Symposium Mediation in het onderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Symposium Mediation in het onderwijs"

Transcriptie

1 Symposium Mediation in het onderwijs Op 5 november 2014 vond in het NBC in Nieuwegein het symposium Mediation in het onderwijs plaats. De Stichting Onderwijsgeschillen presenteerde tijdens het symposium het evaluatierapport van de pilot mediation bij klachten en medezeggenschapsgeschillen, opgesteld door managementadviesbureau Dialogue. Opening door mr. Hilde Mertens Directeur/bestuurder van de Stichting Onderwijsgeschillen, Hilde Mertens, opende het symposium en heette de deelnemers van harte welkom. Er was een breed publiek op de bijeenkomst afgekomen: zowel bestuurders, schooldirecteuren, docenten en vertegenwoordigers van verschillende onderwijsorganisaties als leden van klachtencommissies, advocaten en mediators. Mertens gaf aan dat haar organisatie de ambitie heeft het ene Huis van de Geschillen in het onderwijs te zijn en gefocust is op haar corebusiness, geschillenbeslechting in het onderwijs. Daarbij hoort de organisatie zich voortdurend af te vragen of zij zich kan verbeteren. Dat vraagt om regelmatige reflectie, om het voorhouden van een spiegel voor de eigen aanpak en om evaluatie van het eigen handelen: Hoe kunnen we als organisatie met wat we bieden en vooral hoe we het bieden het beste aansluiten op wat op school nodig is in het kader van geschiloplossing? Kortom, niet stilzitten maar nieuwsgierig om ons heen kijken, en kritisch gericht zijn op verbetering en vernieuwing, is een opdracht die Onderwijsgeschillen als maatschappelijke organisatie serieus neemt. Mertens legde uit dat Onderwijsgeschillen om die reden beschikt over een Expertisecentrum dat zich richt op de verbetering van de kwaliteit van geschiloplossing in het onderwijs, zowel op het terrein van wet- en regelgeving als op het gebied van de uitwerking daarvan in de praktijk van de geschillencommissies van Stichting Onderwijsgeschillen. Vanuit deze functie heeft het Expertisecentrum onafhankelijk onderzoek laten doen naar de doorwerking van de procedure en de uitspraken/adviezen van twee commissies: de Landelijke Commissie voor Geschillen WMS (LCG WMS) en de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC). Dit leidde tot de onderzoeksrapporten Een geschil is geen ruzie en Klagen kan verbeteren. Onderzocht is hoe betrokkenen de afhandeling van het geschil of de klacht hebben ervaren, wat de procedure hen heeft gebracht of geleerd en in welke opzichten de procedure voor de commissies kan worden verbeterd. Uit de rapporten van deze externe onderzoeken blijkt dat veel goed gaat: de formele procedures worden zorgvuldig gevoerd en de gang van zaken bij de commissies en het bureau wordt door betrokkenen als professioneel en deskundig ervaren. De rapporten bevatten ook verbetersuggesties die verband houden met de mate waarin het conflict, dat aan het geschil of een klacht ten grondslag ligt, door de commissies kan worden opgelost. Een uitspraak of advies van de commissie leidt niet altijd tot een oplossing van het conflict en kan dit zelfs versterken. De onderzoekers bevelen daarom een gedifferentieerde aanpak van klachten en geschillen in de voorfase aan. Ook bevelen zij aan om het instrumentarium van de commissies uit te breiden met mediation, waardoor er een betere match ontstaat tussen het conflict en de vorm van geschilbeslechting. 1

2 Op basis van deze rapporten is besloten een pilot mediation te starten bij de LCG WMS en de LKC. Daarvoor is externe professionele begeleiding ingeschakeld: bureau Dialogue te Bussum heeft een stappenplan voor de pilot opgezet en de hele pilot van het begin tot het eind begeleid. Zowel de commissies als de medewerkers van het bureau zijn betrokken in het proces: werkwijzen zijn aangepast, een aantal medewerkers is opgeleid als mediator en alle medewerkers zijn geschoold in de meer informele benadering van partijen. Naast de informatie over de pilot die specifiek aan de betrokkenen bij een klacht of geschil is verstrekt, is ook via de website bekendheid gegeven aan de pilot. In het stappenplan is ook uitdrukkelijk voorzien in de evaluatie van de pilot. De uitgebreide evaluatie staat in het gepresenteerde rapport. De pilot bij de Landelijke Commissie voor Geschillen WMS (LCG WMS) is buiten de evaluatie gehouden, omdat er onvoldoende beschikbare gegevens waren, maar de aanbevelingen in het rapport zijn ook bruikbaar voor de LCG WMS. Bij de LKC heeft de pilot geleid tot een succesvolle nieuwe werkwijze. Onderwijsgeschillen en de LKC hebben daarom besloten om naast de formele procedure ook mediation blijvend aan te bieden. Hilde Mertens introduceerde vervolgens de sprekers: - dr. M. van Dam van de Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman Effectieve klachtbehandeling - mr. K. Richel van Dialogue BV Mediation in het onderwijs, evaluatie van de pilot - prof. mr. A.G. Castermans, voorzitter van de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) Toekomstvisie Ze gaf tot slot aan dat de deelnemers na de pauze de workshops en de discussiegroepen konden volgen. De resultaten van de discussies werden vervolgens onder leiding van prof. mr. D. Mentink, lid van het managementteam van het Expertisecentrum Onderwijsgeschillen, in de zaal plenair teruggekoppeld. Dr. Marion van Dam, Nationale Ombudsman en Kinderombudsman Marion van Dam werkt als strategisch adviseur en mediator voor zowel de Nationale Ombudsman als de Kinderombudsman. Ze was zeven jaar lang de persoonlijke assistent van mr. Alex Brenninkmeijer. Sinds 2011 is er ook een officiële Kinderombudsman. Deze organisatie is in het leven geroepen, omdat Nederland het kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties heeft ondertekend en er een onafhankelijke organisatie moest komen om er op toe te zien dat dit verdrag ook wordt nageleefd. Komen er bij de Nationale Ombudsman alleen klachten binnen van burgers over de overheid, de Kinderombudsman behandelt ook klachten over private organisaties. Belangrijke taken van de Kinderombudsman zijn het geven van voorlichting, het adviseren van de regering over wetgeving en beleid, het doen van structureel onderzoek en het toezicht houden op de klachtbehandeling door instanties, zoals justitiële jeugdinstellingen. Voorbeeld van een zaak die onlangs speelde is het nareisbeleid in het kader van de hereniging van ouders en kinderen. Omdat er nogal wat aan dit beleid schort, heeft de Kinderombudsman onlangs een pittige brief geschreven aan de regering. Aansprekende voorbeelden waar de organisatie zich voor heeft ingezet in het onderwijs zijn het leerlingenvervoer - kinderen zitten soms veel te lang in de bus-, het project van leerplicht naar leerrecht om het aantal thuiszitters terug te dringen en de verplichting voor scholen met een bewezen anti-pestprogramma te werken. Zoals bekend is die verplichting niet doorgegaan. Roepende in de woestijn Per jaar komen zo n klachten bij de Nationale Ombudsman binnen. De organisatie heeft dan ook een rijke ervaring met klachtbehandeling. De meeste klagers voelen zich een roepende in de woestijn. Ze lopen tegen een muur, komen in een doolhof terecht en zien geen menselijk gezicht meer. Er is ook sprake van een Calimero-effect: de burger tegen een grote overheidsorganisatie. Van Dam geeft het voorbeeld van de heer Van der Meijden, een man die de administratie deed van zijn vader van 86. De vader brak zijn been, moest naar een verpleeghuis en kwam na drie maanden thuis. De zoon merkte dat de zorgbijdrage voor het verpleeghuis ook na die drie maanden nog steeds werd afgeschreven. Omdat er een betalingsachterstand ontstond, hield de Sociale Verzekeringsbank de 2

3 AOW van de vader in om de achterstand te betalen. De zoon probeerde van alles om de afschrijvingen te stoppen, maar dat lukte niet. De Nationale Ombudsman ging er achteraan en ontdekte dat het systeem niet was ingericht op een 86-jarige persoon die weer terugkomt uit een verpleeghuis. Een goed voorbeeld van hoe het niet moet. Maar waar moet behoorlijke (overheids)dienstverlening nu wel aan voldoen? Van Dam geeft de vier kernwaarden: 1. open en duidelijk (in handelen en beslissen) 2. respectvolle omgang 3. betrokken en oplossingsgericht als er iets misgaat 4. eerlijk en betrouwbaar in woord en daad. Uit het verhaal van de heer Van der Meijden blijkt dat het helaas lang niet altijd zo gaat. In de Verenigde Staten is onderzocht hoe burgers naar de overheid kijken als het fout gaat. Ze kwamen met een aantal belangrijke aandachtspunten. Moet je als overheidsinstantie een burger teleurstellen, licht je besluit dan goed toe. Dan zijn mensen meer geneigd hun afwijzing te accepteren, ze zien het als procedurele rechtvaardigheid. Spelen er veel emoties bij, treed dan de-escalerend op. Bevorder informeel contact door echt te luisteren en oplossingsgericht maatwerk te leveren. En vermijd juridisering. Bij het bekneld raken tussen twee overheidsinstanties komt het nog wel eens voor dat niemand het probleem wil oplossen. Zoek ook de oplossing met elkaar en ga niet iets regelen over het hoofd van de ander. Een belangrijke vraag is: waar bent u mee geholpen? Zorg ook voor duidelijke en begrijpelijke communicatie. Klachtbehandeling De Nationale Ombudsman hanteert drie wijzen van klachtbehandeling: 1. Gericht op het heden: de (telefonische) interventie om tot een oplossing te komen. Medewerkers bellen naar de betreffende instantie om te kijken wat er aan de hand is. 2. Gericht op de toekomst: bemiddeling. Er is sprake van een blijvende relatie, dus moet je met elkaar verder. Juridisch onderzoek werkt in deze gevallen vaak verslechterend op de relatie. 3. Gericht op het verleden: formeel onderzoek. Dit mondt meestal uit in een openbaar rapport met een behoorlijkheidsoordeel en aanbevelingen voor de overheid. Het gaat hier veelal om structurele zaken. Bij het aangaan van het gesprek met de klager is de wisselwerking tussen inhoud en relatie van groot belang. Zorg dat er vertrouwen is en dat je actief luistert: open, eerlijk en nieuwsgiering (OEN). Kom erachter waar het de klager nu echt om gaat. Stel open vragen: hoe, wat, wanneer, met wie? Geef ook de kern van de inhoud weer, reflecteer door de emoties en het gevoel te benoemen. Wat maakt de klager zo boos? Door dit te doen, worden de emoties vaak al een stuk minder. Bespreek ook de verwachtingen van de klager en stel grenzen. Tot slot is het zaak de regie in handen te houden en procesafspraken te maken. Mr. Kim Richel, Dialogue BV Kim Richel is senior consultant, mediator, trainer en (conflict)coach en begeleidde de pilot mediation in het onderwijs. Wat was de aanleiding voor het onderzoek? Richel benadrukte dat de formele procedures goed liepen, maar dat vaak de onderliggende conflicten toch niet opgelost werden. En dat heeft een negatief effect op de relatie. Daarom is het belangrijk te proberen eerst zelf de klacht op te lossen, al dan niet met behulp van een derde. Voordat de pilot begon, heeft Onderwijsgeschillen onder haar begeleiding eerst een paar zaken uitgeprobeerd bij klachten van ouders waarvan de kinderen nog op school zaten. Deze pre-pilot verliep goed, waardoor besloten werd de officiële pilot van april 2013 tot april 2014 uit te voeren. Wat is mediation? Richel gaf een bondige formulering: een vorm van conflictoplossing waarbij partijen met behulp van een onafhankelijke neutrale derde, de mediator, proberen zelf een oplossing voor dat conflict te vinden. Je zet partijen hierdoor in hun kracht om zelf tot een oplossing te komen. Belangrijk is het conflict eerst bespreekbaar te maken, het vertrouwen te herstellen en de onderlinge communicatie te verbeteren. Dit moet echter wel op basis van vrijwilligheid. Richel geeft aan dat mediation goed werkt 3

4 bij allerlei typen klachten, maar vooral ook bij klachten over pesten en (gebrekkige) onderwijskundige begeleiding. Voor de pilot begon hadden klagers twee opties: de formele klachtenprocedure bij de LKC en, sinds 2010, de interne klachtbehandeling waarbij partijen worden terugverwezen naar het bevoegd gezag als er te weinig pogingen zijn ondernomen om het geschil op te lossen. Projectplan Voor de aanpak van de pilot is een projectplan opgesteld met daarin de volgende zaken: - De doelstelling en de beoogde resultaten: een betere match tussen conflict en conflictoplossing. - Indicaties en contra-indicaties voor mediation: welke gevallen lenen zich er wel en niet voor. Bij klachten over seksueel misbruik is mediation bijvoorbeeld niet de geëigende aanpak. - Draaiboek: het voorbereiden van de medewerkers op meer persoonlijk contact. - De randvoorwaarden voor mediation: het waarborgen van vertrouwelijkheid en het kiezen van de locatie. Gekozen is voor Utrecht, dezelfde plek waar de formele procedure plaatsvindt. - Een opleidingsplan voor alle medewerkers van Onderwijsgeschillen om vaardigheden op te doen; een aantal juristen heeft een erkende opleiding gevolgd tot mediator. Belangrijk was ook ervoor te zorgen dat er geen kosten zijn voor de klager en dat mediation voor de schoolbesturen niet kostenverhogend zou zijn. Nieuwe werkwijze Klagers kregen drie routes aangeboden: interne klachtbehandeling (door scholen/schoolbesturen zelf), mediation en de formele klachtenprocedure. Deze nieuwe werkwijze is in twee delen ingevoerd. In de eerste helft van de pilot werd bij de ontvangst van de klacht gekeken of er interne klachtbehandeling op het niveau van het schoolbestuur mogelijk was. Was dit het geval dan volgde een schriftelijke doorverwijzing naar het schoolbestuur. Zo niet dan volgde telefonisch contact met de klager en de verweerder om te bespreken of de klacht voor mediation of de formele klachtprocedure in aanmerking kwam. Het contact werd dus persoonlijker en informeler. Deze aanpak van verkennende gesprekken en het aangeven wat de klager kon verwachten, werkte goed. Omdat de behoefte er samen uit te komen bij zowel klagers als verweerders groot was, werd de aanpak in de tweede helft van de pilot nog persoonlijker. De secretarissen van Onderwijsgeschillen namen nu al direct na ontvangst van de klacht telefonisch contact op om te bespreken welke route de beste was: interne klachtbehandeling, mediation of de formele klachtenprocedure. Er werd een termijn afgesproken waarbinnen de reactie en de evaluatie moesten plaatsvinden. In een aantal gevallen werd de klacht al voortijdig ingetrokken. De secretarissen waren in het voortraject getraind om hiermee om te gaan. Ze moesten immers een goede selectie kunnen maken wie ze naar mediation doorverwezen. Evaluatie Voor alle drie de routes zijn evaluatieformulieren gemaakt ten behoeve van het onderzoek. In totaal waren er 159 klachten, 205 evaluatieformulieren en 114 klachtdossiers. Voor interne klachtbehandeling kwamen in de eerste helft van de pilot 27 klachten in aanmerking, voor de tweede helft waren dat er klachten zijn doorverwezen naar een mediator en 81 naar de LKC. In de tweede helft van de pilot werden bij het directe telefonisch contact meer klachten ingetrokken. Van de 81 formele klachtprocedures waren er 17 al in route 1 of 2 geweest, maar die afhandeling was niet gelukt. Uit alle resultaten is geconcludeerd dat de pilot goed is verlopen. Het grote voordeel van interne klachtbehandeling en mediation is dat partijen het uiteindelijk zelf oplossen. 95% van de ondervraagden was tevreden over het feit dat ze de keuze hadden uit drie routes, ook al vervalt die keuzevrijheid als de ander iets anders kiest. Klager en verweerders zijn ook tevreden over de mediators en de LKC. Richel acht de pilot geslaagd: de nieuwe werkwijze is goed ingevoerd en er zijn veel klachten ingetrokken en op school zelf opgelost. Ze voegt er nog aan toe dat het bij de mediationzaken voornamelijk over de relatie ouder-school ging. Het grote succes van deze aanpak is volgens haar dat mensen verantwoordelijk zijn voor de oplossing van hun eigen probleem. Ze merkte nog wel 4

5 op dat het niet wetenschappelijk is vast te stellen dat de kwaliteit van het onderwijs hierdoor omhoog gaat. Tot slot bedankte Richel de begeleidingscommissie bestaande uit mr. Monique van de Griendt, directeur Dialogue BV, mr. Hilde Mertens, directeur/bestuurder Onderwijsgeschillen, dr. Ewoud Roede, lid MT Expertisecentrum Onderwijsgeschillen en mr. Annette Veraart, secretaris en coördinator mediation bij Onderwijsgeschillen. Prof. mr. Alex Geert. Castermans, voorzitter van de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) Hoogleraar burgerlijk recht, Alex Geert Castermans, benadrukte dat een belangrijke taak van de LKC is te zorgen voor beter onderwijs en een betere geschiloplossing. Hij herinnerde zich nog de presentatie van het rapport Klagen kan verbeteren in november Onderzoekster dr. R. van Schoonhoven gaf toen aan hoe zij schrok van de heftige emoties die ze tegenkwam in haar onderzoek naar de afhandeling van klachten in het onderwijs. Vooral ook omdat het over kinderen ging. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat een meer gedifferentieerde aanpak van klachtbehandeling gewenst was. Met de pilot is nu een nieuwe werkwijze ingevoerd om mediation als vorm van klachtbehandeling toe te voegen. De doelen hiervan zijn het oplossen van conflictsituaties in een korter tijdsbestek, het herstellen van het vertrouwen, het verbeteren van de onderlinge communicatie en het bevorderen van de kwaliteit van het onderwijs. Dit moet uiteindelijk leiden tot een grotere tevredenheid bij de betrokkenen. Uit de stijging van het aantal ingetrokken klachten door de eerste twee routes, blijkt dat het een succes is. In 2013 zijn er 163 zaken afgehandeld, waarvan er 92 klachten zijn ingetrokken na mediation, de interventie door het bevoegd gezag of bemiddeling ter zitting. Vaak komt ter zitting aan het licht dat de taalvaardigheid van de partijen een belangrijke oorzaak van een geschil is. Mensen blijken het vaak over andere dingen te hebben. Omdat het meestal draait om communicatie lenen veel zaken zich voor een goed gesprek en dus voor mediation. Ook in het bestuursrecht en het burgerlijk recht gaat het volgens Castermans die kant op. VVD-Kamerlid Ard van der Steur heeft een wetsvoorstel mediation ingediend om regels te stellen omtrent de registratie en de bevordering van de kwaliteit van mediators en om te bevorderen dat ook in het burgerlijk recht en het bestuursrecht meer gebruik gemaakt wordt van mediation. De rechter kan dan verwijzen naar een mediator, met name bij geschillen waar de relatie tussen klager en verweerder een rol speelt. Castermans ging ook in op de vrijwilligheid van mediation. Moet je niet naar gedrongen mediation? Niet te verwarren met gedwongen mediation. Gedrongen wil zeggen dat er een gevoelsmatige verplichting is. Dan kan de rechter zeggen: u moest maar eens aan mediation doen. Of dat als de klager het wil, het bevoegd gezag mee moet. Zou mediation dan net zo effectief zijn? Het is goed om daar eens over na te denken. Hij waarschuwde wel dat door mediation de tijd en kosten niet mogen toenemen. Tegelijkertijd moet juridisering in het onderwijs zoveel mogelijk worden vermeden. Maar, het allerbelangrijkste is dat het belang van het kind voorop staat. Castermans hoopte dat de LKC door dit onderzoek op de goede weg is. Alternatieve vormen van klachtbehandeling maken partijen in ieder geval steviger: de volgende keer hebben zij meer vertrouwen om het conflict zelf op te lossen. En als je daartoe in staat bent, gaat volgens hem ook de kwaliteit van het onderwijs omhoog. Misschien zou je zelfs een formule kunnen bedenken dat er voor het indienen van de klacht al mediation heeft plaatsgevonden. Zou je als klager niet ook een verzoek tot mediation moeten kunnen indienen? Het zou mooi zijn als een klacht automatisch een verzoek tot mediation wordt. Discussie Na de pauze konden de deelnemers kiezen uit twee workshops: Tips & tricks voor het omgaan met klachten en Klachtprocedure versus mediation en drie discussiegroepen. De resultaten van de discussiegroepen werden onder leiding van prof. mr. Dick Mentink, lid MT Expertisecentrum Onderwijsgeschillen en lid LCG WMS, besproken. 5

6 Stellingen uit discussiegroep A 1. Mediation draagt niet bij tot de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. 2. Het onderwijs moet meer vertrouwd raken met mediation via voorlichting en scholingsbijeenkomsten e.d. Discussieleider van groep A was mr. Han Warmelink, vicevoorzitter LKC. Rapporteur Joost van Beek van groep A over de reacties: Stelling 1. De leden van zijn discussiegroep kwamen tot de conclusie dat mediation wel een bijdrage levert aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs, maar dat het lastig is een direct verband te leggen. Gaat het om de kwaliteit van de lesstof, dan is het antwoord nee. Maar mediation draagt wel bij tot het herstel van de relatie en het klimaat op school. Je gaat van een klachtcultuur naar een gesprekscultuur. Het is belangrijk dat een schoolbestuur hiervoor openstaat. De reguliere klachtprocedure moet wel blijven, omdat er altijd zaken zijn die zich niet lenen voor mediation. Ook is het goed te leren van andere zaken. Daarom worden de nieuwsbrieven van Onderwijsgeschillen gewaardeerd. Voordeel van mediation is dat er meer uit komt dan alleen het gegrond of ongegrond verklaren van een klacht en dat je de verantwoordelijkheid draagt voor je eigen klacht en de regie houdt. Partijen in mediation werken aan hun reflectief vermogen. Daarnaast is goede ouderbetrokkenheid belangrijk om klachten te voorkomen. In de praktijk blijkt dat de externe vertrouwenspersoon nog te weinig bekend is. Er zijn meer instrumenten dan alleen mediation. Stelling 2. Ja, dat is een goede zaak. Er zijn veel misverstanden en er is nog veel te doen. Maar als je het conflict niet kunt oplossen of daartoe niet bereid bent, moet de juridische weg wel open blijven staan. Dick Mentink: Het is belangrijk dat we goed met elkaar omgaan, dat is een basiskwaliteit van een organisatie. In dat opzicht draagt mediation bij tot de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Stemming onder de deelnemers Stelling 1: grootste deel is het er niet mee eens. Stelling 2: grootste deel is het er wel mee eens. Stellingen uit discussiegroep B 3. Mediation zonder een formele klacht of geschil moet ook mogelijk zijn. 4. Nazorg is een essentieel onderdeel van geschilbeslechting. Discussieleider was Jacinta Duttenhofer, vicevoorzitter LKC. Rapporteur Ellen van der Ende van groep B over de reacties: Stelling 3. Ja, maar de groep heeft wel een aantal vragen en aandachtspunten bij deze stelling. Want hoe organiseer je dit, waar in het geschil ga je over tot mediation, hoe definieer je het, welke afwegingen maak je om het geschil te behandelen? Je moet de school ruimte bieden om het zelf op te lossen. Ontwikkel je hiervoor een toolbox, wijs je de vertrouwenspersoon aan als bemiddelaar, hoe organiseer je dit: wat doet de school en wat de LKC? Hoe waarborg je de kwaliteit van de mediator? Het moet wel vrijwillig blijven, dus niet gedwongen of zelfs niet gedrongen. Stelling 4. Wat is de definitie van nazorg? Is dat tevredenheid van beide partijen? Stel je belt na en het gaat niet goed, wat dan? Bij mediation kun je wel van tevoren afspreken dat je erna nog belt. Mediation blijft onder de partijen, daar kun je als bestuurder niet van leren, omdat je uiteindelijk niet weet wat er uitkomt. Dick Mentink: Zou mooi zijn als de bestuurder er iets van kan leren. Misschien moet je daar van tevoren iets over afspreken. Stemming onder deelnemers Stelling 3: grootste deel is het ermee eens. Stelling 4: de verhouding is

7 Stellingen uit discussiegroep C 5. Bij ieder medezeggenschapsgeschil moet vanuit Onderwijsgeschillen gebeld worden met partijen om de mogelijkheid van mediation te verkennen. 6. Als een klager of mr om mediation vraagt moet het bevoegd gezag dat verzoek honoreren. Discussieleider van groep C was Jacques Dijkgraaf, voormalig vicevoorzitter LKC. Rapporteur Arne Breunesse van groep C over de reacties: Stelling 5: Een ruime meerderheid in de groep is tegen. De woorden ieder en moet stuiten op bezwaren. Verkennen had beter informeren kunnen zijn. Het hoeft ook niet per definitie aan het begin, maar het bellen/informeren kan ook gaande het proces. Mediation kan als bezwaar hebben dat er machtsongelijkheid is tussen medezeggenschapsraad en schoolbestuur. Vaak is er al veel overleg geweest. Mensen zijn soms ook bang voor repercussies in de toekomst. Dick Mentink: De LKC wil vooral voorlichten als neutrale partij en niet sturen. Stelling 6: Het moet vrijwillig zijn, dus niet dwingen. Stemming onder de deelnemers Stelling 5: 30% is het ermee eens, 60% is tegen. Stelling 6: de verhouding is 45%-45%, 10% denkt er nog over na. Hilde Mertens sloot het symposium af door de sprekers te bedanken en bloemen te overhandigen aan Kim Richel van Dialogue en Annette Veraart van Stichting Onderwijsgeschillen voor hun tomeloze inzet tijdens de pilot. Na afloop was er gelegenheid om na te praten met een drankje. 7

Welkom. op het symposium Mediation in het onderwijs. 5 november 2014. Resultaten van de pilot mediation bij klachten en geschillen

Welkom. op het symposium Mediation in het onderwijs. 5 november 2014. Resultaten van de pilot mediation bij klachten en geschillen Welkom op het symposium Mediation in het onderwijs Resultaten van de pilot mediation bij klachten en geschillen 5 november 2014 Programma van vanmiddag Marion van Dam, strategisch adviseur & mediator

Nadere informatie

Mediation in het onderwijs. Evaluatierapport van de pilot mediation bij klachten en medezeggenschapsgeschillen bij Onderwijsgeschillen.

Mediation in het onderwijs. Evaluatierapport van de pilot mediation bij klachten en medezeggenschapsgeschillen bij Onderwijsgeschillen. Mediation in het onderwijs Evaluatierapport van de pilot mediation bij klachten en medezeggenschapsgeschillen bij Onderwijsgeschillen. Mediation in het onderwijs Evaluatierapport van de pilot mediation

Nadere informatie

1.4.3 Omgaan met klachten binnen de SKPO; klachtenregeling ouders

1.4.3 Omgaan met klachten binnen de SKPO; klachtenregeling ouders 1.4.3 Omgaan met klachten binnen de SKPO; klachtenregeling ouders Ieder kind heeft recht op een goede sfeer en iedere ouder wil vanzelfsprekend dat zijn/haar kind het naar de zin heeft op school. De inwerkingtreding

Nadere informatie

Bestuursverslag 2014 Stichting Onderwijsgeschillen

Bestuursverslag 2014 Stichting Onderwijsgeschillen Stichting Onderwijsgeschillen Stichting Onderwijsgeschillen I Postbus 85191 I 3508 AD Utrecht info@onderwijsgeschillen.nl I www.onderwijsgeschillen.nl De Doelstelling van Stichting Onderwijsgeschillen

Nadere informatie

Een klacht, wat nu? Klachtenregeling bestemd voor ouders, voogden, verzorgers en medewerkers

Een klacht, wat nu? Klachtenregeling bestemd voor ouders, voogden, verzorgers en medewerkers Een klacht, wat nu? Klachtenregeling bestemd voor ouders, voogden, verzorgers en medewerkers Vastgesteld in de vergadering van: 1 Inhoudsopgave Inleiding p. 3 Bij wie kan ik terecht? p. 4 Wie kan er klagen?

Nadere informatie

Mediation bij Onderwijsgeschillen

Mediation bij Onderwijsgeschillen Mediation bij Onderwijsgeschillen In goed overleg tot een oplossing komen Onderwijsgeschillen biedt mediation aan bij alle soorten conflicten in het onderwijs. Alle scholen die bij Onderwijsgeschillen

Nadere informatie

Als u klachten heeft...

Als u klachten heeft... Als u klachten heeft... Bent u niet tevreden? Wij, Raad van Bestuur, medewerkers en artsen van het willen graag dat u tevreden bent over uw medische behandeling. Ook willen we dat u zich welkom voelt bij

Nadere informatie

Voor klachten op overige terreinen geldt de klachtenprocedure. Deze procedure is hieronder beschreven:

Voor klachten op overige terreinen geldt de klachtenprocedure. Deze procedure is hieronder beschreven: De klachtenregeling Elke school is verplicht een klachtenregeling te hebben, waarin staat hoe de school omgaat met klachten. Een goed informatiebeleid voorkomt klachten. Wij informeren ouders, leerlingen

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wkkgz, klachten en geschillen

Wetsvoorstel Wkkgz, klachten en geschillen Wetsvoorstel Wkkgz, klachten en geschillen Studiemiddag 13 mei 2014 Mr. M. (Menno) Mostert Opbouw 1. Vooraf 2. Het wetsvoorstel; klachten 3. Het wetsvoorstel; geschillen 4. Het wetsvoorstel; geheimhouding

Nadere informatie

Als u klachten heeft...

Als u klachten heeft... Als u klachten heeft... Bent u niet tevreden? Wij, directie, medewerkers en revalidatieartsen van Tolbrug willen graag dat u tevreden bent over uw (para)medische behandeling. Ook willen we dat u zich welkom

Nadere informatie

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl

Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71. Mediation bij UWV. brochure. bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Regelingen en voorzieningen CODE 6.7.2.71 Mediation bij UWV brochure bronnen brochure van het UWV, november 2008, www.uwv.nl Waarom deze brochure? Wij doen ons best om u altijd zo goed mogelijk van dienst

Nadere informatie

Klachtenprocedure onderwijs

Klachtenprocedure onderwijs Klachtenprocedure onderwijs HOOFDSTUK 1 Artikel 1: Begripsbepalingen 1. In deze regeling wordt verstaan onder: a. school: een school als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs, Wet op de expertisecentra

Nadere informatie

Stichting Onderwijsgeschillen. mr. Hilde Mertens directeur/bestuurder. NVOR, 30 november 2012

Stichting Onderwijsgeschillen. mr. Hilde Mertens directeur/bestuurder. NVOR, 30 november 2012 Stichting Onderwijsgeschillen mr. Hilde Mertens directeur/bestuurder NVOR, 30 november 2012 Kerntaken Stichting Onderwijsgeschillen Vormgeving geschillenregeling in het onderwijs: geschillencommissies

Nadere informatie

Klachtenregeling primair onderwijs

Klachtenregeling primair onderwijs Klachtenregeling primair onderwijs Het bevoegd gezag van obs Hendrik van Brederode, gelet op de bepalingen van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra, gehoord de gemeenschappelijke

Nadere informatie

Regeling klachten en geschillen

Regeling klachten en geschillen Regeling klachten en geschillen Inleiding Als een leerling extra ondersteuning nodig heeft, wordt dat georganiseerd volgens de regels van het samenwerkingsverband (SWV). Meestal gaat dat in goed overleg,

Nadere informatie

Als u een klacht heeft.

Als u een klacht heeft. DEVENTER LEERSCHOOL 89 Als u een klacht heeft. Klachten op school, hoe los je dat op? Erna de Gelder 2011 B r i n k p o o r t s t r a a t 7 D e v e n t e r Als u een klacht heeft... Alle medewerkers en

Nadere informatie

Als u een klacht heeft. Over de Raad voor de Kinderbescherming

Als u een klacht heeft. Over de Raad voor de Kinderbescherming Als u een klacht heeft Over de Raad voor de Kinderbescherming Inhoud 3 > Als u een klacht heeft over de Raad 4 > Een klacht indienen 6 > De klachtprocedure 7 > Cliëntvertrouwenspersoon 7 > Onafhankelijk

Nadere informatie

Mediation in goed overleg tot een oplossing komen

Mediation in goed overleg tot een oplossing komen Mediation in goed overleg tot een oplossing komen Voor de oplossing van klachten in het onderwijs biedt Onderwijsgeschillen mediation aan. Deze folder legt uit hoe mediation werkt. Als er een klacht is

Nadere informatie

Waar mensen werken ontstaan misverstanden, worden fouten gemaakt en kan er iets misgaan in de communicatie. Dat geldt ook voor het onderwijs.

Waar mensen werken ontstaan misverstanden, worden fouten gemaakt en kan er iets misgaan in de communicatie. Dat geldt ook voor het onderwijs. Klachtenregeling Waar mensen werken ontstaan misverstanden, worden fouten gemaakt en kan er iets misgaan in de communicatie. Dat geldt ook voor het onderwijs. In beginsel kan iemand met een klacht zich

Nadere informatie

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER.

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Rapport Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Servicecentrum MER gegrond. Datum: 9

Nadere informatie

Omgaan met klachten en bezwaren

Omgaan met klachten en bezwaren Omgaan met klachten en bezwaren Inleiding Deze brochure over het omgaan met klachten en bezwaren is bedoeld voor ouders, werknemers of bezoekers. De klachtenregeling in het onderwijs is in 1998 ingevoerd

Nadere informatie

Klachtenreglement Koningskinderen

Klachtenreglement Koningskinderen Klachtenreglement Koningskinderen Datum: 1 januari 2016 Vestiging: Dit klachtenreglement geldt voor alle vestigingen van Koningskinderen 1 Inleiding Koningskinderen wil een organisatie zijn waar de klant

Nadere informatie

SAMENVATTING. 105795 - Klacht over informatieverstrekking, ontoereikend veiligheidsbeleid en niet adequate begeleiding; SO

SAMENVATTING. 105795 - Klacht over informatieverstrekking, ontoereikend veiligheidsbeleid en niet adequate begeleiding; SO SAMENVATTING 105795 - Klacht over informatieverstrekking, ontoereikend veiligheidsbeleid en niet adequate begeleiding; SO Een ouder klaagt erover dat de school haar onvoldoende heeft geïnformeerd over

Nadere informatie

Januari 2013. Jaarverslag 2012

Januari 2013. Jaarverslag 2012 Januari 2013 Jaarverslag 2012 1 1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de voor huurders van Woonstichting SSW. Hierin doet de verslag van haar activiteiten in 2012. Het reglement van de noemt een

Nadere informatie

Als je zelf klachten hebt over werk of een werksituatie, dan kun je een beroep doen op de Werknemersklachtenregeling.

Als je zelf klachten hebt over werk of een werksituatie, dan kun je een beroep doen op de Werknemersklachtenregeling. Een klacht, wat nu? Voorwoord Alle medewerkers in ons ziekenhuis zetten zich steeds zo goed mogelijk in voor een goede zorg- en dienstverlening. Desondanks kan het voorkomen dat patiënten of bezoekers

Nadere informatie

Klachtenreglement cliënten

Klachtenreglement cliënten Klachtenreglement cliënten 1 Inleiding In 1995 werd de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector aangenomen (WKCZ). De wet bevat een aantal regels voor een zorgvuldige behandeling van klachten van cliënten over

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

omgaan met klachten en bezwaren

omgaan met klachten en bezwaren omgaan met klachten en bezwaren Inleiding Deze brochure over het omgaan met klachten en bezwaren is bedoeld voor ouders, leerlingen, werknemers of bezoekers. De klachtenregeling in het onderwijs is in

Nadere informatie

Wat te doen bij een klacht?

Wat te doen bij een klacht? Wat te doen bij een klacht? ouders / verzorgers / kinderen / medewerkers Klagen mag! Klagen heeft voor veel mensen een negatieve klank. Het uiten van een klacht kan echter juist bijdragen tot het verbeteren

Nadere informatie

Preambule Klachtenregeling Schoonhovens College

Preambule Klachtenregeling Schoonhovens College Klachtenregeling Het bevoegd gezag, Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Schoonhoven, heeft, gelet op de bepalingen van de Wet op het Voortgezet Onderwijs en gehoord door de medezeggenschapsraad deze

Nadere informatie

Deelsessie 14: De Kwaliteit van de Bezwaarschriftencommissies. Dick Bosgieter en Hans Slooijer

Deelsessie 14: De Kwaliteit van de Bezwaarschriftencommissies. Dick Bosgieter en Hans Slooijer Deelsessie 14: De Kwaliteit van de Bezwaarschriftencommissies Dick Bosgieter en Hans Slooijer PROGRAMMA 13.30 u Welkom door Marion Veerbeek (VNG) 13.35 u Korte toelichting op het programma 13.45 u Dick

Nadere informatie

Rapport. Datum: 3 december 2010 Rapportnummer: 2010/344

Rapport. Datum: 3 december 2010 Rapportnummer: 2010/344 Rapport Datum: 3 december 2010 Rapportnummer: 2010/344 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het regionale politiekorps Limburg-Zuid zijn meldingen van geluidsoverlast vanaf 22 oktober 2009 tot heden, welke

Nadere informatie

De bezwaarprocedure Dit zijn uw mogelijkheden van bezwaar. ezwaar

De bezwaarprocedure Dit zijn uw mogelijkheden van bezwaar. ezwaar Dit zijn uw mogelijkheden van bezwaar. ezwaar Bezwaarprocedure Bent u het niet eens met een beslissing van de provincie? Dan kunt u in veel gevallen een bezwaarschrift indienen. Uw zaak wordt dan opnieuw

Nadere informatie

Gepubliceerd in Staatscourant 17 september 2007, nr. 179 / pag. 11

Gepubliceerd in Staatscourant 17 september 2007, nr. 179 / pag. 11 Gepubliceerd in Staatscourant 17 september 2007, nr. 179 / pag. 11 Klachtenregeling IGZ Artikel 1 1 Een ieder heeft het recht om over de wijze waarop de inspectie zich in een bepaalde aangelegenheid jegens

Nadere informatie

Klachtenregeling. Omnisscholen

Klachtenregeling. Omnisscholen Klachtenregeling Omnisscholen KLACHTENREGELING : INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Begripsbepalingen Behandeling van de klachten Paragraaf 1: algemeen Paragraaf 2: de contactpersoon Paragraaf

Nadere informatie

Bent u niet tevreden? Laat het ons weten!

Bent u niet tevreden? Laat het ons weten! Bent u niet tevreden? Laat het ons weten! Wij willen graag van u leren De medewerkers van de CvZG verlenen aan veel mensen diverse soorten zorg. In verreweg de meeste gevallen verloopt die zorg naar tevredenheid

Nadere informatie

Klachtenregeling. Geert Groote Scholen Amsterdam Vrije School Parcival Amstelveen

Klachtenregeling. Geert Groote Scholen Amsterdam Vrije School Parcival Amstelveen Klachtenregeling Geert Groote Scholen Amsterdam Vrije School Parcival Amstelveen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Begripsbepalingen blz. 2 Artikel 1 Begripsbepalingen blz. 2 Hoofdstuk 2 Behandeling van de klachten

Nadere informatie

Klachtenregeling Kindercath

Klachtenregeling Kindercath Klachtenregeling Kindercath Zilkerbinnenweg 72 A 2191 AE De Zilk 0252-528 658 info@kindercath.nl www.kindercath.nl Kamer van Koophandel Amsterdam 34085729 Landelijk Register Kinderopvang 213457398 Wat

Nadere informatie

omgaan met klachten en bezwaren

omgaan met klachten en bezwaren omgaan met klachten en bezwaren Inleiding Deze brochure over het omgaan met klachten en bezwaren is bedoeld voor ouders en/of verzorgers, leerlingen, directieleden, medewerkers, vrijwilligers, kortom al

Nadere informatie

Werkgroepen Herman Jozef school 2008-2009.

Werkgroepen Herman Jozef school 2008-2009. INSPRAAK Schoolbestuur. De Herman Jozefschool maakt onderdeel uit van de Stichting voor Katholiek en Interconfessioneel Primair Onderwijs in de gemeente Sint-Michielsgestel. De Stichting heeft de zorg

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Heeft u een klacht? Het indienen en afhandelen van een klacht. cliënten >>

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Heeft u een klacht? Het indienen en afhandelen van een klacht. cliënten >> Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen Heeft u een klacht? Het indienen en afhandelen van een klacht cliënten >> 1 Maak uw klacht kenbaar aan de direct betrokkene(n) GGzE heeft als uitgangspunt

Nadere informatie

Ik heb een klacht, wat nu? Landelijk Meldpunt

Ik heb een klacht, wat nu? Landelijk Meldpunt Ik heb een klacht, wat nu? Landelijk Meldpunt Z0rg Het Landelijk Meldpunt Zorg helpt u verder! Soms loopt het contact met uw zorgverlener anders dan u had verwacht. Er ging bijvoorbeeld iets mis bij uw

Nadere informatie

Ten behoeve van de klachtenregeling IVA opleiding en training zal de benoeming van een klachtfunctionaris geregeld worden.

Ten behoeve van de klachtenregeling IVA opleiding en training zal de benoeming van een klachtfunctionaris geregeld worden. Preambule IVA opleiding en training wil inhoud geven aan de kwaliteit van het onderwijs, bewaken dat die kwaliteit wordt gerealiseerd en vaststellen welke maatregelen ter verbetering nodig zijn. Het klachtrecht

Nadere informatie

Jaarverslag bezwaarschriften 2012

Jaarverslag bezwaarschriften 2012 Jaarverslag bezwaarschriften 2012 Jaarverslag bezwaarschriften 2012 Houten, maart 2013 1 Jaarverslag bezwaar- en beroepschriften 2012 In dit jaarverslag wordt ingegaan op het aantal bezwaarschriften dat

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Beek. Datum: 21 september 2012. Rapportnummer: 2012/154

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Beek. Datum: 21 september 2012. Rapportnummer: 2012/154 Rapport Rapport betreffende een klacht over de gemeente Beek Datum: 21 september 2012 Rapportnummer: 2012/154 2 Klacht Verzoeker klaagt over de werkwijze van de gemeente Beek ten aanzien van zijn bouwactiviteiten

Nadere informatie

Klachten? Welkom. Zorg met aandacht

Klachten? Welkom. Zorg met aandacht Klachten? Welkom Zorg met aandacht Wij hechten bijzonder veel waarde aan de mening van onze cliënten en streven voortdurend naar verbetering van onze dienstverlening. Bent u tevreden over onze dienstverlening

Nadere informatie

V&VN Regeling klachtenbehandeling zelfstandigen

V&VN Regeling klachtenbehandeling zelfstandigen V&VN Regeling klachtenbehandeling zelfstandigen Inleiding Verpleegkundigen en verzorgenden proberen u zo goed mogelijk van dienst te zijn en goede zorg te verlenen. Toch gaat er soms wel eens iets mis.

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

8 Mediation en arbitrage in belastingzaken

8 Mediation en arbitrage in belastingzaken 8 Mediation en arbitrage in belastingzaken Mediation in belastingzaken is relatief nieuw. Naar aanleiding van een pilot met mediation in 2003 heeft de Belastingdienst mediation in de gereedschapskist opgenomen

Nadere informatie

Rapport. Datum: 17 december 2013. Rapportnummer: 2013/194

Rapport. Datum: 17 december 2013. Rapportnummer: 2013/194 Rapport Rapport betreffende een klacht over de wijze van behandeling van een bezwaarschrift tegen de vastgestelde WOZ-waarde door de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland te Leiden. Datum: 17 december 2013

Nadere informatie

Klachtenreglement Sagènn Diensten Versie januari 2015

Klachtenreglement Sagènn Diensten Versie januari 2015 Klachtenreglement Sagènn Diensten Versie januari 2015 Sagènn Diensten B.V. - 2015 1 Klachtenreglement Sagènn Leeswijzer Het klachtenreglement Sagènn Diensten is onderverdeeld in 5 hoofdstukken. In hoofdstuk

Nadere informatie

Aan: alle ouders / verzorgers van de kinderen op de basisscholen van SKBO

Aan: alle ouders / verzorgers van de kinderen op de basisscholen van SKBO Juni 2013 Aan: alle ouders / verzorgers van de kinderen op de basisscholen van SKBO Onderwerp: Seksueel gedrag op de basisschool; normale ontwikkeling of incident? Beste ouders / verzorgers, Met deze brief

Nadere informatie

Klachten over de gezondheidszorg. Prof. dr. ir. R (Roland) Friele NIVEL/UvT

Klachten over de gezondheidszorg. Prof. dr. ir. R (Roland) Friele NIVEL/UvT Klachten over de gezondheidszorg Prof. dr. ir. R (Roland) Friele NIVEL/UvT Klachten over de gezondheidszorg Bij alle Nederlandse ziekenhuizen worden per jaar meer dan 40.000 klachten ingediend. Per jaar

Nadere informatie

Onder een klacht wordt verstaan elk naar voren gebracht bezwaar m.b.t. het handelen of

Onder een klacht wordt verstaan elk naar voren gebracht bezwaar m.b.t. het handelen of 1 Titel Klachten procedure, cliënten en familie Inleiding Beleid, definitie en doelstelling Uitgangspunt voor het klachtenbeleid van de RIBW K/AM is voorzien in een effectieve en laagdrempelige opvang

Nadere informatie

Jaarverslag Klachten 2013 Stichting Kinderopvang Maassluis

Jaarverslag Klachten 2013 Stichting Kinderopvang Maassluis Jaarverslag Klachten 2013 Stichting Kinderopvang Maassluis Mei 2014 Z:\Huidige mappen\algemeen/klachten/2014/jaarverslag klachten 2013 1 Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag Klachten 2013 van Stichting

Nadere informatie

Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport.

Zie onder bevindingen of volledige tekst voor de volledige tekst van het rapport. Rapport 2 h2>klacht Beoordeling Conclusie Onderzoek Bevindingen Klacht Verzoekers klagen erover dat de gemeente Voorschoten in december 2008 in het kader van een mediation een overeenkomst heeft getekend,

Nadere informatie

Stichting Duurzame Samenleving Papua Barat (SDSP) Klachtenprocedure

Stichting Duurzame Samenleving Papua Barat (SDSP) Klachtenprocedure Stichting Duurzame Samenleving Papua Barat (SDSP) Klachtenprocedure Versie 1.0 1 mei 2005 op 01-03-2012 opnieuw vastgesteld als onderdeel beleidsplan SDSP INHOUDSOPGAVE 1. ALGEMEEN... 3 1.1. DOELSTELLINGEN...

Nadere informatie

Klachtenregeling INHOUDSOPGAVE. 1. Begripsbepalingen. 2. Behandeling van de klacht

Klachtenregeling INHOUDSOPGAVE. 1. Begripsbepalingen. 2. Behandeling van de klacht 1 Het bevoegd gezag van de Eerste Leidse Schoolvereniging stelt de volgende Klachtenregeling vast, ten behoeve van de door haar in stand gehouden school. Klachtenregeling INHOUDSOPGAVE 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

Conflictoplossing. Er is meer mogelijk dan u denkt.

Conflictoplossing. Er is meer mogelijk dan u denkt. Conflictoplossing. Er is meer mogelijk dan u denkt. Conflictoplossing in het onderwijs Mr Antoinette Cluitmans, mr Ellen van Domburg, mr Thérèse Penders en mr Bas Vorstermans Conflicten op scholen Elke

Nadere informatie

TOEPASSEN VAN MEDIATIONVAARDIGHEDEN. Vaardigheidstraining

TOEPASSEN VAN MEDIATIONVAARDIGHEDEN. Vaardigheidstraining TOEPASSEN VAN MEDIATIONVAARDIGHEDEN Vaardigheidstraining Toepassen van Mediationvaardigheden Inleiding De laatste jaren is er een toegenomen bewustwording vanuit de overheid dat de kwaliteit van de bestuurlijke

Nadere informatie

De compliance officer is belast met het algehele toezicht op de uitvoering van de klachtenregeling en wel ten behoeve van:

De compliance officer is belast met het algehele toezicht op de uitvoering van de klachtenregeling en wel ten behoeve van: Klachtenregeling Definitie Een schriftelijke uiting van ongenoegen over een gedraging van een vennoot of medewerker van onze accountantsorganisatie, dan wel van een persoon die werkzaam is bij een kantoor

Nadere informatie

Klachtenreglement CIZ. Klachtenreglement CIZ - vastgesteld 31 december 2014 1

Klachtenreglement CIZ. Klachtenreglement CIZ - vastgesteld 31 december 2014 1 Klachtenreglement CIZ 2015 Klachtenreglement CIZ - vastgesteld 31 december 2014 1 INHOUD Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Definities Artikel 2 Klachtrecht Artikel 3 Behoorlijke behandeling Hoofdstuk

Nadere informatie

STICHTING KATHOLIEK ONDERWIJS KLACHTENREGELING STICHTING FLORÉO

STICHTING KATHOLIEK ONDERWIJS KLACHTENREGELING STICHTING FLORÉO KLACHTENREGELING STICHTING FLORÉO Het bevoegd gezag van Stichting Floréo gehoord de medezeggenschapsraad/gemeenschappelijke medezeggenschapsraad stelt de volgende Klachtenregeling vast. Artikel 1 In deze

Nadere informatie

KLACHTEN- REGLEMENT KLACHTENREGLEMENT BEROEPSVERENIGING JOBCOACHES NEDERLAND

KLACHTEN- REGLEMENT KLACHTENREGLEMENT BEROEPSVERENIGING JOBCOACHES NEDERLAND KLACHTEN- REGLEMENT 1 Klachtenreglement Geldend voor alle register leden die het vak jobcoaching uitoefenen LANDELIJKE KLACHTREGELING VAN DE Begripsbepaling Artikel 1 In deze regeling wordt verstaan onder:

Nadere informatie

Jaarverslag bezwaarschriften 2013

Jaarverslag bezwaarschriften 2013 Jaarverslag bezwaarschriften 2013 Jaarverslag bezwaarschriften 2013 Houten, maart 2014 1 Jaarverslag bezwaar- en beroepschriften 2013 In dit jaarverslag wordt ingegaan op het aantal bezwaarschriften dat

Nadere informatie

Regeling Conflictbeheersing

Regeling Conflictbeheersing Regeling Conflictbeheersing Regeling Conflictbeheersing Besluitvormingskader Instemming HR : 10 juli 2015 Vaststelling CvB : 21 augustus 2015 Ingangsdatum : 1 september 2015 Regeling Conflictbeheersing

Nadere informatie

Regeling voor de behandeling van klachten wijkteams

Regeling voor de behandeling van klachten wijkteams Regeling voor de behandeling van klachten wijkteams Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam regeling Citeertitel Besloten door Deze versie is geldig tot (als

Nadere informatie

op school hoe los je ze op? voor iedereen die op school met klachten te maken kan krijgen

op school hoe los je ze op? voor iedereen die op school met klachten te maken kan krijgen lachten op school hoe los je ze op? voor iedereen die op school met klachten te maken kan krijgen Klachten op school Soms vinden op school gebeurtenissen plaats waar ouders, leerlingen of personeelsleden

Nadere informatie

Visitatieprogramma huisartsen

Visitatieprogramma huisartsen Visitatieprogramma huisartsen Klachtenreglement Visitatie Bureau Visitatie Huisartsen 1 november 2015 1 Begripsomschrijvingen 1.1 Klacht Een klacht is: een schriftelijke uiting van ongenoegen over de geboden

Nadere informatie

Bestuursverslag 2013 Stichting Onderwijsgeschillen

Bestuursverslag 2013 Stichting Onderwijsgeschillen Stichting Onderwijsgeschillen Stichting Onderwijsgeschillen I Postbus 85191 I 3508 AD Utrecht info@onderwijsgeschillen.nl I www.onderwijsgeschillen.nl De Doelstelling van Stichting Onderwijsgeschillen

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

Klachtenregeling. onderwijs

Klachtenregeling. onderwijs Klachtenregeling onderwijs maart 2013 Klachtenregeling Stellingwerf College Inhoud Hoofdstuk 1: begripsbepalingen Algemeen Artikel 1 Hoofdstuk 2: behandeling van de klachten Artikel 2: aanstelling en taken

Nadere informatie

Klachtencommissie NBA. Informatie voor de indiener van een klacht

Klachtencommissie NBA. Informatie voor de indiener van een klacht Informatie voor de indiener van een klacht 2014 NBA Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze,

Nadere informatie

LANDELIJKE KLACHTENCOMMISSIE VOOR HET CHRISTELIJK ONDERWIJS

LANDELIJKE KLACHTENCOMMISSIE VOOR HET CHRISTELIJK ONDERWIJS Pagina 1 LANDELIJKE KLACHTENCOMMISSIE VOOR HET CHRISTELIJK ONDERWIJS JAARVERSLAG 2012 Landelijke Klachtencommissie voor het Christelijk Onderwijs Postbus 82324 2508 EH Den Haag telefoonnummer : 070-3861697

Nadere informatie

Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten

Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten Bemiddeling een krachtige methodiek voor het hanteren van conflicten Wat is bemiddeling? Bemiddeling is een krachtige professionele interventie waarbij een autonome en onafhankelijke 'derde' conflictpartijen

Nadere informatie

Klachtenregeling Stichting Windroos Foundation

Klachtenregeling Stichting Windroos Foundation Klachtenregeling Stichting Windroos Foundation KLACHTENREGELING De Raad van Bestuur van Stichting Windroos Foundation, met locaties in Amstelveen en Leiden, stelt de volgende Klachtenregeling vast. Artikel

Nadere informatie

Klachtenregeling. Deel. Van Beleid Klachten bij Scholengroep LeerTij

Klachtenregeling. Deel. Van Beleid Klachten bij Scholengroep LeerTij Klachtenregeling Deel 1 Van Beleid Klachten bij Scholengroep LeerTij 1 Het bevoegd gezag van Scholengroep LeerTij, stichting voor openbaar, PC en RK-onderwijs, statutair gevestigd te Terneuzen, gelet op

Nadere informatie

Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag

Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag Reglement Klachtenmanagement. U heeft een klacht: wij helpen u graag U heeft een klacht: wij helpen u graag U wilt weten wat u kunt doen als u een klacht heeft. Daarom vertellen wij u graag hoe en waar

Nadere informatie

Geschillencommissie passend onderwijs Informatie voor ouders

Geschillencommissie passend onderwijs Informatie voor ouders Geschillencommissie passend onderwijs Informatie voor ouders Over (niet) toelaten, verwijderen en het ontwikkelingsperspectief van leerlingen Goed passend onderwijs voor ieder kind! Vanaf 1 augustus 2014

Nadere informatie

KLACHTENREGELING VEILIGHEIDSREGIO AMSTERDAM-AMSTELLAND

KLACHTENREGELING VEILIGHEIDSREGIO AMSTERDAM-AMSTELLAND KLACHTENREGELING VEILIGHEIDSREGIO AMSTERDAM-AMSTELLAND Het dagelijks bestuur en de voorzitter van het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, ieder voor zover zij bevoegd zijn;

Nadere informatie

Resultaten Vragenlijst Buurtbemiddeling Harderwijk De enquête is in december 2011 verstuurd naar 125 adressen De respons was 26 %

Resultaten Vragenlijst Buurtbemiddeling Harderwijk De enquête is in december 2011 verstuurd naar 125 adressen De respons was 26 % Resultaten Vragenlijst Buurtbemiddeling Harderwijk De enquête is in december 2011 verstuurd naar 125 adressen De respons was 26 % Algemene gegevens 1. Leeftijd Resultaat in procenten 15 24 jaar 3 25 44

Nadere informatie

stappen 1 t/ m 6 = het voortraject; klager kan op grond van artikel 14 WPO te allen tijde besluiten direct over te gaan naar stap 7

stappen 1 t/ m 6 = het voortraject; klager kan op grond van artikel 14 WPO te allen tijde besluiten direct over te gaan naar stap 7 Klachtenregeling juni 2009 Overal waar mensen samenwerken kan iets fout lopen, zo ook op school. Degenen die zich het slachtoffer voelen, kunnen dat als een klacht beschouwen. Veruit de meeste klachten

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de William Schrikker Groep uit Diemen. Datum: 11 april 2011. Rapportnummer: 2011/113

Rapport. Rapport over een klacht over de William Schrikker Groep uit Diemen. Datum: 11 april 2011. Rapportnummer: 2011/113 Rapport Rapport over een klacht over de William Schrikker Groep uit Diemen. Datum: 11 april 2011 Rapportnummer: 2011/113 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de William Schrikker Groep onvoldoende heeft

Nadere informatie

SAMENVATTING. 104771 - Klacht over medewerking aan AMK-onderzoek; PO

SAMENVATTING. 104771 - Klacht over medewerking aan AMK-onderzoek; PO SAMENVATTING 104771 - Klacht over medewerking aan AMK-onderzoek; PO Een vader klaagt dat de IB'er zonder indicatie en overleg onjuiste informatie heeft verschaft aan het AMK en aan de logopedist en de

Nadere informatie

Jaarverslag klachten 2008

Jaarverslag klachten 2008 Jaarverslag klachten 8 Inleiding Sinds 2 hebben wij een klachtenregeling, deze regeling is een uitwerking van hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit betreft het interne klachtrecht. Intern

Nadere informatie

Afhandeling klachten over de dienst

Afhandeling klachten over de dienst Staatstoezicht op de Mijnen: Afhandeling klachten over de dienst Afhandeling klachten over de dienst -02-2005 1 Werkwijze afhandelen klachten over Staatstoezicht op de Mijnen 1. Inleiding Staatstoezicht

Nadere informatie

Klachtenregeling Stedelijk Dalton Lyceum Inleiding. 1 Mondelinge klachten. 2 schriftelijke klachten. 2.1 Interne afhandeling op locatieniveau

Klachtenregeling Stedelijk Dalton Lyceum Inleiding. 1 Mondelinge klachten. 2 schriftelijke klachten. 2.1 Interne afhandeling op locatieniveau Klachtenregeling Stedelijk Dalton Lyceum Inleiding Uitgangspunt van het Stedelijk Dalton Lyceum is klachten zoveel mogelijk te voorkomen. In een schoolomgeving waarin zoveel mensen met elkaar samen leven

Nadere informatie

Bijlage 1. Overzicht geschillen en procedures

Bijlage 1. Overzicht geschillen en procedures Bijlage 1. Overzicht geschillen en procedures 1. Schoolbestuur heeft een geschil met ouders rond toelating en verwijdering. 2. Schoolbestuur of ouder heeft geschil met samenwerkingsverband over toelaatbaarheid

Nadere informatie

Reglement voorfase klachtbehandeling H 3 O ten behoeve van het primair en voortgezet onderwijs

Reglement voorfase klachtbehandeling H 3 O ten behoeve van het primair en voortgezet onderwijs 1600 Reglement voorfase klachtbehandeling H 3 O ten behoeve van het primair en voortgezet onderwijs Artikel 1 1. In dit reglement wordt verstaan onder betrokkene: een lid van het personeel, een lid van

Nadere informatie

Klachtenregeling BLM Accountants & Adviseurs

Klachtenregeling BLM Accountants & Adviseurs Klachtenregeling BLM Accountants & Adviseurs Inhoudsopgave 1 Voorbeeld Procedure Klachtenregeling...1 1.1 Begripsbepalingen...1 1.2 Verantwoordelijkheid bestuur...1 1.3 Klachtencommissie...1 1.4 Compliance

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Emmen. Datum: 12 december 2011. Rapportnummer: 2011/358

Rapport. Rapport over een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Emmen. Datum: 12 december 2011. Rapportnummer: 2011/358 Rapport Rapport over een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Emmen. Datum: 12 december 2011 Rapportnummer: 2011/358 2 Klacht Verzoekster klaagt erover, dat de gemeentesecretaris

Nadere informatie

de kortste weg naar de beste oplossing

de kortste weg naar de beste oplossing de kortste weg naar de beste oplossing We hebben honderden ervaren juristen die thuis zijn in vrijwel alle soorten geschillen en claims Uw baas wil u op straat zetten. De nieuwe parketvloer trekt helemaal

Nadere informatie

Klachtenregeling voor Medewerkers

Klachtenregeling voor Medewerkers Voorlopige vaststelling door Raad van Bestuur 16.06.2008 Geaccordeerd Directieberaad 19.05.2008 Ter Instemming naar CMR 11.09.2008 Instemming CMR 04.12.2008 Definitieve vaststelling door Raad van bestuur

Nadere informatie

Klachtenregeling Stichting Weerklank Nederland

Klachtenregeling Stichting Weerklank Nederland Klachtenregeling Stichting Weerklank Nederland De Stichting Weerklank doet haar uiterste best om haar leden zo goed mogelijk van dienst te zijn. Toch is het mogelijk dat er zaken fout gaan of niet zoals

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS 2003. Ons Middelbaar Onderwijs, Tilburg Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Mediation. Conflictoplossing als alternatief voor een juridische procedure.

Mediation. Conflictoplossing als alternatief voor een juridische procedure. Conflictoplossing als alternatief voor een juridische procedure. Mediation is een vorm van conflicthantering waarbij de betrokken partijen zélf onderhandelen over het oplossen van hun geschil onder procesbegeleiding

Nadere informatie

KLACHTENREGELING. Deze klachtenregeling is eind 2015 vastgesteld door het bestuur van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs De Liemers VO.

KLACHTENREGELING. Deze klachtenregeling is eind 2015 vastgesteld door het bestuur van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs De Liemers VO. KLACHTENREGELING Deze klachtenregeling is eind 2015 vastgesteld door het bestuur van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs De Liemers VO. KLACHTENREGELING Het bevoegd gezag van swv de Liemers VO gelet

Nadere informatie

2012 Mediation Trainingsinstituut MTi pagina 3 van 7

2012 Mediation Trainingsinstituut MTi pagina 3 van 7 Naar aanleiding van uw vraag om informatie over onze mogelijkheid om voor ca. 20 medewerkers binnen de gemeente Zandvoort een training mediationvaardigheden te verzorgen, treft u hierbij een offerte aan

Nadere informatie

Jaarverslag klachten 2014 Gemeente Middelburg

Jaarverslag klachten 2014 Gemeente Middelburg Jaarverslag klachten 2014 Gemeente Middelburg Middelburg, 12 februari 2015 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. De klachtenprocedure 3. Het verslag in cijfers 3.1 Aantal klachten in 2014 3.2 Wijze van afdoening

Nadere informatie