Mantelzorg in s-hertogenbosch

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mantelzorg in s-hertogenbosch"

Transcriptie

1 Mantelzorg in s-hertogenbosch Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: de gemeente s-hertogenbosch DIMENSUS beleidsonderzoek Juli Projectnummer 409 1

2 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 7 1 Mantelzorg Zware mantelzorgers Kenmerken van de mantelzorgers Kernmerken van degenen waarvoor men zorgt Nadere typering van de mantelzorgers Werkzaamheden van de mantelzorgers 16 2 Ondersteuning van de mantelzorgers Belasting van de mantelzorgers Hulp bij de mantelzorg Gemak waarmee hulp is verkregen Behoefte aan extra hulp 26 3 Ondersteuning door wie Plek waar mantelzorgers naartoe gaan voor hulp Steunpunt Informele Zorg Wijze van informatieverstrekking 33 Bijlagen Bijlage 1 Responsoverzicht 35 Bijlage 2 Vragenlijst 37 2

3 Samenvatting De gemeente s-hertogenbosch zorgt in het kader van de uitvoering van de Wmo voor voldoende en kwalitatief goede ondersteuning van zogenaamde mantelzorgers. Om deze taak zo goed mogelijk uit te voeren wil de afdeling Welzijn van de gemeente s-hertogenbosch inzicht in de behoefte aan ondersteuning bij mantelzorgers, in het gebruik en de tevredenheid over het huidige ondersteuningsaanbod en in de aansluiting van het huidige aanbod bij de vraag. Om deze reden heeft een telefonische enquête plaatsgevonden onder een willekeurige steekproef van inwoners van de gemeente s-hertogenbosch. In totaal zijn 168 enquêtes afgenomen onder zware mantelzorgers. Wie zijn de zware mantelzorgers Van de ondervraagde bewoners kan 12% als zware mantelzorger worden aangemerkt. Dit is iets hoger dan in toen dit aandeel 10% bedroeg. Dit betekent dat de gemeente s- Hertogenbosch circa zware mantelzorgers telt. Zware mantelzorgers zijn mensen die minimaal vier uur per week voor een periode van tenminste drie maanden mantelzorg hebben verleend. Van de mantelzorgers verstrekt 34% 4 tot 8 uur mantelzorg, bij 29% is dit meer dan 20 uur. Vergeleken met is het aandeel mantelzorgers dat meer dan 20 uur mantelzorg verricht groter en het aandeel dat 4 tot 8 uur mantelzorg geeft kleiner. De mantelzorger is gemiddeld 61 jaar oud, wat nauwelijks afwijkt van de vorige meting (60). Bij mantelzorgers gaat het beduidend vaker om vrouwen (69%) dan om mannen (31%). Het inkomens- en opleidingsniveau varieert nogal. Circa een derde van de mantelzorgers heeft hiernaast nog een betaalde baan (32%). Bij de vorige meting lag dit aandeel iets hoger (37%). Van de mantelzorgers tot 50 jaar heeft 68% een betaalde baan, van de mantelzorgers van 50 tot 65 jaar 44%. Mantelzorgers die werken, vinden de combinatie werk en zorg vaak moeilijk (46%). Hierin is niet veel veranderd vergeleken met. Mantelzorgers vinden het vooral zwaar omdat de mantelzorg meer tijd kost dan men heeft, of omdat men de combinatie werk en mantelzorg te zwaar vindt. Men ziet vooral een oplossing in flexibelere werktijden, minder uren werken, extra vrije dagen of dichterbij werken. In werden flexibele werktijden vaker naar voren gebracht. Nu geven meer mantelzorgers aan dat dit niet nodig is of dat er toch geen oplossing kan worden gevonden. Een kwart van de mantelzorgers voert ook nog vrijwilligerswerk uit. Het aandeel mantelzorgers dat ook vrijwilligers werk doet, ligt iets hoger dan in. Voor wie zorgen mantelzorgers Mantelzorgers zorgen vooral voor (schoon)ouders (42%). Daarnaast gaat het meestal om de partner (30%), een kind (10%) of een (schoon)zus of (schoon)broer (9%). Op hoofdlijnen komt dit overeen met. Ruim een derde van de mantelzorgers zorgt voor iemand die in huis woont. Het gaat hierbij vaker om een partner (90% in huis) of om een kind (65%). Twee derde van de mensen waarvoor men zorgt, is 75 jaar of ouder (66%) en 14% is 60 tot 75 jaar. Het aandeel mantelzorgers dat voor 75-plussers zorgt, is nu iets groter dan in (57%). Het gaat vooral om mensen met een lichamelijke beperking (64%). Daarnaast hebben vier van de tien een langdurige chronische beperking (41%). 3

4 Wat doen mantelzorgers De mantelzorg behelst een groot aantal verschillende activiteiten zoals boodschappen doen (84%), het begeleiden naar bv. de dokter (81%), het regelen van zaken zoals instanties bellen, administratie, financiële zaken en dergelijke (72%), sociale taken (70%) en werken in het huishouden (63%). Daarnaast helpt 38% bij de persoonlijke verzorging en eveneens 33% bij de medische verzorging. De taken van de mantelzorgers zijn niet gewijzigd vergeleken met. Belasting van de mantelzorger Ruim een derde van de mantelzorgers vindt de mantelzorg zwaar (25%) tot erg zwaar (10%). Het zijn vaker mantelzorgers die meer dan 20 uur zorg per week mantelzorg verlenen die de zorgverlening als erg zwaar ervaren (21%). Mantelzorgers die voor hun kind zorgen, ervaren deze zorgverlening eveneens vaker als erg zwaar (24%). Vergeleken met ervaren nu meer mantelzorgers de zorg als licht (van 10% naar 21%). De problemen die mantelzorgers ervaren, zijn veelal van psychische of emotionele aard (24% vaak). Daarnaast geeft een kwart van de mantelzorgers aan door de zorg minder sociale contacten te hebben. Van de mantelzorgers geeft 16% aan dat men door de mantelzorg vaak te maken heeft met praktische problemen, 12% met lichamelijke problemen en 11% met financiële problemen. Vergeleken met lijken mantelzorgers minder vaak tegen deze problemen aan te lopen dan toen. Ondersteuning van de mantelzorger Circa de helft van de mantelzorgers (54%) krijgt hulp bij de mantelzorg. Mantelzorgers krijgen nu iets minder hulp dan in (63%). Het gaat in vooral om hulp bij het huishouden (76%) en om hulp bij de verpleging of de medische ondersteuning (35%) en bij de administratie (26%). Mantelzorgers krijgen nu minder hulp bij de verpleging en bij het huishouden en meer bij de administratie. Evenals in wordt de hulp vooral verleend door familie of vrienden (63%). Ook de thuiszorg of de zorginstelling spelen hierbij een rol (39%). Over het algemeen kost het mantelzorgers niet veel moeite om hulp te krijgen van andere instanties. Van de mantelzorgers geeft 93% aan dat dit gemakkelijk was. Geschiktheid van de hulpverlening Driekwart van de mantelzorgers krijgt ofwel voldoende en de juiste hulp (38%) ofwel heeft geen behoefte aan hulp (37%). De overige mantelzorgers kunnen meer hulp gebruiken. In gaven meer mantelzorgers aan over de juiste hulp te beschikken (47%) en minder mantelzorgers dat men geen hulp nodig had (29%). Het aandeel mantelzorgers dat behoefte heeft aan (extra) hulp is vrijwel gelijk gebleven. Mantelzorgers denken bij (extra) hulpverlening vooral aan hulp bij het huishouden (50%). Daarnaast heeft een groter deel van de mantelzorgers aan hulp te willen bij de verpleging of de medische ondersteuning (17%). Ondersteuning van mantelzorgers Mantelzorgers die vragen hebben over (extra) hulpverlening, gaan hiervoor met name naar de thuiszorg of de zorginstelling (29%), de huisarts (23%) of het Wmo-loket van de gemeente (16%). Vooral deze laatste bron is dit jaar vaker genoemd dan in, de 4

5 thuiszorg juist minder vaak. Het Steunpunt Informele Zorg is maar door 4% van de mantelzorgers naar voren gebracht. Bekendheid met en oordeel over het Steunpunt Informele Zorg Ruim één op de drie mantelzorgers weet dat dit steunpunt bestaat (36%) en 7% heeft er ooit contact mee gehad. Oordeel over de hulpverlening Driekwart van de mensen die contact hebben gehad met het Steunpunt, is positief over de hulp die men hiervan heeft gekregen. Als de mantelzorgers de ondersteuning die men krijgt bij de hulpverlening in zijn geheel moeten beoordelen, dan krijgt deze gemiddeld een 7,0. Dit cijfer ligt iets hoger dan in (6,7). Wijze van informatieverstrekking Er zijn verschillende bronnen die worden aangehaald om informatie te krijgen over mogelijke hulpverlening bij de zorg. Het meest genoemd is internet (31%), gevolgd door de huisarts (23%), een telefonische hulplijn (20%), een bezoek van iemand die er verstand van heeft (14%) en de thuiszorg (13%). Internet heeft duidelijk aan populariteit gewonnen, vergeleken met (17% in ). Conclusie Uit de resultaten van het onderzoek kan worden afgeleid dat de groep mantelzorgers bij dit onderzoek iets afwijkt van die van de vorige meting. Het zijn over het algemeen iets meer ouderen en alleenstaanden. Op hoofdlijnen komen de resultaten echter overeen met die van. De verschillen zijn vooral toe te schrijven aan de iets andere samenstelling van de groep mantelzorgers. Een groot deel van de mantelzorgers krijgt hulp, veelal van familie en/of van de thuiszorg. De meeste mantelzorgers zijn tevreden over de hulpverlening die men krijgt. Ruim een derde van de mantelzorgers zegt voldoende hulp te krijgen en ook de juiste hulp te krijgen. Een vergelijkbaar aandeel geeft aan geen behoefte te hebben aan hulp. Ruim een kwart van de mantelzorgers wil echter wel (meer) hulp ontvangen. Het gaat hierbij vooral om hulp in het huishouden. Vooral mantelzorgers die voor iemand zorgen die in huis woont, geven vaker aan meer hulp te kunnen gebruiken. Vaker zijn dit ouderen die voor hun partner zorgen. Als men vragen heeft over de hulpverlening dan gaat ruim een kwart naar de thuiszorg en bijna een kwart naar de huisarts. Eén op de zes mantelzorgers gaat naar het Wmo-loket. Het aandeel mantelzorgers dat de weg naar het Wmo-loket neemt, is groter dan in. Het Steunpunt Informele Zorg neemt nog een bescheiden plek in (4%). Mantelzorgers die met het steunpunt te maken hebben gehad, zijn heel positief hierover. De populariteit van internet om informatie in te winnen over hulpverlening is sterk toegenomen vergeleken met. Het is dan ook van belang dit middel goed te gebruiken. Ouderen maken echter nog weinig gebruik van internet. Vandaar dat ook andere middelen zeker aanwezig moeten blijven. 5

6 6

7 Inleiding Het zorgen voor voldoende en kwalitatief goede ondersteuning van mantelzorgers valt onder de uitvoering van de Wmo. Om deze taak zo goed mogelijk uit te voeren, is het van belang dat de afdeling Welzijn, waar de Wmo onder valt, inzicht heeft in de behoefte aan ondersteuning bij de mantelzorgers, in het gebruik en de tevredenheid over het huidige ondersteuningsaanbod en in de aansluiting van het huidige aanbod op de vraag. In heeft DIMENSUS beleidsonderzoek een nulmeting uitgevoerd. Deze vervolgmeting heeft plaatsgevonden in. Voor de vervolgmeting is eveneens een telefonische enquête gehouden onder een willekeurige selectie van de inwoners van de gemeente s-hertogenbosch. Ook nu is in eerste instantie een aantal selectievragen gesteld om te achterhalen of de betreffende persoon zwaardere mantelzorg verricht. Hiervoor gelden de volgende criteria: mensen moeten meer dan vier uur per week gedurende een periode van tenminste drie maanden mantelzorg verlenen aan in- of uitwonende familieleden of bekenden. In totaal zijn 168 enquêtes afgenomen onder zware mantelzorgers, waardoor een betrouwbaar beeld ontstaat van de situatie waarin deze groep zich bevindt en van de behoefte aan en de waardering van de ondersteuning die men krijgt. In deze rapportage worden de resultaten van de enquête weergegeven. In het eerste hoofdstuk wordt een beeld geschetst van het aandeel zware mantelzorgers, de kenmerken van de mantelzorgers en van de personen waarvoor men zorgt. De belasting van de mantelzorg en de ondersteuning die men krijgt, staan centraal in hoofdstuk 2. In het derde hoofdstuk wordt ingegaan op de bekendheid met en de waardering van de hulp die mantelzorgers van de gemeente (kunnen) krijgen. Bij de beschrijving wordt steeds een vergelijking gemaakt met de resultaten van het onderzoek uit. 7

8 8

9 1 Mantelzorg In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het aandeel bewoners dat zware mantelzorg verleent en op enkele kenmerken van de mantelzorgers zelf en van de personen waarvoor men zorgt. 1.1 Zware mantelzorgers Onder zware mantelzorgers worden verstaan mensen die vier uur of meer per week mantelzorg verlenen voor een periode van tenminste drie maanden. Aandeel zware en lichte mantelzorgers, en, in procenten (N is resp en 1684) 12 zware mantelzorger 10 4 lichte mantelzorger 2 geen mantelzorger Van alle ondervraagde bewoners heeft 16% aangegeven mantelzorg te verrichten. Bij 23% van hen kost dit minder dan vier uur per week. Een enkele mantelzorger heeft nog geen drie maanden mantelzorg verricht. Dit zijn lichte mantelzorgers. Van alle ondervraagde bewoners kan 12% worden gerekend tot de zware mantelzorgers. In het vervolg gaat het alleen om deze groep mantelzorgers. In absolute zin komt dit neer op circa zware mantelzorgers in de gemeente s-hertogenbosch. Het percentage mantelzorgers ligt bij deze meting iets hoger dan in toen 10% kon worden aangemerkt als zware mantelzorger en 2% als lichte mantelzorger. Significant zijn de verschillen echter niet. 9

10 Aantal uren dat men gemiddeld per week aan de mantelzorg besteedt, en, in procenten (N is resp. 166 en 144) 4 tot 8 uur 8 tot 12 uur 12 tot 16 uur 16 tot 20 uur meer dan 20 uur De respondenten die zware mantelzorg verrichten, doen dit vaak 4 tot 8 uur (34%) of 8 tot 12 uur (20%) per week. Bij ruim een kwart is dit echter meer dan 20 uur per week (29%). Vergeleken met is het aandeel mantelzorgers dat meer dan 20 uur mantelzorg geeft, toegenomen en het aandeel respondenten waarbij het gaat om 4 tot 8 uur per week afgenomen. De mantelzorgers die nu zijn ondervraagd, geven gemiddeld dus meer uur mantelzorg per week. Ook hierbij gaat het echter niet om significante verschillen. Periode dat men mantelzorg verricht, en *, in procenten (N is resp. 168 en 146) 3 tot 6 maanden aan half jaar tot 1 jaar tot 4 jaar 5 tot 10 jaar meer dan 10 jaar * significante verschillen Over het algemeen zorgen de meeste mantelzorgers lang voor de persoon waarvoor men zorgt. De helft doet dit al langer dan 5 jaar, waarvan 29% al meer dan 10 jaar. Slechts 10% doet dit hooguit één jaar. Vergeleken met de vorige meting ligt het aandeel mantelzorgers dat al meer dan 10 jaar mantelzorg verleent significant hoger. Het aandeel dat hooguit één jaar mantelzorg geeft, ligt juist lager. 10

11 1.2 Kenmerken van de mantelzorgers Leeftijdsverdeling van de mantelzorgers, en, in procenten (N is resp. 168 en 143) tot 50 jaar tot 65 jaar tot 75 jaar jaar en ouder De gemiddelde leeftijd van de zware mantelzorger is 61 jaar. Driekwart van de mantelzorgers is 50 jaar of ouder, 18% is zelfs 75 jaar of ouder. De gemiddelde leeftijd van de ondervraagde mantelzorgers wijkt niet significant af van de vorige meting (60 jaar). Het aandeel 75-plussers in de respons is nu alleen iets hoger. Huishoudensverdeling van de mantelzorgers, en, in procenten (N is resp. 168 en 144) samenwonend zonder kinderen samenwonend met kinderen alleenstaand alleenstaand met thuiswonende kinderen inwonend Mantelzorgers maken zelf veelal deel uit van een gezin zonder thuiswonende kinderen (48%). Circa een kwart van de mantelzorgers behoort tot een gezin met kinderen (24%). Mantelzorgers maken nu minder vaak deel uit van een gezin zonder kinderen (van 56% naar 48%) en zijn vaker alleenstaand (van 12% naar 20%) dan in. De verschillen zijn echter niet significant. 11

12 Geslacht van de mantelzorgers, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) man vrouw Mantelzorgers zijn vooral vrouwen. In lag het aandeel vrouwen onder mantelzorgers nog iets hoger. Het verschil is echter niet significant. Etniciteit van de mantelzorgers, en *, in procenten (N is resp. 168 en 146) Nederlander overig * significante verschillen De ondervraagde mantelzorgers hebben overwegend een Nederlandse etniciteit. Bij deze meting is het aandeel niet-nederlanders onder de mantelzorgers significant lager (van 11% naar 5%) dan in. Opleidingsniveau van de mantelzorgers, en, in procenten (N is resp. 165 en 144) geen opleiding / basisonderwijs 9 15 LBO / VMBO HAVO/VWO / MBO HBO / WO Het opleidingsniveau van de mantelzorgers varieert nogal. Een derde heeft een LBO of VMBO opleiding en eveneens een derde een HBO of WO-opleiding. Mantelzorgers tot 50 jaar hebben vaker een HBO of WO-opleiding (47%), 75-plussers hebben vaker geen opleiding of alleen basisonderwijs (23%). Vergeleken met de vorige meting ligt het gemiddelde opleidingsniveau nu echter niet significant hoger. 12

13 Inkomensniveau van de mantelzorgers, en, in procenten (N is resp. 147 en 144) of meer per maand tot per maand tot per maand tot per maand minder dan 950 per maand Zes op de tien mantelzorgers hebben een netto huishoudensinkomen tussen 1.300,- en 3.150,- per maand. De overige mantelzorgers hebben per maand minder (25%) of juist meer (15%) te besteden. De inkomens van mantelzorgers liggen bij deze meting iets hoger dan bij de vorige meting. Significant zijn deze verschillen echter niet. Het geheel overziend kan worden geconcludeerd dat de groep mantelzorgers die bij deze meting is aangetroffen, enigszins afwijkt van die uit. De verschillen zijn echter niet heel groot. 1.3 Kenmerken van degenen waarvoor men zorgt Persoon voor wie men zorgt, en, in procenten (N is resp. 169 en 146) (schoon)ouder(s) partner kind (schoon)broer / zus vriend(in) buurman / buurvrouw iemand anders Mantelzorgers zorgen vooral voor hun (schoon)ouders (42%) of voor hun partner (30%). Bij de overige mantelzorgers gaat het vooral om een kind (10%) of om een (schoon)zus of broer (9%). Slechts een heel klein deel van de ondervraagde mantelzorgers, verzorgt twee mensen (6%). 13

14 De persoon waarvoor men zorgt, is niet significant gewijzigd vergeleken met. Bewoners van 75 jaar en ouder zorgen meer dan gemiddeld voor hun partner (74%). Wanneer het een broer of zus betreft, zijn mantelzorgers vaker 65 jaar of ouder. Bij kinderen gaat het veelal om mantelzorgers tot 50 jaar (24%). Zorgen voor een huisgenoot, totaal en naar persoon waarvoor men zorgt, in procenten (N=169) totaal partner kind (schoon)broer / zus buurman / buurvrouw (schoon)ouder(s) vriendin iemand anders in huis niet in huis Ruim een derde van de mantelzorgers zorgt voor iemand die in huis woont. Mantelzorgers die voor hun partner zorgen, wonen vrijwel allemaal nog samen met deze partner. Ook wanneer de zorg is gericht op een kind, gaat het meestal (65%) om een kind dat nog thuis woont. Bij één op de drie mantelzorgers woont het kind echter niet thuis. Wanneer mantelzorgers niet voor hun partner of kind zorgen, zorgt men veelal voor iemand waarmee men niet samenwoont. Ook het al dan niet in huis wonen met iemand waarvoor men zorgt, is niet significant gewijzigd vergeleken met. Leeftijd van de persoon voor wie men zorgt, en, in procenten (N is resp. 169 en 146) jonger dan 15 jaar 15 tot 30 jaar 30 tot 45 jaar 45 tot 60 jaar 60 tot 75 jaar 75 jaar of ouder

15 Mantelzorg gaat vooral uit naar ouderen. Twee derde van de mensen waarvoor mantelzorg wordt verricht, is 75 jaar of ouder (66%) en nog eens 14% is tussen de 60 en 75 jaar oud. Mantelzorgers zorgen nu vaker voor 75-plussers dan in en in verhouding iets minder voor mensen van 60 tot 75 jaar. Significant zijn de verschillen echter niet. Aard van de beperking van de persoon voor wie men zorgt, en, in procenten (N is resp. 169 en 146) lichamelijke beperking/handicap langdurig of chronisch ziek dementie verstandelijke beperking/handicap psychische problemen iets anders, namelijk De meeste mensen waarvoor mantelzorgers zorgen, hebben een lichamelijke beperking (64%). Daarnaast biedt 41% van de mantelzorgers hulp aan een langdurig of chronisch zieke (41%). De overige mensen leiden aan dementie (14%), een verstandelijke beperking (14%) of psychische problemen (6%). De categorie overig bestaat vooral uit ouderen, waarbij geen sprake is van specifieke ziekteverschijnselen. Mantelzorgers die voor hun partner zorgen, hebben vaker te maken met een chronisch zieke (58%). Wanneer men ouders verzorgt, dan betreft dit juist minder vaak een chronisch of langdurig zieke (31%). Mantelzorgers die voor hun broer of zus zorgen, hebben vaker te maken met iemand met een lichamelijke beperking (87%). Wanneer de zorg betrekking heeft op iemand met een verstandelijke beperking, dan gaat dit meer dan gemiddeld om iemand tot 30 jaar. Daarnaast gaat het hierbij gemiddeld vaker om een kind (53%). Ondanks de verschillen, komen de kenmerken van de mensen waarvoor mantelzorgers zorgen, op hoofdlijnen overeen met die uit (geen significante verschillen). 1.4 Nadere typering van de mantelzorgers Op basis van de kenmerken van diegene waarvoor men zorgt, kan de volgende typering van mantelzorg worden gemaakt. 15

16 Typering van de mantelzorg, en, in procenten (N is resp. 169 en 146) zorg voor (schoon)ouders van 60 jaar en ouder zorg voor partner van 60 jaar en ouder zorg voor kind tot 30 jaar overige mantelzorg De zware mantelzorg bestaat voor 41% uit kinderen die voor hun (schoon)ouders van 60 jaar of ouder zorgen. Daarnaast gaat het in iets meer dan een vijfde om mantelzorgers die voor hun partner van 60 jaar of ouder zorgen en bij 6% van de mantelzorgers om ouders die voor hun kind tot 30 jaar zorgen. Vergeleken met zijn de personen waarvoor men mantelzorg verricht niet significant veranderd. 1.5 Werkzaamheden van mantelzorgers Aard van de hulp die men verleent aan de persoon voor wie men zorgt, en, in procenten (N is resp. 169 en 146) (meer antwoorden mogelijk) boodschappen doen begeleiding, bijv. naar de dokter dingen regelen zoals bellen, administratie, financiële zaken sociale taken: wandelen, voorlezen e.d werk in het huishouden persoonlijke verzorging hulp bij medische verzorging anders, namelijk 1 7 Mantelzorgers verlenen op een groot aantal verschillende terreinen hulp. Circa acht van de tien mantelzorgers zorgen voor de boodschappen en voor begeleiding naar bijvoorbeeld de dokter. Daarnaast regelen veel mantelzorgers zaken, zoals het bellen van instanties en/of de administratie (72%) en voeren ze sociale taken uit als wandelen, voorlezen en dergelijke (70%). Ook werken in de huishouding 16

17 hoort bij veel mantelzorgers tot de taken (63%). Persoonlijke verzorging en hulp bij de medische verzorging wordt door circa één op de drie mantelzorgers gedaan. Wat betreft de hulp die mantelzorgers verlenen, is er niet veel veranderd vergeleken met (geen significante verschillen). Mantelzorgers die voor iemand zorgen die in huis woont, helpen, zoals kan worden verwacht, vaker met de boodschappen (94%), de huishouding (86%) en met de persoonlijke (68%) en de medische verzorging (52%). Wanneer het de partner betreft waarvoor men zorgt, dan gaat het ook meer dan gemiddeld om de boodschappen doen (94%), de begeleiding naar bijvoorbeeld de dokter (92%), huishoudelijke hulp (88%) en hulp bij de persoonlijke (64%) en de medische verzorging (48%). De zorg voor de (schoon)ouders behelst juist minder vaak persoonlijke (23%) en medische verzorging (30%). Bij kinderen ondersteunen mantelzorgers meer dan gemiddeld bij de persoonlijke verzorging (65%) en de medische verzorging (53%). Aandeel mantelzorgers die naast een huishouden een betaalde baan hebben inclusief het aantal uren dat men werkt, en, in procenten (N is rep. 168 en 146) geen betaalde baan betaalde baan minder dan 12 uur betaalde baan van 12 tot 32 uur betaalde baan meer dan 32 uur betaalde baan met variabel aantal uren Twee derde van de zware mantelzorgers heeft naast het eigen huishouden geen betaalde baan, ruim een derde heeft dit wel. Mantelzorgers tot 50 jaar (68%) hebben het vaakst een betaalde baan naast de zorg die men verricht. Onder mantelzorgers van 50 tot 65 jaar is dit nog 44%. Mantelzorgers, die werken, werken zowel in deeltijd (16%) als meer dan 32 uur (14%). Evenals in hebben mantelzorgers veelal geen betaalde baan. Het al dan niet hebben van een baan, is niet significant veranderd, het aandeel mantelzorgers dat 12 tot 32 uur is daarentegen significant gedaald. Mantelzorgers die meer uren mantelzorg geven, hebben minder vaak een betaalde baan. Zo heeft 83% van de mantelzorgers die meer dan 20 uur mantelzorg geeft, geen betaald werk. Ook mantelzorgers die meer dan 10 jaar mantelzorg verlenen, hebben minder vaak een betaalde baan (17% tegenover 32% gemiddeld). 17

18 Combinatie van werk en zorg Gemak waarmee mantelzorgers werk en zorg combineren, en, in procenten (N is resp. 54 en 54) erg gemakkelijk gemakkelijk niet makkelijk, niet moeilijk, maar te doen moeilijk erg moeilijk Aan mantelzorgers die ook een betaalde baan hebben, is gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk werk en zorg te combineren zijn. Het aandeel mantelzorgers dat moeite heeft met het combineren van zorg en werk is beduidend groter dan het aandeel dat hiermee geen moeite heeft. Zo geeft bijna de helft (46%) aan dit (erg) moeilijk te vinden tegenover een kwart van de mantelzorgers (26%) die dit (erg) gemakkelijk te combineren vindt. Er is geen duidelijke relatie tussen de mate waarin de mantelzorgers de combinatie werk en zorg moeilijk vinden en de relatie die de mantelzorger heeft met de persoon waarvoor men zorgt, het aantal uren dat men deze persoon verzorgt en/of het aantal uren dat men werkt. Het gemak waarmee mantelzorgers werk en zorg combineren, is niet significant veranderd vergeleken met. Redenen waarom mantelzorgers moeite hebben met het combineren van werk en zorg, en, in procenten (N is resp. 25 en 26) zorg kost erg veel tijd / meer tijd dan ik heb combinatie is te zwaar werk is ver weg ben niet altijd bereikbaar iets anders Mantelzorgers die moeite hebben met de combinatie van werk en zorg, geven vooral aan dat de mantelzorg meer tijd kost dan men heeft (64%). Daarnaast geeft 44% aan de combinatie heel zwaar te vinden. Andere redenen spelen minder vaak een rol. Het gaat echter maar om kleine absolute aantallen. 18

19 In werden vergelijkbare redenen naar voren gebracht. Mantelzorgers geven nu echter wat minder vaak aan dat de combinatie zwaar is en dat de mantelzorg teveel tijd kost. Significant zijn deze verschillen echter niet. Mantelzorgers die moeite hebben met de combinatie van werk en zorg, is de vraag voorgelegd wat er geregeld zou kunnen worden om de combinatie te vergemakkelijken. Zaken die geregeld kunnen worden om de combinatie gemakkelijker te maken, en, in procenten (N is resp. 54 en 54) flexibele werktijden minder uren werken extra vrije dagen dichterbij werken 6 9 onbetaald verlof 2 4 iets anders Om de combinatie werk en zorg gemakkelijker te maken denken mantelzorgers vooral aan flexibele werktijden, gevolgd door minder uren werken, extra vrije dagen en dichterbij werken. Een groot aantal mantelzorgers die de combinatie (erg) moeilijk vinden, geeft bij iets anders aan dat er niets geregeld hoeft te worden (24%) of dat er geen oplossing voor is (11%). Enkele denken dat meer hulp voor een oplossing zou kunnen zorgen (7%). Flexibele werktijden en extra vrije dagen worden nu minder vaak als oplossing naar voren gebracht dan in. Mantelzorgers geven nu vaker aan dat er niets geregeld hoeft of kan worden. Alleen de daling van het aandeel mantelzorgers dat flexibele werktijden wil, is significant gedaald. 19

20 Vrijwilligerswerk Mantelzorgers die naast de zorgtaken ook vrijwilligerswerk uitvoeren, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) geen vrijwilligerswerk vrijwilligerswerk Een kwart van de mantelzorgers verricht naast de mantelzorg nog vrijwilligerswerk. Het gaat hierbij vaak om vrijwilligerswerk bij een (sport)vereniging, in de zorgsector of op scholen. Daarnaast is een groot aantal andere activiteiten naar voren gebracht. De overgrote meerderheid doet dit in s-hertogenbosch, maar ook Rosmalen is enkele keren naar voren gebracht. Het aandeel mensen dat naast mantelzorg ook vrijwilligerswerk doet, is hoger dan bij de vorige meting. Het verschil is echter niet significant. 20

21 2 Ondersteuning van de mantelzorgers De belasting van de mantelzorg, de hulp die men krijgt, het gemak waarmee men de hulp krijgt, de plek waar men hulp zoekt en de behoefte aan extra hulp zijn onderwerpen die in dit hoofdstuk de revue passeren. 2.1 Belasting van de mantelzorger Belasting van de zorg voor de mantelzorger, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) erg zwaar zwaar niet zwaar, maar ook niet licht licht erg licht De belasting die de mantelzorgers ervaren verschilt nogal. Ruim een derde vindt het zwaar (25%) tot zeer zwaar (10%). Een iets kleiner aandeel vindt het licht (21%) tot erg licht (11%). De overige mantelzorgers (33%) ervaren de mantelzorg als niet zwaar maar ook niet als licht. Vergeleken met de vorige meting, geven nu meer mantelzorgers aan de zorg licht te vinden. De verschillen zijn echter net niet significant. Mantelzorgers die de hulpverlening als zwaar tot zeer zwaar ervaren, geven vaak aan dat men zelf ook al op leeftijd is, de zorg emotioneel erg belastend vindt of dat men weinig tijd over heeft voor het eigen gezin. Ook de combinatie met werk is vaak moeilijk. Bewoners die het niet als zwaar maar ook niet als licht ervaren, geven vaak aan dat men blij is dat men het zelf nog kan, dat het nog om te doen is, dat men de hulpverlening met anderen deelt, dat het de ene keer zwaarder is dan de andere en dergelijke. Mantelzorgers die vrijwel geen belasting ervaren, geven vaker aan dat men eraan gewend is, men tijd hiervoor heeft, de zorg niet als zwaar ervaart of men het graag over heeft voor deze persoon. Mantelzorgers die meer dan 20 uur per week zorg geven, ervaren dit vaak als zwaar tot zeer zwaar (60% tegenover 35% gemiddeld). Ook geven mantelzorgers die zorgen voor hun kind vaker aan deze zorg als zeer belastend te ervaren (24% tegenover 10% gemiddeld). Mantelzorgers die hulp bieden bij de persoonlijke 21

22 verzorging of bij de medische verzorging, geven ook iets vaker aan de hulp belastend tot zeer belastend te ervaren (respectievelijk 55% en 51%). De aard van de aandoening is nauwelijks van invloed op de belasting die mantelzorgers voelen bij de zorgverlening. Mogelijke problemen Mogelijke problemen waar mantelzorgers tegenaan lopen, in procenten (N=168) psychische/emotionele problemen minder sociale contacten praktische problemen lichamelijke problemen financiële problemen vaak soms zelden of nooit Mantelzorgers lopen door de extra zorg tegen verschillende problemen op. Het meest worden mantelzorgers geconfronteerd met psychische of emotionele problemen. Een kwart van de mantelzorgers zegt hier vaak tegenaan te lopen en nog eens een kwart soms. Circa een derde heeft door de mantelzorg minder sociale contacten: bij een kwart is dit vaak het geval bij nog eens 14% soms. Ook heeft één op de drie mantelzorgers te maken met praktische problemen: 16% vaak en nog eens 22% soms. Lichamelijke problemen komen eveneens vaker voor als gevolg van de zorg die mantelzorgers geven. Zo geeft 12% aan dat dit vaak het geval is en 19% soms. Van financiële problemen door de zorgverlening hebben mantelzorgers minder last. Desalniettemin geeft 11% aan dat dit vaak voorkomt en 7% dat dit soms het geval is. Mogelijke problemen waar mantelzorgers vaak of soms tegenaan lopen, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) (meer antwoorden mogelijk) psychische/emotionele problemen praktische problemen minder sociale contacten lichamelijke problemen financiële problemen

23 Vergeleken met lijken mantelzorgers minder vaak tegen verschillende problemen aan te lopen. Alleen het aandeel mantelzorgers dat tegen financiële problemen aanlopen, is vrijwel gelijk gebleven. Het patroon wijkt echter niet significant af van dat uit. Vrouwen (28%) ervaren vaker psychische of emotionele problemen dan mannen (14%). Deze problemen komen ook vaker voor bij mantelzorgers die meer dan 20 uur mantelzorg verlenen (60% vaak of soms). De sociale contacten hebben vaker te leiden bij mantelzorgers die meer dan 12 uur per week mantelzorg verlenen (48% soms of vaak). Lichamelijke problemen doen zich vaker voor bij mantelzorgers die voor hun partner zorgen (22% vaak). Ook minder sociale contacten spelen dan vaker een rol (37% vaak). Wanneer de zorg wordt verleend aan kinderen, is ook vaker sprake van psychische of emotionele problemen (59% vaak), van minder sociale contacten (59% vaak) en van financiële problemen (47%). Sociale contacten en financiële problemen spelen duidelijk minder bij mantelzorgers die voor hun ouders zorgen. Er is een duidelijke relatie tussen de belasting van de mantelzorg en de problemen waar mantelzorgers tegenaan lopen. Vooral mantelzorgers die vaak lichamelijke problemen hebben, ervaren de mantelzorg beduidend vaker als erg zwaar (24% tegenover 10% gemiddeld). 2.2 Hulp bij de mantelzorg Hulp bij de mantelzorg, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) hulp geen hulp Circa de helft van de mantelzorgers krijgt nog hulp van anderen. Mantelzorgers die voor hun partner zorgen, krijgen minder vaak hulp (39%). Hierdoor hebben mantelzorgers die vaak meer dan 20 uur per week mantelzorg verlenen, minder vaak hulp van anderen (40%). Wanneer de zorg is gericht op de ouders, is vaker sprake van hulp (65%). Er is geen duidelijke relatie tussen het al dan niet krijgen van hulp en de belasting die men ervaart van de mantelzorg. Mantelzorgers krijgen nu minder vaak hulp dan in. Het verschil is echter niet significant. 23

24 Aard van de hulpverlening die men krijgt, en, in procenten (N is resp. 92 en 92) hulp bij het huishouden / praktische hulp hulp bij de verpleging of medische ondersteuning hulp bij administratie / invullen van formulieren of bij financiële problemen / hulp bij regels een luisterend oor, iemand waarbij ik mijn verhaal kwijt kan* contact met andere mantelzorgers / lotgenoten cursus(sen), als: omgaan met ziekte, een zieke thuis verzorgen, geheugentraining e.d. regelen van een logeeradres / tijdelijke opvangplek voor de zorgvrager overig 15 * significant verschil Mantelzorgers krijgen vooral hulp bij het huishouden of andere praktische hulp (76%). Afgezet tegen alle mantelzorgers is dit 42%. Daarnaast bestaat de hulp vaker uit hulp bij de verpleging of medische ondersteuning (35%) en/of bij de administratie (26%). Ook een luisterend oor en contact met andere mantelzorgers biedt mantelzorgers hulp. Mantelzorgers die nog andere hulp naar voren brengen, wijzen vaker op de begeleiding van de persoon waarvoor men zorgt. Hulp bij de administratie wordt iets vaker verleend door mantelzorgers die voor hun (schoon)ouders zorgen (34%). Vergeleken met krijgen mantelzorgers nu iets minder huishoudelijke hulp of hulp bij de verpleging of medische ondersteuning en juist meer bij de administratie. Ook lijkt er meer sprake van een luisterend oor en is er meer contact met andere mantelzorgers. Dit laatste aspect is nu significant vaker naar voren gebracht. 24

25 Persoon of instantie waarvan men hulp krijgt, en, in procenten (N is resp. 91 en 92) (meer antwoorden mogelijk) van familie of vrienden van de thuiszorg / zorginstelling van het Wmo-loket van de gemeente van het rode kruis / de zonnebloem e.d. 2 van het Steunpunt Informele Zorg 2 van patiëntenverenigingen / -organisaties van een vrijwilligersorganisatie van ouderenwerk / ouderenvereniging 2 van de huisarts 1 7 van een andere instantie, namelijk 9 Diegenen die hulp krijgen, ontvangen deze hulp vooral van familie of vrienden (63%) of van de thuiszorg of een zorginstelling (39%). Van het ingestelde Steunpunt Informele Zorg maakt nog maar 2% van de mantelzorgers die hulp krijgen gebruik. Van alle mantelzorgers is dit maar 1%. In werkelijkheid kan dit aandeel hoger liggen omdat de antwoordcategorieën niet zijn voorgelezen. Mantelzorgers die voor hun (schoon)ouders zorgen, krijgen meer dan gemiddeld hulp van familie of vrienden (85%). Mantelzorgers die voor hun partner of hun kind zorgen, krijgen juist minder vaak hulp van familie (resp. 32% en 14%). Bij de hulpverlening aan partners van 60 jaar of ouder speelt de thuiszorg of een zorginstelling (60%) een grotere rol. Op hoofdlijnen ziet het beeld er hetzelfde uit als in (niet significant). Het Steunpunt Informele Zorg, dat nieuw is, neemt nog maar een bescheiden plek in. Mantelzorgers die hulp krijgen van familie of vrienden, worden vaker geholpen bij de administratie (39% tegenover gemiddeld 26%). Mantelzorgers die hulp krijgen van de thuiszorg of een andere zorginstelling krijgen vaker hulp bij de verpleging of de medische ondersteuning (46% tegenover gemiddeld 35%). 25

26 2.3 Gemak waarmee hulp is verkregen Gemak waarmee hulpverlening is verkregen bij instanties, en, in procenten (N is resp. 44 en 46) gemakkelijk niet gemakkelijk Aan de mantelzorgers die naast hulp van familie of vrienden ook hulp krijgen van anderen, is de vraag voorgelegd of men deze hulp gemakkelijk kon krijgen. Vrijwel iedereen is van mening dat dit heel gemakkelijk verliep (93%). Er zijn maar drie mantelzorgers die hebben aangegeven dat dit niet eenvoudig was. Twee van hen wisten niet waar men terecht kon en een ander werd steeds ergens anders naartoe gestuurd. Het gemak waarmee mantelzorgers hulp konden krijgen, is niet significant gewijzigd vergeleken met. 2.4 Behoefte aan (extra) hulp Aan de mantelzorgers die geen hulp krijgen, is de vraag voorgelegd in hoeverre men hieraan wel behoefte heeft. Behoefte aan hulp door mantelzorgers die geen hulp krijgen, en, in procenten (N is resp. 77 en 54) wel behoefte aan hulp geen behoefte aan hulp Eén op de vijf mantelzorgers die nu geen hulp krijgen, heeft hier wel degelijk behoefte aan. In totaal gaat het hierbij om 10% van alle mantelzorgers. Het aandeel mantelzorgers dat geen hulp krijgt maar wel behoefte hieraan heeft, is toegenomen van 6% van alle mantelzorgers in naar 10% nu. Significant is dit verschil echter niet. 26

27 Mantelzorgers die hulp krijgen, is tevens gevraagd of de hulp die men krijgt voldoende is, of men ook wel de juiste hulp krijgt en of men behoefte heeft aan andere hulp. Oordeel over de hoeveelheid hulp bij de mantelzorgers die hulp krijgen, en, in procenten (N is resp. 91 en 92) voldoende hulp onvoldoende hulp Van de mantelzorgers die hulp krijgen, is de overgrote meerderheid (82%) van mening dat deze hulp voldoende is. Het maakt daarbij niet uit van wie de mantelzorger hulp krijgt of wat deze hulp inhoudt. Het aandeel mantelzorgers dat van mening is dat men voldoende hulp krijgt, is niet significant veranderd vergeleken met. Oordeel over de hoeveelheid en de juistheid van de hulp bij de mantelzorgers die hulp krijgen,, in procenten (N=91) juiste hulp en geen andere hulp nodig 73 juiste hulp maar ook andere hulp nodig 18 niet de juiste hulp en ook andere hulp nodig 8 niet de juiste hulp maar geen andere hulp nodig 2 Bijna driekwart van de mantelzorgers die hulp krijgen, laat zich positief uit over de hoeveelheid en de aard van de hulp die men krijgt. Bijna één op de vijf mantelzorgers heeft wel de juiste hulp, maar heeft daarnaast behoefte aan andere hulp. Van alle mantelzorgers is 10% van mening dat men niet de juiste hulp krijgt: 8% heeft behoefte aan andere hulp, 2% niet. Omdat de vraagstelling enigszins is gewijzigd, is een directe vergelijking met niet mogelijk. 27

28 Totaalbeeld Behoefte aan en geschiktheid van de hulpverlening aan mantelzorgers, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) voldoende en juiste hulp geen hulp nodig onvoldoende hulp geen hulp maar wel behoefte aan hulp voldoende maar behoefte aan extra hulp Wanneer de behoefte aan hulpverlening en het oordeel over de hulpverlening op een rij worden gezet dan blijkt dat driekwart van de mantelzorgers ofwel geen (extra) hulp nodig heeft, ofwel tevreden is over de hoeveelheid en de soort hulp die men krijgt. Eén op de tien mantelzorgers krijgt onvoldoende hulp en eveneens 10% krijgt geen hulp maar heeft hieraan wel behoefte. Daarnaast heeft 5% in principe voldoende hulp, maar kan wel andere hulp gebruiken. Vergeleken met is de behoefte aan (extra) hulp niet significant gewijzigd. Wel hebben nu meer mantelzorgers geen hulp nodig. Significant is dit verschil echter niet. 28

29 Aard van de hulp, waaraan behoefte bestaat, door mantelzorgers die onvoldoende of niet de juiste hulp krijgen, en, in procenten (N is resp. 36 en 24) hulp bij het huishouden / praktische hulp hulp bij de verpleging of medische ondersteuning een oppas, die af en toe bij de zorgvrager komt zitten (vrijwillige thuishulp) 3 8 hulp bij administratie / invullen van formulieren of bij financiële problemen / hulp bij regels 6 18 een luisterend oor, iemand waarbij ik mijn verhaal kwijt kan regelen van een logeeradres / tijdelijke opvangplek voor de zorgvrager cursus(sen), als: omgaan met ziekte, een zieke thuis verzorgen, geheugentraining e.d. contact met andere mantelzorgers / lotgenoten iets anders, namelijk De helft van de mantelzorgers die onvoldoende of niet de juiste hulp krijgen, heeft behoefte aan hulp bij het huishouden of andere praktische hulp (11% van alle mantelzorgers). Daarnaast bestaat vaker behoefte aan hulp bij de verpleging of medische ondersteuning (17%). Andere hulp zoals een oppas (8%), hulp bij de administratie (6%) en een luisterend oor (6%) worden minder vaak naar voren gebracht. Het regelen van een logeeradres of contact met andere mantelzorgers zijn nauwelijks genoemd als extra hulp waaraan mantelzorgers denken. Enkele mantelzorgers die zelf nog een ander soort hulpverlening hebben aangegeven, wijzen onder andere op het regelen van sociale contacten, meer financiële ondersteuning en tijdelijke overname van de hulpverlening. Vergeleken met is er nu meer behoefte aan hulp bij de verpleging en een oppas en beduidend minder aan hulp bij de administratie. Ook lijkt de behoefte aan een luisterend oor afgenomen. Het beeld wijkt echter niet significant af van dat uit. 29

30 30

31 3 Ondersteuning door wie In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de plaatsen waar mantelzorgers steun gaan zoeken als ze hier behoefte aan hebben. Ook worden de bekendheid met en het oordeel over de gemeentelijke hulpverlening aan de orde gesteld. Als laatste wordt gekeken naar de wijze waarop mantelzorgers het liefst worden geïnformeerd over de mogelijke hulpverlening bij de zorg. 3.1 Plek waar mantelzorgers naartoe gaan voor hulp Plek waar mantelzorgers naartoe zouden gaan voor vragen over (extra) hulpverlening, en, in procenten (N is resp. 168 en 146) geen idee, ik weet niet waar ik zijn moet de thuiszorg / zorginstelling de huisarts het Wmo-loket van de gemeente* familie, vrienden of bekenden Steunpunt Informele Zorg patiëntenverenigingen / -organisaties 2 3 de Stichting Divers 3 de Stichting Mee ouderenwerk / ouderenvereniging 3 1 Vereniging Mezzo vrijwilligersorganisatie de kerk/ kerkelijke instantie * significant verschil anders, namelijk Eén op de vijf mantelzorgers heeft geen idee waar men naar toe zou moeten gaan als men vragen heeft over hulpverlening bij de mantelzorg. Mantelzorgers die geen hulp krijgen, geven vaker aan dit niet te weten (27%) dan mantelzorgers die wel hulp krijgen (18%). 31

32 Diegenen die dit wel weten, gaan vooral naar de thuiszorg (29% van alle mantelzorgers), de huisarts (23%) en het Wmo-loket van de gemeente (16%). Het Steunpunt Informele Zorg wordt door 4% van de mantelzorgers naar voren gebracht. Ook op andere instanties wordt beduidend minder vaak een beroep gedaan. Mantelzorgers die nog een andere persoon of instantie noemen, gaan vaker te rade bij het verpleeghuis, het ziekenhuis of de coach/begeleider van de persoon waarvoor men zorgt. Vergeleken met gaan mantelzorgers nu minder vaak naar de thuiszorg (niet significant) en juist vaker naar het Wmo-loket van de gemeente (significant). 3.2 Steunpunt Informele Zorg Het Steunpunt Informele Zorg is een samenvoeging van de Stichting Mee en de Stichting Divers. Bekendheid met het Steunpunt Informele Zorg, in procenten (N=168) onbekend 64% bekend 36% Het Steunpunt Informele Zorg is bekend bij ruim een derde van de mantelzorgers. De bekendheid varieert niet naar aantal uren dat iemand mantelzorg verstrekt of de persoon waaraan men mantelzorg verleent. Contact met het Steunpunt Informele Zorg, in procenten (N=168) contact met Steunpunt Informele Zorg 7% contact gehad met stichting Mee of stichting Divers 11% geen contact gehad 82% 32

33 Van de mantelzorgers heeft 7% ooit contact gehad met het Steunpunt Informele Zorg. Er zijn vooralsnog iets meer mantelzorgers die zeggen contact te hebben gehad met de stichting Mee en/of Divers (11%). Acht van de tien mantelzorgers hebben helemaal geen contact gehad met een van deze organisaties. Oordeel over de hulp van het Steunpunt Informele Zorg, in procenten (N=28) niet goed geholpen 25% goed geholpen 75% Mantelzorgers die contact hebben gehad met het Steunpunt Informele Zorg zijn over het algemeen van mening dat men goed is geholpen (75%). Een kwart is hierover minder te spreken. In totaal gaat het hierbij om zeven respondenten waarvan er vier hebben aangegeven dat het probleem niet is opgelost. Eén enkele mantelzorger geeft aan van het kastje naar de muur te zijn gestuurd. Een andere respondent vond alles te bureaucratisch en volgens een ander deed de medewerker niet echt zijn of haar best. Wanneer mantelzorgers een totaalcijfer moeten geven voor de ondersteuning die men in zijn algemeenheid heeft gekregen bij de hulpverlening, dan geven zij gemiddeld een 7,0. Mantelzorgers tot 50 jaar geven met een 6,5 het laagste cijfer, mantelzorgers tussen de 65 en 75 jaar het hoogste (7,4). Mantelzorgers met een HBO of een WO-opleiding zijn kritischer (6,6) dan mantelzorgers zonder opleiding of met alleen basisonderwijs (7,4). Het oordeel verschilt niet type mantelzorger. Mantelzorgers zijn nu iets positiever over de ondersteuning die men heeft gekregen dan in (6,7). 3.3 Wijze van informatieverstrekking Mantelzorgers willen op verschillende manieren geïnformeerd worden over de mogelijkheden voor hulpverlening bij de zorg. Internet geniet de grootste voorkeur. Bijna een derde van de mantelzorgers wil het liefst informatie krijgen via dit medium. Een kwart gaat het liefste naar de huisarts hiervoor en een vijfde geeft de voorkeur aan een telefonische hulplijn. Andere bronnen die nog vaker zijn genoemd, zijn een bezoek aan een steunpunt (14%) en de thuiszorg (13%). Aan de wijkkrant of een folder in de bibliotheek geeft resp. 7% en 5% de voorkeur. Mantelzorgers die nog een andere vorm naar voren hebben gebracht, willen vaker persoonlijke post hierover ontvangen. 33

34 Internet is vooral populair onder mantelzorgers tot 50 jaar (61%). 75-Plussers geven veel minder vaak de voorkeur aan internet (7%). Vrouwen (18%) krijgen liever iemand die er verstand van heeft op bezoek dan mannen (6%). Niet- Nederlanders geven vaker de voorkeur aan de huisarts (63%). Hierbij moet wel worden opgemerkt dat het aantal ondervraagde allochtone mantelzorgers niet groot is. Wijze waarop mantelzorgers informatie willen krijgen over mogelijke hulpverlening bij de zorg, in procenten (N=146) bezoek van iemand die er verstand van heeft via patiëntenverenigingen / -organisaties * significant verschillen internet* via de huisarts telefonische hulplijn bezoek aan een steunpunt via de thuiszorg / zorginstelling* de krant / huis aan huis blaadjes folder bij de bibliotheek e.d. anders namelijk Internet heeft duidelijk een vlucht genomen vergeleken met toen nog maar 17% van de mantelzorgers graag via internet geïnformeerd wilde worden. De sterke voorkeur die mantelzorgers toen hadden voor de thuiszorg of de zorginstelling, is nu duidelijk gedaald. Beide verschillen zijn significant. 34

35 Bijlage 1 Responsoverzicht Geen geschikte respondent % Afgesloten nummer 91 Ernstig ziek 1 Faxnummer 5 Geen Mantelzorger 1233 Nummer is een bedrijf 9 Overleden 27 Persoon woont er niet 16 Taalprobleem 1 Te oud 4 Vakantie 1 Netto Steekproef 1212 Afgenomen zware mantelzorg % Afgenomen lichte mantelzorg 54 4% Niet bereikt % Weigering 38 3% 35

36 36

37 Bijlage 2 Vragenlijst Goede, u spreekt met. van DIMENSUS beleidsonderzoek uit Breda. Als het goed is heeft u een paar dagen geleden een brief van de gemeente s Hertogenbosch gehad. Daarin werd gevraagd of u een paar vragen wil beantwoorden over mantelzorg. Dat wil zeggen of u een familielid of bekende verzorgt, omdat zij ziek, gehandicapt of oud zijn en zo ja, hoe u het vindt om te zorgen naast uw werk en uw huishouden en hoe u geholpen zou willen worden met de zorg. Het gesprek duurt ongeveer 10 minuten. Komt dat nu gelegen? Enq: Pas op met jargon. Begrippen als mantelzorger en ondersteuning zijn bij veel mensen niet bekend. Selectie van de respondenten: 1. Zorgt u voor iemand die oud, gehandicapt, of langdurig ziek is? Ja Nee: door naar einde enquête: dan hebben wij niet meer vragen voor u. Hartelijk dank voor uw medewerking. 2. Doet u dit naast een betaalde baan en uw gewone huishouden? nee, dit is mijn belangrijkste bezigheid ja, ik doe dit naast mijn werk en gewone huishouden 4. Kunt u aangeven hoeveel uur per week u gemiddeld aan deze zorg besteedt? minder dan 4 uur : door naar einde enquête: dan hebben wij niet meer vragen voor u. Hartelijk dank voor uw medewerking. 4 tot 8 uur 8 tot 12 uur 12 tot 16 uur 16 tot 20 uur meer dan 20 uur weet niet (meer) 6. Hoe lang zorgt u al voor deze persoon? minder dan 3 maanden: door naar einde enquête: dan hebben wij niet meer vragen voor u. Hartelijk dank voor uw medewerking. 3-6 maanden een half jaar tot 1 jaar 1 tot 4 jaar 5 tot 10 jaar meer dan 10 jaar weet niet (meer) De verzorgde 7. Voor wie zorgt u op dit moment? (meer antwoorden mogelijk) Partner Broer / zus Kind Ouder(s) Vriend(in) Buurman / buurvrouw Iemand anders, namelijk Woont u in huis bij degene voor wie u zorgt? Ja Nee 37

Vrijwilligerswerk in s-hertogenbosch

Vrijwilligerswerk in s-hertogenbosch Vrijwilligerswerk in s-hertogenbosch Enquête over het vrijwilligerswerk in de gemeente s-hertogenbosch en de behoefte aan ondersteuning Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: de gemeente s-hertogenbosch

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2008 Gemeente Nijkerk

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2008 Gemeente Nijkerk Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2008 Gemeente Nijkerk Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: de gemeente Nijkerk DIMENSUS beleidsonderzoek Juni 2008 Projectnummer 321 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 7 1

Nadere informatie

18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% jaar jaar jaar 65+ Man Vrouw Ja Nee. Deventer gemiddelde

18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% jaar jaar jaar 65+ Man Vrouw Ja Nee. Deventer gemiddelde Bewonersonderzoek Deventer 2009: onderdeel mantelzorg Met de invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in 2007 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de ondersteuning van mantelzorgers. Mantelzorgers

Nadere informatie

Programma. 1. Presentatie onderzoek: Fadoua Achgaph uur. 2. Presentatie van organisaties uur Pluspunt MEE Activite

Programma. 1. Presentatie onderzoek: Fadoua Achgaph uur. 2. Presentatie van organisaties uur Pluspunt MEE Activite Programma 1. Presentatie onderzoek: Fadoua Achgaph 19.35-19.55 uur 2. Presentatie van organisaties 19.55-20.10 uur Pluspunt MEE Activite 3. Presentatie 20.15-20.20 uur Gemiva Mezzo LVvm 4. Workshops in

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Uitgevoerd door Dimensus Huishoudelijke Hulp gemeente Oosterhout 2016

Uitgevoerd door Dimensus Huishoudelijke Hulp gemeente Oosterhout 2016 Uitgevoerd door Dimensus Huishoudelijke Hulp gemeente Oosterhout 2016 Inleiding Met de transities in het sociale domein in 2015 zijn de voorwaarden en criteria voor het verkrijgen van huishoudelijke hulp

Nadere informatie

Feiten en cijfers mantelzorg

Feiten en cijfers mantelzorg Feiten en cijfers mantelzorg Hieronder leest u de meest belangrijke feiten en cijfers op het gebied van mantelzorg in Nederland uit het SCP-rapport 'Informele hulp: wie doet er wat?' (2015). Aantal mantelzorgers

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie Hoofdstuk 23 Discriminatie Samenvatting Van de zes voorgelegde vormen van discriminatie komt volgens Leidenaren discriminatie op basis van afkomst het meest voor en discriminatie op basis van sekse het

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

1. Resultaten van het onderzoek

1. Resultaten van het onderzoek 1. Resultaten van het onderzoek 1.1 Respons De gegevens voor het onderzoek zijn verzameld door middel van een schriftelijke vragenlijst. Deze vragenlijst is verstuurd naar mantelzorgers die bekend zijn

Nadere informatie

Klanttevredenheid van mantelzorgers. Ik zie mezelf niet als mantelzorger, zorgen voor je naasten doe je gewoon! Gemeente Langedijk Juli 2013

Klanttevredenheid van mantelzorgers. Ik zie mezelf niet als mantelzorger, zorgen voor je naasten doe je gewoon! Gemeente Langedijk Juli 2013 Klanttevredenheid van mantelzorgers Ik zie mezelf niet als mantelzorger, zorgen voor je naasten doe je gewoon! Gemeente Langedijk Juli 2013 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

Gemeentelijke Dienstverlening. Omnibus 2009

Gemeentelijke Dienstverlening. Omnibus 2009 Gemeentelijke Dienstverlening Omnibus 2009 Afdeling O&S Februari 2009 2 Samenvatting Inwoners vinden dat de gemeente haar dienstverlening heeft verbeterd De inwoners van s-hertogenbosch beoordelen de gemeentelijke

Nadere informatie

Onderzoek en Statistiek Gemeente Lelystad Telefoon: 0320-278574 E-mail: lelystadspanel@lelystad.nl www.lelystadspanel.nl

Onderzoek en Statistiek Gemeente Lelystad Telefoon: 0320-278574 E-mail: lelystadspanel@lelystad.nl www.lelystadspanel.nl LE S LY TA D SP A N H ul p aa n an de re n en vr ijw ill ig er w er k EL Onderzoek en Statistiek Gemeente Lelystad Telefoon: 0320-278574 E-mail: lelystadspanel@lelystad.nl www.lelystadspanel.nl Colofon

Nadere informatie

Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2011

Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2011 Wmo-klanttevredenheidsonderzoek.nl Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2011 drs. G. Eijkhout Samenvatting GEMEENTE MOOK EN MIDDELAAR Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2011 SAMENVATTING Auteur: Drs.

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

Vragenlijst voor mantelzorgers -

Vragenlijst voor mantelzorgers - <naam organisatie> Vragenlijst voor mantelzorgers - Algemene gegevens Deze vragenlijst is anoniem 1. Hoe oud bent u? jaar 2. Wat is uw geslacht? man / vrouw 3. Wat is uw postcode? (het gaat hier om de

Nadere informatie

Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen

Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen Martijn Souren Ongeveer 7 procent van de werknemers met een verleent zelf mantelzorg. Ze maken daar slechts in beperkte mate gebruik van aanvullende

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

ONDERZOEK MANTELZORG ONDER LEERLINGEN MIDDELBARE SCHOLEN

ONDERZOEK MANTELZORG ONDER LEERLINGEN MIDDELBARE SCHOLEN ONDERZOEK MANTELZORG ONDER LEERLINGEN MIDDELBARE SCHOLEN Opdrachtgever: Gemeenten Brunssum, Landgraaf, Nuth en Simpelveld Deelnemende scholen: Romboutscollege (Brunssum) Charlemagnecollege locatie Brandenberg

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot Inhoudsopgave Inleiding... 4 Leeswijzer... 5 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 6 De gemeente... 6 Het Wmoloket... 6 Het gesprek... 7 2. Het gesprek voorbereiden... 8 Woonsituatie... 9 Huishouden...

Nadere informatie

Gemeente Breda. Omnibusenquête 2015. Onderzoek en Informatie. Bekendheid Alarmnummer

Gemeente Breda. Omnibusenquête 2015. Onderzoek en Informatie. Bekendheid Alarmnummer Gemeente Breda Onderzoek en Informatie Omnibusenquête 2015 Bekendheid Alarmnummer Publicatienummer: 1790 Datum: december 2015 In opdracht van: Kabinet van de Burgemeester Uitgave: Gemeente Breda BBO/Onderzoek

Nadere informatie

Buurtenquête hostel Leidsche Maan

Buurtenquête hostel Leidsche Maan Buurtenquête hostel Leidsche Maan tussenmeting 2013 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht (GG&GD) DIMENSUS beleidsonderzoek April 2013 Projectnummer 527 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding

Nadere informatie

Enquêtevragen Zorg en Welzijn Dirkshorn e.o. april 2014

Enquêtevragen Zorg en Welzijn Dirkshorn e.o. april 2014 Dit is het begin van de enquête. De eerste 4 vragen gaan over uw persoonlijke kenmerken. Aankruisen wat van toepassing is. 1. Wat is uw gezinssamenstelling? Alleenstaand zonder kind(eren) Samenwonend /

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2008 en klanttevredenheid dienstverlening Gemeente Boskoop

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2008 en klanttevredenheid dienstverlening Gemeente Boskoop Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2008 en klanttevredenheid dienstverlening Gemeente Boskoop opdracht van: Onderzoek uitgevoerd in de gemeente Boskoop DIMENSUS beleidsonderzoek Juni 2008 Projectnummer 317

Nadere informatie

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM Mantelzorg Op 10 november 2014 is het de Dag van de Mantelzorg. Dit jaar wordt deze dag voor de 16 e maal georganiseerd. De Dag van de Mantelzorg is bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten en

Nadere informatie

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 3: Wmo-nota juli 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 3 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging over de sociale netwerken

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 Openingstijden

Hoofdstuk 5 Openingstijden Hoofdstuk 5 Openingstijden Samenvatting Om de dienstverlening te verbeteren zijn in 2011 alle balies van de gemeente (behalve die van Burgerzaken) en servicepunten ondergebracht in de het Stadsbouwhuis.

Nadere informatie

Gemeente Steenbergen. Wmo klanttevredenheid over 2013. 1 juli 2014

Gemeente Steenbergen. Wmo klanttevredenheid over 2013. 1 juli 2014 Gemeente Wmo klanttevredenheid over 2013 1 juli 2014 DATUM 1 juli 2014 TITEL Wmo klanttevredenheid over 2013 ONDERTITEL OPDRACHTGEVER Klanttevredenheidsonderzoek Boulevard Heuvelink 104 6828 KT Arnhem

Nadere informatie

Zorg voor hulpbehoevende ouders

Zorg voor hulpbehoevende ouders Maarten Alders en Ingrid Esveldt 1) Door de toenemende vergrijzing zal het aantal zorgbehoevende ouderen toenemen. Een deel van de zorg wordt verleend door de kinderen. Dit artikel onderzoekt in welke

Nadere informatie

BURGERPANEL CAPELLE OVER EENZAAMHEID

BURGERPANEL CAPELLE OVER EENZAAMHEID BURGERPANEL CAPELLE OVER EENZAAMHEID Gemeente Capelle aan den IJssel November 2016 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020-3330670 Rapportnummer 2016 / 190

Nadere informatie

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap.

Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Mantelzorgwijzer Arnhem Wegwijzer voor mensen die zorgen voor een familielid, buur, partner of vriend(in) met een ziekte of handicap. Waarom een mantelzorgwijzer? Voor veel mensen is het verzorgen van

Nadere informatie

Informatie over hulp aanvragen en indicatiestelling

Informatie over hulp aanvragen en indicatiestelling Deze folder wordt u aangeboden door de tien partners van het Haags Mantelzorgakkoord: Gemeente Den Haag, Stichting MantelZorg Den Haag, Voorall, MEE Zuid-Holland Noord, Parnassia, Stichting Transmurale

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Gemeente Roosendaal. Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013. Concept. 11 augustus 2014

Gemeente Roosendaal. Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013. Concept. 11 augustus 2014 Gemeente Roosendaal Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013 Concept 11 augustus 2014 DATUM 11 augustus 2014 TITEL Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013 ONDERTITEL Concept OPDRACHTGEVER Gemeente Roosendaal

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrondkenmerken

Samenvatting. Achtergrondkenmerken Samenvatting In dit hoofdstuk worden de belangrijkste bevindingen van de monitor pgb nieuwe stijl beschreven. Eerst komen de achtergrondkenmerken van de budgethouders aan de orde. Daarna gaan we in op

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

BIJLAGEN. Wel of niet aan het werk. Achtergronden van het onbenut arbeidspotentieel onder werkenden, werklozen en arbeidsongeschikten

BIJLAGEN. Wel of niet aan het werk. Achtergronden van het onbenut arbeidspotentieel onder werkenden, werklozen en arbeidsongeschikten BIJLAGEN Wel of niet aan het werk Achtergronden van het onbenut arbeidspotentieel onder werkenden, werklozen en arbeidsongeschikten Patricia van Echtelt Stella Hof Bijlage A Multivariate analyses... 2

Nadere informatie

VRAGENLIJST. Mantelzorger

VRAGENLIJST. Mantelzorger VRAGENLIJST pagina 2 Uw ervaringen als mantelzorger zijn waardevol U zorgt voor uw partner, een familielid, een vriend of andere naaste. In deze lijst staan vragen over wat die zorg betekent voor u als

Nadere informatie

Naamsbekendheid Ouder- en Kindteams. nulmeting. Onderzoek, Informatie en Statistiek

Naamsbekendheid Ouder- en Kindteams. nulmeting. Onderzoek, Informatie en Statistiek Naamsbekendheid Ouder- en Kindteams nulmeting In opdracht van: Ouder- en Kindteams Amsterdam Projectnummer: Anne Huijzer Esther Jakobs Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal Postbus, AR Amsterdam a.huijzer@amsterdam.nl

Nadere informatie

Gemiddeld gebruik van internet via verschillende media, in procenten (meer antwoorden mogelijk) 52% 37% 0% 20% 40% 60% 80% 100%

Gemiddeld gebruik van internet via verschillende media, in procenten (meer antwoorden mogelijk) 52% 37% 0% 20% 40% 60% 80% 100% 6 GEBRUIK VAN INTERNET EN SOCIAL MEDIA De gemeente is benieuwd of alle bewoners beschikking hebben over en gebruik maken van internet en van social media en of men belemmerd wordt als het gaat om informatie

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning sopgave 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 5 De gemeente... 5 Het Wmo loket... 5 Het gesprek... 6 2. Het gesprek voorbereiden... 7 Woonsituatie...

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Enquête mantelzorg in de gemeente Haren

Enquête mantelzorg in de gemeente Haren Enquête mantelzorg in de gemeente Haren Inleiding Inwoners van Haren met fysieke of psychosociale beperkingen hebben vaak ondersteuning nodig om nog zo veel mogelijk volwaardig deel uit te kunnen maken

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren. Het gevolg: meer verzuim

Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren. Het gevolg: meer verzuim Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren Het gevolg: meer verzuim Het aantal mantelzorgers in de Nederlandse samenleving neemt in hoog tempo toe. Niet alleen omdat mensen steeds ouder worden, maar

Nadere informatie

Werkloosheid Redenen om niet actief te

Werkloosheid Redenen om niet actief te Sociaal Economische Trends 2013 Sociaaleconomische trends Werkloosheid Redenen 2004-2011 om niet actief te zijn Stromen op en duren de arbeidsmarkt Werkloosheidsduren op basis van de Enquête beroepsbevolking

Nadere informatie

Onderzoek naar de belasting en ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers in de gemeente Leeuwarden; factsheet

Onderzoek naar de belasting en ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers in de gemeente Leeuwarden; factsheet Onderzoek naar de belasting en ondersteuningsbehoefte van mantelzorgers in de gemeente Leeuwarden; factsheet April 2016 Inhoud Inleiding... 3 Methode... 3 Resultaten... 4 Achtergrondvariabelen... 4 Belasting...

Nadere informatie

Waar staat je gemeente. Gemeente Enschede

Waar staat je gemeente. Gemeente Enschede Waar staat je gemeente Gemeente Enschede Inhoudsopgave Sheetnummer Samenvatting 3 Burgerpeiling Waar staat je gemeente & respons 4 Woon & leefomgeving Waardering & sociale samenhang 5 Veiligheid en overlast

Nadere informatie

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein Zorgen voor een ander, dan doe je gewoon.. Maar soms is een beetje hulp en steun meer dan welkom! In Nieuwegein

Nadere informatie

Rapport. Behoefte peiling respijtzorg

Rapport. Behoefte peiling respijtzorg Rapport Behoefte peiling respijtzorg Augustus 2011 Colofon Uitgave Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Productie Gemeente Den Haag Afdeling Onderzoek

Nadere informatie

Mantelzorgers en werk. Samenvattend rapport Kenmerk: November 2016

Mantelzorgers en werk. Samenvattend rapport Kenmerk: November 2016 Mantelzorgers en werk Samenvattend rapport Kenmerk: 20450 November 2016 1 Inhoudsopgave Geschreven voor Inleiding 3 Conclusies 5 Resultaten Mantelzorg, werk en belasting 7 Ondersteuning mantelzorgers 13

Nadere informatie

Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013

Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013 Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013 Colofon "Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013" Klanttevredenheidsonderzoek naar het WMO vervoer in de gemeente Haren. Uitgave Deze publicatie is een uitgave

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd...

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd... Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2 3 Informatie... 4 4 De aanvraag... 8 5 Procedure... 14 6 Wachttijd... 16 7 Bejegening... 19 7 Toegewezen aanvragen...

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Werk en Mantelzorg. mei 17

Feiten en cijfers. Werk en Mantelzorg. mei 17 Feiten en cijfers Werk en Mantelzorg mei 17 1 Maatschappelijke ontwikkelingen Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg toe. Door de toename van de vraag nemen ook de zorgkosten toe. Door de verschuiving

Nadere informatie

Eenzaamheid in Nederland Coalitie Erbij

Eenzaamheid in Nederland Coalitie Erbij Eenzaamheid in Nederland Coalitie Erbij Juli TNS NIPO Natascha Snel Suzanne Plantinga Inhoud Conclusies en aanbevelingen 3 1 Inleiding en onderzoeksdoel 6 2 Eenzaamheid in Nederland 9 3 Kennis: bekendheid

Nadere informatie

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 28 t/m 39. Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers.

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 28 t/m 39. Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers. Rapport monitor Opvang asielzoekers week 28 t/m 39 Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers 29 september 2016 Projectnummer: 20672 Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

ONDERZOEK MANTELZORGERS

ONDERZOEK MANTELZORGERS ONDERZOEK MANTELZORGERS OPDRACHTGEVER: GEMEENTE DEN HAAG (DIENST OCW) PANELRONDE: MAART 2010 Stadspanel Den Haag wordt gevormd door een groep inwoners van Den Haag, momenteel ruim 2700, die met enige regelmaat

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT Tips voor mantelzorgers die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner

Nadere informatie

Cliëntenonderzoek. Gemeente Zutphen

Cliëntenonderzoek. Gemeente Zutphen Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2014 Gemeente Deventer Team Kennis en Verkenning Shanon klein Goldewijk Juni 2014 Inhoud Samenvatting... 2 Inleiding... 4 1. Indienen

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Kanteling Wmo Iedereen doet mee

Kanteling Wmo Iedereen doet mee Kanteling Wmo Iedereen doet mee Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Een brochure voor iedereen die ondersteuning nodig heeft vanuit de Wmo. Vrijwillige ouderenadviseur uit Gelderland

Nadere informatie

Feiten en cijfers mantelzorg (en werk) Maak werk van mantelzorg. januari 16

Feiten en cijfers mantelzorg (en werk) Maak werk van mantelzorg. januari 16 Feiten en cijfers mantelzorg (en werk) Maak werk van mantelzorg januari 16 1 Maatschappelijke ontwikkelingen Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg toe. De nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

Uitgevoerd door Dimensus Klanttevredenheidsonderzoek /20

Uitgevoerd door Dimensus Klanttevredenheidsonderzoek /20 Uitgevoerd door Dimensus Klanttevredenheidsonderzoek 2015 1/20 1. Inleiding In december 2015 is voor de gemeente De Bilt het tweejaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Hiervoor zijn personen

Nadere informatie

Openingstijden Stadskantoor. Afdeling O&S Gemeente s-hertogenbosch

Openingstijden Stadskantoor. Afdeling O&S Gemeente s-hertogenbosch Openingstijden Stadskantoor Afdeling O&S Gemeente s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek April 2013 2 Samenvatting De afdeling Burgerzaken wil graag weten of de huidige openingstijden van het

Nadere informatie

Zorgt u voor een ander?

Zorgt u voor een ander? Zorgt u voor een ander? Doe de test: bent u mantelzorger? 1. Bent u mantelzorger? Doe de test! Beantwoord deze vragen om te zien of u mantelzorger bent. 1. Zorgt u voor een familielid, vriend of goede

Nadere informatie

Invulling mantelzorgcompliment in Asten en Someren

Invulling mantelzorgcompliment in Asten en Someren Invulling mantelzorgcompliment in Asten en Someren Inleiding Tot 1 januari 2015 ontvingen mantelzorgers die aan bepaalde criteria voldeden via het SVB het mantelzorgcompliment. Per 1-1-2015 is deze regeling

Nadere informatie

Werktijden van de werkzame beroepsbevolking

Werktijden van de werkzame beroepsbevolking Werktijden van de werkzame beroepsbevolking Ingrid Beckers Ruim de helft van de werkzame beroepsbevolking werkte in 22 op onregelmatige tijden. Werken in de avonduren en op zaterdag komt het meeste voor.

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo - de kanteling. Gemeente Groesbeek Juni 2014

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo - de kanteling. Gemeente Groesbeek Juni 2014 Klanttevredenheidsonderzoek Wmo - de kanteling Gemeente Groesbeek Juni 2014 Colofon Uitgave : I&O Research BV Zuiderval 70 7500 AN Enschede Tel. (053) 4825000 www.ioresearch.nl Rapportnummer : 2014/050

Nadere informatie

Emotionele steun cruciaal voor mantelzorger

Emotionele steun cruciaal voor mantelzorger Onderzoeksresultaten Samen zorgen, september 2016 Emotionele steun cruciaal voor mantelzorger Een luisterend oor en iemand die oog heeft voor hoe het met jou gaat; dat is van groot belang voor de mantelzorger.

Nadere informatie

Wegwijzer voor mantelzorgers

Wegwijzer voor mantelzorgers Wegwijzer voor mantelzorgers Zorgt u voor uw partner, vader, moeder, kind, vriend of vriendin? Dan bent u mantelzorger. Vaak gaat het zorgen goed, maar na verloop van tijd kan de zorg (te) zwaar voor u

Nadere informatie

Alice de Boer Saskia Keuzenkamp. OCW 28 april 2009

Alice de Boer Saskia Keuzenkamp. OCW 28 april 2009 Mantelzorg: m/v verschillen Alice de Boer Saskia Keuzenkamp OCW 28 april 2009 Opbouw: twee vragen Wie helpt wie, met wat, hoeveel en welke gevolgen? Hoe combineren mantelzorgers arbeid en zorg? Verschillen

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Sociale kracht in Houten Burgerpeiling 2014

Sociale kracht in Houten Burgerpeiling 2014 in Houten Burgerpeiling 2014 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Houten Projectnummer 598 / 2015 Samenvatting Goede score voor Sociale Kracht in Houten Houten scoort over het algemeen goed als

Nadere informatie

AA EN HUNZE PANEL. Resultaten peiling 5: Zorgen voor elkaar. Januari 2016

AA EN HUNZE PANEL. Resultaten peiling 5: Zorgen voor elkaar. Januari 2016 AA EN HUNZE PANEL Resultaten peiling 5: Zorgen voor elkaar Januari 2016 1.1 Inleiding De vijfde peiling van het Aa en Hunze panel had als onderwerp zorgen voor elkaar en burenhulp. De gemeente Aa en Hunze

Nadere informatie

Gemeente Aalburg, gemeente Werkendam en gemeente Woudrichem

Gemeente Aalburg, gemeente Werkendam en gemeente Woudrichem Gemeente, gemeente en gemeente Wmo-onderzoek mantelzorgers en vrijwilligers 5 augustus 2014 DATUM 5 augustus 2014 TITEL Wmo-onderzoek mantelzorgers en vrijwilligers ONDERTITEL OPDRACHTGEVER Gemeente, gemeente

Nadere informatie

Mantelzorgers. Mantelzorgen?... Nee hoor, gewoon Liefde!

Mantelzorgers. Mantelzorgen?... Nee hoor, gewoon Liefde! Mantelzorgers Als de alledaagse dingen niet meer vanzelfsprekend zijn, als de regie voeren over je leven een klus blijkt te zijn geworden en het misschien ook lastig is om jezelf te verzorgen, dan is het

Nadere informatie

1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken

1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken 1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken 1.1 Opzet tabellenboek Dit tabellenboek geeft een uitgebreid overzicht van de uitkomsten van de Leefbaarheidsmonitor 2004. Het algemene rapport,

Nadere informatie

Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. KLANTTEVREDENHEIDSONDERZOEK HULP BIJ HUISHOUDEN

Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. KLANTTEVREDENHEIDSONDERZOEK HULP BIJ HUISHOUDEN Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. KLANTTEVREDENHEIDSONDERZOEK HULP BIJ HUISHOUDEN 1 PROJECT I1754 Rapportagedatum : 12 februari 2015 Klant : Gemeente Amstelveen Contactpersoon bij klant : Celina

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

TEVREDEN WERKEN IN HET PRIMAIR ONDERWIJS. Onderzoek naar de tevredenheid en werkbeleving van personeel in het primair onderwijs.

TEVREDEN WERKEN IN HET PRIMAIR ONDERWIJS. Onderzoek naar de tevredenheid en werkbeleving van personeel in het primair onderwijs. ARBEIDSMARKTPLATFORM PO. Van en voor werkgevers en werknemers TEVREDEN WERKEN IN HET PRIMAIR ONDERWIJS Onderzoek naar de tevredenheid en werkbeleving van personeel in het primair onderwijs april 2016 1

Nadere informatie

Resultaten van een enquête onder de bewoners van Austerlitz - eind 2012

Resultaten van een enquête onder de bewoners van Austerlitz - eind 2012 Resultaten van een enquête onder de bewoners van Austerlitz - eind 2012 Datum: 15 december 2012 Auteur: Coöperatie Austerlitz Zorgt U.A., Jan Smelik Inlichtingen: info@austerlitzzorgt.nl Verspreiding:

Nadere informatie

Hoofdstuk 18. Volwasseneneducatie

Hoofdstuk 18. Volwasseneneducatie Hoofdstuk 18. Volwasseneneducatie Samenvatting Vier op de tien Leidenaren heeft na zijn 25 e jaar een opleiding of volwassenenonderwijs gevolgd. Dit kunnen studies zijn (meestal HBO, Universitair of MBO)

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

U gaat de vragenlijst Kansen in Kaart (KiK) invullen. Voordat u begint is het goed een aantal dingen te weten.

U gaat de vragenlijst Kansen in Kaart (KiK) invullen. Voordat u begint is het goed een aantal dingen te weten. De begeleidende instructie brief: Vragenlijst Kansen in Kaart (KiK) U gaat de vragenlijst Kansen in Kaart (KiK) invullen. Voordat u begint is het goed een aantal dingen te weten. Instructie Omcirkel of

Nadere informatie

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Resultaten van de tweede schriftelijke vragenronde onder de deelnemers aan het GGZ-panel regio Delft Westland Oostland juli 2006 - L.M.

Nadere informatie

Aan: Gedeputeerde Staten van Drenthe Postbus 122 9400 AC ASSEN

Aan: Gedeputeerde Staten van Drenthe Postbus 122 9400 AC ASSEN Aan: Gedeputeerde Staten van Drenthe Postbus 122 9400 AC ASSEN Assen, 5 november 2008 Ons kenmerk: 08.032/32000118.05 Behandeld door: drs. J. de Witt (0592) 365941 Onderwerp: aanbieding onderzoeksrapport

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

Rapportage raadpleging april 2012. Stichting Vrijwillige Thuiszorg Overijssel

Rapportage raadpleging april 2012. Stichting Vrijwillige Thuiszorg Overijssel Rapportage raadpleging april 2012 Stichting Vrijwillige Thuiszorg Overijssel Amsterdam, april 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Deelrapportage mantelzorgers 5 Algemene gegevens 5 Bereikbaarheid 8 Informatievoorziening

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende

Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende Tevredenheidsonderzoek Wmo over 2009 Mantelzorgers Gemeente Heeze-Leende COLOFON Samenstelling Ingrid Dooms Anja van Lonkhuijzen

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT Tips voor professionals die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner 1 2

Nadere informatie

Kinderopvang in aandachtswijken

Kinderopvang in aandachtswijken Kinderopvang in aandachtswijken Significant Thorbeckelaan 91 3771 ED Barneveld +31 342 40 52 40 KvK 3908 1506 info@significant.nl www.significant.nl Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Barneveld,

Nadere informatie

Bron: Heerlen evenementenmonitor Uitgevoerd door Dimensus Raboronde 1/10

Bron:  Heerlen evenementenmonitor Uitgevoerd door Dimensus Raboronde 1/10 Bron: www.raborondeheerlen.nl Heerlen evenementenmonitor Uitgevoerd door Dimensus Raboronde 1/10 Bezoekerskenmerken Negen op de tien bezoekers van de Raboronde komt uit Limburg 21% 8% 30% 41% Heerlen Parkstad

Nadere informatie