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u?

Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u? Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u? Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u? Vanaf 2015 is er veel veranderd rondom werk en inkomen. Zo is de Participatiewet ingevoerd, zijn

Nadere informatie

Bijlagen: 1. Verordening. Voorstel: 1. Besluiten de Verordening Langdurigheidstoeslag Wet werk en bijstand Gemeente Oosterhout 2009 vast te stellen.

Bijlagen: 1. Verordening. Voorstel: 1. Besluiten de Verordening Langdurigheidstoeslag Wet werk en bijstand Gemeente Oosterhout 2009 vast te stellen. NOTA VOOR DE RAAD Datum: 23 januari 2009 Nummer raadsnota: Onderwerp: Verordening langdurigheidstoeslag Portefeuillehouder: Bode Bijlagen: 1. Verordening Ter inzage: 1. Voorstel: 1. Besluiten de Verordening

Nadere informatie

Officiële naam regeling Verordening Individuele Studietoeslag Participatiewet Breda 2015

Officiële naam regeling Verordening Individuele Studietoeslag Participatiewet Breda 2015 Wetstechnische informatie Overheidsorganisatie Gemeente Breda Officiële naam regeling Verordening Individuele Studietoeslag Participatiewet Breda 2015 Citeertitel Verordening Individuele Studietoeslag

Nadere informatie

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 november 2014;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 november 2014; De raad van de gemeente Steenbergen; overwegende dat vaststelling van een verordening wettelijk is voorgeschreven; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 november 2014;

Nadere informatie

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 2012;

Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 2012; RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Hilversum, Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 2012; Gelet op: - artikel 147 van de Gemeentewet en; - artikel 36 en artikel 8, eerste

Nadere informatie

Informatie. Bijzondere bijstand. Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend.

Informatie. Bijzondere bijstand. Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend. Informatie Gemeente Hof van Twente, Postbus 54, 7470 AB Goor Tel. 0547 85 85 85 Fax 0547 85 85 86 E-mail: info@hofvantwente.nl Website: www.hofvantwente.nl Bijzondere bijstand Als u als gevolg van bijzondere

Nadere informatie

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT01753 Datum vergadering: Nota openbaar: Ja 2? MEI 20Í4 Onderwerp: Planning aanpassing minimabeleid Advies:» Kennisnemen van deze nota» Instemmen met de

Nadere informatie

Beleidsregels financieel vangnet.

Beleidsregels financieel vangnet. Algemeen: Met ingang van 1 januari 2015 krijgen de gemeenten er een groot aantal nieuwe taken bij. Het gaat om de decentralisatie van een aantal taken uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ),

Nadere informatie

Artikel 31. Toelichting. Artikel 31, tweede lid, onderdeel u, van de Wet werk en bijstand komt te luiden:

Artikel 31. Toelichting. Artikel 31, tweede lid, onderdeel u, van de Wet werk en bijstand komt te luiden: Artikel 31 Laatste bewerking op 24 januari Artikel 31, tweede lid, onderdeel u, van de Wet werk en bijstand komt te luiden: u. hetgeen een mantelzorger op grond van het bepaalde bij of krachtens artikel

Nadere informatie

Artikel 7 Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als Toeslagenverordening Wet werk en bijstand 2012-A.

Artikel 7 Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als Toeslagenverordening Wet werk en bijstand 2012-A. De raad van de gemeente Woerden; Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 augustus 2012 met overneming van de daarin vermelde motieven; gelet op artikel 8 lid 1 onderdeel c en artikel

Nadere informatie

Iedereen kan meedoen. Financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen

Iedereen kan meedoen. Financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Iedereen kan meedoen Financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Voor mensen met een laag inkomen en weinig vermogen is het niet altijd gemakkelijk om rond te komen. Een keer een

Nadere informatie

Bijlage bij raadsvoorstel

Bijlage bij raadsvoorstel Bijlage bij raadsvoorstel Inleiding De PvdA De Marne heeft via een initiatiefvoorstel in de raadsvergadering van 22 november 2005 het college gevraagd aanvullend minimabeleid te formuleren. Dit voorstel

Nadere informatie

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Categoriale bijzondere bijstand 3. Doelgroep 4. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015. Gemeente.

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015. Gemeente. De raad van de gemeente.; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders..; gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel c, en derde lid, van de Participatiewet; overwegende dat het van

Nadere informatie

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008

Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten. Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni 2008 Koopkrachteffecten en de nieuwe compensatieregeling chronisch zieken en gehandicapten Nibud, juni

Nadere informatie

MEMO. Lokaal. Geachte raad,

MEMO. Lokaal. Geachte raad, MEMO Aan: De gemeenteraad Van: Het college van B&W Onderwerp: Overzicht van minimaregelingen 3 november 2015 Bijlage: bijstandsnormen hoogbijstand Afschrift aan: snor Geachte raad, Op uw verzoek, gedaan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 277 Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met de herziening van de definities van gezin en middelen (Wet afschaffing huishoudinkomenstoets)

Nadere informatie

De Raad van de gemeente Ede,

De Raad van de gemeente Ede, De Raad van de gemeente Ede, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Ede d.d. 11 november 2014; gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel b, en tweede lid, van de Participatiewet; overwegende

Nadere informatie

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014 De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014 Per 1 januari 2014 worden de AOW, ANW, WW, WIA, WAO, TW, Wajong, WWB, IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon per 1 januari

Nadere informatie

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren.

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren. Weet u hoe u een bijdrage kunt krijgen voor de kosten die u maakt? Verschillende vergoedingen van de gemeente zijn mogelijk als de kosten voor u te hoog oplopen. Dat is mooi, maar tegelijkertijd lastig.

Nadere informatie

Evaluatie. Minimabeleid. gemeente De Marne

Evaluatie. Minimabeleid. gemeente De Marne Evaluatie Minimabeleid 2006 gemeente De Marne Inleiding De gemeente De Marne heeft haar minimabeleid in april 2006 geëvalueerd en besloten aanvullend op het reeds bestaande beleid een aantal regelingen

Nadere informatie

Verordening bijdrageregeling minima gemeente Nunspeet 2015

Verordening bijdrageregeling minima gemeente Nunspeet 2015 Verordening bijdrageregeling minima gemeente Nunspeet 2015 De raad van de gemeente Nunspeet; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van; gelet op het bepaalde in artikel 147 van de Gemeentewet;

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Toelichting. Algemeen. Verbeteren positie arbeidsmarkt arbeidsgehandicapten

Toelichting. Algemeen. Verbeteren positie arbeidsmarkt arbeidsgehandicapten Toelichting Algemeen De invoeringswet Participatiewet introduceert een studieregeling in de Participatiewet: de individuele studietoeslag. Hiermee krijgt het college de mogelijkheid mensen, van wie is

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. Algemene bepalingen

HOOFDSTUK 1. Algemene bepalingen Verordening individuele inkomenstoeslag 2015 Kenmerk: 184268 De raad van de gemeente Oldebroek; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 oktober 2014; gelet op artikel 8, eerste lid,

Nadere informatie

Effectiever minimabeleid in Amersfoort

Effectiever minimabeleid in Amersfoort Effectiever minimabeleid in Amersfoort Trudi Nederland Marieke Wentink Marian van der Klein M.m.v. Marie-Christine van Dongen en Monique Stavenuiter Oktober 2007 Verwey- Jonker Instituut Samenvatting

Nadere informatie

Iedereen kan meedoen financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen

Iedereen kan meedoen financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Iedereen kan meedoen financieel steuntje in de rug voor inwoners met een minimaal inkomen Voor mensen met een laag inkomen en weinig vermogen is het niet altijd gemakkelijk om rond te komen. Een keer een

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet BMWE 2015

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet BMWE 2015 Verordening individuele studietoeslag Participatiewet BMWE 2015 De raad van de gemeente De Marne; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 december 2015; gezien de adviezen van de stichting

Nadere informatie

Artikelsgewijze toelichting op de Toeslagenverordening WWB ISD Bollenstreek 2012

Artikelsgewijze toelichting op de Toeslagenverordening WWB ISD Bollenstreek 2012 Artikelsgewijze toelichting op de Toeslagenverordening WWB ISD Bollenstreek 2012 Artikel 1 Begripsomschrijving Om te voorkomen dat de betekenis van de begrippen van de WWB en de verordening uiteen lopen

Nadere informatie

Wethouder Edwin Voorbij Aan de gemeenteraad Postbus 15 1440AA Purmerend

Wethouder Edwin Voorbij Aan de gemeenteraad Postbus 15 1440AA Purmerend gemeentebestuur PURMEREN Postbus 15 1440 AA Purmerend telefoon 0299-452452 telefax 0299-452124 Wethouder Edwin Voorbij Aan de gemeenteraad Postbus 15 1440AA Purmerend uw brief van uw kenmerk ons kenmerk

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Datum Raadsvergadering: Bestuurlijk hoofdthema: BBVnummer: 108667 Raadsvoorstel: 109814 Portefeuillehouder: Maret Rombout Paraaf controller: Datum Paraaf Onderwerp Vaststelling

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-12-2014 Nummer voorstel: 2015/4

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-12-2014 Nummer voorstel: 2015/4 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 16-12-2014 Nummer voorstel: 2015/4 Voor raadsvergadering d.d.: 13-01-2015 Agendapunt: 7 Onderwerp:

Nadere informatie

Verordening. Verordening individuele inkomenstoeslag 2015

Verordening. Verordening individuele inkomenstoeslag 2015 Verordening Verordening individuele inkomenstoeslag 2015 Artikel 1 Begrippen In deze verordening wordt verstaan onder: a. Inkomen: totaal van inkomen, bedoeld in artikel 32 van de Participatiewet en de

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Wijk bij Duurstede (Utrecht)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Wijk bij Duurstede (Utrecht) Verordening Individuele inkomenstoeslag Participatiewet Regionale Dienst Werk en Inkomen Kromme Rijn Heuvelrug Het Algemeen Bestuur van de Regionale Dienst Werk en Inkomen Kromme rijn Heuvelrug; gezien

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

GEMEENTEBLAD. Officiële publicatie van Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Verordening individuele studietoeslag Participatiewet Haarlemmerliede en Spaarnwoude (II) De raad van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Datum Zaaknummer : 98220 Programma : Economie, werk en inkomen Cluster : Samenleving Portefeuillehouder: dhr. V.G.M. van den Berg Informatie

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Krimpen aan den IJssel 2015

Verordening individuele studietoeslag Krimpen aan den IJssel 2015 Verordening individuele studietoeslag Krimpen aan den IJssel 2015 De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 28 oktober 2014;

Nadere informatie

SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012.

SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012. SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012. bron: Redactioneel/Rijksoverheid. door: Ton van Vugt. Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd

Nadere informatie

Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving)

Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving) Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Heerhugowaard Officiële naam regeling Verordening individuele studietoeslag gemeente Heerhugowaard 2015 Citeertitel Verordening

Nadere informatie

Verordening Individuele Inkomenstoeslag 2015

Verordening Individuele Inkomenstoeslag 2015 Verordening Individuele Inkomenstoeslag 2015 De raad van de gemeente Borne, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d., gelet op artikel 8, tweede lid, van de Participatiewet; Overwegende

Nadere informatie

Categoriale regelingen mogen worden verstrekt aan inkomens tot 110% van het minimum

Categoriale regelingen mogen worden verstrekt aan inkomens tot 110% van het minimum Aan de gemeenteraad 13 december 2011 Onderwerp: Vaststelling Verordeningen wetswijzigingen WWB 2012 en de bijbehorende beleidsregels 1. Voorstel 1. Voorgesteld wordt om de Verordening Langdurigheidstoeslag

Nadere informatie

Adviesnota aan B en W

Adviesnota aan B en W Onderwerp Beleidsregels minimabeleid 2015 Datum 16 december 2014 Naam steller Sanne Bloemen Kenmerk Afdelingsmanager Hans Killaars Afdeling Maatschappelijke Diensten Coördinator Paul de Mulder Voorstel

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Wanneer hebt u recht op bijstand? Hoe vraagt u een bijstandsuitkering aan?

Wet werk en bijstand. Wanneer hebt u recht op bijstand? Hoe vraagt u een bijstandsuitkering aan? Iedereen moet zoveel mogelijk in zijn eigen levensonderhoud voorzien met werken. Lukt dit niet, dan helpt de overheid u met werk zoeken. Zolang u geen werk hebt gevonden ontvangt u bijstand, via de Wet

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015 Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015 De raad van de gemeente Geertruidenberg; gezien het voorstel van het College van burgemeester en wethouders van 2014; gelet op artikel 8, eerste

Nadere informatie

Vergadering van : 24 april 2012. Onderwerp : Toeslagen- en Maatregelverordening WWB 2012

Vergadering van : 24 april 2012. Onderwerp : Toeslagen- en Maatregelverordening WWB 2012 Raadsbesluit Vergadering van : 24 april 2012 Agendanummer : 11b Onderwerp : Toeslagen- en Maatregelverordening WWB 2012 Programma : Met elkaar voor elkaar / R. Dijksterhuis De raad van de gemeente DANTUMADIEL;

Nadere informatie

Toekenningscriteria voor de. aanvraag van een voedselpakket

Toekenningscriteria voor de. aanvraag van een voedselpakket Toekenningscriteria voor de aanvraag van een voedselpakket per 1 juli 2015 Vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken op 25 april 2015. 1. INLEIDING/ALGEMEEN

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013. Nieuwsbericht 25-06-2013

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013. Nieuwsbericht 25-06-2013 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013 Nieuwsbericht 25-06-2013 Per 1 juli 2013 worden de AOW, ANW, WW, WIA, WAO, TW, Wajong, Wwb, IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Geconsolideerde Verordening individuele inkomenstoeslag participatiewet gemeente Oegstgeest 2015

Geconsolideerde Verordening individuele inkomenstoeslag participatiewet gemeente Oegstgeest 2015 Geconsolideerde Verordening individuele inkomenstoeslag participatiewet gemeente Oegstgeest 2015 De raad van de gemeente Oegstgeest gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 november 2014,

Nadere informatie

SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen

SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen SOCIAAL DOMEIN bezuinigingen Presentatie voor de commissie Maatschappelijk Ontwikkeling op 3 oktober 2011 door wethouder(s) Visser & Turnhout- v.d. Bosch 1 Agenda 1. Opening en toelichting wethouder Kees

Nadere informatie

Bijstandsuitkeringen, IOAW, IOAZ, WWIK, per 1 januari 2008

Bijstandsuitkeringen, IOAW, IOAZ, WWIK, per 1 januari 2008 Persbericht C/PEV/2007/127 7 december 2007 Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 33 Fax (070) 333 40 30 www.szw.nl Bijstandsuitkeringen, IOAW, IOAZ, WWIK, per 1

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag 2015 GR Ferm Werk

Verordening individuele studietoeslag 2015 GR Ferm Werk Verordening individuele studietoeslag 2015 GR Ferm Werk Het algemeen bestuur van Ferm Werk - gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van 11 december 2014; - gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel

Nadere informatie

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad;

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; Bijlage nr. : 79-2007 AAN Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; 1. Inleiding Sinds eind 2006 wordt in onze gemeente gewerkt aan de voorbereiding van een nieuw armoedebeleid. De bedoeling is om het

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag

Verordening individuele studietoeslag Gemeenteblad 546 Verordening individuele studietoeslag Gemeente Voorst november 2014-1 - Verordening individuele studietoeslag De raad van de gemeente Voorst; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

- Intrekking van publicatie GB2010-058 op 7 april 2011. Gemeenteblad Nijmegen. Jaartal / nummer 2011 / 042

- Intrekking van publicatie GB2010-058 op 7 april 2011. Gemeenteblad Nijmegen. Jaartal / nummer 2011 / 042 Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2011 / 042 Naam Beleidsregels bijzondere bijstandsverlening Wet werk en bijstand (2011) Publicatiedatum 6 april 2011 Opmerkingen - Vaststelling van de beleidsregels

Nadere informatie

Officiële naam regeling Verordening Langdurigheidstoeslag Breda 2013 Citeertitel Verordening Langdurigheidstoeslag Breda 2013

Officiële naam regeling Verordening Langdurigheidstoeslag Breda 2013 Citeertitel Verordening Langdurigheidstoeslag Breda 2013 Verordening Langdurigheidstoeslag Breda 2013 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Gemeente Breda Officiële naam regeling Verordening Langdurigheidstoeslag Breda 2013

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN

HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN Nr. 13-3 De raad van de gemeente Marum; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 juni 2015, nr. 15.05.13.; gezien het advies van de gezamenlijke Wmo-adviesraden van de Westerkwartiergemeenten

Nadere informatie

MEMO van college aan de raad

MEMO van college aan de raad MEMO van college aan de raad datum : 17 januari 2012 aan : Gemeenteraad van : College onderwerp : Wijzigingen WWB per 01-01-2012 Portefeuillehouder :Janina Luttik-Swart Inlichtingen bij : Eline van Braak

Nadere informatie

De Wet Werk en Bijstand verandert op 1 januari 2015 in Participatiewet

De Wet Werk en Bijstand verandert op 1 januari 2015 in Participatiewet De Wet Werk en Bijstand verandert op 1 januari 2015 in Participatiewet Wat gaat er veranderen in 2015 in de Wet werk en bijstand? Vanaf 1 januari 2015 heet de Wet werk en bijstand (WWB) de Participatiewet.

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag en individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2015.

Verordening individuele studietoeslag en individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2015. Verordening individuele studietoeslag en individuele inkomenstoeslag Participatiewet 2015. Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Gemeente Dalfsen Officiële naam van de

Nadere informatie

Een eigen inkomen met de Wajong

Een eigen inkomen met de Wajong uwv.nl werk.nl Een eigen inkomen met de Wajong Als u zelf geen geld kunt verdienen Meer informatie Deze brochure geeft algemene informatie. Heeft u na het lezen nog vragen? Kijk dan op uwv.nl. U kunt ook

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag 2015

Verordening individuele studietoeslag 2015 De raad van de gemeente Boxtel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 november 2014; gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel c van de Participatiewet, gelet op artikel 36b, eerste

Nadere informatie