Woonvisie Leeuwarderadeel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Woonvisie Leeuwarderadeel 2015 2020"

Transcriptie

1 Woonvisie Leeuwarderadeel Ontwerp 20 augustus 2015

2 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding Aanleiding Doel Totstandkoming Leeswijzer 3 2. Evaluatie Woonvisie Stiens en de dorpen Schets van de gemeente en de dorpen 8 4. Inventarisatie huidige woningvoorraad en woningmarkt Woningvoorraad: kwaliteit, kwantiteit Verkoop van huurwoningen / samenstelling bestand huurwoningen Trends en ontwikkelingen Landelijke en lokale ontwikkelingen op de woningmarkt Demografische ontwikkeling Wijzigingen in de Woningwet en in de Huisvestingswet Verordening Romte Fryslân, vastgesteld 25 juni De visie op het wonen Sociale huur Zorg en wonen Ontwikkelingen woningbouw Wonen en duurzaamheid Resumé 27 Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Begrippenlijst Woningbehoefteonderzoek, Integraal woningbehoefteonderzoek 2014, Companen Lijst met huurwoningen die verkocht kunnen worden Mogelijke ontwikkellocaties woningbouw Lijst met instanties t.b.v. vooroverleg en zienswijzen Zienswijzen [pm]

3 3 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De huidige woonvisie van de gemeente Leeuwarderadeel is opgesteld in Sinds die tijd hebben zich veranderingen op de woningmarkt voorgedaan, waardoor de Woonvisie actualisatie behoeft. De economische crisis heeft gevolgen voor de woningmarkt. De koopkracht daalt en er worden minder makkelijk leningen verstrekt door de banken. Woningen staan langer te koop en de huizenprijs is de afgelopen jaren gedaald. Daarnaast spelen demografische ontwikkelingen een belangrijke rol. De komende jaren zal de bevolkingsgroei in de regio Noord West Friesland afvlakken en zal de bevolking vergrijzen. Krimp in de vraag naar woningen zal zich de komende jaren nog niet voordoen, blijkt uit het Woningbehoefteonderzoek 1, wel is er een verschuiving in de woningbehoefte zichtbaar. Het Woningbehoefteonderzoek is opgenomen in bijlage 2. De Woningwet en de Huisvestingswet worden gewijzigd, waardoor de mogelijkheid zal ontstaan meer te kunnen sturen op basis van de Woonvisie. In het coalitieprogramma Coalitieprogramma SAMEN STERKER staat dat het college de opdracht heeft een nieuw woonplan op te stellen, op basis van het genoemde Woningbehoefteonderzoek en naar aanleiding van voorgenoemde ontwikkelingen. Kortom, de aanleiding van de actualisatie van de Woonvisie is enerzijds de opdracht uit het coalitieprogramma en anderzijds de wetswijzigingen, de ontwikkelingen op de woningmarkt en algemene ontwikkelingen. 1.2 Doel Met het opstellen van de Woonvisie wil de gemeente Leeuwarderadeel een kader schetsen voor de toekomstige ontwikkelingen op de woningmarkt. De woonvisie vormt een praktisch document voor de gemeente om toekomstige ontwikkelingen te begeleiden en te faciliteren. De woonvisie is een handvat voor het maken van afspraken met de provincie Fryslân, de Stadsregio, de regio Noordwest Friesland en voor het maken van (prestatie)afspraken met de corporaties. 1.3 Totstandkoming De voorliggende Woonvisie is tot stand gekomen in overleg met verschillende partijen. Er is overlegd met de gemeente Leeuwarden, in verband met het beoogde samengaan van gemeente Leeuwarderadeel met de gemeente Leeuwarden met ingang van januari Daarnaast vormt het begin 2014 uitgevoerde woningbehoefteonderzoek een belangrijke bron van gegevens. De concept Woonvisie d.d. 14 april 2015 is aan een twintigtal instanties toegestuurd in het kader van vooroverleg. De lijst met instanties is opgenomen in bijlage 5. Van vijf instanties is een (ambtelijke) inhoudelijke reactie ontvangen. Deze reacties zijn verwerkt tot onderhavige ontwerp Woonvisie, welke voorgelegd wordt aan het college van burgemeester en wethouders. Na collegebehandeling van de ontwerp Woonvisie wordt deze ter visie gelegd, en toegestuurd aan instanties. De reacties (zienswijzen) zijn opgenomen in bijlage 6.[pm] 1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de Woonvisie geëvalueerd: Welke resultaten zijn behaald. In hoofdstuk 3 worden Stiens en de dorpen beschreven, waarna in hoofdstuk 4 de woningvoorraad en woningmarkt wordt geïnventariseerd. Trends en ontwikkelingen worden beschreven in hoofdstuk 5. In hoofdstuk 6 wordt de visie op het wonen beschreven. Tot slot staat in hoofdstuk 7 de conclusie. 1 Integraal woningbehoefteonderzoek 2014, 7 maart 2014, Companen

4 4 2. Evaluatie Woonvisie In hoofdstuk 3 van de Woonvisie staan vijf programma s, benoemd voor de vijf jaar van de looptijd van de woonvisie. Hieronder wordt ingegaan op de vijf programma s en wordt aangegeven op welke manier deze zijn uitgevoerd. Programma 1: Leidraad voor woningbouw Hier worden verschillende projecten beschreven, wat de doelgroep is en wie de betrokken partijen zijn. Bijvoorbeeld: Hijum, Feinsum, Alde Leie: voldoende ruimte, maatwerk. De Steens wordt genoemd als project en er wordt aangegeven dat in het centrum van Stiens zorg gerelateerd wonen wenselijk is. Daarnaast wordt benoemd dat de marktontwikkelingen gevolgd worden en dat programma s zonodig worden aangepast. Ook wordt de programmering regionaal afgestemd. Van de benoemde programma s zijn er woningen gerealiseerd in Hijum door de corporatie Wonen Noordwest Friesland. Ook zijn er door Wonen Noordwest Friesland zorg gerelateerde woningen gerealiseerd aan het Stienpaad in Stiens (Aeckemahûs). De ontwikkeling van de Steens zou in 2011 opgestart worden door de gemeente samen met een ontwikkelaar, dit is niet uitgevoerd. De marktontwikkelingen worden continu gevolgd. Regionaal vindt er afstemming plaats met zowel de Stadsregio als de gemeenten uit de Noordwest regio. In 2013 is er door de Stadsregiogemeenten een visie opgesteld: REGIONALE WOONSTRATEGIE STADSREGIO LEEUWARDEN, Stad en platteland in balans. Met Noordwest gemeenten is er periodiek overleg. Programma 2: De Steens ontwikkelen Het doel was om in 2011 te starten met het ontwikkelen van De Steens. Voor het gebied is een voorontwerp bestemmingsplan opgesteld, dat in het kader van de inspraak ter visie heeft gelegen. Door verslechterde marktomstandigheden, de economische crisis en het faillissement van Nieuwe Borg is het project stil komen te liggen. Het doel om de Steens te ontwikkelen in de periode is niet gehaald. Programma 3: Wonen, welzijn en zorg afstemmen Voor 2011 stond een platformbijeenkomst gepland met betrokken partijen om ervaringen op het gebied van wonen, welzijn en zorg te delen en naar samenwerking te zoeken. De betrokken partijen zijn bijvoorbeeld Talant, Palet, Noorderbreedte, Actiz, thuiszorgorganisaties, corporaties en zorgverzekeraars. Door deze samenwerking en het maken van afspraken wordt de leefkwaliteit in Stiens en de dorpen geborgd. De verschillende dorpsbelangen van de kleine dorpen tonen de noodzaak van ontmoetingsruimtes aan. De gemeente garandeert vervolgens de aanwezigheid of beschikbaarheid van dergelijke ruimtes. In september 2011 is de notitie Welzijn en zorg bij u in de buurt opgesteld door de gemeente, Stichting Welzijn Middelsee, WoonFriesland en Palet. De basis voor dit rapport is onder andere gevormd doorgesprekken met verschillende groepen bewoners van de gemeente. De conclusie is dat er vanuit welzijn een bijdrage is/wordt geleverd en dat er volkshuisvestelijk geen actie wordt verwacht.

5 5 Programma 4: Goed wonen in de kleine dorpen In het programma staat dat voor Koarnjum en Jelsum voorgesorteerd moet worden op de mogelijkheden tot woningbouw, na wijziging van de wetgeving rond de luchthaven. In het bestemmingsplan Bûtengebiet en doarpen, vastgesteld op 4 juli 2013 zijn diverse locaties voorzien van een wijzigingsbevoegdheid om woningbouw mogelijk te maken. De Wet Luchtvaart is inmiddels gewijzigd, en voor een kavel in Jelsum is in 2015 een wijzigingsprocedure opgestart. Als tweede punt staat in het programma genoemd dat WoonFriesland onderzoekt waar en hoe gewerkt kan worden aan voorraadvernieuwing. WoonFriesland pleegt geen sloop en nieuwbouw, gezien de beperkte financiële middelen. Wel wordt onderzocht of van de bestaande panden de plattegrond geschikt gemaakt kan worden voor levensloop bestendig wonen. In het kader van het project Lytse Doarpen zou dit onderzocht worden in Koarnjum en Jelsum. Deze woningen zijn in 2014 opgeknapt naar het basisuitrustingsniveau en energielabel B. Er zijn geen plattegrondsaanpassingen gedaan, de woningen zijn niet levensloopbestendig gemaakt, wegens de hoge kosten hiervan. Door de renovatie van de woningen in Koarnjum en Jelsum gaan deze woningen nu weer een flink aantal jaren mee. Tot slot staat in het programma dat er een visie opgesteld wordt over het onderwijs in de dorpen, waarin keuzes worden gemaakt voor behoud dan wel sluiting van scholen, investering in het vastgoed etc.. Dit rapport is opgesteld en heet Toekomstbestendig basisonderwijs! 2 van 24 oktober Sinds het opstellen van dat rapport in 2012 is de situatie met betrekking tot leerlingenaantallen echter wel gewijzigd, waardoor het rapport niet geheel meer actueel is. Op dit moment wordt er gesproken over mogelijke samenvoeging van bepaalde scholen. Programma 5: Sociale voorraad, woonlasten en energiebesparing Als eerste punt staan de prestatieafspraken genoemd. Deze dienen te worden opgesteld met WoonFriesland over onder andere de investeringen in de woningvoorraad (nieuwbouw, renovatie), huurprijseffecten van energiezuinige investeringen, verkoop van woningen e.d. Er zijn prestatieafspraken opgesteld en ondertekend op 19 december 2012: Prestatieafspraken Aan de uitvoering er van is gewerkt door WoonFriesland. In onderstaande twee tabellen zijn enkele resultaten weergegeven met betrekking tot investeringen in de woningvoorraad: 2 Toekomstbestendig basisonderwijs! Toekomstvisie basisscholen Leeuwarderadeel opgesteld door ICSadviseurs Zwolle, referentie / d.d. 24 oktober 2012.

6 6 Figuur 1 Verdeling energielabels huurwoningen WoonFriesland per maart 2011 (bron: WoonFriesland) Figuur 2 Verdeling energielabels huurwoningen WoonFriesland per juli 2015 (bron: WoonFriesland)

7 7 Als tweede punt van Programma 5 staat genoemd dat de gemeente een duurzaamheidsnota opstelt. Hier is door de MAD aan gewerkt. Als derde punt van Programma 5 is opgenomen dat huiseigenaren gestimuleerd moeten worden om energiebesparende investeringen te doen. Op de gemeentelijke site is informatie hierover opgenomen. Ook op beurzen (onder andere het Woonoffensief) hebben informatie-stands gestaan over de manieren waarop door huiseigenaren energie bespaard kan worden. Daarnaast konden woningeneigenaren meedoen aan het gemeentelijke project Besparen op maat. Tot slot wordt in programma 5 genoemd dat er afspraken opgesteld moeten worden in verband met voorrang aan ingezetenen in Feinsum. In de prestatieafspraken is al een voorrang regeling opgenomen voor Koarnjum en Jelsum. WoonFriesland biedt de vrijkomende woningen in Koarnjum en Jelsum via het aanbodsysteem aan met voorrang voor eigen ingezetenen. De voorrangsregeling geldt vanwege de schaarste aan huurwoningen en de geringe mogelijkheden tot nieuwbouw van huurwoningen als gevolg van de ligging nabij de vliegbasis. Voor Feinsum geldt dat de leegkomende woningen via het woonruimteverdeelsysteem worden aangeboden en alleen worden toegewezen aan een ingezetene van Feinsum of aan een belangstellende die (aantoonbare) roots heeft in Feinsum. Mochten er geen kandidaten zijn, dan mag de huurwoning worden verkocht.

8 8 3. Stiens en de dorpen 3.1 Schets van de gemeente en de dorpen In de gemeente Leeuwarderadeel woonden op 1 januari inwoners (bron CBS). De gemeente bestaat uit de hoofdkern Stiens en zes kleinere dorpen, waarvan Britsum de grootste is. De overige dorpen hebben elk minder dan 500 inwoners. In onderstaande tabel staan de inwonersaantallen per dorp over de jaren 2010 tot Alde Leie Britsum Feinsum Hijum Jelsum Koarnjum Stiens Totaal Figuur 3 Tabel met ontwikkeling inwonersaantallen in de dorpen en totaal van de gemeente Leeuwarderadeel. Stiens Stiens heeft een sterke centrumfunctie binnen de gemeente, deels ook voor gemeenten ten noorden van Leeuwarderadeel en soms zelfs voor de noordelijke wijken van Leeuwarden. In Stiens zijn alle belangrijke basisvoorzieningen aanwezig, zoals een compleet winkelaanbod met een keur aan supermarkten, lager onderwijs, bibliotheek, sportvoorzieningen, een welzijnsstichting, intramuraal wonen met zorg en openbaar vervoer. In Stiens staan relatief veel naoorlogse eengezinswoningen (rijwoningen, tweekappers, vrijstaand). De gemiddelde woningwaarde ligt hoger dan in de dorpen rondom Stiens en er wonen relatief veel gezinnen, hoewel het aandeel senioren de laatste jaren zichtbaar is toegenomen. Stiens is sinds de jaren 60 flink gegroeid en heeft veel mensen van buiten de gemeente aangetrokken. De werkgelegenheid op de vliegbasis speelde daarin een rol. In de jaren zijn regionale beleidsafspraken gemaakt over woningbouw, waarbij de ruimte voor uitbreiding voornamelijk in de gemeente Leeuwarden kwam te liggen, om de uitstroom naar regiogemeenten te keren. Sindsdien nam de groei van de woningvoorraad af met als resultaat dat Stiens netto inwoners verloor aan met name de stadsregio. Op het vlak van wonen, welzijn en zorg heeft Stiens met haar goede voorzieningenniveau een centrumfunctie in de gemeente en daarbuiten. Marktwerking in de zorg en het langer thuis wonen van mensen met een zorgvraag leiden overigens tot andere eisen aan het aanbod wonen, welzijn en zorg in dorpen en buurten. De dorpen Ten noorden van Stiens liggen de dorpen Feinsum, Alde Leie en Hijum. Ten zuiden van Stiens liggen de dorpen Britsum, Koarnjum en Jelsum. Deze dorpen zijn bepalend voor het karakter van de gemeente

9 9 Leeuwarderadeel. In tegenstelling tot Stiens, zijn de dorpen niet sterk gegroeid. Het bevolkingsaantal schommelt, en over een langere termijn is een lichte daling zichtbaar. Voor de dorpen zijn er ontmoetingsruimten beschikbaar. Onderwijsvoorzieningen zijn in het vorige hoofdstuk aan de orde geweest. Voor voorzieningen op het gebied van welzijn of zorg zijn de inwoners van de dorpen aangewezen op Stiens of Leeuwarden.

10 10 4. Inventarisatie huidige woningvoorraad en woningmarkt 4.1 Woningvoorraad: kwaliteit, kwantiteit De woningvoorraad huurwoningen is binnen de gehele gemeente geïnventariseerd. Koopwoningen zijn niet geïnventariseerd omdat de gemeente niet kan sturen op de kwaliteit van koopwoningen. Bij deze inventarisatie zijn de huurwoningen beoordeeld als goed, matig of slecht. De woningen zijn beoordeeld op basis van verhuurbaarheid en technische staat enerzijds en anderzijds de ruimtelijke uitstraling en stedenbouwkundige situatie. Aan de status van goed, matig of slecht is een termijn gekoppeld waarbinnen de corporatie de woningen op dient te waarderen. De bij de inventarisatie behorende periodes zijn: bij slecht : binnen 5 jaar opwaarderen; bij matig : tussen de 5 en 15 jaar opwaarderen; bij goed : over langer dan 15 jaar opwaarderen. De inventarisatie is besproken tussen de gemeente en WoonFriesland. Er is op grote lijnen overeenstemming over de categorie-indeling van de woningen, en de daaraan gekoppelde termijn van opwaardering. Aan WoonFriesland is meegegeven dat de Delfts Rood woningen qua stedenbouwkundige kwaliteit voor de gemeente belangrijk zijn, en dat er zorgvuldig met deze woningen omgegaan dient te worden. Over het gebied Aldlânsdyk ( 3 blokjes van 4 seniorenwoningen) te Stiens is overeenstemming tussen de gemeente en WoonFriesland: voor deze woningen is kwaliteitsverbetering nodig. Het verbeteren van de basiskwaliteit en het aanpassen van de plattegrond wordt ingepland. Daarnaast is aandacht gevraagd voor de verrommeling en het gebruik van de tuin voor opslag. Hierover heeft een overleg plaatsgevonden tussen de gemeente en WoonFriesland. WoonFriesland bezoekt huurders die klachten hebben om de oorzaak van de klachten te onderzoeken. Samen met de bewoners van de betreffende zaak wordt bekeken hoe de klachten opgelost kunnen worden. Daarnaast spreekt WoonFriesland huurders aan op slecht onderhoud van tuinen, en het (oneigenlijk) gebruik van tuinen voor opslag. Sinds een paar jaar is het voor nieuwe huurders verplicht een bijlage bij het huurcontract over onderhoud en gebruik van tuinen te tekenen. Dit is voor WoonFriesland een goed handvat om de problematiek op te pakken. Afgesproken is dat WoonFriesland de gemeente op de hoogte houdt van te ondernemen acties. Waar nodig en mogelijk kan de gemeente daarin WoonFriesland ondersteunen. Voor particuliere woningen geldt dat indien een verrommelde tuin of erf wordt geconstateerd, er per geval naar een passende aanpak wordt gezocht. Doelstelling ten behoeve van prestatieafspraken: 1. Voor de woningen aan de Aldlânsdyk dient het verbeteren van de basiskwaliteit ingepland te worden; 2. WoonFriesland en de gemeente zien toe op de staat van de tuinen en treden actief op naar de bewoner toe.

11 11 De woningmarkt is geïnventariseerd in het Woningbehoefte onderzoek, hierin is alleen de hoofdkern Stiens meegenomen in verband met de toenmalige ontwikkelingslocatie van De Steens. Op basis van het woningbehoefteonderzoek kan voor Stiens een behoefte van minimaal 75 en maximaal 100 woningen voor een periode van tien jaar als reëel worden beschouwd. In onderstaande tabel staan zowel feitelijke cijfers als prognoses. De prognoses lopen uiteen, en laten nog een toename zien tot De Primos zit aan de bovenkant, de provincie aan de onderkant. Er is een bandbreedte van circa woningen. De uitgangspunten uit ons woningbehoefteonderzoek in het midden van die bandbreedte. Gemeente Leeuwarderadeel woningvoorraad Woningvoorraad Gewenste woningvoorraad Gewenste woningvoorraad Bron Primos Bron CBS Bron Primos Bron Provincie Fryslân (t/m okt) Figuur 4 Tabel met ontwikkeling woningvoorraad, feitelijk, prognose en gewenste situatie. 4.2 Verkoop van huurwoningen / samenstelling bestand huurwoningen In deze Woonvisie wordt vastgelegd hoe om te gaan met de te verkopen huurwoningen en met de kwaliteit van de huurwoningen. De te verkopen woningen Enerzijds wordt vastgelegd welke woningen verkocht kunnen worden. Uitgangspunt is de lijst die in 2010 is vastgesteld en die sinds jaar en dag wordt gebruikt. Hier zijn woningen aan toegevoegd, waarbij wordt gekeken naar de situering: als er bijvoorbeeld sprake is van de laatste huurwoning in een blok van 4 of 6, waarvan de overige woningen in particulier eigendom zijn, dan zou die woning verkocht kunnen worden. Van blokken/rijen met uitsluitend huurwoningen, wordt bij voorkeur geen losse woning verkocht. In bijlage 3 is een lijst opgenomen waarop is aangegeven welke woningen verkocht mogen worden. Het is wenselijk dat het percentage sociale huurwoningen van de totale woningvoorraad ten minste 15% bedraagt. Volgens CBS Statline telt de gemeente Leeuwarderadeel per 1 januari 2014 in totaal woningen. Uitgaande van 734 sociale huurwoningen (onder de liberalisatiegrens) komt dat op 17% van de totale voorraad. Dit is meer dan het streefgetal van 15% van de totale woningvoorraad. Zodra de woonwijk Stiens Oost wordt ontwikkeld, zal het percentage afnemen, omdat de verwachting is dat hier uitsluitend koopwoningen gerealiseerd zullen worden. WoonFriesland houdt in de dorpen huurwoningen beschikbaar, omdat WoonFriesland de enige aanbieder van huurwoningen is (behalve in Hijum). Mocht een huurwoning in één van de dorpen na

12 12 mutatie langdurig leeg blijven staan, behoudt WoonFriesland zich het recht voor de huurwoning te verkopen. Doelstelling ten behoeve van prestatieafspraken: 1. WoonFriesland verkoopt uitsluitend de woningen die zijn aangegeven op de in bijlage 3 opgenomen lijst; 2. WoonFriesland streeft ernaar dat het percentage sociale huurwoningen op ten minste 15% blijft; 3. WoonFriesland houdt in de dorpen huurwoningen beschikbaar. Kwaliteit woningen WoonFriesland gaat door met het verbeteren van de woningen, om de kwaliteit van de woningen en het woongenot op peil te houden. Een ander doel is de energieklasse van de woningen te verbeteren. Er is een tendens zichtbaar dat huurders het verbeteren van de basisuitrusting belangrijker vinden dan het verbeteren van de energieklasse. In dergelijke gevallen komt het voor dat de woningen niet tot energieklasse A worden verbeterd, maar tot B of C. Daarnaast is er bij de zogenaamde Delfts Rood woningen sprake van een bepaalde historische en stedenbouwkundige waarde. Deze woningen dienen qua verschijningsvorm, kleur- en materiaalgebruik behouden te blijven. Deze woningen worden niet verkocht. Doelstelling ten behoeve van prestatieafspraken: 1. WoonFriesland zet in op kwaliteitsverbetering van de woningen (basisuitrusting) al dan niet het verbeteren van de energieklasse; 2. WoonFriesland zet in op behoud van de Delfts Rood woningen.

13 13 Ontwikkeling aantal huurwoningen Aantal huurwoningen Aantal huurwoningen Wonen Noordwest Woon Friesland Friesland 1/1/ /1/ /1/ /1/ /1/ Figuur 5 Tabel met ontwikkeling aantal huurwoningen van WoonFriesland en Wonen Noordwest Friesland in de gemeente Leeuwarderadeel. Uit bovenstaande tabel blijkt hoeveel woningen WoonFriesland verhuurt in de gemeente Leeuwarderadeel. Van de 738 huurwoningen per 1 januari 2014 zijn er 4 woningen boven de liberalisatiegrens (geen sociale huur). In de periode zijn in totaal 29 woningen verkocht en 2 nieuwe woningen gerealiseerd (Britsum). Het aantal verkochte woningen bedraagt gemiddeld 7 per jaar. De prognose voor het aantal te verkopen woningen in de komende jaren is ook gemiddeld 7 per jaar. Uit het woningbehoefteonderzoek blijkt dat met name behoefte is aan (half)vrijstaande woningen. De verkoop van huurwoningen betreft met name rijwoningen. De verkoop van de huurwoningen heeft daardoor naar verwachting geen nadelige gevolgen voor de ontwikkeling van Stiens Oost, waar het woningbehoefteonderzoek met name op is gericht. Naast de in de tabel vermelde woningen, heeft WoonFriesland panden in gebruik als bijzondere woonvorm (Venusskulp, Petterhusterdyk en Roptastins/Graldastins). In deze woonvormen bevinden zich in totaal 63 wooneenheden. Doelstelling ten behoeve van prestatieafspraken: 1. Indien WoonFriesland huurwoningen verkoopt, wordt rekening gehouden met de punten uit paragraaf 4.2. Huurwoningen Wonen Noordwest Friesland Wonen Noordwest Friesland heeft een beperkt aantal huurwoningen in de gemeente Leeuwarderadeel. Deze woningen zijn relatief nieuw en hebben allemaal energielabel A. In de zomer van 2011 is het Aeckemahûs aan de Skilwei te Stiens opgeleverd. Hierin zijn 17 appartementen en 6 patiowoningen opgenomen. Daarnaast heeft Wonen Noordwest Friesland bezit in Hijum aan de Spoarleane, 4 gezinswoningen en 2 levensloopgeschikte woningen, opgeleverd in de zomer 2012.

14 14 5. Trends en ontwikkelingen 5.1 Landelijke en lokale ontwikkelingen op de woningmarkt Op de woningmarkt kunnen verschillende ontwikkelingen worden gesignaleerd. Hieronder wordt een aantal van deze ontwikkelingen beschreven, welke in meerdere of mindere mate van toepassing zijn op onze situatie. Markt voor duurdere huurwoningen 3 In Fryslân is een trend zichtbaar, die inhoudt dat de markt voor duurdere huurwoningen groeit. Enkele aanwijsbare oorzaken hiervan zijn: Verminderde toegang tot de koopsector: Het is voor de consument lastiger om een lening te krijgen. Ondanks gedaalde prijzen van koopwoningen, betekent dit dat huishoudens minder snel dan in het verleden overgaan tot het kopen van een huis. Verminderde toegang tot sociale huur: de sociale huurwoningen worden steeds meer gereserveerd voor huishoudens met lage inkomens. Huishoudens met middeninkomens kunnen hierdoor minder goed in de sociale huur terecht. Middeninkomens lopen kans tussen de wal en het schip te komen. Ze verdienen te veel voor de sociale huur en te weinig om te kopen. Behoefte aan flexibiliteit. Ook de arbeidsmarkt is in beweging. Steeds minder mensen hebben een vast contract. Jongeren weten niet of en waar ze over een paar jaar zullen wonen en werken. Onder deze omstandigheden wil men niet vast zitten aan een eigen huis, ook al kan men het financieren. Er komen steeds meer ouderen, onder wie ook steeds meer met een behoorlijk inkomen en / of vermogen. Voor oudere eigenaar-bewoners is het gaan huren een middel om het in hun huis opgesloten vermogen te verzilveren. Voor duurdere huurwoningen vormen ouderen een belangrijke doelgroep. Daarbij ontstaat een toenemende vraag naar diverse soorten wonen met zorg. Wonen en zorg Zo lang mogelijk zelfstandig wonen is een wens van veel ouderen en is beleid van de rijksoverheid. Alleen voor de zwaar zorgbehoevenden is straks nog plaats in een instelling, de rest wordt geacht zelf een oplossing te vinden. Dit proces staat bekend onder de naam extramuralisering. Knelpunten kunnen gaan ontstaan in de woonomgeving, door onvoldoende voorzieningen en doordat professionele zorg aan huis in kleinere kernen wegens capaciteitsgebrek en om reden van efficiency niet altijd geleverd zal kunnen worden. In die gevallen kan verhuizen een oplossing bieden, naar een vorm van wonen met zorg. Een voorbeeld hiervan in Stiens is het zorgwonen gerealiseerd door Idesta aan de Piter Jurjensstrjitte. Economische situatie crisis De economische situatie heeft invloed op de woningmarkt. Er worden de laatste jaren minder woningen verkocht (zie onderstaande figuren), al is er in 2014 een opleving zichtbaar. Enerzijds worden de dalende verkopen veroorzaakt door de verslechterde economische situatie waardoor mensen voorzichtiger worden met grote uitgaven. Anderzijds verstrekken banken minder makkelijk leningen. Het gevolg is dat er minder doorstroming is op de woningmarkt. Mensen blijven langer in een huurwoning wonen en maken minder gauw de overstap naar een koopwoning, en mensen in een koopwoning maken minder gauw de overstap naar een andere / ruimere koopwoning. 3 Bron: Perspectief voor markthuur in Fryslân, een verkenning, concept mei 2014, RIGO Research en Advies B.V.

15 15 Voor de corporaties geldt dat zij minder budget te besteden hebben door hogere afdrachten aan het Rijk. Dit beperkt de corporaties in hun mogelijkheden. Waar voorheen nog sloop en nieuwbouw op het programma stond, worden nu mogelijkheden onderzocht om binnen het bestaande pand de plattegrond aan te passen, zodat de woning levensloop bestendig wordt, en wordt de isolatie van de woningen verbeterd zodat de woningen in een betere isolatieklasse vallen. Grootschalige herstructureringsprojecten en nieuwbouwprojecten zijn mede door de beperktere financiële mogelijkheden niet meer aan de orde. Figuur 6 De ontwikkeling van het aantal verkochte woningen in Friesland (Bron: Kadaster) jaar Aantal verkochte woningen in Friesland Figuur 7 De ontwikkeling van het aantal verkochte woningen in Friesland (Bron: Kadaster) Conclusie 5.1: Gemeente Leeuwarderadeel volgt de bovengenoemde ontwikkelingen nauwgezet. Daar waar nodig, en mogelijk, kan de gemeente actie ondernemen. Wellicht kunnen inbreidingslocaties benut worden voor duurdere huurwoningen. De mogelijkheden hiervoor worden onderzocht.

16 Demografische ontwikkeling Leeuwarderadeel Aantal inwoners Aantal huishoudens Figuur 8 Demografische ontwikkeling (Bron: CBS / Provincie Fryslân) In bovenstaande tabel en onderstaande grafiek staat het aantal inwoners aangegeven. Volgens de verschillende trendprognoses zal het inwonersaantal in de komende jaren geleidelijk afnemen. De bevolkingsafname is toe te schrijven aan twee ontwikkelingen: de vergrijzing en een negatief migratiesaldo. Volgens de verschillende trendprognoses zal het aantal huishoudens tot 2025 toenemen, daarna zal het aantal huishoudens afnemen. De exacte aantallen verschillen in de prognoses van de Provincie Fryslân, de Primos en het CBS, maar de trend dat de aantallen huishoudens eerst nog toenemen en daarna afnemen komt in de diverse prognoses overeen. In het Woningbehoefteonderzoek (bijlage 2) is in paragraaf 3.2 aandacht besteed aan de prognose van het aantal inwoners en huishoudens. Conclusie 5.2: De conclusie is dat er in eerste instantie behoefte is aan het realiseren van extra woningen door de toename van het aantal huishoudens. In het Woningbehoefteonderzoek wordt geconcludeerd dat er de komende tien jaar behoefte is aan 100 tot 300 extra woningen. Aangenomen wordt dat deze behoefte na 2025 afneemt waarbij aangetekend dient te worden dat hierbij gerekend is met de aanname dat gemeente Leeuwarderadeel ook in de toekomst blijvend te maken krijgt met een negatief migratiesaldo van gemiddeld 50 personen per jaar.

17 17 Figuur 9 Bevolking Leeuwarderadeel en prognose (Bron: gemeentelijke administratie, Provincie Fryslân, Primos)

18 Wijzigingen in de Woningwet en in de Huisvestingswet Hieronder wordt eerst in algemene bewoordingen ingegaan op de wetswijzigingen. Daarna wordt aangegeven wat de gevolgen voor de situatie in Leeuwarderadeel zijn. Woningwet Minister Blok wilde het wetsvoorstel om de Woningwet aan te passen, voordat de Eerste Kamer het zou behandelen, alsnog wijzigen. Dat is gebeurd met de 'Novelle'. De Tweede Kamer heeft op 11 december 2014 ingestemd met de Novelle Herziening Woningwet. Vervolgens is de Novelle, samen met het wetsvoorstel Herzieningswet naar de Eerste Kamer gegaan. De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel in het voorjaar van 2015 behandeld. De nieuwe wet treedt daarmee in werking per 1 juli De Novelle Herziening Woningwet omschrijft nauwkeurig de taken van de woningcorporaties, versterkt de positie van gemeenten en huurders en biedt een helder kader voor het maken van afspraken tussen partijen. De wijzigingen van de Woningwet hebben betrekking op de taakafbakening van woningcorporaties, verbetering van de werking van de sociale huursector en meer ruimte voor de realisatie van een middensegment op de huurmarkt. De kerntaak van corporaties moet zijn het aanbieden van betaalbare huurwoningen voor huishoudens met lagere inkomens. Minister Blok schrijft daarover: Het gaat dan om het aanbieden van betaalbare woningen, met een kwaliteit die daarbij hoort, om investeringen in energiezuinigheid en om noodzakelijke aanpassingen zodat mensen met zorgbehoeften langer thuis kunnen blijven wonen. Het kabinet wil de betaalbaarheid van woningen voor lagere inkomens bevorderen door de woningtoewijzing door corporaties aan te scherpen. In de novelle voor de herziening van de Woningwet komt de minister hierop terug. In aanvulling op de kerntaak wil de minister corporaties ruimte bieden voor niet-daeb investeringen, bijvoorbeeld bij stads- en dorpsvernieuwing. Wel stelt de minister waarborgen om daarbij marktverstoring te voorkomen. Om een goede vergelijking met commerciële investeerders mogelijk te maken, wil de minister corporaties verplichten hun vastgoed te waarderen op marktwaarde. Een belangrijk onderdeel van de Woningwet is de indeling van Nederland in regionale woningmarkten. Een (ad hoc) projectgroep van Friese gemeenten analyseren de Friese woningmarkt en zullen een voorstel doen voor de indeling van Fryslân in regio s. Een ander nieuw onderdeel van de Woningwet is de passendheidstoets. Huishoudens met huurtoeslag moeten zoveel mogelijk wonen in een huis dat past bij hun inkomen. Per 31 december 2016 moet elke corporatie 95 procent van de huurtoeslaggerechtigde huishoudens een woning met een huurprijs onder de aftoppingsgrens toewijzen (in 2015: 577 euro voor een- en tweepersoonshuishoudens en 618 euro voor gezinnen). Voor de gemeente Leeuwarderadeel zijn de gevolgen van bovenstaande, dat de corporatie minder mogelijkheden heeft om woningen te realiseren, door de beperking tot de bouw van sociale huurwoningen. In de eerste helft van 2014 is een aantal nog in te vullen inbreidingslocaties besproken met WoonFriesland en met Wonen Noordwest Friesland. Door de corporaties is aangegeven dat de woningen die op die kavels gerealiseerd zouden kunnen worden, niet onder de sociale huur zouden (kunnen) vallen en dat de corporaties daardoor niet willen/kunnen meewerken aan de ontwikkeling van deze kavels.

19 19 Huisvestingswet 2014 De Huisvestingswet 2014 is op 1 januari 2015 in werking getreden en vervangt de Huisvestingswet die op 1 juli 1993 in werking is getreden. Deze nieuwe Huisvestingswet biedt gemeenten een instrumentarium om in te grijpen in de woonruimteverdeling en de samenstelling van de woonruimtevoorraad voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste woonruimte. In 2015 zal de Huisvestingsverordening worden opgesteld. 5.4 Verordening Romte Fryslân, vastgesteld 25 juni 2014 Provincie Fryslân maakt met de woningbouwregio s bestuurlijke afspraken over de regionale woningbouwprogramma s. Deze afspraken liepen tot 2016, en zijn op voorstel van de provincie in 2014 verlengd tot In de verordening staat dat regionale woningbouwafspraken door de gemeenten worden vertaald in gemeentelijke woonplannen. Deze Woonvisie is een woonplan als bedoeld in de Provinciale Verordening, regionale afspraken zijn hierin verwerkt. Woningbouwafspraken De bestaande afspraken tussen de provincie en de gemeente Leeuwarderadeel over de woningbouwproductie tussen 2008 en 2016, zoals verwoord in de Woonvisie , zijn niet meer leidend, aangezien er nieuwe afspraken zijn gemaakt. In de Woonvisie waren deze afspraken als volgt opgenomen: Tot 2016 zijn er afspraken voor 175 woningen op De Steens, waarvan 70 sociale huur, 35 sociale koop en 70 in het vrije marktsegment. Deze aantallen gaan uit van opvang van ca. 70 gezinnen in de sociale huur vanuit de stadsregio. Op De Steens is resterend ruimte voor 105 woningen voor eigen behoefte tot 2016 (vergelijk: de eigen behoefte is woningen per jaar en komt uit op 90 tot 120 woningen in die periode). Na 2016 is er een toezegging gedaan door de provincie voor nog eens 175 woningen. Daarnaast zijn er diverse inbreidingslocaties, waar kleine aantallen woningen passen. Woningbouwafspraken Onderstaand schema geeft het saldo aan van de feitelijke mutaties in de woningvoorraad van : * Binnen bestaand stedelijk gebied Uitleg * Cijfers 2014 zijn voorlopig In februari 2015 zijn nieuwe woningbouwafspraken gemaakt. In deze woningbouwafspraken met de Provincie en de regio is het volgende woningbouwprogramma opgenomen:

20 woningen als basis programma Waarvan maximaal 60% als buitenstedelijke uitbreiding mag worden gebouwd, dit komt overeen met 148 woningen. En minimaal 40% plafondloos binnenstedelijk te bouwen (98 woningen) Tot nu toe zijn er 16 woningen buitenstedelijk gerealiseerd, dit betekend dat er nog ruimte is voor 132 woningen buitenstedelijk tot De uitbreidingslocatie Stiens Oost met woningen past binnen deze afspraken, dit gebied valt nu nog onder de noemer buitenstedelijk. Daarnaast blijft er buitenstedelijk voldoende ruimte (52 woningen) over voor bijvoorbeeld voormalige boerderijen, bedrijfsverplaatsing of andere onvoorziene situaties. Binnenstedelijk zijn er tot nu toe (2008 t/m 2014) 103 woningen toegevoegd hierbij is aan het minimum van 40% voldaan. In onderstaand schema staat het aantal gerealiseerde woningen tot en met 2014 en de mogelijk te bouwen nieuwe woningen op inbreidingslocaties. Inbreidingslocaties waarvoor al een planologische procedure is doorlopen zijn voorzien van een *, de overige locaties zijn voorzien van een wijzigingsbevoegdheid die woningbouw mogelijk maakt na het doorlopen van een planologische procedure. Programmering regionale woningbouwafspraken tot 2020 totaal Buiten bestaand stedelijk gebied Binnenstedelijk Basisprogramma t/m % max 148 woningen Min 40% 98 woningen Gerealiseerd 2008 t/m Stiens Oost Inbreidingslocatie 4 * Felixwei naast 17 a Stiens Inbreidingslocatie 1 * Felixwei Stiens Inbreidingslocatie 6 * Stiens Hazzelnútstrjitte Inbreidingslocatie 2 * Stiens Brêgeleane Inbreidingslocatie Terrein achter Remiseloods Lutskedyk Stiens 60 (zorggerelateerd)

21 21 Inbreidingslocatie Gemeentewerf Stiens Inbreidingslocatie Jelsum, Hoatse de Jongstrjitte Inbreidingslocatie Alde Leije, Arjen Roelswei Finkum n.t.b. 2 * 2 * Hijum 2 Koarnjum, Martenawei Max 5 Koarnjum, Giele 1 Anemoanstrjitte Britsum, Menno van 3 Coehoornwei Britsum, de Finne 2 Britsum, de Kamp 2 * 1 * bij recht Of 3 na wijziging TOTAAL * planologische procedure reeds doorlopen De Regionale woningbouwafspraken lopen tot Het maximale totale aantal van 246 tot 2020 wordt overschreden, echter de planhorizon (voor bovengenoemde aantallen) loopt tot na Voor de inbreidingslocaties geldt dat nog niet zeker is of deze ontwikkeld worden en of het genoemde aantal woningen gebouwd wordt. Het maximum aantal woningen buiten bestaand stedelijk gebied (148) wordt niet overschreden. Ook voor dit genoemde aantal geldt dat niet zeker is of alle genoemde woningen gerealiseerd worden, én dat deze woningen deels na 2020 gerealiseerd worden. Bovendien blijkt uit bovenstaande dat meer binnenstedelijk (inbreiding) dan buitenstedelijk wordt gebouwd, hetgeen getuigt van zorgvuldig ruimtegebruik. In 2016 zal de provincie de huidige woningbouwafspraken met de regio s weer evalueren. Daarbij zal de provincie ook kijken naar de woningbehoefte per regio.

22 22 6. De visie op het wonen In de Woonvisie worden in het hoofdstuk de Visie op het wonen de hoofdlijnen van het beleid uitgezet voor de verschillende onderwerpen, doelgroepen en kwaliteit. In het onderhavige hoofdstuk wordt voortgeborduurd op het ingezette beleid, het wordt geactualiseerd en aangevuld. 6.1 Sociale huur Stiens heeft een divers aanbod van sociale huurwoningen. De meeste van deze woningen worden verhuurd aan reguliere huurders. Aan een aantal woningen is een doelgroep gekoppeld, bijvoorbeeld ouderen (WoonFriesland: voorrang 55+ bijvoorbeeld Alslânsdyk, Burmaniawei, Dobbe, Graldastins, Lutskedyk, Venusskulp, uitsluitend 55+ Ungastins). Ook Wonen Noordwest Friesland heeft levensloopbestendige woningen voor deze doelgroep. Daarnaast wordt een aantal sociale huurwoningen bewoond door statushouders. Dit gaat om circa 10 woningen per halfjaar. De verwachting is dat de opgave voor opvang in 2015 zal verdubbelen. Voor eengezinswoningen in Stiens is er een wachtlijst van circa 3 jaar. Met name mensen uit de gemeente Leeuwarden schrijven zich in voor een huurwoning in Stiens, er staan relatief weinig mensen uit Stiens op de wachtlijst. Het aantal huurwoningen in de dorpen is beperkt. WoonFriesland heeft de kernen (behalve Stiens) aangemerkt als B-kern. Dit betekent kleine kern met integrale opgave. Aangezien WoonFriesland de enige aanbieder is van huurwoningen (behalve in Hijum), zal WoonFriesland voor aanbod van huurwoningen blijven zorgen. Wij vinden het belangrijk dat mensen die een binding hebben met het dorp, daar kunnen blijven wonen in een huurwoning. Wij staan dan ook achter het aanwijzen van de dorpen als B-kern door WoonFriesland, omdat WoonFriesland het aanbod van huurwoningen in deze kernen garandeert. De kwaliteit van de woningen wordt bewaakt door de corporaties. Woningen worden aangepakt om het energielabel op te waarderen, zie ook hoofdstuk 3, programma 4. Bij een beter energielabel, dalen de maandelijkse lasten voor de huurders. Concrete opgave Het streven is dat er voor iedere doelgroep een geschikte sociale huurwoning is. 6.2 Zorg en wonen Omdat de meeste senioren sterk gehecht zijn aan hun huidige woonsituatie, richten we ons voor ouderen vooral op de bestaande woningvoorraad. Uitgangspunt is dat particuliere woningbezitters zelf hun woning naar eigen wens aanpassen, dus ook als dat is om in te spelen op een zorgvraag (traplift of slaapkamer beneden). In de bestaande huurvoorraad is het aan de corporatie(s) om naar behoefte woningen aan te passen. WoonFriesland heeft aangegeven bepaalde woningen aan te pakken, waarbij van geval tot geval wordt bekeken of ook de plattegrond wordt aangepast. Welzijn en zorg zijn binnen de gemeente niet altijd overal fysiek nabij en vaak hoeft dat ook niet. Door voorzieningen slim te organiseren is overal in Leeuwarderadeel een passend aanbod beschikbaar. De straal van circa 250 meter rondom het centrum van Stiens (zie figuur 10) zien we als het kerngebied voor voorzieningen, ontmoeting, welzijn en zorg. Het streven moet zijn dat nieuw te bouwen woningen voldoende groot en flexibel zijn voor rolstoelgebruik, en constructief geschikt, zodat tegen geringe

23 23 kosten voorzieningen (zoals een traplift) in de woning aangebracht kunnen worden. Hierdoor kunnen bewoners langer zelfstandig blijven wonen. Figuur 10 Straal van circa 250 meter rond het centrum van Stiens In de gemeente zijn diverse zorgpartijen actief. De belangrijkste op dit moment zijn Palet, Talant, Stichting Welzijn Middelsee (SWM). Deze partijen bieden zorg op vaste locaties, zoals Skilhiem of Petterhústerstate. Doordat er op vaste locaties al zorg wordt geboden, is het voor deze partijen (financieel) mogelijk om ook bepaalde soorten zorg aan huis aan te bieden. Het aanbod zorg in Stiens is daardoor goed te noemen. De partijen die zorg aanbieden, kennen elkaar. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor afstemming van de aangeboden zorg. De zorg is aan grote veranderingen onderhevig, onder andere door wijzigingen in de wet- en regelgeving. Eén van de gevolgen is dat mensen langer thuis blijven wonen. Hier kan door de zorgpartijen op in worden gespeeld. Voor de dorpen geldt dat bepaalde zorg op afroep mogelijk is. Voor intensievere zorg geldt dat bewoners afhankelijk zijn van zorg in Stiens of Leeuwarden. Soms is verhuizing om die reden onvermijdelijk. In Stiens zijn ook woonlocaties voor mensen met een geestelijke en/of lichamelijke handicap. Uit gesprekken met de zorgaanbieders blijkt dat er geen plannen zijn om het aanbod van deze specifieke zorglocaties te wijzigen. Kortom, het zorgaanbod blijft gehandhaafd.

24 24 Een andere ontwikkeling is die van de mantelzorg. Een mantelzorger kan procedureel gezien eenvoudig een mantelzorgwoning op het eigen erf realiseren en op die manier de zorg voor een naaste op zich nemen. Het doel van de gemeente is om aan aanvragen hiervoor zo veel mogelijk medewerking te verlenen. Concrete opgave Streven naar het behoud van een goede woonkwaliteit en het behoud van de aanwezige voorzieningen, waarbij de nadruk voor zorg en welzijn ligt binnen een straal van globaal 250 meter rondom het centrum van Stiens. 6.3 Ontwikkelingen woningbouw In de gemeente Leeuwarderadeel spelen met betrekking tot de mogelijke ontwikkeling van woningbouw meerdere locaties een rol: Stiens Oost Inbreidingslocaties Locaties in de kleine dorpen Wonen in het Buitengebied Deze locaties zijn complementair aan elkaar. Ze kunnen tegelijkertijd tot ontwikkeling komen, afhankelijk van de vraag en initiatieven uit de markt. In bijlage 4 is kaartmateriaal opgenomen waarop de in dit hoofdstuk besproken locaties zijn aangegeven. Tevens wordt toelichting gegeven op inbreidingslocaties. Stiens Oost In de vorige Woonvisie is sprake van De Steens, een relatief grote uitbreidingswijk aan de oostkant van Stiens. De ontwikkeling van De Steens is door verschillende redenen stil komen te liggen. In De Steens was sprake van de ontwikkeling van circa 350 woningen. Mede door de huidige economische situatie, is dit aantal te bouwen woningen achterhaald. Uit het Woningbehoefteonderzoek 4 blijkt dat er een plancapaciteit van minimaal 75 en maximaal 100 woningen voor een periode van tien jaar als reëel kan worden beschouwd. In dat kader wordt de locatie Stiens Oost bestudeerd. Dit gebeurt gezamenlijk met de gemeente Leeuwarden omdat binnen de in het Woningbehoefteonderzoek genoemde termijn van 10 jaar, de gemeente Leeuwarderadeel samengegaan zal zijn met de gemeente Leeuwarden. Voordat er concreet plannen ontwikkeld gaan worden voor Stiens Oost, is niet alleen overeenstemming met de gemeente Leeuwarden noodzakelijk, maar ook met Provincie Fryslân. Het gebied valt op basis van de geldende provinciale verordening namelijk buiten de zogenaamde rode contour. Buiten de rode contour staat de verordening in principe geen woningbouw toe. In februari 2015 heeft overleg plaatsgevonden tussen gemeente Leeuwarderadeel, gemeente Leeuwarden en de Provincie. Er is in principe overeenstemming over de ontwikkeling van Stiens Oost, mits een bepaalde juridische fasering in acht wordt genomen. Deze fasering is mede opgenomen om ook na de eerste fase het plan stedenbouwkundig af te kunnen ronden, mocht de tweede fase onverhoopt niet tot ontwikkeling komen. Er zal tevens rekening gehouden worden met bepaalde 4 Integraal woningbehoefteonderzoek 2014, 7 maart 2014, Companen

25 25 doelgroepen / marktsegmenten. De bedoeling is dat daardoor een doorstroming op de woningmarkt op gang komt. In maart 2015 is een avond georganiseerd om burgers bij de ontwikkeling van Stiens Oost te betrekken (burgerparticipatie). Inbreidingslocaties Ondanks de crisis, zijn er bij de gemeente diverse vragen binnengekomen naar kavels. In de geldende bestemmingsplannen zijn diverse wijzigingsbevoegdheden opgenomen om de bestaande bestemming te wijzigen naar een woonbestemming, of om binnen een bestaande woonbestemming het bestaande aantal woningen te laten toenemen. Het doel van het aanwijzen van de inbreidingslocaties is tegemoet te komen aan de incidentele vraag naar kavels. In bijlage 4 wordt ingegaan op de inbreidingslocaties. Wonen in het Buitengebied In de Woonvisie is gesteld dat de gemeente open staat voor initiatieven op het gebied van bijzondere vormen van kleinschalig wonen, een nieuw woonmilieu van staten, stinsen, of landelijke woonclusters in particulier opdrachtgeverschap. In de looptijd van deze Woonvisie is er geen belangstelling voor dergelijke woonvormen gebleken. Ondanks dat, blijft de gemeente ook in de toekomst voor dergelijke initiatieven open staan, mits het initiatief iets toevoegt aan de (woon)kwaliteit. Daarnaast kent het bestemmingsplan Buitengebied de mogelijkheid de agrarische bestemming onder voorwaarden te wijzigen naar wonen, nadat de agrarische functie is beëindigd. Deze wijzigingsbevoegdheid is mede opgenomen om de karakteristieke boerderijpanden te behouden en leegstand en verpaupering tegen te gaan, nadat de agrarische functie is vervallen. Herbestemmen van vrijgekomen agrarische bebouwing is altijd mogelijk mits passend binnen de Verordening Romte Fryslân Concrete opgave Concreet streven wij naar het ontwikkelen van de bovengenoemde locaties, complementair aan elkaar, afhankelijk van de vraag ( bouwen naar behoefte ) en initiatieven uit de markt. 6.4 Wonen en duurzaamheid Woonlasten bestaan voor een deel uit huur of hypotheeklasten, voor een ander deel uit energielasten. Indien woningen duurzamer worden gemaakt, kunnen de woonlasten worden verlaagd. WoonFriesland is bezig met het duurzaam maken van de huurwoningen. De ontwikkeling van de energielabels is weergegeven in Hoofdstuk 3, programma 5 en in onderstaand figuur. Van het totale bezit van WoonFriesland in alle gemeenten, worden jaarlijks 450 woningen duurzaam gemaakt. Het streven is alle woningen tot energieklasse B of C te verbeteren. Ook voor de komende jaren staan woningen in Leeuwarderadeel in de planning om opgewaardeerd te worden.

26 26 Figuur 11 Verdeling energielabels huurwoningen WoonFriesland per juli 2015 (bron: WoonFriesland) De huurwoningen van Wonen Noordwest Friesland hebben energielabel A. Eigen woningbezitters dienen gestimuleerd te worden om energiebesparende investeringen te doen. Op de gemeentelijke site is informatie hierover opgenomen. Als er provinciale of landelijke subsidiemogelijkheden op dit gebied zijn, wordt dit op de gemeentelijke site bekend gemaakt. Ook op beurzen (onder andere het Woonoffensief) hebben informatie-stands gestaan over de manieren waarop door huiseigenaren energie bespaard kan worden. De gemeente blijft een actieve rol vervullen in de informatievoorziening rondom dit onderwerp. Er zullen geen gemeentelijke middelen ingezet worden voor subsidiëring of het verstrekken van leningen. Concrete opgave Concreet zullen wij actief zijn in de informatieverstrekking rondom wonen en duurzaamheid aan eigen woningbezitters en zullen er afspraken worden gemaakt met de corporaties hierover.

Reactienota Woonvisie Leeuwarderadeel 2015 2020

Reactienota Woonvisie Leeuwarderadeel 2015 2020 Reactienota Woonvisie Leeuwarderadeel 2015 2020 Bijlage bij het besluit van de raad van de gemeente Leeuwarderadeel van [datum], besluitnummer [pm] 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 1. Inleiding... 5

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 34 Afspraken over verkoop van sociale huurwoningen Sinds 1998 worden in Amsterdam sociale huurwoningen verkocht. Aanleiding was de sterk veranderde samenstelling en woningbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013

Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM. Delfzijl, 21 november 2013 Kwaliteitsverbetering van de (huur)voorraad in tijden van Krimp Opwierde APPINGEDAM Delfzijl, 21 november 2013 Frank van der Staay Atrivé/Woongroep Marenland Appingedam Onderwerpen Woonplan 2002 koersen

Nadere informatie

Woonruimtebemiddeling: samen leven met minder regels

Woonruimtebemiddeling: samen leven met minder regels POSITION PAPER Woonruimtebemiddeling: samen leven met minder regels VNG-INZET VOOR DE NIEUWE HUISVESTINGSWET Inleiding In delen van het land is nog steeds sprake van knelpunten op de woningmarkt, met gevolgen

Nadere informatie

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Petra Bassie petra.bassie@vng.nl Betaalbaarheid van het wonen - Rapport VNG - Belangrijkste inzichten & bestuurlijke

Nadere informatie

Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio. Maart 2014

Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio. Maart 2014 Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio Maart 2014 2 Preambule Gemeenten in de Stadsregio Amsterdam en de woningcorporaties, verenigd

Nadere informatie

Gemeentelijk beleid wonen en zorg

Gemeentelijk beleid wonen en zorg Informatieblad 2. Wonen en zorg April 2015 Gemeentelijk beleid wonen en zorg Gemeentelijk beleid over wonen en zorg wordt vormgegeven in de woonvisie van een gemeente. Concrete afspraken over doelstellingen

Nadere informatie

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Freya Mostert freija.mostert@vng.nl Betaalbaarheid van het wonen - Rapport VNG - Belangrijkste inzichten & bestuurlijke

Nadere informatie

1. Inwoners stad Groningen

1. Inwoners stad Groningen facts & figures 1. Inwoners stad Groningen Huidige inwoneraantal: 195.676 De stad Groningen is de afgelopenjaren sterk gegroeid. Bovenstaande grafiek laat zien dat de stad in de komende 15 jaar blijft

Nadere informatie

Concept-zienswijze uitgangspunten nieuwe Huisvestingsverordening Documentnummer INT-14-16127 Notitie voor de IJmondraadscommissie van 17 februari 2015

Concept-zienswijze uitgangspunten nieuwe Huisvestingsverordening Documentnummer INT-14-16127 Notitie voor de IJmondraadscommissie van 17 februari 2015 Concept-zienswijze uitgangspunten nieuwe Huisvestingsverordening Documentnummer INT-14-16127 Notitie voor de IJmondraadscommissie van 17 februari 2015 Onderwerp: Vragen en inrichting nieuwe Huisvestingsverordening

Nadere informatie

Toename bevolking v.a. 2008

Toename bevolking v.a. 2008 Collegevoorstel Inleiding De provincie prognosticeert de ontwikkeling van de woningbouw en bevolking voor elke gemeente. Het is aan elke gemeente om deze prognose om te zetten in een planning en deze te

Nadere informatie

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia.

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia. De heer P. Beeldman Westeinde 12 2841 BV MOORDRECHT ** verzenddatum 27 mei 2014 onderwerp uw kenmerk bijlage afdeling VROM behandeld door J.D. Lindeman telefoon 0180-639976 Geachte heer Beeldman, Op 19

Nadere informatie

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015

*ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 *ZE9E061ECF3* Raadsvergadering d.d. 19 februari 2015 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-31083/DV.15-441, afdeling Ruimte. Onderwerp: Woonvisie 2014-2030 Sellingen, 12 februari 2015 Algemeen Deze Woonvisie

Nadere informatie

Bijlage veelgestelde vragen Passend Toewijzen

Bijlage veelgestelde vragen Passend Toewijzen Bijlage veelgestelde vragen Passend Toewijzen A) WONINGWET: ALGEMEEN 1. Wat is de nieuwe Woningwet? De nieuwe Woningwet geeft nieuwe regels voor de sociale huursector. Met de herziening wil de overheid

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst

Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst 27926 Huurbeleid Nr. 216 Herdruk 1 Brief van de minister voor Wonen en Rijksdienst Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 21 maart 2014 Hierbij doe ik u het volgende toekomen:

Nadere informatie

TOEPASSING TREDE 1 EN 2 LADDER DUURZAME VERSTEDELIJKING V00R PLAN MULDERSWEG

TOEPASSING TREDE 1 EN 2 LADDER DUURZAME VERSTEDELIJKING V00R PLAN MULDERSWEG TOEPASSING TREDE 1 EN 2 LADDER DUURZAME VERSTEDELIJKING V00R PLAN MULDERSWEG 12 januari 2016 drs. Fokke de Jong Australiëlaan 5, 3526 AB Utrecht 030 693 60 00 info@atrive.nl www.atrive.nl KvK: 31042832

Nadere informatie

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum 1. Ontwikkeling bevolking naar leeftijd De Primos huishoudensprognose (2011) voor de periode 2010-2040 schetst het volgend beeld:

Nadere informatie

2010-2012 SAMENVATTING

2010-2012 SAMENVATTING 2010-2012 SAMENVATTING Samenvatting De Regionale woningmarktmonitor 2010-2012 beschrijft de ontwikkelingen op de woningmarkt in het gebied binnen de driehoek Waalwijk, Oss en Boxtel. De kredietcrisis

Nadere informatie

Doelgroepen TREND A variant

Doelgroepen TREND A variant Doelgroepen TREND A variant Kleidum Socrates 2013 Doelgroepen 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Doelgroepen en Socrates... 5 1.2 Werkgebieden... 6 2 Doelgroepen en bereikbare voorraad... 7 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

In deze bijlage zijn een aantal terugkerende en veelgestelde vragen in willekeurige volgorde opgenomen.

In deze bijlage zijn een aantal terugkerende en veelgestelde vragen in willekeurige volgorde opgenomen. Bijlage 2 Veelgestelde vragen In deze bijlage zijn een aantal terugkerende en veelgestelde vragen in willekeurige volgorde opgenomen. a. Vallen tijdelijke huurcontracten onder de werking van de Huisvestingswet

Nadere informatie

Toelichting huidige ontwikkelingen woningmarkt versus vastgesteld woonplan

Toelichting huidige ontwikkelingen woningmarkt versus vastgesteld woonplan Bijlage 4 Toelichting huidige ontwikkelingen woningmarkt versus vastgesteld woonplan Koopmarkt De koopmarkt zit op slot. Het aantal transacties is laag. Deels durven mensen niet te verhuizen vanwege de

Nadere informatie

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Stand van zaken zomer 2014 Inleiding Op dit moment volstrekt zich een grote verandering binnen de sociale huursector. Dit is het gevolg van het huidige

Nadere informatie

Informatie Woonvisie Sliedrecht

Informatie Woonvisie Sliedrecht Informatie Woonvisie Sliedrecht In 2008 heeft de gemeente Sliedrecht de Woonvisie uitgebracht: Wonen in Sliedrecht 2007-2015, doorkijk tot 2025. Deze factsheet geeft een overzicht van de geactualiseerde

Nadere informatie

Oriënterende bijeenkomst wonen

Oriënterende bijeenkomst wonen Oriënterende bijeenkomst wonen Analyse huidige situatie, verwachtingen en strategie 4 december 2014 Proces op hoofdlijnen (voorlopig) 1 e Themabijeenkomst wonen College16 september 2014 (1 e verkenning)

Nadere informatie

inform special Ruimte geven en samen leven

inform special Ruimte geven en samen leven inform special Ruimte geven en samen leven Ondernemingsplan WSP 2013-2017 Het ondernemingsplan 2013-2017 van Woningstichting Putten Ruimte geven en samen leven Ruimte geven en samen leven is de titel van

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE BETAALBAAR- HEID donderdag 19 maart 2015 BETAAL- BAARHEID Groningen is de jongste stad van Nederland. Van de totaal circa 200.000 inwoners zijn

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Onderdeel van de maatregelen uit het Aanvalsplan Woningmarkt is de Financieringsregeling sociale huur, waarvoor een bedrag van 20 miljoen voorwaardelijk

Nadere informatie

Woningbezit per gemeente 140

Woningbezit per gemeente 140 Betaalbaarheid en in Fryslân 2016 HUURKLASSE Aantal 403,06 403,07 en 576,87 576,88 en 618,24 8,7 65 HUURPRIJS IN NIEUWBOUW Investering (x miljoen ) Woningbezit per gemeente 140 Schiermonnikoog WONINGVERBETERINGEN

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

ONINGWET WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE?

ONINGWET WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE? ONINGWET WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE? WWW.AEDES.NL MAART 2015 DE NIEUWE ONINGWET Vanaf 1 juli 2015 gelden nieuwe regels voor woningcorporaties. De invoering van de nieuwe Woningwet betekent dat ook

Nadere informatie

Platform Wonen Assen 3 oktober 2013

Platform Wonen Assen 3 oktober 2013 Platform Wonen Assen 3 oktober 2013 Aanvalsplan wonen Albert Smit wethouder financiën, vastgoed, grondzaken en wonen 1 Aanvalsplan wonen: aanleiding Sinds 2008: Economische recessie Stagnerende woningmarkt

Nadere informatie

Gemeente Leeuwarderadeel

Gemeente Leeuwarderadeel Gemeente Leeuwarderadeel Woonvisie 2010-2015 datum 9 december 2010 werk 21059 Woonvisie gemeente Leeuwarderadeel onderwerp Besluitvormingsversie KAW architecten en adviseurs Postbus 1527 9701 BM Groningen

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 september 2015

Nieuwsflits 16 september 2015 reacties@hbvzflats.nl Gisteren, op de derde dinsdag van september maakte het Kabinet zijn beleidsvoornemens voor het komende jaar (en de jaren daarna) bekend. In de Rijksbegroting 2016 is over (de te sturen

Nadere informatie

Samen naar de gewenste woningvoorraad in Odiliapeel

Samen naar de gewenste woningvoorraad in Odiliapeel Samen naar de gewenste woningvoorraad in Odiliapeel Eindverslag April 2015 1. Inleiding In april 2014 hebben gemeente Uden, gemeente Veghel en wooncorporatie Area een woonwensenonderzoek uitgevoerd. Om

Nadere informatie

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Samen kiezen voor een sterke woningmarkt Martin Hoiting/Rob Ravestein 14 oktober 2013 verandering in denken: één woningportefeuille welke woningen hebben we nodig

Nadere informatie

11 juni 2014 PN 328071

11 juni 2014 PN 328071 Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 11 juni 2014 PN 328071 Betreft Woningbehoefte De Nieuwe Tuinderij 1 Aanleiding In artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening is beschreven dat een

Nadere informatie

NOORDWIJK. t Gemeente. Agendapunt: 13. Raadsvoordracht. Verordening doelgroepen sociale woningbouw in Noordwijk

NOORDWIJK. t Gemeente. Agendapunt: 13. Raadsvoordracht. Verordening doelgroepen sociale woningbouw in Noordwijk t Gemeente NOORDWIJK Blocmenbadplaolt Agendapunt: 13 Raadsvoordracht Verordening doelgroepen sociale woningbouw in Noordwijk Aan de gemeenteraad, Op grond van het hiernavolgende stellen wij u voor het

Nadere informatie

Zienswijze op concept woonvisie 2015 2020

Zienswijze op concept woonvisie 2015 2020 Zienswijze op concept woonvisie 2015 2020 Meppel, 7-7-2015 Geacht college, De Huurdersvereniging Meppel heeft als belanghebbende de concept woonvisie 2015 2020 van u ontvangen. Waarvoor onze hartelijke

Nadere informatie

Investeren in groen en betaalbaar wonen

Investeren in groen en betaalbaar wonen Beleidsplan van Het Gooi en Omstreken 2013-2018 Investeren in groen en betaalbaar wonen Activiteiten in 2013 In Baarn, Bunschoten, Blaricum, Bussum, Hilversum en Wijdemeren Investeren in groen en betaalbaar

Nadere informatie

Zienswijzennota bestemmingsplan Feerwerd

Zienswijzennota bestemmingsplan Feerwerd Zienswijzennota bestemmingsplan Feerwerd Zienswijzennota bestemmingsplan Feerwerd Inhoud Rapport 2 juli 2013 Projectnummer 275.00.01.11.05 I n h o u d s o p g a v e 1 Z i e n s w i j z e n 5 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2015 gemeente Wijk bij Duurstede

Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2015 gemeente Wijk bij Duurstede Raadsvergadering, 23 juni 2015 Voorstel aan de Raad Nr.: 20150623 11 RV Agendapunt: 11 Datum: 28 april 2015 Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2015 gemeente Wijk bij Duurstede Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november 2009. 1. Inleiding. 2. Doel van de goedkope koop-regeling

De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november 2009. 1. Inleiding. 2. Doel van de goedkope koop-regeling Provincie Noord-Brabant De Stimuleringsregeling goedkope koopwoningen stand van zaken per 1 november 2009 1. Inleiding Voor de voortgang en continuïteit in de woningbouwproductie is het van belang dat

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Samenvatting consultatieversie woonvisie Lelystad, samen aan de slag november 2015

Samenvatting consultatieversie woonvisie Lelystad, samen aan de slag november 2015 Samenvatting consultatieversie woonvisie Lelystad, samen aan de slag november 2015 Stand van zaken Lelystad ligt centraal in Nederland en is onderdeel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De stad is

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Woningmarktanalyse Halderberge. Bernardus Wonen Gemeente Halderberge Juni 2015

Woningmarktanalyse Halderberge. Bernardus Wonen Gemeente Halderberge Juni 2015 Woningmarktanalyse Halderberge Bernardus Wonen Gemeente Halderberge Juni 2015 Aanleiding De afgelopen jaren hebben zich tal van ontwikkelingen voorgedaan (en nog steeds) die van invloed zijn op de woningmarkt.

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250. Tussenbalans toegankelijkheid sociale huursector 2015 Huisvesting statushouders

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250. Tussenbalans toegankelijkheid sociale huursector 2015 Huisvesting statushouders gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Organisatieonderdeel

Nadere informatie

MEMO HERZIENING WONINGWET

MEMO HERZIENING WONINGWET MEMO HERZIENING WONINGWET Nieuwe corporatiebestel van kracht op 1 juli 2015 Op 17 maart 2015 heeft de Eerste Kamer unaniem ingestemd met de gewijzigde Woningwet 1 die tot doel heeft het functioneren van

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

Gevolgen van de Woningwet voor huurders en woningzoekenden vraag- en antwoordlijst

Gevolgen van de Woningwet voor huurders en woningzoekenden vraag- en antwoordlijst Gevolgen van de Woningwet voor huurders en woningzoekenden vraag- en antwoordlijst Op 1 juli 2015 is de nieuwe Woningwet ingegaan. U leest hier wat deze nieuwe wet mogelijk voor u betekent. We hebben de

Nadere informatie

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant VERSLAG BETREFT Bouwberaad West-Brabant DATUM 1 maart 2012 VOORZITTER J.P. Schouw VERSLAG Bijeenkomst Bouwberaad West-Brabant Opening en toelichting De voorzitter van het Bouwberaad, de heer J.P. Schouw,

Nadere informatie

Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015

Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015 Stadskanaal Noord Projectenagenda 2014-2015 Programma / Projectenagenda Stadskanaal Noord 2014-2015 Dit stuk beschrijft het programma en de projectenagenda van Stadskanaal Noord. Het programma vloeit voort

Nadere informatie

Activiteiten regio Amersfoort

Activiteiten regio Amersfoort Activiteiten regio De Alliantie verhuurt, beheert en bouwt huurwoningen in de gemeenten, Eemnes, Leusden, Nijkerk en Soest en levert hiermee een bijdrage aan de volkshuisvesting in die gemeenten. Prestatieafspraken/

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten. 2012 HK Haarlem. Betreft: beantwoording motie positie starters op de woningmarkt (M2-3/5-3-2-12) Geachte leden,

Gedeputeerde Staten. 2012 HK Haarlem. Betreft: beantwoording motie positie starters op de woningmarkt (M2-3/5-3-2-12) Geachte leden, Provinciale Staten van Noord-Holland door tussenkomst van de Statengriffier, mr. J.J.M. Vrijburg Florapark 6, kamer L-104 2012 HK Haarlem Gedeputeerde Staten Uw contactpersoon J.J. Kluit BEL Doorkiesnummer

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0278 Zaanstad Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële kengetallen

Nadere informatie

Welkom! Programma. 18 juni 2015. Welkom. Presentatie visitatierapport. Voor welke uitdagingen staan we? Kort filmpje. Borrel en informeel contact

Welkom! Programma. 18 juni 2015. Welkom. Presentatie visitatierapport. Voor welke uitdagingen staan we? Kort filmpje. Borrel en informeel contact Welkom! 1 Programma Welkom Presentatie visitatierapport Voor welke uitdagingen staan we? Kort filmpje Borrel en informeel contact 2 1 van bekend naar nieuw van naar 3 Waar gaat het naar toe? Verkleining

Nadere informatie

Wonen in de regio Amsterdam. Globale inhoud Regionale Huisvestingsverordening Stadsregio Amsterdam 2010

Wonen in de regio Amsterdam. Globale inhoud Regionale Huisvestingsverordening Stadsregio Amsterdam 2010 Globale inhoud Regionale Huisvestingsverordening Stadsregio Amsterdam 2010 Inhoudsopgave 1 Wonen in de regio Amsterdam...3 1.1 Regionale Huisvestingsverordening...3 1.2 Wat is met de Regionale Huisvestingsverordening

Nadere informatie

Wijziging inschrijfbeleid en toewijzingsbeleid naar aanleiding van Europese regelgeving

Wijziging inschrijfbeleid en toewijzingsbeleid naar aanleiding van Europese regelgeving Wijziging inschrijfbeleid en toewijzingsbeleid naar aanleiding van Europese regelgeving Met ingang van 1 januari 2011 gelden er Europese regels voor de verdeling van woonruimte van woningcorporaties. Woningcorporaties

Nadere informatie

Gemeente Houten. Factsheets. Bijlage. 28 maart 2012 - 1 -

Gemeente Houten. Factsheets. Bijlage. 28 maart 2012 - 1 - Factsheets Gemeente Houten Bijlage 28 maart 2012-1 - Leeswijzer De factsheets zijn opgedeeld in 6 blokken. Van linksboven naar rechtsonder zijn deze als volgt: 1. Overzichtskaart van de locatie. In het

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid

Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid Vastgesteld en ondertekend in het bestuurlijk overleg d.d. 26 november 2014 1 Jaarlijks terugkerend

Nadere informatie

$ % $ # &'' ( ) &!'&! * +) &!'&!,, & # & -. / 0 1 1 * 2. -.! "!#

$ % $ # &'' ( ) &!'&! * +) &!'&!,, & # & -. / 0 1 1 * 2. -.! !# $%$ #&''( )&!'&!*+)&!'&!,,& #& -./ 011 *2.-. "!#! ! (31-.1 41 51 /.( 1131 ( 31 $3 6 36 1 31 0* 34*17 3 1,*/8,/$9. 6 1 3 3 * : 1 1 3 /,/$& ;3*/33 131(1 1 ( 7 6 3 / 1 1 3 (31$/ (/)1-.-7 16 3 6 6 3 11

Nadere informatie

Bijlagen bij Analyse benodigde voorraad sociale huurwoningen

Bijlagen bij Analyse benodigde voorraad sociale huurwoningen Bijlagen bij Analyse benodigde voorraad sociale huurwoningen Bijlage 1 Socrates model Het Socrates-model is een kwalitatief woningmarktsimulatiemodel. Dit model bouwt voort op het bekende demografisch

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag. Datum 14 oktober 2015 Jaarverslag Wet op de huurtoeslag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag. Datum 14 oktober 2015 Jaarverslag Wet op de huurtoeslag > Retouradres Postbus 200 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DirectoraatGeneraal Wonen en Bouwen Directie Woningmarkt Turfmarkt 147

Nadere informatie

Inleiding In het kader van het vroegtijdig betrekken van de gemeenteraad bij bestemmingsplanprocedures wordt uw aandacht gevraagd voor het volgende.

Inleiding In het kader van het vroegtijdig betrekken van de gemeenteraad bij bestemmingsplanprocedures wordt uw aandacht gevraagd voor het volgende. gemeente Bunnik Discussienota Aan: Van: leden van de gemeenteraad college van burgemeester en wethouders Datum: 12 oktober 2015 Onderwerp: Vooroverlegplan Hollendewagenweg 21 Werkhoven Geachte leden van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Nederland Uw

Nadere informatie

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht Stec Groep aan Gemeente Maastricht Desiree Uitzetter 18 november 2014 U vroeg ons: Actuele inzichten voor herijking stedelijke programmering Nieuwe regionale

Nadere informatie

Wijziging Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur naar aanleiding van de wijzigingen in de Leegstandwet d.d. 1 juli 2013(3B, 2014, 179)

Wijziging Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur naar aanleiding van de wijzigingen in de Leegstandwet d.d. 1 juli 2013(3B, 2014, 179) GEMEENTEBLAD Nr. 65220 17 november Officiële uitgave van gemeente Amsterdam. 2014 Wijziging Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur naar aanleiding van de wijzigingen in de Leegstandwet d.d. 1 juli

Nadere informatie

Ouderen op de woningmarkt: feiten en cijfers

Ouderen op de woningmarkt: feiten en cijfers Ouderen op de woningmarkt: feiten en cijfers Prof. mr. Friso de Zeeuw, praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft en directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling, met medewerking van Rink Drost,

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN ONTWIKKELING SPORTWEG EN MEERWEG

VEELGESTELDE VRAGEN ONTWIKKELING SPORTWEG EN MEERWEG VEELGESTELDE VRAGEN ONTWIKKELING SPORTWEG EN MEERWEG HUURPRIJS 1.1. HOE HOOG WORDT MIJN HUURPRIJS BIJ MODERNISERING? Wij gaan met u in gesprek over de mogelijkheden bij modernisering. Een aantal maatregelen

Nadere informatie

Onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking Achterberg Oost

Onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking Achterberg Oost Onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking Achterberg Oost De gemeente Rhenen heeft de Achterbergse Ontwikkelingsmaatschappij (AOM) gevraagd meer inzicht te geven in de onderbouwing van de ontwikkeling

Nadere informatie

Bestuursovereenkomst voor het Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam

Bestuursovereenkomst voor het Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam De publiekrechtelijke rechtspersoon de gemeente (NAAM) te dezen krachtens volmacht van de burgemeester (NAAM) rechtsgeldig vertegenwoordigd door de wethouder (PORTEFEUILLE EN NAAM) op grond van het besluit

Nadere informatie

Akropolis op Zeeburgereiland

Akropolis op Zeeburgereiland Akropolis op Zeeburgereiland Het Zeeburgereiland Het Zeeburgereiland is een nieuw stuk stad, tussen het Oostelijk Havengebied en IJburg in. Het hele Zeeburgereiland bestaat uit verschillende buurten. Voor

Nadere informatie

Meer huur voor minder huis. Gereguleerde huren in de commerciële sector

Meer huur voor minder huis. Gereguleerde huren in de commerciële sector Meer huur voor minder huis Gereguleerde huren in de commerciële sector Gereguleerde huren in de commerciële sector Meer huur voor minder huis AANLEIDING Corporaties en commerciële verhuurders bieden beiden

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 8 Onderwerp: Starterslening: evaluatie, aanpassing verordening Datum: 11 november 2014 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

Provincie Noord-Holland

Provincie Noord-Holland Provincie Noord-Holland POSTBUS 3007 2001 DA HAARLEM Provinciale Staten van Noord-Holland Door tussenkomst van de Statengriffier, mr. J.J.M. Vrijburg Florapark 6, kamer L-l 04 2012 HK Haarlem 2 2OKT. 2013

Nadere informatie

Verslag detectives van het wonen

Verslag detectives van het wonen Verslag detectives van het wonen Datum: Dinsdag 12 Maart Dinsdag 12 maart gingen ca. 20 Detectives van het wonen op zoek naar interessante informatie voor de nieuwe woonvisie van Achtkarspelen. Ze voerden

Nadere informatie

Hoorcollege actualiteiten

Hoorcollege actualiteiten Hoorcollege actualiteiten De toekomst van de woningmarkt voor de middeninkomens Kees Fes (Atrivé) Günter Weber (Stichting OpMaat) Harold Ferwerda (Ministerie van Binnenlandse Zaken) Delft University of

Nadere informatie

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Rucphen, 7 november 2012 INHOUD; 1. Procedure 2. Ingediende zienswijzen 3. Inhoud zienswijzen en inhoudelijke

Nadere informatie

Aan de Raad der gemeente Haarlem. Ter attentie van wethouder Jan Nieuwenburg. Van Pieter Elbers, SP Raadslid gemeente Haarlem

Aan de Raad der gemeente Haarlem. Ter attentie van wethouder Jan Nieuwenburg. Van Pieter Elbers, SP Raadslid gemeente Haarlem Raadsstuk B&W datum Sector/Afd Reg.nr(s) Onderwerp 221/2008 21 oktober 2008 STZ/wwgz 08/167856 Beantwoording vragen van de heer P.G.M. Elbers inzake de verkoop van 183 huurwoningen Bloemenbuurt Aan de

Nadere informatie

RIGO Research en Advies Woon- werk- en leefomgeving www.rigo.nl. Woningbehoefte voor de wijk Marickenzijde in De Ronde Venen

RIGO Research en Advies Woon- werk- en leefomgeving www.rigo.nl. Woningbehoefte voor de wijk Marickenzijde in De Ronde Venen RIGO Research en Advies Woon- werk- en leefomgeving www.rigo.nl Woningbehoefte voor de wijk Marickenzijde in De Ronde Venen De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij RIGO. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Vrijesectorhuur: het nieuwe goud?

Vrijesectorhuur: het nieuwe goud? Vrijesectorhuur: het nieuwe goud? Frans Wittenberg en Joep Arts 22 mei 2014 Even voorstellen Economisch onderzoek- en adviesbureau Markt en financiële kant van vastgoed Wonen, commercieel vastgoed en gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen Lars Brugman Lars Brugman is projectadviseur/onderzoeker bij Kadaster Ruimte & Advies. Hij legt zich toe op complexe maatwerkvraagstukken vanuit de bij het Kadaster beschikbare ruimtelijke informatie.

Nadere informatie

Concept tekst prestatieafspraken gemeente Waterland. Prestatieafspraken 2013-2017

Concept tekst prestatieafspraken gemeente Waterland. Prestatieafspraken 2013-2017 Concept tekst prestatieafspraken gemeente Waterland Prestatieafspraken 2013-2017 Inleiding In deze prestatieafspraken zijn de afspraken vastgelegd die de gemeente Waterland en de corporaties Algemene Woningbouwvereniging

Nadere informatie

HUURBELEID 2015 Maart 2015

HUURBELEID 2015 Maart 2015 HUURBELEID 2015 Maart 2015 Inhoud 1. Inleiding 2. Politieke gebeurtenissen 3. Betaalbaarheid 4. Uitgangspunten voor het 5. Huurbeleid Brederode Wonen 2015 2 1. Inleiding Voor u ligt het. Op 12 maart 2013

Nadere informatie

Corsanummer: 1500064317

Corsanummer: 1500064317 Corsanummer: 1500064317 Op 30 maart 2015 zijn bij de raadsgriffie vragen binnen gekomen van Dhr. R. Wessels van de fractie Groen Links, gericht aan de voorzitter van de Raad op grond van ex artikel 38

Nadere informatie

RESULTATEN WOONONDERZOEK PURMEREND UPDATE MAART 2015

RESULTATEN WOONONDERZOEK PURMEREND UPDATE MAART 2015 Inhoud 1. Woningvoorraad 2 2. Huishoudens 4 3. Huishoudens in woningen 5 4. Verhuizingen 8 5. Verhuiswensen doorstromers 10 6. Verhuiswensen starters 14 7. Woonruimteverdeling 15 Inleiding Er is heel veel

Nadere informatie

Providentia als nieuw dorp: Burgerschap voor cliënten; woondroom voor betrokken burgers

Providentia als nieuw dorp: Burgerschap voor cliënten; woondroom voor betrokken burgers Providentia als nieuw dorp: Burgerschap voor cliënten; woondroom voor betrokken burgers Providentia als nieuw dorp: Burgerschap voor cliënten woondroom voor betrokke Op Providentia in Sterksel wonen mensen

Nadere informatie

25 juni 2015 Dorpsraad Waarland Bouwend Waarland Waarland Bouwt Zelf

25 juni 2015 Dorpsraad Waarland Bouwend Waarland Waarland Bouwt Zelf Onderzoek woningbehoefte Waarland 2015 25 juni 2015 Dorpsraad Waarland Bouwend Waarland Waarland Bouwt Zelf 1 Inleiding 1.1 Inleiding De gemeente Schagen wil haar toekomstig woningbouwprogramma inrichten

Nadere informatie

Welkom. Casuïstiek Dordrecht. Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in. Trivire. Wonen, Welzijn en Zorg. Workshop A

Welkom. Casuïstiek Dordrecht. Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in. Trivire. Wonen, Welzijn en Zorg. Workshop A Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in Welkom Voorzitter: Bob Spelt teamleider team wonen en stedelijke vernieuwing provincie Utrecht Workshop A Casuïstiek Dordrecht Wim van der Linden

Nadere informatie

WONEN IN DE DRECHTSTEDEN 2014

WONEN IN DE DRECHTSTEDEN 2014 Drechtsteden WONEN IN DE DRECHTSTEDEN 2014 Woonmonitor en vooruitblik Programma: Wonen en Stedelijke Vernieuwing Auteurs: M. Val en M. Morlog, beleidsadviseurs Drechtsteden m.m.v. Jan Schalk, Onderzoekcentrum

Nadere informatie

Notitie 2012-04 > Verhuringen 2007-2012 > via Woonnet Rijnmond

Notitie 2012-04 > Verhuringen 2007-2012 > via Woonnet Rijnmond Notitie -04 > Verhuringen - > via Woonnet Rijnmond Datum 4 juli 2013 Voor Maaskoepel Door Explica Explica > Beukelsdijk 106a > 3022 DK Rotterdam www.explica.nl > e. info@explica.nl > t. 010 2236820 01

Nadere informatie

Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties. prognoseperiode 2011-2015

Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties. prognoseperiode 2011-2015 CENTRAAL FONDS VOLKSHUISVESTING Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties prognoseperiode 211-215 Naarden, 23 mei 211 211 Factsheet woningcorporaties 29-215 Verwachte* realisatie 21 versus realisatie

Nadere informatie

*BM1400514* BM1400514

*BM1400514* BM1400514 *BM1400514* BM1400514 Verslag : Beeldvormende vergadering Woonvisie Datum : 18 februari 2014 Tijd : 19:30 uur Lokatie : raadszaal gemeentehuis Onderwerp : Woonvisie Aanwezig : Zie presentielijst Afwezig

Nadere informatie

Uitvoeringsinstructie 12

Uitvoeringsinstructie 12 Uitvoeringsinstructie 12 Tijdelijke Verhuur Datum van ingang: Relatie met Leegstandwet Artikel 1 Algemene bepalingen Artikel 15 Bepalingen m.b.t. vergunningverlening Artikel 16 Bepalingen m.b.t. huur en

Nadere informatie

Ouderen in de Buurt! Initiatiefvoorstel CDA Amsterdam!

Ouderen in de Buurt! Initiatiefvoorstel CDA Amsterdam! Ouderen in de Buurt! Initiatiefvoorstel CDA Amsterdam! Lex van Drooge &! Marijke Shahsavari-Jansen! Zoals vastgesteld door de gemeenteraad van Amsterdam op 27 november 2013! 1 Ouderen in de Buurt! Ouderen

Nadere informatie

Waarom dit onderzoek?

Waarom dit onderzoek? Waarom dit onderzoek? Een betere buurt in 2026! Woningstichting De Volmacht wil uw buurt vernieuwen en verbeteren en klaar maken voor de toekomst. Daarvoor is een allereerst goede analyse van uw buurt

Nadere informatie