ZAKBOEK STRAFRECHT VOOR DE POLITIE Mr. M.G.M. Hoekendijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZAKBOEK STRAFRECHT VOOR DE POLITIE 2015. Mr. M.G.M. Hoekendijk"

Transcriptie

1 ZAKBOEK STRAFRECHT VOOR DE POLITIE 2015 Mr. M.G.M. Hoekendijk Kluwer Deventer 2014

2 Met dank voor deze editie voor de gegeven tips aan: - Rob van Dartel, parketsecretaris / assistent OvJ; - Laurens Linssen, OvJ; - Willem Nijkerk, OvJ. Bijzondere dank ben ik verschuldigd aan: - Laurens Moerman en Henk van Straten, bij de totstandkoming van dit zakboek juridisch medewerkers van het politieopleidingscentrum De Boskamp te Leusden. Zij zorgden voor krachtige ondersteuning van het idee, gaven vele tips en screenden inhoudelijk de complete tekst van de 1e editie van dit zakboek. Moerman gaf ook vele tips voor de 2e t/m 5e editie. - Take Feenstra, voormalig inspecteur van politie. Hij heeft mij n.a.v. de complete editie 2012 van veel verbeterpunten voorzien die ik dankbaar verwerkt heb in het zakboek. Samensteller(s) en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen. Omslagontwerp: Houdbaar grafisch ontwerp bv, Deventer ISBN (Paperback) ISBN (ebook) 2014 Kluwer, Deventer Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, en evenmin in een retrieval systeem worden opgeslagen, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

3 1 Inleiding (opzet, schuld, oorzakelijkheid, strafuitsluitingsgronden, enz.) 1.1 Inleiding opzet, schuld, oorzakelijkheid, strafuitsluitingsgronden, enz. Voor een beter begrip van de in de volgende hoofdstukken te bespreken stof, bespreek ik in dit hoofdstuk achtereenvolgens kort: - gevolgs- en gedragsdelicten (1.2); - commissie- en omissiedelicten (1.3); - aflopende en voortdurende delicten (1.4); - kwaliteitsdelicten (1.5); - tijd en plaats van het delict (1.6); - oorzakelijkheid (causaal verband) (1.7); - opzet (1.8); - schuld (1.9); - wederrechtelijkheid (1.10); - voorbedachte raad (1.11); - geobjectiveerde bestanddelen (1.12); - strafuitsluitingsgronden: inleiding (1.13) en noodweer/noodweerexces (1.14). 1.2 Gevolgs- en gedragsdelicten Bij een gevolgsdelict (ook wel materieel delict genoemd) is het uiteindelijke gevolg bepalend voor het voltooid zijn van het betreffende misdrijf. Als voorbeelden kunnen genoemd worden de dood bij doodslag (art. 287 Sr), afgifte bij oplichting (art. 326 Sr) maar ook pijn of letsel bij mishandeling (art. 300 Sr). Bij een gedragsdelict (ook wel formeel delict genoemd) is altijd een bepaald handelen of nalaten strafbaar gesteld zonder dat daarbij in de delictsomschrijving enig gevolg is opgenomen. Als voorbeelden kunnen genoemd worden wegnemen bij diefstal (art. 310 Sr) en verwerven, voorhanden hebben en overdragen bij heling (art. 416 Sr). Het onderscheid tussen gevolgs- en gedragsdelicten kan van belang zijn bij de pogingsleer (zie 2.2). Diefstal is ( ) een formeel omschreven delict dat is voltooid wanneer de gedraging is verricht, ook al heeft deze binnen de winkel plaatsgevonden en is deze van tijdelijke aard geweest Commissie- en omissiedelicten Commissiedelicten zijn delicten waarbij een handelen of het teweegbrengen van een bepaald gevolg strafbaar is gesteld. Bijv. wegnemen bij diefstal (art. 310 Sr) of beschadigen bij vernieling (art. 350 Sr). De meeste misdrijven zijn commissiedelicten. Omissiedelicten zijn delicten waarbij iets nalaten strafbaar is gesteld. Een voorbeeld van een dergelijk omissiedelict is het nalaten van hulpverlening bij levensgevaar (art. 450 Sr). Oneigenlijke commissiedelicten zijn delicten waarbij handelen strafbaar is gesteld maar die bij wijze van uitzondering ook gepleegd kunnen worden door passief te blijven waar handelen geboden was. Voorbeelden uit de jurisprudentie hiervan zijn: 1 PG in diens conclusie onder HR , LJN BJ3279.

4 20 / 1.4 Aflopende en voortdurende delicten - degene die (hoewel met het toezicht op een partij koffie belast) de dieven daarvan in zijn tegenwoordigheid laat begaan. Dit leverde medeplichtigheid aan die diefstal op (en zou onder omstandigheden ook medeplegen kunnen opleveren: zie 2.9: bewust en nauwe/volledige samenwerking); - een pas geboren kind naakt en met onafgebonden navelstreng brengen in een koud vertrek en het daar laten verblijven totdat het sterft. 2 Te denken valt ook aan doodslag of moord door bijv. een kind of een zieke voedsel en drinken te onthouden. Het van het leven beroven vindt ook hier plaats door iets niet te doen. Zie over medeplegen door nalaten Aflopende en voortdurende delicten Aflopende delicten zijn delicten waarin een bepaald handelen of nalaten strafbaar gesteld wordt of het teweegbrengen van een bepaald gevolg (bijv. belediging, doodslag, vernieling, enz.). Voortdurende delicten daarentegen stellen straf op het bestaan of laten voortbestaan van een verboden toestand. Bekende voorbeelden zijn hier natuurlijk het voorhanden hebben bij heling (art. 416 e.v. Sr) en de Wet wapens en munitie, het aanwezig hebben in de Opiumwet maar ook het van de vrijheid beroofd houden (art. 282 en 282a Sr), het in bezit hebben van kinderporno (art. 240b Sr) en belaging (art. 285b Sr). Bij een voortdurend delict vindt de ontdekking op heterdaad van het feit plaats zo dikwijls wordt geconstateerd dat de verboden situatie (nog) bestaat. 3 Aanhouding ter zake ontdekking op heterdaad (art. 53 Sv) en/of ibn bij heterdaad (art. 96 Sv) is dus mogelijk. Zie voor de toepassing van dwangmiddelen verder het zakboek HulpOvJ of Opsp. ambt. 1.5 Kwaliteitsdelicten Kwaliteitsdelicten zijn delicten waarin als bestanddeel een bepaalde kwaliteit is opgenomen. Te denken valt hier aan het bestanddeel ambtenaar zoals opgenomen in de ambtsmisdrijven en in art. 177 Sr (omkoping van ambtenaren) maar ook aan persoonlijke dienstbetrekking of beroep uit art. 322 Sr (verduistering in dienstbetrekking). Kwaliteitsdelicten kunnen door de opneming van een bepaalde kwaliteit als bestanddeel alleen gepleegd worden door een pleger die de in dat delict genoemde kwaliteit bezit. De deelnemer (zie voor een omschrijving het einde van 2.6) aan een kwaliteitsdelict behoeft zelf niet in het bezit te zijn van de vereiste kwaliteit. 4 De kwaliteit is een persoonlijke omstandigheid, maar aangezien deze persoonlijke omstandigheid bij kwaliteitsdelicten als (strafbepalend) bestanddeel is opgenomen, is art. 50 Sr ( de persoonlijke omstandigheden waardoor de strafbaarheid uitgesloten, verminderd of verhoogd wordt, komen bij de toepassing van de strafwet alleen in aanmerking t.a.v. die dader of medeplichtige wie zij persoonlijk betreffen ) niet van toepassing en kunnen dus zowel de pleger als de deelnemers ter zake van het kwaliteitsdelict worden gestraft. 5 Zie echter nog wel onder doen plegen (2.8) en uitlokking (2.10). 1.6 Tijd en plaats van het delict Omdat bij een gedragsdelict een bepaald handelen strafbaar gesteld wordt, leveren de tijd en plaats van het plegen bij zo n gedragsdelict over het algemeen geen problemen op. De tijd waarop en de plaats waar het delict gepleegd is wordt namelijk in ieder geval bepaald door de tijd en de plaats van dat handelen. Bij een HR, NJ 1921, p Zie ook Rb Arnhem , LJN AS5574. HR, NJ 1993/291 en , LJN AD8939. HR , LJN AU9096 onder verwijzing naar HR, NJ 1926, p Zie ook HR, NJ 1973/468 en HR , LJN BV5575 (vaste jurisprudentie). T&C, aant. 3 onder b bij art. 50.

5 Oorzakelijkheid (causaliteit/toerekenen) 1.7 / 21 gevolgsdelict ligt dit moeilijker. De bepaling van tijd en plaats kan hier bepaald worden door de tijd en plaats van het handelen/nalaten maar ook door de tijd en plaats van het gevolg. Grofweg kan gesteld worden dat meer plaatsen tegelijk in aanmerking kunnen komen als plaats waar het strafbare feit is gepleegd. Het standaard voorbeeld uit de jurisprudentie is het vanuit Singapore oplichten van iemand in Amsterdam. Door de HR werd in dit geval Amsterdam mede als plaats gezien waar het misdrijf gepleegd was. 6 Een ander herkenbaar voorbeeld betreft doodslag: opzettelijk ( ) van het leven beroven geschiedt ook waar degene die zich daaraan schuldig maakt met het opzet een ander te doden zijnerzijds heeft gedaan wat tot de dood van het slachtoffer leidt en niet slechts op de plaats waar het slachtoffer aan het door de dader gepleegde geweld bezwijkt Oorzakelijkheid (causaliteit/toerekenen) Bij gevolgsdelicten (zie daarover 1.2) moet er voor mogelijke strafbaarheid van de verdachte causaal verband bestaan tussen het handelen of nalaten van de verdachte en het strafbaar gestelde gevolg. Anders gezegd: kan het strafbaar gestelde gevolg (bijv. de dood bij doodslag of bij dood door schuld) toegerekend worden aan het handelen of nalaten van de verdachte. Of dient het gevolg aan een derde toegerekend te worden en is de verdachte voor dat gevolg dus niet strafbaar. Causaal verband is aanwezig als het kennelijke gevolg van het handelen of nalaten van de verdachte in redelijkheid aan dat handelen of nalaten van de verdachte kan worden toegerekend. 8 Voor de diepgravers nog het volgende. Indien niet zonder meer kan worden vastgesteld dat de bewezenverklaarde gedraging in de keten van de gebeurtenissen een noodzakelijke factor is geweest voor het ingetreden gevolg ( ), is voor het redelijkerwijs toerekenen van het gevolg aan (een gedraging van) de verdachte ten minste vereist dat wordt vastgesteld dat dit gedrag een onmisbare schakel kan hebben gevormd in de gebeurtenissen die tot het gevolg hebben geleid, alsmede dat ook aannemelijk is dat het gevolg met een aanzienlijke mate van waarschijnlijkheid door die gedraging is veroorzaakt. Of en wanneer sprake is van een dergelijke aanzienlijke mate van waarschijnlijkheid, zal afhangen van de concrete omstandigheden van het geval. Bij de beoordeling daarvan kan als hulpmiddel dienen of in de gegeven omstandigheden de gedraging naar haar aard geschikt is om dat gevolg teweeg te brengen en bovendien naar ervaringsregels van dien aard is dat zij het vermoeden wettigt dat deze heeft geleid tot het intreden van het gevolg. Daarbij kan ook worden betrokken in hoeverre aannemelijk is geworden dat ( ) andere, niet aan de bewezenverklaarde HR, NJ 1954/368. HR, NJ 1997/7 en NJ 1985/821. Vaste jurisprudentie vanaf Zie bijv. HR, NJ 1979/60 (letale longembolie na aanrijding), NJ 1981/534 (aortaperforatie na messteek over het hoofd gezien door arts), NJ 1999/387 (springen van dak na ernstige bedreiging), HR , LJN BT6470 (springen van balkon teneinde aan verdachte te ontkomen, diepe coma, stoppen beademing, hartstilstand), HR , LJN BT6362 (hiv) (met noot Keijzer in NJ 2012/301) (zie voor het vervolg hof Arnhem , LJN BY4622), HR , LJN BZ4491 (overval op juwelier, juwelier overlijdt) en hof Den Haag , ECLI:NL:GHDHA:2014:621 (zware mishandeling de dood ten gevolge hebbend: zelfdoding na zware mishandeling, zie voor dit soort voorbeelden ook 12.1 (causaliteit bij doodslag)). Zie voor een voorbeeld waarbij niet toegerekend werd hof Amsterdam , LJN BJ6879 (Schipholbrand).

6 22 / 1.7 Oorzakelijkheid (causaliteit/toerekenen) gedraging gerelateerde oorzaken hoogstwaarschijnlijk niet tot dat gevolg hebben geleid. 9 Een voorbeeld van redelijke toerekening betreft de volgende zaak. Verdachte had het slachtoffer met een mes in de rug gestoken, ten gevolge waarvan deze met een klaplong en een bloeding in de borstholte in het ziekenhuis was opgenomen. Vijf dagen later was het slachtoffer daaruit ontslagen. Zes dagen later werd hij echter opnieuw opgenomen en bijna twee weken later was hij overleden. Vaststelling van mogelijk causaal verband tussen de messteek en de dood van dit slachtoffer dient zoals hiervoor besproken dus te geschieden aan de hand van de maatstaf of die dood redelijkerwijs als gevolg van het toebrengen van die messteek aan de verdachte kan worden toegerekend. In het betreffende geval stond vast dat een bacteriële infectie de directe doodsoorzaak was geweest. Dat sluit op zichzelf echter niet uit dat er een zodanig verband is geweest tussen de messteek en/of de daardoor noodzakelijk geworden medische behandelingen enerzijds en de bacteriële infectie anderzijds, dat de dood van het slachtoffer redelijkerwijs als gevolg van het toebrengen van de messteek aan verdachte kon worden toegerekend. Een hoogst onwaarschijnlijke mogelijkheid van een alternatieve gang van zaken staat daaraan niet in de weg. 10 Dus ook als niet geheel kan worden uitgesloten dat latere handelingen van derden mede hebben geleid tot het gevolg, behoeft dat niet in de weg te staan aan het aannemen van causaal verband. 11 Zo behoeft het uitblijven van de vereiste medische hulp het toerekenen aan verdachte niet in de weg te staan. 12 Zie voor vele andere voorbeelden: 12.1 (doodslag), inclusief voorbeelden waarbij het overlijden van het slachtoffer na het handelen van de verdachte mogelijk mede veroorzaakt werd door handelen en/of nalaten van een derde of het slachtoffer zelf en overlijden na langer tijdsverloop; 14.3 (diefstal d.m.v. geweld): slachtoffer op leeftijd; 14.3 (diefstal d.m.v. geweld): slachtoffer met hartritmestoornissen, en 23.4 (dood en letsel door schuld in verkeer): slachtoffer auto-ongeval droeg geen gordel. Een voorbeeld uit de jurisprudentie van causaliteit bij nalaten betreft het door een kachelsmid plaatsen van een brandende kachel op een slaapkamer zonder deze aan te sluiten op een schoorsteen. Nu hij daarbij zijn opdrachtgeefster niet had gewaarschuwd voor koolmonoxidevergiftiging is de dood van die opdrachtgeefster door die vergiftiging aan de nalatigheid van de kachelsmid te wijten HR , LJN BZ4491. Zie voor voorbeelden hof Den Haag , LJN BZ6834 (slachtoffer overlijdt drie dagen na mishandeling door hartfalen) en hof Arnhem-Leeuwarden , ECLI:NL:GHARL:2013:9740 (slachtoffer (grensrechter) overlijdt een dag na schoppen tegen hoofd). HR , LJN AV8535 (met noot Buruma in NJ 2007/48). Zie ook HR , LJN AZ0247 (ook gepubliceerd in NJ 2007/49 met noot Buruma onder NJ 2007/48) (toerekening ondanks dat niet geheel kon worden uitgesloten dat het letsel mede was veroorzaakt door de wijze waarop het slachtoffer door derden uit het café was gebracht) en HR , LJN BT6362 (hiv) (met noot Keijzer in NJ 2012/301), waarbij de HR weer verwijst naar HR , LJN AV8535. HR , LJN BT6362 (hiv) (met noot Keijzer in NJ 2012/301) (onder verwijzing naar HR , LJN AZ0247). HR , LJN AO3231. Zie ook HR , LJN AF9666 en HR , LJN AZ0247 (ook gepubliceerd in NJ 2007/49 met noot Buruma onder NJ 2007/48). HR, NJ 1957/354.

7 Opzet 1.8 / 23 Naarmate de tijdstippen van de gedraging van de verdachte en van het intreden van het gevolg verder uiteenlopen, wordt de kans steeds groter dat er een kink ontstaat in de causale keten. Dit kan er bijv. toe leiden dat niet meer kan worden gezegd dat het de gedraging van de verdachte was die de dood van het slachtoffer tot gevolg heeft gehad. 14 Overigens is het een feit van algemene bekendheid: - dat hevige emoties bij bejaarden dikwijls fatale gevolgen hebben; 15 - dat het geconfronteerd worden met een gewelddadige overval in de eigen woning, zeker bij een slachtoffer op leeftijd, hevige emoties oproept die tot de dood kunnen leiden; 16 - dat het dichtdrukken van de keel van een persoon zodat deze geen adem kan halen en zo lang dat diens lippen paars worden en de tong uit de mond komt te hangen, niet zelden diens dood tengevolge heeft; 17 - dat schieten met een vuurwapen op de romp van een mens zwaar lichamelijk letsel oplevert (MH: of de dood); 18 - dat door schoppen of slaan tegen vitale lichaamsdelen bloedingen kunnen ontstaan en zelfs de dood kan worden veroorzaakt. 19 Voornoemd dichtdrukken, schieten of schoppen kan onder omstandigheden uiteraard ook zogenaamd voorwaardelijk opzet gericht op zwaar lichamelijk letsel (zware mishandeling) of de dood (doodslag/moord) opleveren, zie 1.8, 12.1 en En dan is er ook nog het bekende eierschedel -arrest: de dader had op het hoofd van het slachtoffer geslagen met een koperen buis. Het slachtoffer had echter een zachtere schedel dan je normaal zou verwachten. Toch werd het gevolg van het slaan op die schedel (te weten zwaar lichamelijk letsel bestaande uit verlammingen en gedeeltelijke doofheid) toegerekend aan de verdachte. Het ingetreden gevolg werd door de HR niet als van zodanige aard beschouwd dat de mogelijkheid daarvan in het algemeen ten tijde van de daad niet was in te zien. 20 Conclusie is dat de rechter niet snel zal aannemen dat er in een concrete zaak geen causaliteit is. Tot slot: onzekerheid over het noodzakelijke oorzakelijke verband tussen de gedraging van de verdachte en het voltooide delict zal in het algemeen niet in de weg behoeven te staan aan het aannemen van een poging tot het desbetreffende misdrijf door de verdachte. Zie hierover verder 2.2 (poging). 1.8 Opzet Opzet kan onderverdeeld worden in: 1. opzet als oogmerk (willens en wetens); 2. opzet bij zekerheidsbewustzijn (noodzakelijkheidsbewustzijn); 3. opzet bij mogelijkheidsbewustzijn (voorwaardelijk opzet) Zie hierover met voorbeelden t Hart in zijn noot onder HR, NJ 1985/821. HR, NJ 1986/782. HR , LJN AT8303. HR, NJ 1978/627. HR, NJ 1935, 389. HR , LJN AT5722. Zie ook HR , LJN BB7117. HR, NJ 1950/293 (betreft overigens een oud arrest van voor de leer van de redelijke toerekening maar zal nu ongetwijfeld tot redelijke toerekening leiden).

8 24 / 1.8 Opzet Sub 1: oogmerk. Bij opzet als oogmerk beoogde de dader het gevolg van zijn handelen en/of nalaten. Het was de dader willens en wetens om het gevolg te doen. Oogmerk is dan ook de zwaarste vorm van opzet. Voorwaardelijk opzet (zie sub 3) is bij oogmerk niet mogelijk. Sub 2: zekerheidsbewustzijn. Bij zekerheidsbewustzijn beoogt de dader het gevolg niet maar ziet de dader het gevolg als noodzakelijk verbonden aan zijn gedraging. Sub 3: voorwaardelijk opzet. Voorwaardelijk opzet gericht op een bepaald gevolg vereist dat: 1. er een aanmerkelijke kans bestond dat het gevolg zou intreden én 2. de verdachte tijdens zijn handelen wetenschap heeft gehad van die aanmerkelijke kans én 3. verdachte die aanmerkelijke kans bewust heeft aanvaard (op de koop toe genomen). Vaste jurisprudentie voorwaardelijk opzet HR De beantwoording van de vraag of een gedraging de aanmerkelijke kans op een bepaald gevolg in het leven roept, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij betekenis toekomt aan de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. - Er is geen grond de inhoud van het begrip aanmerkelijke kans afhankelijk te stellen van de aard van het gevolg. - Het zal in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten. - Voor de vaststelling dat de verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan zulk een kans is niet alleen vereist dat de verdachte wetenschap heeft van de aanmerkelijke kans dat het gevolg zal intreden, maar ook dat hij die kans ten tijde van de gedraging bewust heeft aanvaard (op de koop toe heeft genomen). - Uit de enkele omstandigheid dat die wetenschap bij de verdachte aanwezig is dan wel bij hem moet worden verondersteld, kan niet zonder meer volgen dat hij de aanmerkelijke kans op het gevolg ook bewust heeft aanvaard, omdat ingeval van die wetenschap ook sprake kan zijn van bewuste schuld. - Van degene die weet heeft van de aanmerkelijke kans op het gevolg, maar die naar het oordeel van de rechter (cursief MH) ervan is uitgegaan dat het gevolg niet zal intreden, kan wel worden gezegd dat hij met (grove) onachtzaamheid heeft gehandeld maar niet dat zijn opzet in voorwaardelijke vorm op dat gevolg gericht is geweest. - Of in een concreet geval moet worden aangenomen dat sprake is van bewuste schuld dan wel van voorwaardelijk opzet zal, als de verklaringen van de verdachte en/of bijv. eventuele getuigenverklaringen geen inzicht geven omtrent hetgeen ten tijde van de gedraging in de verdachte is omgegaan, afhangen van de feitelijke omstandigheden van het geval (cursief MH). Daarbij 21 HR , LJN AE9049 (hiv, ook met leerzame noot Buruma in NJ 2003/552) en het vervolg op dit arrest: HR , LJN AR1860. Zie over hiv ook het einde van deze paragraaf. Zie ook HR , LJN AV4871 (schieten op afstand), , LJN AZ1658 (minder goede lichamelijke conditie slachtoffer), , LJN AY9172 (slaan in gezicht), , LJN BI4736 (verdachte reed met X en hun dochter een kanaal in, met noot Keijzer in NJ 2010/117) en HR , LJN BY5326 (inrijden agent). Zie voor voorbeelden ook de hierna besproken jurisprudentie en voor een (ook rechtsvergelijkende) bespreking Keijzer in diens noot onder HR, NJ 2010/117.

9 Opzet 1.8 / 25 zijn de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht van belang (MH: een goed onderzoek en verantwoording daarvan in het pv zijn ook hier weer onmisbaar). - Bepaalde gedragingen kunnen naar hun uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zo zeer gericht op een bepaald gevolg dat het (behoudens contra-indicaties) niet anders kan zijn dan dat de verdachte de aanmerkelijke kans op het desbetreffende gevolg heeft aanvaard (MH: schieten met vuurwapen van zeer korte afstand op hoofd slachtoffer). Tot zover de HR. Voorbeelden van voorwaardelijk opzet. Achtereenvolgens bespreek ik: 1. Sr. 2. Verdovende middelen. 3. Verkeer. 4. Inrijden op agent. 5. Hiv/Aids. 6. Tot slot. 1. Sr. Voorbeelden voorwaardelijk opzet gericht op de dood. - Allereerst is daar natuurlijk de bekende Hoornse taart. 22 Door toezending van die vergiftigde taart aan een marktmeester wilde de afzender die marktmeester vergiftigen. De afzender wist dat de marktmeester gehuwd was en met zijn vrouw samenwoonde, zodat de kans bestond dat ook die vrouw van de taart zou eten. Na ontvangst van die taart at in plaats van de marktmeester echter diens vrouw van de taart. Zij overleed tengevolge van het in die taart verwerkte rattengif. - Onverhoeds steken met schroevendraaier in de linkerzij van het slachtoffer in de directe omgeving van het hart en vitale organen De verdachte heeft weliswaar niet bewust de trekker overgehaald, maar hij heeft wel het kennelijk doorgeladen vuurwapen op korte afstand van en gericht op het bovenlichaam van het slachtoffer gehanteerd. Gelet op de omstandigheden van het geval heeft verdachte aldus willens en wetens de aanmerkelijke kans aanvaard dat het wapen zou afgaan en het slachtoffer dodelijk zou worden getroffen Welbewust een doorgeladen pistool meermalen als slagwapen aanwenden door daarmee van zeer korte afstand in de richting van en tegen het hoofd van het slachtoffer te slaan, zulks terwijl hij dat pistool bij de kolf in de hand (en dus kennelijk met de vingers van die hand in de nabijheid van de trekker) vasthield met de loop van dat wapen gekeerd in de richting van het hoofd van het slachtoffer zonder dat hij zich er voordien van had vergewist of het een (door)geladen pistool betrof Door één klap met vuist op neus. Uit het onderzoek was gebleken: HR , W Zie voor een soortgelijke zaak (bonbons met muizenkorrels) zonder dodelijk gevolg hof s-hertogenbosch , LJN BX2726. Hof s-hertogenbosch , LJN BC4057. HR, DD 2001, 14. HR , LJN AO1498. Zie ook HR , LJN AO1498 (met noot Mevis in NJ 2004/375), de noot van Mevis onder NJ 2004/561 en hof Amsterdam , LJN BF0887. HR , LJN AU5471 onder punt 5, p. 14. Zie ook Rb Maastricht , LJN BT7527.

10 26 / 1.8 Opzet - dat tussen de verdachte en het slachtoffer in de door de verdachte bestuurde bestelbus knallende ruzie is ontstaan; - dat de verdachte de bestelbus aan de kant van de weg heeft gezet; - dat hij helemaal over de rooie is geraakt en het slachtoffer in die woede met zijn tot vuist gebalde hand een klap op haar neus heeft gegeven; - dat die klap naar zijn eigen zeggen met geen pen te beschrijven is ; - dat het slachtoffer daardoor in het gezicht bloedde; - dat verdachtes jas en de mouwen helemaal onder het bloed zaten en bloed in de auto terecht kwam; - dat hij wist dat hij zo sterk is in zijn armen dat hij iemand dood kan slaan; - dat hij wist dat het slachtoffer slechts 49 kilogram woog; - dat hij niet uitsluit dat hij haar nek heeft gebroken. - Delen van een (stoep)tegel vanaf een brug/viaduct laten vallen op een op de snelweg rijdende personenauto Het is algemeen bekend dat de hals gezien de aanwezigheid van slagaders direct onder de huid een zeer kwetsbaar gedeelte is van het menselijk lichaam. Nu de verdachte het slachtoffer met een mes in de hals heeft gestoken, heeft de verdachte welbewust het aanmerkelijke risico genomen dat hij het slachtoffer dodelijk zou verwonden. Dat de verwondingen beperkt zijn gebleven doet hier ( ) niet aan af Het uitsluitend schieten door een ruit van een woning levert (zonder aanvullende feiten/omstandigheden) geen voorwaardelijk opzet gericht op zwaar lichamelijk letsel of de dood op als niet komt vast te staan of er zich iemand ten tijde van het schieten in de achterliggende kamer bevond. 29 Wél voorwaardelijk opzet werd aangenomen in de volgende twee zaken: - vastgesteld was dat de verdachte zesmaal heeft geschoten in de richting van de ramen van de kleine dakkapel, de slaapkamer, waarin [slachtoffer 1] en [slachtoffer 2], naar voor de verdachte kenbaar was, aanwezig waren, dat vier door de verdachte afgevuurde kogels op geringe afstand, maximaal 72 cm, van de plaats waar [slachtoffer 1] en [slachtoffer 2] zich bevonden door het middelste raam zijn gegaan en twee kogels tegen de muur onder het rechterraam waarvoor zij aanvankelijk stonden zijn terechtgekomen, waarvan één recht onder dit raam, en dat de hoogte van de kogelinslagen in het middelste raam van dien aard was dat de kogels vitale lichaamsdelen van de in die slaapkamer aanwezige personen hadden kunnen treffen. Daarbij was ook betrokken dat het voor de verdachte niet kenbaar was waar in de slaapkamer genoemde personen zich ten tijde van het schieten precies bevonden of waar zij zich naar toe bewogen, dat de verdachte van de indeling noch de inrichting van die slaapkamer op de hoogte was, en dat de verdachte een ongeoefend schutter was het schieten op een café gelet op de omstandigheden dat de verdachte heeft geschoten terwijl hij wist dat ten tijde van zijn schieten personen in het café aanwezig waren, hem door de gesloten gordijnen ieder zicht op hetgeen zich op dat moment in het café afspeelde was ontnomen en hij zich niet ervan heeft vergewist of die personen zich in veiligheid hadden gebracht dan wel niet anderszins wetenschap had van de positie van elk van die personen in HR , LJN BA7924. Hof Den Haag , LJN BO6903. HR , LJN AT2760. Zie ook HR , LJN BL6765 en hof Leeuwarden , LJN BH1052 onder verwijzing naar eerstgenoemd arrest van de HR. Zie voor het gooien van een handgranaat in een woning Rb Amsterdam , LJN BY6633. HR , LJN BU5260.

11 Opzet 1.8 / 27 die ruimte, gevoegd bij het feit dat afgevuurde kogels bij uitstek geschikt zijn om dodelijk letsel te veroorzaken (wél voorwaardelijk opzet dus). 31 Zie voor een voorbeeld van poging (moord) ook Denk in dit soort zaken als alternatief ook nog aan strafbare voorbereiding (zie 2.3)! - Het van korte afstand met een vuurwapen op beide slachtoffers kogels afvuren Onder bepaalde omstandigheden een geweer ter beschikking stellen aan een derde, welke derde daarmee een ander doodschiet (medeplichtigheid aan doodslag) Voorwaardelijk opzet in de tweede graad: verdachte heeft zijn zoon naar school gebracht, hem een geladen pistool verschaft en hem met dat pistool de school binnen laten gaan om daar slachtoffer 1 neer te schieten. Verdachte wist dat zich op dat tijdstip vele personen in de school bevonden en dat zijn zoon een ongeoefende schutter was. Aldus heeft verdachte willens en wetens de aanmerkelijke kans aanvaard dat zijn zoon (die verklaarde dat hij het louter op slachtoffer 1 had gemunt) ook andere personen die zich in de buurt van slachtoffer 1 zouden bevinden, dodelijk zou treffen. Aldus voorwaardelijk opzet gericht op die andere slachtoffers Zie voor meer voorbeelden (bijv. schoppen tegen hoofd) de bespreking bij art. 287 (doodslag). Voorbeelden voorwaardelijk opzet gericht op zwaar lichamelijk letsel. - Het gooien van stenen naar de politie (Mobiele Eenheid). Verdachte had dit met grote kracht gedaan van een afstand vanwaar de naar die politieambtenaren gegooide stenen die ambtenaren ook bereikten. De algemene ervaring leert dat het gebezigde middel geëigend was om aan één of meer der politieambtenaren zwaar lichamelijk letsel toe te brengen en dat er dus sprake was van een poging tot zware mishandeling. Daaraan deed niet af dat de politieambtenaren waren voorzien van helmen en schilden, aangezien (ook op grond van algemene ervaring) is vastgesteld dat dit geenszins voldoende bescherming biedt tegen het gooien met stenen Verdachte sloeg het slachtoffer met de hand waarbij die verdachte zich ervan bewust was dat hij (verdachte) een bierglas in zijn hand had Er is geen sprake van opzet op de dood danwel op het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel nu de door verdachte gemaakte zwaaibeweging het gevolg is geweest van het wegduwen van verdachte door het slachtoffer alsmede dat verdachte zich op geen enkel moment bewust is geweest van de mogelijkheid van het intreden van het gevolg, namelijk dat het glas, wat hij kennelijk in zijn hand had, het slachtoffer zou raken en verwonden en bovendien heeft verdachte dat gevolg op geen enkel moment op de koop toegenomen Verdachte sloeg het slachtoffer met een massief houten blokschaaf van 1125 gram met kracht op en tegen het hoofd Het van zeer korte afstand toebrengen van harde vuistslagen op het hoofd van een persoon, terwijl die persoon bijna geheel beperkt was in HR , LJN BW3081. HR, NJ 1988/449. HR, NJ 1985/651. HR , LJN AE6118, ook in DD 2003, 01 met omvangrijke bespreking. Zie ook hof s-hertogenbosch , LJN BD9324. HR, NJ 1981/650. Zie ook HR, NJ 1985/138 (gooien van stenen naar politieafzetting). HR, NJ 2001/160. Zie ook HR , LJN AF4287, HR , ECLI:NL: HR:2013:1062 en Rb Limburg , ECLI:NL:RBLIM:2014:956. Rb Breda , LJN BA2997 (samenvattende kop boven uitspraak). HR, NJ 1965/26.

12 28 / 1.8 Opzet zijn bewegingsvrijheid. Het slachtoffer zat als passagier voorin in een personenauto van het merk Volkswagen, type Golf. Verdachte trok het portier van die auto aan de kant van het slachtoffer open en pakte hem meteen bij zijn trui vast. Verdachte zei tegen het slachtoffer dat hij hem hartstikke dood zou slaan. Verdachte ging vervolgens boven op het slachtoffer zitten en sloeg hem voortdurend hard met een vuist op zijn rechterzijde van het hoofd, ter hoogte van de slaap) Algemeen bekend is dat een vuistslag op een kwetsbaar lichaamsonderdeel als het hoofd, een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel oplevert. Bovendien brengt een dergelijke klap naar algemene ervaringsregels mee dat de aanmerkelijke kans bestaat dat het slachtoffer vervolgens (hard) met het hoofd op de grond zal vallen. Deze kans is in dit geval bovendien vergroot vanwege het feit dat de verdachte een ervaren vechtsporter is, wiens vuistslagen doorgaans krachtiger zijn dan een vuistslag gegeven door een willekeurig andere, niet geoefend vechtsporter zijnde, persoon. Geoordeeld wordt dan ook dat de verdachte door te handelen zoals hij heeft gehandeld willens en wetens de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat als gevolg van zijn handelen bij het slachtoffer zwaar lichamelijk letsel zou ontstaan, al dan niet als gevolg van een val met het hoofd op de stoep Zie voor meer voorbeelden (waaronder een kopstoot) de bespreking bij art. 302 Sr (zware mishandeling). Overige voorbeelden Sr voorwaardelijk opzet. - In het openbaar bij geschrift aanzetten tot haat (art. 137d Sr): tekst met redevoering overhandigen aan journalist (gevolgd door publicatie in het openbaar) Opzetheling (reischeques afkomstig van misdrijf). a. dat verdachte de reischeques, welke het opschrift Barclays Bank droegen en aan de achterzijde een stempel hadden waaruit bleek dat zij van een bank in Nigeria kwamen, in een speelhal heeft gekocht van een hem onbekende, Nederlands sprekende man; dat de reischeques niet gecontrasigneerd waren; b. dat van algemene bekendheid is: dat de tegenwaarde van 380 Engelse ponden (de totale waarde van de reischeques) (MH: destijds) een veelvoud van ƒ 500 bedraagt; dat niet van misdrijf afkomstige reischeques niet ver beneden de waarde verkocht plegen te worden Voorwaardelijk opzet is (uiteraard) ook mogelijk bij medeplichtigheid Voorbeelden voorwaardelijk opzet verdovende middelen. - Koffers met verdovende middelen importeren. - In aanmerking genomen dat verdachte kort voor zijn vertrek van Suriname naar Nederland zijn koffer gedurende enkele uren heeft afgestaan aan een man die hij slechts uiterst oppervlakkig kende, dat verdachte ervan op de hoogte was dat verdovende middelen vanuit Suriname naar Nederland per vliegtuig plegen te worden gesmokkeld, en dat zich direct onder de binnenvoering van verdachtes koffer drie pakketten met een totaalgewicht van Hof Leeuwarden , LJN BN9449. Hof Den Haag , LJN BP7937. HR , LJN AD8693. HR, NJ 1984/24. HR, NJ 1979/481.

13 Opzet 1.8 / 29 ruim 2 kilo bevonden die bij vluchtig onderzoek van de koffer ontdekt hadden kunnen worden Verdachte had klaarblijkelijk ieder onderzoek (waartoe de omstandigheden alle aanleiding gaven) achterwege gelaten. Reeds een vluchtig onderzoek zou immers aan het licht hebben gebracht dat de koffers een abnormaal hoog leeg gewicht hadden alsmede dat deksels en bodems opvallend dik waren Verdachte verklaarde dat zij de koffers had geleend van een neef genaamd X, omdat zij haar eigen koffer te groot vond. Verdachte zou in Nederland de koffers aan een tante van X moeten geven wat verdachte wel gek vond. Verdachte verklaarde de koffers te hebben gecontroleerd en vond dat de koffers zwaar aanvoelden en dat de binnenkant van de koffers sterk naar parfum riekte, maar heeft daar verder geen aandacht aan geschonken. Voorts heeft verdachte verklaard dat neef X de reis naar Nederland voor haar en haar dochter had betaald, omdat verdachte geen geld had voor deze reis. Door onder deze omstandigheden met deze koffers Nederland binnen te reizen heeft verdachte op zijn minst genomen welbewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat in de koffers cocaïne was verborgen Tas met verdovende middelen importeren. - verdachte had een tas nodig; - dat X, die zij van de straat kende, zei dat hij een goede tas had die zij wel mocht lenen; - dat zij die kleine tas van X heeft geleend en als ruimbagage heeft ingecheckt en - dat in die tas 491,3 gram cocaïne is aangetroffen. De HR 47 overwoog vervolgens dat de verdachte, die geen nadere informatie heeft kunnen of willen verstrekken over X, voor de inhoud van de tas verantwoordelijk was, en dat de verdachte, door zonder de tas grondig te controleren die tas te vervoeren, willens en wetens de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat zich in de bagage die zij meenam uit Curaçao (waarvan bekend is dat het als uitvalsbasis dient voor drugstransporten) cocaïne zou bevinden. De Jong merkt in zijn noot bij voornoemd arrest nog op dat degene die per vliegtuig aankomt vanaf een drugsgevoelige luchthaven en daarbij andermans koffer meeneemt zonder deze grondig te inspecteren op de aanwezigheid van drugs, voorwaardelijk opzet heeft op die aanwezigheid. Wie zijn eigen koffer inpakt en meeneemt op reis, wordt vermoed te weten wat er inzit Postpakket met harddrugs. - postpakket was afkomstig uit Colombia; - het postpakket was tevergeefs aangeboden op het adres van de verdachte, waarbij een kennisgevingsbrief van TNT in de brievenbus werd achtergelaten, waarin de geadresseerde werd verzocht zelf contact op te nemen met TNT om een afspraak te maken over het tijdstip van aflevering van het postpakket; - verdachte had deze kennisgevingsbrief bij het in ontvangst nemen van het postpakket in zijn hand; HR , LJN BQ6140. HR, NJ 1985/633. Andere voorbeelden zijn te vinden in HR, NJ 1989/206 (heroïne in vuilniszak) en NJ 1986/346 (heroïne in koffer). Rb Haarlem , LJN AZ3292. HR , LJN BA7911 (met noot De Jong in NJ 2007/645). Voor de diepgravers: zie ook de conclusie van de PG onder HR , LJN BR2075.

14 30 / 1.8 Opzet - het postpakket (waarin cocaïne verstopt bleek te zitten) werd vervolgens in een afgesloten kast in de slaapkamer van de verdachte aangetroffen. Volgens de HR is het een feit van algemene bekendheid dat op voornoemde kennisgevingsbrief, de naam van de afzender en de plaats of het land van verzending worden ingevuld. Derhalve kon uit vorenstaande punten worden afgeleid dat de verdachte zich willens en wetens had blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat hij een uit het buitenland afkomstig postpakket in ontvangst nam waarin zich verdovende middelen bevonden Voorbeelden voorwaardelijk opzet binnen het verkeer. - Poging toebrengen zwaar lichamelijk letsel door inrijden met auto op andere auto: 50 - dat de verdachte in een personenauto met hoge snelheid van achteren op een andere auto is ingereden, terwijl, naar voor hem kenbaar moet zijn geweest, het linkerachterportier van die auto openstond en zich direct om die auto heen mensen bevonden, en - dat de verdachte vervolgens tegen dat achterportier is aangereden, waarachter zich het slachtoffer bevond dat bezig was in te stappen. - Inrijden op slachtoffer (poging doodslag). De automobilist die bewust een kans in het leven roept om een ander omver te rijden en dan naar redelijke verwachting van het leven te beroven (zo hachelijk dat de levensberoving alleen voorkomen kan worden als het slachtoffer opzij springt) en blijkens zijn doorrijden blijft aanvaarden Inrijden op verkeersregelaar (doodslag). Verdachte is met zijn auto - hoewel dat had gekund - niet gestopt toen hij de verkeersregelaar voor zich op de rijbaan zag staan maar is in diens richting met een snelheid van ongeveer 8 kilometer per uur doorgereden. De auto bleef in voorwaartse beweging, zelfs toen deze [slachtoffer] op zeer korte afstand was genaderd en [slachtoffer] hierdoor was genoodzaakt zich achteruit te bewegen. Verdachte is niet gestopt toen [slachtoffer] zich (met zijn handen op de motorkap) voor zijn auto bevond. Toen het slachtoffer op de motorkap terecht was gekomen heeft verdachte zelfs de snelheid verhoogd tot ongeveer 22 kilometer per uur. Vervolgens heeft verdachte abrupt geremd met - zoals hij zelf verklaart - de bedoeling de verkeersregelaar van de motorkap te krijgen. ( ) Al zou het slachtoffer zelf op de motorkap zijn gesprongen en al zou de lezing van verdachte worden gevolgd, dan nog laat dit onverlet dat verdachte op dat moment niet zijn auto (rustig) tot stilstand heeft gebracht maar is doorgereden terwijl het slachtoffer zich voor de auto bevond en zelfs heeft geaccelereerd terwijl het slachtoffer zich op de motorkap bevond. Wellicht ten overvloede wijst het hof op het feit van algemene bekendheid dat een met enige snelheid in beweging zijnde auto zich ten opzichte van de kwetsbaarheid van een voetganger al snel als een potentieel dodelijk wapen manifesteert. Het hof is daarbij bepaald niet van oordeel dat dit voor een Mini Cooper (die meer dan 1000 kg weegt) anders zou zijn. Voorts is het hof van oordeel dat niet aannemelijk is geworden dat het slachtoffer door voor de auto op de rijbaan -al dan niet met gestrekte armen en zwaaiende bewegingen- een stopteken te geven ook maar enigermate heeft bijgedragen aan de aanrijding door verdachte. Blijkens de zich in het dossier bevindende verklaringen was het slachtoffer duidelijk zichtbaar en was zijn optreden juist gericht op het aanspreken van de verdachte op diens HR, NS 2003, 240. HR , LJN BB7075. HR, NJ 1951/475 (inrijden op agent).

15 Opzet 1.8 / 31 gevaarzettend (rij)gedrag, derhalve gericht op het voorkomen van een ongeval Remmen bij bumperkleven (doodslag). Vastgesteld was: - dat verdachte en slachtoffer ieder als bestuurder reden in een auto op een tweebaansweg waarlangs bomen stonden; - dat beide auto s een snelheid hadden van meer dan 100 km per uur; - dat het slachtoffer op zeer korte afstand achter de auto van de verdachte reed; - dat verdachte zich bewust was van deze situatie en hard en onverhoeds geremd heeft; - dat deze gedraging (hard en onverhoeds remmen) geëigend is om het slachtoffer ernstig in gevaar te brengen Zware auto (bestuurder onder invloed alcohol) tegen zwakkere verkeersdeelnemer (fietser) (doodslag). Uit de wijze van rijden van de verdachte met zijn zware terreinauto (taxi kon hem net ontwijken, voetgangers moesten opzij springen, met 100 km per uur door dorp) kan moeilijk iets anders geconcludeerd worden dan dat hij zich niet heeft bekommerd om de mogelijke gevolgen daarvan voor andere verkeersdeelnemers, meer in het bijzonder zwakkere weggebruikers, zoals fietsers. Dat vindt bevestiging in de omstandigheid dat de verdachte, voordat hij ging rijden, dermate veel alcohol had gedronken dat hij absoluut niet meer in staat moest worden geacht zijn auto naar behoren te besturen Dodelijke aanrijding met voetganger (doodslag). Drukke weg, oversteekplaats, niet in het bezit van een rijbewijs, gebruik van alcoholhoudende drank, stoer rijden, regen, glad wegdek, te hard rijden, telefoneren kort voor aanrijding, eerder veroordeeld. Kennelijk is het verdachte om het even geweest of hij op de bewuste avond zwakke verkeersdeelnemers zoals voetgangers zou aanrijden. Een dergelijk gevolg heeft verdachte kennelijk op de koop toe genomen. De verdachte heeft aldus willens en wetens de aanmerkelijke kans genomen dat hij door zijn hiervoor omschreven verkeersgedrag de dood van andere verkeersdeelnemers zoals voetgangers zou veroorzaken. Bevestiging daarvan kan ook worden gevonden in de omstandigheid dat verdachte de plaats van het ongeval heeft verlaten, terwijl hij een klap had gehoord en vervolgens de voorruit van de auto naar binnen heeft zien komen en wist iets te hebben geraakt en niets heeft ondernomen om te bewerkstelligen dat aan eventuele slachtoffers hulp zou worden geboden Verdachte probeerde aan politie te ontkomen (poging doodslag). De verdachte probeerde, nadat hij in een gestolen auto een politieauto had aangereden, aan de politie te ontkomen. Daartoe reed hij met grote snelheid (tot ongeveer 120 kilometer per uur) door Amsterdam, verkeerstekens negerend. Nadat hij op die rit al een andere auto had geraakt, reed hij in de Jan van Galenstraat met een snelheid van ongeveer 100 kilometer per uur langs een aantal voor het verkeerslicht wachtende auto s door het rode licht linksaf de Willem de Zwijgerlaan in. Een hem tegemoetkomende auto kon hij nog net ontwijken, maar vervolgens raakte hij een aldaar rijdende fietser. De fietser vloog over de auto heen door de lucht en kwam op het wegdek terecht HR , LJN BT1857 (Ikea) (overwegingen hof, door HR in stand gelaten). HR , LJN AM2526. HR , LJN AN9360. Zie voor een soortgelijk voorbeeld hof s-hertogenbosch , LJN AX9360 en Rb Rotterdam , LJN BN7279. Hof s-hertogenbosch , LJN BB4874 (bevestigd in HR , LJN BH6219). Zie v.w.b. geen hulp verlenen ook het hof Arnhem , LJN AF2052 (hiervoor besproken).

16 32 / 1.8 Opzet Verdachte reed met onverminderde snelheid door, de fietser zwaargewond achterlatende. Ook hier werd voorwaardelijk opzet gericht op doodslag aangenomen. 56 Ik maak van deze gelegenheid gebruik om er nog steeds op te wijzen dat bij dit soort achtervolgingen onschuldige burgers (maar ook de achtervolgende politieambtenaren zelf) ongewild slachtoffer kunnen worden. Afweging of de betreffende achtervolging überhaupt wel moet plaatsvinden of door moet gaan is daarbij van groot belang. - Zonder rijbewijs en zonder ervaring roekeloos met scooter rijden en inrijden op agent (poging doodslag). Verdachte is, zonder rijbewijs en zonder enige rijervaring op/met motorrijtuigen, op een scooter gaan rijden, waarvan hij niet wist waartoe die scooter in staat was. Ook toen hij merkte dat die scooter veel harder kon rijden dan normaal is hij met hoge snelheid door blijven rijden om bij de jongens te horen. Hij heeft geprobeerd om de andere scooter, die naar zijn zeggen wel 120 kilometer per uur reed, in te halen op een weg binnen de bebouwde kom van Tegelen en richting het centrum van Tegelen, welke weg in zijn beleving smal was en waarbij hij diverse andere verkeersdeelnemers, waaronder voetgangers, is gepasseerd. Daarbij heeft hij zich niets aangetrokken van de geldende verkeersregels. Daarbij is hij tegen de richting van het verkeer in langs een vluchtheuvel gereden waarop juist daarvoor een met groen licht overstekende voetganger was gestapt. Hieruit leidt het hof af dat verdachte zich niet of nauwelijks heeft bekommerd om het overige verkeer. Uit het onderzoek ter terechtzitting is niet gebleken dat verdachte op enig moment zijn rijstijl wezenlijk heeft aangepast met het oog op de veiligheid van andere verkeersdeelnemers. Ook toen verdachte de eerste scooter voor de agent zag uitwijken is hij met volle snelheid door blijven rijden in de richting van deze agent, het latere slachtoffer. Wanneer iemand zich onder deze omstandigheden en op een dergelijke roekeloze manier, met veel te hoge snelheid en zonder enige rijervaring voor dit soort motorvoertuigen, over een weg begeeft waar zich meerdere verkeersdeelnemers, waaronder voetgangers, bevinden, bestaat er naar algemene ervaringsregels tenminste een aanmerkelijke kans dat dit rijgedrag op enig moment in een dodelijk ongeval uitmondt. Deze gedraging van verdachte kan naar zijn uiterlijke verschijningsvorm worden aangemerkt als zo zeer te zijn gericht op de dood van een of meer andere (zwakkere) verkeersdeelnemers, waaronder het slachtoffer, dat het nu van enige contra-indicatie niet is gebleken niet anders kan zijn dan dat verdachte tijdens zijn wildemansrit voortdurend welbewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat dit gevolg zou intreden. Het feit dat het hier om een politieagent ging die de weg op liep om verdachte een stopteken te geven maakt dat niet anders Beginnend bestuurder, ongeldig verklaard rijbewijs, alcohol, extreem hoge snelheid, door rood licht, inhalen terwijl tegenliggers, slip, zwaar lichamelijk letsel kinderen (poging doodslag) Achtervolging tussen burgers (doodslag). 59 Die achtervolging vond plaats met veelal zeer hoge snelheden. Tijdens die achtervolging is verdachte tenminste een maal achter op de auto van [slachtoffer 1] gereden. Daarna heeft verdachte de achtervolging voortgezet. Op enig moment hebben de beide auto s naast elkaar gereden toen verdachte HR, NJ 1997/245. Zie voor een soortgelijk geval HR, NJ 2001/327. Hof s-hertogenbosch , LJN BR6182. Rb Zeeland-West-Brabant, ECLI:NL:RBZWB:2013:8101 (recidivist: 2 jaar gevangenisstraf én TBS). Hof s-hertogenbosch , LJN BB4261.

17 Opzet 1.8 / 33 [slachtoffer 1] probeerde in te halen. Daarbij raakten de auto s elkaar, waarbij in elk geval vast staat dat verdachte zich niet van de weg wilde laten drukken en wilde dat [slachtoffer 1] zou stoppen, koste wat kost. Verdachte heeft ook in de richting van de auto van [slachtoffer 1] gestuurd. Als gevolg van, in ieder geval direct na dit contact tussen beide auto s is [slachtoffer 1] met zijn auto tegen een boom gebotst en is als gevolg daarvan overleden. [slachtoffer 2] heeft de botsing overleefd. Aldus heeft verdachte willens en wetens de aanmerkelijke kans aanvaard dat als gevolg van zijn bewezen verklaarde gedragingen of mede als gevolg van zijn bewezen verklaarde gedragingen de door hem achtervolgde auto van de weg zou raken en ergens tegenaan zou rijden en de inzittenden van die auto om het leven zouden komen. Dat e.e.a. ook voor hemzelf een fatale afloop zou kunnen hebben, heeft verdachte klaarblijkelijk op de koop toegenomen. Verdachtes opzet is derhalve in voorwaardelijke zin gericht geweest op de dood van [slachtoffer 1] en [slachtoffer 2]. Dat dit gevolg t.a.v. [slachtoffer 2] niet is ingetreden, doet daaraan niet af. - Irritaties tussen autobestuurder en motorrijder, autobestuurder rijdt tegen motorrijder (poging doodslag) De verdachte probeerde een man, die bovenop verdachte zijn auto lag, van zijn auto af te schudden door met hoge snelheid slingerende bewegingen met die auto te maken (poging doodslag) Porsche (géén voorwaardelijk opzet / geen doodslag). Voor opsporingsambtenaren die als specialisme verkeer hebben, geef ik nog een voorbeeld dat veel stof heeft doen opwaaien. Het betrof hier een verdachte die na gebruik van alcoholhoudende drank met een personenauto (Porsche) zeer gevaarlijk had gereden en een verkeersongeval had veroorzaakt waarbij vijf personen (te weten de vier inzittenden van de auto waarmee de Porsche in botsing was gekomen alsmede een inzittende van de Porsche) het leven hadden verloren. Alleen de verdachte zelf had het ongeval overleefd. Het zeer gevaarlijke rijgedrag bestond hierin dat de verdachte met zijn auto rijdend op een tweebaansweg twee maal niet stopte voor een rood verkeerslicht en diverse voor hem rijdende auto s had ingehaald door deze met een korte beweging voorbij te rijden en daarna (gelet op de tegenliggers) nog net op tijd weer naar rechts te zwenken, en voorts dat hij kort voor de aanrijding twee- à driemaal had geprobeerd een voorliggende auto in te halen, daartoe vrij abrupt naar links en meteen weer naar rechts gaand. Tijdens de 4e inhaalpoging was hij met de door hem bestuurde Porsche frontaal tegen een uit de tegenovergestelde richting komende auto gebotst. De HR overwoog over deze zaak dat zich het geval kan voordoen dat t.a.v. een verdachte die door zeer gevaarlijk te rijden een ongeval met dodelijke afloop had veroorzaakt, moet worden aangenomen dat deze de slachtoffers van dat ongeval opzettelijk van het leven heeft beroofd. Zo n geval doet zich voor als de verdachte zijn gedraging willens en wetens op de dood van die slachtoffers had gericht. Voorts kan een zodanig geval zich voordoen als moet worden aangenomen dat de verdachte zich aan de aanmerkelijke kans dat andere verkeersdeelnemers door zijn gedraging het leven zullen verliezen willens en wetens had blootgesteld, met dien verstande dat hij (in plaats van er op te rekenen dat e.e.a. wel goed zal aflopen) de aanmerkelijke kans dat anderen door zijn gedrag het leven zullen laten desbewust heeft aanvaard en op de koop toe genomen. Dat de verdachte de aanmerkelijke kans dat anderen door zijn gedrag het leven zullen laten desbewust had aanvaard en op de koop toe Hof Leeuwarden , LJN BI3137. HR, NJ 2001/241.

18 34 / 1.8 Opzet had genomen kan, behalve op grond van de verklaring van de verdachte, worden aangenomen op grond van bijzondere omstandigheden van het geval. Echter, het onderhavige geval kenmerkte zich door de omstandigheid dat de verdachte door zijn handelwijze ook zelf aanmerkelijk levensgevaar had gelopen. De rechter dient dan in zijn oordeel te betrekken dat het niet waarschijnlijk is dat de verdachte de aanmerkelijke kans dat een frontale botsing met een tegemoetkomende auto zal plaatsvinden, en hij als gevolg van zijn gedraging ook zelf het leven zal verliezen, eveneens op de koop toe neemt (in dit geval had de verdachte ook meermalen teruggestuurd ). Anders gezegd: een door de handelwijze van verdachte opgeroepen levensgevaar voor de verdachte zelf vormt een contra-indicatie voor voorwaardelijk opzet. 62 Voorwaardelijk opzet gericht op de dood van een of meer anderen is in dit soort gevallen twijfelachtig. 63 Aan het bewijs van dat voorwaardelijk opzet worden dan extra eisen gesteld. Het onderzoek door de politie (inclusief het verhoor van de verdachte) dient daarover dus zoveel mogelijk duidelijkheid te verschaffen en goed verwoord te worden in het pv, zie de volgende voorbeelden. - Achtervolging, spookrijden (poging doodslag). In dit arrest herhaalt de HR 64 de toepasselijke overwegingen uit het hiervoor genoemde Porsche-arrest maar komt op basis van de feiten (afwijkend van de Porsche-zaak ) tot een andere conclusie. Vastgesteld was dat: - verdachte in een poging aan de politie te ontkomen in de vroege morgen bewust als spookrijder een snelweg is opgereden; - verdachte daarbij over een traject van ± 2,5 km met ± 100 km/u afwisselend over vluchtstrook en rijbaan heeft gereden; - verdachte tot 3x toe bij tegemoetkomend verkeer bewust op de rijstrook van dat tegemoetkomende verkeer is gaan rijden, waardoor dat verkeer dat met een voor de snelweg normale snelheid reed, moest uitwijken; - verdachte bij zijn daaropvolgende aanhouding verklaarde dat hij het kicken vond om met zijn auto tegen het verkeer in te rijden. - Stomdronken met hoge snelheid door rood licht rijden, kennelijk om aan een controle door de politie te ontkomen (doodslag). Met verwijzing naar het Porsche-arrest (zie hiervoor) konden de vastgestelde feiten ook volgens de HR geen andere conclusie toelaten dan dat de verdachte zelfs bereid was zichzelf en zijn vriendin aan dodelijk letsel bloot te stellen en er aldus (in tegenstelling tot dat Porsche-arrest ) wél sprake was van voorwaardelijk opzet gericht op de dood van anderen Verdachte heeft in het donker op een nat wegdek met zijn bijna 3000 kg wegende auto (Dodge Ram) gereden met een snelheid van 147 km/u waar 30 en 50 km/u het maximum was. Daardoor heeft verdachte de aanmerkelijke kans in het leven geroepen dat een andere weggebruiker niet op de komst van verdachte kon anticiperen en dat verdachte niet tijdig kon stoppen. De kans was aanmerkelijk dat de inzittenden van een reguliere personenauto een aanrijding niet zouden overleven. De gemoedstoestand en het extreme rijgedrag zijn mede bepalend voor de conclusie dat verdachte onverschillig heeft gestaan tegenover die aanmerkelijke kans. Bovendien gaat het hier om een gewelddadige confrontatie van een sterke verkeersdeelnemer met een Keijzer in diens noot onder HR, NJ 2010/117. Zie voor geen contra-indicatie noot 64 t/m 66. Aldus bijna letterlijk overgenomen uit HR, NJ 1997/199 (met noot t Hart). Beperkt zich kennelijk tot gevaarlijke verkeersmanouvres (en niet tot een doelbewuste tegen een bepaalde persoon gerichte actie), zie HR , LJN BI4736 (met noot Keijzer in NJ 2010/117). HR , LJN AZ1668. HR , LJN BG6631 (negen jaar, 10 jaar obm en verbeurdverklaring auto).

19 Opzet 1.8 / 35 zwakke verkeersdeelnemer (Ford, type Focus) (doodslag en poging doodslag) Voorbeeld voorwaardelijk opzet bij inrijden op agent. - Poging zware mishandeling door inrijden op agent met auto doordat: 67 - verdachte paniekerig is weggereden, omdat de agenten hem wilden aanhouden en hij daar zeker niet meer wilde blijven; - de verdachte snel wegreed, zonder de verlichting aan te doen en zonder goed voor de auto te kijken; - verdachte wist dat er zich meerdere mensen rondom en in de nabijheid van de auto bevonden; - verdachte toen hij de auto startte en wegreed over een weg die 5 à 6 meter breed is, niet precies wist waar de mensen die zich rondom zijn auto bevonden op dat moment stonden maar aan de rechter voorkant wel iets in zijn ooghoek zag; - het slachtoffer X toen de auto gestart werd twee à drie meter vóór de auto stond ter hoogte van de rechter koplamp; - verdachte verder is gereden nadat hij had gehoord dat er iets tegen zijn auto was geklapt. Dat verdachte op het laatste moment heeft getracht iemand te ontwijken doet hieraan niet af, gelet op de wijze waarop en de omstandigheden waaronder verdachte (die wist dat er zich ongeveer zes politieagenten rond zijn auto moesten bevinden) met zijn auto is weggereden en doorgereden. Verklaring verdachte: op ( ) ben ik weggereden voor de politie. De politieagent stond vrijwel midden op de weg. Ik reed in mijn auto zonder de lichten aan. De manier waarop ik reed en de snelheid hadden ervoor kunnen zorgen dat ik de politieagent omver had kunnen rijden. Ik ben gewoon rechtdoor gereden, in de richting van de politieagent en ik ben niet gestopt. Ik ben gas blijven geven tot ik vlakbij de politieagent was. Ik ben daarna naar links uitgeweken omdat ik hem niet wilde raken. Ik kon niet voorzien wat de politieagent ging doen. Aldus voorwaardelijk opzet (op zware mishandeling (MH: en mogelijk doodslag)), mede gelet op waarnemingen verbalisanten en ondanks uitwijken omdat dit uitwijken pas geschiedde toen verdachte vlak vóór de politieagent was Poging doodslag door met een auto af te rijden op een agent. Gelet op de uiterlijke verschijningsvorm (hard rijden, toenemend toerental, zonder snelheid te verminderen doorrijden naar de plek waar duidelijk kenbaar een persoon stond die een stopteken gaf, doven van de autolichten) kan het niet anders zijn dan dat de bestuurder van de auto zich bewust is geweest van de aanmerkelijke kans dat hij een persoon zou aanrijden met een aanmerkelijke kans dat het slachtoffer ten gevolge daarvan zou komen te overlijden Zie voor meer voorbeelden de bespreking hiervoor onder punt 3 ( Voorbeelden voorwaardelijk opzet verkeer ) Rb Rotterdam , LJN BN7279 (veroordeling ter zake doodslag op vier inzittenden van de Ford en poging tot doodslag op één inzittende tot een gevangenisstraf van 9 jaar en 10 jaar ontzegging van de rijbevoegdheid). HR , LJN AV1591. Zie voor soortgelijke voorbeelden HR , LJN BY5326 (inrijden op agenten met reconstructie) en hof s-hertogenbosch , LJN BR6182 (hiervoor besproken onder Zonder rijbewijs en zonder ervaring roekeloos met scooter rijden en inrijden op agent ). HR , LJN BA7888 (met noot Mevis in NJ 2008/609). Hof s-hertogenbosch , LJN BC8051.

20 36 / 1.9 Schuld 5. Hiv/aids. De HR 70 is van mening dat het aangaan van onbeschermde seksuele contacten door een hiv-besmet persoon gevaarzettend is. Maar op zichzelf brengt dat nog niet mee dat daardoor in dit soort zaken een naar algemene ervaringsregels als aanmerkelijk te beschouwen kans op besmetting (en dus op het oplopen van zwaar lichamelijk letsel) in het leven wordt geroepen. Onder bijzondere, risicoverhogende omstandigheden kan dat anders zijn (MH: extra aandacht daarvoor binnen het opsporingsonderzoek verdient dus aanbeveling). Dat de verdachte en zijn partner veelvuldig seksuele contacten hebben gehad, kan weliswaar als een zekere verhoging van dat risico worden beschouwd, maar niet worden aangemerkt als een bijzondere, risicoverhogende omstandigheid. Ook de gebruikte statistische gegevens vond de HR onvoldoende om daaruit de aanmerkelijke kans af te leiden (mede gelet op de gezondheidsbelangen die t.a.v. hiv-besmetting dienen te worden betracht bij het aanvaarden van strafrechtelijke aansprakelijkheid).tot slot merkt de HR nog op dat de vraag of en zo ja in hoeverre het aangewezen is strafrechtelijke bescherming te verlenen i.v.m. het gevaar dat voortvloeit uit het aangaan van onbeschermde seksuele contacten door hiv-besmette personen ter beoordeling van de wetgever staat. 6. Tot slot. - Ook iemand die aan een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens lijdt, of die voorafgaand alcohol en medicijnen gebruikt, kan opzettelijk handelen. Dit kan alleen anders zijn als bij de verdachte ten tijde van zijn handelen ieder inzicht in de draagwijdte van zijn gedragingen en de mogelijke gevolgen daarvan zou hebben ontbroken. Daarvan zal overigens slechts bij hoge uitzondering sprake zijn Opzet komt in Sr naast het bekende woord opzettelijk (zie bijv. vernieling, art. 350 Sr) ook voor in andere vormen, zoals weten dat (bij opzetheling, art. 416 Sr), oogmerk (bij diefstal, art. 310 Sr) en voornemen (bij poging, art. 45 Sr). Bij oogmerk is voorwaardelijk opzet niet mogelijk (zie het begin van de paragraaf). - Zie voor opzet tijdens sport- of spelsituatie Zie voor weten dat de jurisprudentie van de HR bij de bespreking van art. 243 Sr. - Voor de diepgravers: zie voor een bespreking van het leerstuk van voorwaardelijk opzet de conclusie van AG Hofstee onder HR , LJN BO2514 (punt 8 e.v.). 1.9 Schuld In een aantal misdrijven komt het bestanddeel schuld voor. Zie bijv. brand door schuld (art. 158 Sr), dood door schuld (art. 307 Sr), zwaar lichamelijk letsel door schuld (art. 308 Sr), vernieling computergegevens door schuld (art. 350b Sr) maar ook dood of letsel door schuld in het verkeer (art. 6 WVW). Onder schuld wordt een min of meer grove of aanmerkelijke schuld verstaan waarbij gelet moet worden op het geheel van de gedragingen (MH: of nalaten) van de verdachte, de aard en ernst daarvan en de overige omstandigheden van het HR , LJN AR1860 en , LJN AY9659 (met noot Buruma in NJ 2007/ 313). Vaste jurisprudentie. Zie HR , LJN BK8507, , LJN BK9223, , LJN BD2775 (Tolbert) (met noot Schalken in NJ 2009/157), , LJN BA2104 (Savanna, met noot Buruma in NJ 2008/169) en , LJN AR3226. Zie eerder ook NJ 1999/156, NJ 1983/412 (met noot Van Veen) en NJ 1968/217.

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Mr. Bert Kabel (1) Inleiding In het hedendaagse verkeer komt het regelmatig voor dat verkeersdeelnemers elkaar geen voorrang verlenen. Gelukkig

Nadere informatie

Inleiding Strafrecht: Hoofdstuk 2

Inleiding Strafrecht: Hoofdstuk 2 Inleiding Strafrecht: Hoofdstuk 2 Voorwoord Beste student(e), Voor je ligt een (voorbeeld)samenvatting van het vak Inleiding Strafrecht. Dit stuk is gebaseerd op Hoofdstuk 2 van het boek Strafrecht met

Nadere informatie

Zakboekenpolitie.com

Zakboekenpolitie.com Zakboekenpolitie.com Schuld, opzet, deelneming, poging, voorbereiding en vrijwillige nietvoltooiing Gebaseerd op het zakboek Strafrecht voor de Politie Kluwer Zie voor een meer omvangrijke bespreking incl.

Nadere informatie

ECLI:NL:RBZLY:2011:BP8043

ECLI:NL:RBZLY:2011:BP8043 ECLI:NL:RBZLY:2011:BP8043 Instantie Rechtbank Zwolle Lelystad Datum uitspraak 17 03 2011 Datum publicatie 17 03 2011 Zaaknummer 07/650348 10 Rechtsgebieden Strafrecht Bijzondere kenmerkeneerste aanleg

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010 Rapport Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014 Rapportnummer: 2014/010 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het College van procureurs-generaal

Nadere informatie

ECLI:NL:GHDHA:2015:2221 Instantie Gerechtshof Den Haag Datum uitspraak 18-08-2015 Datum publicatie 18-08-2015 Zaaknummer 22-002511-14 Rechtsgebieden Strafrecht Bijzondere kenmerkenhoger beroep Inhoudsindicatie

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 19 juli 2012. Rapportnummer: 2012/117

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 19 juli 2012. Rapportnummer: 2012/117 Rapport Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 19 juli 2012 Rapportnummer: 2012/117 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat politieambtenaren van het regionale

Nadere informatie

KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR

KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR KWADE TROUW VAN DE BELASTINGADVISEUR IN DE ZIN VAN ARTIKEL 16 AWR Inleiding In artikel 16 AWR is bepaald dat een feit dat de inspecteur bekend was of redelijke wijs bekend had kunnen zijn geen grond voor

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

ONBESCHERMDE SEKS EN OPZET: GEEN NORMATIEVE UITLEG, WEL NORMATIVEREN

ONBESCHERMDE SEKS EN OPZET: GEEN NORMATIEVE UITLEG, WEL NORMATIVEREN ONBESCHERMDE SEKS EN OPZET: GEEN NORMATIEVE UITLEG, WEL NORMATIVEREN Mr. S.L.J. Janssen Op 24 juni jl. casseerde de Hoge Raad (HR) voor een tweede maal in een zogenaamde HIV-zaak 1. In deze zaken gaat

Nadere informatie

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant

Zoekresultaat - inzien document. ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: Uitspraak. Rechtbank Oost-Brabant Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RBOBR:2015:5776 Permanente link: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ec Instantie Datum uitspraak 07-10-2015 Datum publicatie 07-10-2015 Rechtbank Oost-Brabant

Nadere informatie

JURISPRUDENTIE STRAFRECHT. Uitspraken 10 februari 2015 Paul Verloop

JURISPRUDENTIE STRAFRECHT. Uitspraken 10 februari 2015 Paul Verloop JURISPRUDENTIE STRAFRECHT Uitspraken 10 februari 2015 Paul Verloop HR uitspraken 10 februari 2015 Beslissingen voorlopige hechtenis (Cassatie in het belang der wet) HR:2015:247 HR:2015:255 HR:2015:256

Nadere informatie

2013 no. 42 AFKONDIGINGSBLAD VAN ARUBA

2013 no. 42 AFKONDIGINGSBLAD VAN ARUBA 2013 no. 42 AFKONDIGINGSBLAD VAN ARUBA LANDSVERORDENING van 18 juli 2013 houdende regels over de aanleg, het beheer en het onderhoud van spoorwegen en de daarbij behorende infrastructuur, alsmede over

Nadere informatie

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11 ECLI:NL:GHSHE:2015:3566 Instantie: Gerechtshof 's-hertogenbosch Datum uitspraak: 16-09-2015 Datum publicatie: 17-09-2015 Zaaknummer: 20-002514-14 Rechtsgebieden: Materieel strafrecht Strafprocesrecht Bijzondere

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1997 1998 Nr. 239 24 112 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 (wijziging van de regelingen van de invordering en inhouding van rijbewijzen en de bijkomende

Nadere informatie

Jurisprudentie Strafrecht. 11 december 2015 Prof.mr. F.G.H. Kristen

Jurisprudentie Strafrecht. 11 december 2015 Prof.mr. F.G.H. Kristen Jurisprudentie Strafrecht 11 december 2015 Prof.mr. F.G.H. Kristen Programma Uitspraken Hoge Raad 1 december 2015 Materieel strafrecht Strafprocesrecht: bewijs Strafprocesrecht: overig Sanctierecht Materieel

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland.

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Een extra stap Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Datum: 16 april 2015 Rapportnummer: 2015/076 2 Klacht Verzoeker klaagt erover

Nadere informatie

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 129 d.d. 17 mei 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 129 d.d. 17 mei 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 129 d.d. 17 mei 2011 (mr. C.E. du Perron, voorzitter en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting De auto van Consument is beschadigd geraakt

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder.

Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. Aansprakelijkheid in het algemeen en meer specifiek aansprakelijkheid van de wegbeheerder. ANWB en verkeersslachtoffers Naast de inzet voor meer verkeersveiligheid is de ANWB ook betrokken bij de afwikkeling

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoekster klaagt erover dat een ambtenaar van het regionale politiekorps Limburg-Noord op 14 juli 2008 heeft geweigerd de aangifte van diefstal van haar kat op te nemen. Beoordeling

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, tegen. Univé Schade N.V., hierna te noemen Aangeslotene. 1. Procedure

Samenvatting. Consument, tegen. Univé Schade N.V., hierna te noemen Aangeslotene. 1. Procedure Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-51 d.d. 27 januari 2014 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en prof. mr. M.M. Mendel, leden en mr. M. van Pelt, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Rotterdam-Rijnmond. Datum: Rapportnummer: 2011/234

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Rotterdam-Rijnmond. Datum: Rapportnummer: 2011/234 Rapport Rapport betreffende een klacht over de beheerder van het regionale politiekorps Rotterdam-Rijnmond. Datum: Rapportnummer: 2011/234 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de politie Rotterdam-Rijnmond

Nadere informatie

ECLI:NL:HR:2013:1157. 1 Geding in cassatie. 2 Beoordeling van het eerste middel. 3 Beoordeling van het derde middel. Uitspraak.

ECLI:NL:HR:2013:1157. 1 Geding in cassatie. 2 Beoordeling van het eerste middel. 3 Beoordeling van het derde middel. Uitspraak. ECLI:NL:HR:2013:1157 Uitspraak 12 november 2013 Strafkamer nr. 11/04366 P Hoge Raad der Nederlanden Arrest op het beroep in cassatie tegen een bij verstek gewezen uitspraak van het Gerechtshof te Amsterdam

Nadere informatie

ECLI:NL:RBNHO:2015:1805

ECLI:NL:RBNHO:2015:1805 ECLI:NL:RBNHO:2015:1805 Uitspraak Vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND, LOCATIE HAARLEM Strafrecht Datum uitspraak : 10 maart 2015 Parketnummer: 15/840083-08 (ontneming) Vonnis ex artikel 36e van het Wetboek

Nadere informatie

ECLI:NL:RBGEL:2013:4039

ECLI:NL:RBGEL:2013:4039 ECLI:NL:RBGEL:2013:4039 Uitspraak RECHTBANK GELDERLAND Team strafrecht Zittingsplaats Zutphen Meervoudige kamer Parketnummer: [jw.sys.1.verdachte_1_parketnummer]05/860948-13 Uitspraak d.d. 22 oktober 2013

Nadere informatie

Verklaring kolommen Tape Lite

Verklaring kolommen Tape Lite Verklaring kolommen Tape Lite kolom naam inhoud mogelijke waarden grootte verplicht? A ACTION_CODE Deze code geeft aan wat er met de aangifte dient te gebeuren A= add M= modify 1 nee, doch wel aan te raden;

Nadere informatie

Rapport. Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222

Rapport. Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222 Rapport Datum: 15 juni 2004 Rapportnummer: 2004/222 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de officier van justitie te Maastricht geen uitvoering heeft gegeven aan de door het gerechtshof te 's-hertogenbosch

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets

Leidraad voor het nakijken van de toets Leidraad voor het nakijken van de toets STRAFPROCESRECHT 14 OKTOBER 2011 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het regionale politiekorps Utrecht. Datum: 2 februari 2012. Rapportnummer: 2012/014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het regionale politiekorps Utrecht. Datum: 2 februari 2012. Rapportnummer: 2012/014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het regionale politiekorps Utrecht. Datum: 2 februari 2012 Rapportnummer: 2012/014 2 Feiten De politieambtenaren C. en B. zagen verzoeker op 12 augustus

Nadere informatie

1.2 De toepasselijkheid van de door de opdrachtgever gehanteerde algemene voorwaarden wordt uitdrukkelijk uitgesloten.

1.2 De toepasselijkheid van de door de opdrachtgever gehanteerde algemene voorwaarden wordt uitdrukkelijk uitgesloten. Algemene voorwaarden J&S Diensten 1. Algemeen 1.1 Al onze aanbiedingen, overeenkomsten en uitvoering daarvan, worden uitsluitend beheerst door de onderhavige voorwaarden. Afwijkingen dienen uitdrukkelijk

Nadere informatie

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder.

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. HOF VAN DISCIPLINE No. 4516 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. Bij beslissing van 6 februari 2006 heeft de Raad

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

Grensoverschrijdend gedrag MWC

Grensoverschrijdend gedrag MWC Grensoverschrijdend gedrag MWC Protocol: Schorsen en verwijderen 1 Inhoudsopgave Grensoverschrijdend gedrag. Hoofdstuk 1. Fysieke agressie Hoofdstuk 2. Verbale agressie Hoofdstuk 3. Drugs en alcohol (gebruik,

Nadere informatie

ECLI:NL:RBUTR:2010:BO7066

ECLI:NL:RBUTR:2010:BO7066 ECLI:NL:RBUTR:2010:BO7066 Instantie Rechtbank Utrecht Datum uitspraak 13 12 2010 Datum publicatie 13 12 2010 Zaaknummer Rechtsgebieden 16/711261 10; 13/726344 07 (vordering na voorw. veroordeling) [P]

Nadere informatie

videosurveillance minder doden en gewonden

videosurveillance minder doden en gewonden videosurveillance Een groep automobilisten en motorrijders rijdt véél te hard op de Nederlandse wegen. Daar blijft het vaak niet bij. Ze maken zich vaak ook schuldig aan bumperkleven, agressief rijden,

Nadere informatie

Statistisch Product. Verkeersongevallen. Algemene informatie

Statistisch Product. Verkeersongevallen. Algemene informatie Statistisch Product Verkeersongevallen Algemene informatie FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Sinds 1 juli 1926 maakt de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie de statistiek van

Nadere informatie

De verdediging beklaagt zich over het feit dat verkeersgegevens aangaande telefonie niet meer voorhanden zijn.

De verdediging beklaagt zich over het feit dat verkeersgegevens aangaande telefonie niet meer voorhanden zijn. Bijlage: Enkele voorbeelden uit de jurisprudentie inzake het belang van telecommunicatiegegevens (verkeers-, locatie- en NAW-abonnementsgegevens) voor de opsporing van ernstige strafbare feiten LJN: AE9632,

Nadere informatie

opleiding BOA Wetboek van Strafrecht

opleiding BOA Wetboek van Strafrecht Deze reader geeft een overzicht van de die zijn genoemd in de eindtermen, versie juni 2005. Eerste Boek. Algemene bepalingen Titel I. Omvang van de werking van de strafwet Artikel 1 1. Geen feit is strafbaar

Nadere informatie

De Tolbert-zaak onder de loep: drugsstoornis, opzet en ontoerekenbaarheid.

De Tolbert-zaak onder de loep: drugsstoornis, opzet en ontoerekenbaarheid. T.I. Oei* en E.M.C. van Nielen** De Tolbert-zaak onder de loep: drugsstoornis, opzet en ontoerekenbaarheid. In de zaak die later is gaan heten de Tolbert-zaak bracht Avi C. in augustus 2005 de twee kinderen

Nadere informatie

GERECHTSHOF TE s-gravenhage, derde meervoudige belastingkamer. 12 september 1989 Nr. 3701/85-M-3 EP/1 U I T S P R A A K

GERECHTSHOF TE s-gravenhage, derde meervoudige belastingkamer. 12 september 1989 Nr. 3701/85-M-3 EP/1 U I T S P R A A K GERECHTSHOF TE s-gravenhage, derde meervoudige belastingkamer. 12 september 1989 Nr. 3701/85-M-3 EP/1 U I T S P R A A K Naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad der Nederlanden van 27 augustus 1985,

Nadere informatie

ECLI:NL:RBSHE:2012:BW1037

ECLI:NL:RBSHE:2012:BW1037 ECLI:NL:RBSHE:2012:BW1037 Instantie Datum uitspraak 10 04 2012 Datum publicatie 10 04 2012 Zaaknummer 01/825656 11 Rechtsgebieden Rechtbank 's Hertogenbosch Strafrecht Bijzondere kenmerkeneerste aanleg

Nadere informatie

http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=tru...

http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=tru... LJN: BX6383, Rechtbank Breda, 700003-12 Datum uitspraak: Datum publicatie: Rechtsgebied: 04-09-2012 04-09-2012 Straf Soort procedure: Eerste aanleg - meervoudig Inhoudsindicatie: Aan verdachte is ten laste

Nadere informatie

Een kruispunt. is geen jungle

Een kruispunt. is geen jungle Een kruispunt is geen jungle Bebouwde kommen bevatten allerhande kruispunten waar verschillende types weggebruikers elkaar ontmoeten. Door de drukte en de verscheidenheid van het verkeer is het gevaar

Nadere informatie

10. 11. 12. 13. 14. 15. 18.

10. 11. 12. 13. 14. 15. 18. 1. Op de fietspad en fietsstrook mogen alleen fietsers en snorfietsers rijden. 2. Alarmnummer is 112. 3. Rijbewijs is 10 jaar geldig. 4. Alle betrokkenen bij een aanrijding moeten blijven wachten. (Plaats

Nadere informatie

ECLI:NL:GHARL:2013:4611

ECLI:NL:GHARL:2013:4611 ECLI:NL:GHARL:2013:4611 Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Uitspraak Afdeling strafrecht Parketnummer: 24-002670-09 Uitspraak d.d.: 1 juli 2013 TEGENSPRAAK Verkort arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken

Nadere informatie

Bijzondere Voorwaarden

Bijzondere Voorwaarden Bijzondere Voorwaarden Ongevallen Inzittenden 2 Bijzondere verzekeringsvoorwaarden Ongevallen inzittendenverzekering Versie B2012.1 Deze verzekeringsvoorwaarden geven - in aanvulling op of in afwijking

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2002.2384 (064.02) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt. LJN: AU2469, Gerechtshof 's-gravenhage, 2200761204 Datum uitspraak: 12-09-2005 Datum publicatie: 12-09-2005 Rechtsgebied: Soort procedure: Inhoudsindicatie: Straf Hoger beroep Medeplegen van moord op pasgeboren

Nadere informatie

Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs.

Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs. 1 Veilig of gevaarlijk? Verkeersoefening - Kleuteronderwijs. C Wat doen deze kinderen?? Zijn ze voorzichtig? Kleur het bolletje groen. oen ze iets gevaarlijks? Kleur het bolletje rood. Ontwerp:. Vereecke

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. U I T S P R A A K Nr. 2000/111 Mo. i n d e k l a c h t nr. 019.00. hierna te noemen 'klager',

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. U I T S P R A A K Nr. 2000/111 Mo. i n d e k l a c h t nr. 019.00. hierna te noemen 'klager', RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 019.00 ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

VAN REDACTIEWEGE. Levenslang en TBS: een LAT-relatie. PM Schuyt

VAN REDACTIEWEGE. Levenslang en TBS: een LAT-relatie. PM Schuyt VAN REDACTIEWEGE Levenslang en TBS: een LAT-relatie PM Schuyt Mevr. Mr. Drs. P.M. Schuyt is universitair docent straf en strafprocesrecht aan de universiteit Leiden en redacteur van dit blad. Op 14 maart

Nadere informatie

Ministerie van Defensie

Ministerie van Defensie Commandant Koninklijke Marechaussee MPC 58C Postbus 90615 2509 LP DEN HAAG 2 2 JUN 2010 Ambtsbericht i D1S2010008821 Op grond van artikel 36 van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten BIJ beantwoording

Nadere informatie

Gezondheidsstrafrecht

Gezondheidsstrafrecht Gezondheidsstrafrecht Mr. dr. W.L.J.M Duijst Deventer 2014 Omslagontwerp: H2R creatievecommunicatie ISBN 978-90-13-12600-6 E-book 978-90-13-12601-3 NUR 824-410 2014, W.L.J.M. Duijst Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Samenvatting. 1 Letterlijk: Ontzegging van de Bevoegdheid Motorrijtuigen te besturen.

Samenvatting. 1 Letterlijk: Ontzegging van de Bevoegdheid Motorrijtuigen te besturen. Op 24 juni 1998 is de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) gewijzigd. Deze wijziging komt voort uit de wens van de Tweede Kamer om te komen tot een strengere aanpak van gevaarlijk rijgedrag in het verkeer.

Nadere informatie

Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker

Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker Dit artikel zal ingaan op de meest prangende vraagstukken over die vergoedingsregeling, namelijk wie heeft recht op vergoeding? Welke zijn de voorwaarden voor de

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de voormalige korpsbeheerder van het voormalige regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland.

Rapport. Rapport over een klacht over de voormalige korpsbeheerder van het voormalige regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Rapport Rapport over een klacht over de voormalige korpsbeheerder van het voormalige regionale politiekorps Amsterdam-Amstelland. Datum: 31 maart 2014 Rapportnummer: 2014/026 2 Klacht Verzoeker klaagt

Nadere informatie

COMPENSATIECOMMISSIE

COMPENSATIECOMMISSIE COMPENSATIECOMMISSIE Zaaknummer Compensatiecommissie 2012CC001 Zaaknummer Klachtencommissie 2011T307 datum uitspraak 01/03/2013 De Compensatiecommissie voor seksueel misbruik in de R.-K. Kerk van de Stichting

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 070.00 ingediend door: hierna te noemen klager`, tegen: hierna te noemen 'verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft

Nadere informatie

5 Samenvatting en conclusies

5 Samenvatting en conclusies 5 Samenvatting en conclusies In 2008 werden in Nederland bijna 5,2 miljoen mensen het slachtoffer van criminaliteit (cbs 2008). De meeste van deze slachtoffers kregen te maken met diefstal of vernieling,

Nadere informatie

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

De invloed van de HIV-arresten op het voorwaardelijk opzet

De invloed van de HIV-arresten op het voorwaardelijk opzet De invloed van de HIV-arresten op het voorwaardelijk opzet Scriptie Nederlands recht, accent strafrecht Jan Havermans ANR: 59.27.69 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 3 Hoofdstuk 1: De geschiedenis

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 050.01 ingediend door: hierna te noemen 'klaagster, tegen: hierna te noemen verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Oriëntatiepunten straftoemeting jeugd Amsterdam

Oriëntatiepunten straftoemeting jeugd Amsterdam Opmerkingen vooraf: RECHTBANK AMSTERDAM TEAM FAMILIE & JEUGD Juli 2013 Oriëntatiepunten straftoemeting jeugd Amsterdam - Deze tabel geeft uitgangspunten voor de kinderrechters (in Amsterdam) voor strafmodaliteit

Nadere informatie

Wet + Regelgeving. Vraag 4 Hoeveel uur nachtdienst mag u volgens de overleg regeling verrichten per 2 weken? A..20 uur B. 22 uur C.

Wet + Regelgeving. Vraag 4 Hoeveel uur nachtdienst mag u volgens de overleg regeling verrichten per 2 weken? A..20 uur B. 22 uur C. Wet + Regelgeving Vraag 1 Worden lijndienstbussen altijd als bestemming verkeer gezien? A.. Ja B. nee C. Alleen tijdens spits uur. Vraag 2 Wat is de max. snelheid op de parkeerplaats van een autosnelweg?

Nadere informatie

ECLI:NL:GHARL:2015:2577

ECLI:NL:GHARL:2015:2577 ECLI:NL:GHARL:2015:2577 Uitspraak Arrest GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN Strafrecht Parketnummer: 21-008157-13 Datum uitspraak: 9 april 2015 Verkort arrest van de meervoudige kamer voor strafzaken gewezen

Nadere informatie

Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet

Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet Patrick ARNOU Martine DE BUSSCHER KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIÉ ' VERKORT GECITEERDE WETGEVING VERKORT GECITEERDE LITERATUUR XVII XXI DEEL I. DEFINITIE VAN

Nadere informatie

Kruispunten met de borden

Kruispunten met de borden Auteursrechtinformatie Dit document is bedoeld voor eigen gebruik. In het algemeen geldt dat enig ander gebruik, daaronder begrepen het verveelvoudigen, verspreiden, verzenden, herpubliceren, vertonen

Nadere informatie

de naamloze vennootschap ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de naamloze vennootschap ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-71 d.d. 12 maart 2013 (prof.mr. M.L. Hendrikse, voorzitter en mevrouw mr. M. Nijland, secretaris) Samenvatting De Commissie acht een handelwijze

Nadere informatie

Colofon. Titel: Xact groen Wiskunde deel 2 ISBN: 978 90 3720 834 4 NUR: 124 Trefwoord: Wiskunde groen

Colofon. Titel: Xact groen Wiskunde deel 2 ISBN: 978 90 3720 834 4 NUR: 124 Trefwoord: Wiskunde groen Colofon 1 Colofon Titel: Xact groen Wiskunde deel 2 ISBN: 978 90 3720 834 4 NUR: 124 Trefwoord: Wiskunde groen Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: E. Benthem, J. Broekhuizen, H. La Poutré, J. Bruinsma,

Nadere informatie

ECLI:NL:RBZWB:2014:4279

ECLI:NL:RBZWB:2014:4279 ECLI:NL:RBZWB:2014:4279 Instantie Datum uitspraak 25 06 2014 Datum publicatie 25 06 2014 Zaaknummer 02 800231 14 Rechtsgebieden Rechtbank Zeeland West Brabant Strafrecht Bijzondere kenmerkenop tegenspraak

Nadere informatie

Gerechtshof te 's-gravenhage negende enkelvoudige belastingkamer 29 maart 2002 Nr. BK-00/01073 UITSPRAAK

Gerechtshof te 's-gravenhage negende enkelvoudige belastingkamer 29 maart 2002 Nr. BK-00/01073 UITSPRAAK Gerechtshof te 's-gravenhage negende enkelvoudige belastingkamer 29 maart 2002 Nr. BK-00/01073 UITSPRAAK op het beroep van de Stichting X te Y tegen de uitspraak van de Inspecteur, het hoofd van de eenheid

Nadere informatie

ECLI:NL:GHARL:2014:9415

ECLI:NL:GHARL:2014:9415 ECLI:NL:GHARL:2014:9415 Instantie: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Datum uitspraak: 04-12-2014 Datum publicatie: 17-12-2014 Zaaknummer: 21-005927-13 Formele relaties Eerste aanleg: ECLI:NL:RBGEL:2013:CA2936

Nadere informatie

Voorwaarden. Ongevallenverzekering motorrijtuigen Schade inzittenden. Uw rechten & plichten. Nummer: ACV-RV-01-141

Voorwaarden. Ongevallenverzekering motorrijtuigen Schade inzittenden. Uw rechten & plichten. Nummer: ACV-RV-01-141 Voorwaarden Ongevallenverzekering motorrijtuigen Schade inzittenden Uw rechten & plichten Nummer: ACV-RV-01-141 1 Oktober 2014 Rechten & Plichten Centraal Beheer Achmea Wat wilt u weten? over uw Ongevallenverzekering

Nadere informatie

Deze brochure frist je kennis op van deze op het eerste gezicht vanzelfsprekende, maar o zo noodzakelijke regels. Een kruispunt is immers geen jungle!

Deze brochure frist je kennis op van deze op het eerste gezicht vanzelfsprekende, maar o zo noodzakelijke regels. Een kruispunt is immers geen jungle! Een k is geeruispunt n jung le Bebouwde kommen bevatten allerhande kruispunten waar verschillende types weggebruikers elkaar ontmoeten. Door de drukte en de verscheidenheid van het verkeer is het gevaar

Nadere informatie

bepalingen van de Wet milieubeheer (artikel 10.23, eerste lid), de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht

bepalingen van de Wet milieubeheer (artikel 10.23, eerste lid), de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht Onderwerp : Afvalstoffenverordening 2010 Samenvatting Deze verordening geeft onder meer aan hoe de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen gebeurt, wat wel en niet is toegestaan bij het ter inzameling

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2006.0691 (013.06) ingediend door: hierna te noemen klaagster, tegen: hierna te noemen verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen?

Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Hoge Raad 23 november 2012, LJN: BX5880: als twee vechten om een been, mag de WAM-verzekeraar van de medeschuldenaar er mee heen? Feiten In 2007 vindt een ongeval plaats tussen twee auto s. De ene wordt

Nadere informatie

Requisitoir inzake verdachte: Paul van der W. geboren op 30 januari 1959 te Tilburg. Meervoudige Kamer bij de rechtbank Amsterdam d.

Requisitoir inzake verdachte: Paul van der W. geboren op 30 januari 1959 te Tilburg. Meervoudige Kamer bij de rechtbank Amsterdam d. Requisitoir inzake verdachte: Paul van der W. geboren op 30 januari 1959 te Tilburg Meervoudige Kamer bij de rechtbank Amsterdam d.d 18 april 2009 Parketnummer: - Van der Water wordt allereerst verweten

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen)

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Noot I. van der Zalm Overlijdensschade. Schadeberekening. Inkomensschade.

Nadere informatie

Dossier : snelheid 1

Dossier : snelheid 1 Dossier : snelheid 1 Overdreven of onaangepaste snelheid verhoogt het risico op en de ernst van verkeersongevallen aanzienlijk. Niets nieuws, aangezien het om een basisgegeven van de verkeersveiligheid

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 6 februari 2012.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 6 februari 2012. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-103 d.d. 2 april 2012 (mr. P.A. Offers, voorzitter, B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr. F.E. Uijleman, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Rapport. Datum: 12 februari 2004 Rapportnummer: 2004/048

Rapport. Datum: 12 februari 2004 Rapportnummer: 2004/048 Rapport Datum: 12 februari 2004 Rapportnummer: 2004/048 2 Klacht Verzoeker, die op 20 juli 2002 is aangehouden op grond van verdenking van belediging van een politieambtenaar, klaagt erover dat het Korps

Nadere informatie

CORRECTIONELE RECHTBANK VAN TURNHOUT. 31 DECEMBER 2001, 14de KAMER. Verdacht van op de hierna vermelde plaatsen en op de hierna vermelde tijdstippen:

CORRECTIONELE RECHTBANK VAN TURNHOUT. 31 DECEMBER 2001, 14de KAMER. Verdacht van op de hierna vermelde plaatsen en op de hierna vermelde tijdstippen: CORRECTIONELE RECHTBANK VAN TURNHOUT ln zake van het OPENBAAR MINISTERIE tegen: I. Not. nr. 5 beklaagden 31 DECEMBER 2001, 14de KAMER Verdacht van op de hierna vermelde plaatsen en op de hierna vermelde

Nadere informatie

Veel voorkomende misdrijven met Veel voorkomende verbeterpunten

Veel voorkomende misdrijven met Veel voorkomende verbeterpunten Veel voorkomende misdrijven met Veel voorkomende verbeterpunten Gebaseerd op het zakboek Strafrecht voor de Politie Kluwer Zie voor een omvangrijke bespreking, verwijzing naar jurisprudentie, literatuur

Nadere informatie

ECLI:NL:HR:2013:898. 1 Geding in cassatie. 2. Beoordeling van het eerste middel. Uitspraak. 8 oktober 2013. Strafkamer. nr.

ECLI:NL:HR:2013:898. 1 Geding in cassatie. 2. Beoordeling van het eerste middel. Uitspraak. 8 oktober 2013. Strafkamer. nr. ECLI:NL:HR:2013:898 Uitspraak 8 oktober 2013 Strafkamer nr. 11/04842 Hoge Raad der Nederlanden Arrest op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te Amsterdam van 30 september 2011,

Nadere informatie

Kinderdoding. Inhoud. Onderzoeksopzet. Aanleiding 17-10-2010. Aanleiding Onderzoeksopzet Wetgeving Resultaten Discussie. Verschil in berechting tussen

Kinderdoding. Inhoud. Onderzoeksopzet. Aanleiding 17-10-2010. Aanleiding Onderzoeksopzet Wetgeving Resultaten Discussie. Verschil in berechting tussen Kinderdoding Verschil in berechting tussen mannelijke en vrouwelijke kinderdoders Aanleiding Onderzoeksopzet Wetgeving Resultaten Discussie Inhoud E.J.C. Goetheer 13-1- Aanleiding Proefschrift A.J. Verheugt,

Nadere informatie

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken.

De Grote Verkeerstoets - 2014 07/08/2014. 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet links afslaan. 3. Neen, want ik heb mijn arm niet uitgestoken. 100082: Welk voorwerp houd je hier boven je hoofd? 1. Een rood voorwerp. 2. Een map. 3. Een voetbal. 100081: Je slaat af naar links. Gebeurt dat hier helemaal veilig? 1. Ja. 2. Neen, want ik mag hier niet

Nadere informatie

MEINDERT OOSTERHOF, in zijn hoedanigheid van gerechtsdeurwaarder, kantoorhoudende te Drachten,

MEINDERT OOSTERHOF, in zijn hoedanigheid van gerechtsdeurwaarder, kantoorhoudende te Drachten, Vonnis RECHTBANK LEEUWARDEN Sector kanton Locatie Heerenveen zaak-/rolnummer: 371218 CV EXPL i 1-5231 vonnis van de kantonrechter d.d. 14 maart 2012 inzake X wonende te eiser. procederende met toevoeging.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 33 34 Voorstel van wet van het lid Helder tot verruiming van groepsaansprakelijkheid in het Wetboek van Strafrecht in geval van openlijke geweldpleging

Nadere informatie

ARTIKEL I. Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd: Artikel 54a komt te luiden: Artikel 54a

ARTIKEL I. Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd: Artikel 54a komt te luiden: Artikel 54a Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering in verband met de verbetering en versterking van de opsporing en vervolging van computercriminaliteit (computercriminaliteit III)

Nadere informatie

Bijlage 2 Standaardclassificatie misdrijven

Bijlage 2 Standaardclassificatie misdrijven Bijlage 2 Standaardclassificatie misdrijven Tot begin jaren negentig van de vorige eeuw gebruikte het CBS verschillende classificaties van misdrijven bij het publiceren van uitkomsten voor de Politiestatistiek

Nadere informatie

3. In het proces-verbaal van bevindingen staat over het letsel vermeld:

3. In het proces-verbaal van bevindingen staat over het letsel vermeld: Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat een met naam genoemde politieambtenaar van het regionale politiekorps Limburg Zuid op 13 oktober 2008 de eerder door verzoeker ten behoeve van mevrouw R.

Nadere informatie

LJN: BM6944, Gerechtshof Leeuwarden, 24-000403-09 Print uitspraak

LJN: BM6944, Gerechtshof Leeuwarden, 24-000403-09 Print uitspraak Het LJN nummer is belangrijk om terug te zoeken voor derden. +++++ LJN: BM6944, Gerechtshof Leeuwarden, 24-000403-09 Print uitspraak Datum uitspraak: 04-06-2010 Datum publicatie: 07-06-2010 Rechtsgebied:

Nadere informatie

Coderingen variabelen WAI database

Coderingen variabelen WAI database Coderingen variabelen WAI database Introductie In de WAI beheer applicatie is het mogelijk om een excel-sheet te uploaden. Dit excel-sheet wordt uitgelezen, geïnterpreteerd en geïmporteerd in de database.

Nadere informatie

ECLI:NL:RBUTR:2004:AR8109

ECLI:NL:RBUTR:2004:AR8109 ECLI:NL:RBUTR:2004:AR8109 Instantie Rechtbank Utrecht Datum uitspraak 23 12 2004 Datum publicatie 23 12 2004 Zaaknummer 16/028249 04 Rechtsgebieden Strafrecht Bijzondere kenmerkeneerste aanleg meervoudig

Nadere informatie

De slotsom inzake de strafrechtelijke vervolging van Bouaouzan

De slotsom inzake de strafrechtelijke vervolging van Bouaouzan De slotsom inzake de strafrechtelijke vervolging van Bouaouzan Mr René van Winden Lamsma, Veldstra & Lobé Advocaten In uitgave 2005/1 van het tijdschrift Anton Sportzaken heb ik uitgebreid aandacht besteed

Nadere informatie

Instructie Verblijfsverbod Uitgaansgebieden 15 juli 2009

Instructie Verblijfsverbod Uitgaansgebieden 15 juli 2009 Instructie Verblijfsverbod Uitgaansgebieden 15 juli 2009 Versie 2.01 Inleiding Al enige tijd is er sprake van een verslechtering van de objectieve veiligheidsindex voor de uitgaanspleinen Leidseplein en

Nadere informatie

Rapport. Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091

Rapport. Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091 Rapport Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Directeur van de Voedsel en Waren Autoriteit van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hem

Nadere informatie