Vrouwen. op de Vlucht. Verhalen van ongedocumenteerde vrouwen in Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vrouwen. op de Vlucht. Verhalen van ongedocumenteerde vrouwen in Nederland"

Transcriptie

1 Vrouwen op de Vlucht Verhalen van ongedocumenteerde vrouwen in Nederland

2

3 Verhalen van ongedocumenteerde vrouwen in Nederland Een woord vooraf Reflectie van Ilhaam Awees - Somalië Ciza - Burundi Lula - Ivoorkust Abela - Congo Amira - Kameroen Hindiyo - Somalië Aster - Eritrea Mariam - Eritrea Meskerem - Ethiopië Fehriwot - Eritrea Keren - Eritrea In het kader van privacy overwegingen zijn sommige namen gefingeerd. Dokters van de Wereld 2015

4 Een woord vooraf Internationale Vrouwendag op 8 maart, Internationale Dag van de Vluchteling op 20 juni, Internationale Dag van de Migrant op 18 december. Zoveel dagen die ons steeds er aan herinneren dat vrijheid en bescherming van vluchtelingen in het algemeen en van vrouwen in het bijzonder geen vanzelfsprekendheid zijn. De gevolgen hiervan zien wij dagelijks in ons werk. De teams van Dokters van de Wereld zetten zich in binnen- en buitenland in voor kwetsbare groepen uitgesloten van zorg. In de tien jaar dat wij mensen zonder geldige verblijfspapieren in Nederland ondersteunen, worden wij dagelijks in ons werk geconfronteerd met misstanden en ongelijkheid. De wereld hier en de wereld daar. De grenzen vervagen en komen steeds dichter bij elkaar. Wereldwijd zijn er veel landen in conflict en gaan gebukt onder grote armoede, met als gevolg dat miljoenen mensen op zoek zijn naar een beter en veiliger bestaan. Dit maakt hen geen gelukszoekers, maar gewoon mens. Een mens zoals u en ik. Langs gevaarlijke routes bereikt slechts een zeer klein aantal ons land, maar ook hier eindigt de reis meestal niet: een deel krijgt verblijfspapieren en een ander deel wordt afgewezen. Een grote groep mensen kan niet terug of durft niet terug en zit gevangen in een papieren systeem. Ons systeem. Een systeem dat maakt dat zij niet leven, maar slechts overleven. Om structurele verbeteringen voor deze kwetsbare groep te bewerkstelligen moeten we onszelf blijven uitdagen om met nieuwe oplossingen te komen. Oplossingen waarin solidariteit en menswaardigheid centraal staan. Het bieden van toegang tot zorg en het getuigen over misstanden staat centraal in ons werk. De verhalen van vrouwen over marteling en verkrachting die we in conflictgebieden optekenen, horen we in Nederland op onze spreekuren terug. De trauma s stapelen zich op omdat zij tijdens de vluchtroute én ook hier misbruikt en uitgesloten worden. Het is onbegrijpelijk en zeer pijnlijk dat juist deze kwetsbare groep vrouwen niet beschermd en geholpen wordt in een land als het onze. Zij zijn aangewezen op zichzelf, vaak moederziel alleen. Het recht op zorg en bescherming is een universeel mensenrecht. De verhalen in dit boekje geven een indringend beeld van vrouwen op de vlucht. Dat zij in Nederland iedere dag nog aan het overleven zijn, is beschamend. We hopen dat deze verhalen en foto s een duidelijke stem en gezicht geven aan die vrouwen die noodgedwongen en onterecht in de marge van onze maatschappij moeten leven. Zij bestaan en hebben recht op een menswaardig bestaan! Hoeveel kan een mens dragen? Wie voelt zich geroepen om de last te verminderen? Iedereen kan hier een eigen bijdrage aan leveren: de solidaire medeburger die kleding brengt of een donatie doet, de zorgverlener die zich hard maakt voor gepaste zorg en de overheid die mensenrechten moet waarborgen. Ilhaam, Keren, Lula, Fehriwot, Hindiyo, Meskerem, Abela, Mariam, Amira, Ciza en Aster, ik dank jullie voor het delen van jullie verhaal, het herhalen van woorden zodat ook jullie alles opnieuw beleefden. Wij hopen dat er menswaardige en structurele oplossingen komen zodat jullie kunnen bouwen aan een toekomst, net zoals ik als vrouw in Nederland kan doen. Ook dank ik onze betrokken vrijwilligers en partners, zoals Vrouwen Tegen Uitzetting en Fisher Advocaten, die zich iedere dag weer hard maken voor anderen. Samen blijven we voor jullie vechten! Arianne de Jong Directeur Dokters van de Wereld Amsterdam, mei 2015

5 Inleiding door Ilhaam Awees Somalië 31 jaar. IIllegaal, uitgeprocedeerd, ongedocumenteerd, gelukszoekers en asielzoekers... hoeveel namen hebben we wel niet gekregen? We zijn vluchtelingen en wij zijn hier! Wij zijn hier niet voor een koelkast of voor een auto, of omdat we het hier zo leuk vinden. Als ons land veilig zou zijn, dan zouden we daar studeren en werken! Als we konden trouwen en een gezin stichten, als we niet bang hoefden te zijn om opgesloten te worden, als we veilig zouden kunnen leven, dan hadden we niet alles achtergelaten. Waarom zouden we al onze familie, vrienden en kennissen achterlaten voor geld? Voor een land dat we nog niet kennen? Een land duizenden kilometers van ons vandaan? Een land waar we niet welkom zijn. Uitgeprocedeerde asielzoekers moeten het land verlaten, wordt er geroepen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan! In de praktijk is het bijna onmogelijk. De overheid wil ons terugsturen naar een land waar ze zelf voor waarschuwt, een land dat niet geschikt is voor vakantiegangers. Voor ons is het blijkbaar wel goed genoeg. Wij kunnen en durven niet terug te gaan. En we kunnen ook geen asiel aanvragen in andere landen vanwege de Europese verdragen. Wij willen helpen de maatschappij op te bouwen. Nee, wij zijn hier niet voor een koelkast en een uitkering. We willen heus wel werken, belasting betalen en naar school toe gaan. Maar dat mochten we niet. Al die jaren dat we moesten wachten op een verblijfsvergunning hadden we allang kunnen werken en studeren. Nu kost het de overheid alleen maar meer! Nu zijn we illegaal. We moeten terug naar een land waar we niet naar terug kunnen. We zitten tussen wal en schip. Nachtopvang is geen optie. Moeten we overdag op straat zwerven? Wat is onze toekomst? Hoe kunnen we de samenleving helpen opbouwen als we illegaal zijn? Hierdoor ontstaan er juist problemen. Wie wil er een Amsterdam vol zwervers? De overheid heeft het asielbeleid jarenlang niet goed geregeld. Ons wordt verweten dat we niet terug willen gaan, maar de overheid weigert in te zien dat het niet kan en dat ze haar beleid moet veranderen. Ik heb een droom... maar kan ik deze waar maken in Nederland? Was alles maar beter geregeld. Vluchtelingen hebben veel talenten. Ze willen aan de maatschappij bijdragen en ze willen erbij horen. Wij willen helpen de maatschappij op te bouwen. Laten we proberen dit mogelijk te maken. Ilhaam Awees is afgewezen vluchtelinge uit Somalië, Jemen en Saoedi Arabië. Zij is vijf jaar in Nederland.

6 1 Burundi Ciza 32 jaar. Ciza werd geboren in Burundi. Haar moeder overleed bij de geboorte en haar vader hertrouwde al snel. Haar stiefmoeder en -broers mishandelden haar; ze werd opgesloten, kreeg amper te eten en kwam nauwelijks buiten. Op een dag sneed haar stiefmoeder haar met een mes in het gezicht. Het doet nog steeds pijn als de zon schijnt. De streek waar Ciza woonde werd regelmatig geteisterd door groepen rebellen. Vrouwen werden verkracht, huizen werden in brand gestoken en mannen werden gedood. Ook Ciza s vader werd vermoord. Kort daarna werd Ciza op straat gezet. Stéphane, een goede man ving haar op en zorgde voor haar. Op een dag werden Stéphane en zij aangevallen door een groep mensen met machetes. Stéphane werd voor Ciza s ogen vermoord. Ze rende op blote voeten naar kennissen die haar hielpen vluchten. Ze werd verstopt achterin een vrachtauto en naar een vliegtuig gebracht. Ciza was erg bang, niemand sprak haar taal. Toen ze was geland ze had geen idee waar ze terecht was gekomen zag ze veel blanken en politieagenten met pistolen. Sommigen hadden lange geweren net als de rebellen. De man die haar had geholpen was ineens weer weg. Ze zag hem nooit meer terug. Toen werd ze naar het politiebureau gebracht. Ciza vertelde wat ze wist, maar durfde niets te vragen. Ze werd op de trein gezet naar Ter Apel. Hier werd haar uitgelegd dat ze asielzoeker was en in Nederland verbleef. In de twee jaar die volgden verbleef ze in verschillende asielzoekerscentra. Er was veel ruzie, waardoor ze zich vaak onveilig voelde. Haar asielverzoek werd afgewezen omdat ze geen paspoort had en het niet lukte om papieren te regelen via de ambassade. Ze belandde in vreemdelingendetentie in afwachting van haar uitzetting. Het was vreselijk in de gevangenis. Er was veel lawaai en er werd vaak gevochten, waarna de politie moest ingrijpen. Na vier maanden vreemdelingendetentie werd Ciza op straat gezet. Ciza kwam terecht in Rotterdam waar ze werd toegelaten tot de noodopvang voor mensen zonder verblijfsstatus, de zogenaamde Bed-Bad-Brood-regeling. Overdag zwierf ze noodgedwongen op straat. Omdat de kamer niet kon worden afgesloten, was Ciza voortdurend bang. Zowel in de opvang als tijdens de uren die zij op straat moest doorbrengen, werd zij lastig gevallen door mannen die haar duwden en betastten. Ciza kreeg hierdoor hevige flashbacks over haar traumatische tijd in Burundi. In de noodopvang brak tot twee keer toe brand uit. Ciza raakte zodanig van streek dat ze de plek verliet. Ze kon nergens naar toe en leefde op straat of bij vriendinnen, zonder geld of andere voorzieningen. Zowel in de opvang als tijdens de uren die zij op straat moest doorbrengen, werd zij lastig gevallen door mannen die haar duwden en betastten. Door alles was ze heeft meegemaakt lijdt Ciza aan een complexe posttraumatische stressstoornis. Ze heeft een constante pijn op haar borst, hoofdpijn, slaapt amper en is depressief. De psycholoog die Ciza behandelt acht het noodzakelijk dat zij over een eigen ruimte beschikt waar zij objectief veilig is. Ze heeft een plek nodig waar ze zich kan afsluiten van mannen overdag en s nachts. Op basis van recente Europese en Nederlandse rechtspraak heeft de gemeente Rotterdam uiteindelijk besloten om Ciza passende dag- en nachtopvang aan te bieden.

7 2 Ivoorkust Lula 41 jaar. Lula is geboren in Ivoorkust. Toen ze haar land ontvluchtte, moest ze haar kinderen achterlaten. Bij aankomst in Nederlands kreeg ze in eerste instantie een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd, maar deze werd direct weer ingetrokken. Lula kwam terecht in de gedwongen prostitutie maar wist te ontsnappen. Hierna leidde ze een zwervend bestaan. Ze diende herhaaldelijk asielaanvragen in, werd opgevangen in verschillende asielzoekerscentra, maar werd telkens weer op straat gezet. Ook is geprobeerd haar uit te zetten naar Guinee terwijl ze uit Ivoorkust komt. Het leven op straat kan ze niet aan. Ze ontbeert de zekerheid van een dak boven haar hoofd, dat maakt haar erg angstig. Haar lichamelijke en geestelijke gezondheid zijn enorm achteruit gegaan. Lula heeft een depressie met psychotische kenmerken en een posttraumatische stressstoornis. Daarbij heeft ze gynaecologische problemen en een zeer hoge bloeddruk waarvoor ze de rest van haar leven behandeling nodig heeft. Voor haar levensonderhoud is ze afhankelijk van giften. Als ze niets krijgt, heeft ze niets te eten. Volgens haar psychiater is een veilige, stabiele en stressarme woonsituatie noodzakelijk. De gemeente Amsterdam zorgde voor tijdelijke opvang in een oude gevangenis, maar daarna stond ze weer op straat. Ze woont nu in een gekraakt kantoorpand in Amsterdam. Voor haar levensonderhoud is ze afhankelijk van giften. Als ze niets krijgt, heeft ze niets te eten. Regelmatig verschijnt ze niet op afspraken voor haar psychiatrische behandeling. Volgens Lula vanwege de vele verhuizingen en de reiskosten. Omdat ze al haar energie nodig heeft voor haar dagelijks levensonderhoud, kan ze niet aan een oplossing voor haar problemen werken. Ze voelt zich neerslachting omdat ze niet meer terug kan naar haar geboorteland en ongewenst is in het land waar ze nu verblijft.

8 3 Congo Abela 37 jaar. 4 Kameroen Amira 24 jaar. Abela werd geboren in Congo. Haar moeder overleed toen ze jong was en haar vader, een militair, was vaak weg. Een pastoor ving haar op tot ze een man ontmoette met wie ze een kind kreeg. Maar hij had meerdere vrouwen en zorgde niet goed voor hen. Abela werkte op een stembureau en tijdens de verkiezingen moest ze met haar collega s de stembriefjes bewaken. Ze sliep in het kantoor. Op een nacht werden ze overvallen. Onbekenden verscheurden de stembriefjes en staken ze in brand. Abela en haar collega s werden gezien als medeplichtigen en belandden in de gevangenis. Hier werd Abela dagelijks mishandeld en verkracht door de politie. Toen ze zich een keer verzette, werden haar oorlellen ernstig verminkt met een mes. Haar dochtertje, dat al die tijd bij de pastoor woonde, werd ziek en overleed terwijl ze gevangen zat. Uiteindelijk kreeg Abela hulp en wist ze te ontsnappen. Ze vluchtte naar Nederland maar ze kreeg geen asiel omdat de IND haar verhaal niet geloofde. Na aankomst in Nederland verbleef Abela in verschillende asielzoekerscentra. Dat was erg zwaar, ook omdat ze veel werd geconfronteerd met mensen in uniform waardoor ze werd herinnerd aan de gebeurtenissen in Congo. Ze zat hele dagen in haar kamer en had nauwelijks contact met andere mensen. Ze was voortdurend bang dat de politie haar zou oppakken. Haar dochtertje overleed terwijl ze gevangen zat. Amira is geboren in Kameroen. Ze kwam terecht in Nederland waar ze in de gedwongen prostitutie belandde. Nadat ze drie maanden werd vastgehouden op een kamertje in Rotterdam waar ze werd verkracht en vernederd, lukte het haar om te vluchten. Ze verbleef in een asielzoekerscentrum, waarna ze vervolgens op twee andere locaties verbleef. Nadat ze die moest verlaten en omdat er geen uitzicht was op uitzetting, werd ze op straat gezet. Twee jaar lang werden herhaalde verzoeken ingediend bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Haar verzoeken om basale leefvoorzieningen, zoals opvang en leefgeld, werden afgewezen. Al die tijd werd Amira tijdelijk ondergebracht bij particulieren die haar elk moment op straat konden zetten. Amira heeft een posttraumatische stressstoornis en haar behandelend psycholoog en psychiater zijn van mening dat ze op straat een terugval zal krijgen met een verhoogd risico op suïcide. Bovendien loopt ze kans ten prooi te vallen aan vrouwen- of drugshandel. Ze vrezen voor een medische noodsituatie als basisbehoeften zoals bed, bad en brood wegvallen. Ze werd drie maanden vastgehouden op een kamertje in Rotterdam. Abela heeft een complexe posttraumatische stressstoornis, een depressie en zelfmoordneigingen. Volgens een psychiater is ze zo getraumatiseerd dat volledig herstel nog jaren kan duren en wellicht nooit zal optreden. Abela heeft veel verlies geleden en door de verminking aan haar oren wordt ze voortdurend aan haar trauma s herinnerd. Ook heeft ze noodgedwongen enkele keren moeten verhuizen, wat iedere keer weer leidde tot een toename van klachten. Abela s asielaanvragen zijn afgewezen en ze is op straat gezet. Ze is ervan overtuigd dat haar leven in Congo niet veilig is. Teruggaan naar het land waarin zij zo getraumatiseerd raakte, kan ze niet. Dan pleegt ze nog liever zelfmoord. Haar behandelend artsen denken dat de kans hierop zeer groot is. Omdat Abela steeds moet veranderen van opvangplek verergeren haar klachten. Op dit moment wordt ze opgevangen bij een stichting die zich het lot van kwetsbare uitgeprocedeerde asielzoeksters aantrekt. De gemeente Utrecht vergoedt dit.

9 5 Somalië Hindiyo 31 jaar. Het troosteloze en met asbest vervuilde Vluchtgebouw in Amsterdam West, waar meer dan 80 mensen wonen. Sommigen zijn bang dat ze op straat worden aangehouden en in vreemdelingendetentie worden geplaatst. Zij verlaten het pand zo min mogelijk. Hindiyo is geboren in Somalië. Omdat ze trouwde met een man van een andere stam, wilden haar broers hem om het leven brengen. Haar man vluchtte naar Nederland en kreeg een verblijfsvergunning. In 2010 kwam Hindiyo ook naar Nederland met een verzoek tot gezinshereniging. Haar asielaanvraag werd afgewezen vanwege twijfels over haar herkomst en identiteit. Hindiyo woonde een tijdje bij haar man maar hij behandelde haar slecht. Hij sloot haar op in huis tot hij haar uiteindelijk met geweld op straat zette. Ze verbleef tijdelijk in een opvang voor kwetsbare, ongedocumenteerde vrouwen, maar toen deze werd ontruimd kwam ze weer op straat terecht. Hij sloot haar op in huis tot hij haar uiteindelijk met geweld op straat zette. Op dit moment leeft ze met een groep ongedocumenteerde mensen in een gekraakt kantoorpand in Amsterdam West. Een onveilig gebouw zonder goede sanitaire voorzieningen. Toen een medebewoner zwaargewond raakte bij een val, weigerde de hulpverlening het pand te betreden vanwege onveiligheid en asbestgevaar. Voor voedsel is Hindiyo volledig afhankelijk van giften van anderen. Dit alles gaat ten koste van haar gezondheid. Tijdens een rechtszaak werd ze onwel en moest ze per ambulance naar een ziekenhuis worden gebracht. Waarschijnlijk doordat ze ondervoed was. Hindiyo maakt zich grote zorgen over haar toekomst. Ze zou graag naar school willen of werken en een leven opbouwen, maar dat mag niet. Haar dagen slepen zich voort; ze kan zich nergens mee nuttig maken. Haar bestaan is uitzichtloos. Omdat ze niet wil opgeven, leert ze zichzelf Nederlands. Een keer per week krijgen de ongedocumenteerde vrouwen Nederlandse les. De woorden die ze leren om zich uit te drukken, geven hun situatie op pijnlijke wijze weer.

10 Hindiyo praat over haar gezondheidsklachten met een medisch vrijwilliger van Dokters van de Wereld. Even ontspannen buiten zitten is er niet bij. Hindiyo leeft in voortdurende angst om opgepakt te worden. Elk onverwacht geluid schrikt haar op. Hindiyo heeft verschillende asielprocedures doorlopen. Tevergeefs. Hindiyo s schoeisel bestaat ook in de winter - uit niets anders dan kapotte slippers. Voor de foto probeert ze de gehavende staat waarin ze verkeren te verbergen. In deze met doeken afgeschermde ruimte leven zeven vrouwen die elkaar helpen, zo goed en kwaad als het kan.

11 Er is vrijwel niets te doen, dus Hindiyo doet wat de meeste vrouwen in het Vluchtgebouw doen. Ze zorgt met de beperkte middelen die ze heeft voor het huishouden en de was. De oude wasmachine is een donatie van een betrokken buurtbewoner. Er is nu een 1 machine per 35 bewoners. Vrijwel altijd staat er een rij. Iemand heeft brood gedoneerd. De broden zijn in vuilniszakken aangeleverd en achtergelaten bij de ingang van het gebouw. Veel mensen, inclusief hulpverleners, durven het pand niet te betreden vanwege onveiligheid en asbestgevaar. Bij veel mensen in het Vluchtgebouw is ondervoeding geconstateerd. Donoren kiezen vaak voor houdbare, zetmeelrijke producten. Het dieet mist daarom de essentiële vitaminen uit groenten en fruit. De begane grond van het Vluchtgebouw dient als gezamenlijke woonkamer. De kleurrijke schilderijen staan in schril contrast met de rest van de omgeving.

12 6 Eritrea Aster 32 jaar. Aster werd geboren in Ethiopië. Haar ouders kwamen oorspronkelijk uit Eritrea. Toen ze acht jaar oud was werd zij, als gevolg van oorlog, met haar ouders en broertje gedeporteerd naar Eritrea. Haar vader werd daar ziek en overleed. Aster gelooft dat zij besmet was met dezelfde ziekte. Ze is lang ziek geweest en kon al die tijd niet naar school. Ze bekeerde zich tot de Pinkstergemeente. Tijdens een groepsgebed werd zij gearresteerd. Ze was toen 13 jaar. In de gevangenis werd Aster verkracht en mishandeld door politiemannen. Haar moeder heeft Aster vrij laten kopen door een man die met haar zou trouwen. Ze werd onder dwang besneden en moest zich bekeren tot de Islam. Een neef hielp haar uit deze situatie ontsnappen. Ze kwam in Soedan terecht waar ze werd uitgebuit door een gezin waar ze het huishouden moest doen. Vervolgens vluchtte ze naar Libië. Ze reisde een maand door de woestijn in de laadbak van een vrachtwagen. Haar neef is tijdens deze reis van de vrachtwagen gevallen en overleden. Bij de grens van Libië werd Aster met stokken geslagen en ze werd gedwongen geld af te staan. Omdat ze geen geld had, werd ze verkocht. Ze leefde zes maanden bij haar koper, die haar op vele manieren misbruikte. Ze werd zwanger en heeft een illegale abortus ondergaan. Ze bleef lange tijd bloeden. Haar koper heeft haar om die reden op straat gezet. Weer werd Aster mishandeld en uitgebuit door vele mensen. Ze was toen nog maar 15 jaar. Weer werd Aster mishandeld en uitgebuit door vele mensen. Ze was toen nog maar 15 jaar. Tijdens de opstand in Libië is Aster met een boot naar Italië gevlucht. Met een auto reisde ze verder naar Nederland. Haar asielaanvraag werd afgewezen omdat ze geen documenten had om haar identiteit vast te stellen. Ze kwam terecht in vreemdelingendetentie, waarna ze op straat werd gezet. In Zwolle werd ze opgevangen in een nachtopvang van het Leger des Heils, tussen mensen met verslavingsproblemen. Ze voelde zich hier kwetsbaar en onveilig. Zij zat daar twee jaar. Hierna volgde een zwerftocht langs tijdelijke opvanglocaties waar zij afhankelijk was van giften van particulieren. Ze heeft een posttraumatische stressstoornis en een depressie. Ze lijdt aan suïcidale gedachten en herbeleeft regelmatig traumatische ervaringen. Het bestaan zonder inkomen en een dak boven haar hoofd verslechtert volgens haar behandelend psychiater de psychische toestand van Aster.De gemeente biedt haar opvang, maar dit is telkens voor een duur van drie maanden. Elke keer als die periode afloopt neemt de spanning toe. Sinds een maand is Aster spoorloos verdwenen. 7 Eritrea Mariam 20 jaar. Mariam is geboren in Eritrea. Tijdens een kerkdienst werden haar moeder en oudere zus door soldaten gearresteerd. Ze heeft nooit meer iets van hen vernomen. Mariam was toen zes jaar oud. Door haar oom werd ze meegenomen naar Soedan. Ze ging hier naar school, maar andere kinderen waren bang voor haar vanwege haar epilepsie. Noodgedwongen heeft ze school moeten opgeven. Ze ging in een theehuis werken. Hier werd Mariam verkracht en mishandeld door de eigenaar. Met geld dat ze spaarde vluchtte ze via Turkije met een bootje naar Griekenland. Tijdens deze boottocht stond Mariam doodsangsten uit. Het bootje begon te lekken terwijl het donker was. Mariam heeft hier nog steeds nachtmerries over. In Griekenland kwam ze in vreemdelingendetentie. Later is ze via een reisagent naar Frankrijk gereisd. Door de reisagent werd ze seksueel misbruikt. Ze verzette zich en vluchtte naar Nederland. In de asielprocedure heeft Mariam verteld dat ze last heeft van epileptische aanvallen en dat haar geheugen hierdoor is aangetast. Dit werd niet onderzocht. Tijdens de verhoren was Mariam regelmatig geëmotioneerd; het vertellen over de verkrachtingen en het seksueel misbruik veroorzaakte heftige herbelevingen. Het bootje begon te lekken terwijl het donker was. Mariam heeft hier nog steeds nachtmerries over. Na verblijf in verschillende asielzoekerscentra werd Mariams verzoek om een verblijfsvergunning afgewezen omdat ze haar identiteit en reisroute niet aannemelijk had kunnen maken. Mariam kwam op straat terecht. De gemeente Amsterdam heeft haar opgevangen in een tijdelijke opvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers; een voormalige gevangenis. Na ontruiming hiervan heeft ze een tijd op straat geleefd. Mariam sloot zich aan bij een groep uitgeprocedeerde asielzoekers die van kerk naar kerk zwierf. Ze sliep soms op een bank, soms op een vloer tussen de kerkbankjes. Meestal kon de groep maximaal twee weken op een locatie blijven. Voor onderdak, eten en kleding is Mariam afhankelijk van giften en donaties van derden. Zij verblijft nu samen met een groep Ethiopiërs en Eritreeërs in een voormalig verpleeghuis dat betaald wordt door de diaconie. Ook dit verblijf is weer tijdelijk. Mariam wil niet terug; ze is bang dat ze besneden wordt en bang dat ze bij terugkeer in militaire dienst moet.

13 8 Ethiopië Meskerem 33 jaar. Meskerem komt uit Ethiopië en maakt deel uit van de Oromo stam. Haar moeder overleed toen ze nog jong was. Haar vader was actief bij het Oromo Liberation Front (OLF), werd gearresteerd en drie maanden later zwaar mishandeld teruggevonden. Hij overleed aan zijn verwondingen. Haar oudste zus nam de taken van haar vader in het OLF over. Op een dag kwam de politie aan de deur en Meskerem werd meegenomen. Bijna twee maanden zat ze in de gevangenis. Elke dag werd ze door verschillende mannen verkracht en gemarteld. Haar hoofd werd ondergedompeld in koud water, ze werd geschopt en geslagen. Uiteindelijk werd ze vrijgelaten met een meldplicht. Omdat ze tijdens de meldingen werd mishandeld, verkracht en geïntimideerd besloot ze te vluchten. Te voet, per kameel, vrachtwagen en vliegtuig reisde ze via Soedan en Egypte en kwam uiteindelijk in Griekenland terecht. Hier werd ze een paar maanden opgevangen in een kerk. Daarna leefde ze op straat. Ze probeerde te herstellen van de verkrachtingen, maar het leven was zwaar en ze deed een paar zelfmoordpogingen. Haar hoofd werd ondergedompeld in koud water en ze werd geschopt en geslagen. Uiteindelijk vluchtte ze verder naar Nederland. Tijdens de verhoren werd ze in detail ondervraagd over de verkrachtingen. De herbelevingen waren zo ernstig dat ze hevige braakneigingen kreeg. Meskerem kreeg geen asiel omdat ze haar identiteit niet kon bewijzen. Na zes maanden in bewaring en lange tijd in een opvanglocatie voor uitgeprocedeerde asielzoekers werd ze op straat gezet, omdat er geen zicht was op terugkeer. Daarna sloot Meskerem zich aan bij de We are Here groep in Amsterdam, een groep vluchtelingen wiens asielaanvragen zijn afgewezen. De gemeente Amsterdam achtte haar kwetsbaar en ze werd toegelaten tot tijdelijke opvang, met name omdat zij had ingestemd met hulp bij terugkeer. Meskerem lijdt aan een chronische posttraumatische stressstoornis en een depressie. Ook heeft zij veel lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, maagpijn, neusbloedingen en haaruitval. Volgens haar behandelend psychiater kan ze niet voorzien in haar eigen levensonderhoud. Ze is erg kwetsbaar en heeft een veilige en stabiele leefomgeving nodig. Ondanks dat Meskerem meewerkt aan haar vertrek, is de voortgang gering. Ze moest de opvang verlaten en leeft weer op straat.

14 9 Etritrea Fehriwot 24 jaar. Fehriwot is geboren in Ethiopië, haar ouders zijn afkomstig uit Eritrea. Toen ze tien jaar was, brak er oorlog uit tussen deze twee landen en moest ze het land verlaten. Haar ouders waren al eerder gevlucht en Fehriwot werd door een vriend naar Eritrea gebracht. Daar hoorde ze dat haar ouders niet meer leefden. Ze werd in huis genomen door een vriend van haar vader. Ze moest het huishouden doen en werd mishandeld door zijn vrouw. Toen ze twaalf was stuurde de man haar met een reisagent naar Soedan. Tijdens de reis werden er vier mensen voor haar ogen gedood. Bij de grensovergang werden ze beschoten en is ze door een kogel geraakt. Het litteken is nog steeds zichtbaar. In Soedan kwam ze terecht bij een gezin waar ze huishoudelijk werk moest doen. Ze werd uitgebuit en verkracht door de man des huizes. Ze raakte zwanger en moest haar dochter afstaan aan een ander gezin. Hij wilde niet dat zijn vrouw het wist en hij zorgde dat Fehriwot het land uit kwam. Een mensensmokkelaar bracht haar naar Nederland. Ze had geen idee waar ze was en ze had nog nooit van dit land gehoord. Ze kwam in Ter Apel terecht, en voor de eerste keer in lange tijd voelde ze zich even veilig. Maar haar asielaanvraag werd afgewezen; ze had geen documenten en haar vluchtverhaal werd ongeloofwaardig gevonden. Ze moest het asielzoekerscentrum verlaten en werd op straat gezet. Ze ging naar Amsterdam en kwam in de Vluchtgarage terecht, tussen allemaal mannen. Alle trauma s van vroeger kwamen terug, en een tijd lang kon ze alleen maar huilen. Hierna begon een zwerftocht langs tal van nachtopvangplekken; vaak tussen dronken of gedrogeerde mannen en vrouwen. Overdag zwierf ze op straat. Ze kwam in contact met Vrouwen tegen Uitzetting en kon een tijdje bij particulieren logeren. Alle trauma s van vroeger kwamen terug, een tijdlang kon ze alleen maar huilen. rekening gehouden. Ze mist haar dochtertje en maakt zich veel zorgen over haar, dat maakt haar wanhopig: Ik heb al zoveel ellende meegemaakt en nu mijn kind ook. Nu Fehriwot hersteld is van de operatie is ze toe aan behandeling van haar psychische klachten. Ze heeft een posttraumatische stressstoornis en ze kan terecht bij een gespecialiseerd centrum voor traumaklachten. Het Rode Kruis werd ingeschakeld om haar dochter te traceren. Inmiddels heeft zij op eigen kracht contact opgenomen met het gezin in Karthoum waar haar driejarige dochtertje verblijft. Zij hebben de originele doopakte van de Eritrese Orthodoxe kerk opgestuurd met foto, naam, geboortedatum en Eritrese nationaliteit van haar kind. Ook staat er in dat zij de moeder is. Met deze nieuwe gegevens en het feit dat zij levenslang hartpatiënt is, is een hernieuwde asielaanvraag gedaan. De aanvraag is opnieuw afgewezen met als argument dat dit document haar nationaliteit niet bewijst. Zij kan nu wel bellen met haar dochtertje dat steeds vraagt of ze morgen komt. Hierdoor is Fehriwot intens verdrietig. Zij heeft nu met drie andere vrouwen een kamer in een bejaardenhuis gekregen. Ze is heel dankbaar voor de 55 euro leefgeld per week zodat ze zelf kan koken. Maar voor hoe lang, dat is niet duidelijk. De onzekerheid blijft. Fehriwot was vaak moe en benauwd, ze bleek een hartafwijking te hebben. Dat was bij de intake tijdens de asielprocedure al vastgesteld maar daar was toen niets mee gedaan. Haar hartkleppen waren verkleefd. Ze kreeg een open hartoperatie waarbij een hartklep is vervangen. Van de gemeente kreeg ze tijdelijk opvang om te herstellen, maar dat was in een dag- en nachtopvang voor daklozen en verslaafden waar ze zich niet veilig voelde. Ze kreeg geen revalidatietherapie omdat fysiotherapie niet wordt vergoed. De rest van haar leven moet ze medicijnen slikken, als ze die niet krijgt is ze binnen een paar weken dood. Elke drie weken wordt haar bloed gecontroleerd op stollingen en indien nodig wordt de medicatie bijgesteld. Haar aanvraag voor asiel op medische gronden is afgewezen. Fehriwot zou onder begeleiding van een psychiatrisch verpleegkundige kunnen reizen als ze voldoende medicijnen mee krijgt. Met de noodzakelijke controle en behandeling werd geen

15 10 Eritrea Keren 29 jaar. Keren is van Eritrese komaf en geboren in Ethiopië. Haar moeder is overleden toen Keren 13 jaar was. Op haar 15e werd ze vanwege de oorlog tussen beide landen naar Eritrea gedeporteerd. Hier werd ze door haar vader uitgehuwelijkt aan een oudere man. Ze werd door hem geslagen en gedrogeerd. Ze was doodsbang voor hem. Keren was verbonden aan de Pinkstergemeenschap. Tijdens een kerkdienst werden haar vader en man opgepakt en Keren werd door politieagenten verkracht. Een tante heeft gezorgd dat Keren kon vluchten naar Soedan. Hier vandaan is ze met een reisagent die papieren voor haar had naar Nederland gevlucht. Op Schiphol ging hij wat te eten halen en is nooit meer teruggekomen. Ontredderd bleef Keren achter. Op haar asielaanvraag werd negatief beslist: het verhaal van Keren werd afgedaan als ongeloofwaardig, omdat zij geen identiteitspapieren kon laten zien. Keren kwam op straat terecht. In ruil voor een slaapplek werd regelmatig misbruik van haar gemaakt. Dit heeft haar ernstig getraumatiseerd. Ze vluchtte wederom en sloot zich aan bij de groep We are Here in Amsterdam. Ze kreeg van de gemeente Amsterdam tijdelijke opvang in de Havenstraat totdat deze werd ontruimd. Enkele bewoners kwamen in aanmerking voor vervolgopvang. Keren niet. Ze kwam weer op straat terecht en sliep in kerken waar ze voor eten afhankelijk was van giften. Keren heeft veel klachten, zowel fysiek als mentaal. Met deze klachten is tijdens haar verblijf in het asielzoekerscentrum niets gedaan. Door bemiddeling van Vrouwen tegen Uitzetting en Dokters van de Wereld is medische zorg op gang gekomen. Ze blijkt als gevolg van de verkrachtingen ernstige baarmoederproblemen te hebben. Ze heeft al drie jaar niet gemenstrueerd. Ook zijn er bij haar een posttraumatische stressstoornis en een ernstige depressieve stoornis geconstateerd waar ze voor behandeld wordt. De behandelend psychiater is van mening dat haar instabiele sociale situatie, de dreiging om te worden teruggestuurd naar het land van herkomst en het gebrek aan de meest basale behoeften, een zeer nadelige invloed hebben op haar mentale toestand. Zij heeft afgelopen jaar tweemaal een baarmoederoperatie moeten ondergaan en heeft van de GGD tijdelijk opvang gekregen. Keren is wanhopig en in de war. Ik kan niet terug naar mijn land, het is daar niet veilig, maar hier ben ik ook niet veilig. Ik kan niet terug naar mijn land, het is daar niet veilig, maar hier ben ik ook niet veilig.

16 Dankwoord Dit boek had niet tot stand kunnen komen zonder de medewerking van vele betrokkenen. Onze grote dank gaat uit naar: de 10 vrouwen die zo dapper waren om hun persoonlijke verhaal te vertellen en toestemming gaven deze te delen met de wereld. Ilhaam Awees, die zich onverschrokken blijft inzetten voor de rechten van ongedocumenteerde vrouwen in Nederland; Vrouwen Tegen Uitzetting en Fischer Advocaten die ons in contact brachten met de vrouwen en meedachten over dit boek; Frederique Favreau, die belangeloos hele dagen heeft gewijd aan het volgen en portretteren van deze bijzondere groep vrouwen; de vrijwilligers van Dokters van de Wereld, die zich belangeloos inzetten om de fysieke en mentale gezondheid te waarborgen van ongedocumenteerde migranten. Bovendien danken wij alle deelnemers aan de Nationale Postcode Loterij, die met hun financiële bijdrage dit boek mede mogelijk hebben gemaakt. Vrouwen tegen Uitzetting (VTU) is een samenwerkingsverband van vrouwelijke vluchtelingen en Nederlandse vrouwen. Het doel van VTU is de positie van vrouwelijke vluchtelingen met en zonder verblijfspapieren te verbeteren. VTU probeert, vaak in samenwerking met andere organisaties en individuen, de onderlinge solidariteit van vrouwelijke vluchtelingen en van Nederlandse vrouwen te vergroten en invloed uit te oefenen op het beleid en op de publieke opinie. VTU is sinds 2012 nauw betrokken bij de Amsterdamse vluchtelingengroep Wij Zijn Hier in hun strijd voor een beter asielbeleid. Fischer Advocaten is een advocatenkantoor in Haarlem, gespecialiseerd in rechtshulp aan gemarginaliseerde groepen die te maken hebben met uitsluiting, zoals bijvoorbeeld ongedocumenteerden, Somaliërs en leden van de Roma gemeenschap. Zij staan mensen bij met en zonder een verblijfsvergunning. Uitgangspunt is de rechten van de mens, zoals vastgelegd in verschillende internationale verdragen. Ieder mens heeft zonder discriminatie recht op een minimum standard of human dignity. Juridische middelen worden ingezet om dit recht op te eisen voor mensen die hiervan worden uitgesloten. Dokters van de Wereld Dokters van de Wereld is de Nederlandse tak van de internationale medische organisatie Médecins du Monde. De organisatie komt op voor het universele recht op gezondheid voor mensen die hiervan uitgesloten zijn, in binnen- en buitenland. In Nederland werkt Dokters van de Wereld aan het verbeteren van de toegang tot zorg voor mensen zonder verblijfspapieren. Via informatie, bemiddeling en met behulp van een grote groep (medische) vrijwilligers worden mensen zonder geldige verblijfspapieren toegeleid naar de reguliere gezondheidszorg. Via communicatie en pleitbezorging, vaak in samenwerking met andere organisaties, wordt gewerkt aan duurzame oplossingen. In 2005 vond het eerste informatie-spreekuur in Amsterdam plaats. Sindsdien zijn in verschillende steden via spreekuren, migrantenkerken, telefonische helpdesk en radio duizenden mensen zonder papieren geïnformeerd over hun rechten en zijn ze bemiddeld naar de reguliere zorg. De afgelopen jaren is de groep uitgeprocedeerde asielzoekers steeds zichtbaarder geworden, onder andere in protestgroepen die in tijdelijke locaties verbleven. Veel van hen kunnen, buiten hun schuld, niet terugkeren naar hun land van herkomst. De vrouwen onder hen zijn extra kwetsbaar voor misbruik en uitbuiting, zowel in hun herkomstland als in Nederland. Door het ontbreken van een veilige verblijfplaats nemen fysieke en psychische gezondheidsklachten toe, terwijl de continuïteit van zorg niet gegarandeerd is. In november 2014 oordeelde het Europese Comité voor Sociale Rechten van de Raad van Europa dat Nederland verplicht is mensen zonder papieren een adequaat onderdak ( bed, bad en brood ) te bieden.

17 COLOFON Redactie Overige teksten Fotografie Film Vormgeving Drukker Eindredactie Berthe Bestebreurtje Ellen Santen Vrouwen Tegen Uitzetting (VTU) Else Cerezo-Weijsenfeld Fischer Advocaten Ilhaam Awees Arianne de Jong Victoria van de Waal Frederique Favreau Hermen van de Waal Macula Films Anja Schoen OPQRSTU Zwaan Media Margreet Kroesen Victoria van de Waal

18 Als je dit hebt gelezen en gezien, Wat denk je dan? Wat doe je dan? Sluit je niet af, Kom in actie, op een manier die jou past.

19

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen een vreemdeling, vluchteling, asielzoeker en statushouder?

Wat is het verschil tussen een vreemdeling, vluchteling, asielzoeker en statushouder? Veelgestelde vragen vluchtelingenopvang en statushouders in Lopikerwaardgemeenten Vraag en antwoordlijst over de vluchtelingenopvang en statushouders in de gemeenten Oudewater, Lopik, Woerden, IJsselstein

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951 Leven in veiligheid Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen niet anders. De situatie in hun eigen land is te gevaarlijk om er te blijven. Ze vluchten

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Voordat jouw asielprocedure begint

Voordat jouw asielprocedure begint Voordat jouw asielprocedure begint Waarom krijg je deze folder? Je wilt asiel aanvragen in Nederland. Asiel betekent: bescherming in een ander land voor mensen die in hun eigen land niet veilig zijn en

Nadere informatie

Ziek zijn in Kenia. Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar.

Ziek zijn in Kenia. Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar. Ziek zijn in Kenia Als ik ziek ben voel ik me rot. Dan raak ik achter met school en haal slechte cijfers. Faith, 14 jaar werkblad 04 ziek zijn in kenia In Kenia is het vaak ver lopen naar een ziekenhuis

Nadere informatie

Waarom krijgt u deze brochure?

Waarom krijgt u deze brochure? Uw asielaanvraag Informatie over de Algemene Asielprocedure Waarom krijgt u deze brochure? U wilt asiel aanvragen in Nederland. Asiel betekent: bescherming in een ander land voor mensen die in hun eigen

Nadere informatie

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen:

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: IND = Interalisatie en NaturalisatieDienst Alle mensen die in Nederland willen komen wonen moeten hiernaartoe. Bij de IND werken mensen die beslissen of iemand

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Nieuwegein

Feiten en cijfers. Nieuwegein Feiten en cijfers Nieuwegein Stand van zaken Gemeente heeft een aanbod gedaan aan het COA Er is nog geen reactie van het COA Als reactie COA positief is, volgt overleg over nadere uitwerking Wij willen

Nadere informatie

Voordat jouw asielprocedure begint

Voordat jouw asielprocedure begint Voordat jouw asielprocedure begint Waarom krijg je deze folder? Je wilt asiel aanvragen in Nederland. Asiel betekent: bescherming in een ander land voor mensen die in hun eigen land niet veilig zijn en

Nadere informatie

Achter gesloten ogen: Spencer

Achter gesloten ogen: Spencer Achter gesloten ogen: Spencer Opdrachtenblad Regie: Dulco Tellegen Jaar: 2000 Duur: 25 minuten 1 Filmbeschrijving Spencer (18) woont in een opvangcentrum voor voormalig kindsoldaten in Liberia (West-Afrika).

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Omdat het langere tijd zo goed ging heeft de arts in 2008 de medicatie verminderd.

Omdat het langere tijd zo goed ging heeft de arts in 2008 de medicatie verminderd. Congres GGZ 2014 Geacht publiek, Waarschijnlijk hebben jullie de aankondiging van mijn mededeling gelezen: mijn neef heeft in een toestand van zware psychose zijn beide ouders om het leven gebracht. Dit

Nadere informatie

Je bent niet van ons - Ga toch naar je eigen land terug. Opzet

Je bent niet van ons - Ga toch naar je eigen land terug. Opzet Je bent niet van ons - Ga toch naar je eigen land terug NRV 9 november 2011 Opzet 1. migratiecijfers; migratiedoelen 2. spanning mensenrechten en eigenbelang 3. vluchtelingen en vluchtelingenbeleid 4.

Nadere informatie

Voorbereidende les MBO

Voorbereidende les MBO Voorbereidende les MBO Voorbereiding bezoek Humanity House Het is belangrijk om voorafgaand aan het bezoek de voorbereidende les te geven. In deze les sta je samen met de leerlingen stil bij themaʼs die

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

januari 2010 Migrantenrechten

januari 2010 Migrantenrechten januari 2010 Migrantenrechten Migranten die in Nederland werken hebben rechten! Als je werkt onder slechte omstandigheden, wordt uitgebuit of ernstige problemen hebt met je baas, kun je BLinN om advies

Nadere informatie

Herdenking vanuit het oogpunt van Japanse Nakomelingen. Aya Ezawa, Universiteit Leiden

Herdenking vanuit het oogpunt van Japanse Nakomelingen. Aya Ezawa, Universiteit Leiden Indië Lezing, 8 maart 2016, Amsterdam Herdenking vanuit het oogpunt van Japanse Nakomelingen Aya Ezawa, Universiteit Leiden Mijn doel in deze lezing is een beeld schetsen van de ervaringen van Japans-Indische

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

1 10 NEDERLANDS - SORANI als u last heeft van concentratieproblemen, nachtmerries, angst, somberheid Informatie voor vluchtelingen 11 Voorbeeld De klachten van Amina Amina is 17 jaar. Op haar twaalfde

Nadere informatie

Migratieradar april 2016. Ontwikkeling en verwachting van asielmigratie

Migratieradar april 2016. Ontwikkeling en verwachting van asielmigratie Migratieradar april 2016 Ontwikkeling en verwachting van asielmigratie Colofon Titel Migratieradar Asiel april 2016 Inhoud De migratieradar is een kwalitatief analyseproduct en draagt bij aan de informatievoorziening

Nadere informatie

Ter informatie voor de leerkracht:

Ter informatie voor de leerkracht: Ter informatie voor de leerkracht: Dit is een beperkte verklarende woordenlijst. Voor meer praktische vragen verwijzen wij graag door naar het Infodossier Leerlingen zonder wettig verblijf van het Vlaams

Nadere informatie

NEDERLANDS - ARABISCH Waar kunt u hulp vinden voor uw psychische klachten? Informatie voor vluchtelingen 9 Voorbeeld maatschappelijk werk De problemen van Amar en Fatiha Amar (37 jaar) is met zijn vrouw

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Hoeveel vluchtelingen worden er in Sporthal De Waterkanten opgevangen? Het gaat om 150 vluchtelingen.

Hoeveel vluchtelingen worden er in Sporthal De Waterkanten opgevangen? Het gaat om 150 vluchtelingen. Veel gestelde vragen en antwoorden over crisisopvang Versie 20 oktober 2015, 10.30 uur Opvang in Lisse Waarom deze opvang voor vluchtelingen? Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft de Veiligheidsregio

Nadere informatie

MOVE FORWARD Een project van de coalitie Kinderen op de vlucht. Internationale kinderorganisaties War Child, UNICEF Nederland en Save the Children

MOVE FORWARD Een project van de coalitie Kinderen op de vlucht. Internationale kinderorganisaties War Child, UNICEF Nederland en Save the Children MOVE FORWARD Een project van de coalitie Kinderen op de vlucht. Internationale kinderorganisaties War Child, UNICEF Nederland en Save the Children helpen samen gevluchte kinderen in Nederland. INTRODUCTIE

Nadere informatie

Toelichting op het voorstel

Toelichting op het voorstel Besluit De huidige DATO-regeling (Dakloze Asielzoekers; Tijdelijke Opvang) uit te breiden voor de duur van maximaal 2 jaar met als doel tijdelijke opvang te bieden aan: - Zwolse asielzoekers die geen recht

Nadere informatie

De vereenvoudigde asielprocedure

De vereenvoudigde asielprocedure De vereenvoudigde asielprocedure U komt uit een veilig land of u hebt al internationale bescherming in een andere lidstaat van de Europese Unie Waarom krijgt u deze publicatie? U wilt asiel aanvragen in

Nadere informatie

Achor, 31 jaar. Nakisha, 11 jaar

Achor, 31 jaar. Nakisha, 11 jaar Achor, 31 jaar Achor is gevlucht voor de gevechten tussen regerings- en rebellengroepen. Achor is geboren in Darfoer in Soedan, een regio die geteisterd wordt door gewapende conflicten en geweld. Decennialang

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Vluchtelingen en statushouders in Lopikerwaardgemeenten

Vluchtelingen en statushouders in Lopikerwaardgemeenten Vragen en antwoordenlijst over de opvang van vluchtelingen en statushouders in de gemeenten Oudewater, Lopik, Woerden, IJsselstein en Montfoort (Lopikerwaardgemeenten) 17 maart 2016 Wonen Er zijn momenteel

Nadere informatie

Meest gestelde vragen over de opvang van vluchtelingen in het WTC EXPO in Leeuwarden

Meest gestelde vragen over de opvang van vluchtelingen in het WTC EXPO in Leeuwarden Waarom komen er vluchtelingen in het WTC Expo? 2 Wat is een noodopvang? 2 Wat voor een soorten opvang zijn er? 2 Hoe lang blijven de mensen (gemiddeld)? 2 Wanneer komen de eerste vluchtelingen naar het

Nadere informatie

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting:

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Mijn hersenletsel Ik heb moeite met het vasthouden of verdelen van mijn aandacht. Ik ben snel afgeleid. Ik heb moeite om alles bij te houden/de wereld gaat zo snel. Ik heb moeite met flexibiliteit en veranderingen.

Nadere informatie

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België?

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? 4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? Sinds 12 januari 2007 is in België de 'opvangwet' van kracht. Dit is een bundel van bepalingen die de asielopvang regelen. De opvangwet

Nadere informatie

Waarom krijgt u deze folder?

Waarom krijgt u deze folder? Uw asielaanvraag Informatie over de Algemene Asielprocedure Waarom krijgt u deze folder? U wilt asiel aanvragen in Nederland. Asiel betekent: bescherming in een ander land voor mensen die in hun eigen

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Stichting AZIZ (Asielzoekers Zichtbaar In Zorgen)

Stichting AZIZ (Asielzoekers Zichtbaar In Zorgen) Jaarverslag stichting AZIZ 2013 Stichting AZIZ (Asielzoekers Zichtbaar In Zorgen) Waarom stichting AZIZ? De stichting Aziz is vorig jaar, in december 2012, opgericht. De aanleiding daarvoor was dat we

Nadere informatie

VluchtelingenWerk Nederland

VluchtelingenWerk Nederland VluchtelingenWerk Nederland Vluchten doe je niet zomaar Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen niet anders. Ze vluchten voor onderdrukking, oorlog

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Betrokken ondernemen? Steun vluchtelingenwerk!

Betrokken ondernemen? Steun vluchtelingenwerk! Betrokken ondernemen? Steun vluchtelingenwerk! VluchtelingenWerk Noord-Nederland Informatiefolder voor bedrijven Stelt u zich eens voor dat u vanwege oorlog en vervolging huis en haard moet ontvluchten

Nadere informatie

VluchtelingenWerk Nederland

VluchtelingenWerk Nederland VluchtelingenWerk Nederland Vluchten doe je niet zomaar Ik droom veel over mijn vader en hoe hij is gestorven Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Programma. Toename aantal oudere migranten. Casus. Oudere migranten 05-10- 12. Oudere migranten en vluchtelingen met trauma en demen6e.

Programma. Toename aantal oudere migranten. Casus. Oudere migranten 05-10- 12. Oudere migranten en vluchtelingen met trauma en demen6e. Oudere migranten en vluchtelingen met trauma en demen6e Casus Programma cultuursensi6eve demen6ezorg Beeld van de doelgroepen en ingrijpende en trauma6sche ervaringen Renate van den Bronk, Cogis Nies van

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2012. Stichting VLUCHTELINGENORGANISATIE MAI MI BATH

JAARVERSLAG 2012. Stichting VLUCHTELINGENORGANISATIE MAI MI BATH Vluchtelingenorganisatie JAARVERSLAG 2012 Stichting VLUCHTELINGENORGANISATIE MAI MI BATH Augustus 2013 INHOUDSOPGAVE ALGEMEEN 3-4 HULPVERLENING 5-6 FINANCIEN 6-7 SLOTWOORD VAN HET BESTUUR 7 Stichting vluchtelingenorganisatie

Nadere informatie

ONBEKENDE BESTEMMING IS VERTROKKEN?

ONBEKENDE BESTEMMING IS VERTROKKEN? Tekst van de toespraak van Jan de Wit (SP-Tweede Kamerlid)over het Royaal Gebaar in het Verzetsmuseum te Amsterdam tijdens de Vluchtelingendag op 20 juni 2005. Het Verzetsmuseum was een toepasselijke locatie,

Nadere informatie

Moeder werkt. Als de baby er eenmaal is, leg ik m dicht tegen z n moeder aan. Rhoda. werkblad 03

Moeder werkt. Als de baby er eenmaal is, leg ik m dicht tegen z n moeder aan. Rhoda. werkblad 03 Moeder werkt Als de baby er eenmaal is, leg ik m dicht tegen z n moeder aan. Rhoda werkblad 03 moeder werkt In Kenia worden gemiddeld 4,9 baby s per vrouw geboren. Nederlandse vrouwen baren gemiddeld 1,7

Nadere informatie

Vluchtelingen(asielzoekers) overspoelen ons land, en zetten eigen leven daarbij op het spel.

Vluchtelingen(asielzoekers) overspoelen ons land, en zetten eigen leven daarbij op het spel. Vluchtelingen(asielzoekers) overspoelen ons land, en zetten eigen leven daarbij op het spel. Het kon niet uitblijven dat er reuring ontstaat over de komst van duizenden asielzoekers (vluchtelingen) die

Nadere informatie

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen.

Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar.., dat geldt nog niet voor alle kinderen. Intro Geachte staatssecretaris, Kamerleden, leden van de debatteams, vrienden, familie en andere aanwezigen. Welkom op deze vroege, HELE vroege vrijdagochtend. Kinderen in Nederland hebben het goed. Maar..,

Nadere informatie

Rechten voor slachtoffers van uitbuiting en mensenhandel

Rechten voor slachtoffers van uitbuiting en mensenhandel Pagina 1 van 8 B9-procedure Rechten voor slachtoffers van uitbuiting en mensenhandel In deze folder staat welke rechten jij in Nederland hebt als slachtoffer van uitbuiting. Het gaat over jou en daarom

Nadere informatie

SNP. Afwikkeling Noodopvang 2011 NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2012

SNP. Afwikkeling Noodopvang 2011 NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2012 NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2012 Met deze Nieuwsbrief informeren we al onze sponsors en belangstellenden over de actuele stand van zaken van de. In onze vorige nieuwsbrief moesten we melden dat het financieel

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Woorden en Beelden voor Kinderen

Woorden en Beelden voor Kinderen Woorden en Beelden voor Kinderen Mama en Aaron waren 1 jaar gelukkig samen toen ze een zoontje kregen, Nico. Toen Nico 1,5 jaar was besloten mama en Aaron om niet meer bij elkaar te blijven omdat ze veel

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Blijf! Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 Duur: 90 minuten. Xxxx

Blijf! Xxxxx. Regie: Xx Jaar: 2007. http://www.xxx http://www.xxx. Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 Duur: 90 minuten. Xxxx XXXXX Bronnenblad Opdrachtblad Blijf! Regie: Lourens Blok Jaar: 2010 90 minuten X Xx 01 Inhoud 1. Gegevens Iran en Nederland 2. De IND 3. Asielzoekers in Nederland 4. Moeilijke woorden 5. Kinderrechten

Nadere informatie

Mounir Tallou. Naar Nederland

Mounir Tallou. Naar Nederland Mounir Tallou. In het boek De illegaal vertelt Mounir Tallou zijn levensverhaal. Een man die het bestaan in Marokko achter zich laat om betere kansen te vinden in Nederland. Hoewel hij in eigen land een

Nadere informatie

Een toekomst voor mijn kinderen

Een toekomst voor mijn kinderen 25 Een toekomst voor mijn kinderen Dagelijks zien we de beelden op televisie: grote groepen vluchtelingen trekken door Europa, op zoek naar een veilige plek om te wonen. Ze komen uit landen als Syrië,

Nadere informatie

Help vluchtelingen op weg in uw regio

Help vluchtelingen op weg in uw regio Help vluchtelingen op weg in uw regio foto: Goedele Monnens Regio Oost Nederland Vluchten doe je niet zomaar Christina vluchtte twintig jaar geleden uit Rwanda vanwege een burgeroorlog die haar broers

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Met een koffer in de hand

Met een koffer in de hand Met een koffer in de hand Lessenserie over uitgenodigde vluchtelingen voor groep 7/8 bij De Vluchtelingenjackpot Najib, Faisal, Ayub en Zakaria Faisal Hallo! Dit is Faisal van 11. Op deze foto zie je Faisal

Nadere informatie

Over de grens gaan. Thema 10 Migreren. Les 10.1 Aan de grens.

Over de grens gaan. Thema 10 Migreren. Les 10.1 Aan de grens. Les 10.1 Aan de grens. 1.De grensovergang: van het ene land naar het andere land gaan; je passeert hierbij de grens, je gaat over de grens heen. 2. De grenspaal : De paal die precies op de grens tussen

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie

Kinderen zonder papieren

Kinderen zonder papieren VPM VPM Kinderen zonder papieren Je ziet het bijna elke dag op de tv of in de krant: beelden van landen in oorlog, mensen in armoede. Op zoek naar een betere plaats om te leven, slaan ze op de vlucht.

Nadere informatie

Huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, mensenhandel, achterlating en uw verblijfsvergunning

Huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, mensenhandel, achterlating en uw verblijfsvergunning Huiselijk geweld, eergerelateerd geweld, mensenhandel, achterlating en uw verblijfsvergunning Deze publicatie is speciaal voor mensen die een verblijfsvergunning willen aanvragen en die slachtoffer zijn

Nadere informatie

Cambriana online hulpprogramma

Cambriana online hulpprogramma Dit is deel 1 van het online hulpprogramma van Cambriana. Verwerking van een scheiding 'Breaking up is hard to do' Neil Sedaka Een scheiding is een van de pijnlijkste ervaringen die je kunt meemaken in

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Vragenlijst naar Belastende Gebeurtenissen

Vragenlijst naar Belastende Gebeurtenissen Vragenlijst naar Belastende Gebeurtenissen Januari 2005 Instructie. (voor te lezen aan proefpersoon) Mensen kunnen getroffen worden door belastende gebeurtenissen. Wij vragen u of u dergelijke gebeurtenissen

Nadere informatie

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Openbaar Onderwerp Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Vanaf 1 januari 2015 hebben we een bed, bad en broodvoorziening

Nadere informatie

Taal is de basis voor alles

Taal is de basis voor alles Taal is de basis voor alles Vanja Mikus kwam als ervaren verpleegster naar Nederland. In haar geboorteland Bosnië had ze de opleiding afgerond en drie jaar werkervaring in een algemeen ziekenhuis opgedaan.

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

Voorwoord 7 Leeswijzer 9

Voorwoord 7 Leeswijzer 9 Inhoudsopgave Voorwoord 7 Leeswijzer 9 Deel I Traumatische ervaringen 1 Wat kinderen kunnen meemaken 15 2 De reacties van kinderen op trauma 21 3 De impact op het gezin en de school 33 Deel II Kinderen

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst ggz voor doven & slechthorenden Angststoornissen Als angst en paniek invloed hebben op het dagelijks leven Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst Herkent u dit? Iedereen

Nadere informatie

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden SAMUEL VAN DER MEER De Ontsnapte Joden De inval Het is een zonnige dag. Bram en Theo zijn een spelletje aan het spelen, maar ze moeten eigenlijk allang naar bed. Papa zegt tegen Bram: Bram, je moet naar

Nadere informatie

Stressklachten en wat u eraan kunt doen

Stressklachten en wat u eraan kunt doen Stressklachten en wat u eraan kunt doen Informatie voor vluchtelingen Nederlands Arabisch Herkent u deze klachten? Buikpijn, hoofdpijn, slapeloosheid, piekeren, snel boos worden, nerveus zijn, nergens

Nadere informatie

Datum Gemeentelijke opvang illegalen 1 juli 2014 Ons kenmerk 2014/0162/LK/LvdH/IS

Datum Gemeentelijke opvang illegalen 1 juli 2014 Ons kenmerk 2014/0162/LK/LvdH/IS Zijne Excellentie mr. F. Teeven Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EX DEN HAAG Onderwerp Datum Gemeentelijke opvang illegalen 1 juli 2014 Ons kenmerk 2014/0162/LK/LvdH/IS Zeer

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je?

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je? Eerst wat algemene gegevens. 1. In welke klas zit je? 2. Bij wie woon je de meeste dagen van de week? Je mag één antwoord geven. Ik woon: Bij mijn vader en moeder (samen) Ongeveer de helft van de tijd

Nadere informatie

Centrum voor Migratierecht. De asielprocedure in Nederland

Centrum voor Migratierecht. De asielprocedure in Nederland Centrum voor Migratierecht De asielprocedure in Nederland Begrippen Migrant: iemand die voor langere tijd naar een ander land verhuist Asielzoeker: iemand die een aanvraag om bescherming heeft ingediend

Nadere informatie

Praat de migrant het land uit

Praat de migrant het land uit Praat de migrant het land uit - de Volkskrant - Blendle https://blendle.corn/i/de-vo1ksbant praat-de-rni-ant-het-land-uit/bn1... We zeggen het maar even voor de zekerheid: printen is alleen toegestaan

Nadere informatie

Trauma en verslaving. Mondriaan. Verslavingszorg. Informatie voor patiënten

Trauma en verslaving. Mondriaan. Verslavingszorg. Informatie voor patiënten Verslavingszorg Trauma en verslaving Als u naast uw verslaving ook last heeft van een nare of ingrijpende gebeurtenis uit uw verleden Informatie voor patiënten Mondriaan voor geestelijke gezondheid Trauma

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Afstand ter adoptie. Astrid Werdmuller

Afstand ter adoptie. Astrid Werdmuller Afstand ter adoptie Astrid Werdmuller 1 Disclosure belangen Astrid Werdmuller en Annette van Hulst (Potentiële) belangenverstrengeling: geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven:

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie