DOSSIER. defensie. de visie van de n-va

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DOSSIER. defensie. de visie van de n-va"

Transcriptie

1 DOSSIER defensie de visie van de n-va

2

3 inhoud voorwoord 4-5 besparingen en hervormingen 6-7 investeringen Personeelsbeleid militaire operaties internationale samenwerking 16-17

4 Verandering voor Vooruitgang, ook voor defensie van links naar rechts: theo Francken, jan jambon, karolien grosemans, karl vanlouwe en bert maertens

5 De N-VA wil een performant en veelzijdig inzetbaar leger. Maar de huidige uitdagingen op het vlak van budget, beleid, personeel en investeringen zijn enorm. De afgelopen jaren werd reeds verschillende malen vanuit Defensie en de militaire vakbonden gewezen op de verpletterende verantwoordelijkheid van de politiek. De dominerende visie van het laatste decennium was er een van besparingen. Voor een positieve, toekomstgerichte visie bleek geen plaats. Ook het leger heeft nood aan verandering voor vooruitgang. Tijdens de komende legislatuur zullen verschillende knopen moeten worden doorgehakt. Om Defensie een volgende fase in te loodsen, opteren we onder andere voor een stabiel budget, nieuwe investeringen, een flexibel personeelsbeleid, meer aandacht voor welzijn en meer internationale samenwerking. Meer samenwerking leidt tot meer efficiëntie. De N-VA kiest daarom resoluut voor een leger van de Lage Landen, waarbij alle BENELUX-landen hun materieel en middelen bundelen. In vier stappen kunnen we dit bereiken. Alleen zo kunnen we met de schaarse middelen die Defensie nog voorhanden heeft een veelzijdig en performant leger behouden. Een goede visie kan alleen tot stand komen door studeerwerk en dialoog. De afgelopen jaren hebben onze federale Kamerleden Jan Jambon, Theo Francken, Karolien Grosemans, Bert Maertens en senator Karl Vanlouwe niet stilgezeten in de commissies Landsverdediging. Zij gingen geregeld het terrein op om militaire basissen te bezoeken, om de vakbonden te consulteren en om met de militairen te spreken. Op naar een Leger van de Lage Landen Samen uitvoeren Eenheden samenvoegen Staven samenvoegen Samen organiseren [ 5 ]

6 Besparingen en Hervormingen Analyse Aantal militairen (in duizendtallen) Budget (incl. pensioenen in miljoen euro) Sinds het einde van de Koude Oorlog is ons leger in transformatie. De laatste 15 jaar zijn er maar liefst 4 hervormingsplannen op tafel gelegd. Het doel van deze hervormingen is om het leger te moderniseren met het oog op deelname aan internationale militaire interventies. In diezelfde periode is het aantal werknemers bij Defensie met bijna 33 procent verminderd. In 2000 telde het personeelsbestand nog personeelsleden. Bijna 15 jaar later staat de teller op ongeveer personeelsleden. Het budget kende een gelijkaardige evolutie. Op 10 jaar tijd ( ) namen de beschikbare financiële middelen met meer dan 27 procent sterk af. Het gaat om een besparing van bijna 1 miljard euro in constante prijzen. De besparingen op het defensiebudget zijn dus regelmaat geworden. Hier is men zich ook in regeringskringen van bewust. Zo zei minister De Crem in mei 2011 in het halfrond over de aanhoudende budgetcoupures: on a déja donné. Toch is het budget tijdens deze legislatuur met ongeveer 400 miljoen euro gedaald. De regering bewijst dus lippendienst aan de militairen, maar steekt hen bij elke begrotingscontrole een mes in de rug. Telkenmale onder het motto deze besparing zal niet gevoeld worden. Een gevolg van deze besparingen is dat elk hervormingsplan voorbijgestreefd was voordat het volledig tot uitvoer gebracht kon worden. Zo stelde Charles-Henri Delcour, het vorige hoofd van Defensie, in 2010 vast dat de voorziene budgetten voor de hervormingen in de periode met 12,6 procent waren verminderd. Indien het budget en het personeelsbestand niet stabiel kunnen blijven, stelde de generaal, kunnen verdere herstructureringen niet worden vermeden.

7 Visie Het spreekt voor zich dat elk departement in tijden van budgettaire crisis moet besparen. Defensie heeft echter al disproportioneel veel bespaard. In de periode verminderde het federale ambtenarenbestand met personeelsleden, waarvan van het departement Defensie. Toch wordt keer op keer het leger verplicht om bijkomende besparingen te verrichten, met ernstige schade aan de defensiecapaciteiten tot gevolg. Defensie zit gevangen in een vicieuze cirkel van besparingen en hervormingen. Defensie heeft nood aan een stabiel budget. We willen werken met defensieakkoorden, zoals in Frankrijk en Denemarken. Hierbij worden het defensiebeleid, de opdrachten en de daarvoor voorziene (financiële) middelen verankerd in akkoorden die lopen over een langere termijn. Deze akkoorden moeten tot stand komen na een debat in het parlement om een zo groot mogelijk draagvlak te verzekeren. Ook moet Defensie blijven inzetten op een goede communicatie met de bevolking. Een heldere communicatie over de taken en opdrachten van het leger draagt bij aan een positief imago van het leger en zijn militairen. Verandering 1. Financiële stabiliteit voor het defensiebudget 2. De invoering van defensieakkoorden 3. Blijvende aandacht voor een heldere communicatie [ 7 ]

8

9

10 Investeringen Analyse Uitgavenposten (2013) Defensie NAVO voorschrift Personeel Werking Investeringen Defensie investeert onvoldoende. Volgens de normen die de NAVO oplegt, zou een modern leger ongeveer 20 tot 25 procent van zijn budget moeten investeren. De laatste jaren zat onze Defensie in de staart van het NAVO-peleton: tussen 2008 en 2013 werd ongeveer 7 procent van het budget geïnvesteerd in hoofdmaterieel. Geen enkel NAVO-land deed slechter. Wanneer Defensie dan wel investeert, worden sommige dossiers uit politieke overwegingen geblokkeerd. Dit was het geval voor de bestelling van bijkomende pantserwagens van het type MPPV, AIV, LMV en RRV. Ondanks de duidelijke vraag van de landcomponent voor bijkomende voertuigen werden deze dossiers om nog onduidelijke redenen tegengehouden in de ministerraad. De grote investeringsdossiers - zoals de vervanging van de F-16 s, fregatten en mijnenjagers - werden bovendien steevast op de lange baan geschoven. Wanneer de minister er toch een uitspraak over deed, rolden de regeringspartners ruziemakend voor de voeten van de journalisten. De uitgestelde en geblokkeerde investeringsdossiers hebben een aanzienlijke impact op de werkomgeving van de militair. Defensie heeft vaak te weinig of te oud materieel en infrastructuur. Dat maakt het werk er niet aantrekkelijker of veiliger op. Type Aantal 2011 Nood Tekort AIV MPPV LMV Type Aantal 2014 Nood Tekort RRV Grote vervangings- Uitgerekend Einddatum projecten Budget vervanging F miljard EURo 2023 MCM 0,5 miljard EURo 2025 Fregat 1,2 miljard EURo 2025

11 Visie De N-VA staat voor een weldoordacht investeringsbeleid binnen Defensie, gericht op de toekomst. We moeten ons leger uitrusten met de middelen die ons zullen toelaten om de dreigingen en uitdagingen van morgen het hoofd te bieden. Nederland heeft bijvoorbeeld aangekondigd om ondanks bijkomende besparingen toch 20 procent van het defensiebudget te blijven besteden aan investeringen. Verschillende instanties, zoals de NAVO, het Britse en het Nederlandse leger, zijn in hun analyses van alle mogelijke toekomstscenario s tot dezelfde conclusie gekomen. De huidige ontwikkelingen op het vlak van demografie, globalisering, ecologie, politiek, technologie doen het risico op conflicten in de komende decennia alleen maar toenemen. Om deze toekomstige uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, moeten we met onze bondgenoten een breed inzetbare mix van militaire capaciteiten blijven behouden en deze verder aanpassen aan de veiligheidsuitdagingen van morgen. Dit betekent dat onze Defensie slim zal moeten investeren naar de toekomst toe. Zo moet altijd de afweging worden gemaakt of men materiaal niet beter leaset in plaats van aankoopt. Militairen zouden ook meer betrokken moeten worden bij nieuwe aankopen. Zij hebben immers een berg gebruikservaring. Bij de investeringsdossiers moet ook altijd een internationale reflex worden gemaakt. Hierbij moeten we ons de vraag stellen of onze partners reeds een soortgelijke capaciteit hebben en of deze capaciteiten verder moeten worden versterkt. De gemeenschappelijke risico s en financiële lasten verbonden aan deze capaciteiten moeten we billijk verdelen. De beslissing rond de grote investeringsprojecten zoals de F-16, de fregatten en mijnenjagers mogen niet langer worden uitgesteld. Het is tijd om deze dossiers tijdig voor te bereiden. Het parlement moet hier zeker bij worden betrokken. Verandering 1. Meer investeren in materieel en infrastructuur a. gericht op de toekomst b. synergie opzoeken met bondgenoten c. betrokkenheid van de gebruikers en het parlement 2. De noodzaak van de grote investeringsdossiers wordt tijdig bestudeerd en grondig voorbereid. uitstel van de beslissingen is niet wenselijk. [ 11 ]

12 Personeelsbeleid Analyse Attritie tijdens de opleiding Rekrutering vs. afvloeiing Instroom Uitstroom Voor het huidige hoogtechnologische, professionele leger dat overal ter wereld ingezet kan worden, is er een groeiende nood aan goed opgeleid, gespecialiseerd personeel dat kan omgaan met hoogtechnologisch materieel. Het aantrekken en behouden van voldoende, kwaliteitsvolle militairen blijft een probleem. Het aantal kandidaat-militairen die Defensie tijdens de opleiding verlieten, is hallucinant hoog: nauwelijks de helft van de militairen rondt zijn opleiding succesvol af. Deze trend vormt een enorme uitdaging voor de krijgsmacht. Maar er is hoop op beterschap. Lokale initiatieven tonen aan dat, mits de juiste aanpak, deze uitval teruggedrongen kan worden. In de Onderofficierenschool in Saffraanberg is men er vorig jaar bijvoorbeeld in geslaagd om de uitval in het eerste jaar van de opleiding terug te dringen tot 1 op 10, in tegenstelling tot de gebruikelijke 1 op 3. Bovendien werden vorig jaar een reeks statuutwijzigingen goedgekeurd die het beroep van militair terug aantrekkelijk moeten maken. Zo is het nu bijvoorbeeld mogelijk om een korte carrière van 8 jaar na te streven, waarna Defensie helpt bij de zoektocht naar een nieuwe job in de burgerwereld. Bij dit laatste is er echter nog werk aan de winkel: militairen hebben tot op heden geen enkele garantie op tewerkstelling na hun carrière. Defensie zal zich dus zo goed mogelijk moeten inspannen om de militair in transitieperiode naar een nieuwe job te begeleiden, wil men dat dit project kans heeft op slagen. Het leger heeft ook een probleem met de fitheid van de militairen. In 2013 bedroeg het gemiddelde BMI van een militair 26,8 kg/m², wat neerkomt op matig overgewicht. In 2010 slaagde slechts 51 procent van de militairen voor hun sportproeven Ondertussen heeft Defensie stappen genomen om dit probleem te verhelpen. In dat opzicht is het onbegrijpelijk dat tegelijkertijd werd beslist dat militairen niet meer tijdens hun werkuren mogen sporten.

13 Visie Door de transformatie van het leger bestaat er een groeiende vraag naar personen met diverse vaardigheden en competenties: door de opmars van de cyberdimensie is er steeds meer vraag naar ICT-experten. Het hoogtechnologische materieel waarmee Defensie werkt vraagt dan weer personeel dat technisch goed opgeleid is. De operaties waaraan onze militairen deelnemen, onderstrepen dan weer het belang van een goed inzicht in de sociale en culturele dynamiek in een conflictgebied, naast puur militaire vaardigheden. Er is nood aan een toekomstgericht rekruterings- en militair onderwijsbeleid dat erin zal slagen om de beste kandidaten in een erg competitieve arbeidsmarkt aan te trekken. De rekrutering moet hierbij zoveel mogelijk een weerspiegeling zijn van onze diverse samenleving, onder andere op het vlak van gender en etnische afkomst. Deze diversiteit zorgt voor verschillende, elkaar aanvullende vaardigheden en versterkt de capaciteit van de defensiesector voor verandering, innovatie en vooruitgang. Bovendien moet de vraag worden gesteld of voor sommige functies, zoals in de administratie en voor economisch-, ecologisch-, of management-gerelateerde functies, militaire profielen nodig zijn. Ook burgers zouden deze functies, na een op maat gemaakte militaire opleiding, kunnen invullen. Ook het militaire onderwijssysteem moet onder de loep genomen worden. Hierbij moet gestreefd worden naar een optimale samenwerking met de onderwijsinstellingen in de burgerwereld. De militaire onderwijsinstellingen blijven zich toespitsen op militaire disciplines en vaardigheden. Voor de N-VA is het cruciaal dat we het imago van het leger en de aantrekkelijkheid van het militaire beroep verbeteren. Flexibiliteit kan daarbij helpen want voor velen blijft de combinatie van een gezinsleven met een professionele carrière belangrijk. Dit vraagt om de ontwikkeling van duidelijke carrièrepaden en een blijvende aandacht voor een sociaal beleid en personeelsbeleid. De invoering van een militaire loopbaan van beperkte duur is in dit kader een stap in de goede richting. Het leger zal zich zoveel mogelijk moeten inspannen voor de begeleiding van de militairen naar de civiele arbeidsmarkt. In Luxemburg hebben kortetermijnmilitairen bijvoorbeeld voorrang wanneer ze solliciteren voor bepaalde beroepscategorieën zoals bij de politie of de brandweer. Zulke garanties zullen de aantrekkelijkheid van het beroep alleen maar verbeteren. Militair zijn is een beroep dat niet zonder gevaar is. Dat betekent niet dat het welzijn en de veiligheid van de militairen moeten verwaarloosd worden. Integendeel: het zou meer aandacht moeten krijgen op alle niveaus en binnen alle beleidsdomeinen. Waar nodig moeten we het beleid bijsturen. Zo moeten de militairen bijvoorbeeld de mogelijkheid blijven krijgen om te sporten tijdens de werkuren. Het beroep van militair is fysiek en het fit blijven mag niet ontmoedigd worden door de werknemers de mogelijkheid tot sporten te ontnemen. Verandering 1. Een flexibel personeelsbeleid en loopbaanbegeleiding 2. Meer aandacht voor meer diversiteit 3. Militairen voor militaire functies, burgers voor burgerfuncties 4. Meer samenwerking tussen het militaire en burgeronderwijs 5. Blijvende aandacht voor het welzijn en de veiligheid van de militairen (vb. sport op het werk) [ 13 ]

14 militaire operaties AnAlyse Onze militairen zijn actiever dan ooit aanwezig in het buitenland. Gedurende de laatste jaren werden onze militairen ingezet in Afghanistan, Libanon, DR Congo, Benin, Ivoorkust, Libië, de Caraïben, Tsjaad, Mali, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Antarctica, de Hoorn van Afrika Operaties 2014 Legende Actieve missie Geplande / afgelopen missie BALTISCHE STATEN - Patrouilleren luchtruim - Ontmijning Oostzee MIDDELLANDSE ZEE - Patrouilleren AFGHANISTAN - Bijdrage ISAF-missie MALI - Bescherming Europese Trainingsmissie LIBANON - Ontmijning BENIN - Militair Partnerschap CENTRAAL - AFRIKAANSE REPUBLIEK - Luchttransport DR CONGO - Militair Partnerschap - Ondersteuning VN-Missie BURUNDI - Militair Partnerschap OEGANDA - Training Oegandese Soldaten HOORN VAN AFRIKA - Bescherming tegen Piraterij Militairen in het buitenland (situatie maart 2014) Afghanistan Libanon Mali DR congo CAR Burundi De inzet is echter zeer gefragmenteerd, wat een bijkomende logistieke en financiële last met zich meebrengt. Deze extra kosten gaan gepaard met een zakkend ambitieniveau: Defensie beoogde in 2008 om militairen continu in te zetten. Gedurende de laatste jaren waren er gemiddeld ongeveer 800 militairen in het buitenland. Het absolute dieptepunt werd bereikt in april 2013, toen nauwelijks 580 militairen zich in het buitenland bevonden. De informatievoorziening van de regering aan het parlement moet beter. Voorafgaand aan de operaties in Libië en Mali werden vergaderingen georganiseerd waarbij de Kamerleden en senatoren werden geïnformeerd over de nakende inzet van militairen. Deze goede voornemens verdwenen echter volledig bij de deelname aan de operaties in de Centraal-Afrikaanse Republiek.

15 Visie Defensie heeft als doel de vrede en stabiliteit in de wereld te bespoedigen en de internationale rechtsorde te beschermen. Daarom mogen onze militairen slechts in buitenlandse conflicten worden ingezet wanneer de Verenigde Naties hiertoe groen licht geven. Bij voorkeur komen we tussen binnen NAVO- of EU-verband, afhankelijk van de militaire operaties. Er moet gekeken worden of we onze inzet niet beter kunnen rationaliseren. Het einddoel hiervan is om efficiënter met de middelen om te springen om zo onze totaalbijdrage te verhogen. Hierbij moet de focus liggen op opdrachten waarbij onze deelname broodnodig is en waarbij onze expertise een toegevoegde waarde kan betekenen. We pleiten ervoor om de regering een informatieplicht op te leggen, zoals dat in een aantal buurlanden het geval is. De Nederlandse regering is verplicht om het parlement in een eerste instantie op de hoogte te stellen van een intentie tot inzet. Nadat de regering de beslissing heeft genomen om het leger in te zetten, volgt een tweede informatieronde waarbij de parlementsleden in detail worden geïnformeerd over de inzet en de mogelijke impact op verschillende vlakken. Daarna volgt een regelmatige rapportering over het verloop van de operaties, gevolgd door een eindevaluatie. Zo n informatieverstrekking komt de transparantie van de besluitvorming alleen maar ten goede, wat op zijn beurt de legitimiteit van risicovolle opdrachten alleen maar vergroot. Verandering 1. Minder missies, maar meer militairen in het buitenland 2. Informatieplicht bij deelname aan nieuwe missies [ 15 ]

16 Internationale samenwerking Analyse De operaties in Libië hebben bewezen dat het nog steeds erg moeilijk is voor Europa om militair op eigen benen te staan. Zonder de ondersteuning van de VS blijft het voor landen zoals het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk moeilijk om intensieve interventies over een langere termijn tot een goed einde te brengen. De NAVO blijft dus nog steeds de belangrijkste hoeksteen voor ons veiligheidsbeleid. Het Europese buitenlands- en veiligheidsbeleid schiet vaak te kort. De EU slaagt er niet in om tijdig en krachtig te reageren op buitenlandse crisissen. Daadwerkelijke (militaire) tussenkomsten zoals in Mali en de Centraal-Afrikaanse Republiek blijven daardoor afhangen van een kleine groep bereidwillige landen. Deze situatie ondergraaft de Europese solidariteit. De EU Battlegroups, de snelle interventiemacht van de EU, werden bijvoorbeeld nog nooit ingezet. Dit komt niet alleen omdat er vaak een gebrek is aan politieke consensus over militaire operaties, maar ook omdat alle financiële kosten en risico s bij de landen blijven die troepen leveren. Pooling & sharing is een mantra dat de laatste jaren steeds luider klinkt. Vele Europese landen kreunen onder de besparingen, wat een impact heeft op de legers van die landen. Door hun steeds schaarser wordende middelen te bundelen en te delen hoopt men via schaalvergroting meer efficiëntie te bekomen. Ondanks de populariteit van dit concept is er de laatste tijd op Europees niveau weinig bijkomende vooruitgang geboekt. De BENELUX-marinesamenwerking geldt als de meest succesvolle vorm van pooling & sharing. Het samenwerkingsverband is één van de meest verregaande in de wereld: de BENELUX-landen beheren alle maritieme middelen gezamenlijk en er bestaat zelfs een gezamenlijk commando: de Admiraliteit BENELUX. Gedurende de laatste legislatuur werden verschillende stappen genomen om deze BENELUX-militaire samenwerking op ander vlakken uit te breiden, zoals door een akkoord op de gemeenschappelijke luchtruimverdediging, de oprichting van een gemeenschappelijk opleidingscentrum voor para s

17 Visie Voor de N-VA blijven de NAVO en de Europese Unie de twee hoekstenen voor de Europese veiligheidsarchitectuur. De NAVO blijft immers het enige samenwerkingsverband capabel om (intensieve) militaire missies uit te voeren. Het einddoel van internationale militaire samenwerking is en blijft daarom een Europese krijgsmacht binnen een NAVO-kader. Dat is helaas niet haalbaar in de nabije toekomst. Een militair project voor de Benelux kan een belangrijke tussenstap zijn. Door internationaal met deze landen samen te werken, kunnen we de militaire inspanningen beter op elkaar afstemmen. Dat leidt tot een meer efficiënte en performante defensie. De marinesamenwerking tussen de BENELUX-landen is zo al decennialang één van de meest succesvolle en verregaande vormen van militaire coöperatie. Defensie moet deze samenwerking met Nederland en Luxemburg verder uitbreiden naar de andere legercomponenten, met als einddoel de integratie tot een leger van de Lage Landen. Via schaalvergroting kan op termijn nog efficiënter omgesprongen worden met de schaarse middelen. Het doel van dit BENELUX-militair project is de creatie van een leger van de Lage Landen, waarbij alle legers onder eenzelfde commando (kunnen) opereren. Bijkomende geïnteresseerden kunnen aansluiten bij dit samenwerkingsverband: het einddoel van een leger van de Lage Landen blijft nog altijd om de Europese militaire samenwerking te stimuleren. Verandering 1. Vanuit de BENELUX-samenwerking werken naar een leger van de Lage Landen Samen hetzelfde materieel aankopen Samen opleiding, vorming, training, logistiek, onderhoud, doctrine,... organiseren Samen taken uitvoeren Vb. search & rescue, luchtruimverdediging, luchtruimbewaking, medische steun, luchttransport Oprichten van tri- en binationale eenheden en vormingsorganen (op het niveau brigade) De eenheden op het niveau bataljon blijven nationaal Samenvoegen van de staven en departementen [ 17 ]

18

19

20 Theo Francken Kamerlid Karolien Grosemans Kamerlid Jan Jambon Kamerlid Bert Maertens Kamerlid Karl Vanlouwe Senator v.u.: Karolien Grosemans, Kerkstraat 74, 3540 Herk-de-Stad mei 2014 Koningsstraat 47 bus 6, 1000 Brussel tel

Regeerakkoord - Defensie

Regeerakkoord - Defensie 9 oktober 2014 Regeerakkoord - Defensie Hieronder vindt u de tekst uit het regeerakkoord die handelt over Defensie. 9.3 Defensie De machtsverhoudingen in de wereld zijn de laatste decennia sterk veranderd

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Gemeenschappelijk Optreden 2005/.../GBVB

Nadere informatie

Flitspeiling NAVO. Opinieonderzoek naar het draagvlak voor de NAVO onder het Nederlands publiek. Ministerie van Defensie

Flitspeiling NAVO. Opinieonderzoek naar het draagvlak voor de NAVO onder het Nederlands publiek. Ministerie van Defensie Flitspeiling NAVO Opinieonderzoek naar het draagvlak voor de NAVO onder het Nederlands publiek Inleiding en onderzoeksverantwoording Op verzoek van het ministerie van Defensie heeft Veldkamp een flitspeiling

Nadere informatie

Toespraak bij de lancering van het Defensie Cyber Commando door de Minister van Defensie, J.A. Hennis-Plasschaert op 25 september 2014 te Den Haag.

Toespraak bij de lancering van het Defensie Cyber Commando door de Minister van Defensie, J.A. Hennis-Plasschaert op 25 september 2014 te Den Haag. Toespraak bij de lancering van het Defensie Cyber Commando door de Minister van Defensie, J.A. Hennis-Plasschaert op 25 september 2014 te Den Haag. Let op: Alleen het gesproken woord geldt! De lancering

Nadere informatie

Come home or go global, stupid

Come home or go global, stupid Come home or go global, stupid Een nieuwe toekomst voor de Noord Atlantische Verdragsorganisatie?! Drs. S.N. Mengelberg 1 De NAVO is een puur militaire organisatie! 2 De NAVO is niet langer de hoeksteen

Nadere informatie

Defensie Verkiezingswijzer 2014

Defensie Verkiezingswijzer 2014 Defensie Verkiezingswijzer 2014 Net als in 2007 en 2010 presenteren wij u een overzicht van verschillende partijstandpunten met betrekking tot defensie. We baseerden ons hiervoor (ondermeer) op de gepubliceerde

Nadere informatie

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN VERDER KIJKEN HumanR is dé specialist bij uitstek op het gebied van werving, selectie

Nadere informatie

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Dames en heren, Goed hier te kunnen zijn. Nu bijna een jaar actief als staatssecretaris

Nadere informatie

Onze vraag: CD&V antwoordde ons:

Onze vraag: CD&V antwoordde ons: Onze vraag: Een resultaat gebonden interculturalisering moet de regel zijn in zowel overheidsorganisaties als organisaties die subsidies krijgen. Dat betekent meetbare doelstellingen op het vlak van etnisch-culturele

Nadere informatie

HET BRUSSELS GEWEST ONDERTEKENT DE EERSTE INSCHAKELINGSCONTRACTEN!

HET BRUSSELS GEWEST ONDERTEKENT DE EERSTE INSCHAKELINGSCONTRACTEN! PERSDOSSIER PRIMEUR: EEN JOB VOOR 12 MAANDEN VOOR DE MEEST KWETSBARE BRUSSELSE JONGEREN HET BRUSSELS GEWEST ONDERTEKENT DE EERSTE INSCHAKELINGSCONTRACTEN! KABINET VAN MINISTER GOSUIN 13/07/2016 Inhoud

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 581 (2014-2015) Nr.1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZITTING 2014-2015 17 JUNI 2015 VOORSTEL VAN RESOLUTIE - van mevrouw Annemie MAES - betreffende het Brussels medialandschap 1355 2 TOELICHTING

Nadere informatie

Benefits voor alle militairen!

Benefits voor alle militairen! 28 januari 2015 Benefits voor alle militairen! Beste leden, Na jaren intensief lobbywerk door ACV Defensie krijgen de militairen ook een benefitplatform. Andere overheidsdiensten zoals het Federaal Openbaar

Nadere informatie

Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T GSM Persbericht

Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T GSM Persbericht Cel Externe Communicatie Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T. 02-2773408 GSM 0473-916424 Persbericht Datum: 26 november 2007 Betreft: Bijna 200 indicatoren geven

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon S. Kaasjager T 070-3485230

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2013 Nr. 81 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

KERNTAKEN POLITIE EEN STAND VAN ZAKEN

KERNTAKEN POLITIE EEN STAND VAN ZAKEN Lokale en Regionale Besturen Brussel, 8 januari 2016 KERNTAKEN POLITIE EEN STAND VAN ZAKEN In het kader van het kerntakendebat heeft de regering een aantal maatregelen genomen die ze wil realiseren tussen

Nadere informatie

Paleis der Natie. 15 november Toespraak van de heer Armand De Decker, Voorzitter van de Senaat, naar aanleiding van Koningsdag

Paleis der Natie. 15 november Toespraak van de heer Armand De Decker, Voorzitter van de Senaat, naar aanleiding van Koningsdag 1 Paleis der Natie 15 november 2003 Toespraak van de heer Armand De Decker, Voorzitter van de Senaat, naar aanleiding van Koningsdag De inzet van de Belgische strijdkrachten bij internationale militaire

Nadere informatie

van takendebat naar reorganisatie Gent Plus Netwerk Organisatiebeheersing 10 feb 2015

van takendebat naar reorganisatie Gent Plus Netwerk Organisatiebeheersing 10 feb 2015 van takendebat naar reorganisatie Gent Plus Netwerk Organisatiebeheersing 10 feb 2015 1 Introductie en situering takendebat fase 1: 2011 takendebat = ONDERZOEK takendebat fase 2: 2012 thematische analyses

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa

Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Verbeteren van de slechte schoolresultaten voor wiskunde en wetenschap blijft uitdaging voor Europa Brussel, 16 november 2011 Beleidsmakers moeten scholen beter ondersteunen

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie 10 april 2001 VOORLOPIGE VERSIE 2000/2243(COS) ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa

België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa Farmacijfers - december 2015 België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa Verantwoordelijke uitgever: Catherine Rutten, pharma.be, de Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie

Nadere informatie

In het partijprogramma en de congresteksten van CD&V staat: Niets specifiek over diversiteit in het lerarenkorps.

In het partijprogramma en de congresteksten van CD&V staat: Niets specifiek over diversiteit in het lerarenkorps. Onze vraag: Meer dan 10 jaar na het EAD-decreet, komt er een uitvoeringsbesluit voor het onderwijs, zodat onderwijsinstellingen een personeelsbeleid met streefcijfers gaan voeren gericht op evenredige

Nadere informatie

Provincie: op termijn meest aangewezen schaal voor realisatie van congruente veiligheidsregio s?

Provincie: op termijn meest aangewezen schaal voor realisatie van congruente veiligheidsregio s? Provincie: op termijn meest aangewezen schaal voor realisatie van congruente veiligheidsregio s? Focus op drie cruciale uitdagingen Uitvoering van de complexe brandweerhervorming Aanpak suboptimale organisatie

Nadere informatie

TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS

TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS Q1. Denkt u dat het voor de toekomst van Nederland het beste is als wij actief deelnemen in de wereldpolitiek of moeten wij ons niet in de wereldpolitiek mengen? 1

Nadere informatie

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 1. Het landbouwdossier Het feit dat Westerse landbouwproducten de lokale markten in het Zuiden verstoren.

Nadere informatie

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen SARiV Advies 2013/19 SAR WGG Advies 11 juli 2013 Strategische Adviesraad internationaal Vlaanderen Boudewijnlaan 30 bus 81 1000 Brussel T.

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0051 (NLE) 6144/15 VOORSTEL van: ingekomen: 3 maart 2015 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: SOC 70 EMPL 31 ECOFIN 97 EDUC

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 23 april 2013 (26.04) (OR. en) 8578/13 JEUN 40 EDUC 114 SOC 255

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 23 april 2013 (26.04) (OR. en) 8578/13 JEUN 40 EDUC 114 SOC 255 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 23 april 2013 (26.04) (OR. en) 8578/13 JEUN 40 EDUC 114 SOC 255 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad het Comité van permanente vertegenwoordigers

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50 Inhoud Voorwoord XI 1 Nederland vergeleken 1 1.1 Bestaat Nederland nog? 1 1.2 De Staat der Nederlanden 3 1.3 Nederland en de wereld 6 1.4 Vragen en perspectieven 8 1.5 Nederland vergeleken 12 Internetadressen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Woord vooraf... 11

Inhoudsopgave. Woord vooraf... 11 Inhoudsopgave Woord vooraf... 11 Benelux... 13 1 Ontstaan en historische ontwikkeling... 13 2 Institutionele structuur en werking... 15 2.1 Benelux Secretariaat-Generaal... 16 2.1.1 Samenstelling... 16

Nadere informatie

Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt.

Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt. Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt. Wij vinden dat de overheid zich daarom minder met jou moet bemoeien en dat bedrijven minder invloed moeten hebben. Wij willen de overheid

Nadere informatie

~ ;:;V~'~ / Ministerievan BuitenlandseZaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag.

~ ;:;V~'~ / Ministerievan BuitenlandseZaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Ministerievan BuitenlandseZaken Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag (EFV) Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland wwwminbuzanl Contactpersoon

Nadere informatie

Persbericht. Anti-crisismaatregelen: goedkeuring van een tweede pakket maatregelen van de minister van Werk om ontslagen te vermijden

Persbericht. Anti-crisismaatregelen: goedkeuring van een tweede pakket maatregelen van de minister van Werk om ontslagen te vermijden Brussel, 30 april 2009 Persbericht Anti-crisismaatregelen: goedkeuring van een tweede pakket maatregelen van de minister van Werk om ontslagen te vermijden Vice-Eerste minister en minister van werk, Joëlle

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen-Charter Buro Project.

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen-Charter Buro Project. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen-Charter Buro Project. De visie en missie van Buro Project over MVO Buro Project streeft via haar MVO-charter een strategie voorop te stellen waarbij iedere stakeholder

Nadere informatie

Meer Europese defensiesamenwerking is bittere noodzaak

Meer Europese defensiesamenwerking is bittere noodzaak Meer Europese defensiesamenwerking is bittere noodzaak Mark Waanders Al decennialang wordt hoog opgegeven van de politieke, militaire en financiële voordelen van meer defensiesamenwerking in Europa, niet

Nadere informatie

Beste meneer De Beuckelaer, meneer Vanhumbeeck. Bedankt voor de uitnodiging om enkele inleidende

Beste meneer De Beuckelaer, meneer Vanhumbeeck. Bedankt voor de uitnodiging om enkele inleidende Geachte heer Naets, Professor Osinga, professor Sauer Generaal Vervoort, kolonel Therie, Beste meneer De Beuckelaer, meneer Vanhumbeeck En allen hier vandaag aanwezig, Bedankt voor de uitnodiging om enkele

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Nationale Zorgvernieuwingsprijs. Zorgarbeidspool 30-06-2010

Nationale Zorgvernieuwingsprijs. Zorgarbeidspool 30-06-2010 Nationale Zorgvernieuwingsprijs Zorgarbeidspool 30-06-2010 Zorgarbeidspool Samenvatting Vooral mannen hebben in deze economisch slechte tijden, hun baan verloren. Zij vormen tweederde van de nieuwe groep

Nadere informatie

Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek

Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek team.xx Methodologie Representatieve steekproef België: 550 werknemers 200 HR managers Duitsland: 529 werknemers 200 HR managers Kwantitatieve peiling naar

Nadere informatie

Samenwerking als ideaal voor een verscheurd Europa

Samenwerking als ideaal voor een verscheurd Europa Samenwerking als ideaal voor een verscheurd Europa INE MEGENS EIGENTIJDSE GESCHIEDENIS Opbouw college: Vooruitgangsgeloof 19 e eeuw Nationalisme en politieke kaart van Europa Eerste Wereldoorlog Cultuurpessimisme

Nadere informatie

3 maart KB Opleiding. Visie en aanpassingen

3 maart KB Opleiding. Visie en aanpassingen KB Opleiding Visie en aanpassingen Agenda Inleiding Doelstelling Probleem - Quid vrijwilliger? Oplossing - Tweesporenbeleid - Flankerende maatregelen voor V Algemene wijzigingen KB Opleiding Conclusie

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag Datum 1 oktober 2014 Betreft Inzet van tolken bij Defensie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag Datum 1 oktober 2014 Betreft Inzet van tolken bij Defensie > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Mijnheer de voorzitter van VOKA, Mijnheer de gedelegeerd bestuurder van VOKA, Dames en heren,

Mijnheer de voorzitter van VOKA, Mijnheer de gedelegeerd bestuurder van VOKA, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID VOKA De Rentree 4 september 2012 Mijnheer de voorzitter van VOKA,

Nadere informatie

2. Eventuele A - punten De A - punten werden naar de middag ( Jeugd - deel) verschoven.

2. Eventuele A - punten De A - punten werden naar de middag ( Jeugd - deel) verschoven. VERSLAG VAN HET ONDERWIJSDEEL ( DE PUNTEN 1 t/m 8) VAN DE EU ONDERWIJS / JEUGD RAAD 29 NOVEMBER 2001 TE BRUSSEL T.B.V. DE TWEEDE KAMER DER STATEN - GENERAAL 1. Vaststelling van de agenda Geen opmerkingen.

Nadere informatie

uitreiking van de herinneringsmedaille Vredesoperaties. Berckmoes-Duindam, Tweede Kamer.

uitreiking van de herinneringsmedaille Vredesoperaties. Berckmoes-Duindam, Tweede Kamer. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, tijdens de uitreiking Herinneringsmedaille Vredesoperaties op 12 oktober 2012 te Apeldoorn. Let op. Alleen gesproken woord geldt!

Nadere informatie

Dr. Werner Hoyer, voorzitter van de Europese Investeringsbank. Inhuldiging van de Kieldrechtsluis in de haven van Antwerpen. 10 juni 2016, Antwerpen

Dr. Werner Hoyer, voorzitter van de Europese Investeringsbank. Inhuldiging van de Kieldrechtsluis in de haven van Antwerpen. 10 juni 2016, Antwerpen Dr. Werner Hoyer, voorzitter van de Europese Investeringsbank Inhuldiging van de Kieldrechtsluis in de haven van Antwerpen 10 juni 2016, Antwerpen Uwe Majesteit Geachte ministers Excellenties dames en

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Collega s, Voorzitter, Armoede is moeilijk te bestrijden. Ook de collega s van de oppositie zullen dat moeten toegeven. Zo is mevrouw Lieten 5 jaar

Nadere informatie

Reflectiegesprek: toekomstbeelden

Reflectiegesprek: toekomstbeelden 1 Reflectiegesprek: toekomstbeelden 1. Mastercampussen: nog sterkere excellente partnerschappen in gezamenlijke opleidingscentra (VDAB West-Vlaanderen) 2. Leertijd+: duaal leren van de toekomst (Syntra

Nadere informatie

Dames en heren, Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen.

Dames en heren, Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dames en heren, Ik sta hier vandaag

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 23 591 Betrokkenheid van het parlement bij de uitzending van militaire eenheden 26 454 Besluitvorming uitzendingen Nr. 7 BRIEF VAN DE MINISTERS

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in de motorvoertuigenen tweewielerbranche in 2015. Samenvatting Toekomstonderzoek 2015

De arbeidsmarkt in de motorvoertuigenen tweewielerbranche in 2015. Samenvatting Toekomstonderzoek 2015 De arbeidsmarkt in de motorvoertuigenen tweewielerbranche in 2015 Samenvatting Toekomstonderzoek 2015 Ontwikkeling is breder dan alleen opleiden Hoe ziet in de toekomst de arbeidsmarkt in de mobiliteitsbranche

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Inhoud 1. Samenvatting Miljoenennota en Troonrede 2. Advies Raad van State 3. Budgettair beleid per Ministerie 4. Vervolg 2016 Samenvatting Miljoenennota

Nadere informatie

Regeringsverklaring. woensdag 31 december "Werken aan het vertrouwen"

Regeringsverklaring. woensdag 31 december Werken aan het vertrouwen Regeringsverklaring woensdag 31 december 2008 "Werken aan het vertrouwen" Het jaar dat vandaag zijn allerlaatste dag beleeft is getekend door de grootste financiële wereldcrisis sedert de jaren dertig

Nadere informatie

Werken bij lokale besturen in Leuven

Werken bij lokale besturen in Leuven Werken bij lokale besturen in Leuven Stad Leuven Saskia De Beucker, afdelingshoofd Personeelsbeleid OCMW Leuven Sabrina Roosen, deskundige HRM 26 maart 2015 Korte kennismaking Stad Leuven 1194 personeelsleden

Nadere informatie

Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie. Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur

Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie. Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur Wat gaan we doen? De opvolging van de F-16 De kandidaten De JSF Is de JSF de beste keuze? Conclusies Ik

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 55 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 23 september 2014 De vaste commissie voor Defensie heeft een

Nadere informatie

Rampenbestrijding: actoren, regelgeving en bevoegdheden

Rampenbestrijding: actoren, regelgeving en bevoegdheden Rampenbestrijding: actoren, regelgeving en bevoegdheden Steven Lierman Referendaris bij het Hof van Cassatie Deeltijds docent UA Rampenbestrijding is geen eenduidig begrip Nieuwe uitdagingen in een risicomaatschappij

Nadere informatie

IPv6 Nieuwsbrief 29 november 2012

IPv6 Nieuwsbrief 29 november 2012 IPv6 Nieuwsbrief 29 november 2012 Deze nieuwsbrief mag gratis en onbeperkt verspreid worden, maar is in eerste instantie bedoeld om de IT-managers, projectleiders en netwerkverantwoordelijken van de Belgische

Nadere informatie

Bijdrage Regeerakkoord (seminarie Alden Biesen) MOVI Colloquium Beter Besturen, Beter Regeren Woensdag 13 mei 2009

Bijdrage Regeerakkoord (seminarie Alden Biesen) MOVI Colloquium Beter Besturen, Beter Regeren Woensdag 13 mei 2009 Bijdrage Regeerakkoord (seminarie Alden Biesen) MOVI Colloquium Beter Besturen, Beter Regeren Woensdag 13 mei 2009 Aanzet > Bijdrage regeerakkoord voor aantredende regering na 7 juni > Horizontale thema

Nadere informatie

Dorpsraad Kermt. Visietekst. 1. Situering. 2. Behoeften

Dorpsraad Kermt. Visietekst. 1. Situering. 2. Behoeften Dorpsraad Kermt Visietekst 1. Situering Meer en meer burgers krijgen het gevoel dat de ziel verdwijnt uit onze deelgemeente. De toekomstplannen die er voor onze deelgemeente gemaakt worden, liggen onvoldoende

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT België WK VOETBAL is een immigratienatie 2018, 2012/11 15 05 2012 MENSEN WELVAART BESCHERMING België is een immigratienatie: 25% van de bevolking is van oorsprong migrant.

Nadere informatie

HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR

HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR HAALBAARHEIDSONDERZOEK NAAR EEN EUROPESE SECTORRAAD ARBEIDSMARKT EN KWALIFICATIES IN DE SPORT EN BEWEEGSECTOR essc-sport project www.eose.org 1 De uitdagingen van de Sport- en Beweeg sector De Sport en

Nadere informatie

als stimulans voor een hogere participatie p van ouderen op de arbeidsmarkt (NEA-paper) Frank Cörvers

als stimulans voor een hogere participatie p van ouderen op de arbeidsmarkt (NEA-paper) Frank Cörvers Langdurige arbeidsrelaties als stimulans voor een hogere participatie p van ouderen op de arbeidsmarkt (NEA-paper) Frank Cörvers Aanleiding: vergrijzing Langer doorwerken, dus ook meer investeren in jongeren

Nadere informatie

Vragenlijst Leeftijdsscan

Vragenlijst Leeftijdsscan De leeftijdsscan Dit document is een blanco vragenlijst ter voorbereiding van het invullen van de leeftijdsscan op www.leeftijdsscan.be. Die website helpt u in real time om een duidelijk beeld te vormen

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 87 --------------------------------

R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- Europese kaderovereenkomst betreffende inclusieve arbeidsmarkten Eindevaluatie van de Belgische sociale partners ------------------------ 15.07.2014

Nadere informatie

Rol van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld in de Europa 2020-strategie

Rol van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld in de Europa 2020-strategie Slotverklaring Rol van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld in de Europa 2020-strategie Verklaring van Brussel 16 september 2010 De voorzitters en secretarissen-generaal van de sociaaleconomische

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht

De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht Michiel de Weger 2006 Vanfeorcum Inhoud Voorwoord IX Lijst van afkortingen XI Lijst van tabellen XIV 1 Algemene inleiding 1 1.1 Aanleiding

Nadere informatie

Onthaalvorming: missie en strategie

Onthaalvorming: missie en strategie Onthaalvorming: missie en strategie 1 Gent in 2020? Welke stad is Gent in 2020? Wat vind jij belangrijk voor deze stad? Wat moet er zeker blijven? En wat wil je absoluut veranderd zien? Wat moeten we doen

Nadere informatie

Personeel rekruteren in KMO s

Personeel rekruteren in KMO s Verkoop uw bedrijf bij de sollicitant www.stepstone.be Inleiding In een klein bedrijf is er vaak geen specifieke personeelsmanager en heeft de ondernemer niet altijd de kennis, de mogelijkheden, de ervaring

Nadere informatie

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk WERKEN AAN m a g a z i n e over m e t goesting werken WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk Fluitend naar je werk! De Juiste Stoel Waarom talent en competentie even belangrijk zijn

Nadere informatie

Opleidings- en begeleidingscheques

Opleidings- en begeleidingscheques Opleidings- en begeleidingscheques De Maatregel Om werknemers ertoe aan te zetten een leven lang te leren, draagt de Vlaamse overheid financieel een steentje bij. Sinds september 2003 1 kunnen werknemers

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 1 Kroatië toegetreden tot de EU Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 en figuur 1. Inleiding Kroatië is een van de staten in de Balkan die voorheen tot Joegoslavië behoorden. In 1991 verklaarde

Nadere informatie

Audiovisuele Mediacademie

Audiovisuele Mediacademie Audiovisuele Mediacademie mediarte.be, als spil voor talentmanagement in de audiovisuele sector mediacademie.be, als regisseur, moderator, facilitator en monitor voor talentmanagement in de audiovisuele

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

hoofdmedewerker boekhouding (M/V)

hoofdmedewerker boekhouding (M/V) De Managementondersteunende Diensten van het departement Economie, Wetenschap en Innovatie gaan via de interne arbeidsmarkt over tot een bevordering in de graad van: Hoofdmedewerker boekhouding (M/V) Afdeling,

Nadere informatie

De mobiele werknemer. Mobiel werken in 2015-2020. Januari 2015, Rotterdam. Officebooking 2015 1

De mobiele werknemer. Mobiel werken in 2015-2020. Januari 2015, Rotterdam. Officebooking 2015 1 De mobiele werknemer Mobiel werken in 2015-2020 Januari 2015, Rotterdam Officebooking 2015 1 De mobiele werknemer In 2020 werkt 60% van de Nederlandse werknemers niet meer op een vaste plek: een eigen

Nadere informatie

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden!

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! Op de vlucht 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! 2) Waar komen de vluchtelingen vandaan? Syrië Sinds in

Nadere informatie

impact in Antwerpen Meer dan 550 jaar aan diamantgeschiedenis zit vervat in de slogan Cut in Antwerp, tot op vandaag nog

impact in Antwerpen Meer dan 550 jaar aan diamantgeschiedenis zit vervat in de slogan Cut in Antwerp, tot op vandaag nog Hoofdstuk 6 Indirecte economische impact in Antwerpen De Antwerpse diamantsector is ontzettend belangrijk voor de Vlaamse en Belgische economie. Niet alleen door de toegevoegde waarde en inkomsten die

Nadere informatie

vaste commissie voor Defensie

vaste commissie voor Defensie Den Haag, 16 december Voortouwcommissie: vaste commissie voor Defensie i.v.m. agendapunt 9, 12, 24, 25 EU i.v.m. agendapunt 2, 25 SZW i.v.m. agendapunt 13 Document: Besluitenlijst van de procedurevergadering

Nadere informatie

Open oproep kandidaatstelling cultuurgemeente en sportgemeente van Vlaanderen

Open oproep kandidaatstelling cultuurgemeente en sportgemeente van Vlaanderen Open oproep kandidaatstelling cultuurgemeente en sportgemeente van Vlaanderen Inleiding en situering: De decreten op het lokale sport-, jeugd- en cultuurbeleid vormen een belangrijke basis voor een gedreven,

Nadere informatie

Is er morgen nog werk voor iedereen? Egbert Lachaert Jong Vld 30 maart 2015

Is er morgen nog werk voor iedereen? Egbert Lachaert Jong Vld 30 maart 2015 Is er morgen nog werk voor iedereen? Egbert Lachaert Jong Vld 30 maart 2015 Werkloosheid Vacatures Loonkosten Loopbanen Man vrouw Sectoren Evoluties arbeidsmarkt Werkloosheidscijfers België Jaar België

Nadere informatie

Toen we hoorden dat Mark Herremans twee rugwervels had gebroken tijdens een trainingsongeval, dachten we dat we Marc niet meer zouden te zien krijgen

Toen we hoorden dat Mark Herremans twee rugwervels had gebroken tijdens een trainingsongeval, dachten we dat we Marc niet meer zouden te zien krijgen TOESPRAAK VAN EERSTE MINISTER GUY VERHOFSTADT NAAR AANLEIDING VAN DE KONINGSDAG. PALEIS DER NATIE, 15 NOVEMBER 2003. Koninklijke Hoogheden, Excellenties, Heren Voorzitters van Kamer en Senaat, Waarde collega

Nadere informatie

De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw

De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw Rudi Delarue Directeur Internationaal Arbeidsbureau voor de EU en de Benelux landen Presentatie voor de Alumnidag vande KU Leuven 09-03-2012

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND Gerco Rietveld pleit voor nieuw inkoopparadigma Gerco Rietveld, auteur van Facilitair Inkoopmanagement, heeft een nieuw boek uit: Inkoop: Een Nieuw Paradigma. Inkoopafdelingen

Nadere informatie

Deel 1: Waar staan we voor als Werkwinkel? Netwerk jij mee?

Deel 1: Waar staan we voor als Werkwinkel? Netwerk jij mee? Deel 1: Waar staan we voor als Werkwinkel? Netwerk jij mee? 1.1 Het DNA van de Werkwinkel Waar staan we voor als Werkwinkel? Het antwoord op die vraag mag misschien op het eerste zicht heel evident lijken.

Nadere informatie